51 4.รณรงค์ให้ความรู้ในการจัดการสิ่งแวดล้อมในชุมชน 5.รับสมัครเครือข่ายครอบครัวสีเขียว จัดทำฐานข้อมูลสมาชิก 6.เก็บข้อมูลสถิติการดำเนินงานของสมาชิกเครือข่ายครอบครัวสีเขียว
52 7.การประเมินและติดตามผลการดำเนินงาน โดยคณะกรรมการของชุมชนเป็นผู้ประเมินร่วมกับเจ้าหน้าที่ เทศบาลและผู้เชี่ยวชาญการจัดการขยะจากมหาวิทยาลัยขอนแก่น พร้อมทั้งลงพื้นที่เครือข่ายครอบครัวสีเขียว จากการดำเนินงานครอบครัวสีเขียวทำให้เกิดครอบครัวต้นแบบในการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมในชุมชน การติด ธงสัญลักษณ์ครอบครัวสีเขียวหน้าบ้าน เป็นการเชิดชูเกียรติและส่งเสริมกำลังใจในการดำเนินงานของเครือข่ายใน ชุมชน
53 3.4 กิจกรรมขับเคลื่อนเศรษกิจหมุนเวียน(Circular Economy)ในการจัดการขยะในระดับชุมชน ชุมชนบ้านดอนยาง หมู่ที่ 11 ได้มีการส่งเสริมการการดำเนินกิจกรรมชุมชนปลอดขยะก่อเกิดการหมุนเวียนใช้ ทรัพยากรกลับมาใช้ให้เกิดประโยชน์ เพื่อให้เกิดการใช้ทรัพยากรอย่างคุ้มค่าสูงสุด 1.ขยะอินทรีย์ จากการที่บ้านดอนยาง หมู่ที่ 11 เป็นพื้นที่เกษตรกรรม จึงมีการหมุนเวียนการใช้ทรัพยากรในพื้นที่ จากการกำจัดขยะอินทรีย์ และได้ผลผลิตเป็นปุ๋ยบำรุงพืชใช้ในพื้นที่เกษตร ในนาข้าว ช่วยในลดการซื้อปุ๋ยเคมี และ ผลผลิตที่ได้ก็มีคุณภาพที่ดี ทำให้มีการขยายเครือข่ายผู้ใช้ปุ๋ยหมักจากขยะอินทรีย์ในพื้นที่ชุมชนเพิ่มขึ้น เกิดผลดีคือ ขยะอินทรีย์ในชุมชนถูกนำไปใช้ให้เกิดประโยชน์มากขึ้น และมีผลผลิตทางการเกษตรที่ปลอดภัยไร้สารเคมีซึ่งส่งผล ดีต่อสุขภาพของเกษตรผู้บริโภค และปุ๋ยจากการหมักขยะอินทรีย์ในศูนย์ปุ๋ยนั้น 2.ขยะรีไซเคิล มีการคัดแยกจำหน่ายเองในแต่ละครัวเรือนเป็นการเพิ่มรายได้ของครอบครัว และกลุ่มสตรีของ ชุมชนได้มีการรีไซเคิลกระดาษล็อตเตอรรี่ทำเป็นดอกไม้ประดับพวงหรีด และเหรียญโปรยทานจำหน่ายใช้ในงาน พิธีด้านศาสนาของคนในชุมชน จะเห็นได้ว่ากิจกรรมในการคัดแยกขยะนำกลับมาใช้ประโยชน์ทำให้ใช้ทรัพยากรได้อย่างคุ้มค่าแล้ว ยัง เป็นการสร้างงาน สร้างอาชีพ สร้างรายได้ให้คนในชุมชนได้อีกด้วย เกิดเป็นเศรษฐกิจหมุนเวียนในชุมชน
54 ส่วนที่ 4 ผลสำเร็จการดำเนินงานชุมชุมปลอดขยะและความยั่งยืน 4.1 ระดับความรู้ ความเข้าใจ และจิตสำนึกการจัดการขยะของคนในชุมชน 1. มีการส่งเสริมความรู้การจัดการขยะให้กับครัวเรือน และประชาชนในชุมชน ผ่านการอบรม ศึกษาดูงาน การ ประชาคม หรือสื่อเอกสารประชาสัมพันธ์ ในการจัดการขยะในบ้านดอนยางหมู่ที่ 11 มีการจัดกิจกรรมให้ความรู้ การอบรมเกี่ยวกับการจัดการขยะ ในชุมชนปี และการคัดแยกขยะอย่างต่อเนื่องทุกเป็นปี โดยมีการแบ่งแกนนำในการดำเนินงานทั้งหมด 8 คุ้ม แกน นำทั้ง 8 คุ้มจะได้รับการอบรมและดูงานในการจัดการขยะจนมีความรู้ สามารถนำความรู้มาเผยแพร่ต่อประชาชน ในชุมชนของตนเอง รวมไปถึงกิจกรรมอื่นๆที่เกี่ยวกับการให้ความรู้ในการจัดการขยะในชุมชน เช่น การเดิน รณรงค์ให้ความรู้ในการคัดแยกขยะในครัวเรือน และมีการประชาสัมพันธ์การแยกขยะผ่านทางเสียงตามสายของ ชุมชน การเดินประชาสัมพันธ์เคาะประตูบ้าน การอบรมให้ความรู้ในการจัดการขยะตามหลัก3R การเดินรณรงค์ประชาสัมพันธ์ให้ความรู้ในการคัดแยกขยะต้นทาง
55 แผ่น พับประชาสัมพันธ์ 2.มีข้อตกลง กฎระเบียบ หรือธรรมนูญหมู่บ้านด้านการ จัดการขยะ ที่คนในชุมชนร่วมกันปฏิบัติ ในการดำเนินงานชุมชนปลอดขยะบ้านดอนยาง หมู่ที่ 11 ได้มีการกำหนดแนวทางการดำเนินงานในการ รักษาสิ่งแวดล้อมในชุมชนและการจัดการขยะในชุมชนเพื่อได้ถือปฏิบัติไปในแนวทางเดียวกัน สร้างการการ ปรับเปลี่ยนพฤติกรรม มีจิตสำนึกและความมีวินัยของคนในชุมชน โดยให้มีการดำเนินงานดังต่อไปนี้ 1.มีการคัดแยกขยะก่อนทิ้ง เพื่อเป็นการนำขยะไปใช้ให้เกิดประโยช์สูงสุด ลดปริมาณขยะที่จะส่งไปกำจัด โดยการใช้หลัก 3Rs 2.ไม่มีการเผาขยะ หรือเผาวัสดุการเกษตร เพื่อลดการเกิดมลภาวะทางอากาศ และนำขยะไปกำจัดให้ถูก วิธี
56 3.ปฎิเสธการใช้กล่องโฟมและถุงพลาสติก ในการดำเนินชีวิตประจำวันในการซื้อของ หรือซื้ออาหารตาม ร้านค้า ร้านขายของชำ และใช้ปิ่นโตหรือกล่องอาหารบรรจุอาหารแทนกล่องโฟม 4.ทิ้งขยะลงถังขยะ หลังจากที่มีการคัดแยกขยะจากครัวเรือนแล้ว ขยะที่นำไปใช้ประโยชน์ไม่ได้นำมาทิ้ง ลงถังขยะ เพื่อเป็นการลดการลักลอบทิ้งขยะ และปัญหาขยะล้นถัง จึงมีการลดการใช้ถังขยะในชุมชน แล้วจัดทำ แผนในการจัดเก็บขยะโดยการนัดเวลาทิ้งนัดเวลาเก็บ ถนนนำร่องปลอดถังขยะ นัดเวลาทิ้งนัดเวลาเก็บ 5.การปลูกอยู่ปลูกกินเพื่ออาหารปลอดภัย โดยใช้ปุ๋ยหมัก หรือปุ๋ยอินทรีย์ที่จากการหมักขยะอินทรีย์ที่คัด แยกจากครัวเรือนของตนเอง เป็นการประหยัดค่าใช้จ่ายในครัวเรือนและได้ผักที่ปลอดภัยเพื่อนำไปประกอบอาหาร
57 ข้อตกลงของบ้านดอนยาง หมู่ที่ 11 ในการดูแลรักษาสิ่งแวดล้อม 4.2 การจัดเก็บข้อมูลสถิติ ปริมาณมูลฝอยที่ลดลงและขยะมูลฝอยที่นำไปใช้ประโยชน์ 1.การจัดเก็บข้อมูลขยะที่คัดแยกได้ในแต่ละเดือน
58 2.การจัดทำข้อมูลผู้เข้าร่วมกิจกรรมคัดแยกขยะต้นทาง 3.การจัดทำข้อมูลสถิติในการการคัดแยกขยะนำไปใช้ประโยชน์
59 3.ปริมาณขยะก่อนและหลังดำเนินโครงการ 3.1 ผลการคัดแยกองค์ประกอบขยะก่อนดำเนินโครงการชุมชนปลอดขยะวันที่ 23-25 ธันวาคม 2564 ประเภท ปริมาณขยะต่อวัน(กก.) สัดส่วนร้อยละ ขยะอินทรีย์ 122.74 25.05 ขยะรีไซเคิล 67.22 13.72 ขยะอันตราย 29.30 5.98 ขยะทั่วไป 270.73 55.25 รวม 490 100 3.2 ผลการคัดแยกองค์ประกอบขยะหลังดำเนินโครงการ ผลการคัดแยกขยะองค์ประกอบขยะวันที่ 28 พฤศจิกายน 2565 ประเภท ปริมาณขยะต่อวัน(กก.) สัดส่วนร้อยละ ขยะอินทรีย์ 84 29.88 ขยะรีไซเคิล 59.06 21.01 ขยะอันตราย 5.20 1.85 ขยะทั่วไป 132.84 47.26 รวม 281.10 100 ครัวเรือน ปชก.ทะเบียนราษฎร์ ปี2565 ปี2565 ครอบครวัสีเขียว ถงัคดัแยกขยะ ศนูยก์ำ จดัถงัหมกัป๋ยุน้ำ กำกน้ำ ตำล ป๋ยุคอก ขยะอนิทรีย์(กก.) รีไซเคลิ (กก.) ผลติภณัฑ์ 1 ศลิำ 495 1,097 60 20 1.เกรียงศกัด์ิทพัซำ้ย 1 4 529 125 ป๋ยุกอง 2.จำ เนียร คนใหญ่ 127 เล้ียงสตัว์ 3.วรีวฒุิโคตรทศัน์ 4 4 10 210 น้ำ หมกั,ป๋ยุกอง 4.บบุผำ ผวิแดง 4 647 ป๋ยุกอง 7 เตำ่นอ 490 1,209 102 80 1.สวสัด์ิคนใหญ่ 5 4 5 850 น้ำ หมกั,ป๋ยุกอง 2.วดันำถวนำรำม 4 2 250 น้ำ หมกั,ป๋ยุกอง 3.วดัป่ำบำ้นเตำ่นอ 1 1 150 น้ำ หมกั,ป๋ยุกอง 8 หนองหิน 538 1,286 143 - 1.บำ้นเตมิบญุ 13 10 5 490 2,306 น้ำ หมกั,ป๋ยุกอง 2.วดัสวรรคว์นำรำม 2 100 น้ำ หมกั 3.บำ้นพี่นก 1 100 น้ำ หมกั,ป๋ยุกอง 11 ดอนยำง 630 1,679 51 50 1.อ.นิรนัดร์กระพ้ีแดง 30 45 5 350 น้ำ หมกั,ป๋ยุกอง 2.พ่ออดู๊สมพงษ์สีดำคำ 27 42 10 350 น้ำ หมกั,ป๋ยุกอง 3.พ่อทองพิศคนคดิ 2 1 70 น้ำ หมกั,ป๋ยุกอง 4.พ่อสุนีย์ 2 1 70 เล้ียงสตัว์ 5.พ่ออทุยั 1 1 140 เล้ียงสตัว์ 6.แม่สมจิตร 1 1 35 เล้ียงสตัว์ กองทนุขยะ ชมุชนที่18 5,825 ร้ำนรบัซ้ือของเกำ่ การจดัการและใช้ประโยชน์ขยะ เทศบาลเมืองศิลาอา เภอเมืองขอนแก่น จังหวัดขอนแก่น การสนับสนุนและมสี่วนร่วมคัดแยกต้นทางหมู่ที่บ้าน
60 ขยะลดลงหรือนำกลับไปใช้ประโยชน์หลังดำเนินโครงการ ประเภทขยะ ปริมาณขยะต่อวัน (กก.)ก่อนดำเนิน โครงการ ปริมาณขยะต่อวัน (กก.)หลังดำเนิน โครงการ ลดลง/นำไปใช้ประโยชน์ (กก.) ขยะอินทรีย์ 122.74 84 38.74 ขยะรีไซเคิล 67.22 59.06 8.16 ขยะอันตราย 29.30 5.20 24.10 ขยะทั่วไป 270.73 132.84 137.89 รวม 490 281.10 208.90 การนำขยะไปใช้ประโยชน์ ที่ ประเภทขยะ กิจกรรม ประโยชน์ที่ได้รับ ปริมาณที่คัดแยก นำมาใช้ประโยชน์ 1 ขยะอินทรีย์ 1 การคัดแยกขยะอินทรีย์ เพื่อนำไปเป็นอาหารสัตว์ -ประหยัดค่าใช้จ่ายในการซื้อ อาหารสัตว์ - ลดการสะสมขยะอินทรีย์ใน ครัวเรือน 4.50 2 ทำปุ๋ยหมัก หรือปุ๋ยน้ำ ชีวภาพจากเศษอาหาร เศษผัก ใบไม้ กิ่งไม้เล็ก - ประหยัดเงินในการซื้อปุ๋ย - ลดการใช้สารเคมีใน การเกษตร 18.20 3.จัดการเองในครัวเรือน ใช้ทรัพยากรหมุนเวียนใน ครัวเรือน 16.04 2 ขยะรีไซเคิล 1.คัดแยกเพื่อเข้าร่วม กองทุนขยะรีไซเคิล เกิดรายได้ภายในครอบครัว 5.10 2.คัดแยกจำหน่ายเองใน 2.05 ครัวเรือน 3.ประดิษฐ์ของใช้จากวัสดุ รีไซเคิล ลดค่าใช้จ่ายในครัวเรือน 1.01
61 3 ขยะอันตราย รวบรวมจากครัวเรือนไป ทิ้งที่จุดรวบรวมขยะ อันตรายของชุมชนเพื่อให้ เทศบาลนำส่งกำจัด -ลดการปนเปื้อนของสารพิษสู่ สิ่งแวดล้อม 24.10 4 ขยะทั่วไป 1. นำถังขยะออกในจุดที่มี การลักลอบทิ้งขยะ -ลดการเกิดขยะตกค้าง -ลดการลักลอบทิ้งขยะ 45.25 3. ลดปริมาณถังขยะลง มี การนัดเวลาทิ้งนัดเวลา เก็บขยะของหมู่บ้าน -ลดการลักลอบทิ้งขยะ -มีการคัดแยกขยะในครัวเรือน ก่อนนำออกมาทิ้ง 4. เสื้อผ้า หนังสือ ที่ไม่ได้ ใช้แล้วนำมาบริจาค -เป็นการสร้างสังคมที่มีการ เอื้อเฟื้อแบ่งปัน -มีการนำขยะนำมาใช้ ประโยชน์ -ลดการเกิดขยะ 10.10 5. ปรับเปลี่ยนพฤติกรรม การลดหรืองดการใช้ ถุงพลาสติก ให้ใช้ถุงผ้า และตะกร้า เพื่อลดขยะ ใช้ปิ่นโตใส่อาหารแทน ถุงพลาสติก - ลดปริมาณขยะที่นำไปกำจัด ลดค่าใช้จ่ายในการกำจัดขยะ 82.54 รวม 208.90 ตารางเปรียบเทียบผลการด าเนินงานก่อนและหลังด าเนินงาน 0 100 200 300 ปริมาณขยะต่อวัน(กก.)ก่อนด าเนินโครงการ ปริมาณขยะต่อวัน(กก.)หลังด าเนินโครงการ ลดลง/น าไปใช้ประโยชน์ (กก.)
62 บ้านดอนยางหมู่ที่ 11 มีการดำเนินกิจกรรมการคัดแยกขยะอย่างต่อเนื่องก่อนเข้าร่วมโครงการชุมชน ปลอดขยะ ทั้งขยะอินทรีย์และขยะรีไซเคิล ดังนั้นความแตกต่างในก่อนและหลังดำเนินการจึงไม่แตกต่างกันมาก และขยะทั่วไปปัญหาหลักของชุมชนจะเป็นการลักลอบทิ้งขยะในชุมชนอื่นทำให้มีปริมาณขยะทั่วไปในชุมชนมี ปริมาณมาก แต่หลังจากยกถังขยะออกจากจุดที่มีการลักลอบทิ้งขยะขยะทั่วไปที่เหลือส่งไปกำจัดก็เหลือปริมาณ น้อยลง 4.3 ความต่อเนื่องยั่งยืนของการจัดการขยะ และการเป็นแหล่งเรียนรู้ จากการดำเนินงานส่งเสริมให้ประชาชนในชุมชนคัดแยกขยะตามโครงการชุมชนปลอดขยะ ซึ่งในการริเริ่ม ดำเนินงานลดปริมาณขยะจากต้นทางในชุมชนเกิดจากปัญหาประชาชนในชุมชนร้องเรียนเรื่องขยะตกค้างส่งกลิ่น เหม็น และมีการลักลอบนำขยะจากชุมชนอื่นมาทิ้งในถังขยะในหมู่บ้าน จึงได้มีการประชุมเพื่อหารือแนวทางแก้ไข ปัญหาดังกล่าว รวมถึงหารือแนวทางการจัดการสิ่งแวดล้อมในชุมชนด้านอื่นๆด้วย ด้วยบ้านดอนยาง หมู่ที่ 11 มีจุดแข็งในการดำเนินงานคือมีกลุ่มองค์กรในหมู่บ้านที่มีความสามัคคีกัน และ ทำงานร่วมกันอย่างต่อเนื่อง จึงได้เกิดกระบวนการจัดการขยะร่วมกันของกลุ่มแกนนำในหมู่บ้านอันได้แก่ อาสาสมัครสาธารณสุขหมู่บ้าน (อสม.) คณะกรรมการหมู่บ้าน และชมรมผู้สูงอายุ โดยมีการจัดแบ่งพื้นที่ในการ ดำเนินงานเป็น 8 คุ้มโดยมีเจ้าหน้าที่เทศบาลเป็นพี่เลี้ยงในการดำเนินงาน โดยบูรณาการทั้งการจัดการสิ่งแวดล้อม ในคุ้ม การดูแล ตรวจสอบความเป็นอยู่หรือความต้องการด้านสาธารณูปโภคพื้นฐานของคนในคุ้ม ในการรักษาสิ่งแวดล้อมในหมู่บ้านโดยการดำเนินงานของกลุ่มแกนนำทั้ง 8 กลุ่มนั้น จะดำเนินงานทั้งการ ให้ความรู้ สำรวจและจัดเก็บข้อมูลการคัดแยกขยะของคนในชุมชน และต่อยอดไปสู่การสร้าง “ครอบครัวสีเขียว” ในชุมชนซึ่งดำเนินกิจกรรมในการดูแลสิ่งแวดล้อมและจัดการขยะในครอบครัวของตนเอง เพื่อส่งเสริมให้ทุก ครัวเรือนในชุมชนได้มีบ้านที่สะอาด มีสุขอนามัยที่ดี มีชีวีที่สมบูรณ์ เกิดการเรียนรู้และดำเนินชีวิตที่พอเพียงตาม หลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงและพึ่งพาตนเองได้อย่างยั่งยืน ในการดำเนินงานครอบครัวสีเขียวในแต่ละคุ้มมีการต่อยอดไปสู่การเป็นแหล่งเรียนรู้ในชุมชน มีการ แลกเปลี่ยนเรียนรู้การดำเนินการคัดแยกขยะต้นทางระหว่างคุ้มในหมู่บ้าน และมีการประกวดความสะอาดและการ รักษาสิ่งแวดล้อมในแต่ละคุ้มโดยจะมีการประกาศผลการดำเนินงานหน้าบ้านน่าอยู่ชุมชนหน้ามองของคุ้มทั้ง 8 คุ้ม ในหมู่บ้านในเดือนเมษายน 2564
63 การเป็นแหล่งเรียนรู้/องค์ความรู้ภายในชุมชน ศูนย์เรียนรู้และเกษตรกรที่ นำขยะอินทรีย์ไปใช้ประโยชน์โดยการทำปุ๋ยหมักและให้อาหารสัตว์ 1.บ้านอาจารย์นิรันดร์ แดงกะพี้ ทำปุ๋ยน้ำและปุ๋ยดิน ใช้เพื่อการเกษตรปลูกข้าว 2.พ่อสมพงษ์ สีดาคำ ทำปุ๋ยน้ำและปุ๋ยดิน ใช้เพื่อการเกษตรปลูกข้าว 3.แม่สมจิตร เพ็งศรี เลี้ยงสัตว์ 4.พ่อหนูเภา ทะสังขา ทำปุ๋ย 5.พ่อสงบ จันทร์สาเทพ ทำปุ๋ย 6.พ่อดวงเดือน หลงต้น ทำปุ๋ย 7.นายอิน เอกกลาง เลี้ยงสัตว์ การต้อนรับคณะดูงานจากที่ต่างๆ 1.ต้อนรับคณะศึกษาดูงานจากมหาวิทยาลัยขอนแก่น 2.ต้อนรับคณะดูงานเครือข่ายการจัดการขยะครบวงจร เทศบาลเมืองศิลา
64 3.ต้อนรับคณะตรวจเยี่ยมจากกองทุนสิ่งแวดล้อม
65 ส่วนที่5 การจัดการขยะมูลฝอยและสิ่งแวดล้อมตามหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง 5.1 การดำเนินกิจกรรมการจัดการขยะตามหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง เศรษฐกิจพอเพียง เป็นปรัชญาชี้ถึงแนวการดำรงอยู่และปฏิบัติตนของประชาชนในทุกระดับ ตั้งแต่ระดับ ครอบครัว ระดับชุมชน จนถึงระดับรัฐ ทั้งในการพัฒนาและบริหารประเทศให้ดำเนินไปในทางสายกลาง โดยเฉพาะ การพัฒนาเศรษฐกิจ เพื่อให้ก้าวทันต่อโลกยุคโลกาภิวัตน์ ความพอเพียง หมายถึง ความพอประมาณ ความมี เหตุผล รวมถึงความจำเป็นที่จะต้องมีระบบภูมิคุ้มกันในตัวที่ดีพอสมควร ต่อการกระทบใดๆ อันเกิดจากการ เปลี่ยนแปลงทั้งภายในภายนอก ทั้งนี้ จะต้องอาศัยความรอบรู้ ความรอบคอบ และความระมัดระวังอย่างยิ่งในการ นำวิชาการต่างๆ มาใช้ในการวางแผนและการดำเนินการ ทุกขั้นตอน และขณะเดียวกัน จะต้องเสริมสร้างพื้นฐาน จิตใจของคนในชาติ ให้มีสำนึกในคุณธรรม ความซื่อสัตย์สุจริต และให้มีความรอบรู้ที่เหมาะสม ดำเนินชีวิตด้วย ความอดทน ความเพียร มีสติ ปัญญา และความรอบคอบ เพื่อให้สมดุลและพร้อมต่อการรองรับการเปลี่ยนแปลง อย่างรวดเร็วและกว้างขวาง ทั้งด้านวัตถุ สังคม สิ่งแวดล้อม และวัฒนธรรมจากโลกภายนอกได้เป็นอย่างดี ความหมายของเศรษฐกิจพอเพียง จึงประกอบด้วยคุณสมบัติดังนี้ ๑. ความพอประมาณ หมายถึง ความพอดีที่ไม่น้อยเกินไปและไม่มากเกินไป โดยไม่เบียดเบียนตนเองและผู้อื่น เช่น การผลิตและการบริโภคที่อยู่ในระดับพอประมาณ ๒. ความมีเหตุผล หมายถึง การตัดสินใจเกี่ยวกับระดับความพอเพียงนั้น จะต้องเป็นไปอย่างมีเหตุผล โดย พิจารณาจากเหตุปัจจัยที่เกี่ยวข้อง ตลอดจนคำนึงถึงผลที่คาดว่าจะเกิดขึ้นจากการกระทำนั้นๆ อย่างรอบคอบ ๓. ภูมิคุ้มกัน หมายถึง การเตรียมตัวให้พร้อมรับผลกระทบและการเปลี่ยนแปลงด้านต่างๆ ที่จะเกิดขึ้น โดย คำนึงถึงความเป็นไปได้ของสถานการณ์ต่างๆ ที่คาดว่าจะเกิดขึ้นในอนาคต โดยมีเงื่อนไข ของการตัดสินใจและดำเนินกิจกรรมต่างๆ ให้อยู่ในระดับพอเพียง ๒ ประการ ดังนี้ ๑. เงื่อนไขความรู้ประกอบด้วย ความรอบรู้เกี่ยวกับวิชาการต่างๆ ที่เกี่ยวข้องรอบด้าน ความรอบคอบที่จะนำ ความรู้เหล่านั้นมาพิจารณาให้เชื่อมโยงกัน เพื่อประกอบการวางแผนและความระมัดระวังในการปฏิบัติ ๒. เงื่อนไขคุณธรรม ที่จะต้องเสริมสร้าง ประกอบด้วย มีความตระหนักใน คุณธรรม มีความซื่อสัตย์สุจริตและมี ความอดทน มีความเพียร ใช้สติปัญญาในการดำเนินชีวิต 5.1 กิจกรรมอันยึดแนวทางตามปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง โดยการพึ่งพาตนเองให้อยู่ได้อย่างมีความสุข โดยการผลิตและการบริโภคที่อยู่ในระดับ พอประมาณ ซึ่งสอดคล้องกับการจัดการขยะในชุมชนคือ
66 5.1.1 การจัดการขยะอินทรีย์ จากการที่บ้านดอนยาง หมู่ที่ 11 เป็นพื้นที่เกษตรกรรม และคนใน ชุมชนมีการนำขยะอินทรีย์มาทำปุ๋ยอินทรีย์เพื่อใช้ในการเกษตร ทั้งใช้ภายในครัวเรือนและใช้ในพื้นที่เกษตร และมี การนำไปเป็นอาหารสัตว์ ซึ่งเป็นการลดค่าใช้จ่ายในครัวเรือน และได้อาหารที่ปลอดภัยจากสารพิษจากสารเคมีเป็น การพึ่งพาตนเอง โดยมีแหล่งอาหารในครัวเรือนของตนเอง 1.การนำขยะอินทรีย์ไปใช้ทำปุ๋ยใช้ในการเกษตร แปลงนาข้าวพ่อสมพงษ์และอ.นิรันดร์ ใช้ปุ๋ยน้ำหมักขยะอินทรีย์บำรุงดินก่อนปลูกข้าว และบำรุงนาข้าวตอนเป็นต้นอ่อน 2.ใช้ขยะอินทรีย์เป็นอาหารสัตว์ 3.ใช้ปุ๋ยจากการหมักขยะอินทรีย์บำรุงพืชผักที่ปลูกกินในแต่ละครัวเรือน ปลอดภัยจากสารเคมีและประหยัดเงิน
67 4.การเลี้ยงสัตว์น้ำหรือปลูกพืชเพื่อเป็นอาหารในแปลงนาที่ใช้ปุ๋ยจากการหมักขยะอินทรีย์ ไม่ใช้สารเคมีทำให้มีแหล่ง อาหารที่ปลอดภัย การเลี้ยงปลาดุก การเลี้ยงกบและลูกอ๊อด การปลูกบัวสาย 5.การสร้างรายได้จากการจำหน่ายปุ๋ยน้ำและปุ๋ยดินจากการหมักขยะอินทรีย์ 5.1.2 การจัดการขยะรีไซเคิล การคัดแยกขยะรีไซเคิลในครัวเรือนเพื่อจำหน่ายเป็นการสร้างรายได้ ในครัวเรือน และเป็นการสร้างอุปนิสัยในการเป็นผู้ประหยัด มัสยัสอดออมในครัวเรือน นอกจากนี้ยังมีการจัดการ สวัสดิการในครัวเรือนด้วยกองทุนขยะรีไซเคิลเพื่อการฌาปนกิจของแต่ละครัวเรือน โดยนำขยะมาขายกับ คณะกรรมการกองทุนฯ เพื่อสะสมเป็นเงินในบัญชี หากมีผู้เสียชีวิตก็จะได้รับการสนับสนุนจากสมาชิกรายละ 20 บาท และการนำกระดาษล็อตเตอรี่ที่ใช้แล้วนำมาประดิษฐ์เป็นเหรียญโปรยทาง พวงหรีด ดอกไม้จัน เพื่อจำหน่าย และการประดิษฐ์สิ่งของเครื่องใช้ในครัวเรือนจากวัสดุรีไซเคิล 1.การคัดแยกขยะรีไซเคิลในครัวเรือน
68 2.การทำกองทุนขยะรีไซเคิลเปิดรับจำหน่ายทุกวันเสาร์แรกของเดือน 3.การนำกระดาษล็อตเตอรี่ที่ใช้แล้วนำมาประดิษฐ์เป็นเหรียญโปรยทาน พวงหรีด ดอกไม้จัน กระเช้าผลไม้เพื่อ จำหน่าย
69 4.การประดิษฐ์สิ่งของเครื่องใช้ในครัวเรือนจากวัสดุรีไซเคิล 3.การจัดการขยะทั่วไป โดยการบริจาคสิ่งของที่ไม่ใช้แล้ว ให้คนที่ต้องการนำไปใช้ซ้ำให้เกิดประโยชน์ได้ เช่น การแลก หรือบริจาคเปลี่ยนเสื้อผ้า หรือหนังสือมือสอง ก่อเกิดการแบ่งปัน การเอื้ออาทรกันในสังคม และนอกจากนี้วัสดุที่ ชำรุดไม่สามารถนำไปใช้ประโยชน์ได้อีก สามารถนำมาซ่อมแซมหรือดัดแปลงเพื่อใช้ให้เป็นประโยชน์ในด้านอื่นๆได้ อีก เช่น ตะกร้า หรือกล่องโฟม นำไปปลูกพืชผักสวนครัว หรือถุงพลาสติก หรือถุงปุ๋ยที่ใช้แล้วก็นำไปรวบรวมขยะ แทนการใช้ถุงดำ หรือใช้ในการรวบรวบขยะรีไซเคิลเพื่อนำไปจำหน่ายได้อีก 1.การนำวัสดุที่ชำรุดหรือไม่ได้ใช้แล้วนำมาใช้ประโยชน์ 2.การจัดเพจร้านค้าแบ่งปันเพื่อนำสิ่งของที่ไม่ใช้แล้วมาแลกเปลี่ยนกัน หรือจำหน่าย
70 3.การลดขยะเกิดได้อีกทางหนึ่งคือนอกจากคัดแยกขยะที่นำไปใช้ประโยชน์ได้แล้วยังเกิดจากการปรับเปลี่ยน พฤติกรรมที่ก่อให้เกิดขยะ เช่น การทำอาหารแต่พอกินไม่ให้เหลือทิ้ง การใช้ถุงผ้า หรือปิ่นโตแทนการใช้ถุงพลาสติก หรือกล่องโฟม 3.ร้านค้าสีเขียว เป็นการสะสมแต้มผู้ที่ไม่ใช้ถุงผ้า หรือปิ่นโตแทนการใช้ถุงพลาสติกหรือกล่องโฟม โดยสามาถแลก เป็นน้ำหมักชีวภาพหรือสะสม10 แต้มเพื่อแลกต้นกล้าผักสวนครัวได้ทุกวันเสาร์ของเดือนที่ตลาดรับซื้อวัสดุรีไซเคิล
71 4.การจัดการขยะในครัวเรือนต่อยอดไปสู่การสร้าง “ครอบครัวสีเขียว” ในชุมชนซึ่งดำเนินกิจกรรมในการดูแล สิ่งแวดล้อมและจัดการขยะในครอบครัวของตนเอง ให้อยู่อย่างปลอดภัยตามหลักสุขาภิบาลครัวเรือน ลดแหล่ง เพาะพันธุ์โรคและมีการปลูกอยู่ปลูกกินในครัวเรือน
72 5.2 การจัดการขยะเหลือศูนย์มุ่งสุ่การปล่อยก๊าซเรือนกระจกสุทธิเป็นศูนย์ 1.การนำข้อมูลการจัดการขยะที่ต้นทางมาแปลงเป็นค่าการปลดปล่อยก๊าซเรือนกระจก จากการคัดแยกขยะต้นทาง ทำให้สามารถลดการปลดปล่อยก๊าซเรือนกระจก ได้ดังนี้ - ค่าการปลดปล่อยก๊าซเรือนกระจก จากการคัดแยกขยะเพื่อการรีไซเคิล - ค่าการปลดปล่อยก๊าซเรือนกระจก จากการผลิตปุ๋ยหมักหรือสารปรับปรุงดินจากขยะอินทรีย์
73 การจัดการปัญหามลพิษอื่นๆ ในชุมชนมีปัญหาด้านสิ่งแวดล้อมหลายด้าน ซึ่งบ้านดอนยาง หมู่ที่ 11 ได้มีการดำเนินการจัดการ สิ่งแวดล้อมในชุมชนดังนี้ 1. การเผาขยะในพื้นที่เกษตร ได้รับการแก้ไขปัญหาโดยการนำเศษวัสดุทางการเกษตรนำมาทำปุ๋ยหมัก เพื่อใช้ในการบำรุงดินและบำรุงพืช เป็นลดเกิดมลพิษทางอากาศ ทำปุ๋ยหมักใบไม้ในเสวียน 2.จัดกิจกรรมทำความสะอาดตามคุ้มเพื่อให้เกิดหน้าบ้านน่าอยู่ชุมชนน่ามอง โดยประชาชนในหมู่บ้าน ช่วยกันทำความสะอาดบ้านของตนเอง และคุ้มของตนเองเพื่อให้เกิดการจัดการขยะในชุมชนและพัฒนา สิ่งแวดล้อมให้น่าอยู่ 3.การบำบัดน้ำเสีย ตามแหล่งน้ำธรรมชาติโดยการทำความสะอาดริมแหล่งน้ำ และปรับปรุงคุณภาพน้ำ โดยการใช้น้ำจุลินทรีย์ จากการหมักจากขยะอินทรีย์
74