รายงานประจำปี2558

รวมท้ังจงั หวดั 2 4 42 4 4 24

จากการดาเนินงานอนามัยแม่และเด็กในพื้นท่ีจังหวัดสุพรรณบุรีดังกล่าว มีผลการดาเนินงานดูแลสุขภาพ

หญิงตงั้ ครรภ์และทารกหลงั คลอด ตามตวั ช้ีวัดใน ปี 2553-2558 ดังน้ี

ตารางท่ี 2 ข้อมูลอนามัยแมแ่ ละเดก็ ปี 2553-255๘ เปรยี บเทียบเปูาหมาย (รายงาน แม่และเด็กไทย)

ตัวช้ีวัด KPI ผลการดาเนนิ งาน
กล่มุ หญิงตั้งครรภ์ เปาู หมาย 2553 2554 2555 2556 2557 2558

1.อัตราตายมารดา ไม่เกนิ 15 ต่อการเกดิ มี ไม่เกนิ 18 : 11.38 00.00 12.26 23.87 12.41 0.00/7,9
ชีพแสนคน แสน การเกดิ /8097 20

มชี ีพ

2.หญงิ ตั้งครรภร์ ายใหมท่ ่ีไดร้ ับการตรวจคัด ไมน่ ้อยกวา่ 100 100 100 99.42 100 94.77(38
(9,929) 95/4110)
กรองธาลสั ซีเมยี ร้อยละ 80

3.ค่สู มรสเสย่ี งธาลสั ซเี มยี ไดต้ รวจคดั กรอง ไมน่ อ้ ยกวา่ 37.5 22.38 40.76 19.76 77.87(2, 86.36(10
ร้อยละ 72 154) 45/1210)

4.หญิงมีครรภม์ ีภาวะโลหติ จางจากการขาด ไม่เกินร้อยละ 20.1 18.73 20.83 17.52 29.20 16.46(12
(2,229/ 91/7840)
ธาตุเหลก็ (ครง้ั ท่ี 1) 10 7,633)

4.หญงิ มีครรภม์ ภี าวะโลหติ จางจากการขาด ไมเ่ กินร้อยละ NA NA 6.14 7.38 8.78 7.65(600
(670/7, /7840)
ธาตเุ หลก็ (คร้งั ท่ี 2) 10 633)

5.หญิงต้งั ครรภ์ได้รับยาเม็ดเสรมิ ไอโอดนี รอ้ ยละ 100 100 100 100 100 100 89.63(70
(8,097) 99/7920

ไม่เกนิ รอ้ ยละ

6.สดั ส่วนหญิงตงั้ ครรภม์ ไี อโอดีนในปัสสาวะ 50 สุม่ 56.6 42.52 62.67 71.00 60.07 รอผล

น้อยกว่า 150 ไมโครกรัม/ลิตร สารวจปีละ

คร้งั

7.อัตราหญงิ ตัง้ ครรภ์ฝากครรภค์ รง้ั แรกกอ่ น ไมน่ ้อยกวา่ 50.96 51.06 62.67 51.47 56.34 53.70(42
(4,365/ 53/7920)
อายคุ รรภ์ 12 สปั ดาห์ รอ้ ยละ 60 7,6330)

8.อัตราการฝากครรภค์ รบ 5 คร้งั ตามเกณฑ์ ไมน่ ้อยกวา่ 80.76 51.47 50.01(3, 45.64(36
80% 874/7,6 15/7920)
ปี 57 =
60% 33)

9.มารดาที่เสียชวี ติ ไดร้ ับการตรวจสอบความ

ถูกตอ้ งของข้อมูลและดาเนินการแกไ้ ขสาเหตุ รอ้ ยละ 100 100 100 100 100 100 100

โดย MCH Board ของจังหวดั

10.ใชเ้ กลือเสริมไอโอดนี ทมี่ คี ุณภาพ (ปรมิ าณ ไมน่ อ้ ยกวา่ 88.32 79.48 91.84 93.73 64.03 58.80(25
ไอโอดนี มากกวา่ 20-40 ppm) 90 96(4415)

ครวั เรือน

กลุ่มแม่

1.พฒั นาชมุ ชนต้นแบบแมแ่ ละเดก็ 1 แห่ง - - 1 1 4 10

2.มชี มรมสขุ ภาพอนามัยแมแ่ ละเด็กใน 10 ชมรม 10 10 10 10 10 10
โรงพยาบาลทกุ แห่ง

3.อตั ราการเลี้ยงลกู ดว้ ยนมแม่อย่างเดยี ว 6 ไม่นอ้ ยกวา่ 60.37 52.28 54.13 22.84 45.2 44.2(178
เดอื น ร้อยละ 50 50% (1819/4 6/4045)

56 = 60% 021)

4.หญิงหลงั คลอดและทารกไดร้ ับการเยย่ี ม ไมน่ ้อยกวา่ 100 100 93.10 50.17 74.84 65.57(14
3,560/4, 36/2190
หลังคลอดครบ 3 ครงั้ ตามเกณฑ์ 90%

(57=65%) 757

5.พัฒนามีสนมแม่คุณภาพ รพ.ละ 1 คน 10 คน 10 10 10 10 10 10

ตารางท่ี 2 ข้อมลู อนามัยแม่และเด็กปี 2553-2557 เปรียบเทยี บเปูาหมาย (ตอ่ )

ตวั ชีว้ ดั KPI เปาู หมาย ผลการดาเนนิ งาน
2553 2554 2555 2556 2557 2558

กลมุ่ เดก็ ไม่เกนิ 16.7 : พนั 2.41: 3.53: 3.70: 4.06: 4.48 3.29
1.อัตราการเกดิ ไร้ชีพ การเกดิ ทั้งหมด 1,000 1,000 1,000 1,000 (36/8,0 (26/791
2.อัตราตายปรกิ าเนดิ ของทารก 5.83: 7.37: 6.20: 5.58:
3.ทารกแรกเกิดขาดออกซิเจน ไม่เกนิ 9 : พนั การ 1,000 1,000 1,000 1,000 60) 1)
เกิดทัง้ หมด 17.34 4.17
8.59 16.05 15.03 14.32 6.47 (33/791
ไมเ่ กนิ 25 : พนั การ (52/806 1)
เกิดมชี ีพ 2.73 8.55 8.27 9.14
0) 11.50
4.ทารกแรกเกดิ นน.น้อยกวา่ 2,500 กรัม ไมเ่ กนิ ร้อยละ 7 91/7911
15.01
121/8,0 9.37
(741/79
60
11)
8.93(42
0/8,060

)

โรคจากภาวะครรภเ์ สย่ี ง

1.อัตราการหญงิ ตัง้ ครรภต์ ิดเชื้อเอชไอวี ไม่เกินรอ้ ยละ 0.65 0.61(5 0.69(58 0.61/50 0.57(43/
รอ้ ยละ 98 5/894 /8379) /8136) 7,533)
2.หญิงตัง้ ครรภ์ทตี่ ดิ เชื้อ เอช ไอ วี ไดร้ บั ยา
ต้านไวรัสเอดส์ ไม่เกนิ ร้อยละ 2 7) 98.28(5 100(50/ 95.34(41
7/58) 50) /43)
3.อัตราถ่ายทอดเช้ือ เอช ไอ วี จากแมส่ ่ลู กู 94.55( 2.22(1/
52/55) 45) 4.35(2/ 1.92(1/5
เด็กปฐมวยั 46) 2)
0.00(0/
37)

1.เดก็ 0-5 ปี มีพัฒนาสมวยั >รอ้ ยละ 85 94.91 91.14 99.56 99.5 89.78(16
54.24 53.76 21.74w 68.97 ,395/18,
2.เดก็ 0-5 ปี ไดร้ ับการตรวจพัฒนาการ ไมน่ ้อยกวา่ 80 52.03
9,18,30,42 เดอื น >รอ้ ยละ 30 รง. รง. m HDC 262)
4.64 77.30(25
3.ทารกแรกเกดิ -6 เดอื น กินนมแมอ่ ยา่ งเดียว 2.61 71.60 4.54 ,455/32,
6 เดอื น - 2.94 71.50
932)
4.เด็ก 0-5 ปี มีภาวะเตยี้ ไมเ่ กนิ ร้อยละ 10 2.96 77.08(63
41/82,2
5.เดก็ 0-5 ปี มภี าวะผอม ไมเ่ กนิ รอ้ ยละ 2 27)HDC
5.49(2,4
6.เดก็ 0-5 ปี มสี ว่ นสงู ระดับดแี ละรปู รา่ งสม >ร้อยละ 65 71/44,9
ส่วน
93)
7.เด็กพฒั นาการสงสัยลา่ ชา้ ได้รับการกระตนุ้ รอ้ ยละ 100 4.75(2,1
อัตรา 3000: 1 ราย 38/44,9
8.เด็กแรกเกดิ อายุ 2 วนั ข้ึนไป ไดร้ บั การเจาะ
หาปรมิ าณ TSH ในเลือดจากการเจาะสน้ เทา้ 31)
70.00(31
,617/45,

198
99.68(18
58/1864

2.31

น้อยกวา่ 5 มล. ยูนิต/ลิตร

จากตาราง 1 และ 2 ขอ้ มลู การดาเนนิ งานอนามัยแม่และเด็กตามในพ้ืนที่ของจังหวัดสุพรรณบุรีต้ังแต่
ปีงบประมาณ 2553-2558 ตามรายตวั ชี้วัดจะพบว่า การขับเคลื่อนการดาเนินงานตามตัวช้ีวัดท้ังหมด มีผลการ
ดาเนนิ งานต่ากวา่ เกณฑ์เปูาหมายท่ีกาหนด ได้แก่ ร้อยละของหญิงตั้งครรภ์ฝากครรภ์ก่อน 12 และการฝากครรภ์
ครบ 5 คร้ังตามเกณฑ์ หญิงมคี รรภ์มีภาวะโลหติ จางจากการขาดธาตเุ หล็ก ทารกแรกเกิด น้าหนกั น้อยกว่า 2,500
กรัม และสัดส่วนหญิงต้ังครรภ์มีไอโอดีนในปัสสาวะน้อยกว่า 150 ไมโครกรัม/ลิตร อัตราการเล้ียงลูกด้วยนมแม่
อยา่ งเดียว 6 เดือน ใชเ้ กลือเสริมไอโอดีนท่ีมีคุณภาพ (ปริมาณไอโอดีนมากกว่า 20-40 ppm หญิงต้ังครรภ์ได้รับ
ยาเม็ดเสรมิ ไอโอดนี ซงึ่ วิเคราะห์สาเหตุได้จากการที่หญิงต้ังครรภ์ไม่มาฝากครรภ์ก่อน 12 สัปดาห์ และฝากครรภ์
ครบ 5 คร้ังตามเกณฑ์ ทาให้หญิงต้ังครรภ์ไม่ได้ปฏิบัติตัวตามคาแนะนาในเรื่องการดูและตนเองระหว่างต้ังครรภ์
การบริโภคสารอาหารทมี่ ไี อโอดนี /ธาตุเหล็ก ส่งผลทาให้ทารกน้าหนักน้อยและส่งผลไปถึงการเจริญเติบโตของเด็ก
และการพัฒนาทางด้านสมองและสติปญั ญาเด็กทจ่ี ะเกิดต่อไปในอนาคต

ตารางท่ี 3 แสดงอัตราการตายของมารดาเม่ือเทียบกับปที ผี่ ่านมา และเทยี บกบั อัตราระดับประเทศ

ผลการดาเนนิ งาน ผลการดาเนินงาน ผลการดาเนินงาน
หนว่ ยงาน/อาเภอ 2556 2557 2558
เปูาหมาย ผลงาน อัตรา เปูาหมาย ผลงาน อตั รา เปาู หมาย ผลงาน อตั รา

เจา้ พระยายมราช 3,209 2 23.87 3,129 1 31.95 3,119 0 0
สมเดจ็ พระสังฆราชฯ 1,678 0 0 0 0 0 1,651 0 00,0
ดา่ นชา้ ง 983 0 0 0 0 0 978 0 000
เดิมบางนางบวช 287 0 0 0 0 0 237 0 0
สามชุก 378 0 0 0 0 0 325 0 0
ศรีประจนั ต์ 299 0 0 0 0 0 254 0 0
อ่ทู อง 1,011 0 0 0 0 0 938 0 0
ดอนเจดีย์ 235 0 0 0 0 0 169 0 0
บางปลามา้ 216 0 0 0 0 0 168 0 0
หนองหญา้ ไซ 80 0 0 0 0 0 81 0 0
รวมทง้ั จังหวัด 8,376 2 23.87 8,031 1 12.4 7,920 0.00 0.0
ระดับประเทศปี 411,33 78 10.2
2ระ5ด5ับ3ประเทศปี 4141,67 71 8.9 1 0

2ทมี่5า54จากรายงานแมแ่ ละเด็ก0สานกั งานสาธารณสขุ จงั หวัดสุพรรณบรุ ี

ตารางที่ 4 แสดงอตั ราตายทารกปรกิ าเนดิ (Perinatal Death)

หนว่ ยงาน/ ผลการดาเนนิ งาน 2556 ผลการดาเนนิ งาน 2557 ผลการดาเนินงาน 2558
อาเภอ เปูาหมาย ผลงาน อตั รา เปาู หมาย ผลงาน อัตรา เปูาหมาย ผลงาน อัตรา
เจ้าพระยายมราช 3,208 28 8.73 3,132 39 12.4 3115 17 5.44
สมเด็จ 1,688 3 1.78 1,596 6 3.576 1654 11 6.62
ดพา่รนะสชงัา้ ฆงราช ฯ 984 2 2.03 950 0 0.00 973 4 4.09
เดิมบางนางบวช 282 5 17.7 262 1 3.82 236 1 4.22
สามชุก 378 0 0.300 400 0 0.00 326 0 0.00
ศรปี ระจนั ต์ 299 1 3.34 263 0 0.00 256 0 0.00
อู่ทอง 1,010 2 1.98 1,012 2 1.98 933 0 0.00

ดอนเจดีย์ 235 0 0.00 208 1 4.81 169 0 0.00
บางปลาม้า 216 0 0.00 169 0 0.00 168 0 0.00
หนองหญา้ ไซ 79 2 25.3 68 3 44.1 81 0 0.00
รวมทั้งจงั หวัด 8,379 47 5.213 8,060 52 6.245 7911 33 4.15

ทม่ี า จากรายงาน Birth Asphyxia สานักงานสาธารณสขุ จังหวดั สุพรรณบรุ ี

ตารางท่ี 5 ขอ้ มลู สาเหตุทารกตายปรกิ าเนดิ ปี 2551-255๘

สาเหตุ Asphyxia Prematurity ตายเป่ือยยุ่ย Anomaly Specific causes รวม
ปี 2551 49
ปี 2552 3 4 27 6 9 51
ปี 2553 63
ปี 2554 2 3 30 7 9 59
ปี 2555 54
ปี 2556 4 3 29 6 21 43
ปี 2557 37
ปี 2558 1 1 25 12 20 33

5 5 22 11 11

3 1 24 6 9

1 0 23 3 10

2 3 26 4 4

ทีม่ า จากรายงาน Birth Asphyxia สานักงานสาธารณสุขจงั หวดั สุพรรณบรุ ี

ตารางท่ี 6 ร้อยละการตายทารกปรกิ าเนิด ปี 2551-255๘

ปี พ.ศ. Asphyxia Prematurity ตายเป่ือยยยุ่ Anomaly Specific
causes
ปี 2551 จานวน ร้อยละ จานวน ร้อยละ
ปี 2552 3 6.12 4 8.16 จานวน ร้อยละ จานวน ร้อยละ จานวน ร้อยละ
ปี 2553 2 3.92 3 5.88 27 55.10
ปี 2554 4 6.35 3 4.76 30 58.82 6 12.24 9 18.37
ปี 2555 1 1.69 1 1.69 29 46.03
ปี 2556 5 9.20 4 7.41 25 42.37 7 13.73 9 17.65
ปี 2557 3 7.14 1 2.38 22 40.74
ปี 2558 1 2.70 00 24 57.14 6 9.52 21 33.33
2 6.06 3 9.09 23 62.16
12 20.34 20 33.90
26 78.79
11 20.37 11 20.37

6 14.29 9 21.43

3 8.1 10 27.0

4 12.12 4 12.12

ที่มา จากรายงาน Birth Asphyxia สานกั งานสาธารณสขุ จังหวดั สพุ รรณบุรี

แผนภมู ิท่ี 1 แสดงรอ้ ยละการตายทารกปริกาเนดิ ปี 2551-2558

90 78.79

80 Asphyxia
Prematurity
70 55.1 58.82 57.14 62.16 ตายเป่ื อยยุ่ย
60 Anomaly
46.03 Specific causes
50 42.37 40.74

40 33.33 33.9 27
30
20 18.37 13.1773.65 20.34 20.2307.37 21.43
10 6.182.16 12.24 3.952.88 1.619.69 14.29
6.345.76 9.52 9.27.41 7.124.38 2.7 0 8.1 6.096.09 12.12.12

0

2551 2552 2553 2554 2555 2556 2557 2558

จากตาราง 6 ข้อมูลสาเหตุทารกตายปริกาเนดิ ในพ้นื ที่จังหวัดสุพรรณบุรี ต้ังแต่ปีงบประมาณ 2551-2558
จะพบวา่ ทารกตายปรกิ าเนดิ ส่วนใหญเ่ กดิ จากการตายเปอื่ ยยุ่ย ซ่งึ เปน็ การเสยี ชวี ิตต้ังแต่อยู่ในครรภ์มารดา ควร
เน้นย้าให้มารดาเห็นความสาคัญของการนับการดิ้นของเด็ก ไม่ควรปล่อยเด็กให้ไม่ดิ้นเป็นเวลานานแล้วจึงค่อยมา
โรงพยาบาล เพราะจะทาให้แก้ไขลาบากและอาจทาให้ทารกเสียชีวิตได้ ในช่วงไตรมาสที่ 3 ของการต้ังครรภ์เป็น
ช่วงทส่ี ามารถเกดิ ภาวะเสีย่ งทม่ี ผี ลต่อทารกไดง้ ่าย ควรเน้นยากับมารดาเร่ืองอาการผิดปกติท่ีต้องมาพบแพทย์ การ
นับลูกดิ้นที่สาคัญต้องคุยกับมารดาด้วยคาพูดท่ีเข้าใจง่ายและต้องทวนกลับดูว่ามารดาเข้าใจ จริงหรือไม่โดยการให้
มารดาได้อธิบายย้อนกลับสิ่งที่คิดว่าน่าจะมีในช่วงไตรมาสที่ 3 ของการตั้งครรภ์ ฉะนั้น ปัจจัยสาคัญของการ
ดาเนินงานก็คือ การนัดหญิงตั้งครรภ์และสามี เข้าโรงเรียนพ่อแม่อย่างน้อย 1 ครั้ง เพ่ือรับรู้เร่ืองการดูแลตนเอง
ระหว่างต้ังครรภ์

ตารางท่ี 7 แสดงจานวนมารดาและภาวะแทรกซอ้ นหลังคลอด (ตกเลือดหลังคลอด) รายโรงพยาบาล

ปี 2556 ปี 2557 ปี 2558

สถานบริการ มารดา ตก ร้อยละ มารดา ตก ร้อย มารดา ตก ร้อยละ

ทงั้ หมด เลือด ทง้ั หมด เลอื ด ละ ทั้งหมด เลอื ด

รพศ.เจา้ พระยายมราช 3,209 11 0.34 3,219 6 0.18 3119 18 0.58

รพท.สมเด็จพระสังฆราชฯ 1,678 4 0.24 1,588 55 1.70 1651 13 0.79

รพช.ด่านช้าง 983 17 1.73 951 33 3.47 978 10 1.02

รพช.เดิมบางนางบวช 287 27 9.41 261 9 3.44 237 9 3.80

รพช.สามชกุ 378 9 2.38 399 6 1.51 325 0 0.00

รพช.ศรปี ระจนั ต์ 299 15 5.02 245 11 4.48 254 11 4.33

รพช.อทู่ อง 1,011 40 3.96 1,010 5 0.49 939 92 9.80

รพช.ดอนเจดยี ์ 235 12 5.11 208 13 6.25 175 20 11.43

รพช.บางปลามา้ 216 2 0.93 169 8 4.73 168 2 1.19

รพช.หนองหญา้ ไซ 80 2 2.50 71 0 0 81 0 0.00

ภาพรวมจังหวดั 8,376 139 1.66 8,031 146 1.81 7927 175 2.21

ทมี่ า จากรายงาน ก.2 สานักงานสาธารณสขุ จงั หวดั สพุ รรณบุรี

แผนภมู ิที่ 2 แสดงภาวะแทรกซอ้ นจากการตกเลือดหลงั คลอด รายโรงพยาบาล

รอ้ ยละ 11.43
14 9.8

12

10

8 6.00 9.41 6.25

6 3.47 3.434.80.92.318.5104.835.042.48.323.713.906.49 3.35 4.73
4 1.011.616.821.201.3 0.340.508.420.214.07.709.721.731.012.27 5.11 2.93 2.59
2
1.19
0.93 2.50 0

0 รพท ด่านชา้ ง เดิมบาง สามชกุ ศรี อทู่ อง ดอนเจดีย์ บางปลา หนองหญ้า
ประจนั ต์ มา้ ไซ
ภาพรวม รพศ

ปี 2555 1.01 0.3 0.42 0.72 1.27 0.9 4.83 2.71 3.35 2.93 2.59

ปี 2556 1.66 0.34 0.24 1.73 9.41 2.38 5.02 3.96 5.11 0.93 2.5

ปี 2557 1.81 6.00 1.7 3.47 3.44 1.51 4.48 0.49 6.25 4.73 0

ปี 2558 2.21 0.58 0.79 1.02 3.8 0 4.33 9.8 11.43 1.19 0

ทม่ี า จากรายงาน ก.2 สานกั งานสาธารณสุขจงั หวัดสุพรรณบรุ ี
ปัจจัยเสี่ยงของภาวะตกเลือดหลังคลอดส่วนใหญ่ได้แก่ Retained Placenta (รกค้าง) ,Uterine Atony

(กล้ามเน้ือมดลูกหดรัดตัวไม่ดี), Abruption Placenta (ภาวะรกลอกตัวก่อนกาหนด) Anemia (ความผิดปกติใน
การสร้างเมด็ เลือดแดง) และผูป้ วุ ยท่ีเคยมีประวัติภาวะตกเลือดหลังคลอดมาก่อน อย่างไรก็ตามภาวะน้ีอาจเกิดกับ
มารดาที่ไม่มีปัจจัยเสี่ยงเหล่าน้ีได้ ซ่ึงสูติแพทย์ต้องมีความพร้อมและคานึงถึงภาวะน้ี การหา กลยุทธ์เพื่อลด
ผลเสียท่ีเกิดตามภายหลังภาวะตกเลือดหลังคลอด การปูองกันการตกเลือดหลังคลอด เริ่มจากการดูแลขณะ
ต้ังครรภ์ พยายามค้นหาปจั จยั เสี่ยงทอ่ี าจทาให้เกิดการตกเลือดหลังคลอดได้ เช่น เคยมีประวัติ ตกเลือดหลังคลอด
ในการต้ังครรภ์ก่อนๆ มรี กเกาะต่า ต้ังครรภ์แฝด ทารกตัวโต ครรภ์แฝดน้า ฯลฯ ซึ่งทาให้เสี่ยงต่อการหดรัดตัวไม่ดี
ของมดลกู หลังคลอด ตรวจหาและแกไ้ ขภาวะซีดขณะต้ังครรภท์ าใหผ้ ูป้ วุ ยทนต่อการเสียเลือดได้น้อย หญิงต้ังครรภ์
ทุกรายควรได้รับการให้สุขศึกษาเพื่อดูแลตัวเองการเตรียมตัวคลอดในสถานพยาบาลที่มีคุณภาพ เตรียมความ
พร้อมสาหรับภาวะแทรกซ้อนต่างๆ ที่อาจเกิดขึ้น รวมถึงครอบครัวและชุมชนต้องทราบถึงอาการแสดงท่ีบ่งบอก
อันตราย เช่น การมีเลือดออกระหว่างการตั้งครรภ์ เมื่ออยู่ในระยะรอคลอด การพิจารณาให้ยากระตุ้นคลอด
(oxytocin) อย่างถูกต้องเหมาะสมตาม ข้อบ่งชี้ด้วยความระมัดระวังและเฝูาติดตามดูแลผู้ปุวยอย่างใกล้ชิด มีการ
ใช้ partograph เพื่อติดตามการเจ็บครรภ์คลอดเพื่อปูองกันการเจ็บครรภ์คลอดท่ีเน่ินนาน (prolonged labor)
รวมท้ังฟังเสียงหัวใจทารก อย่างสม่าเสมอ สังเกตเลือดออกผิดปกติทางช่องคลอดพร้อมจะแก้ไขได้เมื่อเกิดความ
ผิดปกติ เช่น ในรายท่ีมดลูกแตก จะสามารถวินิจฉัยได้ทันท่วงทีจากการหดรัดตัวของมดลูกที่มากผิดปกติแล้ว
หายไปพรอ้ มกับหวั ใจทารกเต้นชา้ ลงอย่างมาก เปน็ ตน้
แนวทางแก้ไข ได้นา Case ที่มีภาวะตกเลือดหลังคลอด เข้า conference case ในการประชุมคณะกรรมการ
ระดับอาเภอและระดับจงั หวดั เพ่อื หาแนวทางในการดแู ลร่วมกัน

แผนภูมิท่ี 3 แสดงร้อยละของทารกแรกเกิดนา้ หนักน้อยกวา่ 2,500 กรัม จาแนกรายโรงพยาบาล

45 12.39 10.59

40 8.47
35 11.72
30 9.37 11.84 9.92 4.6 4.3 8.4 4.73 7.74 2.47
25 10.09 7.5 5.64 8.12 5.29 4.41
20 8.92 12.62 1.85 7.8 6.51 10.13
15 10.22 3.58 9.27 7.94 6.69 9.79 4.63
4.01 3.05
9.14 5.59 6.43 9.59 5.44 7.95 6.05
รพท. 5.34
10 12.39 สามชกุ ศรี 0
11.84 4.6 ประจันต์ บางปลา หนอง
5 8.27 10.82 12.62 ดา่ นชา้ ง เดมิ บาง 7.5 อทู่ อง ดอนเจดยี ์ มา้ หญา้ ไซ
0 4.01 7.94 4.3
5.59 5.64
ภาพรวม รพศ. 6.69
6.43
ปี 2558 9.37 11.72 1.85 10.59 8.47 4.73 7.74 2.47
ปี 2557 8.92 10.09 3.58 9.92
ปี 2556 9.14 10.22 3.05 7.8 8.4 5.29 6.51 4.41
ปี 2555 8.27 10.82 5.34 9.27
8.12 9.79 4.63 10.13

9.59 5.44 7.95 6.05

2.
ทารกแรกเกิดน้าหนักน้อยกว่า 2,500 กรัม ร้อยละ 9.37 (เปูาหมาย ร้อยละ 7) มีแนวโน้มเพิ่มข้ึนทุกปี เมื่อ
เปรียบเทียบเป็นรายโรงพยาบาลพบว่า รพ.ศ.เจ้าพระยายมราช รพท.สมเด็จพระสังฆราช องค์ท่ี 17 รพ.เดิมบางนาง
บวช โรงพยาบาลอู่ทอง และโรงพยาบาลบางปลาม้า เกินเกณฑ์เปูาหมาย กระตุ้นและประชาสัมพันธ์แนะนาหญิง
ตั้งครรภ์ให้ไปฝากครรภ์ครั้งแรกตั้งแต่อายุครรภ์ก่อน 12 สัปดาห์ ติดตามเย่ียมหญิงต้ังครรภ์ท่ีบ้านและสอบถาม
น้าหนักช่วงต้ังครรภ์ทุกเดือนเพ่ือประเมินน้าหนักทารกในครรภ์ โดยน้าหนักของมารดาช่วงตั้งครรภ์ 7 เดือนแรก
ควรเพม่ิ 1 กโิ ลกรมั ตอ่ เดอื น สว่ นหญิงตั้งครรภ์ที่อายุครรภ์มากกว่า 7 เดือน น้าหนักควรเพ่ิม 2 กิโลกรัมต่อเดือน
ตลอดการตั้งครรภ์ควรมีน้าหนักเพิ่ม 10 – 12 กิโลกรัม หากต่ากว่าน้ี น้าหนักทารกแรกคลอดอาจไม่ถึง 2,500
กรมั หากนา้ หนกั มากกวา่ นี้ อาจมีภาวะผิดปกติ ควรไปพบเจ้าหนา้ ทเ่ี พื่อตรวจประเมินต่อไป

แนวทางแก้ไข 1) ระดับชุมชน เน้นการเขา้ ถงึ ประชาชน ซ่ึงจังหวดั มีแนวทางการดาเนนิ งานในชุมชน โดย
จัดมีโรงเรียนพ่อแม่ในชุมชน ซึ่งจะเริ่มดาเนินการใน ปี 2559 เจ้าหน้าท่ีจัดทีมเพื่อไปติดตามเย่ียมและให้
คาแนะนาเกีย่ วกับการบรโิ ภคอาหารการดแู ลตนเองแก่มารดาขณะต้ังครรภแ์ ละหลังคลอด

2) รพ.ทกุ แหง่ มีโรงเรียนพ่อแม่ มีการสอนมารดาขณะตัง้ ครรภ์และหลงั คลอด
3) สสอ./สสจ. กากบั ดแู ลให้ รพ./รพ.สต. ดาเนินงานอนามยั แมแ่ ละเดก็ อย่างเครง่ ครัด
3. หญิงมคี รรภ์มีภาวะโลหิตจางจากการขาดธาตุเหล็ก (คร้งั ท่ี 1 และ ครั้งท่ี 2)
การรับประทานอาหารที่มีธาตุเหล็กไม่เพียงพอกับภาวะท่ีร่างกายต้องการธาตุเหล็กท่ีสูงข้ึน การรับประทาน
อาหารท่ีมตี วั ขัดขวางการดดู ธาตเุ หล็ก เช่น แคลเซยี ม โฟเลต ออกซาเลต รับประทานอาหารที่มีวิตามินซีต่าเพราะ
ธาตเุ หล็กจะดูดซึมไดด้ ีเม่อื มอี าหารท่มี วี ิตามนิ ซสี งู ซ่ึงจากการรณรงค์ให้มกี ารกนิ ยาเมด็ เสรมิ ไอโอดีน

ตารางที่ 8 หญิงมคี รรภ์มภี าวะโลหิตจางจากการขาดธาตุเหล็ก (ครงั้ ที่ 1 และคร้ังท่ี 2) จาแนกรายโรงพยาบาล

ปี 2556 ปี 2557 ปี 2558

ชือ่ โรงพยาบาล แม่ท่ี แม่ แม่
ตรวจ ตรวจ
Hct. Hct < 33 % Hct < 33 % ตรวจ Hct < 33 %

ครง้ั ที่ ครง้ั Hct. ครั้งท่ี ครงั้ ที่ Hct ครัง้ ท่ี ร้อย ครั้งท่ี ร้อย
1 ที่ 2 1 2 1 ละ 2 ละ
ร้อยละ รอ้ ยละ ร้อยละ รอ้ ยละ 7.72
9.12
เจ้าพระยายมราช 3,16 606 19.17 11 3.70 3,12 667 21.3 3,12 5.09 3,08 579 18.7 238 8.55
2 7 6 4 6 2 9 8.44
3.38
สังฆราชองคท์ ี่ 1,67 296 17.63 21 12.92 1,54 407 26.2 1,54 12.8 1,64 277 16.8 150 6.48
17 9 7 8 9 8 6 4 5 5.75
8.28
ดา่ นชา้ ง 982 213 21.69 79 8.04 883 368 18.7 883 8.20 971 164 16.8 83 6.71
4 9 5.06
7.65
เดิมบางนางบวช 285 23 8.07 14 4.91 261 32 12.2 261 5.75 237 34 14.3 20
6 5

สามชุก 376 29 7.71 16 4.26 372 64 17.2 372 4.03 325 13 4.00 11
0

ศรีประจันต์ 297 18 6.06 24 8.08 266 26 9.77 266 9.40 247 19 7.69 16

อู่ทอง 993 159 16.01 73 7.35 750 583 77.7 750 16.6 922 130 14.1 53
3 7 0

ดอนเจดยี ์ 235 58 24.68 44 18.72 205 40 19.5 205 11.2 169 33 19.5 14
1 2 3

บางปลามา้ 208 26 12.50 9 4.33 156 28 17.9 156 5.13 164 25 15.2 11
5 4

หนองหญ้าไซ 77 25 32.47 19 24.68 66 14 21.2 66 12.1 79 17 21.5 4
1 2 2

รวม 8,29 1,453 17.52 61 7.38 7633 2,22 26.4 7,63 8.51 7,84 1,29 16.4 600
4 2 9 9 3 0 1 7

จากตารางที่ 11 พบว่าหญิงต้ังครรภ์มภี าวะโลหิตจางจากการขาดธาตุเหลก็ ครั้งท่ี 1 พบว่ามีแนวโน้ม

เพิ่มขึ้นทุกปี ซ่ึงปี 2558 สูงถึง ร้อยละ 16.47 คร้ังที่ 2 มแี นวโน้มเพิ่มขึ้น รอ้ ยละ 7.65 เชน่ กนั ถึงแม้จะไม่

เกนิ เกณฑก์ ็ฉะนั้นโรงเรยี นพ่อแม่ในสถานบริการมีการสอนเฉพาะในสถานบริการจงึ ยงั ไมเ่ พียงพอ ควรมีการ

ดาเนนิ งานในชมุ ชน

เด็กปฐมวัย (อายุ 0-5 ปี)

ตารางท่ี 12 รอ้ ยละศูนย์เด็กเล็กคุณภาพ (ไมน่ อ้ ยกว่าร้อยละ 70)

ปี 2558

สถานบรกิ าร เปาู หมาย ผลงาน(ศูนย์) รอ้ ยละ
(ศนู ย)์
อ.เดิมบางนางบวช 26.32
อ.ดา่ นชา้ ง 19 5 32.14
อ.ดอนเจดีย์ 37.50
อ.ศรีประจนั ต์ 28 9 39.29
อ.เมอื งฯ 46.43
อ.สองพนี่ ้อง 16 6 46.81

28 11

56 26

47 22

อ.สามชกุ 15 8 53.33
อ.บางปลามา้ 36 20 55.56
อ.หนองหญ้าไซ 15 9 60.00
อ.อทู่ อง 25 17 68.00
285 133 46.67
รวมท้ังจังหวัด

ทม่ี า : จากการเกบ็ รง.การคียข์ ้อมลู การประเมนิ ตนเอง
จากตารางท่ี 12 จะเหน็ ไดว้ า่ การพัฒนาศนู ยเ์ ดก็ เลก็ ให้ผ่านเกณฑ์มาตรฐานศูนยเ์ ดก็ เล็กคณุ ภาพของ
กระทรวงสาธารณสขุ ยังพฒั นาไดน้ อ้ ยจากปญั หาในเรื่องโครงสรา้ ง และสง่ิ แวดล้อมท่ีองคก์ รปกครองส่วนทอ้ งถ่นิ
รับผดิ ชอบ ดา้ นโภชนาการและการจดั อาหาร ดา้ นครูผู้ดูแลเด็ก ยงั ขาดทักษะในการดแู ลเด็ก และการจัดกิจกรรม
สรา้ งเสรมิ ประสบการในเรื่อง โรงเรยี นพ่อแม่ พัฒนาการ ความฉลาดทางอารมณ์ การเฝาู ระวังโรคติดตอ่

ตารางท่ี 9 เด็กทารกแรกเกดิ จนถึงอายุตา่ กวา่ 6 เดอื นกนิ นมแมอ่ ยา่ งเดยี ว

สถานบริการ เปาู หมาย(คน) ผลงาน (คน) ร้อยละ

อ.เดิมบางนางบวช 666 171 25.70

อ.ด่านชา้ ง 309 89 28.80

อ.ดอนเจดยี ์ 263 103 39.20
อ.ศรปี ระจันต์ 845 375 44.40
อ.เมอื งฯ 224 103 46.00

อ.สองพนี่ ้อง 287 140 48.80

อ.สามชุก 255 126 49.40
อ.บางปลามา้ 546 306 56.00

อ.หนองหญ้าไซ 396 222 56.10

อ.อทู่ อง 254 151 59.40
รวมท้ังจังหวดั 4,045 1,786 44.2

ที่มา : จากโปรแกรม WM ของสานกั งานสาธารณสุขจงั หวดั สุพรรณบรุ ี
ส่วนใหญ่ปัญหาของการเล้ียงลูกด้วยนมแม่ พบว่าทางด้านการเลี้ยงดูของครอบครัว ครอบครัวไทยเป็น
ครอบครัวใหญ่ โดยในบ้านจะมีหลักของครอบครัวเป็นผู้นาความคิด อาจจะเป็น ปุู ย่า ตา ยาย ลุง ปูา หรือสามี
บุคคลเหล่าน้ีจาเป็นต้องได้รับความรู้เร่ืองประโยชน์ของนมแม่ ปลูกฝังค่านิยมที่ถูกต้องในการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่
และเชิญชวนมาเป็นแนวร่วมในการเล้ียงลูกด้วยนมแม่ เนื่องจากบุคคลเหล่าน้ีจะมีศักยภาพในการบริหารจัดการ
สอดส่องดูแลเอาในใส่ในการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ของมารดาขณะท่ีอยู่ที่บ้าน และเป็นผู้ช่วยในกรณีมารดาต้องไป
ทางาน ปญั หาเร่อื งมารดาตอ้ งไปทางานก็เป็นปัญหาใหญ่อีกปัญหาหน่ึงที่ต้องสอนให้มารดารู้จักบีบนมแม่และรู้จัก
เก็บรักษาอย่างถูกต้อง นมแม่ในอุณหภูมิปกติจะเก็บไว้ได้นาน 6 ช่ัวโมง เก็บไว้ในกระติกใส่น้าแข็งได้นาน 24
ช่วั โมงหากไมม่ ีตเู้ ยน็ ทท่ี างาน เก็บไว้ในตูเ้ ย็นชอ่ งธรรมดาได้นาน 5-8 วัน เก็บไวใ้ นช่องแขง็ ในตู้เย็นชนิดประตูเดียว

ได้นาน 2 สัปดาห์ เก็บไว้ในช่องแข็งในตู้เย็นชนิดประตูแยกได้นาน 3-6 เดือน และในกรณีท่ีนานมแม่ที่แช่แข็ง
ออกมาปล่อยให้ละลายเก็บไว้ได้นาน 24 ช่ัวโมง การรู้จักเก็บรักษานมแม่จะมีส่วนช่วยอย่างมากในกรณีท่ีมารดา
ต้องไปทางาน การบีบเก็บนมแม่จะช่วยคงการกระตุ้นนมแม่ระหว่างวัน โดยมารดาอาจใช้เวลาช่วงพักหรือเข้า
ห้องน้าบีบเก็บนมแม่เก็บเข้ากระติกน้าแข็งหรือตู้เย็นที่ทางาน แล้วนามาเก็บเข้าช่องแข็งของตู้เย็นที่บ้านในกรณีที่
จะเก็บไวน้ าน สาหรบั ในสถานประกอบการท่ีมีมุมนมแม่ก็มีส่วนช่วยสนับสนุนให้มารดาการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ได้ดี
ยง่ิ ขึน้
ตารางท่ี 10 การคัดกรองพัฒนาการเด็ก (เทยี บจากDBPOP) เด็กอาย9ุ +18+30+42เดือน

สถานบริการ เปาู หมาย(คน) ผลงาน (คน) ร้อยละ

อ.เดิมบางนางบวช 5,698 3,664 64.30

อ.ด่านชา้ ง 7,007 4,599 65.63
อ.ดอนเจดยี ์ 2,378 1,787 75.15

อ.ศรปี ระจนั ต์ 2,596 1,965 75.69

อ.เมอื งฯ 2,994 2,401 80.19

อ.สองพน่ี ้อง 1,794 1,453 80.99

อ.สามชกุ 1,733 1,418 81.82

อ.บางปลาม้า 2,031 1,803 88.77

อ.หนองหญ้าไซ 1,804 1,604 88.91
อ.อู่ทอง 4,897 4,761 97.22
รวมทั้งจังหวัด 32,932 25,455 77.30

ทม่ี า : จากโปรแกรม HDC ของกระทรวงสาธารณสขุ
ความครอบคลุม (coverage) ในการประเมนิ พฒั นาการค่อนข้างต่าตามกลุ่มอายเุ กดิ จากขาดการทางาน

เชงิ รุกในการคน้ หาเด็กกลุ่มเสี่ยง เจ้าหน้าทข่ี าดทักษะในการประเมินและการกระตุน้ พัฒนาการ ขาดการเชื่อมโยง
ข้อมลู และระบบการส่งต่อเด็กทช่ี ดั เจน การบริหารจัดการในคลนิ ิกสุขภาพเด็กดี ท่ีไมเ่ อ้ือต่อการบริการทม่ี ีคุณภาพ มี
จานวนเด็กมารบั บริการจานวนมาก บริการอย่างเร่งรีบ

ตารางที่ 11 เด็กที่มีพฒั นาการลา่ ช้า (เด็กอายุ 9+18+30+42เดอื น)

สถานบริการ เปูาหมาย(คน) ผลงาน (คน) รอ้ ยละ

อ.เดมิ บางนางบวช 4,761 868 18.23

อ.ดา่ นชา้ ง 1,965 320 16.28
อ.ดอนเจดีย์ 1,604 228 14.21
อ.ศรปี ระจันต์ 1,418 188 13.26
อ.เมืองฯ 1,803 238 13.20

อ.สองพน่ี ้อง 2,401 264 11.00

อ.สามชกุ 4,599 463 10.07

อ.บางปลาม้า 3,664 329 8.98

อ.หนองหญ้าไซ 1,453 73 5.02

อ.อ่ทู อง 1,787 83 4.64

รวมท้ังจงั หวัด 25,455 3,054 12.00

ทมี่ า : จาก รง.การคดั กรองพฒั นาการเดก็ ปี 2558 ของสานักงานสาธารณสุขจังหวดั สพุ รรณบรุ ี

ตารางท่ี 12 เด็กท่ีมีพฒั นาการล่าช้าไดร้ บั การติดตาม(เดก็ อาย9ุ +18+30+42เดอื น)

สถานบริการ เปูาหมาย(คน) ผลงาน (คน) รอ้ ยละ

อ.เดมิ บางนางบวช 83 54 65.06

อ.ดา่ นช้าง 238 162 68.07

อ.ดอนเจดีย์ 188 130 69.15

อ.ศรปี ระจันต์ 73 52 71.23

อ.เมอื งฯ 264 195 73.86

อ.สองพ่นี อ้ ง 868 687 79.15

อ.สามชกุ 463 387 83.59

อ.บางปลามา้ 329 291 88.45

อ.หนองหญ้าไซ 228 225 98.68

อ.อู่ทอง 320 320 100.00

รวมท้ังจังหวดั 3,054 2,503 81.96

ทมี่ า : จาก รง.การคัดกรองพัฒนาการเดก็ ปี 2558 ของสานักงานสาธารณสุขจังหวดั สุพรรณบุรี
หน่วยบริการ ควรเฝูาระวังติดตามพัฒนาการเด็ก สาหรับเด็กท่ีมีพัฒนาการไม่สมวัยได้รับการดูแลและ

กระตุ้นอย่างต่อเนื่องโดยการจัดให้มีบริการกระตุ้นพัฒนาการคลินิกสุขภาพเด็กดี /คลินิกกระตุ้นพัฒนาการคัด
กรองเดก็ 9 เดอื น 18 เดอื น 30 เดือน และ 42 เดือน การจัดบริการคลินิกเด็กดีคุณภาพ เน้นให้ทุกสถานบริการ
เปิดบรกิ ารคลนิ กิ เด็กดี อย่างน้อยเดือนละ 2 วัน โดยแยกให้บริการฉีดวัคซีนอย่างน้อย 1 วัน และให้บริการตรวจ
คัดกรองพัฒนาการ อยา่ งนอ้ ย 1 วัน หรอื บางสถานบริการแยกให้บริการฉีดวัคซีน และตรวจพัฒนาการ พร้อมกัน
โดยแบ่งตามช่วงอายุ และได้ติดตามประเมินผลการให้บริการคลินิกสุขภาพเด็กดี ในระดับรพ.สต.ในทุกอาเภอ
พบว่า สามารถให้บริการกิจกรรมการตรวจคัดกรองพัฒนาการเพ่ิมมากข้ึนได้จริง และเกิดความครอบคลุมในการ
ตรวจพัฒนาการแก่เด็ก 0-5 ปี เพิ่มมากข้ึน โดยเฉพาะโรงพยาบาลได้เพ่ิมจานวนวันบริการคลินิก WCC จาก
เดิมเดือนละ 1 ครั้ง เพ่ิมเป็น 2-3 ครั้ง ดาเนินการครบทุกแห่ง เน้นการเฝูาระวัง การตรวจคัดกรองให้ครอบคลุม

ในเด็กอายุ 18,30 และ 42 เดือน โดยเน้นเชิงรุกลงไปในพื้นท่ี และให้ อสม. เป็นแกนนา และสร้างจิตอาสาใน
อสม. สามารถคดั กรองในชุมชนได้

ตารางท่ี 13 ร้อยละของเด็กสูงระดบั ดีและรปู ร่างสมสว่ น 0-5 ปี

สถานบริการ เปูาหมาย(คน) ผลงาน (คน) ร้อยละ

อ.เดิมบางนางบวช 3,704 2,366 63.90

อ.ดา่ นช้าง 3,160 2,064 65.30
อ.ดอนเจดยี ์ 8,365 5,473 65.40
อ.ศรีประจันต์ 4,291 2,807 65.40

อ.เมืองฯ 2,714 1,868 68.80
อ.สองพี่น้อง 7,337 5,270 71.80
อ.สามชุก 2,544 1,844 72.50

อ.บางปลาม้า 2,662 1,995 74.90
อ.หนองหญา้ ไซ 6,764 5,102 75.40
อ.อู่ทอง 3,657 2,828 77.30

รวมทั้งจังหวัด 45,198 31,617 70.00

ท่ีมา : จากโปรแกรม WM ของสานกั งานสาธารณสขุ จังหวัดสพุ รรณบุรี
ปัญหาท่ีพบคือการท่ีหญิงหลังคลอดไม่เล้ียงลูกด้วยนมแม่ เร่ิมตั้งแต่แรกเกิดในห้องคลอด นมแม่ในวัน

แรกๆ ยังมปี ริมาณไม่มาก ทารกแรกเกิดจะดูดบ่อยทุก 1-3 ชั่วโมง ควรให้ทารกดูดนมแม่ท้ัง 2 เต้า เม่ือทารกแรก
เกิดดูดนมแม่บ่อยๆและดูดจนหมดเต้าก็จะกระตุ้นให้มีการสร้างน้านมแม่เพ่ิมข้ึน เพ่ือให้มีน้านมเพียงพอกับความ
ตอ้ งการของทารก ทารกจะดูดนมแม่ห่างเป็นทุก 3-4 ช่ัวโมง โดยท่ัวไปนมแม่จะมีปริมาณมากพอสาหรับให้ทารก
กินเป็นอาหารเพียงอย่างเดียวได้ช่วงอายุ 4-6 เดือนแรก หลังจากน้ันปริมาณนมแม่อย่างเดียวมักจะไม่พอสาหรับ
ความตอ้ งการของทารก จาเป็นต้องเสริมอาหารตามวยั นอกเหนือจากนมแม่ ได้แก่ ข้าว กล้วย เนื้อสัตว์ ตับ ไข่แดง
ผกั และผลไม้

กลุ่มเด็กวัยเรียนและเยาวชน

กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข มีนโยบายดาเนินงานโครงการโรงเรียนส่งเสริมสุขภาพมาตั้งแต่
ปงี บประมาณ ๒๕๔๑ โดยมีวตั ถปุ ระสงค์เพื่อให้นักเรียนทุกคนได้รับบริการสุขภาพ และพัฒนาโรงเรียนตามเกณฑ์
มาตรฐานโรงเรยี นส่งเสริมสุขภาพ ซึง่ มุ่งเน้นให้เด็กวัยเรียนและประชาชนในทุกพ้ืนท่ีหันมาให้ความสาคัญและรู้จัก
ดแู ลสขุ ภาพตนเอง มีพฤตกิ รรมสขุ ภาพที่ถกู ตอ้ งเหมาะสม สามารถควบคุมมลู เหตุปจั จัยและสภาวะแวดล้อมที่มีผล
ตอ่ สขุ ภาพได้

โครงการโรงเรยี นสง่ เสริมสุขภาพเป็นกลยุทธ์หน่ึงในการสร้างหลักประกันสุขภาพถ้วนหน้า โดยมีโรงเรียน
เป็นจุดเริ่มต้นและศูนย์กลางของการพัฒนาสุขภาพอนามัย ภายใต้ความตระหนักถึงความสาคัญของ
กระบวนการพัฒนาทอ่ี าศยั ความสมั พนั ธเ์ ชิงสรา้ งสรรค์ระหวา่ งนกั เรยี น ครอบครัว ชุมชน สถาบันศาสนา โรงเรียน

และหน่วยงานต่าง ๆ ในพื้นท่ี ต่อมาปีงบประมาณ ๒๕๔๘ กรมอนามัย ได้ดาเนินการอย่างต่อเนื่องในโครงการ
เด็กไทยทาได้ในโรงเรียนส่งเสริมสุขภาพ โดยมีจุดมุ่งหมายเพื่อปลูกจิตสานึกของเด็กและเยาวชนในการส่งเสริม
สุขภาพและการดูแลรักษาส่ิงแวดล้อมให้เอื้อต่อการมีสุขภาพดี โดยให้ความสาคัญกับการพัฒนาศักยภ าพเด็ก
นักเรียนให้เป็นแกนนาด้านสุขภาพในโรงเรียนภายใต้ช่ือ “ชมรมเด็กไทยทาได้” ซ่ึงเน้นพฤติกรรมสุขภาพใน ๓
ด้าน ได้แก่ การดูแลรักษาสุขภาพฟัน ความสะอาดปลอดภัยและคุณภาพทางโภชนาการของอาหาร การมีและใช้
ส้วมถูกหลักสุขาภิบาล และในปีงบประมาณ ๒๕๕๒ กรมอนามัย ได้เริ่มนโยบายพัฒนาโรงเรียนส่งเสริมสุขภาพ
ระดับทองสู่มาตรฐานโรงเรียนส่งเสริมสุขภาพระดับเพชร และดาเนินการอย่างต่อเนื่องมาจนถึงปัจจุบัน สาหรับ
ปีงบประมาณ ๒๕๕๘ จังหวัดสพุ รรณบุรี ดาเนินการงานวัยเรียนโดยจัดทาแผนสุขภาพวัยเรียนและจัดทาโครงการ
โครงการเด็กสุพรรณบุรีเติบโต สมวัย สมองดี คิดดี มีความสุข แก้ไขปัญหาภาวะอ้วน และดาเนินงานตามแผนผัง
งานวัยเรียน ดังนี้

๑.จัดประชุมชี้แจงการดาเนินการอนามัยโรงเรียน การตรวจคัดกรองสุขภาพ และแก้ไขปัญหาภาวะอ้วน
แก่กลุ่ม School health manager แก่ สสอ/สพฐ เขต 1, 2, 3 /สพม.เขต 9/รพช/รพศ/เทศบาล และติดตาม
ประเมนิ ผลอยา่ งต่อเน่ือง

๒.ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมเดก็ อ้วนในเดก็ วยั เรยี น โดยกาหนดการประกวด DHS ดีเด่น(คปสอ.) ลดอ้วน ลด
หวาน ในโรงเรียน อาเภอละ ๒ โรงเรียน โดยเป็นโรงเรียนระดับประถมศึกษาจานวน ๑ โรงเรียน เป็นโรงเรียน
มธั ยมศกึ ษาจานวน ๑ โรงเรียน รวม ๒๐ โรงเรียน (คัดเลือกจากโรงเรียนที่มีภาวะอ้วนสูงสุดในแต่ละอาเภอ) โดย
ทมี ประเมนิ ระดับจงั หวดั
ผลลัพธ์การดาเนนิ งาน

-โรงเรียนมีการชั่งน้าหนักวัดส่วนสูงตามระบบการเฝูาระวังภาวะโภชนาการ มีการลงโปรแกรมโดย
เจ้าหน้าท่ีนาไปลงและทางโรงเรียนลงข้อมูลและแปลผลเอง สิ่งที่ขาดและแนะนาคือ ไม่มีการลงข้อมูลโดยแยก
ภาพรวม/และเดก็ ท่ีมีปญั หาทัง้ สองข้อ เร่มิ อ้วนและอว้ น,คอ่ นขา้ งเต้ยี และเต้ียและนาข้อมูลมาแกป้ ญั หา
มโี รงเรยี นทส่ี ามารถดาเนินงานไดต้ ามเกณฑ์ (ในบางส่วนที่คอ่ นข้างดี)

-การประสานเช่ือมโยงกับเครือข่ายเป็นรูปธรรมชัดเจน มีจุดแข็งสาหรับผู้บริหารชัดเจนท้ังภาคโรงเรียน
คานงึ ถึงประโยชน์ของเดก็ นกั เรยี นเป็นสาคญั นโยบายชัดเจน

-โรงเรยี นประถมมกี ารแก้ปญั หานักเรยี นไมไ่ ด้รบั ประทานอาหารเช้ามาจากบา้ นโดยจัดโครงการอาหารเช้า
ราคาถูก (ยุตธิ รรม) สาหรับเด็กๆ

-ผู้นาชุมชนมีส่วนร่วมในการมานาออกกาลังกายสร้างแรงจูงใจให้นักเรียนรักการออกกาลังกายโดย
ประยุกตไ์ มเ่ หมาะสมกับกลมุ่ วัยเรยี นได้ชัดเจน

-มีการนาแนวคิดในการบรกิ ารเชงิ รุกโดยจัดทา DPAC ในโรงเรียนโดยมีแนวคิดที่นักเรียนไม่ต้องเสียเวลา
เรียน

-กระบวนการทางานและส่วนร่วมของเครือข่ายมาร่วมชัดเจนโดยได้รับสนับสนุนงบประมาณ ภาคี
เครอื ขา่ ยทอ้ งถ่นิ มาร่วมช่วยแก้ปญั หาด้วยอยา่ งชัดเจน

๓.จัดประชุมแลกเปลี่ยนเรียนรู้การดาเนินงานแก้ไขปัญหาโรคอ้วนในโรงเรียนเพ่ือสรุปผลการดาเนินงาน
และรบั รูป้ ญั หาอปุ สรรค

๔. สนับสนุนและติดตามการพัฒนาโรงเรียนส่งเสริมสุขภาพตามเกณฑ์มาตรฐานการประเมินโรงเรียน
สง่ เสรมิ สขุ ภาพระดบั เพชร จานวน ๑ โรงเรยี น คอื โรงเรียนอนุบาลสพุ รรณบรุ ี อ.เมอื งสพุ รรณบุรี

๕. สนับสนุนการพัฒนาโรงเรียนส่งเสริมสุขภาพให้ผ่านเกณฑ์มาตรฐานการประเมินโรงเรียนส่งเสริม
สุขภาพระดับทองให้ได้ตามเปูาหมายของกรมอนามัย ซ่ึงจากการสรุปผลการดาเนินงานพบว่าโรงเรียนส่งเสริม
สุขภาพผา่ นเกณฑฯ์ ระดับทองร้อยละ ๕๒.๐๑ เปน็ ไปตามเปาู หมายของกรมอนามยั

ตัวชี้วดั เปาู หมาย ผลงาน

ปีงบประมาณ ๒๕๕๘ ปี ๒๕๕๖ ปี ๒๕๕๗ ปี ๒๕๕๘

๑. โรงเรียนส่งเสรมิ สุขภาพ ผ่านเกณฑ์ ร้อยละ ๙๐ รอ้ ยละ๑๐๐ ร้อยละ๑๐๐ รอ้ ยละ๑๐๐
มาตรฐานฯ ขั้นพน้ื ฐาน

๒. โรงเรียนส่งเสรมิ สุขภาพ ผา่ นเกณฑ์ ร้อยละ ๕๐ ร้อยละ รอ้ ยละ ร้อยละ
มาตรฐานฯ ระดับทอง ๕๒.๐๑ ๕๒.๐๑ ๕๒.๐๑

๓. โรงเรียนสง่ เสริมสุขภาพ เข้าร่วม ร้อยละ ๕๐ รอ้ ยละ ร้อยละ ร้อยละ
โครงการเด็กไทยทาํ ได้ ๕๘.๖๙ ๕๘.๖๙ ๕๘.๖๙

๔. โรงเรียนเด็กไทยทาํ ได้ ผา่ นเกณฑ์ รอ้ ยละ ๘๐ รอ้ ยละ ร้อยละ รอ้ ยละ
มาตรฐานการประเมนิ ฯ ๗๕.๑๑ ๗๕.๑๑ ๗๕.๑๑

๕. พัฒนาโรงเรยี นส่งเสรมิ สุขภาพ ๓ โรงเรยี น ๐ ๒ ๐
ระดับทอง กา้ วส่เู กณฑ์มาตรฐานฯ โรงเรียน โรงเรยี น โรงเรียน
ระดบั เพชร

๖.ร้อยละของนกั เรยี นมภี าวะอว้ น ไม่เกินรอ้ ยละ ๑๕ ๑๑.๖๓ ๑๒.๐๙ ๑๑.๔๓

จากตารางขา้ งต้น จะเหน็ ได้วา่ จงั หวัดสุพรรณบรุ ี มงุ่ พฒั นาโรงเรียนส่งเสรมิ สุขภาพระดับทองสู่ระดับเพชรมาโดยตลอด
และสามารถพัฒนาใหผ้ า่ นเกณฑร์ ะดับเพชรในปี ๒๕๕๕ จาํ นวน ๑ โรงเรยี นและในปี ๒๕๕๗ อกี จาํ นวน ๒ โรงเรยี นและพฒั นาได้
ครบจาํ นวน ๓ โรงเรยี นตามเปูาหมายแล้ว แตจ่ ังหวดั สพุ รรณบุรกี ็จะปรับปรงุ และพัฒนาเพ่ือใหป้ ระเมนิ ผ่านเกณฑ์โรงเรยี นสง่ เสริม
สขุ ภาพระดบั เพชรเพิม่ ขึน้ อกี ซึง่ การพฒั นาดงั กลา่ วตอ้ งได้รับความรว่ มมือจากคณะครแู ละผูบ้ รหิ ารโรงเรยี นด้วย

กลมุ่ วยั รุ่น

1. สถานการณ:์

ตารางท่ี 1 แสดงอตั ราการคลอดมชี พี ในหญงิ อายุ 15-19 ปี ตัง้ แตป่ ี 2555-2558 แยกเป็นรายโรงพยาบาล

ลา ผลสาเรจ็ /ตัวชว้ี ัด โรงพยาบาล ปี 2555 ปี 2556 ปี 2557 ปี 2558
ดบั 85.3 80.1 71.5
77.10
1. อัตราการคลอดมีชีพในหญงิ อายุ 15- เจ้าพระยายมราช
23.33
19 ปี(ไม่เกนิ 50 ตอ่ ประชากรหญิง 87.35
20.47
อายุ 15-19 ปี 1,000 คน) 38.29
36.14
เดมิ บางนางบวช 32.9 30.5 35.2 73.99
100.6 117.2 83.5 40.28
ดา่ นชา้ ง 29.2 30.4 21.7
49.8 37.5 35.9
บางปลามา้ 50.7 42.5 36.6
48.6 64.6 70.6
ศรปี ระจันต์ 53.9 35.0 55.7

ดอนเจดยี ์

สมเด็จพระสงั ฆราชฯ

สามชุก

อทู่ อง 57.5 43.4 55.3 45.41

หนองหญ้าไซ 18.2 15.9 10.9 10.56

รวม 57.7 53.4 54.8 53.59

ท่มี า : งานสง่ เสรมิ สขุ ภาพและรกั ษาพยาบาล (สาหรบั ปี 2558 เป็นขอ้ มูลตงั้ แต1่ ตลุ าคม57 –30 กันยายน2558)

ตารางที่ 2 แสดงรอ้ ยละของการต้ังครรภซ์ ้าในหญงิ อายุ 15-19 ปี ตั้งแตป่ ี 2555-2558 แยกเปน็ ราย

โรงพยาบาล

ลา ผลสาเรจ็ /ตัวชี้วดั โรงพยาบาล ปี ปี ปี ปี

ดับ 2555 2556 2557 2558

1. รอ้ ยละของตง้ั ครรภซ์ ้าในหญิงอายุ เจา้ พระยายมราช 7.9 12.8 13.9 14.87

15-19 ป(ี ไมเ่ กิน ร้อยละ10)

เดิมบางนางบวช 18.9 26.2 28.0 18.37

ดา่ นช้าง 9.1 16.7 8.7 11.79

บางปลาม้า 12.8 26.0 5.7 15.91

ศรปี ระจนั ต์ 18.4 14.5 15.2 23.53

ดอนเจดยี ์ 20.0 20.0 16.1 13.46

สมเด็จพระสังฆราชฯ 16.3 16.9 16.7 19.39

สามชุก 15.9 12.1 9.9 15.63

อทู่ อง 9.5 14.5 16.5 17.58

หนองหญา้ ไซ 13.8 15.4 5.6 6.25

รวม 11.9 15.9 14.4 16.23

ท่มี า : กลมุ่ งานสง่ เสรมิ สุขภาพและรกั ษาพยาบาล (สาหรับปี 2558 เปน็ ขอ้ มูลตงั้ แต1่ ตุลาคม57 –30 กันยายน2558)

ตารางท่ี 2 แสดงร้อยละของการคุมกาเนดิ ในหญงิ อายุ 15-19 ปี ต้งั แต่ปี 2557-2558 แยกเปน็ ราย

โรงพยาบาล

ลา ผลสาเรจ็ /ตวั ช้ีวัด โรงพยาบาล ปี ปี
ดับ 2557 2558

1. ร้อยละของการคมุ ากเนิดในหญงิ เจ้าพระยายมราช 5.6 50.11

อายุ 15-19 ปี

เดิมบางนางบวช 47.27 96

ด่านชา้ ง 98.55 69.81

บางปลามา้ 42.3 69.56

ศรปี ระจนั ต์ 95.45 100

ดอนเจดยี ์ 62.5 90.56

สมเด็จพระสังฆราชฯ 47.27 95.77

สามชุก 59.34 76.81

อทู่ อง 75.52 92.43

หนองหญ้าไซ 94.44 89.47

รวม 55.20 70.47

ทมี่ า : กลมุ่ งานสง่ เสรมิ สุขภาพและรักษาพยาบาล (สาหรับปี 2558 เปน็ ข้อมลู ตัง้ แต่1ตลุ าคม57 –30 กันยายน2558)

3. สรุปประเด็นสาคัญท่ีเป็นความเส่ียงต่อการทาให้การขับเคลื่อนนโยบายหรือการดาเนินงานไม่ประสบ
ความสาเร็จ (Key Risk Area/Key Risk Factor) ซ่ึงได้จากการวินิจฉัย ประมวล วิเคราะห์ สังเคราะห์ จาก
การตรวจตดิ ตาม จากขอ้ มลู โรงพยาบาล ท้งั 10 แหง่ ทีพ่ บวา่
1.อัตราการคลอดของหญิงอายุ 15-19 ปี (ไม่เกนิ 50ตอ่ ประชากรหญงิ อายุ 15-19 ปี 1,000 คน)
ปี 2556 คดิ เปน็ 53.4 ( จานวนการคลอดในหญงิ อาย1ุ 5-19ปี= 1,552 / จานวนหญงิ อายุ15-19 ปที ั้งหมด
29,088)
ปี 2557 คิดเป็น = 54.8 ปี 2557 ( จานวนการคลอดในหญิงอายุ15-19ปี= 1,594 / จานวนหญิงอายุ15-
19 ปีทงั้ หมด 29,088)

ปี 2558 คิดเป็น =53.59 ปี 2557 ( จานวนการคลอดในหญิงอายุ15-19ปี= 1,459 / จานวนหญิงอายุ15-
19 ปีท้งั หมด 27,132) และพบวา่ โรงพยาบาลด่านช้างมีอัตราการคลอดสูงเป็นอับดับท่ี1= 87.35,อันดับที่ 2
โรงพยาบาลเจ้าพระยายมราช=77.10 และดับที่ 3 โรงพยาบาลสมเด็จพระสังฆราชองคท์ ่ี17 = 73.99
2.ร้อยละของการตั้งครรภซ์ ้าในหญิงอาย1ุ 5-19 ปี (ไม่เกินร้อยละ 10 )พบว่าปี2556 จานวนหญิงอายุ 15-19
ปีทีค่ ลอดทง้ั หมด 1,552 คน มีการตงั้ ครรภ์ซา้ 246 คิดเป็น 15.9
ปี2557 จานวนหญิงอายุ 15-19 ปที ่คี ลอดทง้ั หมด 1,594 คน มกี ารตัง้ ครรภ์ซ้า 229 คดิ เปน็ 14.4
ปี2558 จานวนหญิงอายุ 15-19 ปีทคี่ ลอดทงั้ หมด 1,459 คน มีการต้งั ครรภซ์ า้ 236 คิดเป็น 16.23

พบว่าโรงพยาบาลศรปี ระจนั ตม์ ีการตง้ั ครรภซ์ ้าสงู เปน็ อนั ดบั ท่ี 1 = 23.53 อันดับที่ 2 โรงพยาบาลสมเด็จ
พระสงั ฆราชองค์ที่ 17 = 19.39 และลาดบั ที่ 3 โรงพยาบาลเดิมบางนางบวช = 18.37
3.ร้อยละของการคมุ กาเนดิ ในหญงิ อายุ 15-19 ป(ี ไมน่ อ้ ยกว่าร้อยละ 50) พบว่า
ปี 2557 จานวนหญิงคลอดอายุ 15-19 ปี ทั้งหมด 1,594 ได้รับบริการวางแผนครอบครัว 880 คิดเป็น
55.20
ปี 2558 จานวนหญิงคลอดอายุ 15-19 ปี ทั้งหมด 1,459 ได้รับบริการวางแผนครอบครัว 1,055 คิดเป็น
70.47 พบว่าโรงพยาบาลทตี่ า่ กวา่ รอ้ ยละ 50 ลาดบั ท่ี 1 โรงพยาบาลเจ้าพระยายมราช =5.6

ลาดับที่ 2 โรงพยาบาลบางปลามา้ = 42.3
ลาดับที 3 โรงพยาบาลสมเด็จพระสงั ฆราชองค์ท1่ี 7 = 47.27
มโี รงเรียนมธั ยมทง้ั หมด 32 แห่ง พัฒนาให้มีระบบ โรงเรียนคู่เครือข่าย (OHOS ) ท่ีมีการสอนเพศศึกษา,
ทักษะชีวิตและการอนามัยเจริญพันธ์ุ จานวน 12 แห่ง คิดเป็นร้อยละ 37.5 และ ปี 2558 ได้จัดอบรมแก่
โรงเรียนมัธยมศึกษา ท้ัง 32 แห่งให้มีความรู้และสามารถให้ความรู้แก่นักเรียนได้เช่น โรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์
และการปูองกัน,การคุมกาเนิดของวัยรุ่น ผลการติดตามงานพบว่าโรงเรียนที่เป็นโรงเรียนคู่เครือข่ายของ
โรงพยาบาลทงั้ 10 แห่ง สามารถผา่ นเกณฑป์ ระเมินมาตรฐานบริการที่เป็นมิตรสาหรับวัยรุ่นและเยาวชนระดับ 2
ได้เปน็ อย่างดี

มีการดาเนินการสร้างให้มีการดาเนินงานการอนามัยเจริญพันธ์ุ โดยมีอาเภอท่ีผ่านเกณฑ์อาเภออนามัย
การเจริญพันธุ์ ทั้ง 10 อาเภอ มีความพร้อมในการดาเนินงานอยู่ในระดับดีจนสามารถ ผ่านการประเมินอาเภอ
อนามัยการเจริญพันธุ์ จากสานักอนามัยการเจริญพันธ์ุ กรมอนามัย และศูนย์อนามัยที่4 ราชบุรี ท้ัง 10 อาเภอ
โดยแต่ละแห่งใช้งบประมาณอาเภอๆละ 15,000 บาท (ในปี 2558 ไห้การสนับสนุนงบประมาณแก่ทาง
อาเภอเมอื ง,อาเภอเดมิ บางนางบวช,อาเภอหนองหญ้าไซ,อาเภอดอนเจดียแ์ ละอาเภอบางปลาม้า รวมงบ 75,000
บาท) และไดร้ ับโล่ รางวัลจังหวดั ดเี ดน่ อาเภออนามยั การเจรญิ พนั ธ์ุ ในวันที่ 7 สิงหาคม 2558 ณ โรงแรมมิรา
เคิล แกรนด์ คอนเวนช่ัน กรุงเทพ ในการนี้ได้รับเกียรติจากท่านพิภพ บุญธรรม รองผู้ว่าราชการจังหวัด
สุพรรณบุรไี ปรบั โล่ดงั กล่าวและนายชชั วาล นฤพนธจ์ ริ กลุ นกั วชิ าการสาธารณสุขชานาญการพเิ ศษผตู้ ิดตาม

4. แนวทางแกไ้ ขความเสีย่ ง/กระบวนการทางาน

1 เพิ่มการเข้าถึงกลุ่มเปูาหมายและการส่งต่อช่วยเหลอื กลมุ่ ท่มี ีปัญหาโดยโครงการคู่เครอื ข่าย OHOS

2 มกี ารเชอื่ มต่อระบบดูแลช่วยเหลือนกั เรียนของโรงเรียนกบั ระบบบริการคลินกิ วยั รุ่น YFHS

3 ส่งเสรมิ ใหโ้ รงเรยี นมกี ารจัดการสอนเพศศึกษารอบด้าน,งานอนามัยการเจรญิ พันธุ์,โรคติดตอ่ ทางเพศสมั พนั ธ์

4 สรา้ งการมีส่วนรว่ มของชุมชน

5 สร้างเครือข่ายทางสังคมและส่งเสริมการมีส่วนร่วมของชุมชนสถานศึกษา ครู เยาวชนแกนนาในการปูองกัน

และลดพฤตกิ รรมเสี่ยง (เพศสัมพันธ/์ บหุ ร่ี-แอลกอฮอล์/ยาเสพตดิ /พฤติกรรมอารมณ์)

6 สร้างความตระหนักให้สังคมและสอ่ื มวลชนเหน็ ความสาคญั ของวัยร่นุ และส่ือสารข้อมลู ทางบวกสสู่ าธารณะ
7 เปิดโอกาสให้วยั ร่นุ ได้มีพ้นื ที่ในการแสดงศักยภาพของตนเอง
8 ส่งเสรมิ องค์กรปกครองส่วนท้องถิน่ ให้มีสว่ นร่วมในการส่งเสรมิ การเข้าถงึ ถงุ ยางอนามัยในพน้ื ท่ี

และควรมกี ารตดิ ตามการดาเนินงานตามระดับพืน้ ทใ่ี นรปู แบบต่างๆ เชน่ การพัฒนามาตรฐานบริการทีเ่ ป็นมติ รใน
4 องค์ประกอบ เพือ่ การเตรียมรับเดก็ ที่ประสบปญั หาไดอ้ ยา่ งถูกต้องเหมาะสม อยา่ งเป็นรูปธรรม ตามที่ศนู ย์
อนามยั ท่ี 4 ราชบุรี และสานกั งานอนามยั การเจรญิ พันธุ์ ใหค้ าแนะนาไว้ไปปรับปรงุ ตลอดในรูปของคลินิก
วัยรุน่ ทั้ง 10 โรงพยาบาล และ ในสว่ นภาพของสานักงานสาธารณสุขอาเภอทงั้ 10 อาเภอ พบว่าหลงั การเยี่ยม

ประเมินอาเภออนามัยการเจริญพันธุ์ PM ในระดับอาเภอ สามารถบริหารจดั การสร้างเครือข่ายภาคี ภาคส่วน
ต่างๆในระดับอาเภอใหส้ ามารถกา้ วอยา่ งในงานอนามัยการเจรญิ พันธไุ์ ด้อย่างถูกต้องเหมาะสมกบั บริบท ของแต่
และอาเภอ และ สรา้ งตน้ แบบรพ.สต.อาเภอละ 1 แห่ง ใหส้ ามารถทางานทัง้ เชิงรุกและเชิงรบั กับวัยรุ่นในชุมชน
ได้อยา่ งถูกตอ้ งเหมาะสม แต่ต้องรวบรวมข้อมลู ของรพ.สต.ท่ี PM รับผดิ ชอบ ใหก้ ารดาเนนิ งาน เพมิ่ เติมดงั น้ี

- ทกุ สถานบรกิ ารควรมกี ารรวบรวมขอ้ มูลเดก็ และเยาวชนตงั้ ครรภ์ในกลมุ่ อายุตา่ งๆ ได้แก่ ช่วงอายุ 10-
14 ปี ,15-19 ปี และ 20-24 ปี มีการวเิ คราะห์ข้อมลู เพ่ือสะท้อนภาพปัญหาองคร์ วม (ย้อนหลงั 3 ปี )

- ทกุ สถานบริการตอ้ งพัฒนามาตรฐานบริการที่เปน็ มติ รกับวัยรุ่นในระดบั โรงพยาบาลใหผ้ ่านเกณฑ์

ระดับ 3 ในปี 2559 และระดับ รพ. สต. ท้ัง 174 แห่งตอ้ งผ่านเกณฑ์ระดับ 2
- PM ควรมีการติดตามประเมนิ ผลสถานบริการที่รับผิดชอบ ปี ละ 2 ครง้ั ในระดับอาเภอ และรายงาน

ผลการติดตามให้ สสจ. ทราบอย่างน้อย 6 เดือนครงั้

5. แผนงาน/โครงการ และงบประมาณทไี่ ด้รับเพียงพอเหมาะสมกับการดาเนินงาน แต่ระบบการนิเทศงานไป
ตามพื้นท่ีแต่ละอาเภอ ขาดรถยนต์สนับสนุนการเดินทาง ไม่มีระบบการจัดการเร่ืองพาหนะเดินทางที่ดี จึง
เปน็ ความเส่ยี งต่อการดาเนินงาน

6.ข้อเสนอแนะตอ่ นโยบาย/ตอ่ สว่ นกลาง/ตอ่ ผ้บู รหิ าร/ตอ่ ระเบียบ กฎหมาย
1.ควรมกี ารจัดเวทพี ืน้ ที่สร้างสรรคใ์ ห้กับวยั รุ่นและเยาวชนเพื่อให้เกดิ การตนื่ ตวั และสอดแทรกงาน

อนามัยการเจริญพนั ธ์ใุ หว้ ยั ร่นุ เพอ่ื ให้มภี ูมิคุ้มกนั ตอ่ การรับสอื่ ทางลบทส่ี ง่ ผลต่อการยั่วเย้าอารมณ์ทางเพศ
2.หอ้ งคลอดควรวางมาตรการใหม้ ีบรกิ ารวางแผนครอบครัวใหแ้ ม่วยั รุ่นก่อนออกจากโรงพยาบาล

ทกุ ราย เพื่อลดอตั ราการตงั้ ครรภซ์ า้ ในแมว่ ยั รนุ่ 15-19 ปี
3. ทกุ สถานบริการควรมมี าตรการในการคีย์ขอ้ มูลของผมู้ ารบั บริการใหท้ นั ตอ่ เวลาเพื่อประโยชน์ตอ่

การวเิ คราะห์สถานการณ์และการส่งต่อการดแู ลแม่วัยรนุ่ สู่ชมุ ชนไดท้ นั ท่วงที
4.ควรเพิ่มให้มีช่องทางในการให้บริการแก่วัยรุ่นหลากหลายวิธีเช่น ไล,เฟส นอกจากคลินิกทีนวัยรุ่น

ในรพ.สต.และแกนนาวยั รุน่ ในชุมชน

7.นวตั กรรมท่สี ามารถเปน็ แบบอย่าง (ถ้าม)ี
1 วัยรุ่นเข้าร่วมเป็นคณะทางานทุกแผนงานโครงการ เช่น หนองหญ้าไซมีเพลงฉ่อย “ แบบเก่ามา

เลา่ ใหม.่ ”และมแี กนนาสภาเด็กเข้ารว่ มกจิ กรรมในวัยรุ่นในพนื้ ที่
2 มีนวตกรรมในเรื่องการจัดกลุ่มวัยรุ่นเส่ียงสัญญาณไฟเตือนภัยใส่ใจวัยรุ่น กล่องไปรษณีย์ส่ือรัก

รว่ มใจ ห่วงใย ตา้ นภยั วัยใส และกจิ กรรมจักรยานสร้างสรรค์ ของอาเภอดอนเจดีย์
3 วงกลมแห่งมิตรไมตรี ของอาเภอบางปลามา้

4 มีกจิ กรรม ทูบีนัมเบอรว์ นั พีสอนน้องทาดีของโรงเรยี นสงวนหญิง อาเภอเมืองสพุ รรณบุรี

ผูส้ งู อายุ

ประชากรผู้สูงอายุในจังหวัดสุพรรณบุรี มีจานวนและสัดส่วนเพิ่มมากข้ึนอย่างรวดเร็ว ในปี 2555
ผู้สูงอายุจังหวัดสุพรรณบุรี มีจานวน 124,276 คน จากประชากรทั้งหมด 846,057คน เท่ากับ 14.68 %
รอ้ ยละ 15.10 ในปี 2556 และในปี 2557 ประชากรผู้สูงอายุมีจานวน 135,195 คน จากประชากรทั้งหมด
868,098 คน คิดเปน็ รอ้ ยละ 15.57

ในปี 2558 มีผู้สูงอายุ จานวน 133,028คน(ข้อมูลจากการสารวจ)จากประชากรทั้งหมด 791,141
คน คิดเป็นร้อยละ 16.81 จะเห็นได้ว่ามีแนวโน้มเพ่ิมข้ึนอย่างต่อเนื่อง อาเภอที่เป็นสังคมผู้สูงอายุโดยสมบูรณ์
(Age society) หมายถึง อาเภอท่ีมผี ู้สงู อายุเพิ่มขึ้นเปน็ ร้อยละ 20 ไดแ้ ก่ อาเภอเดมิ บางนางบวช และอาเภอสอง
พ่ีน้อง เปลี่ยนแปลงของโครงสร้างประชากรจังหวัดสุพรรณบุรี ขณะนี้เข้าสู่สังคมผู้สูงอายุ (Aging Society)
โดยจาแนกผสู้ งู อายุตามความสามารถในการดาเนินชีวิตประจาวัน(ดัชนีบาร์เธลเอดีแอล) เป็น 3 กลุ่ม ได้แก่ กลุ่ม
1 (ตดิ สงั คม) ร้อยละ 89.01 กลุ่ม 2 (ติดบ้าน) ร้อยละ 10 และกลุ่ม 3 (ติดเตียง) ร้อยละ 0.99 จะเห็นได้
วา่ อาเภอที่มผี ู้สูงอายุกลุ่มติดเตียงจานวนมากท่ีสุด ได้แก่อาเภอบางปลาม้า คือ ร้อยละ 1.60 ดังแสดงในตารางท่ี
1 และแผนภูมิท่ี 1
ตารางที่ 1 จานวนผสู้ ูงอายรุ ายอาเภอ จาแนกตาม ADL index

DB POP ผูส้ งู อายุ 60 ปี กลมุ่ 1 (ตดิ สังคม) กลุ่ม 2 (ตดิ บ้าน) กลุม่ 3 (ตดิ เตยี ง)
อาเภอ (สารวจ)
จานวน รอ้ ยละ จานวน รอ้ ยละ จานวน รอ้ ยละ
ปี 58 จานวน รอ้ ยละ 25275 95.67 966 3.66 178 0.67

เมืองสุพรรณบรุ ี 28,646 26,419 15.56

เดิมบางนาง 14,441 13,416 20.91 12206 90.98 1085 8.09 125 0.93
บวช

ด่านช้าง 9,180 8,635 14.00 8094 93.73 432 5.00 109 1.26
11478 89.30 1169 9.10 206 1.60
บางปลามา้ 14,321 12,853 19.08 9061 90.56 791 7.91 154 1.54
6150 89.43 667 9.70 60 0.87
ศรีประจันต์ 11,607 10,006 17.85 14799 80.67 3328 18.14 219 1.19
9380 94.23 513 5.15 61 0.61
ดอนเจดยี ์ 7,451 6,877 16.42 14365 77.17 4101 22.03 148 0.80
7600 96.11 250 3.16 58 0.73
สองพ่นี ้อง 19,543 18,346 14.97 118,408 89.01 13,302 10.00 1,318 0.99

สามชกุ 10,322 9,954 20.95

อูท่ อง 19,802 18,614 16.19

หนองหญา้ ไซ 7,939 7,908 18.13

รวม 143,252 133,028 16.81

ทีม่ า : จากการสารวจ ณ เดือน มถิ นุ ายน 2558

แผนภูมิที่ 1 แสดงจานวนผสู้ ูงอายแุ ยกรายอาเภอในจงั หวัดสุพรรณบุรี ป2ี 558

อย อ ู ู อายุ ุ ุ ย ายอาเ อป

อาเ อ ่ า เ า ู่ ู ู อายุ Aging society ือ ป า ่ อายุ ป ปเ ่ เป อย

ือป า อายุ ป ปเ ่ เป อย

อาเ อ เ่ ป ู ู อายุ ย ู Age society อื ป า ่ อายุ ป ปเ ่ เป อย

ือป า อายุ ป ปเ ่ เป อย

อาเ อ ่ อย อ ู ู อายุ ู ่า ป เ ป ป เ อย
ุ ุ อย

ตารางที่ 2 จานวนผสู้ ูงอายุแบง่ กลมุ่ ช่วงอายุและผูส้ งู อายสุ ขุ ภาพดี 80 ปียงั แจว๋ จาแนกรายอาเภอ

อาเภอ ผู้สูงอายตุ อนตน้ ผูส้ ูงอายุตอนกลาง ผู้สูงอายตุ อนปลาย ผู้สูงอายุ ผสู้ ูงอายสุ ขุ ภาพดี
100 ปี 80ปยี งั แจว๋

จานวน รอ้ ยละ จานวน ร้อยละ จานวน ร้อยละ จานวน จานวน ร้อยละ
362 9.22
เมอื งสุพรรณบรุ ี 13961 52.84 8531 32.29 3927 14.86 - 241 13.20
233 23.46
เดมิ บางนางบวช 7236 53.94 4274 31.86 1902 14.18 4 423 19.84
740 49.66
ด่านชา้ ง 4807 55.67 2727 31.58 1098 12.72 3 66 6.19

บางปลามา้ 6204 48.27 4282 33.32 2360 18.36 7 422 17.06
68 4.70
ศรีประจันต์ 5212 52.09 3304 33.02 1486 14.85 4 542 20.39
33 3.03
ดอนเจดยี ์ 3814 55.46 1996 29.02 1062 15.44 5 3130 16.39

สองพน่ี อ้ ง 10310 56.20 5563 30.32 2473 13.47 1

สามชุก 5414 54.39 3094 31.08 1435 14.42 11
อ่ทู อง 10361 55.66 5595 30.06 2645 14.21 13
หนองหญา้ ไซ 4355 55.07 2465 31.17 1083 13.69 5
31.45 19470 14.64 53
รวม 71674 53.88 41831
ท่มี า : จากการสารวจ ณ เดอื นมถิ ุนายน 2558

แผนภูมทิ ่ี 2 แสดงร้อยละผ้สู ูงอายจุ าแนกตามชว่ งอายวุ ยั ตน้ , วยั กลางและวัยปลาย จังหวดั สุพรรณบุรี ปี 2558

ู ู อายุ ุ ุ ย ตา ่ อายุ ป

จากตาราง ท่ี 2 และแผนภูมิท่ี 2 เมื่อพิจารณาตามกลุ่มอายุ พบว่า มากกว่าครึ่งหนึ่ง ร้อยละ
53.88 ผู้เป็นผูส้ ูงอายุวยั ตน้ (อายุ 60 – 69 ปี) รอ้ ยละ31.45 เป็นผู้สูงอายุวัยกลาง (อายุ 70 – 79 ปี) และ
เปน็ ผสู้ งู อายุวยั ปลาย (อายุ 80 ปขี น้ึ ไป) ร้อยละ 14.64 ซงึ่ เป็นวัยที่ต้องการการพ่ึงพิงสูงแม้จะไม่มีโรคภัยไข้เจ็บ
อาเภอท่มี ีจานวนผู้สูงอายุวยั ปลายสงู สดุ ถงึ รอ้ ยละ 18.36 ได้แก่ อาเภอบางปลาม้า

จานวนผู้สูงอายุ 100 ปี ในจังหวัดสุพรรณบุรี มีจานวน 53 คน ซึ่งจังหวัดสุพรรณบุรีได้มีการ
สารวจและติดตามเยี่ยมอย่างต่อเนื่องได้มีการประสานงานกับสาขาสภาผู้สูงอายุแห่งประเทศไทยประจาจังหวัด
สุพรรณบุรี มอบโล่และเงินให้กับผู้สูงอายุ 100 ปี ทุกราย และมีผู้สูงอายุสุขภาพดี 80 ปียังแจ๋วตามเกณฑ์กรม
อนามัย จานวน 3,130 คน คิดเป็นร้อยละ 16.39

แผนงาน/โครงการและงบประมาณทไ่ี ดร้ ับ ในปี 2558 และผลการดาเนินตามโครงการ
 โครงการ พัฒนาระบบการดแู ลผสู้ งู อายุระยะยาวจังหวัดสุพรรณบุรี ปี 2558

1) มาตรการท่ี 1 พัฒนาระบบคดั กรองสขุ ภาพผูส้ ูงอายุ
2) มาตรการท่ี 2 พฒั นาระบบบริการสุขภาพในโรงพยาบาลใหเ้ ช่อื มโยงรองรบั โรคทคี่ ดั กรอง
3) มาตรการที่ 3 พฒั นาบคุ ลากร
4) มาตรการท่ี 4 ส่งเสริมใหท้ อ้ งถิ่นมีสว่ นร่วมในการดูแลผสู้ ูงอายุ

งบประมาณตามโครงการ จานวน 53,400 บาท (หา้ หมื่นสามพันสีร่ ้อยบาทถว้ น)

สานกั งานสาธารณสุขจงั หวดั สุพรรณบรุ ี ได้ดาเนนิ งาน ตามโครงการพฒั นาระบบการดูแล
ผู้สูงอายรุ ะยะยาวจังหวัดสุพรรณบรุ ี ปี 2558 ดงั น้ี

1) มาตรการท่ี 1 และมาตรการที่ 2
1.1 ดา้ นการคัดกรองโรคผู้สงู อายุ 7 โรค ทง้ั 10 อาเภอได้มกี ารดาเนินการคัดกรองโรค มากกว่าร้อยละ
80 โดยมีอสม.เป็นผู้คัดกรองมือแรก และเจ้าหน้าท่ีสาธารณสุขตรวจสอบความถูกต้องก่อนที่จะรายงานผลการ
ดาเนินงาน
๑.๒ ปัญหาทพ่ี บในการสง่ ต่อส่วนใหญ่ มดี ังน้ี
1.2.1 พบปัญหาตาต้อกระจก ผู้สูงอายุส่วนใหญ่ไม่ยอมรับการผ่าตัด เนื่องจากกลัวการผ่าตัด , ไม่มีคน
ดแู ลหลังการผ่าตัด , ตอ้ งประกอบอาชีพ
1.2.2 ขอ้ เข่าเสื่อม เมื่อเจา้ หน้าท่ี รพสต.ส่งตอ่ ผ้สู งู อายุส่วนใหญ่ไม่ไปรับการตรวจรักษาต่อท่ีโรงพยาบาล
แมข่ ่าย บางรายให้เหตผุ ลวา่ อายุมาก และกลวั การผ่าตัด เจ้าหนา้ ที่ รพสต.จึงใหก้ ารรักษาแบบประคับประคองและ
ใหค้ าแนะนาในการปฏิบัติตนของผ้ปู ุวย

1.3 ในการส่งต่อผู้ปุวยเจ้าหน้าที่ รพสต.มีการประสานกับโรงพยาบาลแม่ข่ายซึ่งสามารถดาเนินการเป็น
ช่องทางด่วนให้กบั ผสู้ ูงอายุท่ีต้องส่งต่อ โดยใช้ช่องทางการติดต่อทาง โทรศัพท์ , ทาง Line และมีใบส่งตัวทุกคร้ัง
แต่ในส่วนของโรงพยาบาลแม่ข่ายไม่มีจุดรับ-ส่ง ที่เป็นรูปธรรม ส่วนใหญ่จะมีการส่งผู้ปุวยไปยังคลินิกเฉพาะทาง
ในแตล่ ะโรค ซึง่ ในการจดั ตง้ั จุดรับ – สง่ ในโรงพยาบาลนั้นยังไม่สามารถดาเนินการได้เนื่องจากจานวนบุคลากรไม่
เพยี งพอ และในการเชอื่ มโยงข้อมลู ระหว่างสถานบรกิ ารยังมกี ารดาเนนิ งานไม่ครอบคลมุ

2) มาตรการท่ี 3 พัฒนาบคุ ลากร
2.1 สสจ.จัดประชมุ วชิ าการเรื่อง Geriatric Syndrome ใหก้ บั จนท. รพ./รพสต./สสอ. ทกุ แหง่

สรปุ ผลการประเมนิ การอบรมโครงการประชุมวิชาการประจาปี ๒๕๕๘
สสจ.สพุ รรณบรุ ี ไดจ้ ดั ประชุมเม่ือวนั ที่ ๑๓ มกราคม ๒๕๕๘ ณ โรงพยาบาลเจา้ พระยายมราช
การเสริมความรู้เรื่อง Geriatic Syndrome ใช้งบประมาณท้ังส้ิน 53,800 บาท กิจกรรมประกอบด้วยการ
บรรยายพิเศษ ทางวิชาการ โดยวัตถุประสงค์เพื่อเสริมสร้างความรู้เก่ียวกับการดูแลรักษาสุขภาพ การส่งเสริม
สุขภาพ และการปอู งกนั โรคผสู้ ูงอายุ ให้กบั ผูร้ บั ผดิ ชอบ/ผู้ปฏบิ ัติงาน ระดับอาเภอ และตาบล
2.2 สสจ.สุพรรณบุรี ได้จัดประชุมวิชาการพัฒนาระบบการดูแลผู้สูงอายุระยะยาวเขตสุขภาพที่ 5 ให้กับ
ผูร้ บั ผิดชอบงานผู้สูงอายุในระดบั จงั หวัด , อาเภอ และตาบล ในเขตสุขภาพท5่ี

3) มาตรการท่ี 4 สง่ เสรมิ ใหท้ ้องถนิ่ มสี ว่ นร่วมในการดูแลผสู้ ูงอายุ
กิจกรรมหลักสาคญั ทีไ่ ดด้ าเนนิ การ ดังน้ี

4.1 ประสานและผลักดนั ท้องถ่ินและภาคีเครือข่ายให้ดาเนนิ การพฒั นา LTC วัดสง่ เสรมิ สุขภาพให้ผ่าน
เกณฑ์มาตรฐาน โดยการจัดประกวด/เวทแี ลกเปล่ียนเรยี นร้/ู จัดกิจกรรม ดังนี้

- ตาบลดแู ลสุขภาพผู้สงู อายุระยะยาว (ดังรายละเอยี ดตามตารางที่ 7)
- ชมรมผู้สูงอายคุ ุณภาพ (ชมรมทัง้ หมด 340 ชมรม ผ่านเกณฑ์ 221 ชมรม คิดเปน็ ร้อยละ
65)
-. ค้นหาผ้สู ูงอายุสขุ ภาพดี อายุ 80 ปี ขนึ้ ไป (ดังรายละเอียดตามตารางท่ี 2)
-. คน้ หาผู้สูงอายุ 100 ปี (ดงั รายละเอยี ดตามตารางท่ี 2)
- ประเมินวดั สง่ เสรมิ สุขภาพ

วิเคราะห์ผลการดาเนินงานในเชงิ ปรมิ าณและเชิงคณุ ภาพ

ตารางที่ 3 ข้อมูลผลการดาเนินงานตามตวั ช้ีวัด (ขอ้ มูล ณ วนั ท่ี 1 ตลุ าคม 2557

ลา Base Line 2558

ดับ รายการ/ตวั ช้วี ัด 2556 2557 เมือง เดมิ บาง

1 ร้อยละ 30 ของ DHS มรี ะบบการดูแล - - ตาบล 20 14
ผสู้ ูงอายุระยะยาว และผู้สูงอายทุ ี่ 63 ท้งั หมด 8
ตอ้ งการการพึง่ พงิ (Long Term 57.14
Care) ดา้ นสุขภาพ 73 ตาบลผ่าน 13
เกณฑ์

รอ้ ยละ 65

2 ร้อยละ 80 ของผ้สู งู อายไุ ดร้ ับการคัด ผสู้ งู อายุ 26419 13416
กรองโรค 7 โรค ท้ังหมด
- 90,241 ไดร้ บั การ 22,019 11557
3 คดั กรอง
ร้อยละ 100 ของ รพศ./รพท. 66.75 รอ้ ยละ 76.87 80.03
มีระบบการดแู ลผ้สู งู อายทุ ี่ครบวงจร รพศ./ 1
รพท.
10 10 ผลงาน 1

ร้อยละ 100

๔ รพช. 1
ร้อยละ 30 ของ รพช. ผลงาน 1
มีระบบการดูแลผู้สงู อายุท่ีครบวงจร รอ้ ยละ 100

7 – 20 กันยายน 2558)

อาเภอ รวม
110
ด่านชา้ ง บางปลา ศรปี ระ ดอนเจดยี ์ สองพ่นี ้อง สามชกุ อทู่ อง หนอง

มา้ จันต์ หญ้าไซ

7 14 9 5 15 7 13 6

7 8 6 5 10 6 10 4 77

100 57.14 66.66 100 66.66 85.71 76.92 66.66 70.00
8635 12853 10006 6877 18346 9954 18614 7908 133,028

6324 12304 9730 6205 17228 8258 16541 6906 117,072

68.89 85.92 83.83 83.28 88.15 80.00 83.53 86.99 81.72
12

12

100 100

11 1 1 111 8

11 1 1 111 8

100 100 100 100 100 100 100 100

จากตารางที่ 3 วิเคราะหผ์ ลการดาเนินงานตามตัวช้วี ัด
1) ตัวชี้วดั ที่ 1รอ้ ยละ 30 ของ DHS มรี ะบบการดแู ลผู้สูงอายุระยะยาว และผสู้ งู อายุทีต่ ้องการการพึ่งพิง
(Long Term Care)ดา้ นสขุ ภาพ

จงั หวัดสุพรรณบรุ ี มกี ารดาเนนิ งานตามตวั ชีว้ ดั ทั้ง 10 อาเภอ โดยคัดเลอื กตาบลเปูาหมายอาเภอละ 2
ตาบล รวมท้งั ส้นิ 20 ตาบล ดาเนนิ งานตาบลดแู ลผสู้ ูงอายรุ ะยะยาวโดยมีการบูรณาการกบั การดาเนนิ งานตาม
นโยบายของขวัญรัฐบาล ดงั รายละเอียดแสดงตามตารางที่ 4
2) ตัวชว้ี ัดที่ 2 รอ้ ยละ 80 ของผ้สู ูงอายุไดร้ ับการคดั กรองโรค
จากผลการดาเนินงานคัดกรองโรคในผสู้ ูงอายุ 7 โรค ไดแ้ ก่เบาหวาน , ความดันโลหิตสูง , ซึมเศร้า , ข้อเข่าเสื่อม ,
ตาต้อกระจก , วัณโรค และสุขภาพช่องปาก จังหวัดสุพรรณบุรี ได้เร่ิมดาเนินการมาตั้งแต่ปี 2557 โด ยในปี
2557 ผลการดาเนนิ งานคัดกรองโรคผูส้ ูงอายุคิดเป็นร้อยละ 66.75 และในปี 2558 ผลการดาเนนิ คัดกรองเป็น
แบบสะสม โดยมีผลการดาเนินงานในภาพรวมคิดเป็นร้อยละ 81.72 อาเภอท่ีมีผลการดาเนินงานคัดกรองโรค
ผสู้ งู อายุสงู สุดคืออาเภอสองพนี่ ้อง รองลงมาคืออาเภอหนองหญ้าไซ และบางปลาม้า ตามลาดบั
3) ตวั ช้ีวดั ที่ 3 ร้อยละ 30 ของ รพช./รพศ./รพท. มีระบบการดูแลผูส้ งู อายุท่ีครบวงจร
จงั หวดั สพุ รรณบรุ ีได้มผี ลการดาเนนิ งานดังน้ี
ระดบั จังหวดั
1.ได้มีการประสานงานกบั สถานบริการเพ่ือการวางแผนการรบั และส่งตอ่ ผู้สูงอายุระหว่างสถานบริการทุกระดับ
2.จัดทาคาส่งั Aging Manager ในระดบั จังหวัด , ระดบั อาเภอเพ่ือพัฒนาระบบบริการสขุ ภาพผู้สงู อายุ เพ่ือ
ขับเคลอื่ นระบบการดแู ลผู้สูงอายุท่ีครบวงจร เร่มิ ต้ังแต่การคัดกรองโรค การส่งต่อและการเชอื่ มโยงข้อมลู ในแตล่ ะ
ระดบั
ระดบั รพท./รพศ.
1.มแี ผนการดาเนนิ งานในการจัดบริการสุขภาพผ้สู งู อายุ
2.ดาเนินการคัดกรองโรคผู้สงู อายุ 7 โรค และกลุ่มอาการ Geriatric syndromes
3.รบั ผ้ปู ุวย จากการคดั กรองทพี่ บโรค และมกี ารสง่ ต่อกลับยงั ชุมชนเพอื่ การดแู ลต่อเนือ่ ง
4.มีการจดั ทา Care Plan ผสู้ ูงอายุรายบคุ คล
ระดบั รพช.
1.มีแผนการดาเนนิ งานในการจดั บรกิ ารสุขภาพผูส้ ูงอายุ
2.ดาเนินการคดั กรองโรคผู้สงู อายุ 7 โรค และกลมุ่ อาการ Geriatric syndromes
3.รบั และส่งตอ่ ผปู้ วุ ย จากการคดั กรองที่พบโรคและมกี ารส่งต่อกลบั ยงั ชุมชนเพอื่ การดแู ลตอ่ เน่อื ง
4.มกี ารจดั ทา Care Plan ผู้สงู อายรุ ายบุคคล

ตารางท่ี 4 รายงานประชากรอายุ 60ปขี นึ้ ไปไดร้ ับคดั กรองเบาหวาน ความดันโลหิตสงู และซึมเศรา้

ของจังหวัดสพุ รรณบรุ ี (ผลงานสะสมตง้ั แต่ตุลาคม 2556 – 20 กันยายน 2558)

จานวนผ้สู ูงอายุ ผู้สงู ร้อยละ จานวนประชากรอายุ60ปีขึ้นไปไดร้ ับคดั กรองโรค
ทงั้ หมด อายุที่

อาเภอ เปูาหมาย ได้รับการ เบาหวาน (คน) ความดันโลหิตสูง (คน) ซึมเศรา้ (คน)
คดั กรอง ปกติ เสยี่ ง ปุวย สง่ ปกติ เสี่ยง ปวุ ย ส่ง ปกติ ปุวย ส่ง
DB Pop สารวจ

ตอ่ ตอ่ ต่อ

เมืองฯ 28,646 26,419 22,019 76.87 15,899 2,593 3,527 117 117 3,482 6,301 234 21,643 376 77

สองพน่ี อ้ ง 19,543 18,346 17,228 88.15 11,996 3,124 2,108 90 90 4,329 4,223 49 17,057 171 98

อ่ทู อง 19,802 18,614 16,541 83.53 11,241 3,592 1,708 55 55 3,654 3,317 120 16,385 156 47

เดมิ บางฯ 14,441 13,416 11,557 80.03 8,124 1,856 1,577 2 2 2,096 2,878 1 11,430 127 -

ด่านช้าง 9,180 8,635 6,324 68.89 5,150 729 445 69 69 1,189 1,004 173 6,255 69 8

บางปลามา้ 14,321 12,853 12,304 85.92 10,113 1,450 741 21 21 2,609 2,078 40 12,237 67 11

ศรีประจนั ต์ 11,607 10,006 9,730 83.83 7,853 2,551 950 13 13 2,995 1,688 31 9,632 98 5

ดอนเจดีย์ 7,451 6,877 6,205 83.28 4,328 984 893 235 235 976 2,066 28 6,005 200 16

สามชกุ 10,322 9,954 8,258 80.00 6,767 710 781 2 2 700 1,997 1 8,200 58 20

หนองหญา้ ไซ 7,939 7,908 6,906 86.99 5,872 594 440 - - 2,035 1,148 - 6,882 24 8

รวม 143,252 133,028 117,072 81.72 87,343 18,183 13,170 604 604 24,065 26,700 677 115,726 1,346 290

จากตารางที่ 4 พบว่า ผลการดาเนินงานคดั กรองโรคเบาหวาน/ความดนั โลหติ สงู และภาวะซมึ เศร้า ในหน่วยงาน
ของรฐั ของจังหวัดสุพรรณบุรี ไดด้ าเนินการอย่างต่อเนื่องโดยดาเนินการในผู้ปวุ ยทม่ี ารับบริการในโรงพยาบาล
และเชิงรุกในพ้ืนทีจ่ ากผลการดาเนนิ งานการคัดกรองโรคเบาหวาน มีผสู้ งู อายุทไ่ี ดร้ บั การคัดกรองโรคเบาหวาน
จานวน 117,072 คน คิดเป็นร้อยละ 81.72 ผลการคดั กรองปกติ ร้อยละ 74.61มีภาวะเสยี่ ง รอ้ ยละ
15.53 พบเปน็ โรคเบาหวาน คดิ เปน็ รอ้ ยละ 11.25 และมกี ารส่งต่อผู้ปวุ ย รอ้ ยละ 4.59

ผลการดาเนินงานการคัดกรองความดนั โลหติ สงู จานวน 117,072 คน คิดเป็นรอ้ ยละ 81.72 ผล
การคดั กรองปกติ ร้อยละ 56.64 มีภาวะเสีย่ ง ร้อยละ 20.56 พบเปน็ โรคความดนั โลหิตสงู คิดเป็นร้อย
ละ 22.81 และมกี ารส่งต่อผูป้ วุ ย รอ้ ยละ 2.54

ผลการดาเนนิ งานการคดั กรองภาวะซมึ เศร้า จานวน 117,072 คน คดิ เป็นร้อยละ 81.72 ผลการ
คดั กรองพบว่าปกติ คิดเปน็ ร้อยละ 98.85 พบภาวะซึมเศรา้ 1,346 คน คิดเปน็ ร้อยละ 1.15และมี
การส่งต่อผู้ปุวย จานวน 290 คน คิดเป็นร้อยละ 21.55

ตารางท่ี 5 รายงานประชากรอายุ 60ปีขึ้นไป ได้รับคัดกรองข้อเข่าเสื่อม ตาต้อกระจก ของจังหวัด

สพุ รรณบุรี (ผลงานสะสมต้ังแต่ตลุ าคม 2556 – 20 กนั ยายน 2558)

จานวนผสู้ ูงอายทุ ง้ั หมด ผู้สงู รอ้ ยละ จานวนประชากรอายุ60ปขี ้นึ ไปได้รบั คดั กรองโรค

อายทุ ไ่ี ดร้ บั

เปูาหมาย การคัดกรอง ขอ้ เขา่ เสอื่ ม(คน) ตาตอ้ กระจก(คน)

อาเภอ

DB Pop สารวจ ปกติ ข้อเข่า สง่ ต่อ ไดร้ ับ ปกติ ผิดปกติ ส่งตอ่ ได้รับ
เสอื่ ม การ การ
ผ่าตัด ผ่าตัด

เมอื งฯ 28,646 26,419 22,019 76.87 18,576 3,443 223 49 20,759 1,260 380 244

สองพีน่ อ้ ง 19,543 18,346 17,228 88.15 13,685 3,543 217 127 14,863 2,365 176 312

อทู่ อง 19,802 18,614 16,541 83.53 14,086 2,455 390 9 15,173 1,368 300 22

เดิมบางฯ 14,441 13,416 11,557 80.03 9,334 2,223 - 17 10,681 846 15 104

ดา่ นชา้ ง 9,180 8,635 6,324 68.89 5,827 497 135 1 5,958 366 95 75

บางปลาม้า 14,321 12,853 12,304 85.92 10,105 2,199 281 67 11,627 677 242 130

ศรีประจนั ต์ 11,607 10,006 9,730 83.83 8,122 1,608 8 5 8,581 1,149 131 66

ดอนเจดยี ์ 7,451 6,877 6,205 83.28 4,791 1,414 44 8 5,355 850 36 15

สามชกุ 10,322 9,954 8,258 80.00 7,094 1,164 106 1 7,693 565 57 3

หนองหญ้าไซ 7,939 7,908 6,906 86.99 6,648 258 67 - 6,544 362 332 -

รวม 143,252 133,028 117,072 81.72 98,268 18,804 1,471 284 107,234 9,808 1,764 971

จากตารางที่ 5 พบว่า ผลการดาเนนิ งานการคดั กรองข้อเข่าเส่ือม จานวน 117,072 คน คิดเป็นร้อยละ
81.72 ผลการคัดกรองพบปกติ จานวน 98,268 คน คิดเป็นร้อยละ 83.94 มีภาวะข้อเข่าเส่ือม
18,804 คน คิดเป็นร้อยละ 16.06 มีการส่งต่อผู้ปุวย จานวน 1,471 คน คิดเป็นร้อยละ 7.82 และ
ผู้ปุวยข้อเข่าเส่ือมได้รับการผ่าตัด จานวน 284 คน คิดเป็นร้อยละ 19.32 ผลการดาเนินงานคัดกรองตาต้อ
กระจก จานวน 117,072 คน คิดเปน็ รอ้ ยละ 81.72 ผลปกติร้อยละ 91.60 ผิดปกติ 9,808 คน
คิดเป็นร้อยละ 8.38 มีการส่งต่อผู้ปุวย จานวน 1,764 คน คิดเป็นร้อยละ 17.99 และผู้ปุวยตาต้อ
กระจกไดร้ บั การผ่าตัด 971 คน คดิ เป็นรอ้ ยละ 55.04

ในการดาเนินงานคัดกรองข้อเข่าเสื่อมและตาต้อกระจก ของจังหวัดสุพรรณบุรี ได้ดาเนินการในผู้ปุวย
ท่ีมารับบริการในโรงพยาบาลและเชิงรุกในพ้ืนท่ีโดยได้มีการดาเนินงานแบบการบูรณาการ และมีการ
ประสานงานกับองค์กรปกครองส่วนท้องถ่ิน ในการสนับสนุนงบประมาณด้านการคัดกรองโดยในบางอาเภอได้มี
การโรงพยาบาลเอกชนจัดรถบริการเคลื่อนท่ีมาให้บริการคัดกรองต้อกระจก และโรงพยาบาลทั้งภาครัฐและ
เอกชนให้บริการด้านการผ่าตัดตาต้อกระจกเพื่อลดระยะการรอคอย โดยมีดาเนินงานโดยการแบ่งเขตการดูแล
รักษา และตามความสะดวกของผู้ปุวยในการเลือกรับบริการ โดยในจังหวัดสุพรรณบุรีมีโรงพยาบาลของ
รฐั บาลท่ีมีจักษุแพทยส์ ามารถใหบ้ รกิ ารด้านการผ่าตัดตาต้อกระจกได้ 3 แห่ง และโรงพยาบาลเอกชน 1 แห่ง ใน
ส่วนของการผ่าตดั ข้อเข่าเส่ือมก็มีการดาเนินงานเช่นเดียวกันโดยมีการประสานงานกับโรงพยาบาลท้ังภาครัฐและ
ภาคเอกชนในการให้บริการผ่าตัดผู้ปวุ ยข้อเขา่ เสือ่ ม

ตารางที่ 6 รายงานประชากรอายุ 60ปีขึ้นไป ได้รับคัดกรอง วัณโรค และสุขภาพช่องปาก ของจังหวัด
สุพรรณบรุ ี (ผลงานสะสมต้งั แตต่ ุลาคม 2556 – 20 กนั ยายน 2558)

จานวนผ้สู งู อายทุ ้งั หมด ผสู้ งู จานวนประชากรอายุ60ปขี ึ้นไปไดร้ ับคัดกรองโรค

อาเภอ เปาู หมาย อายทุ ี่ ร้อยละ วัณโรค(คน) สุขภาพชอ่ งปาก(คน)
เมอื งฯ ไดร้ บั การ

DB Pop สารวจ คดั กรอง ปกติ ผดิ สง่ ไดร้ ับการวนิ จิ ฉัย ไม่มี มปี ัญหา สง่ ตอ่
ปกติ ต่อ เปน็ วัณโรค ปญั หา

28,646 26,419 22,019 76.87 21,991 28 17 12 17,091 4,928 480

สองพี่น้อง 19,543 18,346 17,228 88.15 17,165 63 12 6 13,389 3,839 58

อู่ทอง 19,802 18,614 16,541 83.53 16,526 15 1 8 13,726 2,815 545

เดิมบางฯ 14,441 13,416 11,557 80.03 11,551 6 1 2 10,600 957 -

ด่านชา้ ง 9,180 8,635 6,324 68.89 6,278 46 44 4 5,849 475 -

บางปลามา้ 14,321 12,853 12,304 85.92 12,289 15 3 1 9,537 2,767 193

ศรีประจันต์ 11,607 10,006 9,730 83.83 9,599 131 19 5 8,229 1,501 -

ดอนเจดยี ์ 7,451 6,877 6,205 83.28 6,089 116 33 1 4,731 1,474 2

สามชุก 10,322 9,954 8,258 80.00 8,258 1 1 1 7,546 712 -

หนองหญา้ ไซ 7,939 7,908 6,906 86.99 6,906 - - - 5,676 1,230 -

รวม 143,252 133,028 117,072 81.72 116,652 421 131 40 96,374 20,698 1,278

จากตารางท่ี 6 พบว่า ผลการดาเนินงานการคัดกรองวัณโรค จานวน 117,072 คน คิดเป็นร้อยละ 81.72ผล
การคัดกรองพบปกติ จานวน 116,652 คน คิดเป็นร้อยละ 99.64 พบผลผิดปกติ 421 คน คิด
เป็นร้อยละ 0.36 มีการส่งต่อผู้ปุวย จานวน 131 คน คิดเป็นร้อยละ 31.12 และได้รับการวินิจฉัยว่าเป็น
วัณโรคจานวน 40 คน คิดเป็นร้อยละ 0.03

ผลการดาเนนิ งานคัดกรองสุขภาพชอ่ งปาก จานวน 117,072 คน คิดเป็นร้อยละ 81.72พบผู้สูงอายุ
ไม่มีปัญหาสุขภาพช่องปากจานวน 96,374 คน คิดเป็นร้อยละ 83.32 มีปัญหาสุขภาพช่องปาก 20,698
คน คดิ เปน็ รอ้ ยละ 17.68 มกี ารส่งต่อผ้ปู ุวย จานวน 1,278 คน คิดเปน็ ร้อยละ 6.17

ผลการดาเนินงานคดั กรองวัณโรคและสุขภาพช่องปาก จังหวัดสุพรรณบุรี ได้มีการดาเนินการบูรณาการ
กับงานควบคุมโรคติดต่อและงานทันตสาธารณสุขอย่างต่อเน่ืองโดยได้ดาเนินการท่ีมารับบริการในสถานบริการ
และเชิงรกุ ในพืน้ ท่ีในการใหบ้ ริการด้านทันตสุขภาพนั้น บุคลากรด้านทันตฯ ได้ให้การดูแลผู้มารับบริการแบบแบ่ง
เขตการบริการ

ตารางที่ 7 ตาบลทีเ่ ข้ารว่ มโครงการฯและผลสรุปคะแนนประเมนิ ตาบลดูแลผู้สงู อายุระยะยาว ปี 2558

ลําดับ อําเภอ ชือ่ ตําบล คะแนนที่ได้ ร้อยละ คะแนนท่ีได้ในภาพรวมอาํ เภอ
1 เมืองสพุ รรณบรุ ี (เตม็ 450 คะแนน) (เตม็ 7คะแนน)
2 ศรีประจันต์ สระแกว้ 71.77 4
3 ดอนเจดยี ์ ดอนตาล 323 71.33 7
4 บางปลาม้า วงั ยาง 321 88.66 7
5 สามชกุ ดอนปรู 399 80.00 5
6 อูท่ อง หนองสาหรา่ ย 360 88.44 7
7 หนองหญ้าไซ สระกระโจม 398 86.66 7
8 สองพ่ีน้อง วงั นา้ํ เยน็ 390 83.55 7
9 เดิมบางนางบวช ตะคา่ 376 72.66 7
10 ดา่ นชา้ ง วังลึก 327 86.88 7
หนองสะเดา 391 81.33 5
บา้ นดอน 366 80.00
เจดยี ์ 360 85.33
หนองหญา้ ไซ 384 87.33
ทัพหลวง 393 91.11
หวั โพธ์ิ 410 80.00
บอ่ สุพรรณ 360 82.22
เขาพระ 370 85.33
เดิมบาง 384 91.55
ดา่ นชา้ ง 412 81.33
นิคมกระเสียว 366 76.00
342

 เกณฑก์ ารให้คะแนน ตาบลดูแลผู้สงู อายรุ ะยะยาว ตามประเดน็ การประกวด DHS
1 คะแนน : อาเภอที่มคี ะแนนรวมผลการดาเนนิ ทั้ง 7 ด้านอยูใ่ นชว่ ง รอ้ ยละ 60 - 69.99 จานวน 1 ตาบล
2 คะแนน : อาเภอท่ีมีคะแนนรวมผลการดาเนินทั้ง 7 ดา้ นอยใู่ นชว่ ง ร้อยละ 60 - 69.99 จานวน 2 ตาบล
หรืออยู่ในช่วงรอ้ ยละ 70 - 79.99 จานวน 1 ตาบล
4 คะแนน : อาเภอที่มีคะแนนรวมผลการดาเนินท้ัง 7 ดา้ นอย่ใู นชว่ ง ร้อยละ 70 - 79.99 จานวน 2 ตาบล
หรอื ร้อยละ 80 ขน้ึ ไปจานวน 1 ตาบล
5 คะแนน : อาเภอท่ีมีคะแนนรวมผลการดาเนนิ ทัง้ 7 ดา้ นอยใู่ นชว่ ง ร้อยละ 70 –79.99จานวน 1ตาบล
และร้อยละ 80 ขึ้นไปจานวน 1 ตาบล
7 คะแนน : อาเภอท่ีมคี ะแนนรวมผลการดาเนินทั้ง 7 ดา้ นร้อยละ 80 ข้ึนไปจานวน 2 ตาบล

ตารางท่ี 8 การดาเนินงานตามกระบวนการตาบลตน้ แบบดา้ นการดูแลสุขภาพผ้สู ูงอายุระยะยาว
( Long Term Care : LTC ) และชมรมผูส้ ูงอายคุ ุณภาพ ผลงาน ปี 2553 – 2558 มีผลการดาเนินงาน ดงั น้ี

จานวนตาบลตน้ แบบ LTCตัง้ แต่ เรม่ิ ดาเนินการ ผ่านเกณฑ์ จานวนชมรม จานวนชมรม

อาเภอ ปี 2555 – 2558 (ตาบล) LTC ผ้สู งู อายุ ผู้สงู อายคุ ุณภาพ

ปี 53 – 56 ปี 57 ปี58 รวม (ตาบล) (ชมรม) (ชมรม)

เมอื ง 10 ตาํ บล 1 2 13 13 ตําบล 49 35
บางปลาม้า 7 ตาํ บล 1 - 8 8 ตําบล 29 18
สองพ่ีนอ้ ง 8 ตําบล 1 1 10 10 ตาํ บล 43 26
ศรีประจนั ต์ 5 ตําบล 1 - 6 6 ตาํ บล 65 40
ดอนเจดยี ์ 3 ตาํ บล 2 - 5 5 ตาํ บล 19 16
สามชุก 5 ตําบล 1 - 6 6 ตําบล 15 9

หนองหญา้ ไซ 3 ตําบล 1 - 4 4 ตาํ บล 16 16
อทู่ อง 8 ตาํ บล 1 1 10 10 ตาํ บล 22 15
เดิมบางนางบวช 7 ตาํ บล 1 - 8 8 ตําบล 65 29
ดา่ นชา้ ง 7 ตาํ บล - 7 7 ตําบล 17 17
63 ตําบล ครบทุกตําบล 4 77 77 ตาํ บล 340 221
รวม
10

จากตารางที่ 2 พบว่าตาบลต้นแบบด้านการดูแลสุขภาพผู้สูงอายุระยะยาวซ่ึงมีตาบลนาร่อง คือ ตาบลหัวโพธิ์
อาเภอสองพ่ีน้องดาเนินการปี 2553 และที่ตาบลต้นคราม อาเภอบางปลาม้า ดาเนินการในปี 2554 ซ่ึงใน
ปีงบประมาณ 2555 ตาบลต้นแบบด้านการดูแลผู้สูงอายุระยะยาวดาเนินการครอบคลุมเต็มพ้ืนที่ ท้ัง 10 อาเภอ
รวมเป็น 12 ตาบล ในปี 2556 ตาบลต้นแบบฯ ดาเนินการเพิ่มอีก 51 ตาบล คิดเป็นร้อยละ 57.27 และในปี
2557 ตาบลต้นแบบดาเนินการเพ่ิมอีกจานวน 10 ตาบล ตาบลต้นแบบซ่ึงดาเนินการตั้งแต่ปี2553 – 2557
จานวน 73 ตาบล ผ่านเกณฑ์ตาบลต้นแบบฯ 73 ตาบล คิดเป็นร้อยละ 100 ปี 2558 ตาบลต้นแบบฯ
ดาเนินการเพ่ิมอีกจานวน 4 ตาบล รวมตาบลต้นแบบท่ีดาเนินการตั้งแต่ปี 2553 – 2558 มีจานวนทั้งส้ิน 77
ตาบล คิดเปน็ ร้อยละ 70 ผ่านเกณฑ์การประเมินตาบลต้นแบบ คิดเป็นร้อยละ 100 การดาเนินงานชมรมผู้สูงอายุใน
จังหวัดสุพรรณบุรี มีจานวนชมรมฯท้ังหมด 340 ชมรม ผ่านเกณฑ์ชมรมผู้สูงอายุคุณภาพ 221 ชมรม คิดเป็นร้อย
ละ 65

ตารางท่ี 9 แสดงผลการดาเนนิ งานวัดส่งเสรมิ สุขภาพจงั หวัดสพุ รรณบรุ ี ต้งั แต่ปี 2549 – 2558
(ขอ้ มูล ณ เดือน กนั ยายน 2558)

ลาดบั หน่วยงาน วดั วดั วดั วดั วดั รวมวัดเขา้ ร่วม คิดเป็น ผลการประเมินผ่านเกณฑ์

ทง้ั หมด ปี 49-55 ป5ี 6 ปี57 ปี58 โครงการทัง้ หมด ร้อยละ พ้นื ฐาน ก้าวหน้า ยัง่ ยืน

1 สสอ.เมอื งฯ 86 5 11 1 17 19.76 15 2

2 สสอ.ศรปี ระจันต์ 32 10 - 1 11 34.37 10 1 -

3 สสอ.ดอนเจดีย์ 27 3 2 1 6 22.22 4 1 1

4 สสอ.บางปลามา้ 66 1 18 2 21 31.81 20 1

5 สสอ.สามชกุ 31 18 18 58.06 16 2

6 สสอ.หนองหญ้าไซ 26 1 5 6 23.07 5 1

7 สสอ.อูท่ อง 69 14 1 2 17 24.63 16 1

8 สสอ.สองพ่นี ้อง 57 2 10 12 21.05 11 1

9 สสอ.เดิมบางฯ 56 2 17 19 33.92 18 1

10 สสอ.ดา่ นช้าง 64 3 13 1 17 26.56 14 3

11 รพ.เจา้ พระยาฯ 10 4 4 40 2 1 1

12 รพ.สมเดจ็ ฯ 3 1 1 33.33 1

13 รพ.อ่ทู อง 62 2 33.33 1 1

14 รพ.บางปลามา้ 9 1 1 2 22.22 1 1

15 รพ.ดอนเจดยี ์ 5 1 12 40 2

16 รพ.ศรปี ระจันต์ 6 1 1 2 33.33 1 1

17 รพ.สามชกุ 52 2 40 2

18 รพ.เดมิ บางฯ 5 1 12 40 2

19 รพ.ดา่ นช้าง 6 1 1 2 33.33 2

20 รพ.หนองหญ้าไซ 9 1 1 2 22.22 1 1

รวม 578 40 113 2 10 165 28.54 141 21 3

จากตารางท่ี 9 จังหวัดสุพรรณบุรี มีการดาเนินงานวัดส่งเสริมสุขภาพอย่างต่อเนื่องมาต้ังแต่ปี 2549
จนถงึ ปจั จุบัน มวี ัดทเ่ี ขา้ รว่ มโครงการคิดเป็นร้อยละ 28.54
โครงการสาคัญตามนโยบายรฐั บาล พ.ศ. 2558 (ของขวัญปใี หม่)จงั หวดั สพุ รรณบุรี

เปาู หมายการดาเนินงาน ผู้สูงอายุกลุ่มติดบ้านและติดเตียงและผู้ปุวยระยะสุดท้ายได้รับการดูแลสุขภาพ
อยา่ งมีคณุ ภาพ ทัว่ ถึง เทา่ เทียม และไม่เลือกปฏบิ ัติ

จังหวดั สุพรรณบรุ ี มกี ารดาเนนิ งานตามนโยบายโดยทัง้ 10 อาเภอ โดยคดั เลือกตาบลเปูาหมายอาเภอละ
2 ตาบล รวมทั้งสิ้น 20 ตาบล ซง่ึ มกี ิจกรรมการดาเนินงาน ดงั น้ี

1) สานกั งานสาธารณสุขจังหวดั สุพรรณบุรีจดั อบรม Care manager ใหก้ บั รพสต.และโรงพยาบาลท่ีเป็น
พื้นที่เปูาหมาย รวมทั้งสิ้น 37 แห่ง และมีเจ้าหน้าท่ีรพสต.ในพ้ืนที่เปูาหมาย, สสอ.และรพ.ทุกแห่งเข้ารับการ
อบรมจานวน 57 คน โดยเชญิ วิทยากรจากศูนยอ์ นามัยที่ 4 ราชบุรี ใหค้ วามรูแ้ ก่ผู้เขา้ รับการอบรม

2) เจา้ หน้าทซ่ี ึง่ ใหก้ ารดูแลเปน็ ท่ปี รึกษาแกผ่ ดู้ ูแลผ้สู ูงอายุ (Care manager) ดูแล Care giver5-7คน
3) Care giver 1 คน ดูแลผ้สู งู อายุติดบ้านติดเตียง 5-7 คน โดย Care giver ผา่ นการอบรมตามหลักสตู รของ
สถาบันฝกึ อบรมปฐมพยาบาลสภากาชาดไทย เปน็ เวลา 3 วัน

๓) สานักงานสาธารณสุขจังหวัดสุพรรณบุรี ติดตามประเมินตาบลดูแลผู้สูงอายุระยะยาว ตามเกณฑ์ 6
ขอ้ ดงั นี้

- ชมรมผ้สู ูงอายุผ่านเกณฑช์ มรมคุณภาพ
- มกี ารอบรมอาสาสมคั รดแู ลผสู้ ูงอายุ
- มีการดแู ลสขุ ภาพช่องปากผสู้ งู อายุ
- มีระบบการดูแลผู้สงู อายกุ ลุ่มติดบ้านและติดเตียง
- มีการเยยี่ มบา้ นโดยเจ้าหน้าท่ีสาธารณสขุ

- มีระบบฐานข้อมูลผู้สูงอายุในพ้นื ท่ี

สรปุ ปัญหา/สง่ิ ทพี่ บจาการนเิ ทศติดตามการดาเนนิ งานตาบลดูแลผู้สงู อายรุ ะยะยาว ทัง้ 10 อาเภอ
1.การพฒั นาระบบข้อมลู
ระบบการจัดเก็บข้อมูล/รายงานตา่ งๆ ยังเป็นแบบ Manual ซึ่งอาจทาให้เกิดข้อผิดพลาดในการรายงานผล และ
ในบางอาเภอยงั ขาดการวิเคราะหข์ อ้ มลู เพื่อนามาแก้ไขปญั หา
2.ชมรมผู้สงู อายุผา่ นเกณฑ์คุณภาพ

2.1 ชมรมผสู้ ูงอายุ ส่วนใหญย่ ังมกี ารดาเนนิ งานทไ่ี มเ่ ข้มแข็งเท่าทค่ี วร เน่ืองมาจากปัญหาในการเดินทางของ
ผูส้ งู อายุ , ความเส่ือมของรา่ งกาย , ปญั หาเศรษฐกจิ , ขาดผู้นา , ไม่มีหนว่ ยงานหลกั รบั ผดิ ชอบ

2.2 ในบางชมรมฯมีการดาเนินท่เี ข้มแข็งซ่ึงส่วนใหญจ่ ะมีแกนนาที่เปน็ ข้าราชการบานาญ หรอื ผู้ทรงคุณวุฒิใน
พ้ืนท่ี และในบางแห่งมกี ารจดั ตัง้ โดย องค์กรปกครองสว่ นท้องถน่ิ
3.อาสาสมคั รดแู ลผู้สูงอายุ
สว่ นใหญผ่ ู้ที่ผา่ นการอบรมอาสาสมคั รดแู ลผ้สู ูงอายุ จะเปน็ อสม. และญาติของผู้ปุวยติดเตียง ซ่ึงในทุอาเภอมีการ
ให้ความรู้กับ อผส.และญาติ โดยประยุกต์ใช้หลักสูตรสภากาชาดไทยและกรมอนามัย โดยสอดแทรกไปในวัน
ประชมุ ประจาเดอื นของอสม.หรอื จัดอบรมเป็นหลกั สตู ร 1 วนั , 2 วนั หรอื 3 วนั แล้วแต่บรบิ ทของพน้ื ท่ี
4.การดแู ลผูส้ งู อายุโดยการมีส่วนร่วมของทอ้ งถ่ิน

4.1 องคก์ รปกครองสว่ นท้องถน่ิ ท่ีเป็นตาบลเปูาหมายท้งั 10 อาเภอ มีส่วนร่วมในการดูแลผู้สูงอายุได้อยู่
ในเกณฑ์ทด่ี ีมาก รบั ทราบในบทบาทหน้าท่ีทีเ่ กี่ยวขอ้ งกับ อปท.

4.2 แผนงาน/โครงการที่เกี่ยวข้องกับผู้สูงอายุทั้ง 10 อาเภอ ได้ถูกบรรจุไว้ในแผนการใช้งบประมาณ
ของ อปท.

4.3 ท้องถน่ิ ใหก้ ารสนับสนนุ ชมรมผสู้ งู อายุ , ผู้สงู อายตุ ดิ เตียงและผ้สู งู อายุด้อยโอกาส ครบท้งั 10อาเภอ
4.4 ในบาง อบต./เทศบาล ที่ไม่มีหัวหน้ากองสาธารณสุขเป็นเจ้าหน้าท่ีสาธารณสุขอาจส่งผลให้การ
ดาเนนิ งานในดา้ นสขุ ภาพไม่ครอบคลุมเทา่ ทคี่ วร
4.5 การดาเนนิ งานในรปู แบบภาคีเครือขา่ ยทเี่ กี่ยวข้องพบว่า สัมพันธภาพระหว่างเจ้าหน้าที่ รพสต./รพ.
และท้องถนิ่ ทัง้ 10 อาเภอ มกี ารประสานงานและมคี วามรว่ มมอื กันเป็นอย่างดี
5. การบรกิ ารการดูแลสุขภาพผสู้ งู อายุในสถานบริการและทีบ่ ้านโดยทีมสขุ ภาพซ่งึ เปน็ บุคลากรสาธารณสุข
5.1 ทัง้ 10 อาเภอ มฐี านขอ้ มูลผู้สงู อายทุ ตี่ ้องได้รบั การเย่ยี มบา้ น/มแี ผนเย่ยี ม
5.2 เจ้าหนา้ ทีม่ ีการดาเนินงานในการเยี่ยมบ้านผู้สูงอายุท่ีมีปัญหาได้ค่อนข้างครอบคลุมในมิติด้านสุขภาพ
แต่ในบางอาเภอยังไมม่ กี ารลงบนั ทกึ การเยย่ี มและการประเมนิ ปัญหาผปู้ ุวยเปน็ ราย Case
5.3 มีการเช่ือมโยงส่งต่อและมีการConsult ผู้ปุวยรายท่ีมีปัญหาเกินขีดความสามารถ กับรพ.แม่ข่ายทุก
อาเภอ ซง่ึ สามารถดาเนินการเปน็ ช่องทางดว่ นให้กับผูส้ งู อายทุ ่ีตอ้ งสง่ ตอ่ โดยใชช้ อ่ งทางการติดต่อทาง โทรศัพท์ ,
ทางLine แตส่ ่วนใหญย่ ังไม่ได้ลงบันทึกลงในระบบรายงาน
5.4 ในการเยย่ี มโดยทีมสหวิชาชีพน้ันในบางอาเภอไม่สามารถดาเนินการได้ครอบคลุมเนื่องจากภาระงาน
ของเจา้ หน้าที่แตล่ ะทา่ น ไมส่ ามารถบรหิ ารจดั การเรอ่ื งเวลาว่างทต่ี รงกนั ได้
6. การมีส่วนร่วมของชมุ ชนในการดแู ลผสู้ ูงอายุกลุ่มติดบ้านตดิ เตยี ง
6.1 ทั้ง 10 อาเภอ มีการสนับสนุนโครงการ/กิจกรรมกองทุนสุขภาพตาบลในการดูแลผู้สูงอายุกลุ่มติด
เตียง โดยมีส่วนใหญ่มีการกาหนดเง่ือนไขในการช่วยเหลือ มีการจัดหาทุนช่วยซื้อเครื่องอุปโภค บริโภคท่ีจาเป็น
สาหรับกลุ่มตดิ เตยี ง โดยในการเยีย่ มผูส้ ูงอายตุ ดิ เตยี งชุมชนและเครือข่ายร่วมเยี่ยม และในทุกอาเภอมีการจัดหา
อปุ กรณ์ทีจ่ าเป็นสาหรบั ผู้สูงอายุตดิ บา้ นตดิ เตียง เช่นเตียง , รถน่ัง , อุปกรณ์ทางการแพทย์ต่างๆ สาหรับให้ผู้ปุวย
ติดเตียงไดย้ ืมใช้

6.2 การดูแลผู้สงู อายุโดยครอบครวั /เพ่ือนบ้าน/จติ อาสา/วัด พบว่าครอบครัวและเพ่ือนบ้านในทุกอาเภอ
ไดใ้ ห้การดแู ลผู้สงู อายคุ ่อนขา้ งดี เป็นแบบเครอื ญาติ

6.3 ในสว่ นของวดั ยงั มีบทบาทน้อยในเรือ่ งของสุขภาพ
6.4 การฟนื้ ฟสู ภาพด้วยการแพทยแ์ ผนไทยและการแพทยท์ างเลอื กยังมีการดาเนนิ งานน้อย
7. บริการสง่ เสรมิ ปูองกันทันตสขุ ภาพ
7.1 ในการดาเนินงานทันตสุขภาพส่วนใหญ่จะดาเนินการในลักษณะการส่งเสริมสุขภาพช่องปาก ให้
ความรู้ด้านทันตสุขภาพ ในส่วนของการจัดบริการทันกรรมปูองกันตามชุดสิทธิประโยชน์ ยังมีการให้บริการไม่
ครอบคลมุ เนอ่ื งจากทนั ตบุคลากรมีจานวนนอ้ ยเมื่อเทียบกับจานวนผู้สูงอายทุ ี่ต้องการการรับบริการ

ปญั หา อุปสรรคและข้อเสนอแนะ

ปัจจัยท่ที าให้การ สาเหตุ แ น ว ท า ง ใ น ก า ร แ ก้ ไ ข

ทางาน ปญั หา

ไม่บรรลวุ ตั ถปุ ระสงค์

1. ระบบการดูแล ผูส้ งู อายุท่พี บโรคมีจานวนมาก และการสง่ ตัวผ้ปู วุ ยเพ่ือรับ จัดระบบคัดกรองและการ

ผูส้ ูงอายหุ ลงั การคัด การรกั ษาตอ่ ยงั ปฏบิ ตั ิในรูปแบบเดมิ โดยใชใ้ บสง่ ตัว เชื่อมโยงส่งต่อในแต่ละ

กรองยงั ขาดความ เช่นเดียวกบั ผู้ปวุ ยท่วั ไป และโรงพยาบาลแมข่ า่ ย ไม่มีจุด ระดับใหม้ คี วามชัดเจนและ

เชื่อมโยงในแต่ละ รับเฉพาะผู้ปวุ ยสูงอายุ จงึ ต้องสง่ เขา้ คลินกิ เฉพาะโรค เหมาะสมตามบริบทของ

ระดบั พ้ืนท่ี โดยให้พ้ืนท่ีจัดทา

ทะเบียนรับ-ส่งต่อผู้ปุวย

และมีการติดตามผู้ปุวยท่ี

ส่งต่อทกุ ราย

2.ความลา่ ชา้ และ ฐานขอ้ มูลการคัดกรองโรคผสู้ ูงอายใุ น Data Center มไี ม่ ทางส่วนกลางหรอื เขต
ขอ้ ผิดพลาดในการ ครบถว้ น, การจัดเก็บและรวบรวมรายงานเปน็ แบบ ควรจะทาแบบรายงานให้
รายงานผลการ Manual เป็นรปู แบบเดียวกัน และ
ดาเนินงาน งา่ ยต่อการจัดเก็บ

พฒั นาระบบสุขภาพอาเภอและระบบบริการปฐมภูมิ จังหวดั สพุ รรณบุรี ปี 2558

จงั หวัดสพุ รรณบุรี มหี นว่ ยบริการปฐมภมู ิ 179 แห่ง จาแนกเปน็ ศสม. จานวน 5 แหง่ เป็น รพ.

สต. จานวน 174 แหง่ (รพ.สต.ทว่ั ไป 166 แหง่ , รพ.สต.ขนาดใหญ่ 8 แห่ง)

รพ.สต. ขนาดใหญ่ จานวน 8 แห่ง ได้แก่ 1. รพ.สต.รั้วใหญ่ 2. รพ.สต.สระแก้ว 3. รพ.สต.สนาม

ชยั 4. รพ.สต.เฉลิมพระเกยี รติ ฯ บอ่ สพุ รรณ 5. รพ.สต.บา้ นหวั วงั 6. รพ.สต.นางบวช 7. รพ.สต.บางปลามา้

และ 8. รพ.สต.บ้านกร่าง

ศูนยส์ ุขภาพชมุ ชนเมือง (ศสม.) 5 แหง่ ได้แก่ 1. ศสม.สุวรรณภมู ิ 2. ศสม.ปราสาททอง 3. ศสม.ประตสู าร

4. ศสม.บางลี่ และ 5. ศสม.คลองมะดนั รายละเอียดดังตารางที่ 1
ตารางที่ 1 จานวนหนว่ ยบรกิ ารปฐมภมู ิ จาแนกรายอาเภอ จงั หวัดสุพรรณบรุ ี ปี 2558
ประชากร การจาแนกหนว่ ยบริการปฐมภูมิ
ลาดับ อาเภอ DB pop ปี 2558 ศสม. รพ.สต.ขนาดใหญ่ รพ.สต.ท่วั ไป รวม
(เฉพาะ สสอ.)
1. เมอื งสพุ รรณบรุ ี 132,604 3 3 26 32
2. เดมิ บางนางบวช 62,820 1 19 20
3. ดา่ นชา้ ง 52,027 16 16
4. บางปลาม้า 65,634 1 16 17
5. ศรปี ระจันต์ 49,155 1 13 14
6. ดอนเจดยี ์ 31,541 99
7. สองพ่ีนอ้ ง 107,597 2 2 23 27
8. สามชุก 42,645 13 13
9. อู่ทอง 93,165 22 22
10. หนองหญา้ ไซ 32,118 99
รวม 669,306 5 8 166 179

ด้านอัตรากาลงั บคุ ลากร (ขอ้ มูลจากกลมุ่ งานพัฒนาทรัพยากรบุคคล สสจ.สพุ รรณบุรี ณ เดือน มถิ นุ ายน 2558)
การบริหารจัดการทรพั ยากรบคุ คลเพ่ือตอบสนอง service plan สาขาบริการปฐมภมู ิ ของสานักงาน

สาธารณสขุ จงั หวดั สุพรรณบุรี ไดม้ ีการวางแผนการจัดสรร/บรรจตุ าแหนง่ โดยพจิ ารณาตามเกณฑ์ภาระงาน (FTE)
และความขาดแคลนกาลังคนของสถานบรกิ าร ดังน้ี

1. รพ.สต.ในถนิ่ ทรุ กันดาร (ไกล)
2. รพ.สต.ต้องมพี ยาบาลอยา่ งน้อย 1 คน
ด้านวางแผนอตั รากาลังเปน็ การวิเคราะห์ในสาขาวิชาชีพที่ปฏบิ ตั ิงาน ใน รพ.สต. เฉพาะสาขาขาด
แคลน โดย อัตรากาลังในโรงพยาบาลสง่ เสรมิ สุขภาพตาบล (รพ.สต.) พบว่า มีบคุ ลากรสาธารณสุขปฏบิ ตั งิ านใน
รพ.สต.ทง้ั หมด 682 คน มีอัตรากาลงั เฉลย่ี ในภาพจังหวดั 3.92 คน ต่อ รพ.สต. โดยเฉลี่ยบคุ ลากรสาธารณสุข (สห
วชิ าชีพ) รบั ผดิ ชอบประชาชน 1 คนต่อประชากร 981.39 คน อาเภอทม่ี ีอตั รากาลังคนปฏบิ ตั งิ านอย่ใู น รพ.สต.
รับผดิ ชอบประชาชนเฉลีย่ สงู สดุ คอื อาเภอเมืองฯ 1 : 1,114.32 รองลงมาคือ อาเภอสองพนี่ ้อง 1 :
1,075.97 อาเภอทมี่ ีอตั รากาลงั คน เฉล่ยี ตา่ ท่สี ดุ คือ อาเภอหนองหญ้าไซ 1 : 823.54 เมอื่ พิจารณาราย
วิชาชพี พบวา่
1.พยาบาลวชิ าชีพ ถ้ามีการบรรจุขา้ ราชการรอบ 3 ได้ตามแผนทก่ี าหนด รพ.สต.ทกุ แหง่ จะมี
พยาบาลวชิ าชีพปฏบิ ัติงาน โดยมีอตั ราเฉล่ียท่พี ยาบาลวิชาชพี 1 คน ตอ่ ประชากร 4,236 คน
2.นกั วิชาการสาธารณสุขและเจา้ พนักงานสาธารณสขุ โดยเฉล่ียภาพรวมบคุ ลากรตาแหน่งดังกลา่ ว 1 คน
รบั ผิดชอบประชากร 1,467 คน ซ่ึงสูงกวา่ เกณฑ์ทีก่ าหนดเลก็ นอ้ ย

3.เจา้ พนักงานทนั ตสาธารณสขุ โดยเฉลยี่ ภาพรวมบุคลากรตาแหน่งดงั กล่าว 1 คน รบั ผิดชอบประชากร
10,623 คน ซง่ึ สูงกวา่ เกณฑ์ท่กี าหนดมาก แตเ่ น่ืองจากกระทรวงฯ ยกเลกิ การผลิตสาขาวชิ าชีพนแ้ี ลว้ แต่ไปผลิตเป็น
หลกั สูตร สารณสขุ บณั ฑิต (ทนั ตสาธารณสขุ ) แทน จงั หวดั สพุ รรณบุรี ไดว้ างแผนความตอ้ งการไวแ้ ล้ว อยูร่ ะหว่าง
ดาเนินการ

4.แพทย์แผนไทย นโยบายกระทรวงให้พิจารณาบรรจใุ น สถานีอนามัยเฉลิมพระเกียรติฯ และ รพ.
สต. ขนาดใหญ่ก่อน ซึ่งจังหวัดสุพรรณบุรี ได้ดาเนินการตามกาหนด หากแต่ตาแหน่งนี้กระทรวงมีความสามารถ
ในการผลิตน้อย จึงยงั ไมเ่ พยี งพอต่อความตอ้ งการของสถานบริการ และมีการจัดทาแผนอัตรากาลังแล้ว ดังตาราง
ท่ี 2

ตารางที่ 2 ข้อมูลอัตรากาลังบคุ ลากรสายวชิ าชีพ ท่ีปฏิบัติงานใน รพ.สต. จังหวัดสุพ

กรอบ พ.เวช พ.วชิ าชีพ
อัตรา ปฏบิ ตั ิ
ประชากร db อตั ราส่วน กาลัง
ลาดบั หนว่ ยงาน จานวน pop (เฉพาะ จนท. : พยาบาล ข้าราชการ
รพ.สต. (พยาบาล ลูก ้จาง ่ัชวคราว
สสอ.) ประชากร 1:ปชก
2500) ้ขาราชการ
ลูก ้จาง ่ัชวคราว

รวม

1 สสอ.เมอื ง 29 132,604 1,114.32 53 39 0 2 0 41
3 สสอ.เดิมบาง ฯ 20 62,820 910.43 25 8 0 4 0 12
4 สสอ.ด่านชา้ ง 16 52,027 867.12 21 5 0 6 0 11
5 สสอ.บางปลาม้า 17 65,634 1,041.81 26 9 0 1 0 10
6 สสอ.ศรปี ระจนั ต์ 14 49,155 927.45 20 10 0 0 0 10
7 สสอ.ดอนเจดีย์ 9 31,541 830.03 13 7 0 1 0 8
2 สสอ.สองพ่ีน้อง 25 107,597 1,075.97 43 16 0 5 0 21
8 สสอ.สามชกุ 13 42,645 836.18 17 13 0 0 0 13
9 สสอ.อู่ทอง 93,165 1,035.17 37 27 0 0 0 27
10 สสอ.หนองหญ้าไซ 22 32,118 823.54 13 0 0 5 0 5
9 669,306 981.39 268 134 0 24 0 158
รวม
174

พรรณบุรี จาแนกรายอาเภอ ข้อมูล ณ เดือนมถิ ุนายน 2558

จานวนบคุ ลากรสาขาวิชาชพี ทปี่ ฏบิ ัตงิ านใน รพ.สต.

กรอบ นักวิชาการ เจ้าพนักงาน รวม
อตั รากาลงั สาธารณสขุ สาธารณสุข
ัอตราส่วน พยาบาล:ปชกนวก.+จพ.
(FTE พยาบาล 1:2500)สาธารณสขุ
(1:1250)
#รพ.สต - #พยาบาล

้ขาราชการ
พ ันกงานกระทรวง
ลูก ้จาง ั่ชวคราว

ข้าราชการ
พ ันกงานกระทรวง
ลูก ้จาง ั่ชวคราว

ัอตราส่วน นวก.สส.
และจ.สาธารณ ุสข :ปชก (FTE

1:1250)

3,234.24 12 106 39 0 1 19 0 3 62 2,138.77

5,235.00 8 50 28 0 0 12 7 2 49 1,282.04

4,729.73 5 42 16 0 0 18 2 8 44 1,182.43

6,563.40 7 53 19 0 0 11 16 1 47 1,396.47

4,915.50 4 39 17 0 0 15 2 3 37 1,328.51

3,942.63 1 25 10 0 0 12 4 1 27 1,168.19

5,123.67 4 86 25 0 0 27 18 0 70 1,537.10

3,280.38 0 34 11 0 0 7 10 1 29 1,470.52

3,450.56 -5 75 29 0 0 16 14 1 60 1,552.75

6,423.60 4 26 10 0 0 11 10 0 31 1,036.06

4,236.11 535 204 0 1 148 83 20 456 1,467.78

ตารางที่ 2 ขอ้ มูลอัตรากาลังบุคลากรสายวิชาชพี ทีป่ ฏบิ ัติงานใน รพ.สต. จงั หวัดสุพ

จาน

กรอบ

ประชากร อตั ราสว่ น อัตรากาลงั เจ้าพนกั งานทนั ต
จานวน db pop จนท. : นวก.+
ลา หนว่ ยงาน รพ.สต. (เฉพาะ ประชากร
ดับ
สสอ.)
ข้าราชการ
จพ.ทนั ต พนักงานกระทรวง
(1:8000)

1 สสอ.เมอื ง 29 132,604 1,114.32 16.58 709
7.85 115
3 สสอ.เดิมบางฯ 20 62,820 910.43 6.50 113
8.20 050
4 สสอ.ดา่ นชา้ ง 16 52,027 867.12 6.14 114
3.94 003
5 สสอ.บางปลามา้ 17 65,634 1,041.81 13.45 314
5.33 323
6 สสอ.ศรปี ระจนั ต์ 14 49,155 927.45 11.65 002
4.01 012
7 สสอ.ดอนเจดยี ์ 9 31,541 830.03 83.66 16 12 35

2 สสอ.สองพีน่ อ้ ง 25 107,597 1,075.97

8 สสอ.สามชกุ 13 42,645 836.18

9 สสอ.อทู่ อง 22 93,165 1,035.17

10 สสอ.หนองหญา้ ไซ 9 32,118 823.54

รวม 174 669,306 981.39

พรรณบุรี (ต่อ) ความต้องการบคุ ลากรเพม่ิ

นวนบุคลากรสาขาวิชาชพี ทป่ี ฏบิ ัติงานใน รพ.สต.

ูลกจ้างชั่วคราวตสาธารณสขุแพทย์แผนไทย
อัตราส่วน จ.ทันตสาธารณสุข :ปชกรวม
รวม รวม
(FTE 1:8000) ทั้งหมด
ข้าราชการ
ูลกจ้างชั่วคราว

รวม
พ. ิวชาชีพ

นวก.สธ.(สบ.ทันต)
นวก.สธ.

แพทย์แผนไทย
อ่ืนๆ ระบุ

9 16 8,287.75 0 0 0 119 15 0 49 3 1 68
5 7 8,974.29 1 0 1 69 9 13 7 1 0 30
3 5 10,405.40 0 0 0 60 5 0 5 0 0 10
0 5 13,126.80 1 0 1 63 0 0 0 0 0 0
4 6 8,192.50 0 0 0 53 2 3 4 2 0 11
3 3 10,513.67 0 0 0 38 1 0 2 0 4 7
4 8 13,449.63 1 0 1 100 0 0 0 0 0 0
3 8 5,330.63 1 0 1 51 1 0 1 0 1 3
2 2 46,582.50 1 0 1 90 10 2 13 0 2 27
2 3 10,706.00 0 0 0 39 4 6 0 0 0 10
5 63 10,623.90 5 0 5 682 47 24 81 6 8 166

การกาหนดปัญหาสาธารณสขุ ในพืน้ ที่
ในปี 2558 มกี ารกาหนดปัญหาสาธารณสุขตามบรบิ ทของพน้ื ทใ่ี นแตล่ ะอาเภอ ดงั นี้
1. โรคไข้เลือดออก จานวน 5 อาเภอ ได้แก่ อ.เมืองสุพรรณบุรี, อ.ศรีประจันต์, อ.สองพ่ีน้อง,
อ.สามชกุ และ อ.อูท่ อง
2. อนามัยเจริญพนั ธ์ุ จานวน 3 อาเภอ ไดแ้ ก่ อ.เดมิ บางนางบวช, อ.ด่านชา้ ง และ อ.ดอนเจดยี ์
3. ปัญหาวัยรุ่น จานวน 1 อาเภอ ได้แก่ อ.บางปลาม้า
4. อุจจาระรว่ ง จานวน 1 อาเภอ ไดแ้ ก่ อ.หนองหญ้าไซ
มีการนาเสนอการจัดบริการและการดูแลสุขภาพร่วมกันในภาพเครือข่ายบริการ (DHS) เพ่ือ
เพิ่มการเข้าถึงบริการตามประเด็น UCCARE อาเภอละ 3 เร่ือง ดังตารางท่ี 3 และจากการประเมินตนเอง
ตามประเด็น UCCARE (DHS-PCA) ในภาพรวมของอาเภอ พบว่า มีคะแนนการประเมินตนเอง ที่ระดับ
3-3.22 คะแนน และผลการประเมินระดับจังหวัด พบว่า ทุกอาเภอ ผ่านเกณฑ์ ท่ีระดับ 3.08 – 3.50
รายละเอียดดงั ตารางที่ 4-5
ตารางท่ี 3 ปญั หาสาธารณสุข และประเดน็ ท่ีนาเสนอการดูแลสุขภาพรว่ มกัน จาแนกรายอาเภอ จงั หวดั สุพรรณบรุ ี
ลาดับที่ อาเภอ ปญั หาสาธารณสขุ ประเด็นท่นี าเสนอการดูแลสุขภาพร่วมกนั ของ DHS
1. เมอื งสพุ รรณบรุ ี ไขเ้ ลอื ดออก 1. ไขเ้ ลือดออก
2. ผสู้ ูงอายุ
3. Palliative Care
2. เดิ อนามยั เจรญิ พันธุ์ 1. NCD (HT / DM)
มบางนางบวช 2. สขุ ภาพจิต
3. สงู อายุ
3. ดา่ นชา้ ง อนามยั เจรญิ พนั ธุ์ 1. อนามัยเจรญิ พนั ธุ์
2. NCD (HT / DM)
3. Palliative Care
4. บางปลามา้ ปญั หาวัยรนุ่ 1. NCD (HT / DM)
2. พัฒนาการเด็ก
3. ปญั หาวัยรุ่น
5. ศรีประจนั ต์ ไข้เลือดออก 1. สูงอายุ
2. ไขเ้ ลอื ดออก
3. Palliative Care
6. ดอนเจดีย์ อนามยั เจรญิ พนั ธุ์ 1. สูงอายุ
(การต้ังครรภ์กอ่ นวัยอัน 2. Palliative Care
ควร) 3. การตง้ั ครรภ์กอ่ นวัยอนั ควร
7. สองพนี่ ้อง ไข้เลอื ดออก 1. สูงอายุ
2. ไขเ้ ลือดออก
3. Palliative Care
8. สามชกุ ไขเ้ ลือดออก 1. NCD (HT / DM)
2. สุขภาพจิต
3. การฟนื้ ฟูสภาพ
9. อ่ทู อง ไขเ้ ลอื ดออก 1.สูงอายุ
2. ไขเ้ ลือดออก
3. Palliative Care

10. หนองหญา้ ไซ อุจาระร่วง 1. NCD (HT / DM)
2. แพทยแ์ ผนไทย
3. สูงอายุ

ตารางที่ 4 คะแนนการประเมินตนเอง การพฒั นาเครือข่ายสุขภาพระดับอาเภอ (DHS) ตามรายประเดน็

UC-CARE จาแนกรายอาเภอ จังหวดั สพุ รรณบรุ ี ปงี บประมาณ 2558

ที่ อาเภอ Unity District Community Customer Appreciation Resource sharing Essential ภาพรวม
Health Team Participation Focus and Human Care
Development

1. เมืองสพุ รรณบรุ ี 3 3 33 3 33

2. เดิมบางนางบวช 3 3 33 3 33

3. ดา่ นชา้ ง 3 3 33 3 33

4. บางปลามา้ 3 3 3.5 1 3.67 4 3.03

5. ศรปี ระจันต์ 3 3 33 3 33

6. ดอนเจดยี ์ 3.5 3.5 3 3 3 3 3.17

7. สองพ่ีน้อง 3 3 33 3 33

8. สามชกุ 3 3 33 3 33

9. อทู่ อง 3 3 33 3 33

10. หนองหญ้าไซ 3 3 3 3.3 3.5 3.5 3.22

ตารางท่ี 5 ผลการประเมินเครือข่ายสุขภาพระดับอาเภอ (DHS) ตามรายประเดน็ UC-CARE ระดับจังหวดั

จาแนกรายอาเภอ จังหวัดสุพรรณบุรี ปงี บประมาณ 2558

ที่ อาเภอ Unity District Community Customer Appreciation Resource sharing Essential ภาพรวม
Health Team Participation Focus and Human Care
Development

1. เมืองสพุ รรณบรุ ี 3 3 33 3 3.5 3.08

2. เดิมบางนางบวช 4 3 3 3.5 3.5 3.5 3.42

3. ด่านชา้ ง 3.5 3 3 3 3.5 3 3.17

4. บางปลามา้ 3.5 3 3.5 3 3.5 3 3.25

5. ศรีประจันต์ 3.5 4 3 3.5 3 3 3.33

6. ดอนเจดีย์ 3.5 3.5 3.5 3.5 3.5 3 3.42

7. สองพี่นอ้ ง 3 3 33 3 3.5 3.08

8. สามชุก 3.5 3 3 3.5 3 3 3.17

9. อู่ทอง 4 3 3 3.5 3 3 3.25

10. หนองหญ้าไซ 3.5 4 3 3.5 3.5 3.5 3.50

การดาเนนิ งานตามนโยบาย “ทมี หมอครอบครวั ” (Family Care Team)

จังหวัดสุพรรณบุรี เรมิ่ ขับเคลอื่ นนโยบาย Family Care Team มาตง้ั แตป่ ล

ระดบั อาเภอ มีจานวน 107 ทีม ระดบั ตาบลมีจานวน 187 ทมี และระดบั ชุมชนมีจานวน

ชว่ ยเหลือตวั เองไม่ได้ จานวน 1,794 คน Palliative Care จานวน 767 คน และจานวน

ตารางที่ 6 ขอ้ มูลพืน้ ฐานการดาเนินการตามนโยบายทีมหมอครอบครัว จาแนกรายอาเภอ จัง

ลาดับ อาเภอ ทมี หมอ ทมี หมอ ทมี หมอ ผสู้ งู อายุ ผพู้
ครอบครัว ครอบครัว ครอบครวั
(อาเภอ) (ตาบล) (ชุมชน) ผสู้ ูงอายุ ผสู้ งู อายุ ผู้พกิ าร
ท้ังหมด ตดิ เตยี ง ทัง้ หมด

1. เมอื งสพุ รรณบรุ ี 32 32 124 21,351 262 1,810

2. เดมิ บางนางบวช 6 21 121 14,042 126 1,288

3. ด่านชา้ ง 7 17 65 8,838 46 816

4. บางปลาม้า 17 18 62 14,322 294 1,937

5. ศรีประจันต์ 5 15 53 9,697 119 763

6. ดอนเจดีย์ 9 10 38 5,269 31 493

7. สองพน่ี อ้ ง 7 27 102 19,545 138 1,598

8. สามชกุ 5 14 45 10,190 61 1,109

9. อทู่ อง 9 23 91 18,266 199 1,601

10. หนองหญ้าไซ 10 10 41 7,780 66 1,200

รวม 107 187 742 129,300 1,342 12,615

ในรอบปี 2558 ท่ผี ่านมา ทีมหมอครอบครัว ของจังหวดั สุพรรณบรุ ี ได้เข้าไปให้ก
การดแู ล รอ้ ยละ 97.99, กลมุ่ Palliative care ร้อยละ 97.13 และกลมุ่ เด็ก อายุ 0-5

ลายปี 2557 ปัจจุบันมีทีมหมอครอบครัวครอบคลุมครบทุกอาเภอโดยทีมหมอครอบครัว

น 742 ทมี มกี ลุ่มเปูาหมายท่ีต้องดแู ลเป็นผู้สงู อายตุ ิดเตียง จานวน 1,342 คน ผู้พิการที่

นเด็ก อายุ 0-5 ปี ที่ต้องได้รับการสง่ เสรมิ พฒั นาการ จานวน 1,422 คน ดังตารางที่ 6

งหวัดสุพรรณบรุ ี ปี 2558

พิการ จานวนผ้ปู ุวยทีไ่ ดร้ บั การ เด็กอายุ 0-5 ปี ทีต่ ้องได้รับการส่งเสริมพฒั นาการ
ดแู ลแบบประคับประคอง
ผพู้ กิ ารทต่ี ้อง จานวนเดก็ อายุ 0-5 ปี จานวนเดก็ อายุ 0-5 ปี
ได้รับการ (Palliative care)
ดูแล ทั้งหมด ทีต่ ้องไดร้ ับการส่งเสริมพัฒนาการ

376 131 9,784 295

102 120 3,395 7

134 148 3,763 36

288 67 3,662 35

248 83 2,458 723

141 25 1,950 125

179 64 8,005 104

52 53 2,553 35

230 42 6,868 54

44 34 2,546 8

1,794 767 44,984 1,422

การดูแลถึงบ้านแล้ว ดังน้ี กลุ่มผู้สูงอายุติดเตียง ร้อยละ 99.85, กลุ่มผู้พิการท่ีต้องได้รับ
5 ปี ท่ีตอ้ งได้รับการสง่ เสริมพัฒนาการ รอ้ ยละ 92.83 รายละเอียดดังตารางที่ 7

ตารางท่ี 7 กลมุ่ เปูาหมายทไี่ ด้รับการดแู ลตามนโยบายทมี หมอครอบครัว จาแนกรายอาเภ

ลาดับ อาเภอ ผสู้ ูงอายุตดิ เตยี ง ผู้พิการทตี่ ้องได้รับการดูแล

1. เมอื งสุพรรณบรุ ี เปูาหมาย ผลงาน รอ้ ยละ เปาู หมาย ผลงาน รอ้ ยล
2. เดมิ บางนางบวช 262 260 99.24 376 354 94.
3. ดา่ นชา้ ง 126 126 102 102
4. บางปลาม้า 46 46 100 134 134 1
5. ศรีประจันต์ 294 294 100 288 288 1
6. ดอนเจดยี ์ 119 119 100 248 234 1
7. สองพน่ี อ้ ง 31 31 100 141 141 94.
8. สามชกุ 138 138 100 179 179 1
9. อู่ทอง 61 61 100 52 52 1
10. หนองหญ้าไซ 199 199 100 230 230 1
66 66 100 44 44 1
รวม 100 1
1,342 1,340 99.85 1,794 1,758 97.

ภอ จงั หวดั สุพรรณบรุ ี ปี 2558 เดก็ อายุ 0-5ปี
ทต่ี อ้ งได้รับการสง่ เสรมิ พฒั นาการ
Palliative care เปาู หมาย ผลงาน รอ้ ยละ

ละ เปูาหมาย ผลงาน รอ้ ยละ 295 270 91.53
.15 131 131 100 7 7 100
100 120 120 100 36 36 100
100 148 148 100 35 0 0
100 67 67 100
.35 83 83 100 723 689 95.30
100 25 25 100 125 125 100
100 64 64 100 104 104 100
100 53 31 58.49 35 35 100
100 42 42 100 54 54 100
100 34 34 100
.99 767 745 97.13 8 00
1,422 1,320 92.83

ในรอบปี 2558 ทผ่ี ่านมา ทมี หมอครอบครัว ของจังหวัดสพุ รรณบุรี ได้จัดทา Clip Video จานวน
33 เรื่อง Power Point ประกอบเสยี ง จานวน 2 เรื่อง และเร่ืองเล่า จานวน 39 เรื่อง รวมผลงานทั้งหมด
จานวน 74 เร่ือง รายละเอียดดังตารางที่ 8
ตารางท่ี 8 ผลการดาเนนิ งานหมอครอบครัว (FCT) จาแนกรายอาเภอ จงั หวดั สุพรรณบรุ ี ปี 2558

ที่ อาเภอ รวม รวมจานวน (เร่ือง)

Clip Vedio PPT เรอื่ งเลา่

1 เมืองสุพรรณบรุ ี 8 11 10

2 เดิมบางนางบวช 1 04 5

3 ดา่ นชา้ ง 1 05 6

4 บางปลามา้ 1 0 2 3

5 ศรีประจันต์ 1 0 3 4

6 ดอนเจดยี ์ 1 06 7

7 สองพน่ี ้อง 1 1 3 5

8 สามชุก 3 04 7

9 อู่ทอง 14 0 9 29

10 หนองหญา้ ไซ 2 02 4

รวม 33 2 39 74

สัดส่วนผปู้ ุวย HT/DM ไดร้ บั บรกิ ารท่ี ศสม./รพ.สต. ตอ่ โรงพยาบาลแม่ข่าย

ในรอบปี 2558 ท่ผี า่ นมา ผู้ปุวย HT/DM ในเขตพ้ืนที่รับผิดชอบของ ศสม.และ รพ.สต.ในจังหวัด
สุพรรณบุรี มารับบริการผู้ปุวยนอก ท่ี ศสม.และ รพ.สต. จานวน 300,932 คร้ัง และไปรับบริการที่
โรงพยาบาลแม่ข่าย จานวน 334,985 คร้ัง คิดเป็นสัดส่วน ของผู้ปุวย HT/DM ได้รับบริการที่ ศสม./รพ.
สต. เทียบกับโรงพยาบาลแม่ข่าย ร้อยละ 47.32 ต่ากว่าเปูาหมาย (เปูาหมาย 50%) รายละเอียดดัง
ตารางท่ี 9
ตารางท่ี 9 สัดสว่ นผปู้ ุวย HT/DM ได้รบั บรกิ ารท่ี ศสม./รพ.สต. ต่อโรงพยาบาลแม่ข่าย จงั หวดั

สพุ รรณบุรี ปีงบประมาณ 2558

ลาดบั ที่ อาเภอ จานวนคร้งั ของผปู้ วุ ย HT/DM รบั บรกิ ารผู้ปุวยนอก ร้อยละ
ทัง้ หมด (A+B) รพ.แมข่ า่ ย (B) ศสม./รพ.สต. (A)

1 เมอื งสุพรรณบรุ ี 160,333 59,258 101,075 63.04

2 เดมิ บางนางบวช 55,572 37,274 18,298 32.93

3 ด่านช้าง 31,858 17,776 14,082 44.20

4 บางปลามา้ 55,876 36,756 19,120 34.22

5 ศรปี ระจันต์ 51,199 33,234 17,965 35.09

6 ดอนเจดยี ์ 41,928 18,878 23,050 54.98

7 สองพน่ี อ้ ง 57,507 31,644 25,863 44.97

8 สามชุก 48,583 24,420 24,163 49.74

9 อูท่ อง 76,066 45,761 30,305 39.84

10 หนองหญ้าไซ 56,995 29,984 27,011 47.39

รวม 635,917 334,985 300,932 47.32

A = จานวนครั้งของผปู้ ุวย HT/DM ในเขตพน้ื ทีร่ ับผิดชอบของ ศสม.และ รพ.สต.ทมี่ ารับบริการท่ี ศสม.และ รพ.สต.

B = จานวนครั้งของผ้ปู ุวย HT/DM ในเขตพ้นื ท่ีรบั ผดิ ชอบของ ศสม.และ รพ.สต.ท่ีไปรับบรกิ ารทโี่ รงพยาบาลแม่ขา่ ย
การใช้บริการผปู้ ุวยนอก (OPD) ที่หนว่ ยบรกิ ารปฐมภูมิ

ในรอบปี 2558 ท่ีผ่านมา ประชาชนในเขตรับผิดชอบของหน่วยบริการปฐมภูมิ ใช้บริการผู้ปุวย

นอก (OPD) ท่ีหน่วยบริการปฐมภูมิ ในจังหวัดสุพรรณบุรี ร้อยละ 68.30 สูงกว่าเปูาหมาย (เปูาหมาย

60%) รายละเอยี ดดังตารางที่ 10

ตารางท่ี 10 ร้อยละของประชาชนในเขตรับผดิ ชอบใช้บริการผูป้ วุ ยนอก (OPD) ทห่ี นว่ ยบริการปฐมภูมิ

จาแนกรายอาเภอ จงั หวัดสุพรรณบุรี ปงี บประมาณ 2558

ลาดับที่ อาเภอ เปาู หมาย ผลงาน ร้อยละ

1 เมอื งสุพรรณบุรี 122,921 66,844 54.38

2 เดิมบางนางบวช 52,202 39,225 75.14

3 ด่านชา้ ง 42,070 35,017 83.24

4 บางปลามา้ 56,454 40,447 71.65

5 ศรีประจนั ต์ 45,690 33,930 74.26

6 ดอนเจดีย์ 29,929 24,766 82.75

7 สองพี่น้อง 100,056 66,587 66.55

8 สามชุก 35,731 25,832 72.30

9 อทู่ อง 87,448 62,433 71.39

10 หนองหญ้าไซ 30,887 17,004 55.05

รวม 603,388 412,085 68.30

การจัดบริการสุขภาพตาม Core Package ในหน่วยบรกิ ารปฐมภมู ิ
ในปี 2558 เขตสุขภาพปี 5 กาหนดใหเ้ ครือข่ายบริการสขุ ภาพ (CUP) ทกุ แหง่ ไดม้ กี ารพฒั นา

ศักยภาพบริการในภาพเครือขา่ ยบรกิ ารปฐมภูมิ (Primary Care Network) ที่เชอื่ มโยงกับโรงพยาบาลแมข่ ่าย จานวน 10
งานหลกั ได้แก่ พฒั นาการสมวัย, โรคเร้ือรัง (HT/DM), การฟืน้ ฟสู ภาพ, งานแพทย์แผนไทย, สุขภาพชอ่ งปาก,
สุขภาพจติ , การดแู ลผ้สู ูงอายุ (Long Term Care), Acute Care ไดแ้ ก่ Stroke , Stemi , Head Injury, Palliative
Care และเรือ่ งที่ 10 เป็นปัญหาสาธารณสขุ ในพ้นื ท่ี ซงึ่ แตล่ ะอาเภอได้กาหนดปญั หาสาธารณสุขตามบริบทของพ้ืนที่
ในอาเภอของตนเอง โดยสานักงานสาธารณสขุ จังหวัดสุพรรณบรุ ี ได้จัดประชมุ ช้ีแจงแนวทางการดาเนินงาน ตามคู่มือ
ปฏิบัติงานการจดั บริการสขุ ภาพ 6 ด้าน (6 Core Package) ไดแ้ ก่ พัฒนาการเด็ก, สุขภาพชอ่ งปาก, งาน NCD เนน้
(HT/DM), แพทย์แผนไทย, การฟื้นฟสู ภาพ และสุขภาพจิต ของเขตสขุ ภาพที่ 5 ให้แกบ่ ุคลากรท่ีเกีย่ วขอ้ ง ในโรงพยาบาล/

สานักงานสาธารณสุขอาเภอ/โรงพยาบาลสง่ เสรมิ สขุ ภาพตาบล และศูนยส์ ุขภาพชมุ ชนเมือง ทุกแหง่ ของจงั หวดั
สพุ รรณบุรี ไปเมอ่ื วนั ที่ 25 พฤศจกิ ายน 2557 ณ หอ้ งประชมุ ชนั้ 10 โรงพยาบาลเจ้าพระยายมราช เพอ่ื ให้
บคุ ลากรทเี่ ก่ยี วข้อง มคี วามรู้ ความเข้าใจและสามารถใช้คู่มือดังกล่าวได้อย่างมปี ระสทิ ธิภาพและเปน็ ไปในทิศทาง
เดยี วกัน ผู้เข้ารว่ มประชุม ประกอบดว้ ย ผปู้ ฏบิ ัตงิ านใน รพ.สต./ศสม./รพศ./รพท./รพช. และ สสอ.ทุกแห่ง ของ
จงั หวดั สพุ รรณบุรี โดยมี Project Manager ระดับจังหวัด ของแตล่ ะงานใน 6 Core Package เป็นวทิ ยากรบรรยาย

ผลการดาเนินงาน พบวา่ ศสม./รพ.สต.ขนาดใหญ่ มีการจัดบริการ Core Package หลัก ครบ 6 ดา้ น
ครบทุกแห่ง รอ้ ยละ 100 (เกณฑ์ร้อยละ 40) และศสม./รพ.สต.ทุกแหง่ มีการจัดบริการ Core Package หลัก ครบ 6
ด้าน ครบทุกแห่ง ร้อยละ 100 รายละเอยี ดแสดงดงั ตารางท่ี 11 – 12
ตารางท่ี 11 การจัดบริการหลัก (Core package) 6 ด้าน ใน ศสม. /รพ.สต.ขนาดใหญ่ จาแนกรายหนว่ ย

บริการ จงั หวดั สุพรรณบุรี ปีงบประมาณ 2558

ลาดับ ศสม. /รพ.สต.ขนาดใหญ่ พัฒนา โรคเรื้อรงั การฟื้นฟู งานแพทย์ สขุ ภาพช่อง สขุ ภาพ รวม
1 ศสม. สุวรรณภูมิ อ.เมอื งสุพรรณบรุ ี การเดก็ (HT/DM) สภาพ แผนไทย ปาก จติ 6

/ / / / //

2 ศสม. ปราสาททองอ.เมืองสพุ รรณบรุ ี / / / / / /6

3 ศสม. ประตูสาร อ.เมืองสุพรรณบรุ ี / / / / / /6

4 ศสม. บางล่ี อ.สองพ่นี อ้ ง / / / / / /6

5 ศสม. คลองมะดนั อ.สองพ่ีนอ้ ง / / / / / /6

6 รพ.สต.ร้วั ใหญ่ อ.เมอื งสพุ รรณบุรี / / / / / /6

7 รพ.สต.สระแก้ว อ.เมืองสุพรรณบรุ ี / / / / / /6

8 รพ.สต.สนามชัย อ.เมอื งสพุ รรณบรุ ี / / / / / /6

9 สอน.บอ่ สพุ รรณ อ.สองพ่นี ้อง / / / / / /6

10. รพ.สต.บ้านหัววงั อ.สองพี่นอ้ ง / / / / / /6

11. รพ.สต.นางบวช อ.เดิมบางนางบวช / / / / / /6

12. รพ.สต.บางปลาม้า อ.บางปลามา้ / / / / / /6

13. รพ.สต.บา้ นกร่าง อ.ศรีประจนั ต์ / / / / / /6

รวม 13 13 13 13 13 13 13

รอ้ ยละ 100 100 100 100 100 100 100

ตารางท่ี 12 จานวน และร้อยละ ของศสม./รพ.สต ท่จี ดั บริการสุขภาพตาม CORE PACKAGE หลกั 6 ด้าน
จาแนกรายอาเภอ จังหวัดสุพรรณบุรี ปีงบประมาณ 2558

ศสม. / พัฒนาการเด็ก โรคเร้ือรัง(HT/DM) การฟนื้ ฟูสภาพ งานแพทยแ์ ผนไทย สขุ ภาพช่องปาก สุขภาพจิต รวม

ที่ อาเภอ รพ.สต จานวน รอ้ ยละ จานวน รอ้ ยละ จานวน รอ้ ยละ จานวน รอ้ ยละ จานวน รอ้ ยละ จานวน ร้อยละ จานวน รอ้ ยละ
ทัง้ หมด
32 100 32 100 32 100 32 100 32 100 32 100 32 100
1 เมืองสพุ รรณบรุ ี 32 20 100 20 100 20 100 20 100 20 100 20 100 20 100
16 100 16 100 16 100 16 100 16 100 16 100 16 100
2 เดิมบางฯ 20 17 100 17 100 17 100 17 100 17 100 17 100 17 100
14 100 14 100 14 100 14 100 14 100 14 100 14 100
3 ดา่ นชา้ ง 16 9 100 9 100 9 100 9 100 9 100 9 100 9 100
27 100 27 100 27 100 27 100 27 100 27 100 27 100
4 บางปลามา้ 17 13 100 13 100 13 100 13 100 13 100 13 100 13 100
22 100 22 100 22 100 22 100 22 100 22 100 22 100
5 ศรีประจันต์ 14 9 100 9 100 9 100 9 100 9 100 9 100 9 100
179 100 179 100 179 100 179 100 179 100 179 100 179 100
6 ดอนเจดีย์ 9

7 สองพ่ีนอ้ ง 27

8 สามชกุ 13

9 อู่ทอง 22

10 หนองหญ้าไซ 9

รวม 179