วิเคราะห์หนังสือเรียนรายวิชาพื้นฐานภาษาไทย

วเิ คราะหห์ นงั สือเรียนรายวชิ าภาษาไทย
ชนั้ ประถมศึกษาปที ่ี ๔ “ภาษาพาที”
ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขน้ั พ้นื ฐาน พุทธศกั ราช ๒๕๕๑

องค์ประกอบในการวยเิ คราะหห์ นังสือเรียนรายวชิ าภาษาไทยประกอบด้วย

๑. องคป์ ระกอบภายนอกของแบบเรียน ไดแ้ ก่ข้อมูลท่วั ไปของแบบเรยี น ปกหนงั สือ สันหนังสือ
รองปก ส่วนประกอบที่สำคัญของหนังสือ แนวทางการใช้แบบเรียน การพิมพ์ตัวอักษรและ
สสี ันการจดั ระเบียบการพิมพ์ ภาพประกอบ กระดาษและการเข้าเลม่ และราคา

๒. องค์ประกอบภายในของแบบเรียนได้แก่ การวิเคราะห์เนื้อหาแบบเรียน รูปแบบการจัดแบ่ง
เนื้อหาแบบเรียน ความถกู ต้องของเนื้อหา ภาพประกอบ การใชภ้ าษา ความยากงา่ ยของเน้ือหา

๓. วิเคราะหค์ วามสอดคล้องของเนือ้ หากับหลักสูตร (ตัวชวี้ ัด)
๔. วเิ คราะห์ความสอดคล้องกบั กิจกรรมและการประเมนิ ผลของ Benjamin bloom
๕. วิเคราะหข์ ้อดแี ละข้อบกพร่องของแบบเรยี น

๖.

๑.องคป์ ระกอบภายนอกของแบบเรียน
๑.๑ ข้อมลู ทัว่ ไปของแบบเรยี น

หนงั สือเรียน รายวิชาพ้นื ฐานภาษาไทย “หนงั สือภาษาพาที”ระดับชนั้ ประถมศึกษาปที ่ี ๔
จัดพมิ พ์โดยองคก์ ารค้าของ สกสค.โรงพิมพ์ สกสค.ลาดพร้าว
ขนาดของหนังสอื : -
ขนาดสนั หนงั สือ : -
จำนวนหนา้ : จำนวนหนา้ เน้ือหา ๒๖๒
เนอ้ื หาใช้ : กระดาษฟอกขาว
ลักษณะการเขา้ เลม่ : ใชว้ ธิ ใี นการเยบ็ เล่มด้วยกาว แขง็ แรง ทนทานสะดวกต่อการใช้งาน

๑.๒ ปกหนังสือ
๑) ปกหน้าด้านนอก

ตรากระทรวง ช่อื หนงั สือ ปกหน้าด้านนอกของหนังสือ
เรียนภาษาพาที ชั้นประถมศึกษาปีที่ ๔
มีการพิมพ์ชนิด ๔ สี โดยใช้สีฟ้าและ

ชมพูเป็นสีพื้นหลังมีการจัดพิมพ์ด้วย

กระดาษอาร์ตมัน มีรูปภาพเป็นที่นั่งใต้
รูปภาพ รม่ ไม้ประชาชนกำลงั ประชมุ กนั เปน็ ภาพ

หนา้

หลกั สตู ร กลมุ่ สาระ ระดบั ชนั้ ส่วนด้านบนและด้านล่างของ
ราคา ปกจะเป็นข้อมูลเบื้องต้นของหนังสือ

โดยประกอบด้วยตราสัญลักษณ์ของ

กระทรวงศึกษาธกิ าร และประกอบด้วย

ชอื่ หนงั สือที่มีขนาดใหญใ่ ชต้ วั อกั ษรสเี ขยี วและเหลืองของพื้นหลงั ทำให้มองสว่างตาเด่นชัด โดยระบุคำ

ว่า ภาษาพาที ถัดลงมาเปน็ การระบรุ ะดบั ช้ันดว้ ยตวั อักษรสีขาวและชมพูขนาดเล็กแตม่ ีสีกลมกลืนกับ

สขี องพน้ื หลัง โดยระบุคำว่า ชั้นประถมศึกษาปีท่ี ๔ ถดั ลงมาเป็นชอื่ กลุ่มสาระการเรยี นร้แู ละหลักสูตร

โดยตวั อักษรสนี ้ำเงินขนาดเล็กทำใหม้ องเห็นได้ชัดและถดั มาราคาของหนังสือท่อี ยู่ขา้ งกับท่ีเขียนว่าชั้น

ประถมศกึ ษาปีท่ี ๔ ขนาดเลก็ สดี ำทำใหม้ องเหน็ ได้ชัดเจน

สรปุ โดยรวมแลว้ หนา้ ปกมคี วามเหมาะสมพอใช้ไดเ้ นือ่ งจากมีตัวหนงั สือของช่อื หนงั สือท่ีมี
ขนาดใหญท่ ำใหม้ องเหน็ ได้ชดั เจนเด่นชัดเหมาะสำหรับผู้เรียนชนั้ ประถมศึกษาปีที่ ๔

๒) ปกหนา้ ด้านใน ตราครุฑ
เปน็ หน้าวา่ ง รายวิชา
๓) ปกรอง ประกอบดว้ ยข้อมูลคล้ายคลงึ กับปกหนา้ ดังนี้
หลกั สตู ร
ช่อื หนงั สอื

กลมุ่ สาระ

สานกั งาน

๑.ตราครุฑ
๒.ช่ือแบบเรียน: ภาษาพาที
๓.ระดบั ชั้น: ช้นั ประถมศึกษาปีที่ ๔
๔.รายวชิ า: รายวชิ าพ้ืนฐาน
๕.กลุ่มสาระการเรียนร:ู้ ภาษาไทย
๖.หลักสตู ร: หลักสูตรแกนกลางการศึกษาขนั้ พนื้ ฐาน พุทธศกั ราช ๒๕๕๑
๗.สงั กดั ของหนังสอื : สำนกั งานคณะกรรมการการศึกษาขน้ั พื้นฐาน

๔) ใบรองปกดา้ นหนา้ ประกอบดว้ ยขอ้ มูลดงั นี้

๑. ช่อื แบบเรียน : ภาษาพาที
๒. ระดับชน้ั : ชัน้ ประถมศกึ ษาปีท่ี ๔
๓. กลุ่มสาระการเรียนรู้ : ภาษาไทย
๔. หลกั สูตร : หลักสตู รแกนกลางการศกึ ษาขน้ั พ้นื ฐาน พุทธศกั ราช ๒๕๕๑
๕. ช่ือผถู้ ือลิขสทิ ธ์ิ : สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาข้นั พ้ืนฐาน
๖. ที่อยู่ผู้ถือลิขสิทธิ์ : กระทรวงศึกษาธิการ ถนนราชดำเนินนอก เขตดุสิต กรุงเทพฯ
๑๐๓๐๐
๗. เบอร์โทรศัพท์และโทรสารผ้ถู อื ลขิ สิทธ์ิ : ๐ ๒๖๒๘ ๕๓๔๓
๘. ตัวเลขประจำหนังสือสากล : ISBN ๙๗๘-๖๑๖-๓๑๗-๙๙๗-๕
๙. จาํ นวนคร้งั ทีพ่ ิมพ์ : พมิ พ์ครั้งทีส่ ิบสาม พ.ศ. ๒๕๖๑
๑๐. จํานวนเล่มท่ีพิมพ์ : จํานวน ๕๙๐,๐๐๐ เลม่

๑๑. ชื่อสาํ นกั พิมพ์ : องคก์ ารค้าของสกสค. โรงพิมพ์ สกสค. ลาดพร้าว
๑๒. ที่ตั้งสํานักพิมพ์ : ๒๒๔๙ ถนนลาดพร้าว แขวงสะพานสอง เขตวังทองหลวง
กรุงเทพมหานคร
๑๐๓๑๐
๑๓. เบอรโ์ ทรศัพทส์ ํานกั พมิ พ์ : ๐ ๒๕๓๘ ๓๐๓๓ และ ๐ ๒๕๓๙ ๘๘๕๖
๑๔. เบอรโ์ ทรสารสาํ นักพมิ พ์ : ๐ ๒๕๓๙ ๙๙๕๖
๑๕. แหล่งข้อมลู อเิ ลก็ ทรอนกิ ส์ : www.suksapan.or.th
๕) ปกรองดา้ นหลงั

ประกอบด้วยคณะผู้จัดทําหนังสือเรียน และอีกหนา้ หนึง่ เป็นใบอนุญาตให้ใชส้ ือ่ การเรยี นรูป
ในสถานศึกษา ซึ่งเป็นองค์ประกอบที่จำเป็นต้องมีสำหรับหนังสือเรียน จึงจะสามารถนำมาใช้ใน
โรงเรียนไดโ้ ดยแสดงเนอื้ หา ในใบอนุญาตไว้อย่างชดั เจน ทำใหแ้ บบเรียนนี้น่าเชอื่ ถอื

๖) ปกหลังด้านใน

๑. หนงั สือเรียน ชดุ ภาษาเพ่อื ชีวิต ภาษาพาที
๒. หนงั สือเรียน ชุด ภาษาเพอ่ื ชีวติ วรรณคดลี ำนำ
๓. แบบฝกึ หัด ชดุ ภาษาเพอ่ื ชวี ติ ทักษะภาษา
๔. คมู่ อื ครู รายวชิ ารพน้ื ฐาน ภาษาไทย เล่ม ๑
๕. คู่มอื ครู รายวชิ าพน้ื ฐาน ภาษาไทย เลม่ ๒
๖. ซดี ีเพลงจากเนอื้ ร้องในหนงั สอื เรียน ภาษาพาที และ วรรณคดลี ำนำ สำหรบั ใช้ประกอบการเรียน
การสอน
๗. หนงั สือเรยี น ชดุ ภาษาเพ่ือชีวิต วรรณกรรมปฏิสมั พนั ธ์ ช้ันประถมศึกษาปีที่ ๔-๖
๘. แบบฝกึ หัด ชุด ภาษาเพื่อชวี ิต ทกั ษะปฏิสัมพันธ์ ชนั้ ประถมศกึ ษาปที ี่ ๔-๖
(รายการท่ี ๗-๘ เป็นหนงั สือสำหรบั ท่ตี ้องการพฒั นาความสามารถทางภาษาและวรรณกรรมเป็นพเิ ศษ
มไิ ดบ้ ังคับสำหรบั นกั เรยี นทว่ั ไป)
๗) ปกหลงั ใช้การดาษอารต์ มนั ชนิดเดียวกับปกหนา้ พมิ พส์ ชี มพอู ่อนและสเี ขียวอ่อน โดยมีรปู ภาพท่ี
ตรงกลางปกหลงั

ประกอบด้วยข้อมูลดงั นี้

๑. รหสั ราคา และตวั เลขแสดงจํานวนราคากำกับ: รหสั ราคา และราคา ๘๐ บาท
๒. ชื่อและที่อย่สู ํานกั พมิ พ์: ศึกษาภัณฑพ์ าณชิ ย์ โรงพมิ พ์ สกสค. ลาดพร้าว
๓. ชื่อผ้พู มิ พแ์ ละผู้โฆษณา: นายพินิจศักด์ิ สวุ รรณรงั ค์
๔. ตราสํานักพิมพ์
๕. ตราสํานกั พิมพเ์ วบ็ ไซต์สาํ นกั พมิ พ:์ www.suksapan.or.th

๒. องคป์ ระกอบภายในของแบบเรียน

๒.๑ การวิเคราะหเ์ น้อื หาแบบเรียน

เน้อื หาแบบเรียนแบ่งเป็นเนอ้ื หาจำนวน ๑๖ บท ดังน้ี

บทที่ ๑ ขนมไทยไร้เทียมทาน

๑) บทวเิ คราะห์

นำเข้าสูบ่ ทเรยี นโดยกาพย์ยาน๑ี ๑

หนูจ๋าเปดิ บทนี้ อา่ นดซู มี อี ะไร

หนูเปียกปูนนำเร่ืองไว้ ขนมไทยมหี ลากหลาย

แทรกความคิดความพอดี สามคั คีทัง้ หญิงชาย

ความประณตี จงใจหมาย เห็นคุณค่า ( ภมู ิ ) ปัญญาไทย

จากน้นั เข้าเนื้อหาโดยเล่าให้เห็นถงึ ขนมไทยทนี่ า่ รับประทาน ขนมไทยมีหลากหลายรูปแบบ

รปู ร่างกจ็ ะแตกตา่ งกันออกไป ทำจากวตั ถุดบิ ธรรมชาติ มีความคดิ สรา้ งสรรค์ลงมือทำ

๑.๒) อ่านให้เป็นจึงเขา้ ใจ บอกถงึ วัตถุดิบทีใ่ สล่ งไป เลา่ ให้เหน็ ความประณีตในการ

ทำ ทำใหร้ ู้จักขนมหลากหลายอยา่ งมากขน้ึ นอกจากน้นั ขนมแตล่ ะอย่างมคี วามหมายท่ีแตกต่างกนั

ออกไป บางอย่างก็สามารถนำไปเข้าพิธีตา่ ง ๆ เช่น ขนมช้ันมักทำในงานฉลองยศ เป็นต้น

๑.๓) เนือ้ หาเกีย่ วกบั วิธกี ารทำขนม จะอธิบายถงึ การทำขนมว่ากว่าจะได้ขนมแต่

ละอย่างต้องมกี ารเตรยี มของอยา่ งไรบา้ งเพราะขนมแต่ละอย่างทำไม่เหมอื นกัน และตอ้ งมีความใจเย็น

มีความร้คู วามเข้าใจมากพอท่จี ะทำ

๒) คำอธบิ ายศัพทแ์ ละขอ้ ความ จะมเี น้ือหาเกี่ยวกบั การอธบิ ายคำศัพท์และขอ้ ความทส่ี น
เราใจในตวั บท

๓) อธิบายเพิ่มเติมความรู้ จะมีเนื้อหาที่ให้ความรู้ ในเรื่องวิธีการทำขนม และทำให้เรียนรู้
ขนมไทยมากขนึ้

บทที่ ๒ ออมไวก้ ำไรชวี ิต
๑) บทวิเคราะห์
นำเขา้ สบู่ ทเรียนโดยกาพย์ยาน๑ี ๑

บทน้ชี ใ้ี หเ้ หน็ ความจำเปน็ ของการออม

ร้จู กั ใชร้ ้จู ักถนอม รู้เกบ็ หอมรอมรบิ ไว้

ช่ือเงนิ ตราแตโ่ บราณ เปลยี่ นแปลงผ่านไปตามสมยั

คำพงั เพยสำนวนไทย สภุ าษติ คดิ มาเตือน

จากนัน้ เข้าสเู่ นอื้ เร่อื งโดยช้ใี ห้เหน็ ถงึ การออมเงนิ แมว้ ่าจะเปน็ เหรยี ญ ๒๕,๕๐ สตางค์ก็มี

คุณค่าเหมอื นกันถ้าหากเราเก็บรวบรวมกนั แล้วกจ็ ะมีมลู คา่ ท่มี ากไมต่ า่ งจากเหรียญอ่นื

๑.๒) คณุ คา่ การออม จะมีชีใ้ หเ้ ห็นถึงคณุ ค่าของเงนิ ไมว่ ่ามากหรอื นอ้ ยถ้ารู้จักอด

ออมกส็ ามารถซื้อส่งิ ของทเ่ี ราปรารถนาได้ และทำใหเ้ รามวี นิ ัยอกี ดว้ ย

๑.๓) เงนิ ตราน่ารู้ จะมีเนอื้ หน้าของคำวา่ เงนิ ในสมัยกอ่ นจนถงึ ปจั จบุ ันว่าแตเ่ ดมิ ที

เรียกเงินนนั้ วา่ พดดว้ ง มีการเปล่ียนแปลงไปมาจนถงึ ปัจจบุ นั ใช้คำวา่ เงินเป็นธนบัตร

๒) คำอธบิ ายศัพทแ์ ละข้อความ จะมีเน้อื หาเกี่ยวกบั การอธิบายคำศพั ทแ์ ละ

ขอ้ ความท่ีสนเราใจในตวั บท

๓) สำนวน จะเปรียบเทียบเพ่อื ใหเ้ ขา้ ใจเรื่องทพ่ี ดู ถงึ แฝงดว้ ยขอ้ คดิ คำสอน คำขวญั

๔) อธิบายความรเู้ พ่ิมเตมิ จะมเี น้อื หาท่ตี วั อย่างการเกบ็ ออม ทำให้เหน็ คา่ ค่าของเงนิ

บทท่ี ๓ ผักสมุนไพรใบหญ้ามีคุณค่าทัง้ น้นั

๑) บทวเิ คราะห์

บทน้ชี ค้ี ุณค่า พืชผักหญ้าน่าเรียนรู้

สมนุ ไพรลองใช้ดู เศรษฐกิจชคู วามพอดี

สระอะออกเสียงต่าง หนักเบาบา้ งประวิสรรชนยี ์

ไมย้ มกอา่ นอกี ที เห็นตัวน้อี า่ นซ้ำซ้ำ

จากน้ันเขา้ สเู้ นื้อหาโดยเล่าให้เหน็ แหลง่ ท่องเทยี่ วการปลูกพชื ผักสวนครัวพื้นบ้าน อธบิ ายถึงการปลูก
การดุแลรกั ษาเริ่มตัง้ แต่เตรียมดนิ ไปจนถงึ เกบ็ เกยี่ ว อธิบายไปถงึ สรรพคณุ ของผกั แต่ละชนิดซ่ึงมีค่า
ตา่ งกนั ออกไป

๑.๑.) ผักสมุนไพรใบหญา้ มีคุณคา่ ทัง้ นน้ั จะชใ้ี ห้ถงึ คุณคา่ ของพชื ผกั ทั้งผกั ท่ีขน้ึ เอง
ตามธรรมชาตหิ รอื ปลุกเอง นอกจากจะทำให้ลดค่าใชจ้ ่ายลงแล้วยังได้คณุ ค่าทางโภชนาการไปอกี ด้วย

๑.๒) ชวี กโกมารภจั จ์ ชี้ให้เหน็ ถงึ พชื ผักที่คดิ วา่ ไม่สามารถนำมาใช้ประโยชนใ์ ด ๆ ได้
แต่จริง ๆ แล้วพืชผักเป็นส่ิงที่รักษาโรค บาดแผล ซ่ึงใช้ได้ท้ัง ดื่ม ทา ล้วนมีสรรพคุณมากมาย

๒) คำอธิบายศัพท์และข้อความ จะมีเนื้อหาเก่ียวกับการอธิบายคำศัพท์และข้อความที่สน
เราใจในตัวบท

๓) มาตราตัวสะกด กำหนดไวแ้ ปดแม่ คือ แมก่ ง แม่กม แมเ่ กย แม่เกอว แมก่ น แม่กก แม่

กด แม่กบ แม่ ก กา

๔) คำประสรรชนียแ์ ละไมป่ ระวิสรรชนยี ์ เช่น นะคะ มะระ ศิลปะ คือคำที่เป็นคำประสรร

ชนีย์ คำทไี่ ม่ใช่ประวิสรรชนยี ์ เชน่ ขบวน ชนิด อรอ่ ย เป็นตน้ ขอ้ สงั เกตคือคำมากกว่า ๑ พยางค์ ออก

เสียง อะ ใหอ้ อกเสยี ง อะ ยกเว้นพยางคท์ ้ายท่ีเป็นประวิสรรชนียใ์ หอ้ อกเสยี ง อะ เตม็ เสียง

๕) คำท่ีใช้ไมย้ มก เช่น อ่านคำซำ้ แกง๊ ๆ, คอ่ ย ๆ

อา่ นคำกลมุ่ คนหนึง่ ๆ, ย่อหน้าหนงึ่ ๆ

อ่านคำซ้ำประโยค ไฟไหม้ ๆ, รถมาแล้ว ๆ

๖) อา่ นเพมิ่ เติมความรู้ จะมเี นื้อหาสรรพคณุ ของพน้ื ผกั ชนดิ ตา่ ง ๆ

บทท่ี ๔ ภูมใิ จมรดกโลก

๑) บทวเิ คราะห์

บทน้ีนะหนจู ๋า จงรวู้ า่ ชาติไทยเรา

มีประวตั มิ ีรากเหงา้ มาเน่นิ เนารว่ มพันปี

อกั ษรควบอักษรนำ หนูจงจำให้ถูกท่ี

ไม้ทณั ฑฆาตคุมเสยี งชี้ วรรณยกุ ตม์ ีไวผ้ นั เสียง

จากนั้นเข้าสู่เนื้อโดยเล่าถึงความเป็นมาของอุทยานประวัติศาสตร์จังหวัด

พระนครศรีอยุธยา ว่ากว่าจะมาเปน็ ช่ือเมืองน้ีเปน็ ชื่อ เมืองเชลยี งมาก่อน แตพ่ ่ายแพแ้ ก่กรุงศรอี ยทุ ธยา

เป็นอุทยานเคร่ืองมือถ้วยชาม งานหตั ถกรรม เปน็ ต้น

๑.๑) มรดกไทย จะชี้ให้ถึงการอนุรักษ์ภูมิปัญญาท้องถิ่นไม่ให้เลือนหายไปจะต้อง

ประจักษ์ใหเ้ หน็ คณุ คา่ ไมท่ ำลายเพ่อื เปน็ มรดกของไทยให้รว่ มสบื สานไว้ใหร้ ะลกึ ถงึ อดีตกาล

๒) มรดกโลก แหล่งธรรมชาติ และโบราณสถานที่มีคุณค่าทางประวัติศาสตร์ วัฒนธรรม ความ

หลากหลายของชวี ภาพธรรมชาติ ดำรงอยู่ต้ังอดีตกาลจนถึงปัจจุบัน

๒.๑) มรดกทางวัฒนธรรม สถานที่ และวัตถุที่มีความสง่างามทางศลิ ปะและโบราณคดี

บง่ บอกความสำคญั ของชนชาติและทอ้ งถิน่ เป็นแหลง่ ค้นควา้ ทางประวัติศาสตร์ และอารยธรรมดั้งเดิม

๒.๒) มรดกทางวัฒนธรรม เปน็ บรเิ วรท่มี ปี ่า ภเู ขา แหล่งน้ำ มีสภาพภูมศิ าสตร์ที่มีความ

หลากหลายทางกายภาพ และชวี ภาพ เป็นแหลง่ คน้ คว้าทางวทิ ยาศาสตร์ ธรณวี ิทยา และอนรุ กั ษ์

๓) คำอธิบายศัพท์และข้อความ จะมีเนือ้ หาเก่ียวกับการอธิบายคำศัพท์และข้อความที่สนเรา
ใจในตัวบท

๔) คำทม่ี ีอกั ษรควบกล้ำ อกั ษรนำ
๕) อ่านเพ่ิม เตมิ ความรู้ จะมีเนอ้ื หาทใ่ี ห้ความรู้เรือ่ งประวตั ศิ าสตรใ์ นอดตี กาลมาจนถงึ ปัจจุบัน

บทท่ี ๕ ชวี ติ ท่ีถกู เมนิ เห็นคณุ ค่าของทุกสิง่
๑) บทวิเคราะห์
บทนี้เตือนให้เมตตา

สัตวแ์ ละคนต่างพง่ึ พิง ควรกรุณาเอ้ืออาทร

รู้จักคำนำไปใช้ สรา้ งประโยคได้ครูชว่ ยสอน

การสือ่ สารดูเสียก่อน มคี ำซอ่ นให้รู้เอง

จากนั้นเข้าสเู่ นอ้ื หาโดยอธบิ ายถึงเรอ่ื งงรู ัดตุ๊กแก เพราะเหตุใดจึงเป็นอย่างนนั้ เพราะวา่ ต๊กุ แก
และงูเป็นสตั ว์ท่ีพึงอาศยั กัน ตกุ๊ แกเมื่อทานอิ่มจนอืดทอ้ งงูก็จะล้วงคอตกุ๊ แกเพื่อกินตับ แล้วตุ๊กแกตัว
นน้ั ก็จะสบาย

๑.๑) สตั วย์ ่อมพงึ อาศัยกัน จะมเี นื้อหาทส่ี ัตวแ์ ต่ละชนดิ ทค่ี อยช่วยเหลือซึ่งกนั และ
กัน เชน่ นกเอีย้ งกับควาย ช่วยเหลือโดยนกเอีย้ งเกาะบนหลงั ควายเพือ่ ช่วยกนิ แมลงบนหลังควายทำให้
ควายหายรำคาญ

๑.๒) ตัวเล็กนิด มีพิษเหลือใจ สัตว์มีพิษมีอยู่ทั่วไป เช่น แมงป่อง ตะขาย มดแดง

สัตว์แต่ละชนิดมีอาวุธต่อสู้อยู่ส่วนใดของสัตว์ก็ได้ เช่น แมงป่อง ปลายหาง, ปลิง ดูดเลือด, ยุงปาก

แหลมเหมือนเข็ม

๒) คำอธิบายศัพท์และข้อความ จะมีเนื้อหาเก่ียวกับการอธิบายคำศัพท์และข้อความที่สน

เราใจในตัวบท

๒.๑) อ่านเพิ่ม เตมิ ความรู้ ชนดิ ของคำ คำนาม คำท่ใี ช้เรยี กสงิ่ ตา่ ง ๆทง้ั ส่ิงมชี วี ิตและไมม่ ี

คำนามวิสามัญ คำทต่ี ั้งขึ้นเพอื่ เปน็ ช่อื เฉพาะ

คำสรรพนาม คำทีใ่ ช้แทนคำนาม

คำกริยา คำทบ่ี อกอาการ

คำวิเศษณ์ คำทข่ี ยายคำนามและกริยา

บทที่ ๖ โอม! พินิจมหาพจิ ารณา

๑) บทวิเคราะห์ ใคร่ครวญหาด้วยเหตุผล
บทนเ้ี นน้ ใชป้ ัญญา รยู้ ับยัง้ รู้ชง่ั ใจ
แยกแยะผา่ นขอ้ สงสยั
ไม่หลงเชือ่ ตามผู้คน เครอ่ื งหมายใสถ่ กู เหมาะสม
ฝกึ การคดิ เชงิ วจิ ารณ์

สรปุ เป็นเวน้ วรรคได้

จากนน้ั เข้าเน้ือเร่อื งโดยอยา่ หลงชือ่ ใครเพียงเพราไดร้ ับจดหมายลูกโว่ทั้ง ๆ ท่ีก็ไม่รู้ว่าใครส่ง

ให้เรา ก่อนท่จี ะเชือ่ อะไรไตร่ตรองหาความเป็นจรงิ เสียกอ่ นถ้าหากตัดสนิ ใจอะไรผดิ พลาดไปอาจเกิด

ผลเสยี ตามมาไมม่ ากก็น้อย

๑.๑) พนิ ิจพจิ ารณา จะมเี นอ้ื หาไมค่ วรหลงเช่ือผู้ตามผู้คน ควรใคร่ควรด้วยเหตุผล

และยับย้งั ช่ังใจกอ่ น

๒) อ่านเสริมก่อนจะเช่ือสิง่ ใดให้ย้ังคดิ ก่อนจะเชื่อสิ่งใดควรคดิ อย่าใจร้อนค่อยคิดพจิ ารณา

หากเขาพูดดีกอ็ ย่าพ่งึ หลงเชอื่ เพยี งเพราะคำเยนิ ยอเขาอาจจะพดู เพื่อใหห้ ลงเชอ่ื เพยี งแคน่ ั้น

๓) คำอธิบายศัพท์และข้อความ จะมีเนื้อหาเกี่ยวกับการอธิบายคำศัพท์และข้อความที่สน

เราใจในตัวบท

๔) อธิบายเพิ่ม เตมิ ความรู้ การแสดงความคดิ เห็นเชงิ วจิ ารณ์

บทที่ ๗ แรงพิโรธจากฟา้ ดิน

๑) บทวิเคราะห์

บทนีช้ ้ีให้เห็น คณุ ค่าเดน่ ของนำ้ ใจ

ต้งั สติรบั ทกุ ขภ์ ยั ไม่หว่ันไหวชว่ ยเหลอื กนั

คำพอ้ งรูปคำพอ้ งเสยี ง อยา่ หลกี เล่ียงรเู้ ลอื กสรร

ลายมอื สวยน้ันสำคญั เหน็ รพู้ ลนั ถงึ จติ ใจ

จากนน้ั เข้าสเู่ น้ือหาโดยเลา่ ถึงเหตกุ ารณ์ วาตภัย เนือ่ งจากเกิดความแหง้ แล้งจนไปเกินไป ตน้

ไม่ก็ถูกตัดทำลายบางกโ็ ดนเผาไหมจ้ ากฝีมือผู้คนจนเกดิ อคั คภี ัย บา้ งกแ็ หง้ แลง้ จนเกิด ทพุ ภิกขภยั

เพราะแห้งแล้ง

๑.๑) ตัดไมท้ ำลายป่า จะช้ใี ห้เหน็ ถึงการทำลายส่ิงท่เี กดิ จากธรรมชาติทำลายส่ิงแวดล้อมจน

ทำใหเ้ กิดผลเสียตามมา

๒) อา่ นเสริม คำเตอื นจากฟา้ ดนิ อย่าทำลายสงิ่ แวดลอ้ มให้คำนงึ ถงึ ผลท่จี ะตามมา ส่ิงใดท่ี

เกดิ ธรรมชาตกิ จ็ ะสลายไปตามกาลเวลาของมันเอง

๓) คำอธบิ ายศพั ทแ์ ละขอ้ ความ จะมเี นือ้ หาเกี่ยวกับการอธิบายคำศพั ท์และข้อความที่สน

เราใจในตัวบท

บทที่ ๘ ไวรสั วายร้าย

๑) วิเคราะหบ์ ท

ไวรสั เจ้าวายรา้ ย มุ่งทำลายให้ยอ่ ยยับ

มันคอยตามตะปบจบั คนสกปรกรกรงุ รงั

เจบ็ ป่วยไขน้ า่ สงสาร ทุกข์ทรมานเหมอื นถกู ขัง

เขยี นเรยี งความควรระวัง รกู้ ่อนหลงั อ่านเพลนิ ใจ

จากนัน้ เขา้ เนอ้ื เรื่องโดยไวรัสจากมนุษย์ตา่ งดาวแพร่เชอื้ โรคให้แก่ผู้คน และสัตว์ได้รับ
ผลกระทบ สาเหตเุ นื่องจากผูค้ นสกปรก ไมร่ บั ผิดชอบความสะอาดทงิ้ ขยะไม่เป็นท่ี จงึ ทำใหม้ นษุ ยต์ ่าง
ดาวเกดิ ความขยะแขยง

๑.๑) ร้รู กั ษาป้องกนั ถ้าหากว่าไดร้ บั เชอ่ื หรอื มีอาการจากการสำผสั สตั ว์เชน่ ไก่จะ
ทำให้เกิดโรคไขห้ วัดนก อยา่ นำไก่ตวั นั้นมารับประทานเพราะจะทำใหร้ ับเชื้อ และดแู ลรา่ งกายให้
สะอาด ถ้าหากเกนิ ๓-๔ วนั ไขไ้ ม่ลดใหไ้ ปหาหมอทนั ที

๒) อ่านเสรมิ ทำความเข้าใจกบั โรคเอดส์ โรคร้ายทเี่ กดิ จากไวรสั มหี ลายชนดิ เชน่
โรคตาแดง ไข้หวัดใหญ่ ไวรัสตับอักเสบ เปน็ ต้น เกิดจากภมู ิคมุ กนั ของร่างกายบกพรอ่ ง โรงเอดสเ์ ป็น
โรคทเ่ี กิดจากเชือ้ ไวรัสชนิดหนงึ่ เม่อื เข้าสูร่ า่ งกายจะมกี ารฟักตัวระยะหน่งึ หรือนานกวา่ ๑๐ ปี เมื่อ
ร่างกายไมไ่ หวจะเสยี ชีวิตในทสี่ ุด

๓) อ่านเพ่ิม เตมิ ความรู้
การเขียนเรยี งความ ๑. เตรยี มการเขยี น เลือกเรอ่ื งทีจ่ ะเขยี น
๒. ยกรา่ งการเขยี น มี คำนำ เนือ้ เรือ่ ง สรปุ
๓. ปรับปรุงการเขียน

๔) คำอธิบายศัพทแ์ ละขอ้ ความ จะมีเนอ้ื หาเกีย่ วกบั การอธบิ ายคำศัพทแ์ ละข้อความท่ีสน
เราใจในตัวบท

บทท่ี ๙ สนกุ สนามกบั การเล่น

๑) บทวเิ คราะห์

นำเขา้ สบู่ ทเรียนโดยใช้กลอน ๖ ท่ีอยูใ่ นแบบเรียนภาษาพาที ชน้ั ประถมศึกษาปีท่ี ๔ ดังน้ี

สนกุ สนานกับการเลน่ หากทำเปน็ ประดษิ ฐ์ได้

สร้างของเล่นแบบไทยไทย ทำงา่ ยง่ายเล่นได้ดี

แต่งประโยคอย่ามองผา่ น ประธานและภาคแสดงมี

เขยี นจดหมายระบุช้ี เปน็ สว่ นตวั หรือกจิ ธุระ

จากนั้นเข้าสู่บทเนื้อหาเห็นว่าการละเล่นสมัยก่อนคือการละเล่นที่มีความสุขและมีความ
เพลดิ เพลนิ สนกุ สนานในวัยเด็กมีเพ่ือนพ่ีนอ้ งมารวมตัวกนั เพอ่ื ให้เกิดจิตนาการสร้างแนวเล่น
เช่นเลน่ ลูกขา่ ง งูกินห่าง ขม้ี า้ ก้านกล้วย หมากเกบ็

๑.๑) อ่านให้เป็นจึงจะเข้าใจ บอกให้เห็นวา่ การละเลน่ ของแตล่ ะอย่างมีการจิตนา
การคดิ ออกแบบเองได้และสามารถนำไปเล่นได้อย่างมีประสิทธิภาพ นอกจากนัน้ วธิ ีชวี ิตแบบ
วยั เด็ก ๆ แบบน้ีคอื รอยยม้ิ และความสขุ ท่ีไมส่ ามารถหาจากที่ไหนมีเพอ่ื นเล่นและมีครอบครัว
อยดู่ ้วย

๑.๒) เนื้อหาที่เกี่ยวกับวิธีทำและการเล่น ยกตัวอย่างการทำของเล่นเดินกะละวิธี
ทำเอากะละมะพร้าวมาแบง่ ให้ได้ เป็น ๒ ข้าง และเจาะรเู พื่อนำเชือกมาผูกโยงใส่อยู่ ๒ ข้าง
วิธีการเล่นขึ้นเหยียบกะละใชน้ ้ิวคีบเชือกไว้ มือดึงเชือกใหต้ ึงแล้วออกวิ่งให้เสียงดังกุบกับ ๆ

๓) คำอธิบายศพั ทแ์ ละข้อความ ในเนอ้ื หาจะมีคำศพั ท์และคำแปลทีน่ ักเรยี นอาจยัง
จะไม่รคู้ วามหมายว่าคืออะไรในเนื้อหาบทท่มี คี วามนา่ สนใจ

๔) อธบิ ายเพม่ิ เตมิ ความรู้ ในเนอ้ื หาจะมกี ารใหค้ วามรเู้ กีย่ วกับวิธกี ารละเล่นและมี
วิธีการทำความคิดสร้างสรรค์ในสมัยก่อนและให้เด็ก ๆ ได้มีความสนุกสนานกับการทำ
กิจกรรม

บทท่ี ๑๐ หนเู อยจะบอกให้

๑) บทวเิ คราะห์

นำเขา้ สบู่ ทเรยี นโดยกลอน ๖

บทน้ีหนาเตือนใจ พวกหนหู นูอยา่ ประมาท

จติ เรานช้ี ่างเกง่ อาจ แสนฉลาดถา้ คดิ เปน็

เขยี นบันทึกประจำวัน รู้ทวั่ กนั จรงิ หรอื เล่น

อ่านหนงั สอื ร้เู ลือกเฟ้น ยอ่ ความไดใ้ จความครบ

จากนั้นเข้าเนื้อหาบทเรียนโดยเล่าถึงให้เหน็ จติ ทั้งสองจติ ที่มีทั้งจิตมือและจิตสว่าง
จิตที่จะให้เราคิดวา่ เราควรเลือกเดินเส้นทางไหนโดยท้ังสองจติ นี้จะเป็นตัวที่จะทำใหเ้ ราได้เข้าใจและ
เรียนรู้ สง่ิ ทีด่ แี ละไม่ดหี รือส่ิงทท่ี ำหรอื ไมค่ วรทำ

๑.๑) อ่านให้เปน็ จึงจะเขา้ ใจ ในเนอื้ หาบอกเราเรียนรู้เกี่ยวกบั จติ ทแ่ี บ่งเปน็ ๒ สว่ น
ส่วนหน่ึงจะแบง่ เป็น คิดดี พดู ดี ทำดี มีเหตุผล ไม่เหน็ แก่ตัว เรยี กว่าจิตสวา่ งจิตใจที่ดีและอีก
ส่วนหนึ่งคือจิตใจท่ีคิดเอาแต่ใจตัวเอง เห็นแก่ตัวเอง ดื้อดึงไมม่ ีเหตุผล แบบี้เรียกจิตมดื บท
เรอื่ งนี้จึงให้ผู้อา่ นไดม้ ีความตระหนกั เกีย่ วกะจิตทั้ง ๒ ว่าเราควรเลอื กเดนิ เส้นทางท่ีดีหรือไม่ดี
เพอ่ื ไปสู่เป้าหมาย

๑.๒) เนอื้ หาทเ่ี กี่ยวกับจิตทแ่ี บง่ ออกเป็น ๒ แบบ ในเน้ือเร่อื งจะมีคนคิดท่ีแตกต่าง
กันออกบางคนไปทางที่จิตสว่างก็คือคนที่คิดดี ทำดีมีเหตุผล และไมเ่ ห็นแก่ตัวคนท่ีแบบนี้ไม่
ว่าจะจิตสว่างแล้วยังความเอื้อเฟื้อเผื่อแผ่อีกด้วยและอีกคนประเภทคือคนที่คิดไปทางมืด
เห็นแกต่ ัวดอื้ เอาแต่ใจ

๒) คำอธิบายศัพท์และข้อความ ในเนื้อหาจะมีคำศพั ท์ของบทที่มีความนา่ สนและ
ขอ้ ความท่นี ่าอ่านดงึ ดดู ตาคนอา่ น

๓) อธิบายเพ่ิมเติมความรู้ จะมเี นือ้ หาท่ีให้ความรเู้ กี่ยวกับการเลือกเส้นทางในชีวิต
ที่มีการเลือกออกแบ่ง ๒ แบบ ที่เราควรพิจารณาว่าจะเดินไปเส้นทางไหนถึงจะแประสบ
ความสำเรจ็

บทท่ี ๑๑ คนดศี รโี รงเรยี น

๑) บทวิเคราะห์

นำเข้าสู่บทเรียนโดยกลอน ๖

บทนยี้ กความอดทน วา่ มีผลดนี กั หนา

อดใจกล้นั มั่นสัจจา มากคุณคา่ ดงั แถลง

พดู แนะนำ สนทนา ใชว้ าจาไม่เคลอื บแครง

โน้มน้าวใจไมเ่ สแสรง้ พดู โตแ้ ยง้ ระวงั คำ

จากนัน้ เขา้ เนื้อหาโดยเลา่ เก่ียวกับการลงแขง่ ขนั ประกวดคนดีศรโี รงเรียนโดยไม่หวัง
ผลประโยชน์มคี วามซื่อสัตย์ตอ่ เพ่ือนรวมงานวิเคราะหแ์ ละแสดงความคดิ เหน็ ดังนี้

๑.๑) อ่านเนื้อหาคนดีศรีโรงเรียน จะมีเนื้อหาดังนี้ให้นักเรียนได้ลงแข่งขันลงการ
ประกวดคนดีศรีโรงเรียนเพื่อได้รับรางวัลและมีการแย่งชิงแย่งเด่นกันโดยบางกลุ่มมีการหวัง
ผลตอบแทนและบางกลมุ่ ทำดว้ ยความสามารถตัวเอง

๑.๒) คนดีที่ไม่หวังผลตอบแทน จากเนื้อหาในเร่ืองคนท่ีมีชือ่ ประกาศไดร้ ับรางวัล
มีเตแ้ ละจอ้ น คนทที่ ำด้วยความบริสทุ ธ์ิใจและมีผลตอบแทนกลบั อันมคี ่ามากมาย

๒) คำอธิบายและข้อความ จะมีคำที่อธิบายคำศัพท์และข้อความของบทที่มีความ
น่าสนใจของเร่ือง

๓) อธิบายเพิ่มเติมความรู้ จะมีเนื้อหาเกี่ยวกับการทำกิจกรรม แบ่งออกเป็นดังน้ี
การพดู แนะนำตัว การพูดโน้มน้าวใจ การพดู โตแ้ ยง้ ชวนกันคดิ ชวนกนั ตอบ

บทท่ี ๑๒ สารพิษในชีวติ ประจำวนั

๑) บทวิเคราะห์

นำเขา้ ส่บู ทเรียนโดยกลอน ๖

บทนี้เตอื นให้รอบคอบ จะประกอบการใดใด

คิดระวังความปลอดภัย อยา่ ประมาทอาจถึงตาย

สรา้ งแผนภาพแสดงโครงเร่ือง ใหต้ อ่ เนื่องสอ่ื ความหมาย

คดิ โฆษณาของซอื้ ขาย หากทำได้จะขายดี

จากนั้นเข้าเนื้อหาโดยเล่าถึงสารพิษที่อันตรายต่อรา่ งกายหรือเชื้อโรคนัน้ เองทุกครั้งทีจ่ ะลง
มือทำอะไรไม่วา่ จะทานขา้ วทำอาหารเราควรคำนึงถึงความปลอดภยั ของทกุ คนที่จะบริโภคเข้าโดยมี
การลา้ งมอื ทกุ คร้ังเพ่ือความปลอดภยั หรอื เช้อื โรค

๑.๑) อ่านเนื้อหาเตือนคนให้รอบคอบ จากเนื้อหาตัวละครบุ้งอยากให้ทุกคน
รอบคอบกับการใช้ชีวิต เช่นการจะรบั ประทานผักทุกครัง้ หรอื จะรับประทานอาหารควรมีการล้างมอื
ทกุ คร้ังเพื่อความสะอาดปลอดภยั

๑.๒) อย่าประมาทกับชีวิต จากเนื้อหาได้บอกว่าการใช้ชีวิตแต่ละอย่างควรมีการ
ระมัดระวังความปลอดภัยในชวี ติ ไม่งนั้ อาจถงึ ตายถา้ ยังใชช้ ีวิตทไี่ มร่ ะวงั ยกตวั อยา่ งบทละครเบย้ี บุง้ เปน็
คนที่รักษาความสะอาดสขุ อนามยั ก่อนจะลงมือทำอะไรต้องลา้ งมือกอ่ นทุกคร้ัง

๒) คำอธิบายศัพท์และข้อความ จะมีคำที่อธิบายคำศัพท์และข้อความบทที่
นา่ สนใจอา่ นและสะดดุ ตา

๓) อธิบายเพิ่มเติมความรู้ จะมีเนื้อหาเกี่ยวกับการทำกิจกรรม การโฆษณา อ่าน

ประโยค

บทท่ี ๑๓ อย่างน้ดี ีควรทำ

๑) บทวเิ คราะห์

นำเขา้ สูบ่ ทเรยี นโดยกลอน ๖

บทนน้ี ะจะบอกให้ ทำอะไรไวย้ อ่ มมีผล

หากทำดผี ลดีดล ทำช่วั ผลชว่ั ตอบแทน

เมตตาธรรมนำความสุข ห่างไกลทุกข์ดีเหลือแสน

หมน่ั ฟงั ดู ความรแู้ นน่ อา่ นกราฟแผ่นได้ข้อมลู

จากนั้นเข้าเนื้อหาโดยเล่าถึงทำดีได้ดีทำชั่วได้ชั่วคือถ้าเราทำความดีไว้มาก ๆ ผลท่ี
ออกมากด็ แี ละจะพบเจอแต่ผลที่สำเร็จตอ่ ชวี ิต ถา้ เราทำชัว่ ผลกต็ อบกลับมากลับส่ิงท่ีเราทำชั่วไม่
ประสบความสำเร็จในชีวติ ไมม่ ีผู้คนสนใจไม่มคี นคอ่ ยช่วยเหลือ

๑.๑) อ่านเนื้อหาใหเ้ ขา้ ใจทำดไี ด้ผลดที ำชวั่ ผลช่ัวตอบแทน จากเน้อื หาของเรื่อง
สอนให้คนอย่าทำในสิ่งที่ไม่ดีผลตอบแทนก็จะไม่จงทำความดีไว้ผลตอบแทนก็จะประสบแต่
ความสำเรจ็

๑.๒) เนื้อหากนิ ใจความกตัญญู จากเนอ้ื หาคนท่หี มนั่ ทำความดีกับพ่อแม่คือคนท่ี
จะประสบแต่ความสำเรจ็ ในชวี ิตทำงานการมหี น้าที่ทดี่ ีให้กบั ครอบครวั คนยกย่องเชิดชู

๒) คำอธิบายศพั ทแ์ ละข้อความ จะมคี ำอธบิ ายศพั ทท์ ่นี ่าสนใจและข้อความทน่ี า่ สนใจของ
เรอ่ื งตัวบทละครของเรื่อง อย่างน้ีดีควรทำ

๓.อธิบายเพิ่มเติมความรู้ จะมีเนื้อหาเกี่ยวกับกิจกรรมการเรียนซึ่งแบ่งออกเป็น คำศัพท์ อ่าน
ประโยค ชวนกันอ่าน

บทท่ี ๑๔ กระดาษนม้ี ีทีม่ า

๑) บทวิเคราะห์

นำเขา้ สู่บทเรียนโดยกลอน ๖

บทนีห้ นอขอเล่าไว้ ใหส้ นใจเรื่องกระดาษ

แตโ่ บราณเขาเขยี นวาด บนใบไม้ หนิ โลหะ

ปจั จบุ ันมีมากมาย หาซอื้ ง่ายเหน็ จะจะ

ทำรายงานมีสาระ รปู เลม่ สวยดว้ ยฝีมือ

จากนั้นเข้าเนื้อหาโดยเล่าถึงกระดาษที่มีที่มากระดาษก็เหมือนกับสิ่งมีชีวิตถ้า
กระดาษใบนั้นว่างเปล่าแสดงว่าชีวิตเราก็ว่างไปด้วยเราจึงต้องมีการจินตนาการความคิด
สร้างสรรค์สรา้ งผลงานดว้ ยงานเขียนหรือจะวาดรูปศิลปะ

๑.๑) กระดาษนี้มีที่มา จากเนื้อหาบทละครมีการจินตนาการได้แค่กระดาษใบ
เดยี วสร้างความคิดหรอื วาดรูปใหเ้ ปน็ ศิลปะเพอื่ ไมใ่ หก้ ระดาษไม่ไดเ้ สยี เปล่า

๑.๒) เนื้อหากินใจความคิดสร้างสรรค์ จากเน้ือหาบทตัวละครมีความคิดที่
สรา้ งสรรค์และทำออกแบบเปน็ ผลงานประกวดได้

๒) คำอธบิ ายคำศัพทแ์ ละขอ้ ความ จะมคี ำอธิบายคำศพั ท์ท่นี ่าสนใจและมี
ขอ้ ความทีน่ า่ อ่านจากตัวละเรื่องกระดาษน้ีมที ีม่ า

๓.) อธิบายเพ่มิ เตมิ ความรู้ จะมเี น้ือหาเกยี่ วกบั กิจกรรมเรยี นซง่ึ แบง่ เปน็ การ
เขยี นรายงาน วางแผน รวบรวมข้อมลู เขียนรายงาน การพูดรายงาน

บทท่ี ๑๕ รกั ที่คุ้มภยั

๑) บทวิเคราะห์

นำเข้าสู่บทเร่อื งโดยกลอน ๖

บทน้บี อกใหร้ ู้จัก วา่ ความรกั ดอี ยา่ งไร

บา้ นอบอุ่นเพราะเข้าใจ ใชเ้ หตุผลปนเมตตา

ภาษาพดู ภาษาเขยี น ตอ้ งพากเพยี รหม่ันศึกษา

พจนานุกรมบอกทม่ี า ศัพทน์ านาให้เรารู้

จากน้ันเข้าเน้อื หาโดยเล่าถงึ ในบทเรอื่ งน้วี า่ มีผู้ชายคนหนึ่งถกู พ่อแมด่ ่าตีว่าเปน็ เด็ก
ไมเ่ กง่ ไม่ขยนั จงึ ไปเสพยาตดิ ยาและมีเพื่อนคนหนึง่ ซง่ึ เขาไม่ยงุ่ กับยาเสพติดได้มาแนะนำหรือปลอบ
เพือ่ นใหเ้ ลิกยงุ่ กบั ส่ิงทไ่ี มด่ ีพอ่ แมว่ า่ หรอื พ่อแมต่ เี พราะอยากเหน็ เราได้ดแี ละคนที่รักเราท่ีสุดน้นั ก็คอื
พ่อแมไ่ มเ่ หนอื สิ่งใด

๑.๑) ความกตญั ญตู อ่ พอ่ แม่ จากเนอื้ หาเรื่องตวั ละครบทมเี พือ่ นที่เคยทำส่งิ ไม่ดี
เสพยาโดนพ่อแมต่ ีมีอาการน้อยใจจงึ หนั มาทำแตส่ ิ่งทไ่ี ม่ไดเ้ พ่อื นเลยให้คำแนะนำว่าทพี่ อ่ แม่ตีด่าคือพ่อ
แม่อยากใหเ้ รานั้นได้ดี

๑.๒) ความรกั ดีอย่างไร จากเนอื้ หาเร่ืองความรักคอื รกั ที่อบอนุ่ จากครอบครวั พี่
ปา้ น้า อา ปยู่ า่ ตายาย ที่รกั โดยไมม่ เี งอ่ื นไขรกั ใครก่ นั มีความสุขอบอุ่นสามคั คี

๑.๓) คามขยันหมั่นเพียรศึกษา จากเนื้อหาตัวละครมีความตั้งใจมานะ
ช่วยเหลือผู้มีพระคุณ พอ่ แม่ ครบู าอาจารย์ มคี วามกตญั ญกู ตเวทตี ั้งใจเรยี นหนงั สือเอาใจจดจ่อต่อสิ่ง
ใดสิ่งหนึง่ มผี มู้ นี ำ้ ใจ

๒) คำอธิบายคำศัพท์และข้อความ จะมีคำอธิบายคำศัพท์และข้อความที่
นา่ สนใจจากตวั ละครเรือ่ งรักท่คี ้มุ ภัย

๓) อธิบายเพิ่มเติมความรู้ จะมีเนื้อหาเกี่ยวกับกิจกรรมซึ่งแบ่งออกเป็น อ่าน
ประโยค ภาษาพูด ภาษาเขยี น ภาษาถ่ิน คำทีม่ าจากภาษาต่างประเทศ

บทที่ ๑๖ ธรรมชาตนิ ้ีมีคณุ

๑) บทวิเคราะห์

นำเขา้ ส่บู ทเรียนโดยกลอน ๖

ทรัพยากรธรรมชาติ งามพิลาสน่าพศิ วง

ควรถนอมไวใ้ ห้ดำรง อย่ยู ืนยงค่โู ลกา

ทง้ั ดิน นำ้ ลม และไฟ อนรุ ักษไ์ วเ้ ลศิ คุณค่า

ราชาศพั ท์ขอแถมมา เพลินภาษาบทร้อยกรอง

จากนั้นเข้าเนือ้ หาโดยเล่าถงึ วา่ จะมีกลอนแปดให้เราไดอ้ า่ นก่อนเขา้ สเู่ น้ือหาท่ฟี ัง
แลว้ ไพเราะ มนุษย์และสัตวถ์ า้ ไมม่ ีพ้ืนแผน่ ดนิ เราจะอยไู่ ดอ้ ย่างไรทุกคนยอ่ มอยากไปให้ถงึ ฝงั่ เช่น
ถ้าเราอยูก่ ลางป่าแห้งแล้ง รอ้ นระอุ สงิ่ ท่ที ุกคนต้องการคอื แมน่ ำ้ ลำธาร หว้ ย หนอง คลอง ที่มี
นำ้ เปย่ี มฝงั ใสสะอาด

๑.๑) อ่านให้เป็นจึงจะเห็นความไพเราะ จะมีเนื้อหาเกี่ยวกับกลอน ๘ มีการ
สัมผัสนอกให้สัมผัสระหว่างคำและการสัมผัสในที่ไม่บังคับแต่จะให้กลอนนสละสลวยควรมีสัมผัส
ระหวา่ งจงึ จะอา่ นแลว้ มีความไพเราะ

๑.๒) คุณค่าธรรมชาติ จากเนื้อหาตัวบทละครเป็นคนรักธรรมชาติอยู่กับธรรมชาติ
บ้าน ๆ แลว้ มคี วามเป็นหลักทำมาหากนิ ได้ทำไร่ไถนาเล้ียงชีพตนหารายไดไ้ ด้ตลอดประครองชีพให้อยู่
แบบประหยดั มีใช้มีเก็บ

๑.๓) พื้นแผ่นดินสำคัญสำหรับทุกคน จากเนื้อเรื่องถ้ามนุษย์และสัตว์ไม่มีพื้นดิน
แม่นำ้ อากาศ สายลม ดวงอาทิตย์ ต้นไม้ ทกุ คนยอ่ มอยากไปให้ถึงฝ่ังผืนแผน่ ดิน

๒) คำอธิบายคำศัพท์และข้อความ จะมีคำอธิบายคำศัพท์ที่น่าสนใจและข้อความ
จากเนอื้ เรอื่ งธรรมชาติน้มี ีคุณ

๓) อธบิ ายเพ่ิมเติมความรู้ จะมเี นอื้ หาเกี่ยวกับกิจกรรมซึ่งแบ่งออกเป็น คำประพันธ์
ประเภทรอ้ ยกรอง กลอนส่ี กลอนแปด กาพย์ยานี ๑๑ คำราชาศพั ท์

๒.๒) การวิเคราะหร์ ูปแบบการจัดแบ่งเนื้อหาแบบเรอื่ ง

หนงั สือเรียน รายวิชาพนื้ ฐานภาษาไทย ภาษาพาที ระดับชนั้ ประถมศกึ ษาปที ่ี ๔ แบ่งออกดังน้ี ๔
สว่ นดังน้ี

๒.๒.๑ บทวิเคราะห์ บทวิเคราะห์จากเร่ืองจะนำโดยกลอน ๖ เพอ่ื ให้คนอ่านมีจุดสนใจ เนื้อหา
ใหน้ า่ อ่าน

๒.๒.๒ ตัวเน้ือเรอ่ื ง จะยกตัวอย่างแต่ละเร่ืองมาใหน้ ักเรียนศึกษาจะไม่หยิบมาทั้งบท ๑๖ บท
แต่จะยกตวั อย่างมาศึกษาแค่บางเรื่องเพ่ือใหเ้ ด็กได้ปลูกฝงั และสนใจมากขน้ึ

๒.๒.๓ คำอธิบายศัพท์และข้อความ จะมีเนื้อหาเกี่ยวกับการอธิบายคำศัพท์และขอ้ ความท่ี
นา่ สนใจของตัวเนอื้ เรือ่ งในเร่ืองน้ัน ๆ

๒.๒.๔ ชวนคิดพจิ ารณาคุณค่า จะเปน็ กิจกรรมที่ใหน้ กั เรียนได้พัฒนาศักยภาพของนักเรียน
ทักษะการเรียนรู้ โดยจะแบ่งเป็น ๔ สว่ น อา่ นเสริม อ่านเพิ่มเติมความหมาย อธิบายเพิม่ เติมความรู้
กิจกรรมชวนกันคิดชวนกันตอบ จากการวิเคราะหร์ ูปแบบการจดั แบง่ เนื้อหาเรื่องแสดงให้เห็นว่า หนังสือ
รายวิชาพื้นฐานภาษาไทย ภาษาพาที โดยบทท้ังเร่อื งเหมือนกนั ทัง้ เลม่

๒.๓ ด้านความถูกต้องของเน้ือหา

เน้ือหาในแบบเรียน ภาษาพาทถี ูกต้องครบสมบูรณ์แบบตามตวั ชวี้ ดั จากหลักสูตรแกนกลางข้นั พ้ืนฐาน
พทุ ธศักราช ๒๕๕๑ ไมม่ ีข้อบกพรอ่ งในเน้อื หาบทเรียนคำอธิบายคำศัพท์และข้อความทำให้ผู้อา่ นเข้าใจ
มากข้นึ และเป็นทน่ี ่าสนใจตอ่ ผอู้ ่านจงึ ไมพ่ บจุดบกพร่องของบทนน้ั ๆ

๒.๔ ด้านภาพประกอบ

ภาพประกอบภายในรูปเล่ม หนงั สือเรยี น รายวิชาพื้นฐาน ภาษาไทย ภาษาพาที ชนั้ ประถมศึกษาปีท่ี ๔ ไม่
ปรากฏผลของใครและรายละเอียด

๒.๔.๑ จำนวน แบบเรียนมภี าพประกอบท้ังสนิ้ จำนวน ๙๗ ภาพ ( รวมปก )

๒.๔.๒ ขนาด ภาพประกอบในแต่ละบทไม่มภี าพหน้าปกบททั้งเล่ม
๒.๔.๓ คำอธิบายภาพ มีคำอธิบายภาพ แต่ในบางรูปจะไม่มีคำอธิบายภาพประกอบ

ตัวอย่างรูปภาพทีไ่ ม่คำอธิบายภาพประกอบในบทที่ ๔ เรอื่ งภูมใิ จในมรดกโลกหน้า ๕๙

ตัวอย่างรปู ภาพที่มคี ำอธบิ ายภาพประกอบในบทที่ ๒ เร่ือง ออมไว้กำไรชีวติ หนา้
๒๐

๒.๔.๔ ลักษณะภาพ ภาพสว่ นใหญ่เปน็ รูปภาพเสมือนการ์ตูน ที่ลงสีด้วยสนี ำ้
๒.๔.๕ ความสอดคลอ้ งของภาพประกอบกบั เนอื้ ภาพปรพกอบส่วนใหญส่ อดคลอ้ งกบั
เน้ือหาภายในเนื้อเร่ืองนั้น ๆ
๒.๕ ดา้ นการใช้ภาษา
ภาษาทใ่ี ช้ในแบบเรียนภาษาพาที เปน็ ภาษาทางการ ถูกหลกั เหมาะสมกับเนอ้ื หาวิชาการสื่อ
ความหมายไดด้ ี และมคี ำศัพท์คำแปลใหไ้ ด้อา่ นชดั เจนสะดวกต่อการเรบี นรู้และไม่มขี อ้ บกพร่อง
๒.๕.๑ การฉีกคำ
การฉกี คำของหนังสอื รายวิชาพน้ื ฐาน ภาษาไทย ภาษาพาที ไมค่ ำดท่มี กี ารฉกี คำทกุ หน้า
ของเลม่ ถกู ตามหลกั การทกุ สว่ น
๒.๕.๒ การใช้เครือ่ งไม้ไมย้ มก
การใช้เคร่ืองไมย้ มกของหนังสอื รายวชิ าพ้นื ฐาน ภาษาไทย ภาษาพาที ใชไ้ ม้ยมก ( ๆ ) ถูก
หลักการตามหลกั การทัง้ เลม่ ไมม่ ีหนา้ ใดบกพรอ่ ง
ตัวอย่างที่การใช้ไม้ยมกถูกต้องตามหลักในบทที่ ๒ ออมไว้กำไรชีวติ หนา้ ท่ี ๒๗

๒.๕.๓ การใชเ้ ครอื่ งหมายวงเล็บ
การใช้เครื่องหมายวงเลบ็ () หรือ วงเลบ็ ของหนงั สอื ภาษาพาที ใช้ถกู ตอ้ งตามหลกั ไม่มี
ขอ้ บกพร่องทางการใชว้ งเล็บถกู ท้ังเลม่ ของหนงั สอื ภาษาพาที

๒.๖ ดา้ นความยากง่ายของเนื้อหา

ความยากง่ายของเนอื้ หาภายในแบบเรยี น รายวิชาพ้นื ฐาน ภาษาไทย ภาษาพาที ชั้น
ประถมศกึ ษาปีท่ี ๔ เนอื้ หาของบทแตล่ ะบทมีความยากง่ายต่างกนั ไปแต่เปน็ ไปตามความเหมาะสม
ของนักเรยี นช้นั ประถมศึกษาปีท่ี ๔ และในแตล่ ะบทจะมีอธบิ ายคำศัพทแ์ ละขอ้ ความเพ่อื ใหผ้ ู้เรยี นได้
เขา้ ใจง่ายมากย่ิงขึ้น

๓. วเิ คราะห์ความสอดคล้องของเนอื้ หากบั หลกั สตู ร (ตวั ช้ีวดั )
๓.๑ สาระและมาตรฐานการเรยี นรภู้ าษาไทย
สาระที่ ๑ การอา่ น
มาตรฐาน ท๑.๑ ใชก้ ระบวนการอา่ นสร้างความรู้และความคิด เพือ่ นำไปใช้ตัดสินใจแก้ปัญหาในการ
ดำเนินชวี ิตและมนี สิ ัยรกั การอา่ น
สาระท่ี ๒ การเขยี น
มาตรฐาน ท ๒.๑ ใชก้ ระบวนการเขยี น เขยี นสอื่ สาร เขยี นเรียงความ ย่อความ และเขยี นเร่ืองราวใน
รูปแบบตา่ ง ๆ เขียนรายงานข้อมลู สารสนเทศและรายงานการศกึ ษาค้นควา้ อย่างมีประสิทธภิ าพ
สาระที่ ๓ การฟัง การดู และการพูด
มาตรฐาน ท ๓.๑ สามารถเลือกฟังและดูอย่างมีวิจารณญาณ และพูดแสดงความรู้ ความคิด
ความรสู้ ึกในโอกาสต่าง ๆ อยา่ งมีวิจารณญาณ และสร้างสรรค์
สาระที่ ๔ หลกั การใชภ้ าษาไทย
มาตรฐาน ท ๔.๑ เข้าใจธรรมชาติของภาษาและหลกั ภาษาไทย การเปลี่ยนแปลงของภาษาและพลงั
ของภาษา ภูมปิ ัญญาทางภาษา และรกั ษาภาษาไทยไว้เป็นสมบตั ขิ องชาติ
สาระท่ี ๕ วรรณคดีและวรรณกรรม
มาตรฐาน ท ๕.๑ เข้าใจและแสดงความคิดเห็น วิจารณ์วรรณคดี และวรรณกรรมไทยอยา่ งเห็นคุณค่า
และนำมาประยกุ ต์ใช้ในชีวติ จริง

๓.๒ ตัวชี้วดั ช้นั ปี
๑.การอา่ น
ป ๔/๑ อา่ นออกเสยี งบทร้อยแกว้ และบทรอ้ ยกรองไดถ้ ูกตอ้ ง
ป ๔/๒ อธบิ ายความหมายของคำ ประโยคและสำนวนจากเรือ่ งทีอ่ า่ น
๒.การเขียน
ป ๔/๒ เขยี นส่อื สารโดยใช้คำได้ถูกต้องชัดเจน และเหมาะสม

ป ๔/๓ เขียนแผนภาพโครงเรอ่ื งและแผนภาพความคิดเพอ่ื ใชพ้ ัฒนางานเขยี น
๓.การฟงั การดู และการพูด
ป ๔/๑ จำแนกขอ้ เท็จจรงิ และข้อคดิ เหน็ จากเร่อื งทีฟ่ งั และดู
ป ๔/๒ พดู สรปุ ความจากการฟังและดู
ป ๔/๓ พดู แสดงความรู้ ความคดิ เห็นและความรู้สกึ เกี่ยวกับเรอ่ื งที่ฟังและดู
ป ๔/๕ รายงานเรือ่ งหรอื ประเดน็ ทศ่ี ึกษาคน้ ควา้ จากการฟัง การดแู ละการสนทนา
ป ๔/๖ มมี ารยาทในการฟัง การดูและการพดู
๔.หลักการใช้ภาษาไทย
ป ๔/๑ สะกดคำและบอกความหมายของคำในบรบิ ทตา่ ง ๆ
ป ๔/๒ ระบชุ นดิ และหนา้ ท่ีของประโยค
ป ๔/๓ ใชพ้ จนานกุ รมค้นหาความหมายของคำ
ป ๔/๔ แต่งประโยคได้ถูกต้องตามหลกั ภาษา
ป ๔/๕ แตง่ บทรอ้ ยกรองและคำขวัญ
ป ๔/๖ บอกความหมายของสำนวน
ป ๔/๗ เปรยี บเทียบภาษาไทยมาตรฐานกับภาษาถิน่ ได้
๕.วรรณคดแี ละวรรณกรรม
ป ๔/๑ ระบขุ ้อคิดจากนทิ านพ้นื บ้านหรอื นทิ านคติธรรม
ป ๔/๒ อธิบายขอ้ คดิ จากการอา่ นเพ่ือนำไปใช้ในชีวิตจรงิ
ป ๔/๓ ร้องเพลงพน้ื บ้าน
ป ๔/๔ ท่องจำบทอาขยานตามที่กำหนดและบทรอ้ ยกรองทม่ี คี ณุ ค่าตามความสนใจ

๓.๓ สมรรถนะสำคัญของผู้เรียน

๑.ความสามารถในการสื่อสาร เป็นความสามารถในการรับและส่งสาร มีวัฒนธรรมในการใช้ภาษา
ถ่ายทอดความคิดความรู้ความเขา้ ใจ ความรู้สึก และทัศนะของตนเองเพื่อแลกเปลีย่ นข้อมูลข่าวสาร
และประสบการณ์อนั จะเปน็ ประโยชน์ต่อการพัฒนาตนเองและสังคมรวมทัง้ การเจรจาต่อรองเพ่ือขจัด
และลดปัญหาความขัดแยง้ ต่าง ๆ การเลอื กรับหรือไมร่ ับข้อมูลข่าวสารด้วยหลักเหตุผล และความถูก
ต้อง ตลอดจนการเลือกใช้วิธีการสื่อสารที่มีประสิทธิภาพโดยคำนึงถึงผลกระทบที่มีต่อตนเองและ
สงั คม

๒.ความสามารถในการคิด เป็นความสามารถในการคิดวิเคราะห์ การคิดสังเคราะห์ การคิดอย่าง
สร้างสรรค์ การคิดอย่างมีวิจารณญาณ และการคิดเป็นระบบ เพื่อนำไปสู่การสร้างองค์ความรู้หรือ
สารสนเทศเพื่อการตดั สนิ ใจเกย่ี วกบั ตนเองและสงั คมไดอ้ ย่างเหมาะสม

๓.ความสามารถในการแก้ปญั หา เป็นความสามารถในการแก้ปัญหาและอปุ สรรคต่าง ๆ ที่เผชิญได้
อย่างถกู ตอ้ งเหมาะสมบนพืน้ ฐานของหลักเหตุผล คุณธรรมและข้อมลู สารสนเทศ เขา้ ใจความสัมพันธ์
และการเปลี่ยนแปลงของเหตุการณ์ต่าง ๆ ในสังคมแสวงหาความรู้ ประยุกต์ความรู้มาใช้ในการ
ปอ้ งกันและแก้ไขปญั หาและมกี ารตัดสินใจที่มปี ระสิทธิภาพโดยคำนงึ ถึงผลกระทบที่เกิดข้ึนต่อตนเอง
สงั คมและสง่ิ แวดลอ้ ม

๔.ความสามารถในการใช้ทักษะชีวิต เป็นความสามารถในการนำกระบวนการต่าง ๆ ไปใช้ในการ
ดำเนนิ ชวี ิตประจำวนั การเรยี นรูด้ ว้ ยตนเอง การเรยี นร้อู ย่างต่อเน่ือง การทำงาน และการอยรู่ ่วมกันใน
สังคมด้วยการสร้างเสริมความสัมพันธ์อันดรี ะหว่างบุคคล การจัดการปัญหาและความขัดแยง้ ตา่ ง ๆ
อย่างเหมาะสมการปรับตัวให้ทันกับการเปลี่ยนแปลง ของสังคมและสภาพแวดล้อมและการรู้จัก
หลีกเลยี่ งพฤตกิ รรมไม่พึงประสงคท์ ่สี ่งผลกระทบตอ่ ตนเองและผู้อ่ืน

๕.ความสามารถในการใช้เทคโนโลยี เป็นความสามารถในการเลือกและใช้เทคโนโลยีดา้ นต่าง ๆ และ
มที กั ษะกระบวนการทางเทคโนโลยี เพ่ือการพัฒนาตนเองและสังคม ในดา้ นการเรียนรกู้ ารสอื่ สาร การ
ทำงาน การแกป้ ญั หาอยา่ งสร้างสรรค์ ถูกต้องเหมาะสมและมคี ณุ ธรรม

วิเคราะหค์ วามสอดคล้องของเนอื้ หาของหนงั สือเรยี นรายวชิ าภาษาไทย ชนั้ มธั ยมศึกษาปีที่ ๓ “หลกั
ภาษาและการใชภ้ าษาไทย”
ตามหลักสูตรแกนกลางการศกึ ษาขั้นพืน้ ฐาน พุทธศักราช ๒๕๕๑ (ตวั ช้วี ัด) วเิ คราะห์ตามประเด็นดังน้ี
๑. เน้อื หา กบั สาระการเรียนรู้ และตัวชี้วดั
๒. กิจกรรมการเรียนรู้ กบั สาระการเรียนรู้ และตัวชี้วัด
๓. กจิ กรรมการเรียนรู้ กับ สมรรถนะสำคัญของผเู้ รยี น

บทท่ี สาระการเรียนรู้ ตัวช้วี ัด สมรรถนะสำคัญของผ้เู รียน

บทท่ี ๑ ขนมไทยไรเ้ ทยี มทาน

ขนมไทยไรเ้ ทยี มทาน ท ๑.๑ ป.๔/๑

กิจกรรมการเรยี นรู้ ท ๑.๑ ป.๔/๑ ความสามารถในการคิด
๑.อ่านเสริม ท ๒.๑ ป.๔/๒ ความสามารถในการใช้ทกั ษะชวี ติ
๒.อ่านเพิม่ เตมิ ความหมาย ป.๔/๒ ความสามารถในการสือ่ สาร
๓.อธิบายเพิม่ เติมความรู้ ป.๔/๑ ความสามารถในการแกป้ ญั หา
๔.กจิ กรรม ป.๔/๒ ความสามารถในการคิด
๔.๑.ชวนกนั คิดช่วยกนั ตอบ ป.๔/๒ ความสามารถในการคิด
๔.๒.ชว่ ยกันหา ป.๔/๒ ความสามารถในการสื่อสาร
๔.๓.ช่วยกันเลา่ ป.๔/๖ ความสามารถในการคิด
๔.๔.ชวนกันทำ
ความสามารถในการแก้ปญั หา

บทท่ี สาระการ ตวั ชวี้ ัด สมรรถนะสำคัญของผเู้ รยี น
เรยี นรู้

บทที่ ๒ ออมไวก้ ำไรชวี ติ

ออมไว้กำไรชีวติ ท ๑.๑ ป.๔/๑

กจิ กรรมการเรยี นรู้ ป.๔/๑
ป.๔/๒
๑.อ่านเสริม ท ๑.๑ ป.๔/๒ ความสามารถในการส่ือสาร
ป.๔/๒ ความสามารถในการใชท้ ักษะชวี ติ
๒.อ่านเพม่ิ เติมความหมาย ป.๔/๓ ความสามารถในการใชท้ กั ษะชวี ติ
ป.๔/๖ ความสามารถในการคดิ
๓.อธบิ ายเพิ่มเติมความรู้ ป.๔/๓ ความสามารถในการแก้ปัญหา
ป.๔/๔ ความสามารถในการใช้ทกั ษะชวี ติ
๔.กิจกรรม ป.๔/๓ ความสามารถในการสอ่ื สาร
ป.๔/๒ ความสามารถในการคดิ
๔.๑.ชวนกันคิดชว่ ยกนั ตอบ ความสามารถในการใชเ้ ทคโนโลยี
ป.๔/๗ ความสามารถในการสอื่ สาร
๔.๒.ชวนกนั หาความหมายทายสำนวน ท ๔.๑
ป.๔/๓ ความสามารถในการสื่อสาร
๔.๓.ชวนกันดแู ละสังเกต ท ๓.๑ ป.๔/๒ ความสามารถในการสื่อสาร
ป.๔/๑ ความสามารถในการใช้ทกั ษะชีวิต
๔.๔.ชวนกันเลา่ ป.๔/๑ ความสามารถในการคดิ
ป.๔/๓ ความสามารถในการใช้ทกั ษะชีวิต
๔.๕.ชวนกนั ทำ ท ๑.๑ ป.๔/๓ ความสามารถในการคิด
ป.๔/๖ ความสามารถในการใช้ทักษะชวี ิต
๔.๖.ชวนกนั เลน่ ท ๒.๑ ป.๔/๔ ความสามารถในการสื่อสาร
ป.๔/๑ ความสามารถในการใช้ทกั ษะชวี ิต
บทท่ี ๓ ผกั สมุนไพรใบหญา้ มคี ณุ คา่ ทง้ั นัน้

ผักสมุนไพรใบหญา้ มีคณุ ค่าทง้ั นนั้ ท ๑.๑
กจิ กรรมการเรยี นรู้ ท ๑.๑
๑.อ่านเสรมิ ท ๔.๑
๒.อ่านเพมิ่ เติมความหมาย ท ๑.๑
๓.อธิบายเพิ่มเติมความรู้
๔.กจิ กรรม ท ๓.๑
๔.๑.ชวนกนั คดิ ชวนกันตอบ ท ๑.๑
๔.๒.ชวนกนั เลน่ ปรศิ นาคำทาย
๔.๓.ชวนกนั สนทนา
๔.๔.ชวนกันสำรวจ
๔.๕.ชวนกันร้องเลน่

บทที่ สาระการเรียนรู้ ตวั ชวี้ ัด สมรรถนะสำคญั ของผเู้ รยี น

บทที่ ๔ ภูมใิ จมรดกโลก ท ๑.๑ ป.๔/๑
ภมู ใิ จมรดกโลก ท ๑.๑
กิจกรรมการเรียนรู้ ท ๓.๑ ป.๔/๔ ความสามารถในการใชท้ กั ษะชวี ิต
๑.อ่านเสรมิ ท ๔.๑ ป.๔/๒ ความสามารถในการใช้เทคโนโลยี
๒.อา่ นเพ่ิมเตมิ ความหมาย ป.๔/๒ ความสามารถในการส่อื สาร
๓.อธิบายเพ่ิมเตมิ ความรู้ ป.๔/๔ ความสามารถในการคิด
๔.กิจกรรม ป.๔/๔ ความสามารถในการคดิ
๔.๑.ชวนกันคิดชว่ ยกนั ตอบ ป.๔/๔ ความสามารถในการคดิ
๔.๒.ชวนกนั อภิปราย ป.๔/๑ ความสามารถในการคิด
๔.๓.ชวนกันเลน่ คำเป็นคำตาย

บทที่ ๕ ชวี ติ ท่ถี ูกเมนิ ท ๑.๑ ป.๔/๑
ชวี ิตทีถ่ ูกเมิน
กจิ กรรมการเรีนนรู้ ท ๑.๑ ป.๔/๓ ความสามาถในการใช้ทกั ษะชวี ติ
๑.อ่านเสรมิ ป.๔/๒ ความสามารถในการใช้เทคโนโลยี
๒.อ่านเพ่มิ เตมิ ความหมาย ท ๔.๑ ป.๔/๔ ความสามรถในการใชท้ กั ษะชวี ิต
๓.อธิบายเพมิ่ เติมความรู้ ท ๓.๑ ป.๔/๔ ความสามาถในการแก้ปัญหา
๔.กจิ กรรม ท ๓.๑ ป.๔/๔ ความสามาถในการแก้ปัญหา
๔.๑.ขวนกนั คิดชว่ ยกันตอบ ป.๔/๔ ความสามารถในการแก้ปญั หา
๔.๒.ชวนกันสนทนา ท ๒.๑ ป.๔/๖ ความสามารถในการใชท้ กั ษะชีวติ
๔.๓.ชวนกันคน้ หา ป.๔/๗ ความสามารถในการใช้ทกั ษะชีวติ
๔.๔.ชวนกันเล่น ท ๑.๑ ป.๔/๑ ความสามารถในการสื่อสาร
๔.๕.ชวนกันอ่าน

บทที่ สาระการ ตัวช้ีวัด สมรรถนะสำคญั ของผเู้ รียน
เรียนรู้
บทที่ ๖ โอมพนิ ิจมหาพิจารณา
โอมพนิ จิ มหาพจิ ารณา ท ๑.๑ ป.๔/๑ ความสามารถในการสื่อสาร
กิจกรรมการเรียนรู้ ความสามารถในการสอ่ื สาร
๑.อ่านเสรมิ ท ๑.๑ ป.๔/๑ ความสามารถในการแก้ปญั หา
๒.อ่านเพม่ิ เตมิ ความหมาย ป.๔/๒ ความสามารถในการส่อื สาร
๓.อธบิ ายเพ่มิ เตมิ ความรู้ ความสามารถในการคดิ
๔.กจิ กรรม ท ๓.๑ ป.๔/๓ ความสามารถในการแกป้ ัญหา
๔.๑.ชวนกนั คิดชว่ ยกันตอบ ท ๑.๑ ป.๔/๑ ความสามารถในการสื่อสาร
๔.๒.ชวนกนั อธปิ รายความหมาย ความสามารถในการใชท้ ักษะชวี ิต
๔.๓.ชวนกันอ่าน ป.๔/๑ ความสามารถในการสอ่ื สาร
๔.๔.ชวนกนั รอ้ ง ท ๓.๑ ป.๔/๔
๔.๕.ชวนกนั เขียน ท ๑.๑ ป.๔/๑

บทที่ ๗ แรงพโิ รธจากฟา้ ดนิ ท ๑.๑ ป.๔/๗ ความสามารถในการสอ่ื สาร
แรงพิโรธจากฟา้ ดิน ความสามารถในการคิด
กิจกรรมการเรยี นรู้ ท ๑.๑ ป.๔/๑ ความสามารถวในการสอ่ื สาร
๑.อ่านเสรมิ ป.๔/๒ ความสามารถในการแก้ปัญหา
๒.อา่ นเพม่ิ เตมิ ความหมาย ความสามารถในการคิด
๓.อธิบายเพม่ิ เติมความรู้ ท ๒.๑ ป.๔/๒
๔.กจิ กรรม ท ๓.๑ ป.๔/๔
๔.๑.ชวนกนั คิดชว่ ยกนั ตอบ
ป.๔/๔

บทท่ี สาระการ ตวั ช้วี ัด สมรรถนะสำคัญของผเู้ รยี น

เรยี นรู้

บทที่ ๘ ไวรัสวายรา้ ย ท ๑.๑ ป.๔/๗
ไวรัสวายร้าย
กจิ กรรมการเรยี นรู้ ท ๑.๑ ป.๔/๒ ความสามารถในการสื่อสาร
๑.อา่ นเสรมิ ป.๔/๒ ความสามารถในการส่อื สาร
๒.อ่านเพมิ่ เตมิ ความหมาย
๓.อธบิ ายเพ่มิ เตมิ ความรู้ ท ๒.๑ ป.๔/๔ ความสามารถในการใช้ทกั ษะ
๔.กจิ กรรม ป.๔/๖ ความสามารถในการแก้ปัญหา
๔.๑.ชวนกนั คดิ ช่วยกนั ตอบ ป.๔/๖ ความสามารถในการคดิ
๔.๒.ชวนกนั เลา่ สกู่ ันฟงั
๔.๓.ชวนกันจัด ท ๓.๑ ป.๔/๓ ความสามารถในการส่อื สาร
ป.๔/๓ ความสามารถในการแกป้ ญั หา

บทท่ี ๙ สนกุ สนามกบั การเลน่

สนกุ สนามกับการเล่น ท ๑.๑ ป.๔/๗

กจิ กรรมการเรยี นรู้

๑.อา่ นเสริม ท ๑.๑ ป.๔/๓ ความสามารถในการสื่อสาร

๒.อา่ นเพ่ิมเติมความหมาย ป.๔/๒ ความสามารถในการสื่อสาร

๓.อธบิ ายเพม่ิ เติมความรู้ ท ๔.๑ ป.๔/๒ ความสามารถในการใชท้ กั ษะชวี ติ

๔.กิจกรรม ท ๓.๑ ป.๔/๔ ความสามารถในการคดิ

๔.๑.ชวนกนั คดิ ช่วยกนั ตอบ ป.๔/๔ ความสามารถในการใช้ทกั ษะชีวติ

๔.๒.ชวนกันเขยี น ท ๒.๑ ป.๔/๕ ความสามารถในการสอ่ื สาร

๔.๓.ชวนกันร้อง ท ๕.๑ ป.๔/๓ ความสามารถในการใชท้ ักษะชวี ิต

บทท่ี สาระการ ตวั ชีว้ ัด สมรรถนะสำคัญของผู้เรยี น

เรยี นรู้ ป.๔/๗ ความสามารถในการสอ่ื สาร
ความสามารถในการคดิ
บทที่ ๑๐ หนเู อยจะบอกให้ ป.๔/๑ ความสามารถในการสอ่ื สาร
ป.๔/๒ ความสามารถในการแกป้ ญั หา
หนเู อยจะบอกให้ ท ๑.๑ ป.๔/๖ ความสามารถในการคิด
ป.๔/๔ ความสามารถในการใชท้ กั ษะชีวติ
กิจกรรมการเรียนรู้ ป.๔/๔ ความสามารถในการคดิ
ป.๔/๒
๑.อา่ นเสริม ท ๕.๑ ป.๔/๖ ความสามารถในการใช้ทกั ษะชวี ิต

๒.อา่ นเพิม่ เติมความหมาย ท ๑.๑ ป.๔/๗ ความสามารถในการใช้ทกั ษะชวี ิต
ความสามารถในการสื่อสาร
๓.อธบิ ายเพม่ิ เติมความรู้ ท ๒.๑ ป.๔/๗ ความสามารถในการสอ่ื สาร
ป.๔/๒ ความสามารถในการแก้ปญั หา
๔.กิจกรรม ท ๓.๑ ป.๔/๓ ความสามารถในการแกป้ ัญหา
ป.๔/๔ ความสามารถในการส่อื สาร
๔.๑.ชวนกันคดิ ชว่ ยกนั ตอบ ป.๔/๔
ป.๔/๓ ความสามารถในการสื่อสาร
๔.๒.ชวนกนั เลา่ ความสามารถในการคดิ
ป.๔/๗ ความสามารถในการสอ่ื สาร
๔.๓.ชวนกันอ่านชวนกันตีความชวน ท ๒.๑ ความสามารถในการคิด
ป.๔/๓
กนั ต่อเติม ป.๔/๒
ป.๔/๔
๔.๔.ชวนกันคน้ หา

บทที่ ๑๑ คนดศี รโี รงเรียน ท ๑.๑
คนดศี รีโรงเรียน ท ๑.๑
กจิ กรรมการเรยี นรู้ ท ๓.๑
๑.อา่ นเสรมิ
๒.อ่านเพิม่ เติมความหมาย ท ๕.๑
๓.อธิบายเพิ่มเตมิ ความรู้
๔.กิจกรรม
๔.๑.ชวนกันคดิ ชว่ ยกันตอบ
๔.๒.ชวนกนั ร้องเพลง

บทที่ ๑๒ สารพิษในชีวิตประจำวนั ท ๑.๑
สารพิษในชวี ิตประจำวนั ท ๓.๑
กิจกรรมการเรยี นรู้
๑.อ่านเสริม
๒.อ่านเพม่ิ เตมิ ความหมาย
๓.อธิบายเพม่ิ เตมิ ความรู้
๔.กจิ กรรม

๔.๑.ชวนกันคดิ ช่วยกันตอบ สาระการ ความสามารถในการแกป้ ัญหา
บทที่ เรียนรู้ ตัวช้วี ัด สมรรถนะสำคญั ของผูเ้ รยี น

บทท่ี ๑๓ อย่างนีด้ ีควรทำ ท ๑.๑ ป.๔/๗
อย่างน้ีดคี สรทำ
กจิ กรรมการเรียนรู้ ป.๔/๓ ความสามารถในการคดิ
๑.อา่ นเสรมิ ป.๔/๒ ความสามรถในการสื่อสาร
๒.อ่านเพมิ่ เตมิ ความหมาย ท ๓.๑ ป.๔/๒ ความสามารถในการคิด
๓.อธบิ ายเพม่ิ เตมิ ความรู้ ป.๔/๔ ความสามารถในการสื่อสาร
๔.กจิ กรรม ป.๔/๔ ความสามารถในการคดิ
๔.๑.ชวนกนั คิดชว่ ยกนั ตอบ ท ๑.๒ ป.๔/๓ ความสามารถในการสื่อสาร
๔.๒.ชวนกันเลา่
๔.๓.ชวนกนั หา ความสามารถการใช้ทักษะชีวิต
๔.๔.ชวนกนั เลน่
๔.๔.ชวนกนั อ่าน ความสามารถในการสื่อสาร

บทที่ ๑๔ กระดาษน้มี ที ม่ี า ท ๑.๑ ป.๔/๗
กระดาษน้มี ที ่มี า
กจิ กรรมการเรยี นรู้ ป.๔/๒ ความสามารถในการสอื่ สาร
๑.อา่ นเพิ่มเติมความหมาย ท ๒.๑ ป.๔/๖ ความสามารถในการสื่อสาร
๒.อธบิ ายเพม่ิ เติมความรู้
๓.กจิ กรรม ความสามารถในการคิด
๓.๑.ชวนกันคดิ ช่วยกนั ตอบ ท ๓.๑ ป.๔/๔ ความสามารถในการสอื่ สาร
๓.๒.ชวนกันเลน่ ตอ่ เตมิ คำ
ป.๔/๖ ความสามารถในการใช้ทักษะชีวติ

บทท่ี สาระการ ตวั ช้ีวัด สมรรถนะสำคัญของผู้เรียน
เรียนรู้
บทท่ี ๑๕ รักที่คุ้มภัย
รักทค่ี มุ้ ภัย ท ๑.๑ ป.๔/๗
กจิ กรรมการเรยี นรู้
๑.อ่านเสริม ท ๑.๑ ป.๔/๑ ความสามารถในการสื่อสาร
๒.อา่ นเพ่ิมเติมความหมาย ป.๔/๒ ความสามารถในการสือ่ สาร

๓.อธิบายเพม่ิ เตมิ ความรู้ ป.๔/๗ ความสามารถในการคิด

๔.กจิ กรรม ท ๓.๑ ป.๔/๔ ความสามารถในการใช้ทักษะชวี ติ
๔.๑.ชวนกนั คดิ ชว่ ยกนั ตอบ ท ๓.๑ ป.๔/๔ ความสามารถในการใช้ทักษะชีวิต
๔.๒.ชวนกนั รวบรวม ท ๑.๑ ป.๔/๔ ความสามารถในการคดิ

๔.๓.ชวนกันเขยี น ท ๒.๑ ป.๔/๔ ความสามารถในการส่ือสาร
๔.๔.ชวนกันรอ้ งเล่น ท ๕.๑ ป.๔/๓ ความสามารถในการใช้เทคโนโลยี
๔.๔.ชวนกันอ่าน ท ๑.๑ ป.๔/๑ ความสามารถในการคดิ
บทที่ ๑๖ ธรรมชาตินมี้ ีคณุ
ธรรมชาตินมี้ ีคุณ ท ๑.๑ ป.๔/๗
กจิ กรรมการเรยี นรู้
๑.อา่ นเสริม ท ๑.๑ ป.๔/๖ ความสามารถในการแก้ปัญหา
๒.อา่ นเพ่มิ เติมความหมาย ป.๔/๑ ความสามารถในการส่อื สาร
๓.อธิบายเพิม่ เติมความรู้
๔.กจิ กรรม ท ๕.๑ ป.๔/๔ ความสามารถในการใชท้ ักษะชีวติ
๔.๑.ชวนกนั คดิ ชว่ ยกนั ตอบ ท ๓.๑ ป.๔/๔ ความสามารถในการใช้ทักษะชีวิต
๔.๒.ชวนกนั อภปิ ราย ท ๓.๑ ป.๔/๔ ความสามารถในการใชท้ กั ษะชวี ติ
๔.๓.ชวนกันคน้ หา
๔.๔.ชวนกนั เขยี น ป.๔/๕ ความสามารถในการแก้ปญั หา
ท ๓.๑ ป.๔/๓ ความสามารถในการใชเ้ ทคโนโลยี
ท ๒.๑ ป.๔/๔ ความสามารถในการสอ่ื สาร

๔. วเิ คราะห์ความสอดคล้องระหวา่ งกจิ กรรมและการประเมินผลของ Benjamin Bloom

ตารางวเิ คราะหค์ วามสอดคลอ้ งระหว่างกิจกรรมชวนคิดพินจิ คุณคา่ กับพฤติกรรมด้านพุทธพิ ิสัย
(Cognitive Domain)

ตามทฤษฎีการเรยี นรู้ของ Benjamin Bloom

พฤติกรรมดา้ นพุทธพิ ิสัย
(Cognitive Domain)
ตามทฤษฎกี ารเรยี นรขู้ อง Benjamin Bloom

กิจกรรมการเรยี นรู้ ความ ู้รความจำ ผลการวเิ คราะห์
คคววาามมเจข้ำาใจ
การนำไปใช้
การ ิวเคราะห์
การประเ ิมน ่คา
การส ้รางสรรค์

บทที่ ๑ ขนมไทยไร้เทยี มทาน

ชวนกนั คดิ ช่วยกันตอบ

๑.นกั เรียนเข้าใจวา่ อยา่ งไรกบั ขอ้ ความ √ ตอ้ งมีความรู้ความเข้าใจในขอ้ ความขนม
ไทยไรเ้ ทียมทาน
ขนมไทยไรเ้ ทียมทาน มคี วามเขา้ ใจความติดทม่ี ากับคำวา่ ขนม
ไทยเป็นมรดกโลก
๒.นกั เรียนมคี วามคดิ เห็นอยา่ งไรกับคำ √
ต้องใช้ความคิดในเขียนแผนภาพข้นั ตอน
ที่กล่าวที่ว่า ขนมไทยเป็นมรดกทีม่ ี การทำขนมไทย

คณุ ค่าของชาติไทย ตอ้ งใชก้ ารวิเคราะห์ว่าขนมไทยใดมีความ
เชอื่ เกย่ี วขอ้ งของไทย
๓.เขียนแผนภาพความคิดแสดง √
ขนั้ ตอนการทำขนมไทยท่นี กั เรียน ต้องใชค้ วามรู้ความเข้าใจในการแยก
ประเภทหมวดหมู่
สนใจ

๔.นอกจากในบทเรียนแลว้ ยังมีขนม √

ไทยชนดิ ใดบ้างท่ีเก่ยี วขอ้ งกับความเชอื่

ของไทย

ชวนกันหา

๑.จากบทอ่านเสริม เรื่องขนมแมเ่ อ๊ย มี √

ขนมไทยอะไรบ้างใหจ้ ดั หมวดหมูเ่ ปน็

ประเภทแหง้ ประเภทนำ้ และประเภท

ใส่นำ้ แขง็

พฤติกรรมดา้ นพุทธพิ สิ ัย
(Cognitive Domain)
ตามทฤษฎกี ารเรียนรขู้ อง Benjamin Bloom

กิจกรรมการเรยี นรู้ ความ ู้รความจำ ผลการวเิ คราะห์
ความเ ้ขาใจ
การนำไปใ ้ช
การ ิวเคราะห์
การประเ ิมน ่คา
การส ้รางสรร ์ค

บทที่ ๑ ขนมไทยไรเ้ ทียมทาน √ ต้องมกี ารใช้ความรูใ้ นการสืบคน้ ขนั้ ตอน
ชวนกันเล่า √ การทำขนมไทยแลว้ ที่สนใจแล้วนำมา
สืบค้นหรอื สัมภาษณ์ผู้มีความรูแ้ ล้ว ปฏิบัติ
นำมาเล่าสูก่ ันฟงั เก่ียวกับ
ขน้ั ตอนการทำขนมไทยทีน่ กั เรียน ต้องมคี วามรู้ในการจัดขนมไทยเชญิ
สนใจมา ๑ ชนิด วิทยากรมาสาธติ และมีการคิดสรา้ งสรรค์ใน
สผี สมอาหารจากธรรมชาติ การทำขนมเล่นเกมแต่งคำประพนั ธ์
ชวนกนั ทำ
จัดวนั อร่อย ๆ กบั ขนมไทยซึ่งอาจจัด
กิจกรรมไทย
เชญิ วทิ ยากรมาสาธติ การทำขนมไทย
จดั สนทนาเกยี่ วกับสีผสมอาหารจาก
ธรรมชาติ
แบง่ กลุ่มนักเรียนลองทำขนมไทย
นำภาพหรอื ขนมไทยมาจดั แสดง
เล่นเกมปิดตาชิมทายขนม
ทำสมดุ ภาพขนมไทย
แต่งคำประพันธ์เกย่ี วกบั ขนมไทย

พฤติกรรมดา้ นพุทธพิ สิ ัย
(Cognitive Domain)
ตามทฤษฎกี ารเรยี นรขู้ อง Benjamin Bloom

กจิ กรรมการเรยี นรู้ ผลการวเิ คราะห์

ความ ู้รความจำ
คคววาามมเจข้ำาใจ
การนำไปใช้
การ ิวเคราะห์
การประเ ิมน ่คา
การส ้รางสรร ์ค

บทที่ ๒ ออมไวก้ ำไรชีวิต

ชวนกันคดิ ช่วยกนั ตอบ

๑.ช่วยกนั แต่งเรอ่ื งส้ัน ๆ ท่ีแสดง ต้องนำความรู้ทไ่ี ดไ้ ปใช้ในการแต่เรอ่ื งสนั้ ๆ

ความหมายของสำนวนที่วา่ ลกู ไมห้ ล่น √ และสรา้ งสรรคเ์ นื้อความตามหัวขอ้ ท่ี
ไมไ่ กลตน้ กำหนด

๒.ยกตัวอย่างการกระทำของนกั เรยี นที่ เปน็ ตัวอย่างทด่ี ีและควรนำไปใช้ใน

แสดงถึงการรู้จักการประหยัดและอด √ ชีวติ ประจำวันของตัวนกั เรยี นได้เพือ่ ใหร้ ้จู ัก
ออม ประหยัดอดออม

ชวนกันหาความหมายทายสำนวน

กระเชอก้นรั่ว กินน้ำไม่เผอ่ื แล้ง ต้องนำความร้แู ละความจำไปวิเคราะหว์ า่

เกบ็ เบี้ยใต้ถุนรา้ น ชกั หน้าไมถ่ งึ หลัง √ แตล่ ะสำนวนหมายถึงอะไรและมที ี่มาว่า
อย่างไร
นกน้อยทำรังแต่พอตวั ตำนำ้ พรกิ

ละลายแม่น้ำ ตำขา้ วสากกรอกหมอ้

เบ้ยี ต่อไส้

ชวนกนั ดแู ละสังเกต

ครูและนกั เรียนนำเหรียญหรอื ธนบัตร ต้องมกี ารประเมนิ คา่ ว่าเหรยี ญหรือธนบัตร

ของจรงิ ที่เคยใช้ในอดีตหรือปัจจุบันที่ √ อดีตปัจจุบนั เทียบกนั ได้อยา่ งมกี าร
จัดทำขึน้ ในโอกาสต่าง ๆ มา
สรา้ งสรรค์ได้อยา่ งไร

แลกเปลี่ยนกันดู

พฤติกรรมดา้ นพุทธพิ ิสัย
(Cognitive Domain)
ตามทฤษฎกี ารเรยี นรขู้ อง Benjamin Bloom

กิจกรรมการเรียนรู้ ผลการวิเคราะห์

ความ ู้รความจำ
ความเ ้ขาใจ
การนำไปใ ้ช
การ ิวเคราะห์
การประเ ิมน ่คา
การส ้รางสรร ์ค

บทท่ี ๒ ออมไว้กำไรชีวิต √ ต้องมีความเขา้ ใจวา่ เราต้องวางแผนการซอื้
ชวนกนั เล่า ของอยา่ งไรซอื้ จา่ ยยังไงโดยการนำไปใช้
ถ้านกั เรยี นมีเงินอยู่จำนวนหนึง่ (ระบุ เนือ่ งโอกาสใดถึงตอ้ งใชเ้ งินซ้ือของทม่ี นั
จำนวนเงนิ เอง ) ให้วางแผนว่าจะซ้อื จำเปน็
ของสง่ิ ใดให้แก่บุคคลใด ราคาเท่าไร
และซอื้ ใหเ้ นอ่ื งในโอกาสใดพร้อมบอก
เหตผุ ล

ชวนกันทำ

๑.ทำบัญชีรายรับรายจา่ ยของนักเรยี น ตอ้ งมกี ารวิเคราะห์การทำรายรับรายจา่ ย
เปน็ เวลา ๑ เดือนแล้วสำรวจว่า
รายการใดที่ควรจะประหยัดไดอ้ กี ให้ √ แล้วประเมินคา่ ของรายการรายจา่ ยวา่ อัน
คดิ วิธีประหยดั รายจ่ายของตนเอง
พรอ้ มตง้ั ชอื่ สมดุ บญั ชรี ายรบั รายจ่าย ไหนจะทำให้ประหยัดทีส่ ุดเพื่อลดรายจา่ ย
ด้วย ของนักเรยี นให้น้อยลง
๒.นำเหรียญต่างชนิดวางไวไ้ ดก้ ระดาษ
สขี าวใชด้ นิ สอดำฝนทบั บนกระดาษจะ ตอ้ งมีการสร้างสรรค์ในการทำวางกระดาษ
ปรากฏลวดลายและตัวหนงั สอื ที่
แตกตา่ งกนั นำมาแลกเปลยี่ น √ และดนิ สอบนกระดาษจะเกิดลวดลาย

หนงั สอื เพื่อใหด้ ูแตกต่างและนำมา
แลกเปลีย่ นดู

ชวนกันเลน่

เกมรวมเงิน √ ต้องมีความร้ใู นการตงั้ แถวเพอ่ื เล่นเกมมี
นักเรียนเขา้ แถวเป็นวงกลม นกั เรียน ไหวพรบิ และชว่ ยกันจำเน้ือเพลงและปฏบิ ัติ
ฟังเพลงรวมเงนิ และปฏบิ ัตกิ ันในเพลง รวมกนั
ครนู ักเรียนรวมกนั รอ้ งเพลง

พฤติกรรมดา้ นพุทธพิ สิ ยั
(Cognitive Domain)
ตามทฤษฎีการเรียนรขู้ อง Benjamin Bloom

กิจกรรมการเรยี นรู้ ผลการวิเคราะห์

ความ ู้รความจำ
ความเ ้ขาใจ
การนำไปใ ้ช
การ ิวเคราะห์
การประเ ิมน ่คา
การส ้รางสรร ์ค

บทที่ ๓ ผักสมนุ ไพรใบหญา้ มีคณุ ค่าทั้งน้นั √ ต้องมคี วามเข้าใจกอ่ นวา่ แตล่ ะอาชีพมี
ชวนกันคิดช่วยกนั ตอบ √ อะไรบ้างท่เี ราจะต้องรูจ้ กั และมีก่ีอยา่ งเพือ่
๑.การปลกู พืชผักเป็นอาชีพ นำไปสผู่ ลผลิต
เกษตรกรรมมอี าชพี อะไรบา้ งท่ี ต้องมคี วามรู้และจำชื่อผกั แต่ละชนิดและ
นักเรียนร้จู กั มาชว่ ยแบ่งกันบอกชือ่ ผกั
ตอ้ งมีความเข้าใจในการปรงุ อาหารทม่ี า
๒.นกั เรียนรจู้ กั ชอื่ ผกั อะไรบา้ งชว่ ยกัน √ จากผักว่ามอี าหารอะไรบา้ ง

บอกช่ือผกั ใหม้ ากทสี่ ุด ตอ้ งบมคี วามรู้เกยี่ วกบั การเล่นปริศนาคำ
๓.อาหารทปี่ รงุ จากผกั มอี ะไรบ้าง ทายเกย่ี วกับชอื่ ผักและมกี ารคิดสรา้ งสรค์
ช่วยกันบอกอาหารนั้นใหม้ ากทสี่ ดุ ในการเล่นเกมทายปริศนา
๔.ผักสมุนไพรใบหญา้ มีคณุ ค่าอย่างไร
บา้ ง
ชวนกันเลน่ ปรศิ นาคำทาย
ชว่ ยกันคดิ ปรศิ นาคำทายเกย่ี วกบั

พชื ผกั แลว้ ผลดั กนั ทายคำตอบกับเพอ่ื น √

เชน่ อะไรเอย่ เข้าไปในครัว เอามดี ตัด
หวั น้ำตาไหลพราก (เฉลย หวั หอม)

พฤติกรรมดา้ นพุทธิพสิ ยั
(Cognitive Domain)
ตามทฤษฎกี ารเรียนรขู้ อง Benjamin Bloom

กจิ กรรมการเรียนรู้ ผลการวิเคราะห์

ความ ู้รความจำ
ความเ ้ขาใจ
การนำไปใ ้ช
การ ิวเคราะห์
การประเ ิมน ่คา
การส ้รางสรร ์ค

บทท่ี ๓ ผักสมนุ ไพรใบหญา้ มคี ณุ คา่ ทัง้ นั้น √ มคี วามจำสามารถเลา่ ประสบการณ์
ชวนกนั สนทนา √ ได้ในการทำอาหารจากผกั ผลไม้
๑.เลา่ ประสบการณ์การประกอบอาหารทที่ ำ มคี วามรแู้ ละเล่าได้ว่าสมุนไพรรกั ษา
จากผกั ผลไม้ √ √ โรคเป็นอยา่ งไง
สามารถวเิ คราะห์ไดว้ า่ ลกั ษณะ
๒.เล่าประสบการณ์ที่เคยพบเหน็ การใชพ้ ืช √ พืชผักเปน็ อย่างไงความแตกต่าง
สมนุ ไพรเปน็ ยารกั ษาโรค √ จากการสังเกต
๓.สังเกตพชื ผกั ท่ีมีลักษณะคล้ายคลงึ กนั ขึง/
ขา่ โหระพา/กะเพรา/แมงลกั แลว้ สนทนาถึง ตอ้ งมีความเขา้ ใจในการอา่ นบทรอ้ ย
ความเหมอื นและความต่าง กรองแลว้ คำทใี่ ช้ไมย้ มกไปแตง่
ชวนกนั อา่ น ประโยคจงึ สามารถทำการแตง่
อา่ นบทร้อยกรองแลว้ นำคำท่ีใช้ไม้ยมกไดไ้ ป ประโยคได้
แตง่ เป็นประโยค
ฝนตกพรำพรำ เดนิ ย่ำนำ้ ฝน ต้องมีการประเมนิ ค่าว่าเพอ่ื นแต่ละ
วกวกวนวน จนเปยี กปอนท่ัว คนมใี ครชอบทานผกั มากที่สดุ
หนาวหนาวร้อนรอ้ น ครั่นเนอื้ ครั่นตวั
เปน็ ไขป้ วดหัว เพราะความซกุ ซน ตอ้ งมกี ารประเมินค่าว่าเพอื่ นคน
ขวนกันสำรวจ ไหนไมท่ านผักแลว้ มาชวนเพ่อื น
รบั ประทานผกั ให้เยอะ ๆ
๑.สำรวจว่าผกั ชนิดใดทนี่ ักเรียนและเพ่ือนใน
ห้องเรยี นชอบรับประทานมากทส่ี ุดนำมา
เรยี งลำดบั ผักยอดนิยม
๒.สำรวจวา่ เพ่อื นไม่รบั ประทานผกั จำนวนกี่
คนแล้วเขียนขอ้ ความประกาศเชิญชวนให้
เพอื่ นรับประทานผัก

พฤติกรรมดา้ นพุทธพิ ิสัย
(Cognitive Domain)
ตามทฤษฎกี ารเรยี นรขู้ อง Benjamin Bloom

กจิ กรรมการเรียนรู้ ความ ู้รความจำ ผลการวเิ คราะห์
ความเ ้ขาใจ
การนำไปใ ้ช
การ ิวเคราะห์
การประเ ิมน ่คา
การส ้รางสรร ์ค

บทที่ ๓ ผกั สมุนไพรใบหญา้ มีคุณคา่ ทง้ั น้นั

ชวนกันรอ้ งเล่น

(สรอ้ ย)มาเรามากนิ ผัก กินผักกินผกั กนั หนา ต้องมคี วามรคู้ วามจำจึงจะรอ้ งเพลง
ได้มีการคิดสร้างสรรค์ในการอ่านทา่
พชื ผักเป็นอาหารเปน็ ยาแขง็ แรงหนกั หนากิน √ ลลี าในการรอ้ งเพลง

พชื กินผกั ผักเอ๋ยเจ้าผกั กาด ล้างน้ำให้สะอาด ตอ้ งมีความร้คู วามจำเพอ่ื จะไดน้ ำ
ชอ่ื ผักมาจำแนกลงตารางและมกี าร
แล้วคอ่ ยกนิ ผกั เอย(สรอ้ ย)ผักเอย๋ เจ้าผกั คะน้า วิเคราะห์ชอ่ื สมนุ ไพรและให้
วิเคราะหช์ ือ่ ผกั อยูใ่ นมาตรา
ล้างนำ้ สะอาดเถอะหนาแลว้ ค่อยกินผกั เอย ตวั สะกดใดมากท่ีสดุ

(สรอ้ ย) ผกั เอ๋ยเจ้าผกั รนู้ อนล้างนำ้ สะอาดก่อน

แลว้ ค่อยกนิ ผักเอย(สร้อย)ผักเอ๋ยเจ้าผกั

กะหล่ำปลีล้างนำ้ สะอาดดแี ล้วคอ่ ยกินผักเอย

(สร้อย)

ชวนกนั คน้ หา

นกั เรียนแบ่งกลุ่ม ๖-๘ คนคน้ หาคำทเี่ ป็นชอื่

ผกั สมนุ ไพรใหไ้ ดม้ ากท่สี ุด √

• นำชือ่ ผกั สมุนไพรมารวมกลมุ่ กันแล้ว

จำแนกชื่อพชื ผักสมุนไพรลงตาราง

• วิเคราะหช์ อ่ื ผักสมุนไพรในตารางและ

สรุปว่าช่ือใดอยใู่ นมาตราตวั สะกดใด

มากที่สุดหรือนอ้ ยท่ีสุดชอื่ ใดเปน็ ท่ี

รูจ้ ักชื่อใดไม่รู้จกั

พฤติกรรมดา้ นพุทธิพิสยั
(Cognitive Domain)
ตามทฤษฎีการเรียนรขู้ อง Benjamin Bloom

กิจกรรมการเรียนรู้ ความ ู้รความจำ ผลการวเิ คราะห์
ความเ ้ขาใจ
การนำไปใ ้ช
การ ิวเคราะห์
การประเ ิมน ่คา
การส ้รางสรร ์ค

บทท่ี ๔ ภูมิใจมรดกโลก √ √ ตอ้ งมีการวเิ คราะหว์ า่ สถานทใ่ี ดประ
ชวนกันคิดช่วยกนั ตอบ √ √ กาศมรดกโลกใครผู้ประกาศ
๑.สถานท่ใี ดบา้ งท่ปี ระกาศเปน็ มรดกโลกและ √ ตอ้ งมกี ารประเมนิ คา่ วา่ ทำไมถงึ
ใครเปน็ ผูอ้ อกประกาศ √ ประกาศมีเหตุผลอะไร
๒.ทำไมจงึ ประกาศใหเ้ ป็นมรดกโลกมเี หตผุ ล √ ต้องมกี ารวิเคราะหว์ า่ ความหมาย
อะไร มรดกหมายถงึ อะไรบา้ ง
๓.คำวา่ มรดกมคี วามหมายวา่ อยา่ งไรมี √ ตอ้ งมีการวเิ คราะห์ว่าบรรพบุรษุ
อะไรบ้างท่ีเป็นมรดกโลก ไทยท้งิ มรดกใหล้ ูกหลานบา้ ง
๔.บรรพบรุ ษุ ของไทยทงิ้ มรดกอะไรไว้ให้
ลกู หลานไทยบา้ ง ตอ้ งมีความรคู้ วามเข้าใจว่าการ
ประกาศโลกดอี ยา่ งไร
ชวนกนั อภปิ ราย ต้องมคี วามรู้ในการไปทอ่ งเทยี่ วมี
๑.การไดร้ บั การประกาศเป็นมรดกโลกดี การวางแผนและนำไปใช้
อยา่ งไร ตอ้ งมีความรูใ้ นการปฏบิ ัตทิ ่ดี ีในการ
๒.ควรเตรยี มตวั อย่างไรจงึ จะท่องเท่ียวได้ ท่องเทีย่ วและนำไปใช้
อย่างคุ้มคา่ ท่ีสดุ
๓.บอกมารยาทและข้อปฏิบตั ิที่ดใี นการ ตอ้ งมีการวิเคราะห์ช่ือเพ่ือนและ
เดินทางทอ่ งเทย่ี ว นำมาอา่ นว่าเปน็ คำเป็นหรือคำตาย

ชวนกนั เล่นคำเปน็ คำตาย
นำชอื่ ของเพอื่ นมาเขียนคำอ่านแล้ววเิ คราะห์
คำอ่านแต่ละพยางคว์ า่ เปน็ คำเปน็ หรอื คำตาย

พฤติกรรมดา้ นพุทธิพิสยั
(Cognitive Domain)
ตามทฤษฎกี ารเรยี นรขู้ อง Benjamin Bloom

กจิ กรรมการเรยี นรู้ ความ ู้รความจำ ผลการวิเคราะห์
ความเ ้ขาใจ
การนำไปใ ้ช
การ ิวเคราะห์
การประเ ิมน ่คา
การส ้รางสรร ์ค

บทท่ี ๕ ชีวิตท่ีถูกเมิน

ชวนกันคดิ ชว่ ยกนั ตอบ

๑.บทอ่านเร่ือง ชวี ติ ท่ีถูกเมินกล่าวถงึ สัตว์ √ ตอ้ งมีความเข้าใจ
ใดบา้ ง
ต้องมกี ารวิเคราะหส์ ตั วค์ ูใ๋ ดมีการ
๒.มีสตั ว์คใู่ ดบ้างที่มวี ถิ ชี วี ิตชว่ ยเหลอื เก้ือกลู √ ชว่ ยเหลือกัน
กนั √ ต้องมกี ารประเมินคา่ ว่าสัตวน์ ่า
เกลียดมีประโยชน์อย่างไร
๓.สตั ว์อะไรบ้างลักษณะนา่ เกลียด น่า √ ไดม้ คี วามรู้ความจำความเข้าใจ
ขยะแขยงแตม่ ีประโยชนต์ ่อสง่ิ แวดล้อม
ต้องมีการวิเคราะห์วา่ สัตว์ทก่ี ล่าวมา
๔.บทอ่านเรื่อง ชีวิตท่ถี กู เมินให้ขอ้ คิด √ หมดไปจะกระทบต่อส่ิงแวดลอ้ ม
อะไรบา้ ง หรอื ไม่
ตอ้ งมคี วามรูใ้ นการป้องกันเมื่อเจอ
ชวนกันสนทนา สัตว์ร้ายและรูจ้ กั วิธีปอ้ งกันและ
นำไปใช้
๑.ถ้าสัตวต์ ่าง ๆ เชน่ งู จ้ิงจก ตุก๊ แก ถกู กำจัด
ใหเ้ หลอื นอ้ ยหรอื หมดไปจากโลกจะเกิดผล ต้องมีความเข้าใจแข่งกันคน้ หาชือ่
กระทบตอ่ สง่ิ แวดลอ้ มหรือไม่เพราะเหตุใด สัตวเ์ ล่อื ยคลาน
ต้องมีความเข้าใจในการคน้ หา
๒.สัตว์มพี ษิ ท่อี ยู่ใกล้เคยี งตัวมอี ะไรบา้ งและมี √ สำนวนไทยท่ีมชี ือ่ สัตว์ให้มากที่สุด

วิธป๊ ้องกันอนั ตรายจากสตั วเ์ หล่านั้นไดอ้ ยา่ งไร

ชวนกันค้นหา √
๑.แข่งกันค้นหาช่ือสตั วเ์ ลอื้ ยคลานใหไ้ ดม้ าก √
ท่ีสดุ
๒.ชว่ ยกนั ค้นหาสำนวนไทยท่มี ีช่อื สัตว์อยู่
สำนวนนัน้ ใหม้ ากทีส่ ดุ

พฤติกรรมดา้ นพุทธพิ ิสัย
(Cognitive Domain)
ตามทฤษฎกี ารเรียนรขู้ อง Benjamin Bloom

กจิ กรรมการเรียนรู้ ความ ู้รความจำ ผลการวเิ คราะห์
ความเ ้ขาใจ
การนำไปใ ้ช
การ ิวเคราะห์
การประเ ิมน ่คา
การส ้รางสรร ์ค

บทท่ี ๕ ชีวติ ท่ีถกู เมนิ √ ต้องมคี วามรจู้ ึงความจงึ จะ
ชวนกนั เลน่
นกั เรยี นวาดภาพสัตวท์ ี่ชอบแลว้ นำมา √ สามารถวาดภาพสัตวไ์ ดแ้ ละมี
สวมศีรษะนัง่ ลอ้ มวงรอ้ งเพลงเม่ือขึ้น
เพลงให้ใครคนใดคนหนึ่งคนน้นั ก็เข้ามา การคิดสรา้ งสรรคใ์ นการรอ้ ง
กลางวงทำท่าทางสง่ เสยี งร้องตามชนิด เพลงทำท่าลลี า
ของสตั ว์นั้น
ชวนกันอ่าน √ ต้องมีการสรา้ งสรรค์ในการอ่าน
ชวนกันอา่ นปนี ักษัตร

พฤติกรรมดา้ นพุทธพิ สิ ยั
(Cognitive Domain)
ตามทฤษฎีการเรยี นรขู้ อง Benjamin Bloom

กิจกรรมการเรียนรู้ ความ ู้รความจำ ผลการวเิ คราะห์
ความเ ้ขาใจ
การนำไปใ ้ช
การ ิวเคราะห์
การประเ ิมน ่คา
การส ้รางสรร ์ค

บทที่ ๖ โอมพินิจมหาพิจารณา

ชวนกันคดิ ช่วยกันตอบ

๑.ลักษณะนสิ ัยของสองพน่ี อ้ งปองสิทธิ์และจิต √ ต้องมีการวิเคราะห์ว่าลักษณะนิสยั
เปน็ อย่างไร
งามเป็นอยา่ งไร ไดค้ วามรู้ความจำความเข้าใจ

๒.บทอ่านนีเ้ ปน็ เร่ืองราวเกย่ี วกับอะไรได้ √ ต้องมีความเข้าใจ
ข้อคิดอยา่ งไร
ต้องมีความรกู้ ารอา่ นและจำทา่ ทาง
ชวนกนั อภปิ ราย √ ในกาอ่านมกี ารคิดสร้างสรรค์
๑.ถา้ ท่านไม่ทำตามนีภ้ ัยพิบตั ิจะมาถึงท่านใน
๓ วัน ๗ คืน ต้องมคี วามรจู้ ำในการรอ้ งให้เพราะ
๒.ไมเ่ ช่นนน้ั จะมีอนั เป็นไป มีการคิดสรา้ งสรรค์ท่าทาง

ชวนกันอ่าน √
โอมพนิ จิ มหาพจิ ารณา โอมมหาพิจารณาพนิ จิ √
โอมพนิ ิจคดิ คน้ โอมพินจิ เหตุผลการคน้ คิด
โอมพนิ จิ วนิ ิจฉยั โอมกระจา่ งใจในพนิ ิจ
โอมตรติ รองครองสติ โอมดำรสิ ติครอง
โอมคาถามหาพนิ จิ โอมสวา่ งจติ พิจารณา
โอมพนิ ิจมหาพจิ ารณา สตมิ า ปัญญามี
ชวนกนั รอ้ ง
เช่อื อะไรเขาบอกเขาหลอกให้หลงใหล
จำไว้นะเดก็ ไทย(ซำ้ )
จะเชอ่ื อะไรตอ้ งพจิ ารณา(ซ้ำ)