หลักสูตรการฝึกยกระดับฝีมือ สาขา : เทคนิคการติดตั้งและซ่อมบำรุง สุขภัณฑ์สำหรับบ้านพักอาศัย (Techniques for installation and maintenance of sanitary) รหัสหลักสูตร 40200110010504 ใบข้อมูล หัวข้อวิชา : การอ่านแบบตามมาตรฐานและ ข้อกำหนดในระบบงานท่อและสุขภัณฑ์ รหัสวิชา : 4020130601 หัวข้อย่อยที่ : 2 เวลา : 1.45 ชม. 42 แนวคิดการประมาณราคางานท่อ งานก่อสร้างอาคารนั้น จะมีงานท่อให้คิดราคา คืองานเดินท่อ ประปา ท่อน้ำเสีย ท่อน้ำโสโครก ท่อระบายอากาศ งานบ่อเกรอะ และบ่อซึม ซึ่งมีข้อพิจารณาดังนี้ 1) แบบแปลนอาคารแต่ละชั้น 2) รูปตัดอาคาร 3) รูปไอโชเมตริก 4) สัญลักษณ์ในแบบ 5)ดูมาตราส่วนของแบบงานท่อ 6) งานแบบในการประมาณราคา การคิดขนาดความยาวและจำนวนต้องวัดดูจากแบบ 7)อ่านข้อกำหนดอื่นๆ (Specification) เพื่อตีราคา 8) หาค่าแรงงาน 9)คิดค่าใช้จ่าย ภาษีอาการ และกำไร 10) เสนอราคา ตารางที่ 2.4ตารางแสดงตัวอย่างค่าแรงในการติดตั้งสุขภัณฑ์ ค่าแรงงานติดตั้ง ราคาต่อหน่วย (บาท) อ่างล้างหน้าแขวนผนังธรรมดา 250 อ่างอาบน้ำไม่รวมเคาน์เตอร์รอบอ่าง 650 อ่างเคาน์เตอร์ 350 โถส้วมนั่งราบราคาไม่เกิน 4,000 บาท 500 โถนั่งยองล้างด้วยฟลัชวาล์ว 550 โถนั่งยองธรรมดา 400 โถปัสสาวะแขวนผนังหรือตั้งพื้นขนาดใหญ่ 400 โถปัสสาวะหญิง 50 กระจกหูหิ้วธรรมดา 150 หิ้งวางของ 80
หลักสูตรการฝึกยกระดับฝีมือ สาขา : เทคนิคการติดตั้งและซ่อมบำรุง สุขภัณฑ์สำหรับบ้านพักอาศัย (Techniques for installation and maintenance of sanitary) รหัสหลักสูตร 40200110010504 ใบข้อมูล หัวข้อวิชา : การอ่านแบบตามมาตรฐานและ ข้อกำหนดในระบบงานท่อและสุขภัณฑ์ รหัสวิชา : 4020130601 หัวข้อย่อยที่ : 2 เวลา : 1.45 ชม. 43 ตารางที่ 2.4ตารางแสดงตัวอย่างค่าแรงในการติดตั้งสุขภัณฑ์(ต่อ) ภาพที่ 2.16 แสดงตัวอย่างใบประมาณราคา ค่าแรงงานติดตั้ง ราคาต่อหน่วย (บาท) ที่ใส่กระดาษชำระแบบสกรูยึดติดผนัง 150 ราวแขวนผ้ายึดติดผนัง 80 ฝักบัวสายอ่อน 150 สายฉีดชำระ 80 เสรีฮาร์ดแวร์ แอนด์ เซอร์วิส สวีทโฮม 252/10 หมู่บ้านเดชานุภาพ ถ.มะลิวัลย์ อ.เมือง จ.ขอนแก่น โทร. 043-224100
หลักสูตรการฝึกยกระดับฝีมือ สาขา : เทคนิคการติดตั้งและซ่อมบำรุง สุขภัณฑ์สำหรับบ้านพักอาศัย (Techniques for installation and maintenance of sanitary) รหัสหลักสูตร 40200110010504 ใบทดสอบ หัวข้อวิชา : การอ่านแบบตามมาตรฐานและ ข้อกำหนดในระบบงานท่อและสุขภัณฑ์ รหัสวิชา : 4020130601 หัวข้อย่อยที่ : 2 เวลา 15 นาที 44 ใบทดสอบที่ 2 คำสั่ง : แบบทดสอบแบบปรนัย จำนวน 10 ข้อ ให้ทำทุกข้อ โดยในแต่ละข้อให้ผู้รับการฝึกทำเครื่องหมาย ลงบนกระดาษคำตอบที่แจกให้ โดยเลือกคำตอบที่ถูกต้องเพียงข้อเดียว เวลา 15 นาที 1. ข้อใดต่อไปนี้ คือ คำจำกัดความของ “ระบบกักเก็บหรือกำจัดของเสีย ภายในแต่ละอาคาร อาจเป็น บ่อคอนกรีตหรือถังบำบัดสำเร็จรูปก็ได้” ในระบบสุขาภิบาล ก. ระบบประปา หรือ ระบบน้ำดี ข. ระบบท่อน้ำเสีย ค. ระบบท่อน้ำโสโครก ง. ระบบท่ออากาศ 2. ในระบบท่อน้ำเสียสำหรับบ้านพักอาศัย โดยปกตินิยมใช้ท่อพีวีซีกี่นิ้ว ก. ¾ นิ้ว ข. ½ นิ้ว ค. 1 นิ้ว ง. 2 นิ้ว 3. ท่อที่ต่อออกไปนอกอาคารและให้อยู่สูงกว่าอาคารอย่างน้อย 150 มิลลิเมตร โดยยื่นออกไปนอก อาคารมากพอที่จะไม่มีกลิ่นรบกวน จัดอยู่ในระบบท่อประเภทใด ก. ระบบประปา หรือ ระบบน้ำดี ข. ระบบท่อน้ำเสีย ค. ระบบท่อน้ำโสโครก ง. ระบบท่ออากาศ 4. ข้อใดต่อไปนี้ กล่าวผิด เกี่ยวกับมาตรฐานคุณภาพของระบบท่อและสุขภัณฑ์ ก. มีความสะดวกต่อการใช้งาน ข. มีความต้านทานต่อการกัดกร่อนของกรด ค. ไม่ติดคราบต่อการเผาไหม้ ง. มีมุมแหลมหรือเหลี่ยมซับซ้อนดูทันสมัยสวยงาม 5. ตำแหน่งของห้องน้ำในบ้าน ควรอยู่ทิศใด ก. เหนือหรือใต้ ข. ตะวันตกหรือใต้ ค. ตะวันออกหรือตะวันตก ง. ตะวันออกหรือเหนือ 6. คําย่อที่ใช้กับการเขียนแบบ ในข้อใดต่อไปนี้หมายถึง โถส้วม ก. UR ข. WC ค. SS ง. HW
หลักสูตรการฝึกยกระดับฝีมือ สาขา : เทคนิคการติดตั้งและซ่อมบำรุง สุขภัณฑ์สำหรับบ้านพักอาศัย (Techniques for installation and maintenance of sanitary) รหัสหลักสูตร 40200110010504 ใบทดสอบ หัวข้อวิชา : การอ่านแบบตามมาตรฐานและ ข้อกำหนดในระบบงานท่อและสุขภัณฑ์ รหัสวิชา : 4020130601 หัวข้อย่อยที่ : 2 เวลา 15 นาที 45 7. จากรูป หมายถึงลักษณะของเส้นท่อประเภทใดต่อไปนี้ ก. เส้นท่อน้ำร้อน ข. เส้นท่อน้ำโสโครก ค. เส้นท่อระบายอากาศ ง. เส้นท่อน้ำพลาสติก 8. จากรูปในข้อใดต่อไปนี้ หมายถึงอ่างล้างมือ - ล้างหน้า ก. ข. ค. ง. 9. ขั้นตอนในการแยกงานก่อสร้างทั้งโครงการออกเป็นปริมาณเนื้องานของงานย่อยต่างๆ คือ ความหมายของข้อใดต่อไปนี้ ก. การถอดแบบ ข. การประมาณราคา ค. การจัดทำต้นทุน ง. การจัดทำราคากลาง 10. ข้อใดต่อไปนี้ คือวัตถุประสงค์ของการประมาณราคา ก. เพื่อทำงบประมาณก่อสร้างในขั้นต้น ข. เพื่อให้เจ้าของโครงการใช้เป็นราคากลาง ค. เพื่อหาต้นทุนให้แก่ผู้รับเหมา ง. ถูกทุกข้อ หมายเหตุ ครูฝึกฝีมือแรงงานหรือผู้ที่ปฏิบัติหน้าที่วิทยากร สามารถเลือกรูปแบบการ ทดสอบภาคความรู้ให้กับผู้รับการฝึกได้ ในรูปแบบของเอกสาร หรือ แบบทดสอบ ออนไลน์ ตาม QR CODE ที่ปรากฏ หรือที่ http://bit.ly/3GZIvMi
หลักสูตรการฝึกยกระดับฝีมือ สาขา : เทคนิคการติดตั้งและซ่อมบำรุง สุขภัณฑ์สำหรับบ้านพักอาศัย (Techniques for installation and maintenance of sanitary) รหัสหลักสูตร 40200110010504 ใบเฉลยทดสอบ หัวข้อวิชา : การอ่านแบบตามมาตรฐานและ ข้อกำหนดในระบบงานท่อและสุขภัณฑ์ รหัสวิชา : 4020130601 หัวข้อย่อยที่ : 2 เวลา - นาที 46 ใบเฉลยทดสอบที่ 2 ข้อที่ ก ข ค ง 1 x 2 x 3 x 4 x 5 x 6 x 7 x 8 x 9 x 10 x
หลักสูตรการฝึกยกระดับฝีมือ สาขา : เทคนิคการติดตั้งและซ่อมบำรุง สุขภัณฑ์สำหรับบ้านพักอาศัย (Techniques for installation and maintenance of sanitary) รหัสหลักสูตร 40200110010504 ใบเตรียมการสอน หัวข้อวิชา : ชนิดของท่อและสุขภัณฑ์ สำหรับบ้านพักอาศัย รหัสวิชา : 4020130602 หัวข้อย่อยที่ : 3 เวลา : 1 ชม. 47 วัตถุประสงค์: 1. เพื่อให้ผู้รับการฝึกได้เรียนรู้และอธิบายถึงคุณสมบัติของท่อและสุขภัณฑ์ สำหรับบ้านพักอาศัยได้อย่างถูกต้อง 2. เพื่อให้ผู้รับการฝึกได้เรียนรู้และอธิบายถึงข้อดีและข้อจำกัดของท่อและสุขภัณฑ์ สำหรับบ้านพักอาศัยได้อย่างถูกต้อง 3. เพื่อให้ผู้รับการฝึกได้เรียนรู้และสามารถเลือกใช้งานท่อและสุขภัณฑ์สำหรับ บ้านพักอาศัยได้อย่างเหมาะสม วิธีสอน : บรรยาย ตอบข้อซักถาม หัวข้อสำคัญ : 1. ชนิดของท่อและคุณลักษณะของท่อ 2. ชนิดและคุณลักษณะของสุขภัณฑ์ อุปกรณ์ช่วยฝึก : สื่อนำเสนออิเล็กทรอนิกส์ เครื่องฉายโปรเจคเตอร์ เอกสารประกอบการฝึกและ อุปกรณ์จริง การมอบหมายงาน : หลังจากผู้รับการฝึกได้รับฟังคำบรรยายแล้ว ให้อ่านทบทวนความรู้จากใบข้อมูล แล้วทำใบทดสอบที่ 3 การวัดและประเมินผล : ใบทดสอบที่ 3 หนังสืออ้างอิง : - สำนักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา(สอศ.) และท่อเอสซีจี.คู่มือหลักสูตรการ เรียนการสอน วิชา งานระบบท่อและสุขภัณฑ์. กรุงเทพฯ : สำนักงาน คณะกรรมการการอาชีวศึกษา, 2562. -อเมริกัน สแตนดาร์ด. บจก. คู่มือเพื่อการสร้างสรรค์ห้องน้ำ. มปป, มปท. - อาทิตย์ สุทธพันธ์. ติดตั้งท่อและสุขภัณฑ์. กรุงเทพฯ : ซีเอ็ดยูเคชั่น, 2562. - เอสซีจี.บจก. คู่มือออกแบบเชิงเทคนิคสำหรับท่อพีวีซี “ตราช้าง”.มปป, มปท.
หลักสูตรการฝึกยกระดับฝีมือ สาขา : เทคนิคการติดตั้งและซ่อมบำรุง สุขภัณฑ์สำหรับบ้านพักอาศัย (Techniques for installation and maintenance of sanitary) รหัสหลักสูตร 40200110010504 ใบข้อมูล หัวข้อวิชา : ชนิดของท่อและสุขภัณฑ์ สำหรับบ้านพักอาศัย รหัสวิชา : 4020130602 หัวข้อย่อยที่ : 3 เวลา : 45 นาที 48 1. ชนิดของท่อและคุณลักษณะของท่อ ชนิดท่อเป็นสิ่งสำคัญที่ช่างท่อและสุขภัณฑ์ต้องเรียนรู้ เนื่องจากท่อเป็นอุปกรณ์สำคัญที่ทำหน้าที่ ลำเลียงน้ำ น้ำทิ้ง น้ำโสโครก ของเสีย อากาศเสีย และน้ำฝน ไปยังจุดต่างๆที่เหมาะสมในระบบท่อต่างๆ คือ ระบบประปา ระบบระบายน้ำทิ้ง ระบบระบายน้ำโสโครก และระบบระบายน้ำฝน เพราะฉะนั้นช่างท่อสุขภัณฑ์ ต้องเลือกใช้งาน โดยให้เหมาะสมกับระบบที่ใช้งานและสินค้าที่มีคุณภาพได้รับรองมาตรฐานปัจจุบัน ได้แก่ 1) ท่อเหล็กกล้า และท่อเหล็กอาบสังกะสี 2) ท่อเหล็กหล่อ 3) ท่อพลาสติก 4) ท่อทองแดง 5) ท่อซิเมนต์ใยหิน 1.1 ท่อเหล็กกล้า และท่อเหล็กอาบสังกะสีท่อเหล็กชนิดเป็นท่อที่ใช้กับกิจการประปา ทำมาจาก เหล็กกล้าคาร์บอนละมุล (Mild Carbon Steel) และหากยังไม่อาบกันสนิมจะเป็นท่อเหล็กเทา เป็นที่นิยมใช้กัน มากที่สุด เพราะราคาถูกและแข็งแรงทนต่อแรงกระแทกและแรงดึงได้ดี ทั้งยังตัดและทำเกลียวได้ง่าย สามารถ นำมาอาบสังกะสีกันสนิม เป็นท่อ Galvanized Steel Pipe หรือ อาบยางกันสนิม เป็นท่อเหล็กดำ ภาพที่ 3.1 แสดงท่อเหล็กกล้า (ที่มา :https://builk3storage.s3-ap-southeast-1.amazonaws.com) ขนาดและมาตรฐานท่อเหล็กกล้า หากเป็นท่อที่มีขนาดเล็ก ในประเทศไทยใช้ตามมาตรฐาน มอก. 276-2532 โดยแบ่งเป็น
หลักสูตรการฝึกยกระดับฝีมือ สาขา : เทคนิคการติดตั้งและซ่อมบำรุง สุขภัณฑ์สำหรับบ้านพักอาศัย (Techniques for installation and maintenance of sanitary) รหัสหลักสูตร 40200110010504 ใบข้อมูล หัวข้อวิชา : ชนิดของท่อและสุขภัณฑ์ สำหรับบ้านพักอาศัย รหัสวิชา : 4020130602 หัวข้อย่อยที่ : 3 เวลา : 45 นาที 49 ประเภท 1 - ท่อเหล็กแบบมีตะเข็บ ผนังท่อบาง มีแถบสีน้ำตาล ขนาด 8 - 100 มิลลิเมตร หนา 1.8 -3.6 มิลลิเมตร ประเภท 2 - ท่อเหล็กแบบมีตะเข็บและไม่มีตะเข็บ ผนังท่อหนาปานกลาง มีแถบสีน้ำเงินขนาด 8 - 150 มิลลิเมตร หนา 2.3 - 5.0 มิลลิเมตร ประเภท 3 - ท่อเหล็กแบบมีตะเข็บและแบบไม่มีตะเข็บ ผนังท่อหนา มีแถบสีแดง ขนาด 8 - 150 มิลลิเมตร หนา 3.2 - 5.4 มิลลิเมตร ประเภท 4 - ท่อเหล็กแบบมีตะเข็บและแบบไม่มีตะเข็บ ผนังท่อหนาพิเศษ มีแถบสีเขียวขนาด 65 - 2000 มิลลิเมตร หนา 5.2 - 8.2 มิลลิเมตร ตารางที่ 3.1 แสดงข้อดี - ข้อเสียของท่อเหล็กกล้า ข้อดี ข้อเสีย 1) มีความแข็งแรง ทนต่อแรงกระแทกสูงและ ไม่ต้อง วางลึกมาก 2) นิยมใช้เป็นท่อประปา รับแรงดันได้สูง 3) ในท่อขนาดใหญ่ (มากกว่า 500 มิลลิเมตร) จะมี ราคาถูกกว่าท่อประเภทอื่น 4) สามารถวางในที่โล่งแจ้ง ทนแดด ทนฝนหากทาสี กันสนิม 5) ไม่ต้องมีการป้องกันการโก่งตัวของท่อมากนัก 6) มีอายุใช้งาน มากถึง 20-30 ปี ถ้าน้ำมีคุณภาพดี 7) ใช้กับระบบน้ำร้อนได้ 1) น้ำหนักมากกว่า ท่อ PVC 2) ไม่สามารถด้านทานการผุกร่อนได้เพราะสาร เคลือบจะหลุดออก ทำให้เกิดสนิม 3) ราคาสูงกว่าท่อ PVC ในท่อขนาดเล็ก 4) เป็นท่อที่มีผิวไม่เรียบลื่นเหมือน PVC ทำให้มี การสูญเสียแรงดันมากกว่า 5) ไม่เหมาะใช้ลำเลียงสารเคมี เช่น กรด ด่าง เกลือ เข้มข้น เพราะจะถูกกัดกร่อน ท่อเหล็กกล้าชนิดอาบสังกะสี เป็นการนําท่อเหล็กกล้ามาเคลือบผิวด้วยสังกะสีเหลว โดยการจุ่ม ท่อเหล็กลงในอ่างสังกะสีต้มหลอมละลาย ณ อุณหภูมิ 465 องศาเซลเซียส ในอดีตเป็นท่อที่นิยมใช้เป็นท่อประปา ในอาคารบ้านเรือนทั่วไป หลังจากมีท่อพีวีซีเกิดขึ้น เริ่มมีการใช้ท่อเหล็กของท่อเหล็กกล้าอาบสังกะสีน้อยลง แต่ยัง ถือว่ามีผู้นําไปใช้งานท่อมาก แม้กระทั่งนําไปใช้เป็นเสาป้าย โครงถักหลังคาทั่วไป
หลักสูตรการฝึกยกระดับฝีมือ สาขา : เทคนิคการติดตั้งและซ่อมบำรุง สุขภัณฑ์สำหรับบ้านพักอาศัย (Techniques for installation and maintenance of sanitary) รหัสหลักสูตร 40200110010504 ใบข้อมูล หัวข้อวิชา : ชนิดของท่อและสุขภัณฑ์ สำหรับบ้านพักอาศัย รหัสวิชา : 4020130602 หัวข้อย่อยที่ : 3 เวลา : 45 นาที 50 ตารางที่ 3.2 แสดงข้อดี - ข้อเสียของท่อเหล็กกล้าชนิดอาบสังกะสี ข้อดี ข้อเสีย 1) หากวางท่อใต้อาคารจะแตกหรือหลุดยากกว่า PVC เนื่องจากการทรุดตัวของอาคาร 2) ไม่ต้องวางใด้ดินลึกมาก เพราะมีความแกร่ง รถบรรทุกวิ่งผ่านได้ 3) ใช้ทำท่อต่อกับระบบดับเพลิง Sprinkler ใน อาคารเพราะท่อไม่ติดไฟ 4) มีความแข็งแรง ทนต่อแรงดันและการกระแทกสูง 5) หาซื้อง่ายจึงเป็นที่นิยมใช้ 6) มีอายุใช้งาน มากถึง 30 ปี ถ้าน้ำมีคุณภาพดี 7) ใช้กับระบบน้ำร้อนได้ 1) น้ำหนักมากกว่า ท่อ PVC 2) ราคาสูงกว่าท่อ PVC 3) ไม่สามารถต้านทานการผุกร่อนได้เพราะสังกะสี เคลือบจะหลุดออกทำให้เกิดสนิม 4) เป็นท่อที่มีผิวไม่เรียบลื่นเหมือน PVC ทำให้มี การสูญเสียแรงดันมากกว่า 5) ไม่เหมาะใช้ลำเลียงสารเคมี เช่น กรด ด่าง เกลือ เข้มข้น เพราะจะถูกกัดกร่อน 1.2 ท่อเหล็กหล่อ ท่อเหล็กชนิดนี้มีวิธีการผลิต ขนาดและมาตรฐานท่อเช่นเดียวกับท่อเหล็กสีเทาแต่ จะมีการผสมแมกนีเซียม รวมเข้าไปในเนื้อเหล็ก ทำให้ท่อประเภทนี้มีความเหนียวเพิ่มขึ้น ถูกอาบด้วยน้ำมันดำ ซึ่ง สกัดมาจากถ่านหิน และสามารถใช้เป็นท่อในงานรับแรงดันในงานท่อส่งน้ำประปาได้ ทนต่อการผุกร่อน เพราะเป็น เหล็กหล่อและมีการเคลือบกันสนิมทำให้ใช้ในงานระบายน้ำได้ดีด้วย เป็นที่นิยมใช้ในกิจการประปาของอเมริกา และยุโรปแต่มีราคาสูง ภาพที่ 3.2 แสดงท่อเหล็กหล่อ (ที่มา :https://chavarakpipe.com/wp-content/uploads/2019/06/DI-300x300.jpg)
หลักสูตรการฝึกยกระดับฝีมือ สาขา : เทคนิคการติดตั้งและซ่อมบำรุง สุขภัณฑ์สำหรับบ้านพักอาศัย (Techniques for installation and maintenance of sanitary) รหัสหลักสูตร 40200110010504 ใบข้อมูล หัวข้อวิชา : ชนิดของท่อและสุขภัณฑ์ สำหรับบ้านพักอาศัย รหัสวิชา : 4020130602 หัวข้อย่อยที่ : 3 เวลา : 45 นาที 51 ตารางที่ 3.3 แสดงข้อดี – ข้อเสียของท่อเหล็กหล่อ ข้อดี ข้อเสีย 1) มีความแข็งแรง ทนต่อการกัดกร่อนจากสนิม เพราะเคลือบกันสนิม 2) นิยมใช้เป็นท่อน้ำประปาและน้ำโสโครกเพราะทน การกัดกร่อน 3) สามารถวางเป็นท่อใต้พื้นดินและรับแรงกด ภายนอกได้ดี 4) สามารถวางในที่โล่งแจ้ง ทนแดด ทนฝน 5) ไม่ต้องมีการป้องกันการโก่งตัวของท่อมากนัก 6) ต่อประกอบได้ง่ายมักใช้ระบบแหวนยาง 1) น้ำหนักมาก ทำงานลําบาก 2) ราคาสูง หาซื้อยาก 3) ไม่เป็นที่นิยมในประเทศไทยเพื่อใช้ในกิจการ ประปา 4) ไม่เหมาะใช้ลําเลียงสารเคมี เช่น กรด ด่าง เกลือ เข้มข้น เพราะจะถูกกัดกร่อน 1.3 ท่อพลาสติก ในปัจจุบันท่อพลาสติกเป็นท่อที่นิยมใช้กันมากในทุกระบบ เนื่องจากท่อชนิดนี้มี ข้อดีอยู่หลายประการ เช่น ราคาถูกกว่า น้ำหนักเบา ติดตั้งง่าย เมื่อเทียบกับท่อโลหะ แต่ยังมีข้อเสียบ้าง ปัจจุบันนี้ ท่อพลาสติกก็มีการได้รับปรับปรุงอย่างต่อเนื่องวัสดุที่ใช้ทำท่อและข้อต่อพลาสติกมีหลายชนิด เช่น 1.3.1 ท่อพีวีซี (Polyvinyl Chloride, PVC) พอลิไวนิลคลอไรด์มีชื่อย่อที่ใช้กันทั่วไปว่า พีวีซี (PVC) เป็นเทอร์โมพลาสติกชนิดหนึ่ง ท่อพลาสติกชนิดนี้ได้รับความนิยมสูงในประเทศไทย เกือบในทุกระบบ ท่อพีวีซีใช้สำหรับระบบประปา ระบบระบายน้ำทิ้ง ระบบระบายน้ำโสโครก ระบบระบายอากาศ และระบบระบาย น้ำฝน การเลือกใช้ท่อพีวีซีที่มีคุณภาพที่ดีทั้งวัตถุดิบและการผลิตจะทำให้ท่อพีวีซี เนื้อเหนียว แข็งแรงทนทาน ไม่ กรอบแตกง่าย ผลิตตามมาตรฐาน มอก.และสิ่งสำคัญในการเชื่อมต่อของท่อพีวีซี คือ น้ำยาประสานท่อ ต้องเลือก ที่มีคุณภาพด้วย จึงทำให้น้ำไม่รั่วซึมได้ง่าย
หลักสูตรการฝึกยกระดับฝีมือ สาขา : เทคนิคการติดตั้งและซ่อมบำรุง สุขภัณฑ์สำหรับบ้านพักอาศัย (Techniques for installation and maintenance of sanitary) รหัสหลักสูตร 40200110010504 ใบข้อมูล หัวข้อวิชา : ชนิดของท่อและสุขภัณฑ์ สำหรับบ้านพักอาศัย รหัสวิชา : 4020130602 หัวข้อย่อยที่ : 3 เวลา : 45 นาที 52 ภาพที่ 3.3 แสดงลักษณะท่อพีวีซี (ที่มา :http://www.thanaprogress.com/wp-content/uploads/2020/03/unnamed.jpg) ตารางที่ 3.4 แสดงข้อดี - ข้อเสียของท่อพีวีซี ข้อดี ข้อเสีย 1) ทนทานต่อแรงดันและแรงกดได้ดี - ท่อที่ผลิต จากวัตถุดิบคุณภาพดี จะมีความเหนียวยืดหยุ่น ตัวดี จึงสามารถทนแรงดันน้ำภายในและแรงกด นอกเส้นท่อได้เป็นอย่างดี 2) น้ำหนักเบา – ท่อพีวีซีน้ำหนักเบากว่าท่อเหล็ก ชุบสังกะสี 5 เท่า ทำให้สะดวกในการขนส่งและ ติดตั้ง 3) ติดตั้งได้ง่าย – ท่อพีวีซีติดตั้งง่าย โดยการ เชื่อมต่อด้วยน้ำยาประสานท่อ 4) เป็นฉนวนไฟฟ้า – ท่อพีวีซี เป็นท่ออโลหะ จึงไม่ เป็นตัวนําไฟฟ้า เมื่อเกิดกระแสไฟฟ้ารั่ว 5) ไม่ลามไฟ 6) ปลอดภัยจากสารพิษ – น้ำที่ไหลผ่านท่อพีวีซีที่มี คุณภาพดีจะไม่มีสารพิษปนเปื้อนในน้ำและไม่มี การเปลี่ยนแปลงของ สี กลิ่น รส 1) ไม่สามารถใช้กับท่อน้ำร้อนได้ จะอ่อนตัว น้ำจะ มีกลิ่น 2) ไม่เหมาะในกรณีที่เดินท่อใต้ถนน 3) ไม่สามารถทนต่อแรงฉีกขาด 4) จุดต่ออาจรั่วได้ง่าย หากเดินใต้อาคารที่พื้นดิน ทรุด 5) คุณภาพของรอยต่อด้วยน้ำยาประสานท่อ ขึ้นอยู่กับฝี มือช่าง
หลักสูตรการฝึกยกระดับฝีมือ สาขา : เทคนิคการติดตั้งและซ่อมบำรุง สุขภัณฑ์สำหรับบ้านพักอาศัย (Techniques for installation and maintenance of sanitary) รหัสหลักสูตร 40200110010504 ใบข้อมูล หัวข้อวิชา : ชนิดของท่อและสุขภัณฑ์ สำหรับบ้านพักอาศัย รหัสวิชา : 4020130602 หัวข้อย่อยที่ : 3 เวลา : 45 นาที 53 ตารางที่ 3.4 แสดงข้อดี – ข้อเสียของท่อพีวีซี(ต่อ) ข้อดี ข้อเสีย 7) ไม่เป็นสนิม ไม่รั่ว ไม่เปราะ – ด้วยคุณสมบัติของ พีวีซี ทำให้ท่อไม่เป็นสนิม และการเลือกใช้ วัตถุดิบที่คุณภาพดีในการผลิตท่อ ทำให้ท่อไม่ เปราะง่าย 8) ทนทานต่อสภาพกรดและด่าง – ท่อพีวีซีที่มี คุณภาพ ไม่ทำปฏิกิริยากับกรดและด่างอ่อน จึง หมดปัญหาเรื่องการกัดกร่อน ทำให้มีอายุการใช้ งานยาวนาน 9) ทนทานต่อแสงอุลตร้าไวโอเล็ต (UV) – ท่อพีวีซี ที่มีการคัดเลือกวัตถุดิบที่มีคุณภาพจะมีส่วนผสม ของไททาเนียมไดออกไซด์ (Titanium Dioxide) ในปริมาณที่เหมาะสม จึงป้องกันรังสี UV ได้เป็น อย่างดี ไม่กรอบหรือแตกหักง่าย 10) ใช้งานได้หลายประเภท - ทั้งประปา ระบายน้ำ ระบายอากาศ ไฟฟ้า และงานเกษตร ขนาดและมาตรฐานท่อ PVC ท่อสีฟ้า สำหรับงานประปาและระบายน้ำใช้ มาตรฐานอุตสาหกรรม เลขที่ มอก. 17- 2532 แบ่งตามชั้นคุณภาพได้ดังนี้ - ชั้นคุณภาพ 5 รับความดัน 5 บาร์ สำหรับเป็นท่อระบายน้ำขนาด 35 – 400 มิลลิเมตร - ชั้นคุณภาพ 8.5 รับความดัน 8.5 บาร์ สำหรับเป็นท่องานระบายน้ำและงานประปา รับแรงดัน ขนาด 18 - 400 มิลลิเมตร
หลักสูตรการฝึกยกระดับฝีมือ สาขา : เทคนิคการติดตั้งและซ่อมบำรุง สุขภัณฑ์สำหรับบ้านพักอาศัย (Techniques for installation and maintenance of sanitary) รหัสหลักสูตร 40200110010504 ใบข้อมูล หัวข้อวิชา : ชนิดของท่อและสุขภัณฑ์ สำหรับบ้านพักอาศัย รหัสวิชา : 4020130602 หัวข้อย่อยที่ : 3 เวลา : 45 นาที 54 -ชั้นคุณภาพ 13.5 รับความดัน 13.5 บาร์ สำหรับเป็นท่องานประปารับแรงดัน ขนาด 18 - 400 มิลลิเมตร ซึ่งมีทั้งแบบปลายเรียบ แบบบานหัว ความยาวเส้นละ 4 เมตร และแบบบานหัวชนิด ต่อด้วยแหวนยาง ความยาวเส้นละ 6 เมตร (งานจ่ายน้ำประปาขนาดใหญ่) ท่อสีเหลือง สำหรับงานร้อยสายไฟฟ้าและสายโทรศัพท์ มาตรฐานอุตสาหกรรม เลขที่ มอก. 216-2524 แบบปลายเรียบและบานหัว ความยาวเส้นละ 4 เมตร แบ่งตามความหนาได้ดังนี้ - ชั้น 1 มีความหนาที่สุด ขนาด 15 - 100 มิลลิเมตร - ชั้น 2 มีความหนาปานกลาง ขนาด 80 - 100 มิลลิเมตร - ชั้น 3 มีความหนาน้อยที่สุด ขนาด 80 - 100 มิลลิเมตร ท่อสีขาว สำหรับงานร้อยสายไฟฟ้าและสายโทรศัพท์ มีให้เลือกใช้ 2 มาตรฐาน เป็นท่อ ที่มีสามารถดัดโค้งได้เหมือนท่อร้อยสาย EMT - มาตรฐาน JIS (JIS C 8430-1999) ขนาด 15 - 55 มิลลิเมตร. (3/8 นิ้ว - 2นิ้ว) ความยาวเส้นละ2.92 เมตร - มาตรฐาน IEC/BS (IEC-61386-1 : 2008, IEC 61386-21 : 2008) ขนาด 16 - 50 มิลลิเมตร(3/8นิ้ว - 11นิ้ว) ความยาวเส้นละ 2.92 เมตร ท่อสีเทา สำหรับงานระบายน้ำและงานอุตสาหกรรม มาตรฐานอุตสาหกรรมที่ มอก. 999-2533 (มีชั้นคุณภาพเช่นเดียวกับท่อสีฟ้า) ท่อสีเทา สำหรับงานเกษตร ขนาด 10-125 มิลลิเมตร ยาว 4 เมตร เป็นท่อมีความ บางที่สุดรับความดันประมาณ 5 บาร์ ข้อต่อพีวีซีใช้สำหรับต่อท่อพีวีซีซึ่งมีลักษณะหลายแบบให้เลือกใช้ ขึ้นอยู่กับทิศทาง ที่ได้ออกแบบระบบท่อในการวางท่อ ซึ่งข้อต่อท่อพีวีซีแบ่งออกเป็น 2 ชนิด คือ 1) แบบชนิดรับแรงดัน ใช้เป็นข้อต่อสำหรับระบบประปา สามารถทนแรงดัน และแรงกระแทกได้ดี ผลิตตามมาตรฐาน มอก. 1131-2535 2) แบบชนิดไม่รับแรงดัน (ระบายน้ำ) ใช้เป็นข้อต่อสำหรับระบบระบายน้ำ สิ่ง ปฏิกูล น้ำเสีย และระบบระบายอากาศ ผลิตตามมาตรฐาน มอก. 1410-2540
หลักสูตรการฝึกยกระดับฝีมือ สาขา : เทคนิคการติดตั้งและซ่อมบำรุง สุขภัณฑ์สำหรับบ้านพักอาศัย (Techniques for installation and maintenance of sanitary) รหัสหลักสูตร 40200110010504 ใบข้อมูล หัวข้อวิชา : ชนิดของท่อและสุขภัณฑ์ สำหรับบ้านพักอาศัย รหัสวิชา : 4020130602 หัวข้อย่อยที่ : 3 เวลา : 45 นาที 55 ภาพที่ 3.4 แสดงลักษณะข้อต่อพีวีซี ชนิดรับแรงดัน : ชนิดฉีดจากเครื่องจักร (ที่มา :https://www.wynnpeak.co.th) ภาพที่ 3.5 แสดงลักษณะข้อต่อพีวีซี ชนิดรับแรงดัน : ผลิตจากท่อ (ที่มา :https://s3gw.inet.co.th:8082/smegp-image-1/prod/V1/08092021330224Untitled-2.jpg)
หลักสูตรการฝึกยกระดับฝีมือ สาขา : เทคนิคการติดตั้งและซ่อมบำรุง สุขภัณฑ์สำหรับบ้านพักอาศัย (Techniques for installation and maintenance of sanitary) รหัสหลักสูตร 40200110010504 ใบข้อมูล หัวข้อวิชา : ชนิดของท่อและสุขภัณฑ์ สำหรับบ้านพักอาศัย รหัสวิชา : 4020130602 หัวข้อย่อยที่ : 3 เวลา : 45 นาที 56 ภาพที่ 3.6 แสดงลักษณะข้อต่อพีวีซี ข้อต่อชนิดไม่รับแรงดัน : ฉีดจากเครื่องจักร (งานระบายน้ำ) (ที่มา :https://tarapatpower.com) ภาพที่ 3.7 แสดงลักษณะข้อต่อพีวีซี ข้อต่อชนิดไม่รับแรงดัน : ผลิตจากท่อ (ที่มา :https://tarapatpower.com)
หลักสูตรการฝึกยกระดับฝีมือ สาขา : เทคนิคการติดตั้งและซ่อมบำรุง สุขภัณฑ์สำหรับบ้านพักอาศัย (Techniques for installation and maintenance of sanitary) รหัสหลักสูตร 40200110010504 ใบข้อมูล หัวข้อวิชา : ชนิดของท่อและสุขภัณฑ์ สำหรับบ้านพักอาศัย รหัสวิชา : 4020130602 หัวข้อย่อยที่ : 3 เวลา : 45 นาที 57 1.3.2 ท่อพีอีผลิตจากสาร Polyethylene เป็นท่อพลาสติกชนิดอ่อนทำให้สามารถดัดโค้งได้ ใช้เดินระบบท่อได้ในพื้นที่ขรุขระ ไม่ราบเรียบและคดเคี้ยวได้ โดยมากเป็นท่อสีดำ นิยมใช้ในงานท่อส่งน้ำประปา และนิยมใช้กับงานชายฝั่งทะเล ท่อระบายน้ำเสีย และที่นิยมมากที่สุดคือท่อส่งก๊าซธรรมชาติ ใช้เป็นท่อร้อย สายไฟฟ้าหรือสายเคเบิ้ลใต้น้ำ หรือบริเวณที่มีน้ำท่วมขังตลอดเวลา ขนาดและมาตรฐานท่อ แบ่งตามความหนาแน่นของวัสดุทำท่อได้ 2 ชนิดหลักคือ 1) High Density Polyethylene, HDPE รับแรงดันได้สูง ใช้ในงานท่อส่งน้ำประปา งาน ชลประทาน ท่อส่งน้ำใต้ทะเล หรือ น้ำทิ้งในโรงงานอุตสาหกรรมที่มีความกัดกร่อนต่อท่อเหล็ก 2) Low Density Polyethylene, LDPE รับแรงดันตํ่า ใช้ในงานเกษตรกรรม มาตรฐานท่อตาม BS 5114:1975 และ MS ISO 1050:2004 ออกแบบมาพิเศษให้มีความ ยืดหยุ่นสูง โค้งรับตัวบ้าน ทำให้ท่อไม่แตก เมื่อดินทรุดตัว รวมทั้งลดการใช้ข้อต่อและโอกาสการรั่วซึม เนื่องจาก ท่อมีความยาว 30-100 เมตร ภาพที่ 3.8 แสดงลักษณะท่อพีอี (ที่มา :https://www.ssvp.co.th) ตารางที่ 3.5 แสดงข้อดี – ข้อเสียของท่อพีอี ข้อดี ข้อเสีย 1) น้ำหนักเบา สามารถม้วนเก็บและเคลื่อนย้ายง่าย 2) ทนต่อสารเคมี สารอินทรีย์ สารอนินทรีย์และ แสงแดดได้ 3) ไม่ผุกร่อน สามารถรับแรงดันดิน วางท่อใต้ดิน และในน้ำทะเลได้ 1) ราคาสูง 2) ไม่ทนต่อการฉีกขาด 3) หาซื้อยากตามท้องตลาด 4) ทนต่ออุณหภูมิได้ไม่สูง 5) การติดตั้งยากต้องใช้ผู้ชํานาญ โดยใช้ความ ร้อนหรือข้อต่อเฉพาะ
หลักสูตรการฝึกยกระดับฝีมือ สาขา : เทคนิคการติดตั้งและซ่อมบำรุง สุขภัณฑ์สำหรับบ้านพักอาศัย (Techniques for installation and maintenance of sanitary) รหัสหลักสูตร 40200110010504 ใบข้อมูล หัวข้อวิชา : ชนิดของท่อและสุขภัณฑ์ สำหรับบ้านพักอาศัย รหัสวิชา : 4020130602 หัวข้อย่อยที่ : 3 เวลา : 45 นาที 58 ตารางที่ 3.5 แสดงข้อดี – ข้อเสียของท่อพีอี(ต่อ) ข้อดี ข้อเสีย 4) มีความยืดหยุ่นแข็งแรง วางท่อในพื้นที่สูงตํ่าหรือ โค้งไปมาได้ดี 5) ไม่มีสารพิษละลายออกมา เมื่อใช้ในงานประปา และใช้ในการเดินก๊าซธรรมชาติได้ 6) ไม่เป็นสื่อนําไฟฟ้า 7) สามารถวางท่อเป็นระยะทางไกลได้โดยใช้ข้อต่อ จำนวนน้อย 1.3.3 (Polypropylene Random Copolymer ; PP-R) เป็นท่อพลาสติกชนิดหนึ่ง ที่ ผ่านการพัฒนาให้มีการจัดเรียงตัวของโมเลกุลพลาสติกแบบสุ่ม ทำให้มีคุณสมบัติทางเคมีและกายภาพที่ สูงขึ้นเหมาะกับการใช้เป็นท่อสำหรับระบบประปา ประปาน้ำร้อน ระบบท่อน้ำเย็นในระบบปรับอากาศ รวมถึงท่อลมร้อน เป็นต้น ซึ่งสามารถใช้งานได้ทั้งในงานบ้าน โรงแรม โรงพยาบาล ห้างสรรพสินค้า อาคาร สำนักงาน อาคารสูง ฯลฯ และสามารถใช้งานทดแทนท่อโลหะได้ เช่น ท่อทองแดง ท่อเหล็กกัลวาไนซ์ เป็น ต้น ต่อประกอบด้วยการเชื่อมความร้อนหลอมละลายท่อและข้อต่อเป็นเนื้อเดียวกัน ท่อพีพีอาร์ ปัจจุบันผลิตตามมาตรฐานของประเทศเยอรมัน DIN 8077 และ DIN 8078 มีชั้นคุณภาพท่อที่แตกต่างกันแบ่งตามความเหมาะสมในการใช้งานทั้งในด้านของความดันใช้งานและ อุณหภูมิที่ใช้งาน ภาพที่ 3.9 แสดงคุณลักษณะของท่อพีพีอาร์แต่ละประเภท (ที่มา :https://www.npi-pipe.com)
หลักสูตรการฝึกยกระดับฝีมือ สาขา : เทคนิคการติดตั้งและซ่อมบำรุง สุขภัณฑ์สำหรับบ้านพักอาศัย (Techniques for installation and maintenance of sanitary) รหัสหลักสูตร 40200110010504 ใบข้อมูล หัวข้อวิชา : ชนิดของท่อและสุขภัณฑ์ สำหรับบ้านพักอาศัย รหัสวิชา : 4020130602 หัวข้อย่อยที่ : 3 เวลา : 45 นาที 59 ข้อต่อท่อพีพีอาร์ผลิตจากพลาสติกชนิดเดียวกันกับท่อพีพีอาร์ และผลิตตามมาตรฐาน DIN16962-5 มีลักษณะและรูปแบบที่แตกต่างกันตามวิธีการต่อประกอบและความเหมาะสมในการใช้งาน ทั้งแบบเชื่อมสอดท่อด้วยความร้อนหลอมละลาย เชื่อมชนท่อด้วยความร้อนเชื่อมด้วยกระแสไฟฟ้า สำหรับ การต่อประกอบร่วมกับวัสดุอุปกรณ์อื่นๆ สามารถใช้ข้อต่อประเภทเกลียว หรือการต่อประกอบด้วยลักษณะ หน้าจาน (Flange) และตัวแปลงหน้าจานพีพีอาร์ (Stub Flange) ได้เช่นกัน ภาพที่ 3.10 แสดงคุณลักษณะของท่อพีพีอาร์แต่ละประเภท (ที่มา :https://www.npi-pipe.com) ตารางที่ 3. 6 แสดงข้อดี –ข้อเสียของท่อพีพีอาร์ ข้อดี ข้อเสีย 1) ทนความดันใช้งานได้สูงสุด 20 บาร์ ที่อุณหภูมิ 27 องศ าเซ ล เซี ยส แ ต่ เมื่ ออุ ณ ห ภู มิ สู งขึ้ น ความสามารถในการทนดวามดันน้ำในท่อจะลดลง 2) ทนต่ออุณหภูมิได้สูงสุดถึง 95 องศาเซลเซียส 3) สะอาด ปราศจากโลหะหนักและสิ่งปนเปื้อน ไม่ เป็นสนิม 4) มีคุณสมบัติเป็นฉนวนช่วยรักษาอุณหภูมิของน้ำ ร้อนได้ดีกว่าท่อโลหะ จึงเป็นการช่วยประหยัด พลังงาน ลดการทำงานของเครื่องทำน้ำร้อน 1) การต่อประกอบต้องอาศัยความชํานาญสูง 2) อุปกรณ์และเครื่องมือติดตั้งมีราคาแพง 3) ท่อมีความหนามากกว่าท่อโลหะ ดังนั้นทำให้ อัตราการไหลของน้ำตํ่ากว่าเมื่อเปรียบเทียบที่ ท่อขนาดเท่ากัน
หลักสูตรการฝึกยกระดับฝีมือ สาขา : เทคนิคการติดตั้งและซ่อมบำรุง สุขภัณฑ์สำหรับบ้านพักอาศัย (Techniques for installation and maintenance of sanitary) รหัสหลักสูตร 40200110010504 ใบข้อมูล หัวข้อวิชา : ชนิดของท่อและสุขภัณฑ์ สำหรับบ้านพักอาศัย รหัสวิชา : 4020130602 หัวข้อย่อยที่ : 3 เวลา : 45 นาที 60 ตารางที่ 3. 6 แสดงข้อดี – ข้อเสียของท่อพีพีอาร์(ต่อ) ข้อดี ข้อเสีย 5) น้ำหนักเบา และราคาถูกกว่า เมื่อเทียบกับท่อ ทองแดง 6) เชื่อมต่อเป็นเนื้อเดียวกัน ด้วยความร้อน ไม่รั่วซึม 1.4 ท่อทองแดง เป็นท่อที่นิยมใช้มาก ทนต่อการสึกกร่อน ทนแรงกระแทกได้ดี น้ำหนักเบา สามารถ ดัดโค้งงอได้ ทำให้เกิดความเรียบ และรวดเร็วในการเดินท่อ การต่อนิยมใช้บัดกรีท่อมากกว่าใช้เกลียว โดยทั่วไป นิยมใช้เป็นท่อน้ำร้อนในอาคาร เพราะไม่เกิดตระกรัน มีจุดเด่นคือ ดูสวยงาม มีน้ำหนักเบา มีรอยรั่วยาก คุณภาพ น้ำปลอดภัยจากสารพิษ ส่วนการส่งน้ำเย็นยังไม่เป็นที่ยอมรับกันมากนักในประเทศไทย ภาพที่ 3.11 แสดงลักษณะท่อทองแดง (ที่มา :https://www.jntsupply.com/images/content/original-1534268457597.jpg) ขนาดและมาตรฐาน จําแนกออกตามขนาดความหนาของท่อได้เป็น 4 ชนิด ได้แก่ชนิด K, L, M DWV และ ACRโดยที่ท่อทองแดงชนิด K จะเป็นท่อที่มีความหนามากที่สุด ในขณะที่ท่อชนิด DWV เป็นท่อที่บาง ที่สุด โดยมีรายละเอียดดังนี้ 1) ชนิด K คาดสีเขียว ใช้กับท่อน้ำประปาทั้งน้ำเย็นและน้ำร้อนในอาคารและใต้อาคาร ความ หนา 0.035-0.405 นิ้ว เส้นผ่านศูนย์กลาง ¼ นิ้ว-12 นิ้ว (เป็นกลุ่มท่อผนังหนามาก) 2) ชนิด L คาดสีน้ำเงินหรือสีดำ ใช้กับท่อประปาทั้งน้ำเย็นและน้ำร้อนเหนือพื้นดิน ความหนา 0.030-0.280นิ้ว เส้นผ่านศูนย์กลาง ¼ นิ้ว-12 นิ้ว (เป็นกลุ่มท่อผนังหนาปานกลาง)
หลักสูตรการฝึกยกระดับฝีมือ สาขา : เทคนิคการติดตั้งและซ่อมบำรุง สุขภัณฑ์สำหรับบ้านพักอาศัย (Techniques for installation and maintenance of sanitary) รหัสหลักสูตร 40200110010504 ใบข้อมูล หัวข้อวิชา : ชนิดของท่อและสุขภัณฑ์ สำหรับบ้านพักอาศัย รหัสวิชา : 4020130602 หัวข้อย่อยที่ : 3 เวลา : 45 นาที 61 3) ชนิด M คาดสีแดง ใช้กับท่อประปาทั้งน้ำเย็นและน้ำร้อนเหนือพื้นดิน เป็นท่อระบายน้ำทิ้ง ท่อระบายน้ำเสีย และท่ออากาศ 0.025-0.254 นิ้ว เส้นผ่านศูนย์กลาง ¼ นิ้ว-12 นิ้ว (เป็นกลุ่มท่อผนังหนาปาน กลาง) 4) ชนิด DWV คาดสีเหลือง ใช้กับท่อระบายน้ำทิ้ง ท่อระบายน้ำโสโครก ท่ออากาศ ท่อระบาย น้ำฝนจากหลังคา ท่อวางทั้งบนดินและใต้ดินความหนา 0.04-0.109นิ้ว เส้นผ่านศูนย์กลาง 1 ¼ นิ้ว-8นิ้ว (เป็นกลุ่ม ท่อผนังบาง) 5) ชนิด ACR จัดได้ว่าเป็นท่อชนิด L ใช้กับท่อสารทำความเย็นในระบบปรับอากาศและระบบ ทำความเย็น ความหนา 0.030-0.055นิ้ว เส้นผ่านศูนย์กลาง ¼ นิ้ว-1 ¼ นิ้ว (เป็นกลุ่มท่อผนังหนาปานกลาง) ตารางที่ 3.7 แสดงข้อดี – ข้อเสียของท่อทองแดง ข้อดี ข้อเสีย 1) มีน้ำหนักเบา ดัดโค้งงอได้ง่าย ติดตั้งง่าย 2) ใช้เป็นท่อน้ำร้อนได้ดี และเป็นที่นิยมใช้เป็นท่อ น้ำร้อนมากที่สุด เพราะไม่เกิดตระกรัน 3) มีทั้งแบบท่อแข็งและท่ออ่อนที่ม้วนได้ 4) ทนได้ทุกสภาพอากาศ และทนความเค็มได้ดี 5) หาซื้อได้ง่ายตามท้องตลาด 1) มีราคาสูง 2) ไม่มีความแกร่ง บุบง่าย 3) การดัดท่อไม่ง่าย ต้องใช้ช่างที่ชํานาญ 4) มีการขยายตัวสูงกว่าท่อเหล็กอาบสังกะสีมาก เมื่ออุณหภูมิเปลี่ยนแปลง 1.5 ท่อซิเมนต์ใยหิน เป็นท่อที่ผลิตโดยเอาใยหินมาผสมกับน้ำซิเมนต์ กวนเข้ากันจนดี แล้วนำมาซ้อน กันเป็นชั้นๆ แต่ละชั้นจะ ถูกกลิ้งอัดตามวิธี อัดจนได้ความหนาตามที่ต้องการ แล้วจึงนำมาบ่มน้ำ เพื่อเพิ่มความ แข็งแรงท่อ มีทั้งท่อประปาและระบายน้ำ และเป็นทั้งแบบท่อธรรมดาและแบบทนซัลเฟตได้สูงปัจจุบันไม่นิยมใช้ กันแล้ว เพราะมีท่อพีวีซีมาทดแทน แต่ในอดีตนิยมใช้เนื่องจากราคาถูก แม้จะมีปัญหาเรื่องของสารใยหินซึ่งเป็น พิษในน้ำก็ตาม ทำให้ในปัจจุบันเลิกใช้ในระบบประปาแล้ว แต่ยังคงมีใช้อยู่ในระบบระบายน้ำทิ้ง
หลักสูตรการฝึกยกระดับฝีมือ สาขา : เทคนิคการติดตั้งและซ่อมบำรุง สุขภัณฑ์สำหรับบ้านพักอาศัย (Techniques for installation and maintenance of sanitary) รหัสหลักสูตร 40200110010504 ใบข้อมูล หัวข้อวิชา : ชนิดของท่อและสุขภัณฑ์ สำหรับบ้านพักอาศัย รหัสวิชา : 4020130602 หัวข้อย่อยที่ : 3 เวลา : 45 นาที 62 ภาพที่ 3.12 แสดงลักษณะท่อซิเมนต์ใยหิน (ที่มา :http://www.ployconcrete.com) ขนาดและมาตรฐาน ในประทศไทยใช้ตามมาตรฐาน มอก.81-2529 ของท่อประปา, มอก.621- 2529 ของท่อระบายน้ำในอาคาร และ มอก.622-2529 ของท่อระบายน้ำทั่วไป โดยแบ่งชั้นคุณภาพ คือ 5, 10, 15, 20, 25 กิโลกรัม/ตารางเซ็นติเมตรท่อซิเมนต์ใยหินทั่วไปมีความยาวท่อ 4 และ 5 เมตร และขนาดเส้นผ่าน ศูนย์กลาง 100-200 มิลลิเมตร ตารางที่ 3.8 แสดงข้อดี – ข้อเสียของท่อซิเมนต์ใยหิน ข้อดี ข้อเสีย 1) น้ำหนักเบา 2) ไม่เป็นสื่อไฟฟ้าหรือสื่อความร้อน 3) หาซื้อง่ายตามท้องตลาด (ปัจจุบันไม่มีขายใน กลุ่มรับแรงดัน) 4) ผลิตได้ในประเทศไทย (ปัจจุบันแทบไม่มีการ ผลิตแล้ว) 1) แตกหัก และถูกกัดกร่อนง่าย มีอายุการใช้งาน เพียง 10 ปี 2) หากใช้เป็นท่อประปา จะมีสารใยหินละลายปน ออกมา 3) ไม่มีขนาดท่อเล็กกว่า 100 มม.
หลักสูตรการฝึกยกระดับฝีมือ สาขา : เทคนิคการติดตั้งและซ่อมบำรุง สุขภัณฑ์สำหรับบ้านพักอาศัย (Techniques for installation and maintenance of sanitary) รหัสหลักสูตร 40200110010504 ใบข้อมูล หัวข้อวิชา : ชนิดของท่อและสุขภัณฑ์ สำหรับบ้านพักอาศัย รหัสวิชา : 4020130602 หัวข้อย่อยที่ : 3 เวลา : 45 นาที 63 2. ชนิดและคุณลักษณะของสุขภัณฑ์ เครื่องสุขภัณฑ์ส่วนใหญ่เป็นชนิดเซรามิค ใช้สำหรับรองรับสิ่งขับถ่ายของมนุษย์เพื่อให้เกิด สุขอนามัย มีโถเป็นที่รองรับการนั่งทำให้ผู้ใช้นั่งราบได้ มีหรือไม่มีถังพักน้ำก็ได้ซึ่งเซรามิค หมายถึง วัสดุดิน และ/หรือ วัตถุดิบ อนินทรีย์อื่นที่เผาที่อุณหภูมิสูงจนเนื้อดินแข็งแกร่งและดูดซึมน้ำตํ่าเครื่องสุขภัณฑ์มี หลายชนิด จะกล่าวเฉพาะที่ใช้กันในอาคารบ้านเรือนเท่านั้นซึ่งได้แก่ 2.1 โถส้วม แบ่งโถส้วมตามประเภทการนั่งเพื่อใช้งาน จะประกอบด้วย 2 ชนิด คือ โถส้วมชนิดนั่ง ยอง และโถส้วมชนิดนั่งราบ โถส้วมชนิดนั่งยอง โถส้วมแบบนั่งยองเป็นที่ได้รับความนิยมใช้กันทั่วไป โดยเฉพาะในประเทศ ไทย เนื่องจากราคาถูกและสร้างง่าย โถส้วมชนิดนั่งราบ เป็นโถส้วมที่ถูกสุขลักษณะมากที่สุด เนื่องจากเวลาที่ใช้จะเหมือนกับ การนั่งบนเก้าอี้ ทำให้สะดวกกว่าโถส้วมแบบนั่งยอง ภาพที่ 3.13 แสดงลักษณะโถส้วมชนิดนั่งยองและนั่งราบ (ที่มา :https://www.facebook.com)
หลักสูตรการฝึกยกระดับฝีมือ สาขา : เทคนิคการติดตั้งและซ่อมบำรุง สุขภัณฑ์สำหรับบ้านพักอาศัย (Techniques for installation and maintenance of sanitary) รหัสหลักสูตร 40200110010504 ใบข้อมูล หัวข้อวิชา : ชนิดของท่อและสุขภัณฑ์ สำหรับบ้านพักอาศัย รหัสวิชา : 4020130602 หัวข้อย่อยที่ : 3 เวลา : 45 นาที 64 2.2 โถปัสสาวะชาย โถปัสสาวะชนิดนี้ เป็นเครื่องสุขภัณฑ์ที่สำคัญเนื่องจากใช้สำหรับรองรับ ปัสสาวะที่ถูกขับออกจากร่างกายของมนุษย์โดยตรง โถปัสสาวะโดยทั่วไปจะทำจากกระเบื้องเคลือบหรือเหล็กหล่อ เคลือบสี โดยโถปัสสาวะที่ใช้กันอยู่ทุกวัน ต้องมีอุปกรณ์อย่างเพียงพอ เพื่อจะขจัดปัสสาวะออกไปหลังการใช้งาน ทุกครั้ง ทั้งนี้ก็เพื่อป้องกันการแพร่กระจายของเชื้อโรค ความสกปรก และกลิ่นเหม็นของอุปกรณ์ดังกล่าว ได้แก่ วาล์วปล่อยน้ำซึ่งอาจเป็นวาล์วแบบมือกด (Hand Valve) หรือวาล์วชักโครก (Flush Meter Valve) ภาพที่ 3.14 แสดงลักษณะโถปัสสาวะชาย (ที่มา :https://onestockhome-production.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com) 2.3อ่างล้างมือ-ล้างหน้า เป็นเครื่องสุขภัณฑ์ที่ได้รับการออกแบบมาสำหรับใช้ล้างมือและล้างหน้าจะ พบเห็นโดยทั่วไปในห้องน้ำและห้องพักผ่อน เครื่องสุขภัณฑ์ชนิดนี้ต้องต่อท่อระบายสิ่งโสโครกและท่อระบาย อากาศขนาด 32 มิลลิเมตร (1 ¼ นิ้ว) เป็นเครื่องสุขภัณฑ์ที่มีรูปร่าง ขนาด และสีสัน แตกต่างกันมากที่สุด ทำจาก กระเบื้องเคลือบ เหล็กหล่อเคลือบสี เหล็กกล้าอัดขึ้นรูปเคลือบสี เหล็กกล้าไร้สนิม และพลาสติก ภาพที่ 3.15 แสดงลักษณะอ่างล้างมือ-ล้างหน้า (ที่มา :https://www.facebook.com)
หลักสูตรการฝึกยกระดับฝีมือ สาขา : เทคนิคการติดตั้งและซ่อมบำรุง สุขภัณฑ์สำหรับบ้านพักอาศัย (Techniques for installation and maintenance of sanitary) รหัสหลักสูตร 40200110010504 ใบข้อมูล หัวข้อวิชา : ชนิดของท่อและสุขภัณฑ์ สำหรับบ้านพักอาศัย รหัสวิชา : 4020130602 หัวข้อย่อยที่ : 3 เวลา : 45 นาที 65 2.4 อ่างอาบน้ำ ได้รับการออกแบบให้มีรูปร่างและสัดส่วนที่เหมาะกับร่างกายของมนุษย์เพื่อใช้ สำหรับอาบน้ำ แล้วต้องใช้ท่อระบายน้ำทิ้งขนาด 40 มิลลิเมตร (1 ½ นิ้ว) และท่อระบายอากาศขนาด 32 มิลลิเมตร (1 ¼ นิ้ว) ตัวอ่างทำจากเหล็กหล่อเคลือบสี เหล็กกล้าอัดขึ้นรูปเคลือบสีและไฟเบอร์กลาส มีขนาด รูปร่าง และสีต่างๆ กัน แต่ที่นิยมมี2 แบบ ได้แก่ แบบนอนและแบบฝักบัว ภาพที่ 3.16 แสดงลักษณะอ่างอาบน้ำ (ที่มา :https://www.globalhouse.co.th) 2.5 ที่อาบน้ำฝักบัว เป็นที่อาบน้ำซึ่งมีฝักบัวติดตั้งอยู่ในระดับสูงเหนือศรีษะ เครื่องสุขภัณฑ์ชนิดนี้ จะมีลักษณะคล้ายกับอ่างอาบน้ำแบบฝักบัว ที่อาบน้ำชนิดนี้ จะต้องการท่อระบายน้ำทิ้งขนาด 40 มิลลิเมตร (1 ½ นิ้ว) และท่อระบายอากาศขนาด 32 มิลลิเมตร (1 ¼ นิ้ว) แต่อย่างไรก็ตาม ช่างประปาส่วนใหญ่นิยมใช้ท่อระบาย น้ำทิ้งขนาด 55 มิลลิเมตร ( 2 นิ้ว) ภาพที่ 3.17 แสดงลักษณะที่อาบน้ำฝักบัว (ที่มา :https://www.pinterest.com)
หลักสูตรการฝึกยกระดับฝีมือ สาขา : เทคนิคการติดตั้งและซ่อมบำรุง สุขภัณฑ์สำหรับบ้านพักอาศัย (Techniques for installation and maintenance of sanitary) รหัสหลักสูตร 40200110010504 ใบข้อมูล หัวข้อวิชา : ชนิดของท่อและสุขภัณฑ์ สำหรับบ้านพักอาศัย รหัสวิชา : 4020130602 หัวข้อย่อยที่ : 3 เวลา : 45 นาที 66 2.6 ช่องระบายน้ำที่พื้น จัดเป็นภาชนะที่ใช้รับน้ำที่ระบายจากพื้นอาคารเข้าสู่ระบบระบายน้ำ แบบ ของช่องระบายน้ำที่พื้นจําแนกออกได้เป็น 3แบบด้วยกัน คือ 1) แบบที่มีที่ดักกลิ่นในตัว 2) แบบใช้กับที่ดักกลิ่น รูปตัวพีและ 3) แบบอ่างแห้ง ภาพที่ 3.18 แสดงลักษณะช่องระบายน้ำที่พื้น (ที่มา :https://www.wazzadu.com) 2.7 เครื่องทำน้ำอุ่น เป็นอุปกรณ์เครื่องใช้ไฟฟ้าที่มีประสิทธิภาพทำให้น้ำร้อนขึ้น โดยอาศัยการพา ความร้อนจากขดลวดความร้อน (Heater) เมื่อเปิดสวิตช์ กระแสไฟฟ้าจะไหลผ่านขดลวดความร้อนทำให้น้ำร้อน ขึ้น และอุปกรณ์ควบคุมอุณหภูมิ (Thermostat) ทำหน้าที่ตัดกระแสไฟฟ้าเมื่อน้ำมีอุณหภูมิสูงถึงระดับที่ตั้งไว้ แบ่งตามลักษณะการใช้งานได้เป็น 2 ประเภท คือ 1) เครื่องทำน้ำอุ่นแบบทำน้ำอุ่นได้จุดเดียว 2) เครื่องทำน้ำอุ่น แบบทำน้ำอุ่นได้หลายจุด ซึ่งในการเลือกซื้อเครื่องทำน้ำอุ่นควรเลือกให้มีขนาดเหมาะสมกับความจําเป็นภายใน ครอบครัวและเลือกซื้อรุ่นที่มีประสิทธิภาพสูง หากต้องการใช้น้ำอุ่นเพื่ออาบน้ำเท่านั้น ควรเลือกซื้อและติดตั้งชนิด ทำน้ำอุ่นได้จุดเดียวซึ่งสิ้นเปลืองพลังงานไฟฟ้าน้อยกว่าแบบหลายจุด ภาพที่ 3.19 แสดงลักษณะเครื่องทำน้ำอุ่น (ที่มา :https://www.thaicity.co.th/uploads/product/20190523/eioqrsvyz156.png)
หลักสูตรการฝึกยกระดับฝีมือ สาขา : เทคนิคการติดตั้งและซ่อมบำรุง สุขภัณฑ์สำหรับบ้านพักอาศัย (Techniques for installation and maintenance of sanitary) รหัสหลักสูตร 40200110010504 ใบทดสอบ หัวข้อวิชา : ชนิดของท่อและสุขภัณฑ์ สำหรับบ้านพักอาศัย รหัสวิชา : 4020130602 หัวข้อย่อยที่ : 3 เวลา 15 นาที 67 ใบทดสอบที่ 3 คำสั่ง : แบบทดสอบแบบปรนัย จำนวน 10 ข้อ ให้ทำทุกข้อ โดยในแต่ละข้อให้ผู้รับการฝึกทำเครื่องหมาย ลงบนกระดาษคำตอบที่แจกให้ โดยเลือกคำตอบที่ถูกต้องเพียงข้อเดียว เวลา 15 นาที 1. ท่อเหล็กหล่อ มีวิธีการผลิตเช่นเดียวกันกับท่อเหล็กสีเทา แต่จะมีการเติมสารประเภทใดต่อไปนี้ ให้มี ความเหนียวที่เพิ่มขึ้น ก. แมกนีเซียม ข. โปรตัสเซียม ค. แคลเซียม ง. โซเดียม 2. โดยปกติท่อพลาสติกตามมาตรฐานสีฟ้า มีความยาวกี่เมตร ก. 2 เมตร ข. 3 เมตร ค. 4 เมตร ง. 5 เมตร 3. ท่อประเภทใดต่อต่อไปนี้ มีคุณสมบัติทางเคมีและกายภาพที่สูงขึ้นเหมาะกับการใช้เป็นท่อสำหรับ ระบบประปา ประปาน้ำร้อน ระบบท่อน้ำเย็นในระบบปรับอากาศ รวมถึงท่อลมร้อน ก. ท่อ PE ข. ท่อ PR-R ค. ท่อ PVC ง. ท่อ RP 4. ชนิดของท่อทองแดงในข้อใดต่อไปนี้ มีความหนามากที่สุด ก. ชนิด L คาดสีน้ำเงิน ข. ชนิด M คาดสีแดง ค. ชนิด K คาดสีเขียว ง. ชนิด DWV คาดสีเหลือง 5. ท่อประเภทใดต่อไปนี้ ปัจจุบันแทบไม่มีการผลิตแล้ว เนื่องจากปัญหาเรื่องวัตถุดิบในการทำท่อเป็น พิษต่อสุขภาพ หากในปัจจุบันใช้อยู่เพียงในระบบระบายน้ำทิ้ง ก. ท่อทองแดง ข. ท่อเหล็กกล้า ค. ท่อพลาสติก ง. ท่อซิเมนต์ใยหิน 6. การแบ่งโถส้วมตามลักษณะการใช้งาน แบ่งเป็น 2 ชนิด คือโถส้วมแบบนั่งยองและโถส้วมแบบ.... ก. นั่งราด ข. นั่งราบ ค. ยืนราด ง. ยืนราบ
หลักสูตรการฝึกยกระดับฝีมือ สาขา : เทคนิคการติดตั้งและซ่อมบำรุง สุขภัณฑ์สำหรับบ้านพักอาศัย (Techniques for installation and maintenance of sanitary) รหัสหลักสูตร 40200110010504 ใบทดสอบ หัวข้อวิชา : ชนิดของท่อและสุขภัณฑ์ สำหรับบ้านพักอาศัย รหัสวิชา : 4020130602 หัวข้อย่อยที่ : 3 เวลา 15 นาที 68 7. สุขภัณฑ์ชนิดอ่างล้างมือ-ล้างหน้า ปกติต้องต่อท่อระบายสิ่งโสโครกและท่อระบายอากาศขนาดเท่าใด ก. 12 มิลลิเมตร ข. 22 มิลลิเมตร ค. 32 มิลลิเมตร ง. 42 มิลลิเมตร 8. ข้อใดต่อไปนี้ คือไม่ใช่ชนิดของช่องระบายน้ำที่พื้น ก. แบบที่มีที่ดักกลิ่นในตัว ข. แบบใช้กับที่ดักกลิ่นรูปตัวพี ค. แบบใช้กับที่ดักกลิ่นรูปตัวยู ง. แบบอ่างแห้ง 9. เครื่องทำน้ำอุ่น เป็นอุปกรณ์เครื่องใช้ไฟฟ้าที่ทำงานด้วยหลักการใดต่อไปนี้ ก. การพาความร้อน ข. การนำความร้อน ค. การแผ่ความร้อน ง. การระบายความร้อน 10.จากรูป คือเครื่องสุขภัณฑ์ใด ก. โถส้วมแบบราดน้ำฐานต่ำ ข. โถส้วมนั่งยองแบบฟลัชวาล์ว ค. โถส้วมนั่งราบแบบฟลัชวาล์ว ง. โถส้วมนั่งราดแบบฟลัชวาล์ว หมายเหตุ ครูฝึกฝีมือแรงงานหรือผู้ที่ปฏิบัติหน้าที่วิทยากร สามารถเลือกรูปแบบการ ทดสอบภาคความรู้ให้กับผู้รับการฝึกได้ ในรูปแบบของเอกสาร หรือ แบบทดสอบ ออนไลน์ ตาม QR CODE ที่ปรากฏ หรือที่ http://bit.ly/3GZIvMi
หลักสูตรการฝึกยกระดับฝีมือ สาขา : เทคนิคการติดตั้งและซ่อมบำรุง สุขภัณฑ์สำหรับบ้านพักอาศัย (Techniques for installation and maintenance of sanitary) รหัสหลักสูตร 40200110010504 ใบเฉลยทดสอบ หัวข้อวิชา : ชนิดของท่อและสุขภัณฑ์ สำหรับบ้านพักอาศัย รหัสวิชา : 4020130602 หัวข้อย่อยที่ : 3 เวลา - นาที 69 ใบเฉลยทดสอบที่ 3 ข้อที่ ก ข ค ง 1 x 2 x 3 x 4 x 5 x 6 x 7 x 8 x 9 x 10 x
หลักสูตรการฝึกยกระดับฝีมือ สาขา : เทคนิคการติดตั้งและซ่อมบำรุง สุขภัณฑ์สำหรับบ้านพักอาศัย (Techniques for installation and maintenance of sanitary) รหัสหลักสูตร 40200110010504 ใบเตรียมการสอน หัวข้อวิชา : เครื่องมือและอุปกรณ์ในระบบงานท่อ และสุขภัณฑ์ รหัสวิชา : 4020130603 หัวข้อย่อยที่ : 4 เวลา : 2 ชม. 70 วัตถุประสงค์: 1. เพื่อให้ผู้รับการฝึกได้เรียนรู้และอธิบายถึงเครื่องมือและอุปกรณ์ในระบบงานท่อ และสุขภัณฑ์ได้อย่างถูกต้อง 2. เพื่อให้ผู้รับการฝึกได้เรียนรู้และอธิบายถึงการเลือกใช้เครื่องมือและอุปกรณ์ใน ระบบงานท่อและสุขภัณฑ์ได้อย่างเหมาะสม 3. เพื่อให้ผู้รับการฝึกได้เรียนรู้และสามารถบำรุงรักษาเครื่องมือและอุปกรณ์ใน ระบบงานท่อและสุขภัณฑ์ได้อย่างถูกวิธี วิธีสอน : บรรยาย สาธิต ตอบข้อซักถาม หัวข้อสำคัญ : 1. คุณลักษณะและการบำรุงรักษาเครื่องมือวัดระยะ 2. คุณลักษณะและการบำรุงรักษาเครื่องมือและอุปกรณ์งานท่อเหล็กกล้า 3. คุณลักษณะและการบำรุงรักษาเครื่องมือและอุปกรณ์งานท่อพลาสติก 4. คุณลักษณะและการบำรุงรักษาเครื่องมือและอุปกรณ์งานสุขภัณฑ์ 5. คุณลักษณะและการบำรุงรักษาเครื่องมือและอุปกรณ์งานเจาะและคว้าน 6. คุณลักษณะและการบำรุงรักษาเครื่องมือทดสอบ อุปกรณ์ช่วยฝึก : สื่อนำเสนออิเล็กทรอนิกส์ เครื่องฉายโปรเจคเตอร์ เอกสารประกอบการฝึกและ อุปกรณ์จริง การมอบหมายงาน : หลังจากผู้รับการฝึกได้รับฟังคำบรรยายแล้ว ให้อ่านทบทวนความรู้จากใบข้อมูล และใบขั้นตอนการปฏิบัติงาน แล้วทำใบทดสอบที่ 4 และใบงานที่ 4 ตามลำดับ การวัดและประเมินผล : ใบทดสอบที่ 4 และใบงานที่ 4 ตามเกณฑ์การประเมินที่กำหนด หนังสืออ้างอิง : - สำนักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา(สอศ.) และท่อเอสซีจี.คู่มือหลักสูตรการ เรียนการสอน วิชา งานระบบท่อและสุขภัณฑ์. กรุงเทพฯ : สำนักงาน คณะกรรมการการอาชีวศึกษา, 2562. -อเมริกัน สแตนดาร์ด. บจก. คู่มือเพื่อการสร้างสรรค์ห้องน้ำ. มปป, มปท. - อาทิตย์ สุทธพันธ์. ติดตั้งท่อและสุขภัณฑ์. กรุงเทพฯ : ซีเอ็ดยูเคชั่น, 2562. - เอสซีจี.บจก. คู่มือออกแบบเชิงเทคนิคสำหรับท่อพีวีซี “ตราช้าง”.มปป, มปท.
หลักสูตรการฝึกยกระดับฝีมือ สาขา : เทคนิคการติดตั้งและซ่อมบำรุง สุขภัณฑ์สำหรับบ้านพักอาศัย (Techniques for installation and maintenance of sanitary) รหัสหลักสูตร 40200110010504 ใบข้อมูล หัวข้อวิชา : เครื่องมือและอุปกรณ์ในระบบงานท่อ และสุขภัณฑ์ รหัสวิชา : 4020130603 หัวข้อย่อยที่ : 4 เวลา : 45 นาที 71 1. คุณลักษณะและการบำรุงรักษาเครื่องมือวัดระยะ เครื่องมือวัดระยะที่นิยมใช้ในระบบงานท่อและสุขภัณฑ์ มีดังต่อไปนี้ 1.1 ตลับเมตร เป็นเครื่องมือวัดที่นิยมใช้กับงานช่างทุกสาขา โดยสายวัดจะทำด้วยโลหะแผ่นบาง ชนิดที่สามารถบิดงอได้ ทำให้สามารถวัดความยาวได้ทั้งแนวเส้นตรงและแนวโค้ง บนสายวัดจะมีมาตราวัดทั้งใน ระบบเมตริก (เซนติเมตรและมิลลิเมตร) และระบบอังกฤษ (นิ้ว) มีความยาวหลายขนาดตั้งแต่ 2,3, 5, 15 และ 30 เมตร ซึ่งขนาด 2 เมตร เป็นขนาดมาตรฐานที่นิยมใช้กันทั่วไป เครื่องมือวัดชนิดนี้ เมื่อต้องการใช้ก็ดึงสายวัด ออกมา เมื่อเลิกใช้ก็สามารถเก็บสายวัดเข้าในตลับ จึงทำให้มีขนาดกะทัดรัด สะดวกต่อการใช้งานและพกติดตัว การบำรุงรักษา ตลับเมตรส่วนมากจะทำด้วยโลหะแผ่นบาง หลังจากใช้งานเสร็จก็สามารถเก็บไว้ใน ตลับได้ แต่ต้องใช้ผ้าชุบน้ำมันเช็ดสายวัดให้เรียบร้อยก่อน เวลาเลื่อนตลับเมตรเข้าต้องระวังเพราะตลับเมตรจะ เลื่อนเข้าไปในตลับด้วยความเร็ว อาจจะบาดมือได้ ภาพที่ 4.1 แสดงลักษณะตลับเมตร (ที่มา :https://www.truetronixonline.com) 1.2 เทปม้วน จัดเป็นเครื่องมือวัดระยะที่นิยมใช้กันมากกับงานช่างก่อสร้าง ช่างสำรวจ และงาน สถาปนิก สายวัดของอุปกรณ์ชนิดนี้จะมีทั้งแบบที่ทำด้วยผ้า และแบบที่ทำด้วยโลหะผสมแผ่นบางซึ่งบิดงอได้ เหมือนกับสายวัดของตลับเมตร ชนิดที่สายวัดทำด้วยโลหะจะมีความเที่ยงตรงสูงกว่าชนิดที่สายวัดทำด้วยผ้า เนื่องจากไม่ยืด มีความยาวหลายขนาดเหมือนกับตลับเมตร ซึ่งขนาดความยาว 5, 15 และ 30 เมตรเป็นขนาด ที่นิยมใช้กันโดยทั่วไป การบำรุงรักษา การใช้เทปม้วนที่เป็นโลหะแผ่นบาง เวลาใช้ระวังอย่าให้เทปพับ เพราะเมื่อดึงเทป ให้ตึงอาจจะทำให้เทปม้วนขาดออกจากกัน หลังจากใช้เสร็จให้ใช้ผ้าชุบน้ำมันเช็ดตลอดความยาวแล้วม้วนเก็บ เข้าที่เดิมเทปม้วนที่ทำจากพลาสติก หลังจากใช้เสร็จให้ใช้ผ้าชุบน้ำธรรมดาเช็ดให้เรียบร้อยและม้วนเก็บเข้าใน ตลับเดิม โดยหลีกเลี่ยงบริเวณที่มีความร้อน เพราะเทปม้วนอาจจะยืดได้
หลักสูตรการฝึกยกระดับฝีมือ สาขา : เทคนิคการติดตั้งและซ่อมบำรุง สุขภัณฑ์สำหรับบ้านพักอาศัย (Techniques for installation and maintenance of sanitary) รหัสหลักสูตร 40200110010504 ใบข้อมูล หัวข้อวิชา : เครื่องมือและอุปกรณ์ในระบบงานท่อ และสุขภัณฑ์ รหัสวิชา : 4020130603 หัวข้อย่อยที่ : 4 เวลา : 45 นาที 72 ภาพที่ 4.2 แสดงลักษณะเทปม้วน (ที่มา :https://www.goodchoiz.com/content/images/thumbs/0037267_550.jpeg) 1.3 เลเซอร์วัดระยะ คือเครื่องมือวัดระยะทางโดยใช้แสงเลเซอร์ รูปแบบที่พบมากที่สุดของการใช้ แสงเลเซอร์เพื่อหาระยะทางคือการใช้อยู่หลักการระยะเวลาในการเดินทางของสัญญาณเลเซอร์ โดยการส่ง สัญญาณเลเซอร์ไปยังวัตถุเป้าหมายและทำการวัดสัญญาณเลเซอร์ที่สะท้อนกลับจากเป้าหมายมายังตัวส่ง สัญญาณเลเซอร์เนื่องด้วยสัญญาณเลเซอร์เดินทางด้วยความเร็วแสง ทำให้เครื่องวัดระยะเลเซอร์ ให้ความ แม่นยำสูงในระดับมิลลิเมตร การบำรุงรักษา การใช้งานอย่างระมัดระวัง พร้อมดูแลแบตเตอรี่ให้มีสภาพพร้อมใช้งานและดูแล ตามที่ระบุไว้ในคู่มือการใช้งานอย่างเคร่งครัด ภาพที่ 4.3 แสดงลักษณะเลเซอร์วัดระยะ (ที่มา :https://inwfile.com/s-ch/b1s2lm.jpg)
หลักสูตรการฝึกยกระดับฝีมือ สาขา : เทคนิคการติดตั้งและซ่อมบำรุง สุขภัณฑ์สำหรับบ้านพักอาศัย (Techniques for installation and maintenance of sanitary) รหัสหลักสูตร 40200110010504 ใบข้อมูล หัวข้อวิชา : เครื่องมือและอุปกรณ์ในระบบงานท่อ และสุขภัณฑ์ รหัสวิชา : 4020130603 หัวข้อย่อยที่ : 4 เวลา : 45 นาที 73 1.4 ระดับน้ำ เป็นเครื่องมือที่ใช้ในการตรวจสอบระดับทั้งในแนวราบและแนวดิ่งของท่อที่เดิน เพื่อให้เกิดความเรียบร้อย นอกจากนั้น ยังช่วยตรวจสอบความลาดเทของท่อที่วาง เช่นในกรณีการวางท่อ ระบายน้ำทิ้ง สามารถช่วยให้น้ำทิ้งระบายออกได้โดยสะดวก ไม่มีน้ำตกค้างอยู่ภายในท่อ รูปร่างของระดับน้ำ โดยทั่วไปจะเป็นแท่งรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้ายาว อาจจะทำจากไม้อะลูมิเนียมหรือโลหะผสมที่มีน้ำหนักเบา ตอนกลางจะมีหลอดแก้ววางในแนวราบไปตามความยาวของตัวระดับบรรจุของเหลวโดยให้มีฟองอากาศโต พอสมควร ของเหลวที่ใช้อาจจะเป็นแอลกอฮอล์หรือน้ำมันก็ได้ แต่แอลกอฮอล์จะให้ความเที่ยงตรงมากกว่า ฟองอากาศภายในหลอดแก้วดังกล่าวจะต้องอยู่ตรงศูนย์กลางพอดี ถ้ายังไม่พอดีแสดงว่ายังไม่ได้ระดับระดับน้ำ ในแนวใหม่บางแบบอาจทำระดับสำหรับวัดมุม 45 องศา ก็มีระดับน้ำขนาดมาตรฐานยาว 2 ฟุตหรือ 24 นิ้ว บางขนาดยาว 4-6 ฟุต การบำรุงรักษา การใช้ระดับน้ำ ส่วนใหญ่ทำด้วยอะลูมิเนียมหรือโลหะผสม หลังจากใช้งานเสร็จให้ ใช้ผ้าชุบน้ำมันเช็ดให้ทั่ว และต้องระมัดระวัง ขณะใช้ไม่ควรให้ตกจากที่สูง เพราะอาจจะทำให้หลอดบรรจุ ของเหลวแตกได้ ภาพที่ 4.4 แสดงลักษณะระดับน้ำ (ที่มา :https://alphadeal54.com/admin/storage/app/public/images/items/WK0274.png) 1.5 ลูกดิ่ง เป็นเครื่องมือที่ใช้ในการตรวจสอบระดับในแนวดิ่ง นิยมนำมาใช้กำหนดแนวในทางดิ่ง เพื่อการเดินท่อเช่นเดียวกับระดับน้ำ ตัวดิ่งทำจากโลหะรูปทรงกรวยปลายแหลม ด้านตรงข้ามกับปลายดิ่งจะมี เชือกผูก ลูกดิ่งที่ใช้กันโดยทั่วไปจะมีขนาดน้ำหนักตั้งแต่ 226 กรัมถึง 1,360 กรัม แต่ที่นิยมใช้กันมากที่สุด ได้แก่ ขนาด 340 กรัม ถึง 680 กรัม การบำรุงรักษา จะต้องระมัดระวังไม่ให้ปลายดิ่งไปกระแทกกับของแข็ง เพราะอาจจะทำให้เกิด ความเสียหายได้ และทุกครั้งหลังจากเลิกใช้งานจะต้องเช็คให้สะอาด แล้วใช้เศษผ้าชุบน้ำมันทาบางๆ เพื่อกัน สนิม ในการเก็บควรเก็บอย่างมิดชิดในตู้ด้วยการวางบนชั้นไม้ที่เจาะรู เพราะอาจทำให้ลูกดิ่งกลิ้งไปกระแทกกับ เครื่องมือชนิดอื่น หรือกลิ้งตกลงมาทำให้เกิดความเสียหายได้
หลักสูตรการฝึกยกระดับฝีมือ สาขา : เทคนิคการติดตั้งและซ่อมบำรุง สุขภัณฑ์สำหรับบ้านพักอาศัย (Techniques for installation and maintenance of sanitary) รหัสหลักสูตร 40200110010504 ใบข้อมูล หัวข้อวิชา : เครื่องมือและอุปกรณ์ในระบบงานท่อ และสุขภัณฑ์ รหัสวิชา : 4020130603 หัวข้อย่อยที่ : 4 เวลา : 45 นาที 74 ภาพที่ 4.5 แสดงลักษณะลูกดิ่ง (ที่มา :http://www.srithaihardware.com) 1.6 ชอล์กเส้น เป็นเครื่องมือทีใช้ทำแนวหรือเครื่องหมายลงบนพื้นก่อนการเดินท่อ เชือกที่ใช้จะจุ่ม ผงชอล์กในตลับ โดยทั่วไปใช้ผงชอล์กสีน้ำเงินหรือสีแดง ดังนั้นเมื่อเชือกตีลงบนสิ่งใดก็ตาม จะเกิดรอยหรือ เครื่องหมายเป็นแนวสำหรับเดินท่อ เมื่อต้องการใช้ก็ดึงเชือกออกมา และเมื่อเลิกใช้ก็ม้วนเชือกเก็บเข้าที่ในตลับ จึงทำให้มีขนาดกะทัดรัด และสะดวกแก่การพกติดตัว ในการใช้ชอล์กเส้นจะต้องระมัดระวังอย่าให้เปียกน้ำ เพราะจะทำให้สีของผงชอล์กเสียหาย และอาจทำให้ตัวลับเกิดสนิม ดังนั้นเมื่อเชือกของชอล์กเส้นเปียกน้ำ จะต้องปล่อยให้แห้งเสียก่อนที่จะหมุนกลับเข้าที่ การบำรุงรักษา การใช้ชอล์กเส้นในการวางแนวท่อ ส่วนใหญ่ตลับที่เก็บซึ่งจะทำจากโลหะ หลังจาก ใช้เสร็จให้ค่อยๆ หมุนเชือกเข้ามาเก็บในตลับ แล้วใช้ผ้าชุบน้ำมันเช็ดบางๆ บริเวณตลับ แล้วนำไปแขวนในที่ แห้ง หากผงสีในตลับหมดก็ให้เติมให้เรียบร้อยก่อนเก็บ ภาพที่ 4.6 แสดงลักษณะชอล์กเส้น (ที่มา :https://img.misterworker.com)
หลักสูตรการฝึกยกระดับฝีมือ สาขา : เทคนิคการติดตั้งและซ่อมบำรุง สุขภัณฑ์สำหรับบ้านพักอาศัย (Techniques for installation and maintenance of sanitary) รหัสหลักสูตร 40200110010504 ใบข้อมูล หัวข้อวิชา : เครื่องมือและอุปกรณ์ในระบบงานท่อ และสุขภัณฑ์ รหัสวิชา : 4020130603 หัวข้อย่อยที่ : 4 เวลา : 45 นาที 75 2. คุณลักษณะและการบำรุงรักษาเครื่องมือและอุปกรณ์งานท่อเหล็กกล้า 2.1 เลื่อยตัดเหล็ก (Hacksaw) เลื่อยตัดเหล็ก เป็นเครื่องมือสำคัญที่นิยมใช้ในสำหรับตัดท่อ เลื่อย ชนิดนี้มีน้ำหนักเบาและสามารถตัดท่อจากด้านใดด้านหนึ่งเพียงด้านเดียว จึงไม่ต้องการพื้นที่ทำงานมาก เหมือนกับเครื่องมือตัดท่อชนิดอื่น ส่วนประกอบที่สำคัญที่สุดของเลื่อยชนิดนี้ ได้แก่ ใบเลื่อย ซึ่งโดยทั่วไปควร เลือกใช้ชนิดที่ทำจากเหล็กกล้าคุณภาพสูง ฟันของเลื่อยชนิดนี้จะอยู่ระหว่าง 18 ถึง 32 ฟันต่อ 25 มิลลิเมตร (1 นิ้ว) ชนิดฟันหยาบเหมาะที่จะใช้ตัดท่อหรือตัดโลหะที่มีความหนามากๆ ส่วนชนิดฟันละเอียดเหมาะที่จะใช้ ตัดท่อหรือตัดโลหะบาง การบำรุงรักษา เนื่องจากเลื่อยตัดเหล็กมักจะทำจากเหล็กกล้าคุณภาพสูง หลังจากที่ใช้เสร็จจะต้อง ปรับแต่งนอตหางปลาให้ตึง และใช้ผ้าชุบน้ำมันเช็ดบริเวณใบเลื่อยก่อน หลังจากนั้นก็เช็ดบริเวณโครงของเลื่อย แล้วนำไปแขวนไว้ในชั้นเก็บและหลีกเสี่ยงความชื้น ภาพที่ 4.7 แสดงลักษณะเลื่อยตัดเหล็ก (ที่มา :https://img.misterworker.com) 2.2 เครื่องตัดท่อ เป็นเครื่องมืออีกชนิดหนึ่งที่ใช้สำหรับตัดท่อ โดยเครื่องมือชนิดนี้จะมีล้อตัด ตั้งแต่ 1 ถึง 4 ล้อ แบล้อตัด 1 ล้อ จะมีล้อรองรับ 2 ล้อ แบบนี้จะใช้ในกรณีที่เครื่องตัดท่อสามารถหมุนได้ โดยรอบท่อ ส่วนแบบ 3 ถึง 4 ล้อตัด จะถูกใช้ในกรณีที่เครื่องตัดไม่สามารถที่จะหมุนได้โดยรอบท่อเนื่องจากมี พื้นที่จํากัดหรือมีสิ่งกีดขวาง การบำรุงรักษา เนื่องจากเครื่องตัดท่อแบบนี้จะมีหลายขนาด ดังนั้นการเลือกใช้งานควรจะให้มี ความเหมาะสมกับขนาดของท่อด้วย หากท่อใหญ่เกินไปเครื่องก็ไม่สามารถตัดได้ เครื่องตัดท่อแบบ 1-4 ล้อ ส่วนใหญ่ทำมาจากโลหะผสม หลังจากที่ใช้เสร็จควรหมุนปรับให้เรียบร้อยก่อน แล้วนำผ้าชุบน้ำมันเช็ดให้ทั่ว แล้วนำไปเก็บในที่ที่ไม่มีความชื้น
หลักสูตรการฝึกยกระดับฝีมือ สาขา : เทคนิคการติดตั้งและซ่อมบำรุง สุขภัณฑ์สำหรับบ้านพักอาศัย (Techniques for installation and maintenance of sanitary) รหัสหลักสูตร 40200110010504 ใบข้อมูล หัวข้อวิชา : เครื่องมือและอุปกรณ์ในระบบงานท่อ และสุขภัณฑ์ รหัสวิชา : 4020130603 หัวข้อย่อยที่ : 4 เวลา : 45 นาที 76 ภาพที่ 4.8 แสดงลักษณะเครื่องตัดท่อ (ที่มา :http://thaipsm.com/upload/product/model/42-A.jpg) 2.3 เครื่องตัดท่อแบบไฟเบอร์ ปัจจุบันได้รับความนิยมมากเนื่องจากมีอุปกรณ์จับยึดท่อขณะที่ทำ การตัดจึงทำให้สามารถตัดท่อได้มุมฉาก และยังสามารถตัดท่อได้อย่างง่ายดายอีกด้วย เครื่องตัดท่อแบบนี้ปกติ จะใช้ในการตัดท่อขนาดใหญ่ การบำรุงรักษา เครื่องตัดท่อแบบไฟเบอร์ หลังจากใช้เสร็จให้ใช้แปรงขนอ่อนขัดบริเวณแท่นให้เศษ เหล็กออกให้หมด แล้วม้วนสายไฟฟ้าเก็บเข้าที่ให้เรียบร้อย หลังจากนั้นนำผ้าชุบน้ำเช็ดให้ทั่วบริเวณแท่นตัด หรือจะหยอดน้ำมันบริเวณล้อของแท่นทั้ง 4 ล้อด้วยก่อนเก็บ ภาพที่ 4.9 แสดงลักษณะเครื่องตัดท่อแบบไฟเบอร์ (ที่มา :http://www.arkarnsin.com/item/EE0050727.jpg) 2.4 ดอกคว้านท่อ เป็นเครื่องมือสำหรับคว้านปลายท่อด้านในเพื่อขจัดรอยเยินอันเกิดจากการตัด ท่อเหล็กกล้าด้วยวิธีการต่างๆ โดยขนาดที่เป็นที่นิยมใช้กันทั่วไปส่วนใหญ่ได้แก่ ขนาดที่สามารถคว้านท่อขนาด ระบุตั้งแต่ 8 ถึง 50 มิลลิเมตร การบำรุงรักษา ดอกคว้านท่อ จะใช้ขจัดรอยเยินของท่อด้านใน ส่วนมากทำมาจากเหล็กหล่อ หลังจากใช้งานเสร็จ ควรใช้แปรงปัดเศษเหล็กออกให้หมดก่อน แล้วใช้ผ้าชุบน้ำมันทาบางๆ เพื่อไม่ให้เกิดสนิม
หลักสูตรการฝึกยกระดับฝีมือ สาขา : เทคนิคการติดตั้งและซ่อมบำรุง สุขภัณฑ์สำหรับบ้านพักอาศัย (Techniques for installation and maintenance of sanitary) รหัสหลักสูตร 40200110010504 ใบข้อมูล หัวข้อวิชา : เครื่องมือและอุปกรณ์ในระบบงานท่อ และสุขภัณฑ์ รหัสวิชา : 4020130603 หัวข้อย่อยที่ : 4 เวลา : 45 นาที 77 ภาพที่ 4.10 แสดงลักษณะดอกคว้านท่อ (ที่มา :https://inwfile.com/s-co/2tw8cv.jpg) 2.5 ประแจจับท่อ เป็นอุปกรณ์สำหรับจับหมุนท่อและข้อต่อในกรณีที่ต้องการต่อ หรือถอดเอาท่อ ออกจากข้อต่อ ซึ่งขนาดของประแจจับท่อจะกำหนดจากความยาวของประแจเป็นหลัก โดยประแจจับท่อ สามารถแบ่งได้เป็นชนิดต่างๆ ตามลักษณะรูปร่างและการใช้งาน ดังนี้ ประแจปากตรง : ลักษณะปากประแจจะอยู่ในแนวเดียวกับด้าม ซึ่งเป็นชนิดที่นิยมใช้กับงานขัน ท่อทั่วไปในพื้นที่กว้างๆ ที่สามารถทำงานได้สะดวกมีขนาดความยาวตั้งแต่ 15 เซนติเมตร ถึง 1.5 เมตร ภาพที่ 4.11 แสดงลักษณะประแจปากตรง (ที่มา :https://itp1.itopfile.com) ประแจปากเฉียง : ลักษณะปากประแจจะเฉียงทำมุมกับด้ามประแจ เพื่อให้สามารถขันท่อที่อยู่ใน พื้นที่จํากัดได้ เช่น ท่อที่อยู่ชิดผนังหรือกำแพง หรือท่อที่อยู่ในพื้นที่แคบ ๆ มีขนาดตั้งแต่ 15 ถึง 90 เซนติเมตร ภาพที่ 4.12 แสดงลักษณะประแจปากเฉียง (ที่มา :https://cf.shopee.co.th)
หลักสูตรการฝึกยกระดับฝีมือ สาขา : เทคนิคการติดตั้งและซ่อมบำรุง สุขภัณฑ์สำหรับบ้านพักอาศัย (Techniques for installation and maintenance of sanitary) รหัสหลักสูตร 40200110010504 ใบข้อมูล หัวข้อวิชา : เครื่องมือและอุปกรณ์ในระบบงานท่อ และสุขภัณฑ์ รหัสวิชา : 4020130603 หัวข้อย่อยที่ : 4 เวลา : 45 นาที 78 ประแจเลื่อน : ประแจเลื่อนที่ใช้สำหรับงานท่อนั้น มักจะเป็นประแจเลื่อนที่มีขนาดใหญ่ ซึ่งจะ ใช้สำหรับจับหรือขันท่อ ข้อต่อหรือวาล์วประปาแบบเหลี่ยม ภาพที่ 4.13 แสดงลักษณะประแจเลื่อน (ที่มา :https://backend.central.co.th) การบำรุงรักษา ประแจจับท่อหลังจากใช้งานเสร็จ ควรใช้แปรงปัดเศษเหล็กออกให้หมดก่อน แล้วใช้ผ้าชุบน้ำมันทาบางๆ เพื่อไม่ให้เกิดสนิม 2.6 เครื่องจักรทำเกลียวท่อ ถูกออกแบบมาใช้กับงานที่มีปริมาณมาก ภายในตัวเครื่องประกอบ ด้วยรีมเมอร์เครื่องกัด และชุดดายทำเกลียว การทำงาน ชุดดายทำเกลียวจะอยู่คงที่ และให้ท่อหมุนด้วยกำลัง มอเตอร์ แต่ทดสอบการหมุนของท่อให้ช้าลง ลักษณะของฟันเกลียวจะมี 4 หรือ 5 ฟันก็ได้ การใส่ฟันจะใส่เรียง ตามเบอร์ เมื่อฟันเกลียวบิ่นหรือชำรุดสามารถเปลี่ยนได้ การทำเกลียวเหมือนกับชุดดายปรับขนาดคือ ต้องทำ ถึง 3 รอบ เครื่องจักรทำเกลียวจะมีปั๊มสำหรับดูดน้ำมันมาช่วยในการหล่อลื่น การทำเกลียวโดยอัตโนมัติเป็น การช่วยรักษาฟันของดาย ถ้าเครื่องจักรทำเกลียวไม่ทำงาน น้ำมันที่ใช้หล่อลื่นก็จะหยุดไหล การบำรุงรักษา เครื่องจักรทำเกลียวท่อด้วยมอเตอร์ จะประกอบด้วยตัวกัดและชุดดายอยู่ด้วยกัน การทำเกลียวจะต้องทำ 3 รอบ เพื่อไม่ให้กำลังขับของมอเตอร์ทำงานหนักเกินไป และต้องสังเกตว่ามีน้ำมัน หล่อลื่นไหลอยู่ตลอดเวลา ถ้าน้ำมันไม่ไหลให้เติมน้ำมันเข้าไปในเครื่องด้วย หลังจากทำเกลียวเสร็จแล้ว ให้ใช้ แปรงปัดเศษเหล็กออกให้หมด และใช้ผ้าชุบน้ำมันเช็ดบริเวณตัวกัดและชุดดายให้เรียบร้อย แล้วคลุมผ้าไว้ ภาพที่ 4.14 แสดงลักษณะประแจปากเฉียง (ที่มา :https://cf.shopee.co.th)
หลักสูตรการฝึกยกระดับฝีมือ สาขา : เทคนิคการติดตั้งและซ่อมบำรุง สุขภัณฑ์สำหรับบ้านพักอาศัย (Techniques for installation and maintenance of sanitary) รหัสหลักสูตร 40200110010504 ใบข้อมูล หัวข้อวิชา : เครื่องมือและอุปกรณ์ในระบบงานท่อ และสุขภัณฑ์ รหัสวิชา : 4020130603 หัวข้อย่อยที่ : 4 เวลา : 45 นาที 79 3. คุณลักษณะและการบำรุงรักษาเครื่องมือและอุปกรณ์งานท่อพลาสติก 3.1 กรรไกรตัดท่อ เป็นอุปกรณ์ที่ใช้กันแพร่หลายในงานท่อพลาสติกขนาดเล็ก เนื่องจากมีความ สะดวกในการทำงานมากกว่าการตัดท่อด้วยวิธีอื่นๆ สามารถใช้ตัดท่อพีวีซี ท่อพีอี ท่อพีบี และท่อพีพีอาร์ได้ ปลายเรียบกว่าการเลื่อย ซึ่งขนาดท่อที่สามารถใช้กรรไกรตัดท่อตัดได้อย่างสะดวกนั้นไม่ควรเกินกว่าขนาดระบุ 1 นิ้ว 3.2 เลื่อยลันดา เป็นอุปกรณ์ตัดท่อที่ใช้กับท่อพลาสติกขนาดใหญ่ เลื่อยตัดชนิดนี้จะมีลักษณะฟัน ถี่ มีจำนวนฟันประมาณ 8-12 ซี่ ต่อความยาว 1 นิ้ว ลักษณะเลื่อยเป็นเหลี่ยมคมคล้ายใบมีด นิยมใช้ร่วมกับ กล่องตัดมุมหรือกล่องตัดปากกลมเพื่อความสะดวกและความเรียบร้อยของงาน การบำรุงรักษาเครื่องมือประเภทตัดท่อ หลังจากการใช้งานให้คลายใบเลื่อยออกเล็กน้อย เพื่อยืด อายุใบเลื่อยให้ใช้งานได้ยาวนานขึ้น และใช้แปรงปัดทำความสะอาดทุกส่วน ทาด้วยน้ำมันแล้วเก็บไว้ในที่เก็บ หลังการใช้งาน ภาพที่ 4.15 แสดงลักษณะเครื่องมือประเภทตัดท่อ (กรรไกรตัดท่อและเลื่อยลันดา) (ที่มา :https://nocnoc.com) 3.3 ตะไบ ในการตัดท่อพลาสติกด้วยเลื่อยลันดาหรือเครื่องตัดท่อไฟเบอร์นั้นบางครั้งจะทำให้เกิด รอยเยินขึ้นที่ปากท่อ ซึ่งจะต้องใช้ตะไบในการแต่งรอยเหล่านั้นให้เรียบก่อนจะทำการต่อประกอบ นอกจากนี้ ตะไบยังเป็นอุปกรณ์สำคัญที่ใช้สำหรับลบมุมปลายท่อพีวีซีก่อนการเชื่อมด้วยนํายาประสานท่อ ทั้งนี้เพราะ หากไม่มีการลบมุมด้วยตะไบที่ปลายท่อแล้ว จะส่งผลให้คมท่อขูดน้ำยาประสานไปกองไว้ด้านในข้อต่อ เป็นส่วนใหญ่ อันจะทำให้ประสิทธิภาพในการยึดประสานระหว่างท่อและข้อต่อลดตํ่าลงด้วย จนอาจส่งผล ให้เกิดการรั่วในที่สุด การบำรุงรักษา หลังใช้งานตรวจดูความเรียบร้อยของใบกบก่อนเก็บเข้าที่ ทำความสะอาดตัวกบ โดยใช้แปรงปัดเศษไม้ออก ชโลมน้ำมันใบกบก่อนเก็บเข้าที่เก็บ ไม่ควรวางตะไบทับกันเพราะจะทำให้คมตะไบ สึกหรอได้
หลักสูตรการฝึกยกระดับฝีมือ สาขา : เทคนิคการติดตั้งและซ่อมบำรุง สุขภัณฑ์สำหรับบ้านพักอาศัย (Techniques for installation and maintenance of sanitary) รหัสหลักสูตร 40200110010504 ใบข้อมูล หัวข้อวิชา : เครื่องมือและอุปกรณ์ในระบบงานท่อ และสุขภัณฑ์ รหัสวิชา : 4020130603 หัวข้อย่อยที่ : 4 เวลา : 45 นาที 80 ภาพที่ 4.16 แสดงลักษณะตะไบ (ที่มา :https://solexonline.com) 3.4 เครื่องเชื่อมท่อพีพีอาร์เป็นท่อพลาสติกชนิดที่ต้องใช้ความร้อนในการเชื่อมต่อเช่นเดียวกับท่อ พีอี ดังนั้นเครื่องเชื่อมท่อพีพีอาร์จึงมีลักษณะเป็นแป้นโลหะที่สามารถให้ความร้อนแก่หัวเชื่อม ซึ่งหัวเชื่อมนี้ หนึ่งชุดจะสามารถเชื่อมได้เฉพาะท่อและข้อต่อขนาดเดียวเท่านั้น หากต้องการที่จะเชื่อมท่อขนาดอื่นๆ ก็ จะต้องทำการเปลี่ยนขนาดของหัวเชื่อมด้วย โดยปกติแล้วชุดเครื่องเชื่อมท่อพีพีอาร์จะมีแท่นยึดและขาตั้งติดมา ด้วยเพื่อความสะดวกในการเชื่อม และหากต้องการเคลื่อนย้ายเครื่องเชื่อมสำหรับการทำงานหน้างานก็สามารถ ทำได้โดยสะดวกเช่นกัน ซึ่งในการทำงานก็ต้องใช้ความระมัดระวังอย่างสูง เพราะขณะเชื่อมนั้นอุณหภูมิที่หัว เชื่อมจะสูงถึง 260 องศาเซลเซียส จึงอาจทำให้เกิดอันตรายต่อผู้เชื่อมได้ 3.5 เครื่องเชื่อมท่อพีอีเป็นอุปกรณ์ที่มีหลักการทำงานคล้ายคลึงกับเครื่องเชื่อมท่อพีพีอาร์ เพราะ เป็นพลาสติกชนิดที่เชื่อมด้วยความร้อนเช่นกัน โดยส่วนประกอบสำคัญของชุดเครื่องเชื่อมท่อพีอี คือ แผ่นโลหะสำหรับให้ความร้อนแก่ท่อทั้งสองท่อนที่จะนํามาเชื่อมชนกัน นอกจากนี้ ชุดเชื่อมท่อพีอี จะมี ใบมีดสำหรับการเจียรปรับผิวหน้าท่อให้เรียบและได้ระยะตั้งฉากด้วย การบำรุงรักษาเครื่องเชื่อมท่อพลาสติก หลังจากทำงานเสร็จสิ้นให้ทำความสะอาดตัวเครื่องทุก ครั้ง และมั่นใจว่าได้ปิดการทำงานอย่างสมบูรณ์ พร้อมทั้งปฏิบัติตามคู่มือการใช้งานอย่างเคร่งครัด ภาพที่ 4.17 แสดงลักษณะเครื่องเชื่อมท่อพลาสติก (ท่อพีพีอาร์/ ท่อพีอี) (ที่มา :https://thaipipefactory.com)
หลักสูตรการฝึกยกระดับฝีมือ สาขา : เทคนิคการติดตั้งและซ่อมบำรุง สุขภัณฑ์สำหรับบ้านพักอาศัย (Techniques for installation and maintenance of sanitary) รหัสหลักสูตร 40200110010504 ใบข้อมูล หัวข้อวิชา : เครื่องมือและอุปกรณ์ในระบบงานท่อ และสุขภัณฑ์ รหัสวิชา : 4020130603 หัวข้อย่อยที่ : 4 เวลา : 45 นาที 81 4. คุณลักษณะและการบำรุงรักษาเครื่องมือและอุปกรณ์งานสุขภัณฑ์ 4.1 เครื่องมือและอุปกรณ์งานสุขภัณฑ์ทั่วไป มีวัตถุประสงค์เพื่อป้องกันมิให้ผิวโครเมียมของนอต ที่ถูกขันเกิดถลอกหรือหลุดออก อันจะทำให้เกิดการสึกกร่อนเสียหายได้ เครื่องมือเหล่านี้ ได้แก่ ประแจเลื่อน ประแจออฟเซต ประแจแหวน ประแจผสม และคีมปากขยาย เป็นต้น ภาพที่4.18 แสดงเครื่องมือและอุปกรณ์งานสุขภัณฑ์ทั่วไป (ที่มา : ติดตั้งท่อและสุขภัณฑ์, 2562) 4.2 เครื่องมือพิเศษ ยังมีเครื่องมือพิเศษอีกบางชนิดที่ใช้กับงานเฉพาะ ดังนี้ ประแจอ่าง: ใช้สำหรับขันท่อเข้ากับก๊อกน้ำที่อ่าง นอกจากนั้น ยังใช้ขันนอตยึดที่ดักกลิ่นหรือ คอห่านเครื่องสุขภัณฑ์ โดยทั่วไปสามารถใช้กับนอตที่มีขนาดตั้งแต่ 10 ถึง 50 มิลลิเมตร ประแจขันที่รองนั่งโถส้วม : ที่ปลายประแจชนิดนี้จะถูกออกแบบมาเพื่อให้สามารถใช้ได้กับ นอตที่ยึดที่รองนั่งเข้ากับโถส้วมหลายๆแบบ ตัวประแจจะเป็นรูปร่างหกเหลี่ยม เพื่อให้สามารถใช้กับประแจ เลื่อนในการขันหรือคลายนอตได้ ประแจขันตะแกรงกรองก้นอ่าง : ประแจชนิดนี้ประกอบด้วยประแจตัวใหญ่ที่ใช้ขันหรือล็อก นอตยึดก้นอ่างให้อยู่กับที่ และประแจตัวเล็กที่ใช้ขันตะแกรงกรองก้นอ่าง ไขควง : ไขควงแบบนี้เป็นไขควงแบบทั่วไป มีทั้งแบบปากแบนและแบบหัวแฉก มีหลายขนาด ให้เลือกใช้ตามความจําเป็น
หลักสูตรการฝึกยกระดับฝีมือ สาขา : เทคนิคการติดตั้งและซ่อมบำรุง สุขภัณฑ์สำหรับบ้านพักอาศัย (Techniques for installation and maintenance of sanitary) รหัสหลักสูตร 40200110010504 ใบข้อมูล หัวข้อวิชา : เครื่องมือและอุปกรณ์ในระบบงานท่อ และสุขภัณฑ์ รหัสวิชา : 4020130603 หัวข้อย่อยที่ : 4 เวลา : 45 นาที 82 ภาพที่4.19 แสดงเครื่องมือพิเศษ 4.3 เครื่องมือทำความสะอาดโถส้วม ถ้วยยางดูดลม เป็นอุปกรณ์ที่นิยมใช้กันมากที่สุดสำหรับการขจัดสิ่งอุดตันในโถส้วม โดยอาศัย หลักการใช้ถ้วยยางทำให้เกิดสุญญากาศดูดเอาสิ่งอุดตันให้หลุดออกมาจากโถส้วมหรือช่องระบายได้ ภาพที่4.20 ถ้วยยางดูดลม สว่านโถส้วม เป็นเครื่องมือที่ใช้สำหรับกรณีที่การอุดตันเกิดขึ้นในส่วนที่เลยที่ดักกลิ่นของโถ ส้วมไปแล้ว ซึ่งไม่สามารถที่จะทำความสะอาดด้วยวิธีอื่นๆ ได้ ลักษณะเป็นขดลวดสปริงยาว มีขอเกี่ยวที่ปลาย เพื่อให้ชอนไชลงไปที่ดักกลิ่นของโถส้วมได้และเกี่ยวกับสิ่งอุดตันได้ ปลายอีกด้านหนึ่งมีด้ามหมุน เมื่อหมุนด้ามนี้ ขดลวดสปริงจะชอนไชลงไปในที่ดักกลิ่น และส่วนขอตรงปลายก็จะเกี่ยวเอาสิ่งอุดตันให้หลุดออกมาได้ ภาพที่4.21 สว่านโถส้วม การบำรุงรักษาเครื่องมือและอุปกรณ์งานสุขภัณฑ์ควรเลือกใช้งานอุปกรณ์ให้เหมาะสมกับ งาน ทำความสะอาดทุกครั้งหลังใช้งาน หากอุปกรณ์มีจุดหมุน ให้ชโลมน้ำมันหลังใช้งานและเก็บใส่ไว้ในกล่อง เครื่องมือทุกครั้ง
หลักสูตรการฝึกยกระดับฝีมือ สาขา : เทคนิคการติดตั้งและซ่อมบำรุง สุขภัณฑ์สำหรับบ้านพักอาศัย (Techniques for installation and maintenance of sanitary) รหัสหลักสูตร 40200110010504 ใบข้อมูล หัวข้อวิชา : เครื่องมือและอุปกรณ์ในระบบงานท่อ และสุขภัณฑ์ รหัสวิชา : 4020130603 หัวข้อย่อยที่ : 4 เวลา : 45 นาที 83 5. คุณลักษณะและการบำรุงรักษาเครื่องมือและอุปกรณ์งานเจาะและคว้าน 5.1 สว่านไฟฟ้าแบบธรรมดาสว่านไฟฟ้าจะมีทั้งแบบหัวจับธรรมดาและแบบหัวจับทำมุมกับด้าม ซึ่งทั้งสอง แบบนี้นิยมใช้กับงานเจาะไม้ จึงถูกนำไปใช้กับงานวางท่อและติดตั้งเครื่องสุขภัณฑ์อาคารไม้ แบบหัว จับทำมุมกับด้ามจะนิยมใช้กับงานเจาะรูที่คานหรือตรงซึ่งแบบหัวจับธรรมดาไม่สามารถทำงานได้ สำหรับแบบ หัวจับธรรมดานิยมใช้ขนาดหัวจับ ¼ นิ้ว ส่วนแบบหัวจับทำมุมกับด้ามนิยมใช้ขนาดหัวจับ ½ นิ้ว ภาพที่4.22 แสดงสว่านไฟฟ้าจะมีทั้งแบบหัวจับธรรมดาและแบบหัวจับทำมุมกับด้าม (ที่มา : https://www.lazada.co.th) 5.2 สว่านไฟฟ้าแบบกระแทก สว่านไฟฟ้าแบบนี้จะเจาะได้ดีกับพื้นหรือแผ่นคอนกรีต จึงถูกนำไป กับงานท่อและติดตั้งเครื่องสุขภัณฑ์ อาคารคอนกรีตจะมีทั้งกระแทกแบบธรรมดาและกระแทกแบบโรตารี สว่านกระแทกแบบธรรมดา โดยทั่วไปนิยมใช้หัวจับขนาด 3/8 นิ้ว ส่วนใหญ่จะใช้เจาะรูขนาดเล็กๆ เช่น ใช้ เจาะรูฝังพุกหรือสมอ สำหรับยึดที่แขวนท่อสว่านแบบนี้จะเจาะได้ดีกว่าสว่านแบบธรรมดา เพราะขณะที่เจาะ จะมีการกระแทกไปด้วย ทำให้เจาะรูได้เร็วและรูที่เจาะสะอาดเรียบร้อยกว่า ดอกสว่านที่ใช้จะต้องเป็นแบบที่ใช้ เจาะคอนกรีตโดยเฉพาะ มีทั้งแบบธรรมดาและแบบคาร์ไบด์ สว่านแบบนี้จะมีก้านกำหนดความลึกติดตั้งอยู่ทาง ด้านข้าง จึงสะดวกต่อการจำกัดความลึกในการเจาะ ซึ่งจำเป็นต่อการฝังพุหรือสมอสำหรับยึดที่แขวนท่อ ภาพที่ 4.23 แสดงสว่านไฟฟ้าแบบกระแทก (ที่มา : https://www.lazada.co.th)
หลักสูตรการฝึกยกระดับฝีมือ สาขา : เทคนิคการติดตั้งและซ่อมบำรุง สุขภัณฑ์สำหรับบ้านพักอาศัย (Techniques for installation and maintenance of sanitary) รหัสหลักสูตร 40200110010504 ใบข้อมูล หัวข้อวิชา : เครื่องมือและอุปกรณ์ในระบบงานท่อ และสุขภัณฑ์ รหัสวิชา : 4020130603 หัวข้อย่อยที่ : 4 เวลา : 45 นาที 84 5.3 เลื่อยไฟฟ้าแบบหิ้ว เลื่อยชนิดนี้นิยมใช้กับงานเจาะรูท่อที่มีขนาดระบุโตเกินกว่า 50 มิลลิเมตร หรือเจาะช่องเปีดใดๆ สำหรับวางท่อที่ไม่สามารถใช้เครื่องมืออื่นเจาะได้ นอกจากนั้นยังสามารถใช้ตัดท่อ ทองแดง ท่อพลาสติก หรือท่อเหล็กให้ได้ความยาวที่ถูกต้องหลังการวางท่อแล้วก็ได้ ภาพที่4.24 แสดงเลื่อยไฟฟ้าแบบหิ้ว (ที่มา : https://www.lazada.co.th) การบำรุงรักษาเครื่องมือและอุปกรณ์งานเจาะและคว้าน สว่านไฟฟ้าจะมีทั้งแบบเจาะธรรมดา และแบบกระแทก การใช้งานต้องเลือกใช้ให้ถูกประเภท เช่น สว่านไฟฟ้าที่ใช้ในการเจาะคอนกรีต ก็ควร เลือกใช้แบบโรตารี เพราะสามารถเจาะพ้นคอนกรีตได้ ส่วนสว่านขนาดเล็กจะเหมาะสำหรับการเจาะผนัง พลาสติกเท่านั้นหลังจากใช้งานเสร็จจะต้องถอดดอกเจาะออกจากตัวสว่านก่อน แล้วใช้ผ้าชุบน้ำเช็ดให้ทั่ว เนื่องจากจะมีเศษปูนติดอยู่ที่สว่านจำนวนมาก และม้วนเก็บสายไฟฟ้าให้เรียบร้อย ส่วนดอกจำปาที่ใช้สำหรับ ขันดอกสว่านมักจะหายบ่อยมาก ให้เก็บไว้ในกล่องสว่าน แล้วเก็บสว่านไว้ในกล่องล็อคให้เรียบร้อย 6. คุณลักษณะและการบำรุงรักษาเครื่องมือทดสอบ เครื่องมือทดสอบแบ่งเป็น 2 ประเภท : เครื่องมือทดสอบท่อระบายน้ำและเครื่องมือทดสอบท่อ ประปาหลังการเดินท่อเสร็จเรียบร้อยแล้ว งานในขั้นตอนต่อไปคืองานทดสอบการรั่วซึมของระบบท่อที่เดิน เพื่อที่จะหาจุดรั่วและดำเนินการแก้ไขต่อไป ซึ่งอุปกรณ์ในการทดสอบรอยรั่วของระบบท่อมีดังนี้ 6.1 เครื่องอัดอากาศ เป็นอุปกรณ์สำคัญที่ทำหน้าที่อัดอากาศเข้าสู่ระบบท่อเพื่อตรวจสอบรอยรั่ว โดยทั่วไปจะมีทั้งแบบที่ทำงานด้วยมอเตอร์ไฟฟ้าและแบบที่ทำงานด้วยเครื่องยนต์ ท่อระบายน้ำ อาจทดสอบได้ด้วย 1) การใช้น้ำความดัน 0.3 บาร์ หรือลำน้ำสูง 3 เมตร 2) การใช้ความดันอากาศ 0.30 บาร์ 3) การใช้เครื่องกำเนิดควัน 4) การใช้สารระเหยเร็วเพื่อทดสอบเรื่องกลิ่น
หลักสูตรการฝึกยกระดับฝีมือ สาขา : เทคนิคการติดตั้งและซ่อมบำรุง สุขภัณฑ์สำหรับบ้านพักอาศัย (Techniques for installation and maintenance of sanitary) รหัสหลักสูตร 40200110010504 ใบข้อมูล หัวข้อวิชา : เครื่องมือและอุปกรณ์ในระบบงานท่อ และสุขภัณฑ์ รหัสวิชา : 4020130603 หัวข้อย่อยที่ : 4 เวลา : 45 นาที 85 ภาพที่4.25 แสดงเครื่องอัดอากาศ (ที่มา : https://thai.alibaba.com) 6.2 มาตรวัดความดัน เป็นอุปกรณ์ที่ใช้แสดงความดันอากาศที่อัดอยู่ในระบบท่อ เพื่อป้องกันมิให้ อากาศที่อัดเข้าในระบบท่อมากเกินไปจนทำให้ระบบได้รับความเสียหาย และเพื่อให้ทราบถึงการรั่วไหลของอากาศ ในระบบด้วย มาตรความดันที่ใช้นี้ควรมีความละเอียดสูงพอสมควร เพราะค่าความดันที่ใช้ในการทดสอบระบบ ค่อนข้างตํ่า ซึ่งถ้าใช้มาตรวัดความดันที่ความละเอียดตํ่าจะทำให้สังเกตเห็นความแตกต่างได้ยาก ภาพที่4.26 แสดงมาตรวัดความดัน (ที่มา : https://www.lazada.co.th) 6.3 ปั๊มทดสอบความดันน้ำ เป็นอุปกรณ์สำหรับสูบน้ำเข้าในระบบท่อเพื่อเพิ่มความดันให้สูงขึ้น ตามความต้องการ ใช้กับการทดสอบระบบที่มีความดัน เช่น ระบบประปา เป็นต้น ปั๊มชนิดนี้จะมีด้านดูดและส่ง น้ำพร้อมลิ้นกันกลับ เพื่อป้องกันมิให้น้ำที่สูบส่งออกไปย้อนกลับเข้าสู่ตัวปั๊มได้ ภาพที่4.27 แสดงปั๊มทดสอบความดันน้ำแบบปกติและแบบใช้ไฟฟ้า (ที่มา : https://www.lazada.co.th)
หลักสูตรการฝึกยกระดับฝีมือ สาขา : เทคนิคการติดตั้งและซ่อมบำรุง สุขภัณฑ์สำหรับบ้านพักอาศัย (Techniques for installation and maintenance of sanitary) รหัสหลักสูตร 40200110010504 ใบข้อมูล หัวข้อวิชา : เครื่องมือและอุปกรณ์ในระบบงานท่อ และสุขภัณฑ์ รหัสวิชา : 4020130603 หัวข้อย่อยที่ : 4 เวลา : 45 นาที 86 การบำรุงรักษาเครื่องมือและอุปกรณ์เครื่องมือทดสอบ 1) ตรวจสอบนอตว่าขันแน่นทุกตัว เช่น นอตยึดมู่เล่ย์ นอตยึดมอเตอร์ 2) การติดตั้งและตรวจเช็คสายพาน วิธีการตรวจเช็คสายพาน ใช้วิธีกดสายพานตรงกลาง ระหว่างมู่เล่ย์ และ หัวปั๊มลม โดยให้หย่อนได้ประมาณ 1-1.5 เซนติเมตร หากสายพานตึงเกินไป จะทำให้หัวปั๊ม ลมทำงานเพิ่มขึ้น มอเตอร์ร้อน และสายพานขาด หากสายพานหลวมหรือหย่อนเกินไป ก็จะทำให้สูญเสีย พลังงาน สายพานหลุด และทำให้เกิดอันตรายได้ 3) ติดตั้งกรองอากาศ ก่อนใช้งาน ใส่ชุดกรองอากาศที่หัวปั๊มเพื่อกันฝุ่นจากการดูดลมเข้าไปอัด เพื่อใช้งาน 4) ควรติดตั้งในพื้นที่ ๆ เหมาะสม ไม่ควรติดตั้งปั๊มลมในพื้นที่ ๆ ลาดชัน และถ่ายเทความร้อน ได้ไม่ดี เพราะจะทำให้ความร้อนสะสมในบริเวณนั้นสูงขึ้น และทำให้อุณหภูมิโดยรอบปั๊มลมร้อนเกินไป 5) ตรวจดูระดับน้ำมันเครื่อง (ที่หัวปั๊ม) ให้อยู่ในระดับครึ่งหนึ่งของตาแมวน้ำมันอยู่เสมอ หาก น้ำมันเครื่องในหัวปั๊มลมมีไม่ถึงค่าที่กำหนด ควรเติมน้ำมันเครื่องปั๊มลม (ชนิดเดิม) เพื่อป้องกันการสึกหรอ 6) ควรเดินเครื่องทุกวัน
หลักสูตรการฝึกยกระดับฝีมือ สาขา : เทคนิคการติดตั้งและซ่อมบำรุง สุขภัณฑ์สำหรับบ้านพักอาศัย (Techniques for installation and maintenance of sanitary) รหัสหลักสูตร 40200110010504 ใบทดสอบ หัวข้อวิชา : เครื่องมือและอุปกรณ์ในระบบงานท่อ และสุขภัณฑ์ รหัสวิชา : 4020130603 หัวข้อย่อยที่ : 4 เวลา 15 นาที 87 ใบทดสอบที่ 4 คำสั่ง : แบบทดสอบแบบปรนัย จำนวน 10 ข้อ ให้ทำทุกข้อ โดยในแต่ละข้อให้ผู้รับการฝึกทำเครื่องหมาย ลงบนกระดาษคำตอบที่แจกให้ โดยเลือกคำตอบที่ถูกต้องเพียงข้อเดียว เวลา 15 นาที 1. ข้อใดต่อไปนี้ ไม่ใช่ เครื่องมือวัดระยะ ก. ตลับเมตร ข. เทปม้วน ค. เลเซอร์วัดระยะ ง. เลื่อยตัดเหล็ก 2. อุปกรณ์สำหรับจับหมุนท่อและข้อต่อในกรณีที่ต้องการต่อ หรือถอดเอาท่อออกจากข้อต่อ หมายถึง อุปกรณ์ใดต่อไปนี้ ก. ประแจจับท่อ ข. เทปม้วน ค. เลเซอร์วัดระยะ ง. เลื่อยตัดเหล็ก 3. การใช้งานเครื่องจักรทำเกลียวท่อ เพื่อป้องกันไม่ให้กำลังขับของมอเตอร์ทำงานหนักเกินไป การทำ เกลียวจะต้องทำกี่รอบ ก. 1 รอบ ข. 2 รอบ ค. 2.5 รอบ ง. 3 รอบ 4. จากรูป คืออุปกรณ์ในข้อใดดังต่อไปนี้ ก. ประแจปากตรง ข. ประแจปากเฉียง ค. ประแจเลื่อน ง. ประแจล็อก 5. สว่านไฟฟ้าแบบธรรมดา ชนิดหัวจับทำมุมกับด้าม นิยมใช้ขนาดหัวจับขนาดใดต่อไปนี้ ก. ½ นิ้ว ข. ¾ นิ้ว ค. 1 นิ้ว ง. 2 นิ้ว
หลักสูตรการฝึกยกระดับฝีมือ สาขา : เทคนิคการติดตั้งและซ่อมบำรุง สุขภัณฑ์สำหรับบ้านพักอาศัย (Techniques for installation and maintenance of sanitary) รหัสหลักสูตร 40200110010504 ใบทดสอบ หัวข้อวิชา : เครื่องมือและอุปกรณ์ในระบบงานท่อ และสุขภัณฑ์ รหัสวิชา : 4020130603 หัวข้อย่อยที่ : 4 เวลา 15 นาที 88 6. “ปลายประแจชนิดนี้จะถูกออกแบบมาเพื่อให้สามารถใช้ได้กับนอตที่ยึดที่รองนั่งเข้ากับโถส้วม หลายๆแบบ ตัวประแจจะเป็นรูปร่างหกเหลี่ยม” จากที่กล่าวมาข้างต้น คือลักษณะของเครื่องมือใดต่อไปนี้ ก. ประแจปากตรง ข. ประแจอ่าง ค. ประแจเลื่อน ง. ประแจขันที่นั่งรองโถส้วม 7. จากรูป คืออุปกรณ์ในข้อใดดังต่อไปนี้ ก. ประแจปากตรง ข. ประแจอ่าง ค. ประแจเลื่อน ง. ประแจขันที่นั่งรองโถส้วม 8. งานเจาะรูท่อที่มีขนาดระบุโตเกินกว่า 50 มิลลิเมตร ควรใช้เครื่องมือชนิดใดต่อไปนี้ ก. ตะไบ ข. เลื่อยไฟฟ้าแบบหิ้ว ค. เลื่อยลันดา ง. เลื่อยตัดเหล็ก 9. ข้อใดต่อไปนี้ ไม่ใช่การบำรุงรักษาอุปกรณ์งานเจาะและคว้าน ก. หลังใช้งานถอดดอกเจาะออกจากตัวสว่าน ข. ใช้ผ้าชุดน้ำเช็ดให้ทั่วตัวสว่าน ค. ม้วนสายเก็บให้เรียบร้อยทุกครั้ง ง. ชโลมน้ำมันที่แกนเหล็กโรเตอร์เป็นประจำ 10.ข้อใดต่อไปนี้ คือการบำรุงรักษาอุปกรณ์เครื่องมือทดสอบ ก. ตรวจสอบนอตว่าขันแน่นทุกตัว ข. ติดตั้งกรองอากาศ ก่อนใช้งาน ค. หมั่นตรวจดูระดับน้ำมันเครื่องสม่ำเสมอ ง. ถูกทุกข้อที่กล่าวมา หมายเหตุ ครูฝึกฝีมือแรงงานหรือผู้ที่ปฏิบัติหน้าที่วิทยากร สามารถเลือกรูปแบบการ ทดสอบภาคความรู้ให้กับผู้รับการฝึกได้ ในรูปแบบของเอกสาร หรือ แบบทดสอบ ออนไลน์ ตาม QR CODE ที่ปรากฏ หรือที่ http://bit.ly/3GZIvMi
หลักสูตรการฝึกยกระดับฝีมือ สาขา : เทคนิคการติดตั้งและซ่อมบำรุง สุขภัณฑ์สำหรับบ้านพักอาศัย (Techniques for installation and maintenance of sanitary) รหัสหลักสูตร 40200110010504 ใบเฉลยทดสอบ หัวข้อวิชา : เครื่องมือและอุปกรณ์ในระบบงานท่อ และสุขภัณฑ์ รหัสวิชา : 4020130603 หัวข้อย่อยที่ : 4 เวลา - นาที 89 ใบเฉลยทดสอบที่ 4 ข้อที่ ก ข ค ง 1 x 2 x 3 x 4 x 5 x 6 x 7 x 8 x 9 x 10 x
หลักสูตรการฝึกยกระดับฝีมือ สาขา : เทคนิคการติดตั้งและซ่อมบำรุง สุขภัณฑ์สำหรับบ้านพักอาศัย (Techniques for installation and maintenance of sanitary) รหัสหลักสูตร 40200110010504 ใบงาน หัวข้อวิชา : เครื่องมือและอุปกรณ์ในระบบงานท่อ และสุขภัณฑ์ รหัสวิชา : 4020130603 หัวข้อย่อยที่ : 4 เวลา 40 นาที 90 1. การฝึกปฏิบัติเกี่ยวกับเครื่องมือและอุปกรณ์งานท่อเหล็กกล้า คำสั่ง : ให้ผู้รับการฝึกแบ่งกลุ่มตามคำแนะนำของครูฝึกฝีมือแรงงาน โดยให้แต่ละกลุ่มปฏิบัติเกี่ยวกับการใช้ เครื่องมือและอุปกรณ์ในระบบงานท่อและสุขภัณฑ์ตามที่ครูฝึกฝีมือแรงงานหรือผู้ที่ปฏิบัติหน้าที่วิทยากรได้ กำหนดไว้ (เครื่องมือและอุปกรณ์งานท่อเหล็กกล้า หรือ ท่อพีพีอาร์หรือ ท่อพีวีซี) และเมื่อปฏิบัติงานเสร็จแล้ว ให้รายงานครูฝึกฝีมือแรงงานหรือผู้ที่ปฏิบัติหน้าที่วิทยากรเพื่อตรวจสอบผลงาน ครุภัณฑ์/เครื่องมือ/วัสดุ/อุปกรณ์ ครุภัณฑ์/เครื่องมือ/อุปกรณ์ วัสดุ 1. เครื่องทำเกลียวท่อแบบใช้มอเตอร์ไฟฟ้า 2. ตลับเมตร 3. อุปกรณ์หยอดน้ำมัน 4. ดินสอ 5. แปรงขนอ่อน 6. เศษผ้าสำลี ท่อเหล็กกล้าขนาดเส้นผ่านศูนย์กลาง ¾ นิ้ว ยาว 80 เซนติเมตร จำนวน 1 ท่อน ( รายการอาจมีการเปลี่ยนแปลงได้ตามความเหมาะสม) ลักษณะผลงานที่สำเร็จ
หลักสูตรการฝึกยกระดับฝีมือ สาขา : เทคนิคการติดตั้งและซ่อมบำรุง สุขภัณฑ์สำหรับบ้านพักอาศัย (Techniques for installation and maintenance of sanitary) รหัสหลักสูตร 40200110010504 ใบงาน หัวข้อวิชา : เครื่องมือและอุปกรณ์ในระบบงานท่อ และสุขภัณฑ์ รหัสวิชา : 4020130603 หัวข้อย่อยที่ : 4 เวลา 40 นาที 91 แบบประเมินผลหัวข้อ : เครื่องมือและอุปกรณ์ในระบบงานท่อและสุขภัณฑ์ ใบงาน : การฝึกปฏิบัติเกี่ยวกับเครื่องมือและอุปกรณ์งานท่อเหล็กกล้า ชื่อ/กลุ่มผู้รับการฝึก : …………………………………………………………………………........เลขที่/กลุ่มที่.................. วัน/เดือน/ปี ที่ปฏิบัติ...................เวลาเริ่มต้น.................เวลาเสร็จสิ้น...............เวลารวม...............ชั่วโมง ที่ รายการ ผลการประเมิน ดีมาก (3) ปานกลาง (2) ปรับปรุง (1) ไม่ผ่าน (0) 1. ขั้นก่อนการปฏิบัติงาน 1.1 การเตรียมเครื่องมือ/อุปกรณ์ 2. ขั้นการปฏิบัติงาน 2.1 การติดตั้งชุดดายทำเกลียวตามที่กำหนด 2.2 การทำเกลียวท่อได้ตามที่กำหนด 2.3 การทำการคว้านภายในท่อเหล็ก 2.4 การประกอบท่อกับข้อต่อได้ 3. ขั้นตอนหลังการปฏิบัติงาน 3.1 การเก็บเครื่องมือ/อุปกรณ์ 3.2 การทำความสะอาดพื้นที่ปฏิบัติงาน 4. ระยะเวลาที่ใช้ในการปฏิบัติงาน (คะแนนเต็ม 24 คะแนน ) คะแนนรวม สรุปผลการปฏิบัติติงาน : คะแนนที่ได้...................เกณฑ์การประเมิน ต้องได้คะแนนไม่ต่ำกว่าร้อยละ 70 ผ่านเกณฑ์การประเมิน ไม่ผ่านเกณฑ์การประเมิน ความคิดเห็น : ............................................................................................................................................... ........................................................................................................................................................................ ....................................................................................................................................................................... ผู้ตรวจ :…………………………………………………………………..….วัน/เดือน/ปี ที่ตรวจ.......................................