30127-1003-การควบคุมนิวเมติกส์และไฮดรอลิกส์

101

แผนการจัดการเรียนรทู้ ่ี 15 หนว่ ยท่ี 8
วชิ า นิวเมตกิ ส์และไฮดรอลิกส์ รหสั วิชา 3127-1004 เวลารวม 4 ชม.

ชอ่ื หนว่ ย หลักการเบอ้ื งต้นของไฮดรอลกิ ส์ สอนคร้ังท่ี 15
ชอื่ เร่อื ง หลักการเบือ้ งตน้ ของไฮดรอลิกส์ เวลาสอน 4 ชม.

1. หวั ขอ้ เรอ่ื ง
1.1 ดา้ นความรู้ (ทฤษฎ)ี
1. ความหมายของระบบไฮดรอลิกส์

2. หนา้ ที่และส่วนประกอบของชดุ ต้นกำลัง

3. สญั ลกั ษณ์ของชุดต้นกำลงั

4. หลักการทำงานของวาลว์ ควบคมุ ความดัน

5. สญั ลกั ษณข์ องอุปกรณท์ ำงาน
1.2 ดา้ นทักษะ (ปฏบิ ตั ิ)

1. ปฏิบัติการต่อวงจรควบคุมระบบไฮดรอลกิ ส์
1.3 คณุ ลักษณะอนั พึงประสงคท์ ี่ต้องการให้เกดิ (ดา้ นคณุ ธรรม จรยิ ธรรม และค่านยิ มหลักของ
คนไทย)

กำหนดการปลูกฝ�งคณุ ลักษณะอันพึงประสงค์ ของผู้เรียนวิชาการควบคุมนิวเมติกส์และไฮดรอ
ลกิ ส์ เรื่องหลกั การเบอ้ื งต้นของไฮดรอลิกส์ ใหส้ อดคล้องกับเนอ้ื หาลกั ษณะตวั ชวี้ ัด พฤติกรรมบ่งช้ี และ

เกณฑ์การให้คะแนน คุณลักษณ์อันพึงประสงค์ที่จะประเมินในแผนการจัดการเรียนรู้นี้ มีการพัฒนา

คณุ ธรรม จริยธรรม คา่ นยิ ม และคุณลักษณะอนั พึงประสงคท์ ่ผี ู้สอนสามารถสงั เกตเห็นได้ ในดา้ นความมี

มนุษย์สัมพันธ์ ความมีวินัย ความรับผิดชอบ ความเชื่อมั่นในตนเอง ความสนใจใฝ่รู้ ความรักสามัคคี

ความกตญั �กู ตเวที
2. สาระสำคญั

ระบบไฮดรอลิกส์ หมายถึง ระบบการทำงานที่ใช้ของเหลวเป�นสารตัวกลางในการทำงานเพื่อ

เปล่ียนแปลงกำลงั งานของของไหลใหเ้ ปน� กำลงั งานกล
3. สมรรถนะประจำหนว่ ย / สมรรถนะประจำแผนการจดั การเรียนรู้

1. แสดงความรคู้ วามหมายของระบบไฮดรอลิกส์
2. แสดงความรหู้ นา้ ทีแ่ ละส่วนประกอบของชุดตน้ กำลัง

3. แสดงความรู้สัญลักษณ์ของชุดต้นกำลงั

4. แสดงความรหู้ ลักการทำงานของวาลว์ ควบคุมความดนั

5. แสดงความรูส้ ัญลกั ษณข์ องอุปกรณ์ทำงาน

6. แสดงพฤติกรรมความมีมนุษยสัมพันธ์ ความมีวินัย ซื่อสัตย์ เสียสละ อดทน ความสนใจใฝ่หา
ความรู้ ความรักสามัคคีและความกตัญ�ูกตเวที เผื่อแผ่ แบ่งป�น ความมีมนุษยสัมพันธ์ รับฟ�งความ

คดิ เห็นของผู้อ่ืน ความมวี นิ ัย ความรบั ผิดชอบ ใชเ้ วลาวา่ งให้เกดิ ประโยชน์ ความเชอื่ มนั่ ในตนเอง

102

4. จุดประสงค์การเรยี นรู้
จดุ ประสงคท์ ว่ั ไป
1. เพ่อื ใหม้ ีความรู้ความเข้าใจความหมายของระบบไฮดรอลกิ ส์
2. เพ่ือใหม้ คี วามรคู้ วามเขา้ ใจหน้าทแ่ี ละส่วนประกอบของชุดต้นกำลงั
3. เพอื่ ให้มีความรคู้ วามเข้าใจสัญลักษณข์ องชุดตน้ กำลัง
4. เพอ่ื ให้มีความรู้ความเขา้ ใจหลักการทำงานของวาลว์ ควบคมุ ความดนั
5. เพอ่ื ใหม้ คี วามร้คู วามเขา้ ใจสัญลักษณ์ของอุปกรณ์ทำงาน
6. เพ่ือใหม้ ีความรู้ความเข้าใจหลักการทำงานของอุปกรณท์ ำงาน
7. เพอื่ ให้มีความรู้ความเข้าใจสญั ลกั ษณข์ องวาลว์ ควบคมุ ทิศทาง
8. เพ่ือใหม้ คี วามรูค้ วามเขา้ ใจหลกั การทำงานของวาล์วควบคุมทิศทาง
9. เพื่อให้มีความรคู้ วามเขา้ ใจหลักการทำงานของวาล์วควบคุมอตั ราไหล
10. เพื่อให้มีความรูค้ วามเขา้ ใจหลกั การทำงานของวาลว์ กนั กลับแบบใชน้ ำ้ มนั ควบคมุ
จุดประสงค์เชิงพฤติกรรม
1. บอกความหมายของระบบไฮดรอลกิ สไ์ ด้
2. บอกหนา้ ทแ่ี ละส่วนประกอบของชดุ ตน้ กำลังได้
3. อา่ นสัญลักษณ์ของชดุ ต้นกำลงั ได้
4. อธิบายหลักการทำงานของวาล์วควบคมุ ความดันได้
5. อา่ นสัญลักษณ์ของอปุ กรณท์ ำงานได้
6. อธบิ ายหลกั การทำงานของอุปกรณท์ ำงานได้
7. อา่ นสัญลกั ษณข์ องวาลว์ ควบคมุ ทิศทางได้
8. อธบิ ายหลักการทำงานของวาลว์ ควบคุมทิศทางได้
9. อธบิ ายหลกั การทำงานของวาล์วควบคมุ อตั ราไหลได้
10. อธบิ ายหลักการทำงานของวาล์วกนั กลบั แบบใช้น้ำมันควบคมุ ได้

5. เนื้อหาสาระ / สาระการเรียนรู้
ด้านความรู้ (ทฤษฎี)
1. ความหมายของระบบไฮดรอลกิ ส์
2. หนา้ ทีแ่ ละสว่ นประกอบของชุดตน้ กำลัง
3. สญั ลักษณข์ องชดุ ตน้ กำลงั
4. หลักการทำงานของวาลว์ ควบคุมความดัน
5. สัญลกั ษณข์ องอปุ กรณ์ทำงาน

103

ด้านทักษะ (ปฏิบัติ)
1. ปฏิบัตกิ ารต่อวงจรควบคมุ ระบบไฮดรอลกิ ส์

หมายเหตุ รายละเอียดของเน้ือหาสาระจากเอกสารประกอบการสอนในภาคผนวก
6. กจิ กรรมการจดั การเรียนรู้

ขั้นสนใจป�ญหา (Motivation)
1. ผู้สอนนำอภิปรายถึงความสำคญั และขอบเขตของการศึกษาหลกั การเบ้อื งตน้ ของไฮดรอลกิ ส์
2 ผู้สอนตั้งโจทยถ์ ามผ้เู รียนวา่ มีความรู้พ้นื ฐาน หลกั การเบ้อื งตน้ ของไฮดรอลกิ ส์
3. ผสู้ อนร่วมสนทนากบั ผู้เรียนใหผ้ ้เู รียนช่วยสรปุ เรื่องหลกั การเบอื้ งตน้ ของไฮดรอลิกส์
ข้ันศกึ ษาข้อมลู (Information)
4. ผู้สอนมอบให้ผู้เรียนศึกษาค้นคว้าจากหนังสือเรียนวิชานิวเมติกส์และไฮดรอลิกส์ สำนักพิมพ์
ศนู ย์สง่ เสริมอาชวี ะ ในหนว่ ยที่ 8 หลกั การเบือ้ งตน้ ของไฮดรอลิกส์ โดยศึกษาในส่วนทเ่ี ป�นเน้ือหาความรู้
โดยผูส้ อนคอยดูแลให้คำปรึกษาและถามนำให้ผู้เรียนชว่ ยกนั ตอบเป�นการกระต้นุ ใหผ้ ู้เรียนได้ศึกษาตรง
วัตถุประสงค์ทีต่ ้องการ และเป�นการวัดผลและประเมนิ จากการเรียนรู้และความสนใจของผู้เรียนท้งั ใน
ดา้ นความรู้และดา้ นคุณธรรม จริยธรรมและคุณลักษณะอันพงึ ประสงคไ์ ปด้วย
5. ผู้สอนมอบให้ผูเ้ รยี นร่วมกันสรปุ เนื้อหาที่เรียนในหนว่ ยท่ี 8 หลักการเบื้องต้นของไฮดรอลิกส์น้ี
พรอ้ มรว่ มสรปุ กับผ้เู รียนในส่วนทีย่ ังไม่ครบ หรอื เพ่มิ เตมิ ใหช้ ัดเจน
ข้ันพยายาม (Application)
6. ผู้สอนมอบหมายให้ผู้เรียนทำแบบประเมนิ ผลการเรยี นรู้ หน่วยท่ี 8 หลักการเบื้องตน้ ของไฮดรอ
ลิกส์ จากหนังสือเรียนวิชานวิ เมติกสแ์ ละไฮดรอลิกส์ สำนกั พิมพศ์ ูนย์ส่งเสรมิ อาชวี ะ
ขัน้ สำเรจ็ ผล (Progress)
7. ผู้เรียนร่วมกับผู้สอนในการเฉลยและตรวจแบบประเมินผลการเรียนรู้ หน่วยที่ 8 หลักการ
เบ้ืองตน้ ของไฮดรอลกิ ส์ ดว้ ยตนเอง เพอื่ ทำให้ผ้เู รียนทราบว่าสามารถทำแบบฝก� หดั ถกู -ผิด จำนวนเท่าไร
พรอ้ มทงั้ ใหป้ ระเมนิ ตนเองด้วยจากแบบประเมนิ ตนเอง จากจำนวนขอ้ ที่ทำถกู
8. ส่อื และแหล่งการเรยี นรู้

ส่อื ส่งิ พมิ พ์
หนังสือเรียนวิชานิวเมติกส์และไฮดรอลิกส์ 3105-2102 เรียบเรียงโดย อ.วิทยา ดีวุ่น สำนักพิมพ์
ศูนยส์ ง่ เสริมอาชีวะ
สือ่ โสตทศั น์
วดี ีโอ นิวเมติกส์และไฮดรอลิกส์

104

หนุ่ จำลองหรือของจรงิ
1. วาล์วชนิดต่างๆ
2. กระบอกสบู ชนดิ ต่างๆ

แหล่งเรยี นร้เู พม่ิ เตมิ
ศึกษาค้นคว้าเพิม่ เติมหลังเวลาเรยี นจากอินเตอรเ์ นต็ และ Google class rom
งานที่มอบหมาย/กิจกรรมเสนอแนะ (ถ้าม)ี
สบื ค้นข้องมูลในหวั ข้อวาลว์ ชนิดต่างๆ
9. การวัดผลประเมนิ ผล
ก่อนเรียน
ทำแบบทดสอบก่อนเรียน ถาม ตอบ ฯลฯ
ขณะเรียน
ศกึ ษาคน้ ควา้ หลกั ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง จากสือ่ ออนไลน์
ศึกษาค้นคว้า คุณธรรม 12 ประการ จากส่ือออนไลน์
ศึกษาค้นคว้าเน้ือหาและตัวอย่างเรอื่ งกระบอกสบู ชนิดต่างๆ จากหนังสือนิวเมติกสแ์ ละไฮดรอลกิ ส์
เรยี บเรยี งโดย อ.วทิ ยา ดีวุ่น
หลังเรยี น
มอบหมายให้ผู้เรยี นค้นควา้ เพมิ่ เติมจากเว็บไซตต์ ่างๆ
ทำแบบฝ�กหัดทา้ ยบท

105

10. บนั ทึกหลังการใชแ้ ผนการจดั การเรียนรู้

ภาคเรยี นที่.....................สปั ดาห์ท่.ี ...........วันท่.ี ..........เดือน..............................พ.ศ.......................
นักศกึ ษา ช้ัน................สาขาวิชา..................................สาขางาน..................................กลุม่ .........

10.1 ผลการใช้แผนการสอน

....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................................................

.................................................................................................................................................................................
...................................................................................................................................................................................

10.2 ผลการเรยี นของนกั เรยี น

.............................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................

10.3 ผลการสอนของครู

.............................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................

10.4 ปญ� หา อุปสรรคและข้อเสนอแนะ

.............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................

106

แบบทดก่อนหลังเรียน

หน่วยที่ 8 เรอ่ื ง หลกั การเบื้องต้นของไฮดรอลิกส์
-------------------------------------------------------------------------

คำสัง่ จงทำเครื่องหมาย × ข้อทถี่ ูกตอ้ งทสี่ ุด
1. คำว่า Hydraulic มาจากคำในภาษากรกี ข้อใด
ก. Hydra + aulic ข. Hydra + ulic
ค. Hydro + alis ง. Hyder + aulic
2. ระบบไฮดรอลิกส์หมายถงึ อะไร
ก. ระบบสง่ ถา่ ยกำลังโดยใช้ของไหล ข. ระบบส่งถ่ายกำลงั โดยใช้ของเหลว
ค. ระบบส่งถ่ายกำลังโดยใช้นำ้ มนั ง. ระบบสง่ ถา่ ยกำลังโดยใช้น้ำ
3. Hydraulic เปน� ภาษาของประเทศใด
ก. อังกฤษ ข. เยอรมนั
ค. กรีก ง. กรีซ
4. ขอ้ ใดไม่ใช่คุณสมบตั ิของของเหลว
ก. ของเหลวมรี ปู ร่างตามภาชนะทีบ่ รรจุ
ข. ของเหลวไมย่ บุ ตัวเมอ่ื ถกู อัดในภาชนะคงตวั
ค. ของเหลวเปล่ียนรปู รา่ งไดเ้ ม่อื ภาชนะคงตัวถูกบีบอดั
ง. ของเหลวเมอื่ มีแรงดนั จะสง่ แรงดันออกไปทุกทิศทาง
5. ในภาชนะปด� หากมีแรงมากระทำกบั ของเหลวเปน� 20, 200, 2,000 และ 20,000 ตัน ความดันในข้อ
ใดไม่สัมพันธ์กับลำดับของแรงกระทำ
ก. 2, 20, 200 และ 2,000 bar
ข. 1, 10, 100 และ 1,000 bar
ค. 2,000, 200, 20 และ 2 bar
ง. 6, 60, 600 และ 6,000 kg/cm2
6. ความดนั ของของเหลวในภาชนะป�ดจะเปลี่ยนแปลงอย่างไร
ก. เปลยี่ นแปลงผกผันกบั ปรมิ าตรของของเหลว
ข. เปลี่ยนแปลงผกผนั กบั แรงทมี่ ากระทำ
ค. เปลีย่ นแปลงโดยตรงกบั ปริมาตรของของเหลว
ง. เปล่ยี นแปลงโดยตรงกับแรงท่ีมากระทำ

7. โดยท่ัวไประบบไฮดรอลกิ สจ์ ะนิยมใช้กับงานประเภทใด

ก. งานทต่ี ้องการกำลงั งานมาก ๆ

ข. งานที่ตอ้ งการการเคลอื่ นท่อี ยา่ งรวดเร็ว

ค. งานทตี่ อ้ งการประหยดั พลงั งาน

ง. งานทม่ี รี ะบบส่งถา่ ยกำลงั สนั้ ๆ

107

8. ทำไมในระบบไฮดรอลิกส์จงึ นิยมใชน้ ำ้ มันเปน� วสั ดุสง่ ถา่ ยกำลัง
ก. เพราะมคี ณุ สมบตั ิในการหลอ่ ล่นื
ข. เพราะมีคณุ สมบัติในการซลี หรือป้องกนั การรว่ั ซึม
ค. เพราะมคี ุณสมบตั ิในการระบายความรอ้ น
ง. ถกู ทุกขอ้

9. หากเปรยี บเทยี บรา่ งกายของมนษุ ยก์ ับระบบไฮดรอลิกส์ หัวใจของระบบไฮดรอลกิ ส์คือส่วนใด
ก. ป�มไฮดรอลกิ ส์
ข. ลกู สบู ไฮดรอลิกส์
ค. มอเตอรไ์ ฮดรอลิกส์
ง. นำ้ มนั ไฮดรอลิกส์

10.มือของมนุษย์เทียบได้กับส่วนใดของระบบไฮดรอลกิ ส์
ก. วาลว์ ควบคมุ ทศิ ทาง
ข. วาล์วควบคุมการไหล
ค. อปุ กรณ์ทำงาน
ง. อุปกรณ์ควบคมุ ความดัน

เฉลยแบบทดสอบกอ่ นเรยี น
หน่วยท่ี 8 เรอ่ื ง หลกั การเบอื้ งตน้ ของไฮดรอลกิ ส์
-------------------------------------------------------------------------

1. ค 2. ข 3. ค 4. ค 5. ค
6. ง 7. ก 8. ง 9. ก 10. ค

108

แบบทดสอบหลังเรียน

หน่วยที่ 8 เรอื่ ง หลักการเบื้องต้นของไฮดรอลิกส์
-------------------------------------------------------------------------

คำสัง่ จงทำเครอ่ื งหมาย × ขอ้ ทีถ่ ูกต้องทสี่ ุด
1. คำวา่ Hydraulic มาจากคำในภาษากรีกขอ้ ใด
ก. Hydra + aulic ข. Hydra + ulic
ค. Hydro + alis ง. Hyder + aulic
2. ระบบไฮดรอลิกสห์ มายถงึ อะไร
ก. ระบบสง่ ถ่ายกำลังโดยใช้ของไหล ข. ระบบส่งถ่ายกำลังโดยใช้ของเหลว
ค. ระบบส่งถ่ายกำลงั โดยใช้นำ้ มนั ง. ระบบสง่ ถา่ ยกำลงั โดยใช้น้ำ
3. Hydraulic เป�นภาษาของประเทศใด
ก. อังกฤษ ข. เยอรมนั
ค. กรกี ง. กรีซ
4. ขอ้ ใดไมใ่ ช่คณุ สมบตั ิของของเหลว
ก. ของเหลวมรี ปู รา่ งตามภาชนะที่บรรจุ
ข. ของเหลวไม่ยุบตวั เม่ือถูกอัดในภาชนะคงตวั
ค. ของเหลวเปลีย่ นรูปร่างไดเ้ ม่อื ภาชนะคงตัวถูกบีบอดั
ง. ของเหลวเมอ่ื มีแรงดันจะส่งแรงดันออกไปทกุ ทิศทาง
5. ในภาชนะป�ดหากมีแรงมากระทำกบั ของเหลวเป�น 20, 200, 2,000 และ 20,000 ตัน ความดนั ในข้อ
ใดไม่สมั พนั ธ์กับลำดบั ของแรงกระทำ
ก. 2, 20, 200 และ 2,000 bar
ข. 1, 10, 100 และ 1,000 bar
ค. 2,000, 200, 20 และ 2 bar
ง. 6, 60, 600 และ 6,000 kg/cm2
6. ความดันของของเหลวในภาชนะป�ดจะเปลี่ยนแปลงอย่างไร
ก. เปล่ยี นแปลงผกผันกับปริมาตรของของเหลว
ข. เปล่ียนแปลงผกผันกบั แรงท่มี ากระทำ
ค. เปลย่ี นแปลงโดยตรงกบั ปรมิ าตรของของเหลว
ง. เปลย่ี นแปลงโดยตรงกับแรงที่มากระทำ

7. โดยท่ัวไประบบไฮดรอลิกสจ์ ะนิยมใช้กับงานประเภทใด
ก. งานทตี่ อ้ งการกำลังงานมาก ๆ
ข. งานที่ต้องการการเคลอ่ื นที่อย่างรวดเรว็
ค. งานท่ตี อ้ งการประหยดั พลงั งาน
ง. งานท่ีมีระบบส่งถ่ายกำลงั ส้ัน ๆ

109

8. ทำไมในระบบไฮดรอลิกส์จงึ นิยมใชน้ ำ้ มันเปน� วสั ดุส่งถา่ ยกำลงั
ก. เพราะมคี ุณสมบตั ิในการหลอ่ ล่นื
ข. เพราะมีคณุ สมบัติในการซลี หรือป้องกนั การร่วั ซึม
ค. เพราะมคี ณุ สมบตั ิในการระบายความรอ้ น
ง. ถกู ทกุ ข้อ

9. หากเปรยี บเทยี บรา่ งกายของมนษุ ย์กับระบบไฮดรอลกิ ส์ หัวใจของระบบไฮดรอลกิ ส์คือส่วนใด
ก. ป�มไฮดรอลกิ ส์
ข. ลกู สบู ไฮดรอลิกส์
ค. มอเตอรไ์ ฮดรอลิกส์
ง. นำ้ มนั ไฮดรอลิกส์

10.มือของมนุษยเ์ ทียบได้กับส่วนใดของระบบไฮดรอลกิ ส์
ก. วาลว์ ควบคมุ ทศิ ทาง
ข. วาล์วควบคุมการไหล
ค. อปุ กรณ์ทำงาน
ง. อุปกรณ์ควบคมุ ความดัน

เฉลยแบบทดสอบหลงั เรยี น
หน่วยท่ี 8 เรอ่ื ง หลกั การเบอื้ งตน้ ของไฮดรอลกิ ส์
-------------------------------------------------------------------------

1. ค 2. ข 3. ค 4. ค 5. ค
6. ง 7. ก 8. ง 9. ก 10. ค

110

แผนการจัดการเรียนรู้ท่ี 16 (ตอ่ ) หน่วยที่ 8
วชิ า การควบควเมตกิ สแ์ ละไฮดรอลกิ ส์ รหัสวิชา 30127-1003 เวลารวม 5 ชม.

ช่ือหนว่ ย หลกั การเบือ้ งตน้ ของไฮดรอลกิ ส์ สอนครงั้ ที่ 16
ชื่อเรือ่ ง หลกั การเบือ้ งต้นของไฮดรอลิกส์ เวลาสอน 5 ชม.

1. หวั ขอ้ เร่อื ง
1.1 ดา้ นความรู้ (ทฤษฎี)
1. ความหมายของระบบไฮดรอลิกส์

2. หน้าท่ีและสว่ นประกอบของชุดตน้ กำลัง

3. สญั ลกั ษณข์ องชดุ ตน้ กำลัง

4. หลักการทำงานของวาลว์ ควบคมุ ความดนั

5. สญั ลักษณข์ องอุปกรณท์ ำงาน
1.2 ดา้ นทักษะ (ปฏบิ ตั )ิ

1. ปฏบิ ตั กิ ารตอ่ วงจรควบคุมระบบไฮดรอลิกส์
1.3 คุณลกั ษณะอนั พึงประสงค์ท่ีตอ้ งการให้เกิด (ด้านคณุ ธรรม จริยธรรม และค่านยิ มหลักของ
คนไทย)

กำหนดการปลกู ฝง� คณุ ลักษณะอันพึงประสงค์ ของผู้เรียนวิชาการควบคุมนิวเมติกส์และไฮดรอ
ลกิ ส์ เรอื่ งหลักการเบือ้ งตน้ ของไฮดรอลิกส์ ใหส้ อดคล้องกับเนอ้ื หาลักษณะตวั ชว้ี ัด พฤติกรรมบ่งชี้ และ

เกณฑ์การให้คะแนน คุณลักษณ์อันพึงประสงค์ที่จะประเมินในแผนการจัดการเรียนรู้นี้ มีการพัฒนา

คุณธรรม จริยธรรม ค่านิยม และคุณลักษณะอันพงึ ประสงค์ทผ่ี ู้สอนสามารถสงั เกตเหน็ ได้ ในด้านความมี

มนุษย์สัมพันธ์ ความมีวินัย ความรับผิดชอบ ความเชื่อมั่นในตนเอง ความสนใจใฝ่รู้ ความรักสามัคคี

ความกตญั �กู ตเวที
2. สาระสำคญั

ระบบไฮดรอลิกส์ หมายถึง ระบบการทำงานที่ใช้ของเหลวเป�นสารตัวกลางในการทำงานเพื่อ

เปลีย่ นแปลงกำลังงานของของไหลให้เปน� กำลังงานกล
3. สมรรถนะประจำหน่วย / สมรรถนะประจำแผนการจดั การเรียนรู้

1. แสดงความร้คู วามหมายของระบบไฮดรอลิกส์
2. แสดงความรู้หนา้ ท่ีและสว่ นประกอบของชุดต้นกำลงั

3. แสดงความรู้สญั ลกั ษณข์ องชุดต้นกำลงั

4. แสดงความรู้หลักการทำงานของวาลว์ ควบคมุ ความดนั

5. แสดงความรสู้ ญั ลักษณข์ องอปุ กรณ์ทำงาน

6. แสดงพฤติกรรมความมีมนุษยสัมพันธ์ ความมีวินัย ซื่อสัตย์ เสียสละ อดทน ความสนใจใฝ่หา
ความรู้ ความรักสามัคคีและความกตัญ�ูกตเวที เผื่อแผ่ แบ่งป�น ความมีมนุษยสัมพันธ์ รับฟ�งความ

คิดเหน็ ของผอู้ ่นื ความมวี นิ ยั ความรบั ผดิ ชอบ ใช้เวลาวา่ งใหเ้ กิดประโยชน์ ความเชือ่ ม่ันในตนเอง

111

4. จดุ ประสงค์การเรยี นรู้
จุดประสงคท์ ั่วไป
1. เพือ่ ใหม้ ีความรู้ความเข้าใจความหมายของระบบไฮดรอลกิ ส์
2. เพ่ือใหม้ ีความรูค้ วามเขา้ ใจหนา้ ทแี่ ละส่วนประกอบของชดุ ต้นกำลัง
3. เพอ่ื ให้มคี วามรูค้ วามเข้าใจสญั ลักษณข์ องชุดตน้ กำลงั
4. เพื่อให้มีความรู้ความเขา้ ใจหลกั การทำงานของวาลว์ ควบคุมความดัน
5. เพ่อื ใหม้ คี วามรูค้ วามเขา้ ใจสญั ลักษณ์ของอปุ กรณ์ทำงาน
6. เพือ่ ให้มีความร้คู วามเข้าใจหลกั การทำงานของอุปกรณท์ ำงาน
7. เพอ่ื ให้มคี วามรูค้ วามเขา้ ใจสญั ลกั ษณข์ องวาล์วควบคุมทิศทาง
8. เพือ่ ให้มีความรู้ความเขา้ ใจหลกั การทำงานของวาล์วควบคมุ ทศิ ทาง
9. เพอื่ ให้มีความรู้ความเขา้ ใจหลกั การทำงานของวาล์วควบคมุ อตั ราไหล
10. เพอ่ื ใหม้ คี วามรูค้ วามเขา้ ใจหลกั การทำงานของวาล์วกนั กลับแบบใช้น้ำมันควบคุม
จุดประสงค์เชิงพฤตกิ รรม
1. บอกความหมายของระบบไฮดรอลิกส์ได้
2. บอกหน้าทีแ่ ละส่วนประกอบของชดุ ต้นกำลงั ได้
3. อา่ นสัญลักษณ์ของชุดต้นกำลังได้
4. อธิบายหลกั การทำงานของวาลว์ ควบคุมความดันได้
5. อ่านสญั ลกั ษณข์ องอปุ กรณ์ทำงานได้
6. อธิบายหลกั การทำงานของอปุ กรณท์ ำงานได้
7. อ่านสัญลักษณ์ของวาลว์ ควบคมุ ทิศทางได้
8. อธบิ ายหลักการทำงานของวาลว์ ควบคุมทิศทางได้
9. อธบิ ายหลกั การทำงานของวาลว์ ควบคมุ อตั ราไหลได้
10. อธิบายหลกั การทำงานของวาล์วกนั กลบั แบบใช้น้ำมันควบคุมได้

5. เนือ้ หาสาระ / สาระการเรียนรู้
ดา้ นความรู้ (ทฤษฎี)
1. ความหมายของระบบไฮดรอลกิ ส์
2. หน้าท่ีและส่วนประกอบของชุดตน้ กำลงั
3. สญั ลักษณ์ของชดุ ต้นกำลัง
4. หลักการทำงานของวาลว์ ควบคมุ ความดนั
5. สญั ลกั ษณข์ องอุปกรณ์ทำงาน
ด้านทกั ษะ (ปฏิบัต)ิ
1. ปฏิบัติการตอ่ วงจรควบคมุ ระบบไฮดรอลกิ ส์
หมายเหตุ รายละเอียดของเนือ้ หาสาระจากเอกสารประกอบการสอนในภาคผนวก

112

ขั้นสนใจปญ� หา (Motivation)
1. ผูส้ อนนำอภิปรายถงึ ความสำคัญและขอบเขตของการศกึ ษาหลกั การเบ้ืองตน้ ของไฮดรอลกิ ส์
2 ผู้สอนตั้งโจทยถ์ ามผเู้ รียนวา่ มีความรพู้ ืน้ ฐาน หลกั การเบือ้ งตน้ ของไฮดรอลกิ ส์
3. ผูส้ อนรว่ มสนทนากบั ผู้เรียนใหผ้ ู้เรียนช่วยสรุปเรื่องหลกั การเบือ้ งต้นของไฮดรอลิกส์
ขน้ั ศกึ ษาขอ้ มูล (Information)
4. ผูส้ อนมอบใหผ้ ู้เรยี นศกึ ษาคน้ คว้าจากหนังสือเรียนวิชานิวเมตกิ ส์และไฮดรอลกิ ส์ สำนักพิมพ์ศูนย์
สง่ เสรมิ อาชวี ะ ในหน่วยท่ี 8 หลักการเบือ้ งตน้ ของไฮดรอลิกส์ โดยศกึ ษาในสว่ นท่เี ป�นเนื้อหาความรู้ โดย
ผู้สอนคอยดูแลให้คำปรึกษาและถามนำให้ผู้เรียนช่วยกันตอบเป�นการกระตุ้นให้ผู้เรียนได้ศึกษาตรง
วัตถุประสงค์ที่ต้องการ และเป�นการวัดผลและประเมินจากการเรียนรู้และความสนใจของผู้เรียนทั้งใน
ดา้ นความรูแ้ ละด้านคุณธรรม จรยิ ธรรมและคุณลักษณะอนั พึงประสงคไ์ ปดว้ ย
5. ผู้สอนมอบให้ผู้เรยี นรว่ มกนั สรปุ เนอ้ื หาที่เรยี นในหน่วยที่ 8 หลกั การเบือ้ งตน้ ของไฮดรอลิกส์
นพ้ี รอ้ มรว่ มสรปุ กบั ผู้เรยี นในสว่ นท่ียังไมค่ รบ หรอื เพิม่ เตมิ ให้ชัดเจน
ขนั้ พยายาม (Application)
6. ผ้สู อนมอบหมายใหผ้ ู้เรยี นทำแบบประเมนิ ผลการเรยี นรู้ หน่วยท่ี 8 หลกั การเบื้องตน้ ของไฮดรอ
ลิกส์ จากหนงั สอื เรียนวชิ านิวเมตกิ สแ์ ละไฮดรอลิกส์ สำนกั พมิ พ์ศนู ย์สง่ เสริมอาชวี ะ
ข้นั สำเร็จผล (Progress)
7. ผเู้ รยี นรว่ มกบั ผสู้ อนในการเฉลยและตรวจแบบประเมินผลการเรียนรู้ หนว่ ยที่ 8 หลกั การเบื้องต้น
ของไฮดรอลกิ ส์ ด้วยตนเอง เพื่อทำใหผ้ ู้เรียนทราบว่าสามารถทำแบบฝ�กหัดถูก-ผิด จำนวนเท่าไร พร้อม
ท้งั ใหป้ ระเมินตนเองด้วยจากแบบประเมินตนเอง จากจำนวนขอ้ ท่ที ำถูก
8. สอื่ และแหลง่ การเรียนรู้
สอ่ื ส่งิ พิมพ์
หนังสือเรียนวิชานิวเมติกส์และไฮดรอลิกส์ 3105-2102 เรียบเรียงโดย อ.วิทยา ดีวุ่น สำนักพิมพ์
ศนู ยส์ ง่ เสริมอาชวี ะ
สอื่ โสตทศั น์
วดี ีโอ นวิ เมตกิ สแ์ ละไฮดรอลกิ ส์
หนุ่ จำลองหรือของจรงิ
2 วาล์วชนิดต่างๆ
3 กระบอกสบู ชนิดตา่ งๆ
แหลง่ เรียนรูเ้ พมิ่ เติม
ศึกษาค้นคว้าเพิ่มเติมหลังเวลาเรยี นจากอนิ เตอร์เน็ตและ Google class rom
งานทีม่ อบหมาย/กจิ กรรมเสนอแนะ (ถา้ มี)
สืบคน้ ขอ้ งมลู ในหวั ข้อวาล์วชนิดต่างๆ

113

9. การวดั ผลประเมินผล
กอ่ นเรียน
ทำแบบทดสอบกอ่ นเรยี น ถาม ตอบ ฯลฯ
ขณะเรยี น
ศึกษาค้นควา้ หลกั ปรัชญาของเศรษฐกจิ พอเพยี ง จากส่ือออนไลน์
ศกึ ษาค้นคว้า คุณธรรม 12 ประการ จากส่ือออนไลน์
ศึกษาค้นคว้าเนอ้ื หาและตัวอยา่ งเร่ืองกระบอกสูบชนิดต่างๆ จากหนงั สือนวิ เมติกสแ์ ละไฮดรอลกิ ส์

เรยี บเรยี งโดย อ.วทิ ยา ดีวุ่น
หลังเรียน
มอบหมายให้ผู้เรียนค้นควา้ เพม่ิ เตมิ จากเวบ็ ไซตต์ ่างๆ
ทำแบบฝก� หัดท้ายบท

114

10. บันทึกหลงั การใช้แผนการจัดการเรยี นรู้

ภาคเรียนท่.ี ....................สัปดาห์ท่ี............วันท.ี่ ..........เดือน..............................พ.ศ.......................
นักศึกษา ช้ัน................สาขาวิชา..................................สาขางาน..................................กล่มุ .........

10.1 ผลการใช้แผนการสอน

....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................................................

.................................................................................................................................................................................
...................................................................................................................................................................................

10.2 ผลการเรียนของนกั เรียน

.............................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................

10.3 ผลการสอนของครู

.............................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................

10.4 ปญ� หา อุปสรรคและขอ้ เสนอแนะ

.............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................

115

แผนการจัดการเรียนรทู้ ี่ 17 หนว่ ยที่ 9
วิชา การควบควเมติกสแ์ ละไฮดรอลกิ ส์ รหสั วิชา 30127-1003 เวลารวม 5 ชม.
ชื่อหน่วย วงจรไฮดรอลกิ สไ์ ฟฟ้า
สอนครง้ั ที่ 17
ชือ่ เรอ่ื ง วงจรไฮดรอลกิ สไ์ ฟฟา้ เวลาสอน 5 ชม.

1. หวั ข้อเรื่อง
1.1 ดา้ นความรู้ (ทฤษฎี)

1. วงจรไฮดรอลกิ ส์ทคี่ วบคุมด้วยไฟฟ้า

2. วงจรไฟฟ้าทีใ่ ช้ในการควบคมุ ระบบไฮดรอลิกส์

3. หลกั การทำงานของระบบไฮดรอลิกสไ์ ฟฟา้
4. วงจรไฟฟ้าท่ใี ช้ในการควบคุมระบบไฮดรอลกิ ส์
1.2 ด้านทักษะ (ปฏบิ ัต)ิ
1. ปฏบิ ัตกิ ารตอ่ วงจรควบคุมระบบไฮดรอลกิ ส์
1.3 คุณลักษณะอนั พงึ ประสงคท์ ี่ต้องการให้เกดิ (ดา้ นคุณธรรม จริยธรรม และคา่ นิยมหลกั ของคน
ไทย)

กำหนดการปลกู ฝง� คุณลักษณะอันพึงประสงค์ ของผู้เรียนวชิ าการควบคุมนิวเมติกส์และไฮดรอ

ลกิ ส์ เร่อื งวงจรไฮดรอลิกสไ์ ฟฟ้า ใหส้ อดคล้องกับเนือ้ หาลักษณะตวั ชีว้ ัด พฤตกิ รรมบ่งชี้ และเกณฑ์การ

ให้คะแนน คุณลักษณ์อันพึงประสงค์ที่จะประเมินในแผนการจัดการเรียนรู้นี้ มีการพัฒนาคุณธรรม

จริยธรรม ค่านิยม และคุณลักษณะอันพึงประสงค์ที่ผู้สอนสามารถสังเกตเห็นได้ ในด้านความมีมนุษย์

สัมพันธ์ ความมีวินัย ความรับผิดชอบ ความเชื่อมั่นในตนเอง ความสนใจใฝ่รู้ ความรักสามัคคี ความ
กตญั �ูกตเวที
2. สาระสำคญั

การควบคุมวงจรไฮดรอลิกส์นน้ั ก็สามารถกระทำไดห้ ลายวธิ ีดว้ ยกนั เชน่ การควบคุมด้วยไฟฟ้า

และอเิ ล็คทรอนิกส์ การควบคุมระบบไฮดรอลิกสด์ ้วยอปุ กรณแ์ ละวงจรไฟฟา้ นน้ั จะมลี กั ษณะเชน่ เดียวกับ

การควบคุมระบบนิวแมติกส์
3. สมรรถนะประจำหนว่ ย / สมรรถนะประจำแผนการจดั การเรยี นรู้

1. แสดงความรู้วงจรไฮดรอลิกส์ท่ีควบคมุ ดว้ ยไฟฟ้า

2. แสดงความรวู้ งจรไฟฟ้าท่ีใช้ในการควบคมุ ระบบไฮดรอลกิ ส์

3. แสดงความรูห้ ลกั การทำงานของระบบไฮดรอลิกสไ์ ฟฟ้า

4. แสดงความร้วู งจรไฟฟา้ ทใี่ ชใ้ นการควบคุมระบบไฮดรอลิกส์
5. แสดงพฤติกรรมความมีมนุษยสัมพันธ์ ความมีวินัย ซื่อสัตย์ เสียสละ อดทน ความสนใจใฝ่หา

ความรู้ ความรักสามัคคีและความกตัญ�ูกตเวที เผื่อแผ่ แบ่งป�น ความมีมนุษยสัมพันธ์ รับฟ�งความ

คดิ เหน็ ของผูอ้ ่ืน ความมวี นิ ัย ความรบั ผิดชอบ ใชเ้ วลาวา่ งให้เกิดประโยชน์ ความเช่อื มั่นในตนเอง กล้า

แสดงออก

116

4. จุดประสงค์การเรียนรู้
จุดประสงค์ทว่ั ไป
1. เพือ่ ใหม้ ีความรคู้ วามเขา้ ใจวงจรไฮดรอลกิ สท์ ่ีควบคุมดว้ ยไฟฟา้
2. เพื่อให้มคี วามรูค้ วามเขา้ ใจวงจรไฟฟ้าท่ีใช้ในการควบคุมระบบไฮดรอลกิ ส์
3. เพ่อื ให้มีความรคู้ วามเข้าใจหลักการทำงานของระบบไฮดรอลิกส์ไฟฟ้า
4. เพ่ือให้มคี วามรู้ความเขา้ ใจวงจรไฟฟา้ ทใี่ ช้ในการควบคมุ ระบบไฮดรอลิกส์
จุดประสงค์เชิงพฤติกรรม
1. อา่ นวงจรไฮดรอลิกสท์ ีค่ วบคมุ ดว้ ยไฟฟ้าได้
2. อา่ นวงจรไฟฟา้ ท่ีใช้ในการควบคุมระบบไฮดรอลิกส์ได้
3. อธิบายหลกั การทำงานของระบบไฮดรอลกิ ส์ไฟฟ้าได้
4. ออกแบบวงจรไฟฟ้าที่ใชใ้ นการควบคุมระบบไฮดรอลิกสไ์ ด้

5. เนื้อหาสาระ / สาระการเรียนรู้
ด้านความรู้ (ทฤษฎ)ี
1. วงจรไฮดรอลิกสท์ ่คี วบคมุ ดว้ ยไฟฟา้
2. วงจรไฟฟา้ ท่ใี ช้ในการควบคุมระบบไฮดรอลิกส์
3. หลกั การทำงานของระบบไฮดรอลิกสไ์ ฟฟ้า
4. วงจรไฟฟ้าทีใ่ ชใ้ นการควบคมุ ระบบไฮดรอลิกส์
ดา้ นทักษะ (ปฏบิ ัติ)
1. ปฏบิ ัติการตอ่ วงจรควบคุมการทำงานระบบไฮดรอลิกส์ไฟฟ้าได้
2. ทดสอบการทำงานวงจรควบคมุ ระบบไฮดรอลกิ สไ์ ฟฟา้ ได้
หมายเหตุ รายละเอยี ดของเนอ้ื หาสาระจากเอกสารประกอบการสอนในภาคผนวก

6. กิจกรรมการจัดการเรยี นรู้
ข้นั สนใจปญ� หา (Motivation)
1. ผูส้ อนนำอภิปรายถึงความสำคญั และขอบเขตของการศกึ ษาวงจรไฮดรอลิกสไ์ ฟฟ้า
2 ผู้สอนตงั้ โจทยถ์ ามผเู้ รยี นว่ามคี วามรู้พืน้ ฐาน วงจรไฮดรอลกิ ส์ไฟฟา้
3. ผสู้ อนรว่ มสนทนากบั ผเู้ รียนให้ผ้เู รยี นชว่ ยสรุปเรอ่ื งวงจรไฮดรอลกิ ส์ไฟฟา้
ขัน้ ศกึ ษาขอ้ มลู (Information)
4. ผสู้ อนมอบให้ผ้เู รียนศกึ ษาคน้ คว้าจากหนังสือเรียนวชิ านิวเมติกส์และไฮดรอลกิ ส์ สำนักพิมพ์ศูนย์

ส่งเสริมอาชีวะ ในหน่วยท่ี 9 วงจรไฮดรอลกิ สไ์ ฟฟา้ โดยศกึ ษาในส่วนท่เี ป�นเน้ือหาความรู้ โดยผสู้ อน
คอยดูแลใหค้ ำปรกึ ษาและถามนำให้ผู้เรียนช่วยกันตอบเป�นการกระต้นุ ใหผ้ ูเ้ รยี นไดศ้ กึ ษาตรง
วัตถปุ ระสงค์ทตี่ ้องการ และเป�นการวัดผลและประเมินจากการเรียนรู้และความสนใจของผูเ้ รียนทัง้ ใน
ด้านความรแู้ ละดา้ นคุณธรรม จริยธรรมและคุณลักษณะอนั พงึ ประสงคไ์ ปด้วย

117

5. ผู้สอนมอบให้ผูเ้ รียนร่วมกันสรุปเน้ือหาทเ่ี รียนในหน่วยที่ 9 วงจรไฮดรอลกิ สไ์ ฟฟา้ น้ีพร้อมรว่ ม
สรุปกับผู้เรียนในสว่ นที่ยงั ไมค่ รบ หรอื เพิม่ เติมให้ชัดเจน

ขัน้ พยายาม (Application)
6. ผู้สอนมอบหมายให้ผู้เรียนทำแบบประเมนิ ผลการเรียนรู้ หน่วยท่ี 9 วงจรไฮดรอลกิ สไ์ ฟฟ้า จาก
หนงั สือเรียนวชิ านวิ เมติกสแ์ ละไฮดรอลิกส์ สำนักพิมพศ์ นู ย์ส่งเสริมอาชวี ะ
ขน้ั สำเรจ็ ผล (Progress)
7. ผเู้ รยี นรว่ มกบั ผู้สอนในการเฉลยและตรวจแบบประเมินผลการเรยี นรู้ หน่วยท่ี 9 วงจรไฮดรอลกิ ส์
ไฟฟ้า ดว้ ยตนเอง เพ่ือทำให้ผู้เรียนทราบวา่ สามารถทำแบบฝก� หัดถกู -ผดิ จำนวนเท่าไร พรอ้ มท้งั ให้
ประเมินตนเองดว้ ยจากแบบประเมนิ ตนเอง จากจำนวนขอ้ ทท่ี ำถกู
8. สอื่ และแหลง่ การเรยี นรู้
สอื่ ส่งิ พมิ พ์
หนังสอื เรียนวิชานวิ เมตกิ ส์และไฮดรอลกิ ส์ 3105-2102 เรยี บเรยี งโดย อ.วทิ ยา ดีวุ่น สำนักพิมพ์
ศูนย์ส่งเสริมอาชวี ะ
ส่ือโสตทศั น์
วดี ีโอ นิวเมตกิ ส์และไฮดรอลกิ ส์
หนุ่ จำลองหรือของจริง
- วาล์วชนิดต่างๆ
- กระบอกสบู ชนดิ ต่างๆ
แหลง่ เรียนรู้เพม่ิ เติม
ศึกษาค้นคว้าเพ่มิ เตมิ หลังเวลาเรยี นจากอนิ เตอร์เนต็ และ Google class rom
งานทมี่ อบหมาย/กิจกรรมเสนอแนะ (ถ้ามี)
สบื คน้ ขอ้ งมูลในหัวขอ้ วาลว์ ชนิดต่างๆ
9. การวดั ผลประเมนิ ผล
ก่อนเรียน
ทำแบบทดสอบกอ่ นเรียน ถาม ตอบ ฯลฯ
ขณะเรยี น
ศกึ ษาค้นควา้ หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพยี ง จากส่อื ออนไลน์
ศกึ ษาค้นควา้ คุณธรรม 12 ประการ จากสอ่ื ออนไลน์
ศึกษาคน้ ควา้ เนื้อหาและตวั อยา่ งเร่ืองกระบอกสบู ชนิดต่างๆ จากหนังสือนิวเมติกส์และไฮดรอลิกส์
เรียบเรียงโดย อ.วทิ ยา ดวี นุ่
หลังเรียน
มอบหมายใหผ้ ูเ้ รยี นค้นคว้าเพิม่ เตมิ จากเวบ็ ไซตต์ า่ งๆ
ทำแบบฝ�กหัดทา้ ยบท

118

10. บันทึกหลงั การใชแ้ ผนการจดั การเรยี นรู้

ภาคเรยี นท.ี่ ....................สัปดาห์ที.่ ...........วนั ท.ี่ ..........เดอื น..............................พ.ศ.......................
นกั ศกึ ษา ช้นั ................สาขาวิชา..................................สาขางาน..................................กลุ่ม.........

10.1 ผลการใชแ้ ผนการสอน

....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................................................

.................................................................................................................................................................................
...................................................................................................................................................................................

10.2 ผลการเรียนของนักเรียน

.............................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................

10.3 ผลการสอนของครู

.............................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................

10.4 ป�ญหา อปุ สรรคและข้อเสนอแนะ

.............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................

119

แบบทดกอ่ นหลังเรยี น

หน่วยที่ 9 เรื่อง วงจรไฮดรอลกิ สไ์ ฟฟา้
-------------------------------------------------------------------------

คำสง่ั จงทำเคร่ืองหมาย × ขอ้ ท่ถี ูกตอ้ งท่ีสุด
1. วาล์วกนั กลับเปน� วาลว์ ชนิดใด

ก. วาลว์ ควบคมุ ทศิ ทาง ข. วาล์วควบคุมความดัน

ค. วาล์วควบคุมอัตราการไหล ง. วาล์วแบบผสม
2. วาลว์ กันกลบั ทยี่ อมใหน้ ำ้ มนั ไหลกลับทางได้ ชื่อวาลว์ อะไร

ก. วาลว์ กนั กลับทางเดยี ว ข. วาล์วกนั กลับสองทาง

ค. นิปเปล� เช็ควาลว์ ง. ไพลอ็ ตเช็ควาล์ว
3. รูท่ตี อ่ ลมเข้าวาลว์ ของวาล์วควบคุมทศิ ทางคอื รใู ด

ก. P ข. T

ค. A ง. X
4. รทู ี่ต่อนำ้ มนั ลงถงั คอื รใู ด

ก. T ข. A

ค. X ง. Z
5. หลกั การควบคมุ ความดนั ใชอ้ ุปกรณ์ใดในการควบคุมความดนั

ก. สปริง ข. กลไกภายนอก

ค. ความดันลม ง. สกรูปรับ
6. วาลว์ ท่ที ำหน้าทค่ี วบคุมความดันในระบบไมใ่ ห้สูงเกนิ กว่าคา่ ที่กำหนด คือวาล์วใด

ก. วาลว์ ปลดความดัน ข. วาลว์ ลดโหลด

ค. วาลว์ จดั ลำดับความดัน ง. วาล์วลดความดัน
7. วาล์วท่ยี อมให้นำ้ มนั ไหลผ่านตวั มันไปใชง้ านได้ เมอ่ื ความดนั ดา้ นทางเขา้ สูงถึงคา่ กำหนด คือวาล์วใด

ก. วาลว์ ปลดความดัน ข. วาล์วจดั ลำดบั ความดัน

ค. วาล์วลดโหลด ง. วาลว์ ประจถุ งั สะสมพลงั งาน
8. วาลว์ ท่ไี มย่ อมให้นำ้ มันไหลผ่านตวั มันไปใช้งานได้ เมือ่ ความดนั ด้านทางออกสูงถึงคา่ กำหนด คือวาล์วใด

ก. วาลว์ ปลดความดนั ข. วาล์วระบายความดนั

ค. วาล์วจดั ลำดับความดัน ง. วาลว์ ลดความดนั
9. วาลว์ ควบคุมอัตราการไหลถูกใช้ในระบบไฮดรอลกิ เพอ่ื จุดประสงคใ์ ด

ก. ควบคมุ ความเร็ว ข. ควบคุมความดนั

ค. ควบคมุ แรงลกู สูบ ง. ควบคุมความส้ินเปลืองนำ้ มัน

120

10. จากรปู สัญลักษณข์ องวาลว์ คือขอ้ ใด

ก. ข.

ค. ง.

เฉลยแบบทดสอบก่อนเรียน
หนว่ ยท่ี 9 เร่อื ง วงจรไฮดรอลกิ สไ์ ฟฟ้า
-------------------------------------------------------------------------
1. ก 2. ง 3. ก 4. ก 5. ก
6. ง 7. ข 8. ง 9. ก 10. ค

121

แบบทดสอบหลังเรียน

หนว่ ยท่ี 9 เรื่อง วงจรไฮดรอลกิ สไ์ ฟฟ้า
-------------------------------------------------------------------------

คำสง่ั จงทำเครื่องหมาย × ข้อที่ถกู ต้องทีส่ ุด
1. วาล์วกันกลบั เปน� วาล์วชนดิ ใด

ก. วาล์วควบคมุ ทิศทาง ข. วาล์วควบคุมความดนั

ค. วาลว์ ควบคุมอัตราการไหล ง. วาลว์ แบบผสม
2. วาล์วกนั กลับท่ยี อมใหน้ ำ้ มันไหลกลับทางได้ ช่อื วาลว์ อะไร

ก. วาล์วกนั กลบั ทางเดียว ข. วาล์วกันกลบั สองทาง

ค. นปิ เป�ลเช็ควาลว์ ง. ไพล็อตเชค็ วาล์ว
3. รูทต่ี อ่ ลมเข้าวาล์ว ของวาลว์ ควบคมุ ทศิ ทางคอื รใู ด

ก. P ข. T

ค. A ง. X
4. รทู ่ีต่อนำ้ มนั ลงถังคือรูใด

ก. T ข. A

ค. X ง. Z
5. หลักการควบคมุ ความดัน ใชอ้ ุปกรณ์ใดในการควบคมุ ความดัน

ก. สปริง ข. กลไกภายนอก

ค. ความดันลม ง. สกรปู รบั
6. วาล์วทีท่ ำหน้าท่ีควบคมุ ความดันในระบบไม่ให้สูงเกนิ กว่าคา่ ที่กำหนด คอื วาลว์ ใด

ก. วาล์วปลดความดัน ข. วาลว์ ลดโหลด

ค. วาล์วจดั ลำดับความดัน ง. วาลว์ ลดความดัน
7. วาล์วที่ยอมให้น้ำมนั ไหลผ่านตัวมันไปใชง้ านได้ เม่ือความดันดา้ นทางเข้าสูงถงึ คา่ กำหนด คือวาล์วใด

ก. วาล์วปลดความดัน ข. วาล์วจดั ลำดับความดนั

ค. วาล์วลดโหลด ง. วาล์วประจุถงั สะสมพลังงาน
8. วาลว์ ทีไ่ ม่ยอมให้น้ำมนั ไหลผา่ นตัวมนั ไปใชง้ านได้ เมือ่ ความดันด้านทางออกสงู ถงึ ค่ากำหนด คือวาล์วใด

ก. วาล์วปลดความดนั ข. วาลว์ ระบายความดนั

ค. วาล์วจดั ลำดับความดัน ง. วาล์วลดความดัน
9. วาล์วควบคุมอัตราการไหลถูกใชใ้ นระบบไฮดรอลิกเพอื่ จดุ ประสงคใ์ ด

ก. ควบคุมความเรว็ ข. ควบคมุ ความดนั

ค. ควบคุมแรงลกู สูบ ง. ควบคมุ ความส้นิ เปลอื งนำ้ มนั

122

10. จากรปู สัญลักษณ์ของวาลว์ คอื ข้อใด

ก. ข.

ค. ง.

เฉลยแบบทดสอบหลงั เรยี น
หน่วยท่ี 9 เร่ือง วงจรไฮดรอลิกส์ไฟฟา้
-------------------------------------------------------------------------
1. ก 2. ง 3. ก 4. ก 5. ก
6. ง 7. ข 8. ง 9. ก 10. ค

123

แผนการจัดการเรียนรูท้ ่ี 18 หนว่ ยท่ี -
วชิ า การควบควเมตกิ ส์และไฮดรอลกิ ส์ รหัสวชิ า 30127-1003 เวลารวม 5 ชม.

ชอื่ หน่วย สอบปลายภาค สอนครั้งที่ 18
ชือ่ เร่อื ง สอบปลายภาค เวลาสอน 5 ชม.

1. หัวข้อเรื่อง
1.1 ดา้ นความรู้ (ทฤษฎ)ี
1.2 ด้านทกั ษะ (ปฏบิ ัต)ิ
1.3 คุณลักษณะอนั พงึ ประสงค์ที่ต้องการใหเ้ กดิ (ดา้ นคณุ ธรรม จริยธรรม และค่านิยมหลักของ

คนไทย)
2. สาระสำคญั

การควบคมุ กระบอกสบู แบบตอ่ เนือ่ งเปน� การควบคุมการทำงานของกระบอกสบู ตงั้ แต่ 2 กระบอก

สบู ขึ้นไป โดยการการทำงานนน้ั จะทำงานตามลำดับขั้นตอนที่ไดอ้ อกแบบไว้ ซ่ึงในเครอ่ื งจกั รทใี่ ชร้ ะบบ

นวิ แมตกิ ส์เข้าไปควบคมุ สว่ นใหญ่จะเปน� วงจรแบบตอ่ เนอ่ื ง

3. สมรรถนะประจำหนว่ ย / สมรรถนะประจำแผนการจดั การเรยี นรู้
4. จดุ ประสงค์การเรียนรู้

จุดประสงค์ทวั่ ไป

จุดประสงค์เชงิ พฤตกิ รรม

5. เนอื้ หาสาระ / สาระการเรียนรู้
ด้านความรู้ (ทฤษฎี)
ดา้ นทักษะ (ปฏิบัต)ิ
1. ทดสอบการทำงานวงจรควบคมุ กระบอกสบู แบบตอ่ เนอื่ ง

หมายเหตุ รายละเอยี ดของเน้ือหาสาระจากเอกสารประกอบการสอนในภาคผนวก

6. กจิ กรรมการจดั การเรียนรู้
ข้นั สนใจป�ญหา (Motivation)
ขน้ั ศึกษาขอ้ มูล (Information)
ขั้นพยายาม (Application)
ขั้นสำเร็จผล (Progress)

8. สื่อและแหล่งการเรยี นรู้
ส่อื สงิ่ พิมพ์
หนังสือเรยี นวิชานิวเมติกสแ์ ละไฮดรอลิกส์ 3105-2102 เรยี บเรียงโดย อ.วิทยา ดีวนุ่ สำนักพิมพ์

ศูนย์ส่งเสริมอาชวี ะ

ส่อื โสตทัศน์
วีดโี อ นิวเมติกส์และไฮดรอลิกส์

124

หนุ่ จำลองหรือของจรงิ
- วาล์วชนิดต่างๆ

แหล่งเรียนรเู้ พม่ิ เติม
ศึกษาคน้ คว้าเพมิ่ เตมิ หลังเวลาเรียนจากอินเตอรเ์ นต็ และ Google class room

งานท่ีมอบหมาย/กิจกรรมเสนอแนะ (ถา้ ม)ี
สบื คน้ ข้องมูลในหัวขอ้ วาลว์ ชนิดต่างๆ

9. การวดั ผลประเมนิ ผล
ก่อนเรียน
ขณะเรยี น
หลังเรียน

125

10. บันทึกหลงั การใช้แผนการจดั การเรยี นรู้

ภาคเรียนท่.ี ....................สัปดาห์ท่ี............วันที.่ ..........เดอื น..............................พ.ศ.......................
นักศึกษา ชั้น................สาขาวิชา..................................สาขางาน..................................กลุม่ .........

10.1 ผลการใชแ้ ผนการสอน

....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................................................

.................................................................................................................................................................................
...................................................................................................................................................................................

10.2 ผลการเรยี นของนกั เรียน

.............................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................

10.3 ผลการสอนของครู

.............................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................

10.4 ป�ญหา อุปสรรคและขอ้ เสนอแนะ

.............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................

126

เอกสารอา้ งองิ (ถา้ มี) / บรรณานุกรม
หนังสอื เรยี นวชิ านิวเมติกสแ์ ละไฮดรอลกิ ส์ 3105-2102 เรยี บเรียงโดย อ.วิทยา ดีว่นุ
สำนกั พมิ พ์ศนู ยส์ ่งเสรมิ อาชวี ะ

127

ภาคผนวก

ผังการสร้างแบบทดสอบ (Test Blueprint) สำหรบั สอบปลายภาคเรียน

หลักสูตรประกาศนียบตั รวชิ าชพี ชนั้ สงู สาขาวิชาเมคคาทรอนกิ สแ์ ละห่นุ ยนต์
สาขางาน เมคคาทรอนิกส์และหุน่ ยนต์ ประจำภาคเรียนที่ 1-2563

ตามโครงการ ยกระดบั สถานศกึ ษาต้นแบบทวภิ าคี 100% สู่ความเป�นเลิศทางวชิ าการ Thailand 4.0
รหสั วิชา 30127-1003 วิชา การควบคุมนิวเมติกสแ์ ละไฮดรอลิกส์ (2-3-3)

ระดบั พฤติกรรมพทุ ธิพสิ ยั

ช่อื หน่วย จดุ ประสงคเ์ ชงิ พฤติกรรม ความ ู้ร ความจำ
ความเ ้ขาใจ
นำไปใ ้ช
วิเคราะห์
ประเ ิมน ่คา
ส ้รางสรร ์ค
รวม

1.การเตรยี มและการผลติ ลม 1.อธิบายความหมายของระบบนวิ แม 3 3 4 10
อดั ติกส์ได้ 10

2.บอกขอ้ ดีและขอ้ เสยี ของระบบนวิ แม
ตกิ สไ์ ด้
3.บอกหนา้ ทีเ่ ครื่องอัดลมได้
4.จำแนกประเภทของเครอื่ งอัดลมได้
5.บอกหน้าท่ีของถังเกบ็ ลมได้
6.อธบิ ายหลกั การทำงานของชุด
ปรบั ปรงุ คุณภาพลมอดั ได้

2.อปุ กรณ์ทำงานในระบบนิว 1.บอกหนา้ ที่และส่วนประกอบกระบอก 2 3 5
เมติกส์ สบู ทำงานทางเดียวได้

2.อธบิ ายหลักการทำงานกระบอกสูบ
ทำงานทางเดยี วได้
3.อ่านสัญลกั ษณ์กระบอกสบู ทำงานทาง
เดียวได้
4.บอกหนา้ ท่ีและสว่ นประกอบกระบอก
สบู สองทางได้
5.อธบิ ายหลกั การทำงานกระบอกสูบ
สองทางได้
6.อา่ นสัญลกั ษณ์กระบอกสบู ทำงานสอง
ทางได้
7.อธบิ ายหลักการทำงานมอเตอรล์ มได้

128

ระดบั พฤตกิ รรมพทุ ธพิ สิ ยั

ช่อื หน่วย จดุ ประสงค์เชิงพฤติกรรม ความ ู้ร ความจำ
ความเ ้ขาใจ
นำไปใ ้ช
วิเคราะห์
ประเ ิมน ่คา
ส ้รางสรร ์ค
รวม

3.วาลว์ ในระบบนวิ เมติกส์ 1.บอกหนา้ ท่ีและส่วนประกอบวาล์ว 235 10
10
4.การควบคมุ กระบอกสูบ ควบคมุ ทิศทางได้
แบบต่อเนอื่ ง
2.อา่ นสัญลกั ษณ์วาลว์ ควบคมุ ทิศทาง

แบบตา่ ง ๆ ได้

3.อธบิ ายหลักการทำงานวาลว์ ควบคมุ

ทิศทางแบบตา่ ง ๆ ได้

4.อา่ นสัญลกั ษณ์วาลว์ กันกลบั วาล์วกัน

กลบั สองทาง และวาลว์ ความดันสอง

ทางได้

5.อธบิ ายหลักการทำงานของวาล์วกนั

กลบั วาลว์ กันกลับสองทาง และวาลว์

ความดันสองทางได้

6.อ่านสญั ลักษณ์วาลว์ ควบคุมอัตราไหล

วาล์วควบคมุ อัตราไหลทางเดียวได้

7.อธบิ ายหลักการทำงานวาล์วควบคุม

อัตราไหล วาลว์ ควบคมุ อัตราไหลทาง

เดยี วได้

1.เขียนโคต๊ อปุ กรณ์ในวงจรนวิ แมตกิ สไ์ ด้ 2 4 4

2.เขียนไดอะแกรมการทำงานของ

กระบอกสูบได้

3.อา่ นวงจรควบคุมแบบต่อเนื่องได้

4.ออกแบบวงจรควบคุมแบบต่อเนอื่ งได้

5.อา่ นวงจรควบคมุ แบบ Cascade ได้

6.ออกแบบวงจรควบคุมแบบ Cascade

ได้

7.อา่ นวงจรควบคุมแบบ Shift

Register ได้

8.ออกแบบวงจรควบคมุ แบบ Shift

Register ได้

9.ตอ่ วงจรควบคุมกระบอกสบู

แบบต่อเนื่องได้

129

ระดับพฤติกรรมพุทธิพิสัย

ชอื่ หน่วย จุดประสงคเ์ ชิงพฤติกรรม ความ ู้ร ความจำ
ความเ ้ขาใจ
นำไปใ ้ช
วิเคราะห์
ประเ ิมน ่คา
ส ้รางสรร ์ค
รวม

5.อปุ กรณไ์ ฟฟา้ และสญั ลกั ษณ์ 1.อ่านสญั ลักษณข์ อง Switch แบบ 334 10
10
ต่างๆ ได้
10
2.อธบิ ายหลักการทำงานของ Switch

แบบตา่ งๆ ได้

3.อา่ นสญั ลักษณ์ Solenoid valve ได้

4.อา่ นสัญลักษณร์ เี ลยแ์ ละคอนแทค

เตอร์ได้

5.อธบิ ายหลักการทำงานของรเี ลยไ์ ด้

6.วงจรนวิ แมตกิ สไ์ ฟฟา้ 1.ปฏบิ ัตวิ งจรนิวแมติกส์ไฟฟ้าพื้นฐาน 2 3 5

2.ปฏบิ ตั ิการควบคุมการทำงานเปน�

จงั หวะ

3.ปฏิบัตกิ ารควบคุมการทำงานหลาย

ตำแหนง่

4.ปฏบิ ตั ิการควบคมุ การทำงานค้าง

ตำแหนง่

5.ปฏบิ ัตกิ ารควบคมุ การทำงานด้วยลิมิต

สวิตช์

6.ปฏบิ ตั ิการควบคมุ การทำงานรีเลยต์ ัง้

เวลา

7.ปฏบิ ัตกิ ารควบคุมการทำงานดว้ ย

สวิตชค์ วามดนั

8.ปฏบิ ตั กิ ารควบคุมการทำงานดว้ ย

ตัวนบั

7.การควบคุมนิวแมตกิ ส์ด้วยพี 1.บอกหลักการนำพีแอลซีมาใช้ในการ 2 3 4 1

แอลซี ควบคมุ ได้

2.บอกวิธีการกำหนดหมายเลขอินพุท/

เอาพุทให้กบั อุปกรณน์ วิ แมตกิ ส์ได้

3.อธิบายการเขียนโปรแกรม

ภาษาแลดเดอรต์ ามเงอ่ื นไขท่กี ำหนดได้

4.อธิบายการเขยี นโปรแกรมภาษาบูลีน

ได้

130

ระดบั พฤตกิ รรมพทุ ธพิ ิสยั

ชอื่ หน่วย จุดประสงคเ์ ชิงพฤติกรรม ความ ู้ร ความจำ
ความเ ้ขาใจ
นำไปใ ้ช
วิเคราะห์
ประเ ิมน ่คา
ส ้รางสรร ์ค
รวม

8.หลักการเบ้ืองต้นของไฮดรอ 1.บอกความหมายของระบบไฮดรอลิกส์ 2 2 3 3 10
10
ลิกส์ ได้ 4 90
4
2.บอกหน้าที่และส่วนประกอบของชุด

ตน้ กำลังได้

3.อ่านสัญลกั ษณ์ของชุดต้นกำลงั ได้
4.อธิบายหลักการทำงานของวาลว์

ควบคมุ ความดันได้

5.อา่ นสัญลักษณข์ องอปุ กรณท์ ำงานได้

9.วงจรไฮดรอลิกสไ์ ฟฟา้ 1. วงจรไฮดรอลิกสท์ ี่ควบคุมด้วยไฟฟ้า 3 4 3

ได้

2.อ่านวงจรไฟฟา้ ท่ีใชใ้ นการควบคมุ

ระบบไฮดรอลิกส์ได้

3.อธบิ ายหลกั การทำงานของระบบไฮ

ดรอลกิ สไ์ ฟฟ้าได้

4.ออกแบบวงจรไฟฟา้ ท่ใี ชใ้ นการ

ควบคุมระบบไฮดรอลิกส์ได้

รวม 21 28 37

ลำดบั ความสำคัญ 321