1 ส่วนที่1 นโยบาย แผนงาน และการสนับสนุนระดับจังหวัดสู่ชุมชนปลอดขยะ 1 นโยบายและแผนงานการจัดการขยะที่ต้นทางของจังหวัดสู่ชุมชนปลอดขยะ เทศบาลเมืองศิลา ตั้งอยู่ห่างจากอำเภอเมืองขอนแก่น ประมาณ 7 กิโลเมตร สภาพภูมิ ประเทศมีถนนมิตรภาพ (ถนนซุปเปอร์ไฮเวร์) พาดผ่านช่วงระหว่างบ้านหนองไผ่–บ้านหนองกุง และมีถนนสายรอบ เมือง (บายพาส) พาดผ่านระหว่างบ้านดงพอง บ้านดอนยาง บ้านหนองหิน บ้านศิลา บ้านเต่านอ มีอาณาเขตพื้นที่ 45,312.50 ไร่ หรือ 72.5 ตารางกิโลเมตร มีพื้นที่เขตติดต่อกับพื้นที่ใกล้เคียง ดังนี้ • ด้านทิศเหนือ ติดต่อกับตำบลสำราญ อำเภอเมืองขอนแก่น จังหวัดขอนแก่น • ด้านทิศใต้ติดต่อกับเทศบาลนครขอนแก่น และตำบลบึงเนียม อำเภอเมืองขอนแก่น จังหวัดขอนแก่น • ด้านทิศตะวันออก ติดต่อกับตำบลหนองตูม และตำบลโคกสี อำเภอเมืองขอนแก่น จังหวัดขอนแก่น • ด้านทิศตะวันตก ติดต่อกับตำบลบ้านค้อ ตำบลบ้านเป็ดและตำบลแดงใหญ่ ที่ตั้งของเทศบาลเมืองศิลาพิกัด ภูมิศาสตร์: 16°28′29.4″N 102°50′56.1″E เทศบาลเมืองศิลา
2 1.1 นโยบายด้านการจัดการสิ่งแวดล้อมและขยะมูลฝอย เทศบาลเมืองศิลา เทศบาลเมืองศิลา ได้เล็งเห็นปัญหาในการจัดการขยะของเมืองเป็นปัญหาที่สำคัญ เห็นได้จากการแถลง นโยบายโดยนายไพรัตน์ ทวีวาร นายกเทศมนตรีเมืองศิลาต่อสภาเทศบาลเมืองศิลา เมื่อวันอังคารที่ 11 พฤษภาคม 2564 เกี่ยวกับนโยบายด้านสิ่งแวดล้อมดังนี้ “ข้อ 2.นโยบายปรับปรุงฟื้นฟูสิ่งแวดล้อมเมือง เพื่อพัฒนาเมืองศิลาใหเปนแหลงที่อยูอาศัยชั้นนํา ที่มีสภาพแวด ล อมที่สะอาด สดใส และปลอดภัย จากมลพิษ โดยเรงรัดผลักดันการพัฒนาระบบปองกันน้ำทวมพื้นที่ริมแมน้ำ ลําห วย การกอสรางเขื่อนกันน้ำเซาะ และปองกันการพังทลายของตลิ่ง ปรับปรุงระบบระบายน้ำในชุมชนที่ประสบป ญหาน้ำทวมขัง แกไขปญหา น้ำเนาเสีย โดยสงเสริมความรวมมือของชุมชนในการดูแลรักษาคู คันคลอง หนอง สาธารณะ ผลักดันโครงการ บําบัดน้ำเสียรวมในพื้นที่ตําบลศิลา เพื่อใหเปนพื้นที่นํารองในการพัฒนาคุณภาพน้ำใช แลว กอนปลอยลงสูแหลง น้ำธรรมชาติผลักดันการปรับปรุงภูมิทัศนเมือง สรางบรรยากาศ สะอาด สดใส ลดภาวะ โลกรอน พัฒนาหนองทุม หนองกินหมู หนองซองแมว และหนองอีเลิง เปนแหลงทองเที่ยวและออกกําลังกาย โดย เพิ่มพื้นที่สีเขียวบริเวณ พุทธมณฑลอีสาน ฌาปนสถานหลวงปูคูณ และถนนทางเลี่ยงเมือง ดานทิศเหนือ ตลอดจน ผลักดันพัฒนา ขุดลอกลําหวยกุดกวาง หวยศิลา หวยพระคือ จัดใหมีทาน้ำตามลําหวยอยางตอเนื่อง ให ประชาชนมีสถานที่ พักผอนและออกกําลังกายในแตละชุมชน ตามสโลแกน “คืนน้ำใสใหลําหวยดวยมือเรา” เรง ปรับปรุงระบบการจัดเก็บขยะใหมีประสิทธิภาพ ลดปริมาณขยะตกคางในชุมชน สงเสริมใหมีสายตรวจขยะ ทุกชุมชน ใหประชาชนมีสวนรวมในการแกไขปญหาโดยการคัดแยกขยะ และการจัดการขยะ อันตรายอยา งถูกวิธี ตลอดจนนําเทคโนโลยีมาใชในการกําจัดขยะอยางเหมาะสมและปลอดภัย” และเพื่อให้สอดคล้องกับแผนปฏิบัติการจัดการขยะมูลฝอยของจังหวัดขอนแก่นมีนโยบายในการบริหาร จัดการขยะมูลฝอย โดยมีการจัดการขยะที่มีประสิทธิภาพ ถูกต้องตามหลักสุขาภิบาล และดำเนินงานตาม Roadmap การจัดการขยะมูลฝอยและของเสียอันตราย โดยมีกรอบแนวคิดในการจัดการขยะมูลฝอย ๔ ขั้นตอน คือ 1) กำจัดขยะมูลฝอยตกค้างสะสมในสถานที่กำจัดขยะมูลฝอยในพื้นที่ 2) สร้างรูปแบบการจัดการขยะมูลฝอยและของเสียอันตรายที่เหมาะสม (ขยะมูลฝอยใหม่) โดยเน้น การลดและคัดแยกขยะมูลฝอยตั้งแต่ต้นทาง จัดการขยะมูลฝอยแบบศูนย์รวม กำจัดโดยเทคโนโลยีแบบผสมผสาน เน้นการ แปรรูปเป็นพลังงาน หรือทำให้เกิดประโยชน์สูงสุด 3) วางระเบียบ มาตรการ การบริหารจัดการขยะมูลฝอยและของเสียอันตราย 4) สร้างวินัยของคนในชาติมุ่งสู่การจัดการที่ยั่งยืน เน้นให้ความรู้ประชาชน สนับสนุนให้ประชาชนมีส่วน ร่วมและบังคับใช้กฎหมาย โดยให้ผู้ว่าราชการจังหวัดเป็นผู้บริหารจัดการในภาพรวมของจังหวัด ซึ่งสอดคล้องกับ Roadmap ของรัฐบาล
3 เทศบาลเมืองศิลา ได้นำนโยบายของจังหวัดขอนแก่นมาจัดทำแผนงานการจัดการขยะของเทศบาลเมือง ศิลา โดยมีรายละเอียดโครงการพัฒนาแผนพัฒนาเทศบาลปี 2566-2570 เทศบาลเมืองศิลา โดยอยู่ใน ยุทธศาสตร์จังหวัดที่ 5 การบริหารจัดการทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมอย่างสมดุล ยุทธศาสตร์การพัฒนา อปท. ในเขตจังหวัดที่ 4 การบริหารจัดการทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม เพื่อการพัฒนาอย่างยั่งยืน ยุทธศาสตร์ สร้างความยั่งยืนในการพัฒนาและสร้างสภาพแวดล้อมที่ให้เหมาะสมต่อการอยู่อาศัยและ การประกอบอาชีพ แผนงานเคหะชุมชน 1) โครงการพัฒนาระบบการจัดการขยะมูลฝอยแบบบูรณาการด้วยการมีส่วนร่วมของชุมชน เพื่อ ถ่ายทอดองค์ความรู้ปรับกรอบแนวคิดและกระตุ้นให้เกิดการคัดแยกขยะ เพื่อลดปริมาณขยะในชุมชน 2) โครงการศิลาร่วมใจคัดแยกขยะต้นทาง:ก้าวสู่ Sila Zero Waste กิจกรรมบำบัดเชิงปฏิบัติการจัดการ ขยะรีไซเคิลเพื่อนำกลับมาใช้ใหม่ 3) โครงการบ้านน่าอยู่ชุมชนน่ามอง สนับสนุนการอบรมให้ความรู้การดูแลรักษาสิ่งแวดล้อมและการ ดูแลความสะอาดในชุมชน 4) โครงการขยะเหลือศูนย์ อบรมให้ความรู้ในการคัดแยกขยะต้นทางตามหลัก 3R และศึกษาดูงาน แผนพัฒนาท้องถิ่น (พ.ศ.2566-2570) เทศบัญญัติงบประมาณรายจ่ายปีงบประมาณ 2566
4 1.2 การจัดทำประชาคมแผนพัฒนาท้องถิ่น ประจำปี 2566 1.3 การจัดทำประชาคมเมือง เพื่อพิจารณาร่างแผนพัฒนาท้องถิ่น (พ.ศ.2566-2570) เพิ่มเติม ครั้งที่ 1/2566 ซึ่งมีผู้เข้าร่วมประชุมจากหลายภาคส่วน ประกอบด้วย คณะกรรมการพัฒนาเทศบาลเมืองศิลา คณะกรรมการ สนับสนุนการจัดทำแผนพัฒนาเทศบาลเมืองศิลา คณะผู้บริหารเทศบาลฯ สมาชิกสภาเทศบาล ผู้นำหมู่บ้านทั้ง 28 หมู่บ้าน ตัวแทนหน่วยงานราชการ และเอกชน รวมถึงประชาชนในตำบลศิลา ในการนี้ผู้ร่วมประชุมประชาคมฯ ได้ แสดงความคิดเห็นอย่างกว้างขวาง ซึ่งปัญหาขยะของเมืองถือเป็นปัญหาสำคัญและเร่งด่วน
5 1.4 การจัดทำแผนของบ้านดอนยางหมู่ที่ 11 บ้านดอนยางหมู่ที่ 11 มีการจัดทำประชาคมในชุมชนเพื่อจัดทำแผนชุมชนเพื่อได้รับทราบและ วิเคราะห์ปัญหาในชุมชนเพื่อให้ได้ทราบถึงปัญหาของชุมชนอย่างแท้จริงเป็นประจำทุกปี อีกทั้งเป็นการส่งเสริมให้ ประชาชนในชุมชนได้มีบทบาทในการรับทราบปัญหา มีการวิเคราะห์สภาพปัญหา รวมถึงการหาแนวทางแก้ไข ปัญหาในชุมชนร่วมกันในชุมชนเพื่อเสนอขอดำเนินโครงการหรือเสนอเข้าแผนงบประมาณของทางเทศบาล การจัดทำแผนพัฒนาหมู่บ้านดอนยาง หมู่ที่ 11 ประจำปี 2565 จากการจัดทำแผนประชาคมในปีงบประมาณ 2565 เพื่อจัดทำแผนพัฒนาท้องถิ่น ในปี 2566 ทำให้ทราบ ปัญหาและความต้องการด้านต่างๆของหมู่บ้าน ในส่วนของปัญหาด้านขยะนั้น หมู่บ้านดอนยาง หมู่ที่ 11 ได้มีการ ประชุมเพื่อวิเคราะห์ปัญหาและหาแนวทางแก้ไขปัญหาอย่างต่อเนื่อง ผลการจัดวิเคราะห์ปัญหาทำแผนการจัดการขยะและการดำเนินงานชุมชนปลอดขยะของหมู่บ้านดอน ยาง หมู่ที่ 11 ในปีงบประมาณ 2565 มีดังนี้ ประเภท ปัญหา แนวทางแก้ไขและพัฒนาต่อยอด ขยะอินทรีย์ ทำให้ขยะมีกลิ่นเหม็น มีสัตว์นำโรค สุนัขคุ้ยเขี่ย คัดแยกขยะทำปุ๋ยหมักใช้ในครัวเรือน ต่อยอดไปสู่การขยายเครือข่ายเพื่อให้ เกษตรกรนำไป ใช้ และเป็นอาหารสัตว์
6 ประเภท ปัญหา แนวทางแก้ไขและพัฒนาต่อยอด ขยะอินทรีย์ ทำให้ขยะมีกลิ่นเหม็น มีสัตว์นำโรค สุนัขคุ้ยเขี่ย คัดแยกขยะทำปุ๋ยหมักใช้ในครัวเรือน ต่อยอดไปสู่การขยายเครือข่ายเพื่อให้ เกษตรกรนำไป ใช้ และเป็นอาหารสัตว์ ขยะรีไซเคิล ต่อยอดการคัดแยกขยะในครัวเรือนโดย การจัดทำธนาคารขยะรีไซเคิลของ หมู่บ้าน สิ่งประดิษฐ์จากวัสดุรีไซเคิล ขยะอันตราย ไม่มีจุดรวบรวมขยะอันตรายครอบคลุมพื้นที่ ประชาสัมพันธ์ให้ประชาชนมีความรู้ใน การจัดการขยะอันตราย โดยแยกขยะ อันตรายให้ถูกต้อง และรวบรวมในจุด รวบรวมขยะอันตรายในหมู่บ้านทั้ง3จุด ขยะทั่วไป มีขยะทั่วไปเพิ่มจากการบริการเดลเวอรี่ -สร้างความรู้ความเข้าใจและเน้นการ ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมลดการสร้างขยะ -เน้นการใช้ซ้ำ -สร้างแรงจูงใจในการลดปริมาณขยะ ประเภทโฟมและถุงพลาสติก 2 แนวทางการสนับสนุนชุมชนปลอดขยะขององค์การปกครองส่วนท้องถิ่น 2.1.การสนับสนุนทั้งทางบุคลากรเจ้าหน้าที่ อปท. ด้านวิชาการ ด้านงบประมาณ ด้านวัสดุอุปกรณ์ให้กับ ชุมชน เทศบาลเมืองศิลาได้ให้การสนับสนุนงบประมาณในการดำเนินงานด้านการจัดการสิ่งแวดล้อมในชุมชน ทั้งในด้านการสนับสนุนวัสดุอุปกรณ์ ความรู้วิชาการในการดำเนินกิจกรรม/โครงการ ดังนี้ ที่ ชื่อกิจกรรม งบประมาณ (บาท / ปี) การสนับสนุน หมายเหตุ 1 โครงการพัฒนาระบบการจัดการขยะ มูลฝอยแบบบูรณาการด้วยการมีส่วน ร่วมของชุมชน 170,000 จัดซื้อถังในการรวบรวมและคัด แยกขยะในชุมชน
7 2 โครงการกำจัดขยะอินทรีย์โดยใช้ เทคโนโลยีที่เหมาะสมแบบผสมผสาน 150,000 อบรมให้ความรู้,วัสดุสาธิต,วัสดุ รณรงค์ 3 โครงการบ้านน่าอยู่ชุมชนน่ามอง 240,000 อบรมให้ความรู้การจัดการขยะ ต้นทาง 4 โครงการครอบครัวสีเขียว 50,000 อบรมให้ความรู้การดำเนินงาน ครอบครัวสีเขียวและติดตามผล การดำเนินงาน รวม 610,000 2.2 การสนับสนุนวัสดุอุปกรณ์ 1.เทศบาลเมืองศิลามอบวัสดุอุปกรณ์ในการจัดทำปุ๋ยน้ำชีวภาพในครัวเรือนต้นแบบ 40 ครัวเรือน 2.เทศบาลเมืองศิลาได้ให้การสนับสนุนวัสดุอุปกรณ์ในการคัดแยกขยะอินทรีย์ตามจุดรวบรวบในหมู่บ้าน 20 จุด
8 3.สนับสนุนวัสดุอุปกรณ์หมักปุ๋ยจากขยะอินทรีย์ให้แก่จุดที่เป็นศูนย์เรียนรู้จัดการขยะอินทรีย์ของหมู่บ้าน 4.สนับสนุนการให้ความรู้นำขยะกลับมาใช้ให้เกิดประโยชน์ การทำดอกไม้จากกระดาษล็อตเตอรี่ การทำพรมเช็ดเท้าจากเศษผ้า การทำกระเป๋าเงินจากขวดน้ำ เหรียญโปรยทานจากกระดาษล็อตเตอรี่
9 2.5 การมอบหมายบุคลากรหน่วยงานทำหน้าที่เป็นพี่เลี้ยงหรือคณะทำงาน ภารกิจด้านการจัดกการขยะต้นทาง เป็นภารกิจของกองสาธารณสุขและสิ่งแวดล้อม เทศบาลเมืองศิลา เป็นผู้รับผิดชอบ ซึ่งในการดำเนินกิจกรรมและโครงการเพื่อสนับสนุนชุมชนในการจัดทำโครงการชุมชนปลอดขยะ ทั้งการรณรงค์ ส่งเสริม สนับสนุน และสร้างเครือข่าย กับชุมชน หน่วยงาน องค์กร และสถานประกอบการต่างๆ ซึ่งการดำเนินงานได้มีการมอบหมายเจ้าหน้าที่ของเทศบาลดำเนินการเป็นพี่เลี้ยงควบคู่ไปกับการดำเนินงานของ ชุมชน 1.แต่งตั้งพี่เลี้ยงดูแลและดำเนินงานร่วมกับคณะกรรมการประจำคุ้ม 2.ออกคำสั่งมอบหมายงานบุคลากรเป็นคณะดำเนินงานและพี่เลี้ยงดำเนินงานชุมชนปลอดขยะ โดยผู้ได้รับมอบหมายงานมีหน้าที่ ดังนี้
10 1. เป็นพี่เลี้ยงในการดำเนินงานโครงการชุมชนปลอดขยะในแต่ละคุ้ม 2. เป็นพี่เลี้ยงและให้คำแนะนำในการดำเนินงานกิจกรรมหรือโครงการต่างๆ ด้านการจัดการขยะใน ชุมชนเพื่อให้บรรลุเป้าหมายการเป็นชุมชนปลอดขยะ 3.ติดตามและประเมินผลการดำเนินงานกิจกรรมหรือโครงการต่างๆ ที่เกี่ยวกับการจัดการขยะในชุมชน เพื่อนำมาปรับปรุงแก้ไข เพื่อบรรลุเป้าหมายการเป็นชุมชนปลอดขยะ 2.4 การแต่งตั้งคณะทำงานจัดการและใช้ประโยชน์ขยะหมู่บ้านนำร่อง บ้านดอนยาง หมู่ที่ 11 1.2 ผู้บริหาร อปท.และ เจ้าหน้าที่ ลงพื้นที่ชุมชนเพื่อจัดกิจกรรม และร่วมกิจกรรม ผู้บริหารเทศบาลเมืองศิลาได้เล็งเห็นความสำคัญของการจัดการขยะ และได้ให้การสนับสนุนการ ดำเนินกิจกรรมการจัดการขยะอย่างเต็มที่ โดยการลงพื้นที่ร่วมทำกิจกรรมกับชุมชน และมอบหมายเจ้าหน้าที่ ดำเนินงานสนับสนุนการมีส่วนร่วมในทุกภาคส่วนในการจัดการขยะ 1.นายกเทศมนตรีและคณะผู้บริหารเทศบาลเมืองศิลาให้นโยบายในการจัดการขยะของเทศบาลและร่วมจัดทำ แผนการจัดการขยะครบวงจร
11 2.นายกเทศมนตรีเมืองศิลาร่วมทำข้อตกลงในการจัดการขยะแบบครบวงจรในหมู่บ้านนำร่อง และสถาน ประกอบการ/ร้านค้านำร่องในการจัดการขยะ 3.รองนายกเทศมนตรี ประธานสภาเทศบาลและคณะสมาชิกสภาเทศบาลร่วมกิจกรรมการอบรมการจัดการ ขยะอินทรีย์และกิจกรรมพัฒนาอนามัยสิ่งแวดล้อมในชุมชนเพื่อลดแหล่งเพาะพันธุ์โรค 4. การร่วมประชุมทำแผนในการจัดการจัดการขยะในชุมชน การจัดทำแผนเพื่อแก้ไขปัญหาขยะและวิเคราะห์แนวทางแก้ไขปัญหาร่วมกับชุมชน การจัดทำแผนการจัดการขยะในปี 2563
12 จัดทำแผนการดำเนินการจัดการขยะในปี 2564 จัดทำแผนการดำเนินการจัดการขยะในปี 2565 5.การติดตามและประเมินผลการดำเนินงานจัดการขยะมูลฝอย 6.การร่วมกันดำเนินงานจัดการขยะในชุมชนร่วมกัน
13 การแบ่งพื้นที่ดำเนินงานชุมชนปลอดขยะร่วมกันระหว่างเจ้าหน้าที่เทศบาลและคณะกรรมการชุมชนและ ประธานคุ้ม 7.เจ้าหน้าที่ร่วมกับประชาชนในหมู่บ้านเดินรณรงค์ลดขยะต้นทาง การเดินเคาะประตูบ้านเพื่อให้ความรู้ในการคัดแยกขยะต้นทาง ในปี 2564 การเดินเคาะประตูบ้านเพื่อให้ความรู้ในการคัดแยกขยะต้นทาง ในปี 2565 8. สำรวจและจัดเก็บข้อมูลการจัดการขยะในแต่ละครัวเรือน ที่พนื้ที่เจา้หน้าที่คณะกรรมการหมู่บา้น ชุดที่๑ คมุ้โรงเรียนเก่า นางวราภรณ์บุญศรีนางหนูนา วทุภักด, ีนางบุญจันทร์ศรีชาดา, นางแสนสนิดาวกองฟา้, นายบุญโฮม มากมูล ชุดที่๒ คมุ้สูงยาง นางสาววิภาวดีบุตตะโยธีนางสนุีย์สงิห์เทพ, นางอไุร บุญรอด, นางทองพดัแกว้พรรณา, นางอร่าม โคตรเทิ้ง ชุดที่๓ คมุ้สันตสิุข นางสาวชลีกร ไสยกิจ, นางสมหมาย แกว้พรรณา,นางจอมศรีน้องจันทร,์นางไพวลัย์หาโส, นางดา รัส แกว้พรรณา ชุดที่๔ คมุ้สันตธิรรม น.ส.พทัธนันท์บุตรยุทธ,นายพนม หงษ์ชุมแพ นางวมิล ไสอะลาม,นางหนูทาย ไกรยรัตน์,นางสมภาร ชาชวูงษ์,นางชม ศรีหนองหวา้ ชุดที่๕ คมุ้สามเหลยี่ม นางลาวะดีก าลังทวี,นายชรัตน์วงษ์ปัญญา นางวงเดอืน คะศรีทอง, นางสมจิตร เพง็ศรี, นางละมัย นะวะพชิ,นายสมพงษ์เฮียงจันทา ชุดที่๖ คมุ้สันตภิาพ นางอินทร์ตา สุริยัภา,น.ส.วราภรณ์แก้วบุบผา นางนุจรินทร์ทะสงิยา,นางเครือวลัย์ไชยทาง, นางสมร ทาปุ๋ย, นางประเหวยีน บุญกอง ชุดที่๗ คมุ้โตรุ้่ง น.ส.สุกานดา สีลาพฒัน์,น.ศ.นวรัตน์เศษรักษา นางกองแพง แสงตน้ , นางชมพูพวงนิล, นายประสาท แกว้พรรณา, นายสวุรรณ ปัตเตย์ ชุดที่๘ คมุ้สินสุขธานี2 นางสมฤดีพนื้ชมภู,นางวราลักษณ์พมิพจ์ ันทร์, นางพชัรียา ทะสงขา, ร.ต.ท.พเิชษฐ์ตรีศนูย, ์นางกฤษฎาพร โคตรหลกัคา , นายสรุพล สามารถ, น.ส.รัญชนาทิพย์ขุ่มดว้ง นางผการัตน์จอกแกว้ การมอบหมายงานในการดา เนินงานชุมชนปลอดขยะ บา้นดอนยาง หมู่ที่11
14
15 ส่วนที่2 การมีส่วนร่วมและจิตอาสาจัดการขยะในชุมชน 2.1 ความเข้มแข็งของแกนนำชุมชนปลอดขยะ 1.แกนนำชุมชนมีความเข้มแข็ง สามารถนำพาคนในชุมชนร่วมกันจัดการขยะที่ต้นทาง -รับนโยบายในการจัดการขยะต้นทาง - จัดทำแผนการจัดการขยะชุมชน - คณะกรรมการคุ้มร่วมกับเดินรณรงค์ให้ความรู้ในการจัดการขยะต้นทาง - ให้ความรู้แก่ประชาชนในการนำขยะกลับไปใช้ประโยชน์
16 - ติดตามและประเมินผลการดำเนินงานจัดการขยะมูลฝอย - การเป็นศูนย์เรียนรู้การจัดการขยะอินทรีย์ 2.แกนนำชุมชนมีความรู้ความเข้าใจกระบวนการจัดการขยะต้นทางภายในชุมชน และสามารถถ่ายทอดองค์ ความรู้ให้แก่คนในชุมชนสามารถดำเนินการจัดการขยะในระดับครัวเรือน 1.แกนนำชุมชนได้รับการอบรมให้ความรู้ในการคัดแยกขยะประเภทต่างๆ
17 2.อบรมการนำขยะกลับมาใช้ให้เกิดประโยชน์ สิ่งประดิษฐ์จากวัสดุรีไซเคิล การคัดแยกขยะรีไซเคิลเพื่อจำหน่าย การเลี้ยงหนอนโปรตีนจากขยะอินทรีย์ 2.2 การมีส่วนร่วมของคนในชุมชน บ้านดอนยางหมู่ที่ 11 ได้ทำแผนพัฒนาหมู่บ้าน/ชุมชน ผ่านกลไกการมีส่วนร่วมของคนในหมู่บ้านทุกภาค ส่วน โดยมีการรวบรวบข้อมูล องค์ความรู้และสร้างกระบวนการวิเคราะห์ปัญหาร่วมกัน เพื่อร่วมหาแนวทางแก้ไข ปัญหาที่เกิดขึ้น รวมไปถึงมีส่วนร่วมในการประเมินติดตามผลการดำเนินงานต่างๆของหมู่บ้าน ก่อเกิดการพัฒนา ศักยภาพด้านต่างๆของคนในชุมชน องค์ความรู้ด้านต่างๆ รวมถึงทรัพยากรของท้องถิ่น ในการจัดการสิ่งแวดล้อมคนในชุมชนได้มีความตระหนักถึงปัญหาขยะของชุมชนเป็นอย่างดีไม่ว่าจะเป็น ปัญหาในการลักลอบทิ้งขยะ ขยะตกค้างในชุมชน และมีการร่วมกันแก้ไขปัญหาขยะให้มีความสอดคล้องกับวิถี ชีวิตประจำวันของคนในชุมชนเป็นอย่างดี 1 ชุมชนมีส่วนร่วมในการวิเคราะห์ปัญหาร่วมกัน 1.1 กระบวนการทำแผนชุมชน 1.2 การประชุมหารือการจัดการขยะของคณะกรรมการหมู่บ้าน
18 2.ประชาชนมีส่วนร่วมในการจัดการปัญหาร่วมกัน 1.การร่วมระดมความคิดในการจัดการปัญหาขยะร่วมกัน 2.2.การร่วมกันดำเนินงานจัดการขยะในชุมชนร่วมกัน ในการจัดการสิ่งแวดล้อมในชุมชน คณะกรรมการและประชาชนในหมู่บ้านได้มีกิจกรรมการดำเนินงาน ร่วมกันโดยการแบ่งพื้นที่ในการดำเนินงานออกเป็น 8 คุ้ม ครัวเรือนทั้งหมดของชุมชนบ้านดอนยางหมู่ที่ 11 มี ทั้งสิ้น 622 ครัวเรือน มีครัวเรือนที่มีการคัดแยกขยะต้นทางทั้งสิ้น 380 ครัวเรือน คิดเป็นร้อยละ 61.09 ทั้งนี้เป็น ข้อมูลครัวเรือนตามทะเบียนราษฎร์ ซึ่งมีบางส่วนอยู่นอกหมู่บ้านซึ่งเป็นบ้านในไร่นา หรือเป็นบ้านว่างมีผู้อยู่อาศัย ไม่ประจำ และมีครัวเรือนต้นแบบในการจัดการสิ่งแวดล้อมในชุมชนหรือครอบครัวสีเขียว จำนวน 51 ครัวเรือน
19 คุ้ม ครัวเรือนคัดแยกขยะต้นทาง ครอบครัวสีเขียว คุ้มโรงเรียนเก่า 57 ครัวเรือน 5 ครัวเรือน คุ้มสูงยาง 46 ครัวเรือน 3 ครัวเรือน คุ้มสันติสุข 42 ครัวเรือน 3 ครัวเรือน คุ้มสันติธรรม 67 ครัวเรือน 14 ครัวเรือน คุ้มสามเหลี่ยม 39 ครัวเรือน 4 ครัวเรือน คุ้มสันติภาพ 44 ครัวเรือน 7 ครัวเรือน คุ้มโต้รุ่ง 48 ครัวเรือน 8 ครัวเรือน คุ้มสินสุขธานี2 37 ครัวเรือน 5 ครัวเรือน รวม 380 ครัวเรือน 51 การแบ่งพื้นที่ดำเนินงานชุมชนปลอดขยะ ตัวอย่างการสำรวจรายชื่อครัวเรือนที่เข้าร่วมกิจกรรมชุมชนปลอดขยะ ที่พนื้ที่เจา้หน้าที่คณะกรรมการหมู่บา้น ชุดที่๑ คมุ้โรงเรียนเก่า นางวราภรณ์บุญศรีนางหนูนา วทุภักด, ีนางบุญจันทร์ศรีชาดา, นางแสนสนิดาวกองฟา้, นายบุญโฮม มากมูล ชุดที่๒ คมุ้สูงยาง นางสาววิภาวดีบุตตะโยธีนางสนุีย์สงิห์เทพ, นางอไุร บุญรอด, นางทองพดัแกว้พรรณา, นางอร่าม โคตรเทิ้ง ชุดที่๓ คมุ้สันตสิุข นางสาวชลีกร ไสยกิจ, นางสมหมาย แกว้พรรณา,นางจอมศรีน้องจันทร,์นางไพวลัย์หาโส, นางดา รัส แกว้พรรณา ชุดที่๔ คมุ้สันตธิรรม น.ส.พทัธนันท์บุตรยุทธ,นายพนม หงษ์ชุมแพ นางวมิล ไสอะลาม,นางหนูทาย ไกรยรัตน์,นางสมภาร ชาชวูงษ์,นางชม ศรีหนองหวา้ ชุดที่๕ คมุ้สามเหลยี่ม นางลาวะดีก าลังทวี,นายชรัตน์วงษ์ปัญญา นางวงเดอืน คะศรีทอง, นางสมจิตร เพง็ศรี, นางละมัย นะวะพชิ,นายสมพงษ์เฮียงจันทา ชุดที่๖ คมุ้สันตภิาพ นางอินทร์ตา สุริยัภา,น.ส.วราภรณ์แก้วบุบผา นางนุจรินทร์ทะสงิยา,นางเครือวลัย์ไชยทาง, นางสมร ทาปุ๋ย, นางประเหวยีน บุญกอง ชุดที่๗ คมุ้โตรุ้่ง น.ส.สุกานดา สีลาพฒัน์,น.ศ.นวรัตน์เศษรักษา นางกองแพง แสงตน้ , นางชมพูพวงนิล, นายประสาท แกว้พรรณา, นายสวุรรณ ปัตเตย์ ชุดที่๘ คมุ้สินสุขธานี2 นางสมฤดีพนื้ชมภู,นางวราลักษณ์พมิพจ์ ันทร์, นางพชัรียา ทะสงขา, ร.ต.ท.พเิชษฐ์ตรีศนูย, ์นางกฤษฎาพร โคตรหลกัคา , นายสรุพล สามารถ, น.ส.รัญชนาทิพย์ขุ่มดว้ง นางผการัตน์จอกแกว้ การมอบหมายงานในการดา เนินงานชุมชนปลอดขยะ บา้นดอนยาง หมู่ที่11
20 1. การรณรงค์ลดขยะต้นทาง เดินรณรงค์ส่งเสริมการคัดแยกขยะต้นทางคัดแยกขยะ ปี 2564
21 เดินรณรงค์ส่งเสริมการคัดแยกขยะต้นทางคัดแยกขยะ ปี 2565 2.การเดินเคาะประตูบ้านเพื่อให้ความรู้ในการคัดแยกขยะต้นทาง 3. ร่วมกันลดขยะต้นทางด้วย 3R 3.1.ขยะอินทรีย์ในหมู่บ้านดอนยาง หมู่ที่ 11 เกิดจากทำการเกษตร และเศษอาหารจากครัวเรือน ซึ่ง ขยะที่เป็นเศษอาหารนั้นชาวบ้านจะมีการคัดแยกรวบรวมไว้ที่จุดรวบรวมขยะอินทรีย์ในแต่ละคุ้มจำนวน 18 จุด ใน ทุกวันจะมีอาสาสมัครเก็บขยะอินทรีย์เพื่อนำส่งต่อไปที่ศูนย์เรียนรู้ของหมู่บ้าน การคัดแยกอาหารในแต่ละครัวเรือน
22 การทำปุ๋ยหมักและปุ๋ยน้ำจุลินทรีย์จากขยะอินทรีย์ในครัวเรือน การรวบรวบขยะอินทรีย์ในจุดรวบรวมของแต่ละคุ้ม การใช้ขยะอินทรีย์ทำปุ๋ยหมักในศูนย์เรียนรู้และให้อาหารสัตว์ 3.2.ขยะรีไซเคิล ในหมู่บ้านดอนยาง หมู่ที่ 11 มีการจัดการขยะรีไซเคิลโดยการคัดแยกในครัวเรือนโดย การสะสมเพื่อนำการจำหน่ายอย่างน้อยเดือนละ 1 ครั้ง ทุกวันเสาร์แรกของเดือน ซึ่งกรรมการจะทำการรับซื้อที่ ศาลาหมู่บ้าน
23 การรวบรวมขยะไว้จำหน่ายของแต่ละครัวเรือน คณะกรรมการรับซื้อขยะรีไซเคิลทุกวันเสาร์แรกของเดือน การเพิ่มมูลค่าโดยการนำกระดาษล็อตเตอรี่มาทำดอกไม้เพื่อประกอบเป็นดอกไม้จัน พวงหรีด เหรียญโปรยทาน การประดิษฐ์ของใช้ในครัวเรือนจากขยะรีไซเคิลสอนโดยวิทยากรจาก บริษัท ท็อปทีน จำกัด
24 3.3.ขยะอันตราย ประชาชนในหมู่บ้านดอนยางหมู่ที่ 11 จะทำการคัดแยกขยะโดยการรวบรวมที่จุด รวบรวมขยะอันตรายของหมู่บ้าน และมีอสม.ประจำหมู่บ้านที่เข้าไปเยี่ยมผู้ป่วยในแต่ละคุ้มจะทำการรวบรวมขยะ อันตรายมาทิ้งที่จุดรวบรวมขยะอันตรายของหมู่บ้าน เพื่อให้เทศบาลนำไปส่งกำจัดอย่างถูกวิธีไม่ให้มีการปนเปื้อนสู่ สิ่งแวดล้อมต่อไปซึ่งจุดรวมรวบขยะอันตราย 3 จุดคือ จุดที่ 1 คือ ที่ศาลาชุมชน จุดที่ 2 คือ บ่อน้ำเก่าประจำหมู่บ้าน จุดที่ 3 คือ สามแยกหมู่บ้านสินสุขธานี 2 3.4.ขยะทั่วไป มีการส่งเสริมการเปลี่ยนพฤติกรรมลดการก่อให้เกิดขยะ - มีนำขยะที่ไม่ใช้แล้วนำกลับมาใช้ประโยชน์ เช่น นำกล่องโฟม กะละมังแตก หรือยางรถยนต์ใช้แล้วมาปลูกต้นไม้ -ลดการเกิดขยะโดยการรณรงค์ใช้ถุงผ้าแทนถุงพลาสติกและลดการใช้โฟม
25 4.มีการติดตามและประเมินผลการดำเนินงานร่วมกัน การประเมินผลการดำเนินงานคัดแยกขยะและครอบครัวสีเขียวซึ่งมีการคัดแยกขยะอินทรีย์ไปใช้ในพื้นที่เกษตร 2.3 มีการกำหนดข้อตกลงในการจัดการสิ่งแวดล้อมร่วมกัน 2.4 มีการจัดการสิ่งแวดล้อมในชุมชนร่วมกัน
26 2.5 มีการสร้างช่องทางในติดต่อประสานการดำเนินงานชุมชนปลอดขยะในชุม การมีส่วนร่วมประชาชนในการจัดการขยะของบ้านดอนยางหมู่ที่ 11 เป็นการส่งเสริมให้ชาวบ้านได้มี ความรู้ในการคัดแยกขยะด้วยตนเองด้วยวิถีที่ตนเองดำเนินชิวิตอยู่ ด้วยการส่งเสริมการคัดแยกขยะต้นทางจาก ครัวเรือน และนำไปใช้ประโยชน์ให้มีความเหมาะสมในแต่ละครัวเรือน เช่น ครัวเรือนที่ทำเกษตรก็นำขยะอินทรีย์ ที่คัดแยกได้ในครัวเรือนไปหมักปุ๋ยเพื่อใช้ในพื้นที่เกษตร แต่บางครัวเรือนที่ไม่ได้ทำการเกษตรอาจรวบรวมขยะ อินทรีย์เพื่อนำไปเป็นอาหารสัตว์ เป็นต้น โดยใช้วัสดุรวบรวมขยะที่สามารถหาได้เองในครัวเรือนหรือใช้วัสดุรี ไซเคิล เช่น ถังน้ำหรือกระสอบปุ๋ยที่ไม่ใช้แล้วในการรวบรวมขยะในครัวเรือน เพื่อให้เกิดประโยชน์สูงสุดจากการ ดำเนินงานในการคัดแยกขยะในหมู่บ้านเอง และในครัวเรือนที่ไม่ได้ใช้ประโยชน์หรือไม่สะดวกในการจัดการขยะอินทรีย์ในครัวเรือนสามารถคัดแยก ขยะในครัวเรือนของตัวเองไว้ที่จุดคัดแยกขยะของคุ้มเพื่อให้อาสาสมัครรวบรวมขยะอินทรีย์นำไปให้ศูนย์เรียนรู้ และเกษตรกรในหมู่บ้านได้นำไปใช้ประโยชน์โดยการหมักเป็นปุ๋ยน้ำจุลินทรีย์หรือปุ๋ยดินนำไปใช้ในพื้นที่เกษตร หรือให้เป็นอาหารสัตว์ในฟาร์มเลี้ยงสัตว์
27 ทั้งนี้ในการดำเนินงานกิจกรรมชุมชนปลอดขยะจะมีแกนนำของหมู่บ้านในแต่ละคุ้มเป็นผู้ประสานงานและ จัดเก็บข้อมูลและให้ความรู้ในการจัดการขยะร่วมกับเจ้าหน้าที่เทศบาล เมื่อเกิดการมีส่วนร่วมในทุกภาคส่วน ชุมชนเกิดความเข้มแข็ง พึ่งพาตนเองในครัวเรือนได้อย่างยั่งยืน 3.2 การส่งเสริมจิตอาสาและจิตสาธารณะในชุมชน หมู่บ้านดอนยางหมู่ที่ 11 เป็นชุมชนที่มีการจัดการปัญหาด้านสิ่งแวดล้อมของชุมชนด้วยตนเองในส่วนที่ สามารถดำเนินการเองได้ในชุมชน โดยมีจิตอาสาที่ดำเนินการในชุมชน คือ 1) กลุ่ม อาสาสมัครสาธารณสุข (อสม.)ประจำหมู่บ้าน มีส่วนในดำเนินงานชุมชนปลอดขยะเป็นอย่างมากทั้งการจัดเก็บข้อมูล การรณรงค์และให้ความรู้ในการ จัดการขยะสู่ครัวเรือนในชุมชน และยังทำหน้าที่รวบรวมขยะอันตรายในแต่ละครัวเรือนไปทิ้งยังจุด รวบรวมขยะอันตรายของชุมชนด้วย โดยแบ่งพื้นที่ในการดำเนินงานชุมชนปลอดขยะร่วมกับกรรมการของ หมู่บ้าน 2) คณะกรรมการจัดการขยะชุมชนปลอดขยะของหมู่บ้าน โดยมีการมอบหมายการดำเนินงานในการ ประชุมเพื่อจัดทำแผนชุมชนปลอดขยะ ที่พนื้ที่เจา้หน้าที่คณะกรรมการหมู่บา้น ชุดที่๑ คมุ้โรงเรียนเก่า นางวราภรณ์บุญศรีนางหนูนา วทุภักด, ีนางบุญจันทร์ศรีชาดา, นางแสนสนิดาวกองฟา้, นายบุญโฮม มากมูล ชุดที่๒ คมุ้สูงยาง นางสาววิภาวดีบุตตะโยธีนางสนุีย์สงิห์เทพ, นางอไุร บุญรอด, นางทองพดัแกว้พรรณา, นางอร่าม โคตรเทิ้ง ชุดที่๓ คมุ้สันตสิุข นางสาวชลีกร ไสยกิจ, นางสมหมาย แกว้พรรณา,นางจอมศรีน้องจันทร,์นางไพวลัย์หาโส, นางดา รัส แกว้พรรณา ชุดที่๔ คมุ้สันตธิรรม น.ส.พทัธนันท์บุตรยุทธ,นายพนม หงษ์ชุมแพ นางวมิล ไสอะลาม,นางหนูทาย ไกรยรัตน์,นางสมภาร ชาชวูงษ์,นางชม ศรีหนองหวา้ ชุดที่๕ คมุ้สามเหลยี่ม นางลาวะดีก าลังทวี,นายชรัตน์วงษ์ปัญญา นางวงเดอืน คะศรีทอง, นางสมจิตร เพง็ศรี, นางละมัย นะวะพชิ,นายสมพงษ์เฮียงจันทา ชุดที่๖ คมุ้สันตภิาพ นางอินทร์ตา สุริยัภา,น.ส.วราภรณ์แก้วบุบผา นางนุจรินทร์ทะสงิยา,นางเครือวลัย์ไชยทาง, นางสมร ทาปุ๋ย, นางประเหวยีน บุญกอง ชุดที่๗ คมุ้โตรุ้่ง น.ส.สุกานดา สีลาพฒัน์,น.ศ.นวรัตน์เศษรักษา นางกองแพง แสงตน้ , นางชมพูพวงนิล, นายประสาท แกว้พรรณา, นายสวุรรณ ปัตเตย์ ชุดที่๘ คมุ้สินสุขธานี2 นางสมฤดีพนื้ชมภู,นางวราลักษณ์พมิพจ์ ันทร์, นางพชัรียา ทะสงขา, ร.ต.ท.พเิชษฐ์ตรีศนูย, ์นางกฤษฎาพร โคตรหลกัคา , นายสรุพล สามารถ, น.ส.รัญชนาทิพย์ขุ่มดว้ง นางผการัตน์จอกแกว้ การมอบหมายงานในการดา เนินงานชุมชนปลอดขยะ บา้นดอนยาง หมู่ที่11
28 3) คณะกรรมการการแต่งตั้งคณะทำงานจัดการและใช้ประโยชน์ขยะหมู่บ้านนำร่อง บ้านดอนยาง หมู่ที่ 11 เพื่อดำเนินงานในการให้ความรู้ในการจัดการสิ่งแวดล้อมในหมู่บ้านและครัวเรือน ประเมินติดตามผลการ ดำเนินงานครอบครัวสีเขียว 4) พ่อสมพงษ์ สีดาคำ สามารถอาสาสมัครเก็บขนและรวบรวมขยะอินทรีย์ในแต่ละครัวเรือนจากจุดรวบรวม ขยะอินทรีย์ของแต่ละคุ้มไปนำส่งที่ศูนย์เรียนรู้และเกษตรกรในหมู่บ้านได้นำไปใช้ประโยชน์โดยการหมักเป็นปุ๋ยน้ำ จุลินทรีย์หรือปุ๋ยดินนำไปใช้ในพื้นที่เกษตร หรือให้เป็นอาหารสัตว์ในฟาร์มเลี้ยงสัตว์ 5) ศูนย์เรียนรู้และเกษตรกรที่ นำขยะอินทรีย์ไปใช้ประโยชน์โดยการทำปุ๋ยหมักและให้อาหารสัตว์ 1.บ้านอาจารย์นิรันดร์ แดงกะพี้ ทำปุ๋ยน้ำและปุ๋ยดิน ใช้เพื่อการเกษตรปลูกข้าว 2.พ่อสมพงษ์ สีดาคำ ทำปุ๋ยน้ำและปุ๋ยดิน ใช้เพื่อการเกษตรปลูกข้าว 3.แม่สมจิตร เพ็งศรี เลี้ยงสัตว์ 4.พ่อหนูเภา ทะสังขา ทำปุ๋ย 5.พ่อสงบ จันทร์สาเทพ ทำปุ๋ย 6.พ่อดวงเดือน หลงต้น ทำปุ๋ย 7.นายอิน เอกกลาง เลี้ยงสัตว์ 5)กลุ่มเยาวชนที่ดำเนินงานเป็นกรรมการในแต่ละคุ้ม
29 เยาวชนมีส่วนร่วมในกิจกรรมลดปริมาณขยะ 3.3 การมีส่วนร่วมของภาคส่วนอื่น ๆ 1) สำนักงานทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมจังหวัดขอนแก่น ให้การสนับสนุนวิทยากรในการคัดแยก ขยะต้นทางตามหลัก 3 R
30 2) ชุมชนโนนชัย 1 จากเทศบาลนครขอนแก่น ให้ความรู้ในการคัดแยกขยะต้นทางและการนำขยะไปใช้ ประโยชน์และเป็นที่ปรึกษาในการดำเนินงานชุมชนปลอดขยะ 3) คณะสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น สนับสนุนองค์ความรู้ด้านวิชาการในการจัดการขยะต้น ทางร่วมกับทางชุมชน 4) คณะมนุษยและสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น ร่วมในการจัดทำแผนดำเนินงานและติดตาม ประเมินผลการดำเนินงานจัดการขยะ 5) สำนักงานพัฒนาที่ดินจังหวัดขอนแก่น ให้การสนับสนุน หัวเชื้อ พด เพื่อหมักปุ๋ยน้ำจุลินทรีย์
31 6) หมวดแมลงอุตสาหกรรม คณะเกษตรศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น อบรมให้ความรู้เชิงปฏิบัติการใน การเลี้ยงหนอนแมลงโปรตีนโดยใช้ขยะอินทรีย์ 7) ตลาดศรีเมืองทอง ให้การสนับสนุนจุลินทรีย์Biowayที่ใช้ในการหมักขยะอินทรีย์เพื่อทำปุ๋ยน้ำจุลินทรีย์ 8) สำนักงานพัฒนาที่ดินจังหวัดขอนแก่น ให้การสนับสนุน หัวเชื้อ พด เพื่อหมักปุ๋ยน้ำจุลินทรีย์ 9) วัดสว่างดอนยาง มีส่วนร่วมในการจัดการขยะร่วมกับชุมชน
32 10)รพสต.ศิลา ร่วมเป็นเครือข่ายในการจัดการขยะต้นทาง 11)วัดป่าเรไรดอนยาง เข้าร่วมกิจกรรมคัดแยกขยะและเป็นศูนย์เรียนรู้การจัดการขยะร่วมกับชุมชน 12)บริษัทท็อปทีมเรดิโอให้การสนับสนุนวิทยากรในการสอนสิ่งประดิษฐ์จากวัสดุรีไซเคิล
33 ส่วนที่ 3 การบริหารจัดการขยะมูลฝอยของชุมชนโดยใช้หลัก 3Rs 3.1 รูปแบบ วิธีการบริหารจัดการขยะมูลฝอยของชุมชน 3.1.1 เป้าหมายในการจัดการขยะในชุมชนของหมู่บ้านดอนยาง หมู่ที่ 11 3.1.2 การดำเนินงานลดปริมาณขยะในชุมชน 1.มีการประชุมเพื่อวางแผนและวิเคราะห์ปัญหาการจัดการขยะในชุมชนร่วมกับแกนนำของหมู่บ้าน เพื่อวิเคราะห์สาเหตุที่ทำให้เกิดปัญหาขยะในชุมชน เพื่อหาแนวทางในการแก้ไขปัญหาขยะทั้ง 4 ประเภท โดยเน้นการจัดการขยะจากต้นทางโดยใช้หลัก 3R ปัญหาจากขยะที่เกิดในชุมชนและแนวทางแก้ไขปัญหา ประเภท ปัญหา แนวทางแก้ไข
34 ขยะอินทรีย์ -อยากทำปุ๋ยจากขยะอินทรีย์แต่ยัง ไม่มีความรู้ -อยากต่อยอดไปสู่การทำเกษตร อินทรีย์ -คัดแยกเป็นอาหารสัตว์ ติดต่อผู้มารับเศษ อาหารจากฟาร์มเลี้ยงสัตว์ -ทำปุ๋ยหมัก -ทำปุ๋ยน้ำชีวภาพ ขยะรีไซเคิล - อยากให้มีการให้ความรู้ในการ คัดแยกขยะรีไซเคิล -คัดแยกขายในครัวเรือน -คัดแยกเพื่อร่วมกองทุนขยะรีไซเคิลเพื่อการ ฌาปนกิจ ขยะอันตราย -อยากเพิ่มจุดคัดแยกขยะอันตราย จาก 1 จุด เป็น 3 จุดเพื่อความ ครอบคลุมพื้นที่บริการ เพิ่มจุดรวบรวมขยะพิษเป็น3 จุด ขยะทั่วไป -มีการลักลอบทิ้งขยะ -มีขยะจากการให้บริการนำส่ง อาหารด้วยแอพฯมือถือ -ยังไม่มีการลดการใช้ถุงพลาสติก และโฟม -ปรับเปลี่ยนพฤติกรรม ลด/งดการใช้ ถุงพลาสติกและโฟม -ยกถังขยะออกจากจุดที่มีการลักลอบทิ้งขยะ -นัดเวลาทิ้งนัดเวลาเก็บขยะ 2. มีการอบรมให้ความรู้และศึกษาดูงานด้านการจัดการขยะตามหลัก 3Rs (reduce reuse recycle)
35 การอบรมให้ความรู้ในการนำขยะกลับมาใช้ให้เกิดประโยชน์ เข้ารับการอบรมและศึกษาดูงานการเลี้ยงหนอนโปรตีนจากขยะอินทรีย์ 3.มีการกำหนดระเบียบข้อตกลงในชุมชนร่วมกัน
36 4.รณรงค์ประชาสัมพันธ์กิจกรรมการลดปริมาณขยะ การเดินรณรงค์ประชาสัมพันธ์การจัดการขยะในชุมชน ปีงบประมาณ 2564
37 การเดินรณรงค์ประชาสัมพันธ์การจัดการขยะในชุมชน ปีงบประมาณ 2565 กิจกรรมการจัดการขยะในชุมชน มีดังนี้ ประเภทขยะ การจัดการขยะ ขยะอินทรีย์ 1 ทำปุ๋ยน้ำหมักชีวภาพในครัวเรือน 2 ทำปุ๋ยหมักในครัวเรือนหรือในพื้นที่เกษตร 3 ให้เป็นอาหารสัตว์ ขยะทั่วไป 1. รณรงค์ลดหรืองดการใช้ถุงพลาสติก ให้ใช้ถุงผ้า และตะกร้า เพื่อลดขยะ ใช้ปิ่นโตใส่ อาหารแทนถุงพลาสติก 2. นำถังขยะออกในจุดที่มีการลักลอบทิ้งขยะ 3. ลดปริมาณถังขยะลง มีการนัดเวลาทิ้งนัดเวลาเก็บขยะของหมู่บ้าน 4.การนัดเวลาทิ้ง นัดเวลาเก็บขยะชิ้นใหญ่ 5.ขยะที่เหลือจากการนำไปใช้ประโยชน์นำไปทิ้งถังขยะ ตามแผนการจัดเก็บขยะของทาง เทศบาล ขยะรีไซเคิล 1.แต่ละครัวเรือนทำการคัดแยกเพื่อนำไปจำหน่ายหรือเข้าร่วมกองทุนขยะรีไซเคิล 2.เพิ่มมูลค่าวัสดุรีไซเคิลด้วยการทำเป็นงานฝีมือหรืองานประดิษฐ์เพื่อจำหน่าย หรือใช้ ในครัวเรือน ขยะอันตราย นำไปทิ้งที่จุดรวบรวมขยะอันตรายของชุมชน 5.ดำเนินงานคัดแยกขยะต้นทางตามหลัก 3R ในครัวเรือน
38 ประเภทขยะ กิจกรรม Reduce 1.ใช้ถุงผ้า ตระกร้า เพื่อลดการใช้ถุงพลาสติก 2.ปฏิเสธการรับถุงพลาสติก เมื่อซื้อของชิ้นเล็กหรือน้อยชิ้น 3.เลือกซื้อบรรจุภัณฑ์ที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม เช่น ใช้กล่องชานอ้อยแทนกล่องโฟม เลือกทานอาหารที่ร้านแทนการใส่กล่องกลับ 4.หลีกเลี่ยงใช้วัสดุสิ้นเปลืองแบบใช้ครั้งเดียวทิ้ง เช่น ถ่านไฟฉายที่ชาร์ตไม่ได้ Reuse 1. การนำเสื้อผ้าเก่ามาทำกระเป๋า 2. ทำป้ายประชาสัมพันธ์จากไวนิลเก่า 3. นำแก้วน้ำมาเพาะพันธุ์พืช 4. เสื้อผ้า หนังสือ ที่ไม่ได้ใช้แล้วนำมาบริจาค 5.ยางรถยนต์เก่ามาปลูกต้นไม้ 6.ขวดน้ำพลาสติกนำมากรอกน้ำปุ๋ยชีวภาพ Recycle 1.การคัดแยกขยะรีไซเคิลเพื่อจำหน่าย 2.เพิ่มมูลค่าวัสดุรีไซเคิลด้วยการทำเป็นงานฝีมือหรืองานประดิษฐ์เพื่อจำหน่าย หรือใช้ ในครัวเรือน 3.ทำน้ำปุ๋ยหมักจากเศษอหาร 4.การทำแท่นเหยียบกายภาพบำบัด 5.การทำดัมเบลจากขวดน้ำพลาสติก 6.กองทุนขยะรีไซเคิล 7.นำกระดาษล็อตเตอรี่มาทำพวงหรีด เหรียญโปรยทาน ดอกไม้จัน ตกแต่งกระเช้า เส้นทางการจัดการขยะของหมู่บ้านดอนยาง หมู่ที่ 11
39 3.1.6 มีการศึกษาปริมาณขยะหลังจากที่มีการทำกิจกรรมแยกขยะ ผลการคัดแยกขยะองค์ประกอบขยะวันที่ 13-15 กุมภาพันธ์ 2564 ประเภท ปริมาณขยะต่อวัน(กก.) สัดส่วนร้อยละ ขยะอินทรีย์ 59.15 20.40 ขยะรีไซเคิล 15.28 5.27 ขยะอันตราย 23.67 8.16 ขยะทั่วไป 189.90 65.48 ผลการคัดแยกขยะองค์ประกอบขยะวันที่ 28 พฤศจิกายน 2565 ประเภท ปริมาณขยะต่อวัน(กก.) สัดส่วนร้อยละ ขยะอินทรีย์ 84 29.88 ขยะรีไซเคิล 59.06 21.01 ขยะอันตราย 5.20 1.85 ขยะทั่วไป 132.84 47.26 รวม 281.10 100 ขยะลดลงหรือนำกลับไปใช้ประโยชน์หลังดำเนินโครงการ
40 ประเภทขยะ ปริมาณขยะต่อวัน (กก.)ก่อนดำเนิน โครงการ ปริมาณขยะต่อวัน (กก.)หลังดำเนิน โครงการ ลดลง/นำไปใช้ประโยชน์ (กก.) ขยะอินทรีย์ 122.74 84 38.74 ขยะรีไซเคิล 67.22 59.06 8.16 ขยะอันตราย 29.30 5.20 24.10 ขยะทั่วไป 270.73 132.84 137.89 รวม 490 281.10 208.90 3.2 กิจกรรมการลดขยะตั้งแต่ต้นทาง 3.2.1 กิจกรรมในการจัดการขยะอินทรีย์ 1.แต่ละครัวเรือนรวบรวมกำจัดเอง การรวบรวมเศษอาหารเพื่อนำไปเป็นอาหารสัตว์และหมักทำปุ๋ยใช้เองในครัวเรือน
41 2.การรวบรวมขยะเศษกิ่งไม้ใบไม้เพื่อใช้ทำปุ๋ยใช้บำรุงดิน ลดการเผาในที่โล่ง 3.ครัวเรือนรวบรวมขยะที่จุดรวบรวมขยะของคุ้ม นำส่งศูนย์เรียนรู้ฯและเกษตรกรเพื่อนำไปใช้ประโยชน์
42 ศูนย์เรียนรู้และเกษตรกรที่รับขยะอินทรีย์ในหมู่บ้านนำไปใช้ประโยชน์ รายชื่อเกษตรที่นำขยะอินทรีย์กลับไปใช้ให้เกิดประโยชน์โดยการทำปุ๋ยหมักและให้อาหารสัตว์ 1.บ้านอาจารย์นิรันดร์ แดงกะพี้ ทำปุ๋ยน้ำและปุ๋ยดิน ใช้เพื่อการเกษตรปลูกข้าว 2.พ่อสมพงษ์ สีดาคำ ทำปุ๋ยน้ำและปุ๋ยดิน ใช้เพื่อการเกษตรปลูกข้าว 3.แม่สมจิตร เพ็งศรี เลี้ยงสัตว์ 4.พ่อหนูเภา ทะสังขา ทำปุ๋ย 5.พ่อสงบ จันทร์สาเทพ ทำปุ๋ย 6.พ่อดวงเดือน หลงต้น ทำปุ๋ย 7.นายอิน เอกกลาง เลี้ยงสัตว์ แผนการจัดเก็บขยะอินทรีย์นำส่งศูนย์เรียนรู้การจัดการขยะอินทรีย์และเกษตรกรในพื้นที่
43 3.2.2 กิจกรรมในการจัดการขยะรีไซเคิล 1.รวบรวมขยะรีไซเคิลในครัวเรือนเพื่อนำไปขายที่ร้านรับซื้อของเก่าหรือซาเล้ง 2.จำหน่ายกองทุนขยะรีไซเคิลของหมู่บ้าน คณะกรรมการรับซื้อขยะรีไซเคิลทุกวันเสาร์แรกของเดือน
44 3.การเพิ่มมูลค่าโดยการนำกระดาษล็อตเตอรี่มาทำดอกไม้เพื่อประกอบเป็นดอกไม้จัน พวงหรีด เหรียญโปรยทาน เพื่อจำหน่าย
45 4.การประดิษฐ์ของใช้ในครัวเรือนจากขยะรีไซเคิล
46 การประดิษฐ์ของใช้ในครัวเรือนจากขยะรีไซเคิล 3.2.3 กิจกรรมในการจัดการขยะอันตราย การคัดแยกขยะโดยการรวบรวมที่จุดรวบรวมขยะอันตรายของหมู่บ้าน และมีอสม.ที่จะรับฝากขยะ อันตรายแต่ละครัวเรือนมาทิ้งที่จุดรวบรวมขยะอันตรายของหมู่บ้าน เพื่อให้เทศบาลนำไปส่งกำจัดซึ่งจุดรวมรวบ ขยะอันตราย 3 จุด คือ จุดที่ 1 คือ ที่ศาลาชุมชน จุดที 2 คือ บ่อน้ำเก่าประจำหมู่บ้าน จุดที่ 3 คือ สามแยกหมู่บ้านสินสุขธานี 2 รถเทศบาลเก็บรวบรวมขยะอันตรายเดือนละ 1 ครั้ง
47 3.2.4 กิจกรรมในการจัดการขยะทั่วไป กิจกรรมในการลดการเกิดขยะทั่วไปของบ้านดอนยาง หมู่ที่ 11 ได้แก่ 1. ลดหรืองดการใช้ถุงพลาสติก ให้ใช้ถุงผ้า และตะกร้า เพื่อลดขยะ ใช้ปิ่นโตใส่อาหารแทนถุงพลาสติก โดยร่วมกับร้านค้าที่ร่วมกิจกรรมซึ่งในหมู่บ้านมีร้านค้าร่วมกิจกรรม 3 ร้าน คือร้านแม่แต๋ม ร้านพ่อสงบ และร้าน โตโต้ ซึ่งผู้ที่ใช้ถุงผ้าแทนถุงพลาสติกหรือใช้ปิ่นโตหรือแก้วน้ำส่วนตัวแทนการใช้กล่องโฟมหรือแก้วพลาสติก จะได้แต้ม เพื่อแลกปุ๋ยอินทรีย์จากการหมักขยะอินทรีย์ในศูนย์เรียนรู้ฯของหมู่บ้าน และสะสมแต้มเพื่อแลกพันธุ์ไม้พืชผักสวน ครัว เป็นการต่อยอดไปสู่การสร้างครอบครัวพอเพียงที่สามารถปลูกอยู่ปลูกกินและลดปริมาณขยะในครัวเรือนได้
48 2.ร้านแบ่งปัน เป็นเพจที่ใช้เพื่อเป็นการแลกเปลี่ยน หรือซื้อขายวัสดุเหลือใช้ให้กับผู้อื่นที่ประสงค์จะใช้ประโยชน์ต่อ 3.รับบริจาคหนังสือมือสอง
49 4.ป้ายและเส้นทางขยะจากไวนิลไม่ใช้แล้ว 3.3 นวัตกรรมการจัดการขยะชุมชน จากการดำเนินงานจัดการขยะต้นทางขยายต่อยอดไปสู่การสร้างครอบครัวต้นแบบในการรักษา สิ่งแวดล้อมในชุมชน จึงเกิดเป็นนวัตกรรม กิจกรรมครอบครัวสีเขียว ขึ้น สร้างการการปรับเปลี่ยนพฤติกรรม มี จิตสำนึกและความมีวินัยของคนในชุมชน สอดคล้องกับการลดมลพิษและสร้างพฤติกรรมในการลดการเกิดก๊าซ เรือนกระจกโดยโดยมีหลักเกณฑ์ในการดำเนินงาน ดังต่อไปนี้ 1.ร่วมกันคัดแยกขยะในครัวเรือน เพื่อเป็นการนำขยะไปใช้ให้เกิดประโยช์สูงสุด ลดปริมาณขยะที่จะส่งไป กำจัด โดยการใช้หลัก 3R ให้มีการลดขยะตั้งแต่ต้นทางทั้งการทำให้ขยะเกิดขึ้นน้อยที่สุด หรือหากเกิดขยะขึ้นแล้ว ต้องมีการใช้ให้เกิดประโยชน์อย่างคุ้มค่าที่สุด เป็นการหมุนเวียนใช้ทรัพยากรในชุมชน 2.ปลูกพืชผักสวนครัวรั้วกินได้เป็นการบูรณาการต่อยอดจากการหมักน้ำปุ๋ยจากขยะอินทรีย์ เพื่อใช้ใน การเกษตร ลดค่าใช้จ่าย ลดการใช้สารเคมีในสิ่งแวดล้อมและได้อาหารที่มีความปลอดภัย 3.การส่งเสริมการใช้พลังงานไฟฟ้าและใช้น้ำอย่างประหยัดคุ้มค่า 4.การลดการก่อมลพิษทางอากาศโดยการเผาขยะหรือตอซังข้าว เศษกิ่งไม้ ใบไม้นำไปเป็นวัตถุดิบหมักทำ ปุ๋ยดิน ลดการเผากิ่งไม้ใบไม้แห้ง การดำเนินงาน ครอบครัวสีเขียว
50 1.แกนนำหมู่บ้านประชุมวางแผนการดำเนินงาน 2.แต่งตั้งคณะกรรมการดำเนินงาน 3.คณะกรรมการเข้ารับการอบรมให้ความรู้ในการทำงานครอบครัวสีเขียวและการนำขยะกลับมาใช้ประโยชน์