30100-0003-งานไฟฟ้าและอิเล็กทรอนิกส์

109

แบบทดสอบก่อนเรยี น
หนว่ ยที่ 9 เร่ือง ตวั เก็บประจุ
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
คำสง่ั เลอื กคำตอบท่ีถูกตอ้ งทส่ี ุดเพยี งคำตอบเดยี ว

1. ตวั เกบ็ ประจุมีคณุ สมบตั ิในการทำงานอย่างไร

ก. ใหก้ ำเนดิ ประจไุ ฟฟ้าออกมา ข. ทำหนา้ ทผ่ี ลติ ประจุไฟฟา้ ขน้ึ มา

ค. ทำหน้าทีเ่ ก็บประจไุ ฟฟา้ ไว้ภายในตวั ง. ทำหน้าที่รักษาระดับประจุไฟฟ้าให้คงที่

2. ค่าความจุของตวั เก็บประจจุ ะเพิ่มขนึ้ ตามคุณสมบัติในขอ้ ใด

ก. เพ่ิมพ้ืนท่แี ผน่ โลหะทงั้ สองให้มากขน้ึ

ข. วางแนวแผ่นโลหะทง้ั สองใหข้ นานกนั

ค. เพ่มิ ระยะหา่ งระหวา่ งแผ่นโลหะทั้งสองใหม้ ากข้ึน

ง. ใชฉ้ นวนค่นั กลางแผน่ โลหะท้งั สองมคี า่ คงตวั ความเป�นฉนวนตำ่

3. ฉนวนชนิดใดมีคา่ คงตวั ความเป�นฉนวนดีท่ีสุด

ก. ยาง ข. เซรามกิ

ค. กระดาษ ง. สุญญากาศ

4. ตวั เกบ็ ประจแุ บบคา่ คงที่ชนดิ ใดทีผ่ ลติ มาใช้งานให้ค่าความจไุ ดส้ ูงท่ีสดุ

ก. เซรามิก ข. แทนทาลัม

ค. ฟล� ม์ พลาสติก ง. อิเลก็ โตรไลตกิ

5. ตัวเก็บประจชุ นดิ ใดทม่ี ีโครงสรา้ งและคุณสมบัตเิ ชน่ เดยี วกบั ตัวเกบ็ ประจุชนิดอเิ ลก็ โตรไลติก

ก. ไมก้า ข. เซรามิก

ค. แทนทาลัม ง. ฟ�ล์มพลาสติก

6. ตัวเก็บประจแุ บบปรบั เปลี่ยนค่าได้ การปรบั ค่าลกั ษณะใดใหค้ า่ ความจุนอ้ ยท่ีสุด

ก. แผ่นโลหะ 2 ชุดวางชดิ ปรบั แยกกันหมด

ข. แผน่ โลหะ 2 ชุดวางห่างปรับแยกกนั หมด

ค. แผน่ โลหะ 2 ชดุ วางชิดปรบั ซ้อนทบั กนั หมด
ง. แผ่นโลหะ 2 ชดุ วางห่างปรับซ้อนทับกนั หมด
7. ตวั เก็บประจแุ บบไมลา่ ร์คือตวั เก็บประจชุ นิดใด

ก. โพลีสไตรนี ข. โพลโี พรพลิ นี

ค. โพลเี อสเตอร์ ง. โพลีคารบ์ อเนต

8. ตวั เก็บประจุตามรปู ขอ้ ใดบอกไว้ถูกตอ้ ง

ก. ชนดิ เซรามิก ความจุ 25 µF ข. ชนดิ เซรามกิ ความจุ 2.2 µF

ค. ชนดิ แทนทาลมั ความจุ 25 µF ง. ชนิดแทนทาลมั ความจุ 2.2 µF

110

9. ค่าความจุ 56 × 10-8 F ตรงกบั ขอ้ ใด

ก. 56,000 pF ข. 560 nF

ค. 5,600 nF ง. 560 µF

10. ตัวเก็บประจบุ อกค่าไว้ดังน้ี 470 µF, 500 VDC เมอ่ื นำไปใช้กับแรงดนั ไฟสลบั จะใช้แรงดัน ไฟ
สลบั ได้สงู สุดเท่าไร

ก. 250 VAC ข. 500 VAC
ค. 750 VAC ง. 1,000 VAC

เฉลยแบบทดสอบก่อนเรียน
หนว่ ยท่ี 9 เรื่อง ตวั เกบ็ ประจุ

1. ค 2. ก 3. ข 4. ง 5. ค 6. ข 7. ค 8. ง 9. ข 10. ก

111

แบบทดสอบหลังเรียน
หน่วยที่ 9 เรื่อง ตวั เกบ็ ประจุ
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
คำสง่ั เลือกคำตอบทถ่ี กู ต้องท่สี ดุ เพียงคำตอบเดียว

1. ตัวเก็บประจุบอกค่าไวด้ งั นี้ 470 µF, 500 VDC เมื่อนำไปใชก้ บั แรงดันไฟสลับ จะใชแ้ รงดัน ไฟสลบั
ไดส้ งู สดุ เทา่ ไร

ก. 250 VAC ข. 500 VAC
ค. 750 VAC ง. 1,000 VAC

2. คา่ ความจุ 56 × 10-8 F ตรงกับขอ้ ใด

ก. 56,000 pF ข. 560 nF

ค. 5,600 nF ง. 560 µF

3. ตัวเกบ็ ประจุตามรูปขอ้ ใดบอกไว้ถกู ตอ้ ง

ก. ชนิดเซรามิก ความจุ 25 µF ข. ชนดิ เซรามิก ความจุ 2.2 µF

ค. ชนิดแทนทาลมั ความจุ 25 µF ง. ชนดิ แทนทาลมั ความจุ 2.2 µF

4. ตัวเก็บประจแุ บบไมลา่ ร์คือตัวเกบ็ ประจชุ นดิ ใด

ก. โพลีสไตรนี ข. โพลโี พรพลิ นี

ค. โพลเี อสเตอร์ ง. โพลคี ารบ์ อเนต

5. ตวั เกบ็ ประจุแบบปรบั เปลี่ยนค่าได้ การปรับค่าลักษณะใดใหค้ ่าความจุน้อยท่ีสดุ

ก. แผ่นโลหะ 2 ชุดวางชดิ ปรบั แยกกันหมด

ข. แผ่นโลหะ 2 ชุดวางห่างปรับแยกกนั หมด

ค. แผน่ โลหะ 2 ชุดวางชิดปรบั ซ้อนทับกนั หมด

ง. แผน่ โลหะ 2 ชดุ วางหา่ งปรบั ซ้อนทับกันหมด

6. ตัวเก็บประจชุ นดิ ใดทม่ี โี ครงสรา้ งและคุณสมบัติเช่นเดียวกับตวั เกบ็ ประจชุ นดิ อิเล็กโตรไลติก

ก. ไมก้า ข. เซรามกิ

ค. แทนทาลัม ง. ฟล� ์มพลาสตกิ

7. ตวั เก็บประจุแบบคา่ คงท่ีชนดิ ใดท่ีผลติ มาใช้งานให้คา่ ความจไุ ดส้ งู ท่ีสดุ

ก. เซรามกิ ข. แทนทาลัม

ค. ฟ�ลม์ พลาสติก ง. อิเล็กโตรไลตกิ

8. ฉนวนชนิดใดมคี า่ คงตัวความเป�นฉนวนดที ่ีสดุ

ก. ยาง ข. เซรามกิ

ค. กระดาษ ง. สุญญากาศ

112

9. คา่ ความจขุ องตวั เก็บประจุจะเพิ่มข้นึ ตามคณุ สมบตั ใิ นข้อใด

ก. เพ่ิมพื้นทแี่ ผ่นโลหะทงั้ สองใหม้ ากขึน้

ข. วางแนวแผน่ โลหะทั้งสองให้ขนานกนั

ค. เพ่ิมระยะห่างระหว่างแผน่ โลหะทง้ั สองให้มากขึ้น

ง. ใช้ฉนวนคน่ั กลางแผน่ โลหะทง้ั สองมีคา่ คงตวั ความเปน� ฉนวนตำ่

10. ตัวเก็บประจุมคี ณุ สมบตั ิในการทำงานอย่างไร

ก. ใหก้ ำเนดิ ประจุไฟฟา้ ออกมา ข. ทำหน้าท่ผี ลติ ประจุไฟฟา้ ขึ้นมา

ค. ทำหน้าทเี่ กบ็ ประจไุ ฟฟ้าไว้ภายในตัว ง. ทำหน้าท่รี กั ษาระดบั ประจุไฟฟ้าใหค้ งที่

เฉลยแบบทดสอบหลงั เรียน
หนว่ ยที่ 9 เรื่อง ตัวเก็บประจุ

1. ก 2. ข 3. ง 4. ค 5. ข 6. ค 7. ง 8. ข 9. ก 10. ค

113

แผนการจดั การเรียนร้ทู ่ี 14 หน่วยที่ 10
วชิ า งานไฟฟ้าและอิเลก็ ทรอนกิ ส์ รหัสวชิ า 30100-0003 เวลารวม 4 ชม.

ช่อื หนว่ ย ตวั เหน่ยี วนำและหมอ้ แปลงไฟฟ้า สอนครั้งที่ 1
ชอ่ื เรอ่ื ง ตวั เหนย่ี วนำและหม้อแปลงไฟฟา้ เวลาสอน 4 ชม.

1. หวั ขอ้ เรื่อง

1.1 ดา้ นความรู้ (ทฤษฎี)

68. คุณสมบตั ขิ องตวั เหนีย่ วนำ

69. ตัวเหนยี่ วนำแบบขดเดยี ว

70. ตวั เหนยี่ วนำแบบหลายขด

71. หมอ้ แปลงกำลงั

72. หน่วยความเหนี่ยวนำ

1.2 ด้านทกั ษะ (ปฏิบัติ)
23. มีทักษะในการแปลงหนว่ ยคา่ ความเหนี่ยวนำของตวั เหนี่ยวนำ

24. อา่ นคา่ ความเหนยี่ วนำแสดงเป�นตัวเลขตัวอักษร

1.3 คณุ ลักษณะอนั พึงประสงคท์ ่ีต้องการใหเ้ กิด (ด้านคุณธรรม จรยิ ธรรม และคา่ นิยมหลกั ของคนไทย)
27. เตรยี มความพร้อมดา้ น วัสดุ อปุ กรณ์สอดคลอ้ งกบั งานได้อยา่ งถูกตอ้ ง

28. มคี วามรบั ผดิ ชอบ ปฏิบัตงิ านได้อยา่ งถกู ตอ้ งในเร่อื งความปลอดภัยและอบุ ตั ภิ ัยต่างๆ และสำเรจ็

ภายใน เวลาท่กี ำหนดอยา่ งมเี หตุและผลตามหลกั ปรัชญาเศรษฐกจิ พอเพยี ง

2. สาระสำคญั

ตวั เหนย่ี วนำเป�นเสน้ ลวดตวั นำจำพวกทองแดงขดเปน� วงเรียงกนั หลายๆรอบ ลักษณะการพัน
เส้นลวดตวั นำแตกต่างกนั จึงถกู เรียกช่อื แตกตา่ งกัน แต่คณุ สมบัติของตัวเหนยี่ วนำมีความเหมอื นกันคือ เมอ่ื มี
กระแสไฟฟา้ ไหลผา่ นเสน้ ลวดตวั นำ จะเกดิ เส้นแรงแม่เหล็กขึน้ รอบเส้นลวด

หมอ้ แปลงไฟฟา้ แกนเหลก็ ฐานรองขดลวดทำดว้ ยแผ่นเหลก็ บางเคลือบฉนวนวางซ้อนกนั ชว่ ยเพม่ิ
คา่ ความเหน่ยี วนำใหม้ ากขึ้น ลดการสูญเสยี เนื่องจากกระแสไหลวน การเรยี กชอ่ื หม้อแปลงแกนเหล็กเรียกตาม
ลักษณะการพนั ขดลวด และตามลกั ษณะโครงสร้างของหม้อแปลง

3. สมรรถนะประจำหนว่ ย / สมรรถนะประจำแผนการจัดการเรียนรู้
18. แปลงหนว่ ยคา่ ความเหนี่ยวนำของตัวเหนี่ยวนำ

19. อ่านคา่ ความเหนย่ี วนำของตัวเหนยี่ วนำแสดงเปน� ตัวเลขตวั อกั ษร

114

4. จุดประสงค์การเรียนรู้
จดุ ประสงค์ทวั่ ไป
40. เพอ่ื ใหม้ ีความรู้เกยี่ วกบั ตวั เหนย่ี วนำและสนามแม่เหลก็ , ตัวเหน่ยี วนำชนิดขดเดียว,ตวั เหน่ียวนำชนิด
หลายขดและชนดิ ของหม้อแปลงไฟฟ้าแกนเหลก็
41. เพอ่ื ให้มที ักษะในการแปลงหนว่ ยค่าความเหน่ียวนำของตวั เหนี่ยวนำ
42. เพอื่ ให้มเี จตคติที่ดีตอ่ การเตรยี มความพร้อมด้านการเตรยี ม วัสดุ อปุ กรณ์ และการปฏิบัติงาน
อยา่ งถกู ต้อง สำเรจ็ ภายในเวลาที่กำหนด มเี หตุและผลตามหลักปรัชญาเศรษฐกจิ พอเพียง
จุดประสงค์เชงิ พฤตกิ รรม
78. บอกลักษณะตัวเหนยี่ วนำและการเกิดสนามแม่เหลก็ ได้
79. เปรียบเทยี บลักษณะตวั เหนย่ี วนำชนิดขดเดยี วแต่ละชนดิ ได้
80. วิเคราะห์ตวั เหนย่ี วนำชนิดหลายขดได้
81. จำแนกชนิดของหมอ้ แปลงไฟฟา้ แกนเหลก็ ได้
82. แปลงหนว่ ยค่าความเหน่ียวนำของตัวเหน่ยี วนำได้

5. เน้อื หาสาระ / สาระการเรียนรู้
ดา้ นความรู้ (ทฤษฎ)ี
67. คุณสมบัติของตวั เหน่ยี วนำ
68. ตวั เหนี่ยวนำแบบขดเดียว
69. ตัวเหน่ียวนำแบบหลายขด
70. หมอ้ แปลงกำลงั
71. หนว่ ยความเหนี่ยวนำ
หมายเหตุ รายละเอยี ดของเน้อื หาสาระจากหนงั สอื เรยี นวชิ างานไฟฟา้ และอิเลก็ ทรอนกิ ส์
ดา้ นทกั ษะ (ปฏบิ ัติ)
21. ปฏบิ ตั ิงาน การวดั ทดสอบหมอ้ แปลง

6. กิจกรรมการจดั การเรยี นรู้
53. ผสู้ อนแจง้ จุดประสงคก์ ารเรยี นของหนว่ ยเรยี นท่ี 10 และการให้ความรว่ มมือของนักศึกษาในการ
ทำกจิ กรรม
54. ผ้สู อนให้ผู้เรยี นบอกถึงตวั เหน่ยี วนำและหม้อแปลงไฟฟา้
55. ผ้สู อนร่วมมือกับผเู้ รียนอธิบายตัวเหนยี่ วนำและหม้อแปลงไฟฟา้
56. ผ้สู อนให้ผู้เรียนทำการแบ่งนักเรยี นออกเป�น 5 กล่มุ ปฏบิ ตั งิ านตวั เหนยี่ วนำและหมอ้ แปลงไฟฟา้

115

7. กิจกรรมเสนอแนะ/งานทม่ี อบหมาย (ถา้ ม)ี
ก่อนเรียน
1. จดั เตรียมเอกสาร ส่ือการเรียนการสอนตามท่ีอาจารยผ์ สู้ อนและบทเรียนกำหนด
2. ทำความเขา้ ใจเกย่ี วกับจุดประสงค์การเรยี น
ขณะเรียน
1. ศึกษาเนื้อหา เรือ่ ง ตัวเหนยี่ วนำและหมอ้ แปลงไฟฟ้า
2. รายงานผลหน้าชั้นเรยี น
3. อธิบาย ตัวเหนย่ี วนำและหม้อแปลงไฟฟา้
4. สรุปผล
หลงั เรยี น
1. คน้ คว้าเรือ่ ง อุปกรณเ์ กีย่ วข้องในงานไฟฟ้าและอิเลก็ ทรอนกิ ส์

8. ส่ือและแหลง่ การเรียนรู้

ส่อื สิง่ พิมพ์
หนงั สอื เรยี นวชิ างานไฟฟา้ และอเิ ล็กทรอนิกส์ อ.พันธ์ศักด์ิ พุฒิมานติ พงศ์

สอื่ โสตทัศน์
รปู ภาพ powerpoint

หุน่ จำลองหรอื ของจริง
-

แหล่งเรยี นรู้เพ่มิ เตมิ
ศกึ ษาค้นควา้ จาก google.co.th

งานทมี่ อบหมาย/กจิ กรรมเสนอแนะ (ถา้ มี)
คน้ คว้าเรอ่ื ง ตวั เหนย่ี วนำและหม้อแปลงไฟฟา้

9. การวดั ผลประเมินผล

ก่อนเรยี น
ทำแบบทดสอบก่อนเรียน ถาม-ตอบ

ขณะเรยี น
ถาม-ตอบ

หลงั เรยี น
มอบหมายใหค้ น้ คว้าเพ่ิมเติมจาก google.co.th
ทำแบบทดสอบหลังเรียน ถาม-ตอบ

116

10. บนั ทกึ หลังการใชแ้ ผนการจดั การเรยี นรู้

ภาคเรียนท.่ี ....................สัปดาห์ท่.ี ...........วนั ท.่ี ..........เดอื น..............................พ.ศ.......................
นักศกึ ษา ชนั้ ................สาขาวิชา..................................สาขางาน..................................กลมุ่ .........

10.1 ผลการใชแ้ ผนการสอน

.............................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................

10.2 ผลการเรียนของนักเรยี น

.............................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................

10.3 ผลการสอนของครู

.............................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................

10.4 ปญ� หา อปุ สรรคและขอ้ เสนอแนะ

.............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................

117

แบบทดสอบก่อนเรยี น
หน่วยที่ 10 เรอ่ื ง ตัวเก็บประจุ
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
คำสั่ง เลือกคำตอบท่ีถกู ตอ้ งทสี่ ดุ เพียงคำตอบเดียว

1. คุณสมบัตขิ องตวั เหนย่ี วนำขอ้ ใดกล่าวไว้ถกู ต้อง

ก. มีการยุบตัวพองตวั ของสนามแมเ่ หล็กตามจังหวะการจ่ายแรงดันไฟสลับ

ข. เกิดแรงเคลอื่ นไฟฟ้าเหนยี่ วนำขึน้ มาเมอื่ มสี นามแม่เหล็กตัดผา่ น

ค. เกิดสนามแม่เหลก็ ไฟฟ้าขน้ึ มาเม่ือจ่ายแรงดนั ให้

ง. ถูกทกุ ขอ้

2. สนามแม่เหลก็ ทีเ่ กิดขน้ึ ในขดลวดมีความสมั พนั ธ์กนั อยา่ งไร

ก. แกนเลก็ เกิดสนามแม่เหลก็ มาก แกนใหญเ่ กิดสนามแมเ่ หลก็ นอ้ ย

ข. พนั รอบนอ้ ยเกิดสนามแมเ่ หล็กมาก พนั รอบมากเกิดสนามแม่เหลก็ น้อย

ค. กระแสไหลน้อยสนามแมเ่ หลก็ เกิดนอ้ ย กระแสไหลมากสนามแม่เหลก็ เกิดมาก

ง. แกนอากาศเกดิ ความเข้มสนามแมเ่ หลก็ มาก แกนเฟอรโ์ รแมกเนตกิ เกดิ ความเข้มสนาม

แมเ่ หล็กนอ้ ย

3. ตัวเหนย่ี วนำชนิดใดมคี ุณสมบัติให้คา่ ความเหน่ียวนำนอ้ ยทส่ี ุด

ก. แกนอากาศ ข. แกนเฟอรไ์ รต์

ค. แกนผงเหลก็ อัด ง. แกนเหล็กแผ่นบาง

4. สัญลักษณ์ตามรูปแทนตัวเหน่ยี วนำชนิดใด

ก. แกนเหล็กแผน่ บาง ข. แกนเฟอรไ์ รต์

ค. แกนอากาศ ง. ถกู ทกุ ข้อ

5. ตัวเหน่ียวนำชนดิ ใดไมน่ ิยมใช้งานที่ความถี่สูง

ก. แกนอากาศ ข. แกนเฟอร์ไรต์

ค. แกนผงเหล็กอัด ง. แกนเหล็กแผน่ บาง

6. ตามรปู เปน� ตัวเหนยี่ วนำชนิดใด

ก. แกนปรบั เปลย่ี นค่าได้ ข. แกนผงเหล็กอดั

ค. แกนทอรอยด์ ง. แกนอากาศ

7. หม้อแปลงชนิดใดที่มีขดลวดเพียงชดุ เดยี ว แตแ่ ยกจุดใชง้ านออกเอาตพ์ ุตหลายตำแหนง่

ก. ชนิดกำลัง ข. ชนิดออโต

ค. ชนิดทอรอยด์ ง. ชนิดลดแรงดัน

118

8. 450V สญั ลกั ษณ์ตามรูปเปน� หมอ้ แปลงชนดิ ใด
220V 250V ก. ชนิดออโต
0V 0V
250V ข. ชนิดทอรอยด์

450V ค. ชนิดเพม่ิ แรงดนั

ง. ชนดิ เพม่ิ – ลดแรงดัน

9. วาริแอกคอื หมอ้ แปลงชนิดใด

ก. ชนดิ ออโต ข. ชนิดทอรอยด์

ค. ชนดิ เพม่ิ แรงดัน ง. ชนดิ ปรับเปลยี่ นแรงดันได้

10. ค่าความเหนยี่ วนำขอ้ ใดมคี ่ามากท่ีสุด

ก. 62,000 µH ข. 0.0068 H

ค. 52.4 mH ง. 0.033 H

เฉลยแบบทดสอบก่อนเรยี น
หน่วยท่ี 10 เรือ่ ง ตัวเกบ็ ประจุ
1. ค 2. ก 3. ข 4. ง 5. ค 6. ข 7. ค 8. ง 9. ข 10. ก

119

แบบทดสอบหลงั เรยี น
หนว่ ยท่ี 10 เรอื่ ง ตัวเหนี่ยวนำและหมอ้ แปลงไฟฟ้า
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
คำสงั่ เลอื กคำตอบทถี่ กู ต้องท่ีสุดเพยี งคำตอบเดียว

1. คา่ ความเหนยี่ วนำขอ้ ใดมีค่ามากที่สดุ

ก. 62,000 µH ข. 0.0068 H

ค. 52.4 mH ง. 0.033 H

2. วารแิ อกคือหม้อแปลงชนดิ ใด

ก. ชนดิ ออโต ข. ชนิดทอรอยด์

ค. ชนิดเพิม่ แรงดนั ง. ชนดิ ปรับเปลย่ี นแรงดนั ได้

3. 450V สญั ลักษณ์ตามรปู เป�นหม้อแปลงชนิดใด
220V 250V ก. ชนดิ ออโต
0V 0V
250V ข. ชนดิ ทอรอยด์

450V ค. ชนิดเพม่ิ แรงดนั

ง. ชนิดเพิม่ – ลดแรงดัน

4. หมอ้ แปลงชนดิ ใดท่มี ีขดลวดเพียงชุดเดยี ว แต่แยกจุดใชง้ านออกเอาตพ์ ตุ หลายตำแหนง่

ก. ชนดิ กำลงั ข. ชนดิ ออโต

ค. ชนิดทอรอยด์ ง. ชนิดลดแรงดัน

5. ตามรปู เปน� ตวั เหนีย่ วนำชนดิ ใด

ก. แกนปรับเปล่ยี นคา่ ได้ ข. แกนผงเหล็กอดั

ค. แกนทอรอยด์ ง. แกนอากาศ

6. ตัวเหนย่ี วนำชนิดใดไมน่ ยิ มใช้งานท่ีความถ่ีสงู

ก. แกนอากาศ ข. แกนเฟอร์ไรต์

ค. แกนผงเหลก็ อัด ง. แกนเหล็กแผน่ บาง

7. สัญลักษณ์ตามรปู แทนตัวเหนี่ยวนำชนิดใด

ก. แกนเหล็กแผ่นบาง ข. แกนเฟอรไ์ รต์

ค. แกนอากาศ ง. ถกู ทกุ ขอ้

8. ตัวเหนยี่ วนำชนิดใดมคี ุณสมบัติให้คา่ ความเหนี่ยวนำน้อยทส่ี ดุ

ก. แกนอากาศ ข. แกนเฟอรไ์ รต์

ค. แกนผงเหลก็ อดั ง. แกนเหล็กแผ่นบาง

120

9. สนามแม่เหล็กทเ่ี กิดขนึ้ ในขดลวดมีความสมั พนั ธ์กนั อย่างไร
ก. แกนเลก็ เกดิ สนามแม่เหลก็ มาก แกนใหญ่เกดิ สนามแม่เหล็กน้อย
ข. พันรอบน้อยเกดิ สนามแม่เหลก็ มาก พันรอบมากเกดิ สนามแม่เหล็กนอ้ ย
ค. กระแสไหลนอ้ ยสนามแมเ่ หล็กเกดิ น้อย กระแสไหลมากสนามแมเ่ หลก็ เกดิ มาก
ง. แกนอากาศเกดิ ความเขม้ สนามแม่เหล็กมาก แกนเฟอร์โรแมกเนติกเกดิ ความเข้มสนาม
แมเ่ หล็กนอ้ ย

10. คุณสมบตั ิของตัวเหน่ียวนำขอ้ ใดกล่าวไว้ถูกตอ้ ง
ก. มีการยุบตัวพองตัวของสนามแมเ่ หล็กตามจังหวะการจ่ายแรงดนั ไฟสลับ
ข. เกิดแรงเคล่ือนไฟฟ้าเหนี่ยวนำขึน้ มาเมือ่ มีสนามแม่เหลก็ ตัดผ่าน
ค. เกิดสนามแมเ่ หลก็ ไฟฟ้าข้นึ มาเมื่อจ่ายแรงดนั ให้
ง. ถูกทุกข้อ

เฉลยแบบทดสอบหลังเรียน
หน่วยที่ 10 เรื่อง ตัวเหนยี่ วนำและหมอ้ แปลงไฟฟา้
1. ก 2. ข 3. ง 4. ค 5. ข 6. ค 7. ง 8. ข 9. ก 10. ค

121

แผนการจดั การเรียนร้ทู ี่ 15 หนว่ ยท่ี 11

วชิ า งานไฟฟา้ และอิเล็กทรอนิกส์ รหัสวชิ า 30100-0003 เวลารวม 4 ชม.

ชื่อหน่วย อุปกรณเ์ ก่ียวขอ้ งในงานไฟฟ้าและอเิ ลก็ ทรอนกิ ส์ สอนคร้ังที่ 1

ชื่อเรอื่ ง อุปกรณ์เก่ียวขอ้ งในงานไฟฟา้ และอิเลก็ ทรอนกิ ส์ เวลาสอน 4 ชม.

1. หวั ข้อเร่ือง

1.1 ด้านความรู้ (ทฤษฎี)

73. ไมโครโฟน

74. ลำโพง

75. รเี ลย์

76. แมกเนติกคอนแทกเตอร์

77. อปุ กรณส์ ารกึ่งตวั นำ

1.2 ดา้ นทกั ษะ (ปฏบิ ัต)ิ

25. มีทกั ษะในการต่อรเี ลย์

1.3 คุณลกั ษณะอันพึงประสงค์ท่ีต้องการใหเ้ กดิ (ดา้ นคุณธรรม จรยิ ธรรม และคา่ นยิ มหลกั ของคนไทย)

29. เตรยี มความพร้อมด้าน วสั ดุ อปุ กรณ์สอดคล้องกับงานได้อย่างถูกตอ้ ง

30. มคี วามรบั ผดิ ชอบ ปฏิบัตงิ านไดอ้ ยา่ งถกู ต้องในเร่อื งความปลอดภัยและอบุ ัติภัยต่างๆ และสำเรจ็

ภายใน เวลาทก่ี ำหนดอย่างมเี หตุและผลตามหลกั ปรัชญาเศรษฐกจิ พอเพยี ง

2. สาระสำคญั

หนา้ ทขี่ องสวติ ช์คอื ตัดไฟฟา้ ไม่ให้ผา่ น หรือตอ่ ไฟฟ้าให้ผ่าน เพ่ือจา่ ยแรงดันไปให้วงจร ลกั ษณะสวติ ช์
ท่ถี กู สรา้ งขึ้นมาใช้งานมีดว้ ยกันหลายแบบ เช่นแบบก้านยาว แบบก้านโคง้ แบบกด แบบเล่อื น แบบหมนุ และ
แบบไมโครโฟนสวติ ช์ เปน� ตน้

รเี ลย์ คือสวติ ช์ท่ีมีหลักการทำงานแตกต่างไปจากสวติ ชธ์ รรมดา ตรงทก่ี ารควบคมุ การทำงานของ
รเี ลย์ ต้องใช้สนามแมเ่ หล็กไปควบคมุ การตดั ต่อของหนา้ สมั ผสั สว่ นประกอบทสี่ ำคญั ของรเี ลยม์ ี 2ส่วนคือ สว่ น
ขดลวด และสว่ นหน้าสัมผัส หนา้ สัมผัสรเี ลยม์ ี 2 สภาวะ คอื สภาวะปกติเปด� (NO ) และสภาวะปกตปิ ด� ( NC )

ขั้วตอ่ สายเป�นข้วั ต่อสำหรับตอ่ ปลายสายไฟเส้นเลก็ ในเมอื่ ตอ้ งการนำสายไฟเสน้ นั้นไปต่อกบั วงจรอ่ืน
หรือต่อเข้ากบั ทพี่ ักสาย ทำให้รอยตอ่ มีความมน่ั คงแขง็ แรง

ไมโครโฟนเปน� อุปกรณ์เปลีย่ นพลงั งานเสียงเปน� พลงั งานไฟฟ้า ไมโครโฟนทีด่ ตี อ้ งสามารถตอบสนอง
ความถี่ไดด้ ีตลอดยา่ นความถ่ีเสียง ไมโครโฟนที่นิยมใช้งานเป�นชนดิ ไดนามกิ ไมโครโฟนใชข้ ดลวดและ
สนามแม่เหลก็ ทำให้เกดิ สญั ญาณเสยี งในรปู สัญญาณไฟฟา้ ไมโครโฟน อีกชนิดหนึง่ คอื คอนเดนเซอรไ์ มโครโฟน ใช้
คณุ สมบตั ิตัวเก็บประจเุ ปลีย่ นค่าความจุไดแ้ รงดนั ไฟสลบั เป�นสญั ญาณ เสยี งสง่ ออกมา

122

ลำโพงทำหน้าทีเ่ ปลี่ยนเสียงทอ่ี ยู่ในรปู สญั ญาณไฟฟา้ ใหเ้ ป�นเสียงอยใู่ นรูปการส่ันสะเทือน ลำโพง
แยกชนดิ ออกไดต้ ามการตอบสนองความถี่ของตัวลำโพง เช่น ลำโพงเสียงท้มุ ลำโพงเสียงกลาง และลำโพงเสียง
แหลม

3. สมรรถนะประจำหนว่ ย / สมรรถนะประจำแผนการจัดการเรียนรู้
1. ตอ่ วงจรรีเลย์ใชง้ าน

4. จดุ ประสงค์การเรยี นรู้
จุดประสงค์ทว่ั ไป
43. เพ่ือให้มีความรู้เกี่ยวกบั หน้าท่ขี องอุปกรณ์ไฟฟ้า สวิตซ์ รีเลย์ ขวั้ ต่อสายไฟ ไมโครโฟน ลำโพง
44. เพอื่ ให้มีทกั ษะในการต่อวงจรรเี ลย์ใชง้ านได้
45. เพอื่ ให้มเี จตคตทิ ี่ดีตอ่ การเตรยี มความพรอ้ มด้านการเตรียม วสั ดุ อุปกรณ์ และการปฏบิ ัติงาน
อย่าง
จุดประสงค์เชงิ พฤตกิ รรม
83. บอกหนา้ ทขี่ องอปุ กรณไ์ ฟฟ้าได้
84. แยกแยะการใชง้ านสวติ ซแ์ ต่ละชนิดได้
85. อธบิ ายการทำงานของรเี ลยไ์ ด้
86. วิเคราะหล์ กั ษณะของขว้ั ต่อสายไฟได้
87. อธิบายคุณสมบตั ิของไมโครโฟนได้
88. จำแนกชนดิ ของลำโพงได้
89. ตอ่ วงจรรเี ลย์ใชง้ านไดถ้ ูกตอ้ ง

5. เนื้อหาสาระ / สาระการเรียนรู้
ดา้ นความรู้ (ทฤษฎี)
72. ไมโครโฟน
73. ลำโพง
74. รเี ลย์
75. แมกเนตกิ คอนแทกเตอร์
76. อปุ กรณ์สารกึ่งตวั นำ
หมายเหตุ รายละเอยี ดของเนอื้ หาสาระจากหนังสือเรียนวชิ างานไฟฟ้าและอเิ ล็กทรอนกิ ส์
ดา้ นทกั ษะ (ปฏิบัต)ิ
22. ปฏิบัตงิ าน การทำงานของรเี ลย์

123

6. กจิ กรรมการจัดการเรียนรู้
57. ผสู้ อนแจ้งจุดประสงคก์ ารเรียนของหนว่ ยเรยี นที่ 11 และการให้ความรว่ มมือของนักศึกษาในการ
ทำกจิ กรรม
58. ผสู้ อนให้ผเู้ รียนบอกถงึ อุปกรณเ์ ก่ยี วขอ้ งในงานไฟฟา้ และอิเล็กทรอนิกส์
59. ผ้สู อนรว่ มมอื กับผ้เู รียนอธบิ ายอุปกรณเ์ กีย่ วขอ้ งในงานไฟฟา้ และอเิ ล็กทรอนิกส์
60. ผู้สอนให้ผู้เรยี นทำการแบ่งนกั เรยี นออกเป�น 5 กล่มุ ปฏิบัตงิ านอุปกรณเ์ กยี่ วข้องในงานไฟฟ้าและ
อเิ ล็กทรอนิกส์

7. กิจกรรมเสนอแนะ/งานท่มี อบหมาย (ถ้าม)ี
ก่อนเรยี น
1. จัดเตรียมเอกสาร สอื่ การเรียนการสอนตามทีอ่ าจารยผ์ ูส้ อนและบทเรียนกำหนด
2. ทำความเข้าใจเก่ียวกบั จุดประสงคก์ ารเรยี น
ขณะเรยี น
1. ศกึ ษาเนอ้ื หา เรือ่ ง อปุ กรณเ์ กยี่ วข้องในงานไฟฟา้ และอิเล็กทรอนิกส์
2. รายงานผลหน้าชั้นเรยี น
3. อธบิ าย อุปกรณเ์ ก่ยี วขอ้ งในงานไฟฟา้ และอิเล็กทรอนกิ ส์
4. สรุปผล
หลงั เรียน
1. ค้นคว้าเร่อื ง วงจรอิเล็กทรอนิกสเ์ บือ้ งต้น

8. ส่ือและแหลง่ การเรยี นรู้
ส่อื สง่ิ พมิ พ์
หนังสือเรียนวชิ างานไฟฟ้าและอเิ ลก็ ทรอนกิ ส์ อ.พนั ธศ์ กั ดิ์ พุฒิมานติ พงศ์
ส่อื โสตทศั น์
รูปภาพ powerpoint
หุน่ จำลองหรอื ของจริง
-
แหลง่ เรยี นรู้เพ่มิ เตมิ
ศึกษาคน้ ควา้ จาก google.co.th
งานทีม่ อบหมาย/กิจกรรมเสนอแนะ (ถ้ามี)
คน้ คว้าเร่อื ง วงจรอเิ ล็กทรอนกิ สเ์ บ้อื งต้น

124

9. การวดั ผลประเมนิ ผล

ก่อนเรยี น
ทำแบบทดสอบก่อนเรียน ถาม-ตอบ

ขณะเรียน
ถาม-ตอบ

หลังเรียน
มอบหมายใหค้ น้ คว้าเพมิ่ เติมจาก google.co.th
ทำแบบทดสอบหลงั เรยี น ถาม-ตอบ

125

10. บนั ทกึ หลังการใชแ้ ผนการจดั การเรยี นรู้

ภาคเรียนท.่ี ....................สัปดาห์ท่.ี ...........วนั ท.่ี ..........เดอื น..............................พ.ศ.......................
นักศกึ ษา ชนั้ ................สาขาวิชา..................................สาขางาน..................................กลุ่ม.........

10.1 ผลการใชแ้ ผนการสอน

.............................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................

10.2 ผลการเรียนของนักเรยี น

.............................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................

10.3 ผลการสอนของครู

.............................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................

10.4 ปญ� หา อปุ สรรคและขอ้ เสนอแนะ

.............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................

126

แบบทดสอบกอ่ นเรียน
หนว่ ยท่ี 11 เรือ่ ง อุปกรณเ์ กี่ยวข้องในงานไฟฟา้ และอิเล็กทรอนิกส์
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
คำสั่ง เลือกคำตอบทีถ่ ูกตอ้ งที่สดุ เพยี งคำตอบเดยี ว

1. คุณสมบัติของตัวเหนยี่ วนำข้อใดกล่าวไวถ้ ูกต้อง

ก. มีการยบุ ตวั พองตัวของสนามแมเ่ หล็กตามจงั หวะการจ่ายแรงดันไฟสลับ

ข. เกดิ แรงเคลอ่ื นไฟฟ้าเหนยี่ วนำขึน้ มาเม่ือมสี นามแมเ่ หลก็ ตดั ผ่าน

ค. เกิดสนามแมเ่ หลก็ ไฟฟา้ ขน้ึ มาเมือ่ จ่ายแรงดนั ให้

ง. ถูกทุกขอ้

2. สนามแมเ่ หล็กท่ีเกดิ ข้ึนในขดลวดมีความสมั พันธ์กันอย่างไร

ก. แกนเลก็ เกดิ สนามแม่เหล็กมาก แกนใหญ่เกิดสนามแม่เหลก็ น้อย

ข. พนั รอบน้อยเกิดสนามแม่เหล็กมาก พนั รอบมากเกิดสนามแมเ่ หลก็ นอ้ ย

ค. กระแสไหลน้อยสนามแม่เหล็กเกดิ นอ้ ย กระแสไหลมากสนามแม่เหลก็ เกิดมาก

ง. แกนอากาศเกิดความเข้มสนามแมเ่ หล็กมาก แกนเฟอรโ์ รแมกเนตกิ เกิดความเขม้ สนาม

แมเ่ หล็กน้อย

3. ตวั เหนี่ยวนำชนิดใดมคี ุณสมบัติให้คา่ ความเหนย่ี วนำนอ้ ยที่สดุ

ก. แกนอากาศ ข. แกนเฟอรไ์ รต์

ค. แกนผงเหล็กอดั ง. แกนเหล็กแผน่ บาง

4. สญั ลักษณต์ ามรปู แทนตัวเหน่ยี วนำชนดิ ใด

ก. แกนเหลก็ แผน่ บาง ข. แกนเฟอร์ไรต์

ค. แกนอากาศ ง. ถกู ทกุ ขอ้

5. ตัวเหนย่ี วนำชนิดใดไม่นยิ มใช้งานที่ความถ่ีสูง

ก. แกนอากาศ ข. แกนเฟอร์ไรต์

ค. แกนผงเหล็กอดั ง. แกนเหล็กแผ่นบาง

6. ตามรปู เป�นตวั เหนีย่ วนำชนิดใด

ก. แกนปรับเปล่ยี นคา่ ได้ ข. แกนผงเหล็กอัด

ค. แกนทอรอยด์ ง. แกนอากาศ

7. หมอ้ แปลงชนดิ ใดที่มขี ดลวดเพียงชดุ เดยี ว แต่แยกจุดใชง้ านออกเอาตพ์ ุตหลายตำแหนง่

ก. ชนดิ กำลัง ข. ชนดิ ออโต

ค. ชนิดทอรอยด์ ง. ชนดิ ลดแรงดัน

127

8. 450V สญั ลกั ษณ์ตามรปู เป�นหมอ้ แปลงชนิดใด
220V 250V ก. ชนิดออโต
0V 0V
250V ข. ชนิดทอรอยด์

450V ค. ชนิดเพ่มิ แรงดนั

ง. ชนิดเพิ่ม – ลดแรงดนั

9. วาริแอกคอื หม้อแปลงชนิดใด

ก. ชนดิ ออโต ข. ชนดิ ทอรอยด์

ค. ชนิดเพ่มิ แรงดัน ง. ชนิดปรับเปลย่ี นแรงดนั ได้

10. ค่าความเหนี่ยวนำขอ้ ใดมคี ่ามากที่สดุ

ก. 62,000 µH ข. 0.0068 H

ค. 52.4 mH ง. 0.033 H

เฉลยแบบทดสอบก่อนเรียน

หน่วยท่ี 11 เรอ่ื ง อุปกรณ์เกย่ี วข้องในงานไฟฟ้าและอเิ ล็กทรอนกิ ส์
1. ข 2. ก 3. ง 4. ค 5. ง 6. ค 7. ก 8. ข 9. ค 10. ง

128

แบบทดสอบหลังเรียน
หน่วยท่ี 11 เรอื่ ง อปุ กรณเ์ กีย่ วขอ้ งในงานไฟฟ้าและอิเล็กทรอนิกส์
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
คำส่งั เลือกคำตอบทถ่ี กู ตอ้ งทีส่ ดุ เพียงคำตอบเดียว

1. ค่าความเหน่ียวนำข้อใดมีค่ามากท่ีสดุ

ก. 62,000 µH ข. 0.0068 H

ค. 52.4 mH ง. 0.033 H

2. วาริแอกคือหมอ้ แปลงชนิดใด

ก. ชนิดออโต ข. ชนิดทอรอยด์

ค. ชนดิ เพ่มิ แรงดัน ง. ชนิดปรับเปลีย่ นแรงดันได้

3. 450V สัญลกั ษณ์ตามรปู เป�นหม้อแปลงชนดิ ใด
220V 250V ก. ชนดิ ออโต
0V 0V
250V ข. ชนิดทอรอยด์

450V ค. ชนิดเพม่ิ แรงดัน

ง. ชนดิ เพมิ่ – ลดแรงดนั

4. หม้อแปลงชนิดใดที่มขี ดลวดเพยี งชดุ เดยี ว แต่แยกจดุ ใชง้ านออกเอาต์พุตหลายตำแหน่ง

ก. ชนิดกำลัง ข. ชนดิ ออโต

ค. ชนิดทอรอยด์ ง. ชนดิ ลดแรงดัน

5. ตามรูปเปน� ตวั เหน่ยี วนำชนิดใด

ก. แกนปรับเปลยี่ นค่าได้ ข. แกนผงเหล็กอดั

ค. แกนทอรอยด์ ง. แกนอากาศ

6. ตัวเหนีย่ วนำชนดิ ใดไมน่ ิยมใชง้ านท่ีความถ่ีสูง

ก. แกนอากาศ ข. แกนเฟอร์ไรต์

ค. แกนผงเหลก็ อดั ง. แกนเหล็กแผ่นบาง

7. สญั ลักษณต์ ามรปู แทนตัวเหนยี่ วนำชนดิ ใด

ก. แกนเหลก็ แผน่ บาง ข. แกนเฟอรไ์ รต์

ค. แกนอากาศ ง. ถกู ทกุ ขอ้

8. ตัวเหน่ียวนำชนดิ ใดมคี ุณสมบัติให้ค่าความเหนี่ยวนำน้อยท่สี ดุ

ก. แกนอากาศ ข. แกนเฟอรไ์ รต์

ค. แกนผงเหลก็ อดั ง. แกนเหล็กแผ่นบาง

129

9. สนามแมเ่ หลก็ ทีเ่ กดิ ข้ึนในขดลวดมีความสัมพันธ์กันอย่างไร
ก. แกนเล็กเกดิ สนามแม่เหลก็ มาก แกนใหญเ่ กิดสนามแมเ่ หล็กน้อย
ข. พันรอบนอ้ ยเกดิ สนามแม่เหล็กมาก พันรอบมากเกดิ สนามแม่เหลก็ นอ้ ย
ค. กระแสไหลน้อยสนามแมเ่ หล็กเกดิ นอ้ ย กระแสไหลมากสนามแมเ่ หลก็ เกดิ มาก
ง. แกนอากาศเกิดความเขม้ สนามแม่เหล็กมาก แกนเฟอร์โรแมกเนตกิ เกดิ ความเขม้ สนาม
แม่เหลก็ น้อย

10. คณุ สมบัตขิ องตวั เหนยี่ วนำข้อใดกลา่ วไวถ้ ูกตอ้ ง
ก. มีการยุบตัวพองตัวของสนามแมเ่ หลก็ ตามจงั หวะการจ่ายแรงดนั ไฟสลับ
ข. เกิดแรงเคลือ่ นไฟฟา้ เหน่ยี วนำขน้ึ มาเมอื่ มสี นามแม่เหลก็ ตัดผ่าน
ค. เกดิ สนามแม่เหลก็ ไฟฟ้าข้ึนมาเม่อื จ่ายแรงดันให้
ง. ถกู ทุกขอ้

เฉลยแบบทดสอบหลังเรยี น
หน่วยท่ี 11 เรอ่ื ง อปุ กรณเ์ กย่ี วขอ้ งในงานไฟฟ้าและอิเลก็ ทรอนิกส์
1. ง 2. ค 3. ข 4. ก 5. ค 6. ง 7. ค 8. ง 9. ก 10. ข

130

แผนการจัดการเรียนร้ทู ี่ 16 หน่วยที่ 12

วิชา งานไฟฟ้าและอิเลก็ ทรอนกิ ส์ รหัสวิชา 30100-0003 เวลารวม 8 ชม.

ชื่อหนว่ ย วงจรอิเลก็ ทรอนกิ ส์เบ้อื งตน้ สอนครั้งท่ี 1

ช่อื เร่ือง เขยี นลายวงจรพมิ พบ์ นแผน่ วงจรพมิ พ์ เวลาสอน 4 ชม.

1. หวั ขอ้ เร่อื ง

1.1 ดา้ นความรู้ (ทฤษฎ)ี

78. อเิ ล็กทรอนกิ สแ์ ละวงจร

79. แผน่ วงจรพมิ พ์และการสร้างแบบลายวงจร

80. การสร้างลายวงจรพมิ พ์แบบง่าย

1.2 ดา้ นทักษะ (ปฏบิ ัต)ิ

26. มที ักษะการเขยี นลายวงจรพิมพ์บนแผ่นวงจรพิมพ์

1.3 คุณลักษณะอนั พงึ ประสงคท์ ี่ตอ้ งการให้เกิด (ดา้ นคุณธรรม จรยิ ธรรม และคา่ นิยมหลักของคนไทย)

31. เตรียมความพรอ้ มด้าน วัสดุ อปุ กรณ์สอดคล้องกบั งานไดอ้ ยา่ งถูกต้อง

32. มีความรับผดิ ชอบ ปฏิบัติงานได้อย่างถูกต้องในเร่อื งความปลอดภยั และอบุ ตั ภิ ยั ต่างๆ และสำเร็จ

ภายใน เวลาทกี่ ำหนดอย่างมีเหตุและผลตามหลักปรัชญาเศรษฐกจิ พอเพยี ง

2. สาระสำคญั

วงจรตัวตา้ นทาน เป�นวงจรต่อตัวตา้ นทานร่วมกัน จัดในรูปวงจรได้ 3 แบบคือ วงจรอนกุ รมเปน� วงจร
ตอ่ ตวั ต้านทานเรยี งลำดับกนั ย่งิ ต่อเพิ่มขึ้นความต้านทานย่ิงเพิม่ ข้ึน วงจรขนานเปน� วงจรต่อตัวต้านทานคร่อม
ขนานกนั ทกุ ตวั ทีจ่ ดุ รวมกัน 2 จุด ความต้านทานผลรวมของวงจรน้อยกวา่ ค่าความตา้ นทานตัวทนี่ ้อยท่ีสดุ ในวงจร
วงจรผสมเป�นการตอ่ ตวั ต้านทานร่วมกนั ระหวา่ งการตอ่ แบบอนกุ รมและการต่อแบบขนาน

วงจรตัวเกบ็ ประจุ เป�นวงจรตอ่ ตวั เก็บประจรุ ว่ มกัน จัดในรูปวงจรได้ 3 แบบ เช่นเดียวกับตัวต้านทาน คือ
วงจรอนุกรมเปน� วงจรต่อตวั เก็บประจุเรยี งลำดับกันไป มีผลให้คา่ ความจรุ วมในวงจรลดลงเหลอื นอ้ ยกว่าค่าความ
จุตวั ท่นี ้อยทสี่ ุดในวงจร วงจรขนานเป�นวงจรตอ่ ตวั เกบ็ ประจคุ รอ่ มขนานกนั ทุกตวั ทจ่ี ุดรวมกัน 2 จุด ค่าความจุ
รวมในวงจรเพ่ิมข้ึนตามค่าการต่อตัวเกบ็ ประจเุ พมิ่ วงจรผสมเปน� การต่อตัวเก็บประจรุ ่วมกนั ระหว่างการต่อแบบ
อนุกรมและการตอ่ แบบขนาน

วงจรตวั เหนี่ยวนำ เป�นวงจรตอ่ ตวั เหนย่ี วนำร่วมกนั จดั ในรูปวงจรได้ 3 แบบ เชน่ เดียวกับตวั ตา้ นทาน
และมีคุณสมบตั ิของวงจรเหมอื นกนั เพียงแต่หนว่ ยใช้งานแตกตา่ งกนั

วงจรพมิ พ์ เป�นแผ่นพลาสติกที่ผวิ หนึ่งถูกเคลอื บด้วยแผ่นทองแดงบาง นำมาใชท้ ำลายวงจรพมิ พ์ เพ่ือ
ตอ่ อปุ กรณ์อเิ ลก็ ทรอนิกสเ์ ข้าด้วยกัน ลายวงจรพิมพ์มีสว่ นสำคญั ต่อการใช้งานดงั นน้ั การเขียน และการออกแบบ
ตอ้ งถกู ตอ้ งเหมาะสม เพ่ือให้เกิดประสทิ ธิภาพในการใชง้ าน

131

ตะกั่วบัดกรี เปน� วสั ดุใช้ทำหนา้ ทเ่ี ช่อื มประสานรอยตอ่ ของสายไฟ หรือขาอุปกรณอ์ ิเล็กทรอนกิ สเ์ ข้า
ดว้ ยกนั ส่วนประกอบของตะกั่วบดั กรปี ระกอบดว้ ยดบี ุก และตะก่วั ในอตั ราส่วน60/40 ตอนกลางของเส้นลวด
ตะก่ัวบัดกรมี นี ำ้ ยาประสานบรรจอุ ยู่

หวั แรง้ ทใี่ ช้งานทางดา้ นไฟฟ้าและอเิ ลก็ ทรอนิกส์เป�นหัวแร้งไฟฟา้ ทำหน้าทีใ่ ห้ความร้อนเพอื่ ใชห้ ลอม
ละลายตะกว่ั บัดกรี ช่วยในการบดั กรีชน้ิ งานอเิ ล็กทรอนกิ สต์ ่างๆ

3. สมรรถนะประจำหนว่ ย / สมรรถนะประจำแผนการจดั การเรยี นรู้
2. เขียนลายวงจรพิมพ์บนแผ่นวงจรพมิ พ์

4. จดุ ประสงค์การเรียนรู้
จุดประสงค์ทัว่ ไป
46. เพอื่ ให้มีความรู้เกย่ี วกับวงจรอเิ ลก็ ทรอนกิ ส์เบื้องตน้ วงจรตัวต้านทาน วงจรตัวเก็บประจุ วงจรตัว
เหนยี่ วนำ แผน่ วงจรพิมพ์และลายวงจรพิมพ์ ตะก่วั บดั กรี หัวแรง้ การเตรยี มหัวแร้งแช่ให้พร้อมใชง้ าน
และการบัดกรีอุปกรณ์บนแผนวงจรพิมพ์
47. เพื่อให้มีทกั ษะในการเขียนลายวงจรพิมพ์บนแผน่ วงจรพมิ พไ์ ด้
48. เพอื่ ให้มีเจตคติท่ีดตี อ่ การเตรียมความพร้อมดา้ นการเตรียม วัสดุ อปุ กรณ์ และการปฏิบัตงิ าน
อย่างถกู ตอ้ ง สำเร็จภายในเวลาที่กำหนด มีเหตแุ ละผลตามหลกั ปรชั ญาเศรษฐกจิ พอเพยี ง
จดุ ประสงค์เชงิ พฤตกิ รรม
90. อธิบายวงจรอิเล็กทรอนิกสเ์ บือ้ งตน้
91. วเิ คราะห์การเขยี นวงจรตวั ตา้ นทาน
92. วิเคราะห์การเขียนวงจรตวั เกบ็ ประจุ
93. วิเคราะห์ลกั ษณะของขว้ั ตอ่ สายไฟได้
94. ยกตัวอยา่ งการเขยี นแผ่นวงจรพมิ พ์และลายวงจรพิมพ์

5. เนอื้ หาสาระ / สาระการเรยี นรู้
ด้านความรู้ (ทฤษฎี)
77. อิเล็กทรอนิกสแ์ ละวงจร
78. แผน่ วงจรพมิ พแ์ ละการสร้างแบบลายวงจร
79. การสรา้ งลายวงจรพิมพแ์ บบง่าย
หมายเหตุ รายละเอียดของเนือ้ หาสาระจากหนงั สือเรียนวิชางานไฟฟา้ และอเิ ลก็ ทรอนกิ ส์
ด้านทกั ษะ (ปฏิบัติ)
23. ปฏิบัตงิ าน การสรา้ งลายวงจรพิมพแ์ บบงา่ ย

132

6. กจิ กรรมการจัดการเรยี นรู้
61. ผู้สอนแจง้ จดุ ประสงคก์ ารเรียนของหนว่ ยเรียนที่ 12 และการให้ความรว่ มมือของนกั ศึกษาในการ
ทำกจิ กรรม
62. ผสู้ อนให้ผู้เรยี นบอกถงึ วงจรอเิ ล็กทรอนิกส์เบอ้ื งตน้
63. ผู้สอนร่วมมอื กับผู้เรยี นอธิบายวงจรอเิ ล็กทรอนกิ ส์เบ้อื งตน้
64. ผู้สอนให้ผเู้ รียนทำการแบ่งนกั เรียนออกเป�น 5 กลมุ่ ปฏิบตั ิงานวงจรอเิ ลก็ ทรอนิกสเ์ บอ้ื งต้น

7. กจิ กรรมเสนอแนะ/งานท่ีมอบหมาย (ถา้ ม)ี
กอ่ นเรยี น
1. จดั เตรียมเอกสาร สือ่ การเรียนการสอนตามท่อี าจารยผ์ ้สู อนและบทเรียนกำหนด
2. ทำความเขา้ ใจเกย่ี วกบั จดุ ประสงค์การเรยี น
ขณะเรียน
1. ศกึ ษาเนื้อหา เร่ือง วงจรอิเลก็ ทรอนกิ สเ์ บ้ืองตน้
2. รายงานผลหน้าช้ันเรยี น
3. อธิบาย วงจรอิเล็กทรอนิกสเ์ บ้อื งต้น
4. สรุปผล
หลังเรียน
1. คน้ ควา้ เรื่อง วงจรอิเล็กทรอนิกส์เบ้อื งตน้

8. ส่อื และแหล่งการเรียนรู้
สือ่ สงิ่ พิมพ์
หนังสือเรยี นวิชางานไฟฟา้ และอเิ ล็กทรอนกิ ส์ อ.พนั ธศ์ ักด์ิ พุฒิมานติ พงศ์
สือ่ โสตทัศน์
รปู ภาพ powerpoint
ห่นุ จำลองหรอื ของจริง
-
แหล่งเรยี นรู้เพิ่มเติม
ศึกษาคน้ ควา้ จาก google.co.th
งานทมี่ อบหมาย/กจิ กรรมเสนอแนะ (ถา้ ม)ี
ค้นคว้าเรอื่ ง วงจรอเิ ลก็ ทรอนิกส์เบอ้ื งต้น

133

9. การวัดผลประเมินผล

กอ่ นเรยี น
ทำแบบทดสอบกอ่ นเรียน ถาม-ตอบ

ขณะเรยี น
ถาม-ตอบ

หลังเรียน
มอบหมายใหค้ น้ คว้าเพม่ิ เติมจาก google.co.th
ถาม-ตอบ

134

10. บนั ทึกหลังการใช้แผนการจดั การเรียนรู้

ภาคเรยี นที.่ ....................สัปดาห์ท.่ี ...........วนั ท.่ี ..........เดือน..............................พ.ศ.......................
นกั ศกึ ษา ชน้ั ................สาขาวิชา..................................สาขางาน..................................กลุม่ .........

10.1 ผลการใช้แผนการสอน

.............................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................

10.2 ผลการเรยี นของนักเรยี น

.............................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................

10.3 ผลการสอนของครู

.............................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................

10.4 ป�ญหา อปุ สรรคและข้อเสนอแนะ

.............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................

135

แบบทดสอบก่อนเรยี น
หนว่ ยท่ี 12 เรอ่ื ง วงจรอเิ ลก็ ทรอนกิ สเ์ บอ้ื งต้น
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
คำสัง่ เลือกคำตอบที่ถูกต้องทส่ี ดุ เพียงคำตอบเดียว

1. ความหมายของวงจรไฟฟา้ และอเิ ลก็ ทรอนกิ ส์ข้อใดถกู ต้องท่สี ุด

ก. การรวมอปุ กรณต์ ่างๆ เข้าดว้ ยกัน

ข. การนำอุปกรณ์แต่ละตัวมาประกอบร่วมกนั

ค. วงจรรปู แบบใหม่ที่เกิดจากการคิดประดษิ ฐ์ขึ้นมา

ง. วงจรถูกนำไปใช้ประโยชน์ทางไฟฟา้ และอิเล็กทรอนิกส์

2. ประโยชน์ของแผน่ วงจรพมิ พค์ ืออะไร

ก. เชอ่ื มตอ่ อปุ กรณ์ให้อยใู่ นรูปวงจร ข. รองรบั อปุ กรณ์อิเลก็ ทรอนกิ ส์

ค. สร้างลายวงจรพิมพ์ ง. ถูกทุกข้อ

3. การสรา้ งลายวงจรพมิ พบ์ นแผ่นวงจรพิมพว์ ธิ ใี ดทส่ี ะดวกเหมาะสมกับนกั ทดลองเบอ้ื งตน้

ก. เขียนลายดว้ ยปากกาเคมกี นั น้ำ ข. กระดาษถ่ายเอกสารลอกลาย

ค. ฟ�ล์มไวแสง ง. ซลิ คส์ กรนี

4. เม่อื ต้องการบดั กรีงานบนแผน่ วงจรพิมพ์ ควรใชห้ ัวแร้งบดั กรีขนาดเทา่ ไร

ก. 15 – 30 วตั ต์ ข. 30 – 50 วตั ต์

ค. 50 – 100 วัตต์ ง. 100 – 150 วัตต์

5. ตะก่ัวบัดกรีที่ดมี จี ุดหลอมละลายต่ำคอื ชนิดใด

ก. ตะกว่ั 37% ดบี ุก 63% ข. ตะกั่ว 40% ดบี กุ 60%

ค. ตะกว่ั 50% ดบี ุก 50% ง. ตะกวั่ 63% ดบี กุ 37%

6. ตะก่วั บัดกรีท่ีใชใ้ นงานอเิ ล็กทรอนกิ สม์ ีสว่ นท่ีแตกตา่ งจากตะกวั่ บัดกรที ั่วไปคือสว่ นใด

ก. ใช้ส่วนผสมทีม่ ตี ะก่วั มากกวา่ ปกติ

ข. มจี ุดหลอมละลายสูงกว่าตะกั่วบัดกรที ่วั ไป

ค. ตอนกลางเส้นตะก่ัวมนี ้ำยาประสานบรรจุอยู่

ง. ตะก่ัวผลติ เป�นเสน้ ลวดขนาดเล็กมีความยาวมาก

7. น้ำยาประสานทใี่ ช้ในการบดั กรีดว้ ยตะก่ัวบดั กรที ำหนา้ ท่อี ะไร

ก. ชว่ ยเคลอื บผิวตะกว่ั บัดกรแี ละชน้ิ งานไมใ่ หเ้ กดิ สนมิ

ข. ช่วยใหต้ ะกั่วบดั กรีเกาะตดิ ชิน้ งานไดด้ ีขึ้น

ค. ทำความสะอาดผวิ หนา้ ของจุดบัดกรี

ง. ถกู ทุกขอ้

136

8. ลกั ษณะใดเป�นจุดบัดกรีทีด่ ี

ก. ข.

ค. ง.

9. แหลง่ จ่ายแรงดนั ไฟตรงประกอบดว้ ยอปุ กรณห์ ลักทจ่ี ำเป�นอะไรบา้ ง

ก. หม้อแปลงกำลัง ไดโอด

ข. หม้อแปลงกำลัง ไดโอด ตัวเกบ็ ประจุ

ค. หม้อแปลงกำลงั ไดโอด ตัวเก็บประจุ ฟว� ส์

ง. หม้อแปลงกำลงั ไดโอด ตวั เกบ็ ประจุ ฟ�วส์ เต้าเสียบพรอ้ มสายไฟ

10. เคร่อื งหรีไ่ ฟฟา้ สามารถปรบั ปรุงไปใช้เป�นวงจรอะไรได้

ก. ควบคุมวงจรไฟฟา้ อตั โนมตั ิ ข. กำเนิดวงจรไฟกระพรบิ

ค. ปรับความเร็วมอเตอร์ ง. ควบคมุ ระดบั ไฟตรง

เฉลยแบบทดสอบก่อนเรยี น
หน่วยท่ี 12 เร่อื ง วงจรอเิ ลก็ ทรอนกิ สเ์ บอ้ื งตน้

1. ค 2. ง 3. ข 4. ก 5. ก 6. ค 7. ง 8. ข 9. ง 10. ค

137

แผนการจัดการเรียนรูท้ ี่ 17 หนว่ ยที่ 12

วชิ า งานไฟฟ้าและอเิ ลก็ ทรอนิกส์ รหสั วิชา 30100-0003 เวลารวม 8 ชม.

ชือ่ หนว่ ย วงจรอิเลก็ ทรอนกิ ส์เบอ้ื งต้น สอนครงั้ ท่ี 2
ชือ่ เรือ่ ง ประกอบวงจรอิเลก็ ทรอนิกสเ์ บอื้ งตน้ เวลาสอน 4 ชม.

1. หัวขอ้ เร่ือง

1.1 ดา้ นความรู้ (ทฤษฎี)

81. หวั แรง้ บดั กรี

82. ตะก่วั บดั กรี

83. เครือ่ งดดู ตะก่ัวบัดกรี

84. เทคนิคการบัดกรีอปุ กรณ์

85. วงจรอิเลก็ ทรอนิกสเ์ บือ้ งตน้

1.2 ดา้ นทกั ษะ (ปฏิบตั ิ)
27. มที กั ษะเทคนคิ การบัดกรแี ลประกอบวงจร

1.3 คุณลกั ษณะอันพึงประสงค์ที่ตอ้ งการให้เกดิ (ดา้ นคุณธรรม จรยิ ธรรม และค่านิยมหลกั ของคนไทย)

33. เตรยี มความพรอ้ มดา้ น วัสดุ อุปกรณ์สอดคลอ้ งกับงานไดอ้ ยา่ งถูกต้อง

34. มคี วามรบั ผิดชอบ ปฏิบตั งิ านไดอ้ ยา่ งถกู ตอ้ งในเรอ่ื งความปลอดภยั และอุบตั ภิ ยั ตา่ งๆ

2. สาระสำคญั

วงจรตวั ตา้ นทาน เปน� วงจรต่อตวั ต้านทานรว่ มกัน จดั ในรูปวงจรได้ 3 แบบคือ วงจรอนกุ รมเปน� วงจร

ต่อตัวต้านทานเรียงลำดับกนั ย่งิ ตอ่ เพม่ิ ขน้ึ ความต้านทานยงิ่ เพิม่ ข้นึ วงจรขนานเปน� วงจรต่อตัวต้านทานครอ่ ม

ขนานกนั ทกุ ตัวที่จดุ รวมกัน 2 จุด ความต้านทานผลรวมของวงจรนอ้ ยกวา่ คา่ ความต้านทานตัวทนี่ ้อยทสี่ ดุ ในวงจร

วงจรผสมเป�นการตอ่ ตวั ตา้ นทานรว่ มกันระหว่างการตอ่ แบบอนุกรมและการต่อแบบขนาน

วงจรตวั เก็บประจุ เป�นวงจรตอ่ ตัวเก็บประจุรว่ มกนั จดั ในรูปวงจรได้ 3 แบบ เช่นเดียวกบั ตัวต้านทาน คอื

วงจรอนุกรมเปน� วงจรตอ่ ตวั เกบ็ ประจุเรียงลำดบั กันไป มผี ลให้ค่าความจุรวมในวงจรลดลงเหลอื น้อยกวา่ ค่าความ

จตุ ัวทนี่ อ้ ยทสี่ ุดในวงจร วงจรขนานเปน� วงจรตอ่ ตวั เก็บประจุครอ่ มขนานกันทกุ ตัวทจ่ี ดุ รวมกัน 2 จุด คา่ ความจุ

รวมในวงจรเพิม่ ขึ้นตามคา่ การตอ่ ตัวเกบ็ ประจุเพม่ิ วงจรผสมเปน� การตอ่ ตัวเก็บประจรุ ่วมกันระหวา่ งการต่อแบบ

อนกุ รมและการตอ่ แบบขนาน

วงจรตวั เหน่ยี วนำ เปน� วงจรตอ่ ตวั เหน่ยี วนำรว่ มกนั จดั ในรปู วงจรได้ 3 แบบ เช่นเดียวกบั ตัวต้านทาน

และมคี ุณสมบตั ิของวงจรเหมอื นกัน เพียงแต่หน่วยใช้งานแตกต่างกนั

วงจรพิมพ์ เปน� แผน่ พลาสตกิ ท่ีผวิ หน่งึ ถูกเคลอื บด้วยแผ่นทองแดงบาง นำมาใช้ทำลายวงจรพิมพ์ เพอ่ื

ต่ออุปกรณอ์ เิ ลก็ ทรอนิกส์เขา้ ดว้ ยกัน ลายวงจรพิมพ์มสี ่วนสำคญั ตอ่ การใช้งานดงั น้นั การเขยี น และการออกแบบ

ตอ้ งถูกตอ้ งเหมาะสม เพ่ือให้เกิดประสทิ ธภิ าพในการใช้งาน

138

ตะกว่ั บดั กรี เป�นวัสดุใช้ทำหนา้ ทีเ่ ชื่อมประสานรอยต่อของสายไฟ หรือขาอุปกรณอ์ เิ ลก็ ทรอนกิ ส์เข้า
ด้วยกนั ส่วนประกอบของตะกั่วบัดกรีประกอบด้วยดีบุก และตะก่ัวในอตั ราสว่ น60/40 ตอนกลางของเส้นลวด
ตะกั่วบัดกรีมีน้ำยาประสานบรรจอุ ยู่

หัวแรง้ ท่ีใช้งานทางด้านไฟฟ้าและอเิ ล็กทรอนกิ สเ์ ปน� หัวแรง้ ไฟฟ้า ทำหน้าทีใ่ ห้ความรอ้ นเพ่ือใชห้ ลอม
ละลายตะกวั่ บัดกรี ช่วยในการบดั กรชี น้ิ งานอเิ ลก็ ทรอนกิ ส์ตา่ งๆ

3. สมรรถนะประจำหน่วย / สมรรถนะประจำแผนการจัดการเรยี นรู้
3. ประกอบวงจรอิเล็กทรอนิกสเ์ บื้องต้น

4. จดุ ประสงค์การเรียนรู้
จดุ ประสงค์ท่วั ไป
49. เพอ่ื ให้มีความรู้เกยี่ วกับวงจรอเิ ล็กทรอนกิ ส์เบ้ืองตน้ วงจรตัวต้านทาน วงจรตัวเก็บประจุ วงจรตัว
เหนย่ี วนำ แผน่ วงจรพิมพ์และลายวงจรพมิ พ์ ตะก่วั บดั กรี หัวแร้ง การเตรียมหัวแรง้ แช่ให้พรอ้ มใชง้ าน
และการบัดกรีอุปกรณ์บนแผนวงจรพมิ พ์
50. เพือ่ ให้มีทักษะในการเขยี นลายวงจรพมิ พ์บนแผน่ วงจรพิมพไ์ ด้
51. เพอ่ื ใหม้ เี จตคตทิ ่ีดีตอ่ การเตรียมความพรอ้ มด้านการเตรยี ม วัสดุ อุปกรณ์ และการปฏิบตั งิ าน
อยา่ งถกู ตอ้ ง สำเร็จภายในเวลาที่กำหนด มีเหตแุ ละผลตามหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพยี ง
จุดประสงคเ์ ชงิ พฤตกิ รรม
95. บอกคณุ สมบตั ิของตะกว่ั บัดกรี
96. บอกหนา้ ทีก่ ารทำงานของหัวแรง้
97. อธบิ ายการเตรยี มหัวแรง้ แชใ่ ห้พรอ้ มใช้งาน
98. อธบิ ายการบดั กรีอปุ กรณ์บนแผนวงจรพมิ พ์
99. เขียนลายวงจรพมิ พบ์ นแผ่นวงจรพมิ พไ์ ด้

5. เน้อื หาสาระ / สาระการเรยี นรู้
ดา้ นความรู้ (ทฤษฎี)
80. หัวแร้งบัดกรี
81. ตะกัว่ บดั กรี
82. เครอ่ื งดดู ตะกัว่ บดั กรี
83. เทคนคิ การบัดกรอี ุปกรณ์
84. วงจรอเิ ล็กทรอนิกส์เบอื้ งตน้
หมายเหตุ รายละเอียดของเนอ้ื หาสาระจากหนังสือเรียนวิชางานไฟฟ้าและอเิ ลก็ ทรอนิกส์
ด้านทกั ษะ (ปฏิบตั )ิ
24. ปฏบิ ตั ิงาน การบดั กรี

139

6. กจิ กรรมการจดั การเรียนรู้
65. ทบทวนเขียนลายวงจรพมิ พบ์ นแผ่นวงจรพิมพ์
66. ผูส้ อนให้ผูเ้ รียนบอกถึงวงจรอเิ ล็กทรอนกิ สเ์ บ้ืองตน้
67. ผูส้ อนร่วมมอื กบั ผเู้ รยี นอธบิ ายวงจรอิเลก็ ทรอนิกส์เบอ้ื งต้น
68. ผสู้ อนให้ผเู้ รยี นทำการแบง่ นกั เรยี นออกเป�น 5 กลุ่ม ปฏิบตั ิงานวงจรอเิ ลก็ ทรอนกิ ส์เบอื้ งตน้

7. กิจกรรมเสนอแนะ/งานทมี่ อบหมาย (ถา้ มี)
กอ่ นเรียน
1. จดั เตรียมเอกสาร สอ่ื การเรียนการสอนตามท่อี าจารยผ์ ู้สอนและบทเรยี นกำหนด
2. ทำความเข้าใจเกยี่ วกับจุดประสงคก์ ารเรียน
ขณะเรียน
1. ศกึ ษาเน้อื หา เรอื่ ง วงจรอิเลก็ ทรอนิกส์เบือ้ งตน้
2. รายงานผลหนา้ ชั้นเรียน
3. อธบิ าย วงจรอเิ ล็กทรอนิกส์เบอ้ื งตน้
4. สรปุ ผล
หลังเรยี น
2. คน้ ควา้ เร่อื ง วงจรอเิ ลก็ ทรอนิกสเ์ บอ้ื งตน้

8. สือ่ และแหลง่ การเรยี นรู้
สื่อส่ิงพมิ พ์
หนงั สอื เรียนวิชางานไฟฟ้าและอิเล็กทรอนกิ ส์ อ.พันธศ์ ักด์ิ พฒุ ิมานิตพงศ์
สื่อโสตทัศน์
รปู ภาพ powerpoint
หนุ่ จำลองหรอื ของจริง
-
แหลง่ เรียนรู้เพิ่มเติม
ศึกษาคน้ ควา้ จาก google.co.th
งานทมี่ อบหมาย/กจิ กรรมเสนอแนะ (ถา้ ม)ี
ค้นควา้ เรอ่ื ง วงจรอิเล็กทรอนกิ ส์เบ้ืองต้น

140

9. การวดั ผลประเมนิ ผล

ก่อนเรยี น
ทำแบบทดสอบก่อนเรียน ถาม-ตอบ

ขณะเรียน
ถาม-ตอบ

หลังเรียน
มอบหมายใหค้ น้ คว้าเพมิ่ เติมจาก google.co.th
ทำแบบทดสอบหลงั เรยี น ถาม-ตอบ

141

10. บันทึกหลังการใช้แผนการจัดการเรยี นรู้

ภาคเรียนท่ี.....................สปั ดาห์ท่.ี ...........วนั ท่ี...........เดอื น..............................พ.ศ.......................
นกั ศกึ ษา ช้นั ................สาขาวิชา..................................สาขางาน..................................กลุ่ม.........

10.1 ผลการใชแ้ ผนการสอน

.............................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................

10.2 ผลการเรียนของนกั เรียน

.............................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................

10.3 ผลการสอนของครู

.............................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................

10.4 ป�ญหา อปุ สรรคและขอ้ เสนอแนะ

.............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................

142

แบบทดสอบหลังเรียน
หนว่ ยท่ี 11 เรอื่ ง อปุ กรณเ์ กีย่ วขอ้ งในงานไฟฟ้าและอิเล็กทรอนิกส์
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
คำส่งั เลอื กคำตอบทถ่ี กู ตอ้ งทีส่ ดุ เพียงคำตอบเดียว

1. ค่าความเหน่ยี วนำข้อใดมีค่ามากท่ีสดุ

ก. 62,000 µH ข. 0.0068 H

ค. 52.4 mH ง. 0.033 H

2. วาริแอกคือหมอ้ แปลงชนิดใด

ก. ชนิดออโต ข. ชนิดทอรอยด์

ค. ชนิดเพิ่มแรงดัน ง. ชนิดปรับเปลีย่ นแรงดันได้

3. 450V สัญลกั ษณ์ตามรปู เป�นหม้อแปลงชนดิ ใด
220V 250V ก. ชนดิ ออโต
0V 0V
250V ข. ชนิดทอรอยด์

450V ค. ชนิดเพม่ิ แรงดัน

ง. ชนดิ เพมิ่ – ลดแรงดนั

4. หม้อแปลงชนดิ ใดที่มขี ดลวดเพยี งชดุ เดยี ว แต่แยกจดุ ใชง้ านออกเอาต์พุตหลายตำแหน่ง

ก. ชนิดกำลงั ข. ชนดิ ออโต

ค. ชนดิ ทอรอยด์ ง. ชนดิ ลดแรงดัน

5. ตามรูปเปน� ตวั เหน่ยี วนำชนิดใด

ก. แกนปรับเปลยี่ นค่าได้ ข. แกนผงเหล็กอดั

ค. แกนทอรอยด์ ง. แกนอากาศ

6. ตัวเหน่ยี วนำชนดิ ใดไมน่ ิยมใชง้ านท่ีความถ่ีสูง

ก. แกนอากาศ ข. แกนเฟอร์ไรต์

ค. แกนผงเหลก็ อดั ง. แกนเหล็กแผน่ บาง

7. สญั ลักษณต์ ามรปู แทนตัวเหนยี่ วนำชนดิ ใด

ก. แกนเหล็กแผน่ บาง ข. แกนเฟอรไ์ รต์

ค. แกนอากาศ ง. ถกู ทกุ ขอ้

8. ตัวเหนยี่ วนำชนดิ ใดมคี ุณสมบัติให้ค่าความเหนี่ยวนำน้อยท่สี ดุ

ก. แกนอากาศ ข. แกนเฟอรไ์ รต์

ค. แกนผงเหลก็ อดั ง. แกนเหล็กแผ่นบาง

143
9. สนามแมเ่ หลก็ ทีเ่ กิดข้ึนในขดลวดมีความสัมพนั ธ์กนั อยา่ งไร

ก. แกนเล็กเกดิ สนามแม่เหล็กมาก แกนใหญ่เกดิ สนามแมเ่ หลก็ นอ้ ย
ข. พันรอบน้อยเกดิ สนามแมเ่ หลก็ มาก พันรอบมากเกิดสนามแม่เหล็กน้อย
ค. กระแสไหลน้อยสนามแมเ่ หล็กเกดิ นอ้ ย กระแสไหลมากสนามแม่เหลก็ เกดิ มาก
ง. แกนอากาศเกิดความเขม้ สนามแม่เหล็กมาก แกนเฟอรโ์ รแมกเนตกิ เกดิ ความเข้มสนาม

แม่เหลก็ น้อย
10. คุณสมบัตขิ องตวั เหนยี่ วนำข้อใดกล่าวไวถ้ ูกตอ้ ง

ก. มีการยุบตัวพองตัวของสนามแมเ่ หลก็ ตามจงั หวะการจา่ ยแรงดนั ไฟสลบั
ข. เกิดแรงเคลือ่ นไฟฟา้ เหน่ยี วนำขน้ึ มาเมื่อมีสนามแม่เหลก็ ตดั ผา่ น
ค. เกดิ สนามแม่เหลก็ ไฟฟ้าขึ้นมาเม่อื จ่ายแรงดนั ให้
ง. ถกู ทุกขอ้

เฉลยแบบทดสอบหลังเรยี น
หน่วยท่ี 11 เรอ่ื ง อุปกรณเ์ กย่ี วข้องในงานไฟฟ้าและอเิ ล็กทรอนิกส์
1. ง 2. ค 3. ข 4. ก 5. ค 6. ง 7. ค 8. ง 9. ก 10. ข

144

แบบทดสอบหลังเรียน
หนว่ ยที่ 11 เรื่อง อปุ กรณเ์ กีย่ วขอ้ งในงานไฟฟ้าและอิเล็กทรอนิกส์
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
คำสั่ง เลอื กคำตอบที่ถูกตอ้ งท่ีสุดเพียงคำตอบเดยี ว

1. คา่ ความเหนีย่ วนำขอ้ ใดมีค่ามากท่ีสดุ

ก. 62,000 µH ข. 0.0068 H

ค. 52.4 mH ง. 0.033 H

2. วารแิ อกคือหมอ้ แปลงชนิดใด

ก. ชนิดออโต ข. ชนิดทอรอยด์

ค. ชนดิ เพมิ่ แรงดนั ง. ชนดิ ปรับเปลย่ี นแรงดันได้

3. 450V สญั ลกั ษณ์ตามรปู เป�นหม้อแปลงชนิดใด
220V 250V ก. ชนดิ ออโต
0V 0V
250V ข. ชนิดทอรอยด์

450V ค. ชนิดเพม่ิ แรงดัน

ง. ชนดิ เพมิ่ – ลดแรงดนั

4. หม้อแปลงชนดิ ใดทม่ี ีขดลวดเพยี งชดุ เดยี ว แต่แยกจดุ ใชง้ านออกเอาต์พุตหลายตำแหน่ง

ก. ชนดิ กำลัง ข. ชนิดออโต

ค. ชนดิ ทอรอยด์ ง. ชนิดลดแรงดนั

5. ตามรปู เป�นตัวเหน่ยี วนำชนิดใด

ก. แกนปรบั เปลีย่ นค่าได้ ข. แกนผงเหลก็ อัด

ค. แกนทอรอยด์ ง. แกนอากาศ

6. ตวั เหนยี่ วนำชนดิ ใดไม่นยิ มใช้งานท่ีความถ่ีสูง

ก. แกนอากาศ ข. แกนเฟอรไ์ รต์

ค. แกนผงเหลก็ อัด ง. แกนเหล็กแผน่ บาง

7. สญั ลกั ษณต์ ามรปู แทนตัวเหนีย่ วนำชนิดใด

ก. แกนเหล็กแผน่ บาง ข. แกนเฟอรไ์ รต์

ค. แกนอากาศ ง. ถูกทุกขอ้

8. ตวั เหนีย่ วนำชนิดใดมคี ุณสมบัตใิ ห้ค่าความเหนี่ยวนำน้อยท่ีสุด

ก. แกนอากาศ ข. แกนเฟอร์ไรต์

ค. แกนผงเหลก็ อดั ง. แกนเหล็กแผน่ บาง

145

9. สนามแมเ่ หลก็ ทีเ่ กดิ ขึ้นในขดลวดมีความสัมพันธ์กันอย่างไร
ก. แกนเล็กเกดิ สนามแม่เหลก็ มาก แกนใหญ่เกดิ สนามแมเ่ หลก็ น้อย
ข. พันรอบนอ้ ยเกดิ สนามแม่เหล็กมาก พันรอบมากเกิดสนามแมเ่ หล็กนอ้ ย
ค. กระแสไหลนอ้ ยสนามแมเ่ หล็กเกดิ นอ้ ย กระแสไหลมากสนามแม่เหล็กเกดิ มาก
ง. แกนอากาศเกิดความเขม้ สนามแม่เหล็กมาก แกนเฟอร์โรแมกเนติกเกดิ ความเขม้ สนาม
แมเ่ หลก็ น้อย

10. คุณสมบัตขิ องตวั เหน่ยี วนำข้อใดกลา่ วไวถ้ ูกตอ้ ง
ก. มีการยุบตัวพองตัวของสนามแมเ่ หลก็ ตามจังหวะการจ่ายแรงดันไฟสลบั
ข. เกิดแรงเคลอื่ นไฟฟา้ เหน่ยี วนำขน้ึ มาเมอื่ มีสนามแม่เหลก็ ตดั ผ่าน
ค. เกดิ สนามแม่เหล็กไฟฟ้าข้ึนมาเมอ่ื จ่ายแรงดันให้
ง. ถกู ทุกขอ้

เฉลยแบบทดสอบหลงั เรยี น
หน่วยท่ี 11 เรือ่ ง อปุ กรณเ์ กย่ี วขอ้ งในงานไฟฟ้าและอเิ ล็กทรอนกิ ส์
1. ง 2. ค 3. ข 4. ก 5. ค 6. ง 7. ค 8. ง 9. ก 10. ข

แผนการจัดการเรียนรทู้ ี่ 18 146
วิชา งานไฟฟ้าและอิเลก็ ทรอนิกส์ รหัสวิชา 30100-0003
ชื่อหนว่ ย สอบปลายภาค หนว่ ยที่ -
เวลารวม - ชม.
ชอื่ เร่ือง สอบปลายภาค สอนครั้งที่ -
หัวข้อเร่อื ง เวลาสอน - ชม.

1. ระบบความปลอดภัยในงานไฟฟา้
2. เครือ่ งมือวัดไฟฟา้ เบื้องตน้
3. แหล่งกำเนิดไฟฟ้าและประเภทไฟฟ้า
4. กฎของโอหม์ กำลงั ไฟฟ้า และพลงั งานไฟฟ้า
5. วงจรไฟฟ้าและเซลลไ์ ฟฟ้า
6. มอเตอร์และการควบคุมเบอ้ื งต้น
7. อุปกรณป์ อ้ งกนั ไฟฟ้าและการต่อสายดิน
8. ตัวต้านทาน
9. ตัวเกบ็ ประจุ
10. ตัวเหนี่ยวนำและหมอ้ แปลงไฟฟา้
11. อปุ กรณเ์ ก่ียวขอ้ งในงานไฟฟ้าและอเิ ล็กทรอนิกส์
12. วงจรอเิ ล็กทรอนิกสเ์ บอื้ งตน้

ผังการสร้างแบบทดสอบ (Test Bluep

หลักสูตรประกาศนียบตั รวชิ าชพี ช้ันสงู สาขาวิชาเทคนคิ อุตสาหกร

ตามโครงการ ยกระดบั สถานศึกษาตน้ แบบทวภิ าคี 1

รหัสวิชา 30100-0003 วิชางานไฟ

สัปดาห์การสอน จดุ ประสงค์เชิงพฤตกิ ร

3-4 เครอ่ื งมอื วดั ในงานไฟฟ้า อธิบายการใช้เครื่องมอื วัดไฟฟา้ เบื้องต้น
8 ตัวเหนี่ยวนำ วิเคราะห์สว่ นประกอบของมลั ตมิ เิ ตอร์ได
9 สอบกลางภาค ชีแ้ จงข้อควรระวงั ในการใช้มลั ตมิ ิเตอร์ได

12 หม้อแปลงไฟฟา้ บอกคณุ สมบัติของตัวเหนยี่ วนำได้
อธบิ ายชนิดตวั เหนย่ี วนำแบบขดเดียวได

อธิบายการใชเ้ คร่ืองมอื วัดไฟฟา้ เบอ้ื งตน้
วเิ คราะห์ส่วนประกอบของมัลตมิ ิเตอรไ์ ด
ช้แี จงข้อควรระวังในการใชม้ ลั ติมิเตอร์ได
บอกคุณสมบตั ิของตวั เหนี่ยวนำได้
อธบิ ายชนิดตวั เหนยี่ วนำแบบขดเดยี วได

บอกลักษณะตวั เหน่ียวนำและการเกดิ สน
เปรยี บเทยี บลักษณะตวั เหนย่ี วนำชนดิ ขด

print) สำหรบั สอบปลายภาคเรยี น

รรม สาขางานเทคนิคอุตสาหกรรม ประจำภาคเรียนที่ 2/2564

100% สู่ความเป�นเลิศทางวิชาการ Thailand 4.0

ฟฟา้ และอเิ ลก็ ทรอนกิ ส์ (1-3-2)

จำนวน ระดับพฤติกรรมพุทธิพิสยั
คะแนน
รรม ู้ร-จำ
เ ้ขาใจ
นำไปใ
ิวเค ้ราะ
ปร ์ะเ ิม
ส ้รา่งส

์

นได้ 10 /

ด้ /
/
ด้ / /

10 /
ด้ /

นได้ 15 /

ด้

ด้ /

/

ด้ /

นามแม่เหลก็ ได้ 10 /

ดเดียวแตล่ ะชนดิ ได้

สัปดาห์การสอน จดุ ประสงค์เชิงพฤตกิ ร

16-17 การบดั กรแี ละการประกอบวงจร ยกตัวอย่างการเขยี นแผน่ วงจรพิมพแ์ ละ

อิเลก็ ทรอนกิ ส์ อธิบายการเตรยี มหัวแร้งแชใ่ ห้พร้อมใช้ง

อธิบายการบัดกรอี ปุ กรณ์บนแผนวงจรพ

18 สอบปลายภาค บอกลักษณะตัวเหน่ียวนำและการเกดิ สน

เปรยี บเทยี บลักษณะตวั เหนีย่ วนำชนดิ ขด

ยกตัวอย่างการเขียนแผ่นวงจรพิมพ์และ

อธบิ ายการเตรยี มหวั แรง้ แช่ให้พร้อมใช้ง

อธิบายการบัดกรอี ุปกรณ์บนแผนวงจรพ

จติ พิสยั เวลาเรยี น จติ พิสยั

เวลาเรยี น

รวม

10

รรม จำนวน / ระดับพฤติกรรมพุทธพิ ิสยั
คะแนน
ะลายวงจรพมิ พ์ /
งาน 20 /
พมิ พ์ /
นามแม่เหลก็ ได้ 15
ดเดยี วแต่ละชนดิ ได้ /
ะลายวงจรพมิ พ์ 10 /
งาน 10 /
พิมพ์ 100 /