คมู่ ือครูใช้ค่กู บั หนงั สอื เรยี น
มาตรฐานสากล ๒ชนั้ ประถมศกึ ษาปีที่
๒๑ 5ศตวรรษท่ี
BBL Steps
ใช้กระบวนการ
GPAS
เนน้ การท�ำ งานของสมอง
BBL & PBL
จัดการเรียนรตู้ ามแนวทาง
Backward
Design
เพ่ิมผลสมั ฤทธ์ดิ ้วย
ข้อสอบเนน้ สมรรถนะ
สทโคักู่อรษางะเงศซาตยี นวนรบรแูรษณลทะี่า๒โกลา๑กร
เฉลยค�ำ ตอบ
ละเอยี ดทกุ ข้อ
QคCวOาRDมEรนสคู้ ววื่อาัตมเกสเขรรา้ รใิมมจ
สถาบันพัฒนาคณุ ภาพวชิ าการ (พว.)
ผงั สาระการเรยี นรู้
หนังสอื เรียนรายวชิ าพ้นื ฐาน ประวตั ิศาสตร์ ชั้นประถมศึกษาปที ี่ ๒
กล่มุ สาระการเรยี นร้สู งั คมศึกษา ศาสนา และวฒั นธรรม
ช่วงเวลาและวนั ส�ำคัญในปฏทิ นิ การสืบคน้ ขอ้ มลู เก่ยี วกับชุมชน
การเรียงล�ำดับเหตกุ ารณ์ทเ่ี กิดข้นึ วถิ ชี วี ติ ของคนในชมุ ชน
กับตนเองและครอบครัว หนว่ ชยุมกชานรขเรอยีงเนรรา้ทู ี่ ๒
ส ๔.๒ ป.๒/๑, ป.๒/๒
หน่วยการเรยี นร้ทู ่ี ๑
ช่วงเวลาและการเรยี งล�ำดับเหตกุ ารณ์ ประวัติศาสตร์
ส ๔.๑ ป.๒/๑, ป.๒/๒
หน่วยการเรยี นรู้ที่ ๔ หนว่ ยการเรียนรู้ท่ี ๓
วัฒนธรรมน่ารู้ บุคคลสำ� คญั
ส ๔.๓ ป.๒/๒ ส ๔.๓ ป.๒/๑
วัฒนธรรมและประเพณีไทย ภมู ปิ ญั ญาไทย สบื นาคะเสถียร สมเด็จพระเจา้ พ่นี างเธอ
ทา้ วสุรนารี เจ้าฟ้ากัลยาณวิ ัฒนา
กรมหลวงนราธวิ าสราชนครินทร์
คู่มือครูใช้คกู่ ับหนังสือเรยี น
ประวัตศิ าสตร์
กล่มุ สาระการเรยี นร้สู ังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม ๒ประถมศึกษาปี
ตามหลักสตู รแกนกลางการศึกษาขัน้ พน้ื ฐาน ั้ชน ท่ี
พทุ ธศักราช ๒๕๕๑
สงวนลขิ สิทธิ์
บรษิ ทั พฒั นาคุณภาพวชิ าการ (พว.) จำ�กดั
พ.ศ. ๒๕๖๔
website : สถาบนั พฒั นาคุณภาพวชิ าการ (พว.)
๑๒๕๖/๙ ถนนนครไชยศรี แขวงถนนนครไชยศรี เขตดุสติ กรงุ เทพฯ ๑๐๓๐๐
www.iadth.com โทร. ๐-๒๒๔๓-๘๐๐๐ (อตั โนมัติ ๑๕ สาย), ๐-๒๒๔๑-๘๙๙๙
แฟกซ์ : ทกุ หมายเลข, แฟกซอ์ ัตโนมตั ิ : ๐-๒๒๔๑-๔๑๓๑, ๐-๒๒๔๓-๗๖๖๖
พิเศษ
การพฒั นาคุณภาพผู้เรยี นทสี่ อดคล้องกับ
เสรมิ สรา้ งศักยภาพการเรียนรตู้ าม
GPAS Steps
GPAS 5 Steps ข้ันสังGเกตatรhวeบrรiวnมgข้อมูล ข้ันคิดวิPเคrรoาcะหe์แsลsะiสnรgุปความรู้
บูรณาการทักษะศตวรรษท่ี 21 ข้อสอบเน้นสมรรถนะ
การอธบิ ายเปา้ หมาย St St เปา้ หมายการเรยี นรู้
การเรยี นรู้ และการทำ�
ชน้ิ งานทีผ่ ้เู รยี นจะได้ ระบเุ ปา้ หมายการเรยี นรใู้ นหลกั สตู รตามแนวทาง ๑. ช่วงเวลาและวันสำคญั ในปิทิน
คะแนนอยา่ งชดั เจน ทำ�ให้ผเู้ รยี น Backward Design ซง่ึ ประกอบดว้ ย
เหน็ ทิศทางในการเรยี น เป็นการ - มาตรฐานการเรยี นรแู้ ละตวั ชว้ี ดั
๑.๑
ชว่ งเวลาในอดตี
ปจั จบุ ัน
อนาคต
ขจดั ความกงั วลใจ และสร้าง - สมรรถนะส�ำ คญั ของผเู้ รยี น
และการใช้คำบอกช่วงเวลาเพอ่ื แสดงเหตกุ ารณ์
ความรสู้ กึ เชิงบวกให้แกผ่ ู้เรียน - คณุ ลกั ษณะอนั พงึ ประสงค์
การใชค้ ำ�ถาม 55% ช่วงเวลา หมายถึง เวลาที่เริ่มต้นของเหตุการณ์ใดเหตุการณ์หนึ่ง
หรอื กำ�หนดปญั หา ภาระงาน/ชน้ิ งาน
ทผี่ ู้เรียนตอ้ งพบในชีวติ ก�ำ หนดภาระงานหรอื ชิ้นงานของผ้เู รยี น จนถึงเวลาที่สิ้นสุดของเหตุการณ์นั้น แต่เนื่องจากเวลาผ่านไปเรื่อย ๆ
(Problem Based Learning: PBL) ซ่ึงเป็นหลักฐานแสดงความเขา้ ใจ จึงแบ่งเวลากว้าง ๆ ไว้ดังนี้
เพ่ือสรา้ งความรู้สกึ ต่ืนเตน้ ทา้ ทาย
กระตุ้นอารมณ์ให้ผเู้ รียนสนใจ ep 1 อดีต อ่านว่า อะ-ดีด หมายถึง ช่วงเวลาที่ผ่านไปแล้ว เช่น
อยากเรียนรู้ อยากสบื สอบ วานนี้ เดือนก่อน ปีก่อน
ซึง่ สง่ ผลต่อการเรียนรู้ทด่ี ี ขน้ั สงั เกต ปัจจุบัน อ่านว่า ปัด-จุ-บัน หมายถึง ช่วงเวลาที่กำลังเป็นอยู่
รวบรวมขอ้ มลู ในขณะนี้ เช่น วันนี้ เดือนนี้ ปีนี้
การรวบรวมข้อมูล
จากสิ่งแวดล้อม 1. ตงั้ ค�ำ ถาม ต้ังสมมตุ ิฐาน เพ่ือกระตนุ้ อนาคต อ่านว่า อะ-นา-คด หมายถึง ช่วงเวลาที่ยังมาไม่ถึง
และแหลง่ เรียนรู้ ประสบการณใ์ หผ้ ู้เรยี นเกิดการเรยี นรู้ เช่น พรุ่งนี้ เดือนหน้า ปีหน้า
อย่างหลากหลาย ผา่ นระบบ 2. สงั เกตและรวบรวมข้อมลู จากแหลง่ เรียนรู้ ตัวอย่าง เรื่องราวที่เกิดขึ้นตามลำดับเวลา
ประสาทสมั ผสั (ways of knowing) อย่างหลากหลาย เพ่ือใหผ้ ู้เรียนรู้จัก
ทงั้ การเห็น (ทางตา) การได้ยนิ เลือกขอ้ มูลท่ตี อ้ งการ
(ทางห)ู การสัมผัส (ทางกาย)
การได้กล่นิ (ทางจมกู ) ep 2
การรับรส (ทางปาก) ทำ�ใหส้ มอง
เกดิ การเรยี นร้แู ละมพี ัฒนาการ ขั้นคิดวเิ คราะหแ์ ละสรุปความรู้
เพราะสงิ่ แวดลอ้ มคือตัวกระตุ้น
พฒั นาการสมอง และส่งิ แวดล้อม 3. จัดกระทำ�ข้อมลู ด้วยการคิดวเิ คราะห์ ไข่ ลูกไก่ ไก่ที่โตเต็มวัย
ทห่ี ลากหลายทำ�ใหส้ มองเรยี นรู้ได้ดี (จำ�แนก จัดหมวดหมู่ หาความสัมพันธ์
การจดั ข้อมูลของสมอง เปรียบเทียบ ฯลฯ) โดยใช้แผนภาพจดั กจิ กรรมเสรมิ สรา้ งศักยภาพการเรียนรูใ้ นศตวรรษที่ 21
จะใชก้ ารคดิ หา ความคดิ อยา่ งเปน็ ระบบ สรุปสาระส�ำ คญั ขอ้ สอบเน้นสมรรถนะ
ความสมั พนั ธเ์ ชอ่ื มโยงกับ สงั เคราะหเ์ ปน็ ความคิดรวบยอด
ประสบการณ์เดิม เปรียบเทียบ และสารประโยชน์มากมายส�ำ หรบั ครู
จดั กลุ่ม และสรปุ เป็นหลักการ 4. คิดประเมินเพ่ือเพิ่มคุณค่าโดยเชื่อมโยงกับ
ของตนเอง กิจกรรมทีเ่ นน้ การคิด หลกั คณุ ธรรม จรยิ ธรรม คา่ นยิ ม หลกั ปรชั ญา
จงึ ท�ำ ใหส้ มองเกิดการเรียนรู้ ของเศรษฐกิจพอเพียง เพ่ือสร้างความเป็น
และครูตอ้ งฝึกใหผ้ เู้ รยี นใช้ พลเมืองไทยและพลโลกท่ีมีคุณภาพ
แผนภาพความคิด แลว้ สรุปเป็นความคิดรวบยอด
(Graphic Organizers)
เพื่อจัดขอ้ มูลอย่างเปน็ ระบบ 5. สรา้ งทางเลอื กโดยออกแบบหรอื คดิ สรา้ งสรรค์
สรา้ งการคิดอยา่ งมีแบบแผน แนวทางอย่างหลากหลาย แล้วตัดสินใจ
เลอื กแนวทางทด่ี ีที่สุด
6. วางแผนขน้ั ตอนการปฏบิ ตั งิ านทมี่ ปี ระสทิ ธภิ าพ
เพือ่ น�ำ ไปสู่ความส�ำ เร็จ
การคิดประเมนิ เพอ่ื เพิม่ คุณค่า ท�ำ ใหผ้ ู้เรยี นเห็นความสำ�คัญของสง่ิ นัน้
ขอ้ มลู ทม่ี คี วามส�ำ คัญมคี วามหมายต่อชีวิต สมองจะสนใจและตอบสนอง
จึงส่งขอ้ มลู เหลา่ นัน้ เขา้ ส่กู ระบวนการเรยี นรู้ โดยเชอ่ื มโยงกับความรู้
และทักษะท่มี อี ยเู่ ดิม สร้างความหมายใหม้ ากยง่ิ ขึน้
สุดยอดคู่มือครู 2
พิเศษ
การเรียนรู้ของสมอง (Brain Based Learning)
มาตรฐานสากลในศตวรรษท่ี 21
Apขpั้นlปyฏiิบnัตgิแลanะสdรCุปoคnsวtาruมcรtiู้หngลังthกeารKปnoฏwิบlัeตdิ ge A ขั้นส่ือสารและน�ำเสนอ ขั้นSปeรlะfเม-Rินeเพg่ือuเพla่ิมtคinุณgค่า
pplying the Communication Skill
เสริมความรู้ ครูควรสอน ตัวช้ีวัด รอบรู้อาเซียนและโลก
St St St asean
ในอดีตแม่ไก่ออกไข่มา และในปัจจุบันนี้ไข่ได้ฟักตัวออกมา 3ep ข้นั ปฏหบิ ลัตังกแิ าลระปสฏรบิุปัตควิ ามรู้
เป็นลูกไก่แล้ว ในอนาคตลูกไก่จะเจริญเติบโตขึ้นเป็นไก่ที่โตเต็มวัย
ดังนั้นการเจริญเติบโตของไก่จึงต้องอาศัยช่วงเวลา 7. เขียนขน้ั ตอนการปฏิบตั ิงานจริงและ
วันเวลามีความสำคัญ และเกี่ยวข้องกับการดำเนินชีวิตของมนุษย์
การรู้ช่วงเวลาจะทำให้รู้ว่ามีเหตุการณ์สำคัญเกิดขึ้นเมื่อใด เหตุการณ์ใด ลงมอื ปฏบิ ตั ติ ามแผน ประเมนิ ความส�ำ เรจ็
เกิดก่อน และเหตุการณ์ใดเกิดหลัง
ในชีวิตประจำวันของนักเรียน มีคำใช้บอกเวลา บอกเล่า ของงานและประเมนิ การทำ�งานเชิงระบบ
55%เหตุการณ์ที่เกิดขึ้น ตัวอย่างเช่น เพอื่ ปรบั ปรุงและแก้ปญั หา แลว้ สรุป การเคลอ่ื นไหวและ
เม่ือวานนี้ ฉันและ เปน็ ความคิดรวบยอด การลงมอื ปฏิบตั ิท�ำ ให้
ครอบครัวไปทำบุญ
ที่วัด 8. น�ำ ความเขา้ ใจที่เกิดจากการปฏิบตั ิ สมองพัฒนาทั้งสองด้าน
เมอ่ื ผู้เรยี นน�ำ หลกั การจากศาสตร์
มาสร้างองค์ความรู้ หรอื สรุปเป็นหลักการ แขนงตา่ ง ๆ ไปปฏบิ ตั ิหรอื ลงมอื
แก้ปัญหามากขน้ึ ความรจู้ ะยิ่งถักทอ
ขยายกวา้ งข้ึน เกดิ ทักษะการคิด
รเิ รม่ิ สรา้ งสรรค์ (creative thinking)
ep 4 การคิดแกป้ ญั หา (problem solving
ข้ันส่อื สารและน�ำเสนอ thinking) การคดิ อยา่ งมวี จิ ารณญาณ
(critical thinking) ผเู้ รียนไดพ้ ฒั นา
9. สอ่ื สารและน�ำ เสนอผลงานหรอื ความส�ำ เรจ็ ความคิดท้งั ระบบ และสามารถ
เพอื่ ขยายความร้ใู นรูปแบบการอภิปราย
การรายงาน น�ำ เสนอด้วยแผงโครงงาน สรา้ งองค์ความรไู้ ปพร้อม ๆ กัน
PowerPoint Presentation เปน็ ต้น เกิดความเขา้ ใจท่ีล่มุ ลึกและเป็น
ความเข้าใจที่คงทน สามารถนำ�ไป
ประดิษฐผ์ ลงาน สร้างผลติ ภัณฑ์
วันน้ี ฉันไปสวนสาธารณะ จัดทำ�โครงงาน (Project Based
(อ่านว่า สวน-สา-ทา-ระ- Learning: PBL) พัฒนาพหปุ ัญญา
นะ) กับแม่ และขยายผลสู่สงั คมตามมาตรฐาน
ep 5 สากลและวิสยั ทัศน์ในศตวรรษท่ี 21
ข้นั ประเมนิ เพือ่ เพ่มิ คุณคา่
บริการสังคมและจติ สาธารณะ
กิจกรรมเสริมสร้างศักยภาพการเรยี นรใู้ นศตวรรษท่ี 21 10. เช่ือมโยงความรู้ไปสู่การทำ�ประโยชน์ให้กับ
ขอ้ สอบเน้นสมรรถนะ ท้องถ่ิน สังคม ส่ิงแวดล้อม ในระดับ
ประเทศ อาเซียน และโลก ตามวุฒิภาวะ
และสารประโยชนม์ ากมายสำ�หรับครู ข อ ง ผู้ เ รี ย น แ ล้ ว ป ร ะ เ มิ น ค่ า นิ ย ม
นสิ ยั แหง่ การคิด การกระทำ�
Active Learning
3 สุดยอดคู่มือครู
พิเศษ
GPAS กระบวนการเรยี นรู้ BBL อย่างแทจ้ ริง
Steps ตามมาตรฐานสากลและวสิ ัยทัศน์ในศตวรรษท่ี ๒๑
ep 1
ข้นั สงั เกต รวบรวมขอ้ มลู (Gathering)
St
การรวบรวมข้อมูลเพ่ือสร้างฐานการเรียนรู้ กระตุ้นอารมณ์ตื่นเต้น สร้างความรู้สึกเชิงบวก สนุกสนาน
Stน่าสนใจ ท�ำ ให้สมองตืน่ ตัวพร้อมเรยี นรู้ ซ่งึ มี ๒ วิธี ดังน้ี
St วิธที ี ่ ๑ การใชค้ �ำ ถามหรือก�ำ หนดปัญหาทีผ่ เู้ รยี นต้องพบในชวี ติ
วิธที ่ี ๒ ให้ผู้เรียนอยู่ในส่ิงแวดล้อมที่เอ้ือต่อการเรียนรู้ โดยใช้ระบบประสาทสัมผัสรับรู้ข้อมูล เรียนรู้
จากของจริง ส่งิ ใกล้ตัว ภาพ บตั รค�ำ ฯลฯ รวมท้งั ไดส้ ืบคน้ จากแหล่งเรยี นร้ตู ่างๆ ดว้ ยตนเอง
G Pข้ันสังเกต รวบรวมข้อมูล
ขั้นสังGเกตataรhวteบhrรeiวnมrgiขn้อgมูล
GPAS 5 Steps ขั้นคิดวิเคราะห์และสรุปความรู้
บูรณาการGทPักAษSะ5ศตStวeรpรs ษที่ 21
ข้อสอบเน้นขสั้นมคริดรวิPเถคrนรoาะcะหe์แsลsะiสnรgrุปoคcวาeมsรsู้ ing
บูรณาการทักษะศตวรรษที่ 21 ข้อสอบเน้นสมรรถนะ
ตัวชวี้ ดั ตัวช้ีวดั 3232
ส ๔.๒ ป.๒ส/๔๒.๒ ป.๒/๒
ภาระงาน/ภชารน้ิ ะงาานน/ช้นิ งาน
แผนภาพสแาผเหนตภาแุ พลสะาผเหลตกแุ ลระะผทลบกทระ่ีเกทบิดทขเี่ น้ึกดิ ข้นึ
จากการเปลจา่ยี กนกาแรปเปลลงีย่ ทนเ่ี แกปดิ ลขงทน้ึ ่เี ใกนดิ ชขน้ึุมใชนนชุมชน
ep 1 ep 1
ข้ันสงั เกต
ขั้นสังเรกวตบรวมขอ้ มลู
๑. นรักวเบรีรยวนมสขัง้อเกมตูลภาพวิถีชีวิตของคน
๑. ใรนนว่ ักมชเกุมรนัียชสนนนใสชรใทนนว่ีวัง•มิตนชอเอกุมากดสยันชโังี่าตตสนดคงนไแภใมยรทนลใาใ(นนอชตพะาดอัวค้ปโดอวีตดาำัจยิีตถแถย่าจมลงีใชาคุีลชบะมีวำาค้ักปตันิตาำษดัจอถณจบังขาจุบนมสะอาันกง้ี ดกงบาังรคนจเนรดา้ัียนน้ีำกาบเนนง่า้ันินย
• สังคมพึ่งใพนาอธรดรมีตชมาตีลแิ ักละษเกณษตะรกการรรมด)ำาเนิน วิถชี ีวติ ของคนในอดีตจะมคี วามผูกพนั กบั ธรรมชาต
ิ
ชีวิตอย่างไร •(ตสัวัองคย่ามงเคมำาือตงอหบรือสสงับงคเรมียปบัจงจ่าุยบันมี มากขึ้นวิถสีช่งีวผิตลวขใิถหอีช้วงวี ิถคิตีชนขีวใอิตนงขปคอันจงจใคนุบนอันใดนีตชบจุม้าะนชมนเคีมเวปือาลงมใี่ยนผนปกู แพัจปจันลุบกงันับไปมธรีครโวมดาชยมาคเตจนร
ิ ใิญน
วพถิ ง่ึ •พชี วีาธสิตรังอรคมยทตววชมา่ ัตถิ่ีแ่งาาอเถงีชตไมอคุ)ีวรแิ ัดิตนือล(อตมงตะยีว่าเหวัิถงกา่ ออีกงษรไายยืรอรตู่่าดเรงส(ปำาตคกเ็ันนงัวรำาินสคอตรชัยงมมอีวคา่ ิ)ตงบมปคททาำเี่ัหจปต่ีเลจจอน็ ารบกุสบิญหเังัปนทลค็นาามมสยงดแงัี คบ้านบม
ที่แออัด๒ม.ีวิถนีกั าเรียดนำาเรน่วินมชกีวันิตสทนี่หทลนาากหโดลยายใชแ้คบำาบถาม ชุมชนปวระิถกีชอบีวอิตาขชีพอทงี่หคลนากใหนลปายัจมจากุบขันึ้น เบช่น้านกเามรเือพงาะใปนลปูกัจจเลุบี้ยังนสมัตีคว์ วามเจริญ
๒. วตดนตั ่งััากถงนเค)ุร้ี ียนนต่ราควเดง่วปิอถำังาม•ลตนีชยกี่ยี้อีู่วนันบนเิตัปกแสกข็เนปารนอรสีลยพงทังงนคัฒไนคคปนนามิดจใาทขนาวโอก่ี่เดาชจงสใุยมเนรทาิชใญเอคหชนดโทต้นคีใตาโุในำางลดถ(ปดยตทัีาจ้าักว่ีทมนจอาำาุรบยใร่าันหับง้ ชมกต คกุมาารา่ากมชรงทนนทขำๆำาึป้น ปปครครรตมะะวะาสมทกามม่งมงำอคงผใเบวจหรลารับรอ้เมิญใกรับาถหาชิดกรชน้วีพา้กาคัดชวิถาทวขหรกีชาอี่หนามีวงพรล้าสติตนทาะนักากขพดเงงอหอดนาวงนงลก้าักบนคาสงรยเนาบทิษมนาคใัทยาบนโกนมรชคขโิษาุม้าลกึ้นขัทยชขาีแยนึ้นเลคชเะปห่น้ากเรชลขาือ่นารี่ยกอยพนาาัฒกชรแีพเาหนพปรใราเหาลเดือสะ้บงินอป้นรไททิกาลปชาาาูกรงงีพโใดเลหยี้ย้บคงรนสิกัตใานวร์
ตโ่าดงยใๆช้รตถาไฟมฟค้าวเพามื่อถควนาัดมขสะอดงวตกนเรอวงดเร็ว การติดต่อสื่อสารโดยใช้
• นักเรวัฒียนนธรครมิดจวาก่าภสายานเอหกต) ุใดที่ทำาให้ ค โสมทิ่งรนอศำา นัพควคทยมว์เคคทาวลมำาืม่อใเจหสนระท้เดิญกี่ วิผดกกู้ค้าคเวนมวหจื่อาึงนคมยน้าส้าทมยะาาถอดงิ่นาดวศฐก้าัยานนอสยเเบทขู่ร้าวาคมมยโากนมอันโาาจลศกึงยัยกขีแอ่อึ้นยใลหู่ใะ้เนกกเพชิดาื้่นกนรทาพรี่ทัรฒกี่มับานี ราเเดสิน้นททาางง
เวคปิ ถำาลตี ช่ี ยอี วนบิ ตแกขปาเชปอกรุมลัจ•ิพงดชจงคขันฒุบไน้ึนหัปนนักนกรกจเใาัือบร่อขนาียไวใอกมินถหชง่ ใีค้ชุเมอเนกีทิวดยิดชิตอคว่าผ่งนาขดโกไลอนีรใตากงโนรคล(รเต(ะปปนยตัวทลัใี จอบักนว่ียยจอตานช่าุรงุบ่ยมอแคร่คาปชั นัำบางนตนลองใในนทบี่ โดยใช้รถไฟฟ้าเพื่อความสะดวก รวดเร็ว การติดต่อสื่อสารโดยใช้
วฒั นธรรมจเกากิดภผาลยกนรอะทกบ) เช่น การพัฒนาทางด้าน โทรศัพท์เคลื่อนที่ ผู้คนจึงย้ายถิ่นฐานเข้ามาอาศัยอยู่ในพื้นที่ที่มี
สิ่งอำนวยความสะดวก เมื่อคนมาอาศัยอยู่รวมกันจึงก่อให้เกิดการรับ
• นักเรเทียคนโนคโลิดยสีวง่่าผกลาใหรก้เปารเลด่ียนิ ทนางแตปดิ ตลอ่ งรทะห่ี วา่ ง
ปชเกุมัจิดชจขนุบึ้น๓หันก.รกัือบ่นวชอไถิมุวักใมชีชิถหเนวี่รี้ชเเติอีกยกีขวดิยนิดอิตค่างรผวงขค่วาไมลนอมรสใกงกนะดค(รันชตวะุมนศกัวทชมึใกอนาบนษกยขตช่าานึ้ งุเ่มอ)นคคชื้อำานตนหอใใานนบเร่ือง
เกิดผลกระทบ เช่น การพัฒนาทางด้าน
ชเทมุ คชโนนเโกสลุดิดยยคสีอดวง่ คผาู่มมลือสคใระหูดก้ วากร3เมด2านิกทขึ้นาง)ตดิ ตอ่ ระหวา่ ง
๓. นักเรียนร่วมกันศึกษาเน้ือหาเร่ือง
วถิ ชี วี ิตของคนในชมุ ชน
สุดยอดคู่มือครู 4
สุดยอดคู่มือครู 32
St พิเศษ
St ep 2
St ขน้ั คิดวิเคราะหแ์ ละสรปุ ความรู้ (Processing)
สมองจะเกิดการเรียนรู้ทันทีเม่ือประเมินได้ว่า เรื่องที่กำ�ลังเรียนมีความหมายและสำ�คัญต่อการดำ�เนินชีวิต
ดังน้ัน ในการสอนควรให้ผู้เรียนคิดประเมินเพื่อสร้างความหมายของความรู้ในมิติคุณธรรม จริยธรรม และ
คา่ นยิ มหลกั ๑๒ ประการ
ผเู้ รยี นจะกระตอื รอื รน้ เมอื่ รา่ งกายไดเ้ คลอ่ื นไหว มสี ว่ นรว่ มในกจิ กรรมการเรยี นรู้ ท�ำ ใหส้ มองพฒั นา มศี กั ยภาพ
ในการคดิ มากขึ้น สมองจะใช้การคิดหาความสัมพนั ธ์ของสง่ิ ตา่ ง ๆ เพ่ือเปรียบเทียบ จัดกลมุ่ และสรา้ งเปน็ หลกั การ
ของตนเอง โดยใช้แผนภาพมาช่วยจัดความคดิ เหลา่ น้ีให้เป็นระบบชดั เจน
GPAS 5 StGePpAsS 5 Steps Gข้ันสข้ัันงสเกังGเตaกตatรhtรวheวบeบrrรรiiววnnมมggขข้อ้อมมูล ูล Pข้ันคิดวขิPเคั้นrรoคาcะิดหe์แวsลิเsคะiสnrรรogาุปcะคหวe์าแsมลsระู้iสnรgุปความรู้
2 บูรณาการทบักูรษณะาศกตารวทรักรษษะศทต่ี ว2ร1รษท่ี 21 ข้อขส้ออบสเอน้นบสเมนร้นรสถมนะรรถนะ
การดำเนินชีวิตของคนในชุมชน
2ep ep ขน้ั คดิ วิเคราะห์
ขัน้ คดิ วเิ คราะหแล์ ะสรปุ ความรู้ 38
แ๑ล๕ะส. รนปุักคเวรีายมนรวู้ ิเคราะห์ความเหมือน
38
๑๕. นั ก เ รี ย น วิ เ คใแรนลอาะดคะีวตหาแ์ คมลแวะตทาก่ี อมตยเ่าู่ อหงาขศมอั ยื งอใทนน่ีอป ยั จู่อจาุ บศัันย การดำเนินชีวิตของคนในชุมชน
และความแตโกดยตใ่ชาแ้งผขนอภงาพทค่ีอวยามู่อคาดิ ศ ดัยงั ต ัวอย่าง
ในอดีตและท่ีอยู่อาศัยในปัจจุบัน
โดยใชแ้ ผนภาพทคใี่อนวยอู่อาดามศีตัยคดิ เห ดมสอื ่ิงังนทตก่ี นั วั อใยทนี่อา่ปยงจัอู่ จาบุศนัยั
สรา้ งจากไม ้ เป็นสถานท่ี สร้างเป็น อดีต
ปัจจุบนั
ยกพ้นื สูง ท พอี่ กั ยผอู่อ่ นาศัย อาคารสงู
ท่อี ยู่อาศยั ในปจั จุบนั ฉาบปนู ในอดีตผูค้ นจะทอผา้ ไว้ใส่เอง
ปัจจบุ ันผู้คนส่วนใหญ่จะเลอื กซ้ือเสือ้ ผา้
ในอดตี เหมสอื งิ่ นทกี่ ัน สำเร็จรปู
อดตี
สรา้ งจากไม้ เปน็ สถานที่ สรา้ งเป็น ปจั จบุ นั
ยกพน้ื สูง ๑๖ พ. ักนผกั อ่ เนรยี นวเิ ค ร อาะาคหาข์ รอ้ สดงู แี ละขอ้ เสยี ของ
ในอดีตผู้คนจะทอผ้าไว้ใสเ่ อง
ปัจจุบนั ผคู้ นส่วนใหญจ่ ะเลอื กซอื้ เสอ้ื ผา้
ท่ีอยู่อาศัยข อฉงาคบปนนูในปัจจุบัน โดยใช้ สำเร็จรูป
แผนภาพความคิด ดังตัวอย่าง
๑๖. นกั เรยี นวเิ คราะหข์ อ้ ดแี ละขอ้ •เ สมคี ยี วาขมขคออ้ งดงทีน แขง็ แรง
ท่ีอยู่อาศัยของคนในปัจจุบัน • ไตโดกึ ด้จสาำ ูงยนทวำาในใชหมค้า้ กนอาศยั
แผนภาพควาขทปอม่อี งัจยคจคอู่ บุนาดิศันในัย ดังตวั ขออ้ ยด า่ี • ง กเกาดิรกมอ่ขลส้อภรเาส้าวงียะทาำ ให้ อดตี
ปจั จุบัน
มีวิถชี ีวติ ทเี่ รยี บงา่ ย
มีการพ่งึ พาอาศัยกนั
มวี ิถีชีวติ ทีเ่ รง่ รบี
ต่างคนตา่ งอยู่
และมกี ารแข่งขันกนั
• มคี วามคงท น• เแอกขลง็ ักแษรณง ์
• ไตดึกจ้ สำางู นทวำานใหม ค้า กนเบลอ้าือนานเศรหือยัานยไไทปย
อดตี
ปัจจบุ นั
ท่อี ยอู่ าศัย ขอ้ เสยี มวี ถิ ชี วี ิตทรอีเ่ รบียรู้อบางเซ่าียยน
แมละีกโลากรพ่ึงพาอาศยั กัน
มวี ถิ ชี ีวิตท่เี ร่งรบี
ต่างคนตา่ งอยู่
ของคนใน • การก่อสรา้ งทำาให้ asean และมีการแขง่ ขันกนั
ปจั จบุ ัน เกดิ มลภาวะ
• เอกลกั ษณ์
บา้ นเรอื นไทย เอกลักษณ์ของเครื่องนุ่งห่มและการแต่งกายของชนเผ่าต่าง ๆ ในประเทศลาว
เลือนหายไป คือ การสวมใส่ผา้ ย้อมคราม ซึง่ มีความสัมพนั ธ์กบั วิถชี ีวิต คอื การเกษตรกรรม
เพราะผ้าย้อมครามจะมีสีดำานิลหรือครามเข้ม เหมาะแก่การป้องกันความ
สกปรกของดนิ โคลน ทงั้ ยงั ช่วยระบายความร้อนของผ้าและดดู ซบั เหง่ือได้ดี
สุดยอดคู่มือครู 38 รอบรู้อาเซียนและโลก
asean
เอกลักษณ์ของเคร่ืองนุ่งห่มและการแต่งกายของชนเผ่าต่าง ๆ ในประเทศลาว
คือ การสวมใสผ่ ้าย้อมคราม ซ่ึงมคี วามสมั พันธก์ บั วิถชี วี ติ คอื การเกษตรก5รรม สุดยอดคู่มือครู
เพราะผ้าย้อมครามจะมีสีดำานิลหรือครามเข้ม เหมาะแก่การป้องกันความ
สกปรกของดินโคลน ทงั้ ยังชว่ ยระบายความร้อนของผา้ และดดู ซบั เหงอ่ื ไดด้ ี
พเิ ศษ
ep 3
ขนั้ ปฏบิ ตั แิ ละสรปุ ความร้หู ลงั การปฏิบัติ (Applying and Constructing the Knowledge)
การน�ำ หลกั การท่ีสรา้ งข้ึนไปปฏิบัติ ลงมอื ท�ำ ลงมอื แกป้ ญั หา ทำ�ให้สมองต่อยอดความรูท้ ีม่ อี ยเู่ ดิม เกดิ ความรู้
ทซี่ บั ซอ้ นขน้ึ ยงิ่ ปฏบิ ตั เิ ปน็ ประจ�ำ จะเกดิ ความช�ำ นาญ กลายเปน็ ความเขา้ ใจทคี่ งทน ซง่ึ เรยี กวา่ องคค์ วามรู้ หรอื ปญั ญา
St
St
St
Appข้ันlyปiฏnAิบgpัตpขaิแั้นlnลyปdะiฏสnCิบรgัตoุปnaิแคnลsวtdะrสาuCรมcoุปรtnคiู้หsnวtgrลาuมังctรtกhiู้หneาgลรKังtปกhnฏeาoริบwKปัnตlฏeoิ ิบwdัตgleิedge A SAppppllyyขinขi้ันngั้นสgส่ือthส่ือteาhสรCeาแoรลCmแะoนmลm�าuะเนnสmiน�าcuaอเnสtiiนocnaอtSikoilnl Skill ข้ันSปeรlะfเม-ขRิน้ันeเพปgื่อeรuเlะพlfเaม่ิม-tRคินinุณeเพggค่ือ่าuเพla่ิมtคinุณgค่า
เสริมความเสรรู้ ิมคครวูคาวมรรู้สคอรูคนวรสอน ตัวตชัว้ีวชัด้ีวัด asรeeaอnpบรู้อราอแหเซบลลียขะรงั สนน้ักู้อรแปาุปารลฏแเปคะิบซลโวฏลัตียาขะิบกมิสนน้ั ตั รรแปิู้ ุปลฏคะิบโวลัตากมิ รู้
asean
23
3 3ep
23
๘. นักเรียนสืบค้นหขล้องั มกาูลรเปหฏติบุตักิารณ์
หลักฐานท่ีฉันใช้สืบค้นความเป็นมาของครอบครัว ได้แก่
ค ำบอหกลเทคลักะำ่เาบฐบขอาียอกนนงเทบลพ้า่ี่ฉาน่ขอันอแใงลชพะ้่สอแแืบมลค่ะแ้นภมคา่ พวภาถามพ่าเยถป่าข็นยอขมงอาคงขครออรงอบคบคครรรอัวัวบคแแลรละัวะสสำไเำนดเนา้แ-าก-่ ๘สำ า. คนั ญักทเ่ี เรกียิ ดนข้ึสนืบกั บค้ตนนขเ้ออมงูหลรเืหอ ตุการณ์
ทะเบียน๒บ.๓้านการใช้เสน้ เวลาลำดับเหตุการณ์ทีเ่ กดิ ขนึ้ กับตนเอง ลรควำารดบอบัยคสบเอำหคราดตอรคแกุัวบัลญา ระคแณวทลรา์น้ี่วัดวเ้ันสกแ รแิผลดุปงนลใเขภน้ปวึ้ นาแ็นสพบกครเบสุัวปบบ้นาเันมตเปวทค็นลนกึ ิดา คเ อวงามหครืิดอ
และครอบครัว (ตวั อรยว่างบคยำาตออดบ)และวาดแผนภาพเส้นเวลา
แบทบเี่ บกล(ันดิ ตาำขทดัว้ึนึกอกกับยาบั เรต่าหสงนืบตคเคอุกำาน้งตาแเรหอลตณะบคกุ )น์ารรอ้นัณบ คส์ลรา� งัวคใญั นแบบบันทกึ
๒.๓ เแกสลา้นเวระเลวใคาชลทรเาี้เ่เสกอส้นิดบคน้ เขวือคึ้นเลวราทลกวั ี่เคาากรือลิดแเำหสกดตาดรบัุกงแาเเสหรตหดณตัวงตอุ์กสเหุกยำาตค่าราุกงัณญรเาสณรใ์สณน้นำ์ทคเ์สควรำ่ีเัญลอคกาบัญทดิ
คที่ผขรี่ผ่าัวึ้นน่าขนกมอมงับาาฉแแตันลลน้ว้วเตอตางามมลลำดำับดับ
เวลาที่เกิดขึ้น พ.ศ. ๒๔๙๕ต ัวอคยรอ่าบงคเรสัวข้นองเยวายลปาระ
กอบอาชีพทำสวนผลไม้ • เนหักต เ รุกตแียานรนบเณทอเบลงเี่์สือบ กาำ ก คนัิด ส ญั ขทืบ นึ้ทึกค่สีก้นกืบเาับหครตตน้ส นกุ คืบคาเรครอืออณน้งบส์แคเหำาลรควัตะญั คุกขารอรองณบ คส์ ร�าัวคญั
•
(มหเหกาล• •ยาต รกัังกุยสฐเน้าาาถหยรนักาสณตนแ เถ ทร์ดุกลตาีป่ียนงัะานัจกทแรนจเ่อีลหณอุบเย่าลลันงวส์อู่ ง่ือ) าขาำค ศก คอ้ ือ ยัส มญั ข(ืบูลอ คททงคำาค่ใีบสี่ ้นชรอบื อ้สเกหบคืบเลคตค้น ่าร นุ้กข คัวอคารงรอื อณบ์สค าำ รควั ญั ของ
ที่เกิดพเ.หศ.ต๒ุก๕๐า๐ร ณ์สนำ้ำทค่วัญมสวในนผคลไรม้ทอำบใหค้ต้นรไมัว้ตขายองฉัน
•
พ.ศ. ๒๔พ๙.ศ๕. ๒๕๐ค๑ รอบคครรอัวบขคอรงัวยขอายงยปารยะปกระอกบออบาอชาีพชีพทขำาสยวผนลไผมล้ ไม้
พ.ศ. ๒๕พพ๐..ศศ๐.. ๒๒๕๕๐๑น๘๕ ้ำ ท่วมยคารสยอวแบนตคผ่งรงัวลาขนไอมกงับ้ทยตำายใาหป้ตลกู้นบไ้ามน้ตใหายม่ ตา ยา(ยกภาราพยถา้ ย่ายสขถองาคนรทออี่ บยคู่อรัวาศัยของครอบครัว
พ.ศ. ๒๕พ๐.ศ๑. ๒๕๑ค๗ร อบยคารยัวใหข้กอำงเยนิดายแมป่ขรอะงกฉอันบอาชีพขายผลไม้ สาำ เนามทะาเยบังยี สนบถา้านน)ทีป่ ัจจุบัน)
• แส• ดงหลลำาดักับฐเหานตกุแาลระณแ์ทห่ีเกลดิ ง่ ขข้ึน้อเมป็นลู ทใี่ ช้สืบค้น
แ ผ นภตสเหพาาำาพ.เตศนยเสุก.าา๒ท้นยา๕ระเวเภณ๐บลา๒ยีาพ์ดนังถบแทตก่าตา้จ่ียาลนแังง่ขลหงา่)อาววะนงยดั กคคาภนัยรือูเแขกออล็ตบ(งะปฉคคลนัำารกูบัวบอา้ กนเล่าของ
พ.ศ. ๒๕พ๐.ศ๘. ๒๕๔ค๓ร อบแคมร่แัวลขะอพง่อยขาอยงฉปันลแกู ตบ่งง้าานนใกหันม่
พ.ศ. ๒๕พ๑.ศ๕. ๒๕๔ย๔า ยแตแม่งง่ใหาน้กำกเนับิดตพาี่ชาย • แพส.ศด.ง๒ล๕าำ ๐ด๕บั เหยาตยกุใหาก้ราำณเนท์ดิ แเ่ี มกข่ดิ อขงฉ้ึนันเปน็
พ.ศ. ๒๕พ๑.ศ๗. ๒๕๔ย๖า ยใหแ้กมำ่ใหเน้กิดำเแนมิดฉ่ขันองฉัน แพผ.ศน.ภ๒า๕พ๑เ๕สน้ ตเวาแลลาะยายยา้ ยมาอยู่
พ.ศ. ๒๕พ๔.ศ๓. ๒๕๔แ๘ม ่แลแะมพ่ใ่อหข้กำอเนงฉิดนัน้อแงตส่งาวงานกัน พ.ศ. ๒บ๕า้ น๐ห๒ลังใตหมาแท่ ล่จี งั ะหยวาัดยของฉนั
พ.ศ. ๒๕๔๔ แม่ให้กำเนิดพี่ชาย พ.ศ. ๒๕๓๒ ๒ปพแพ๕ตลรอ่ ๐ะ่งูกแนงลบ๕าคา้นะรนแกศมหันแทย่ขรลแตอาอี่ีจงัลยงยังง่ใะฉใหงธุหยันายหมว้านาย่ท้กดั กม่ีาำภนาัเนเู แกดิล็ตแะปมล่ขอกู งบฉา้ นัน
พ.ศ. ๒๕๔๖ แม่ให้กำเนิดฉัน
พ.ศ.
พ.ศ. ๒๕๔๘ แม่ให้กำเนิดน้องสาว พ.ศ. ๒ก๕รงุ๑เท๕พมหตาานแคลระยายยา้ ยมาอยู่
บา้ นหลงั ใหม่ท่จี ังหวัด
พระนครศรีอยธุ ยา
พ.ศ. ๒๕๓๒ พอ่ และแม่ของฉัน
แต่งงานกันและยา้ ยมา
ปลูกบา้ นหลังใหมท่ ี่
กรุงเทพมหานคร
23 สุดยอดคู่มือครู
สุดยอดคู่มือครู 6
พิเศษ
ep 4
ข้นั สื่อสารและน�ำเสนอ (Applying the Communication Skill)
St
St การถ่ายทอดความรู้ ความคิด ความรู้สึก โดยใช้ภาษา แสดงถึงความสามารถในการส่ือสารหรือปัญญา
ดา้ นภาษา กระบวนการน้ีท�ำ ใหผ้ เู้ รียนไดแ้ ลกเปลี่ยนความรู้ ทัศนคตซิ ่ึงกันและกนั ถ้านำ�เสนอโดยใชค้ อมพิวเตอร์
หรอื สอื่ อเิ ลก็ ทรอนิกส์ ผู้เรียนกจ็ ะไดพ้ ัฒนาทกั ษะดา้ นเทคโนโลยีด้วย
ค วามสก�ำ าเรร็จสข่ืออสงาตรนแลผะ้เู รนยี ำ�นเจสะนบเูรอกณเิดGปาคP็กนAวาากSรมาท5ภรักSสาษtคระeศ้pาภตsงูมวอใิราจรรษเมทกี่ณดิ 2แ1์เชริงงบบันวกดไาดล้อใขจย้ันท่าส่ีจงังGะดเกสี ตaรเtม้ารhง่ืวอeสบผrรรู้อiรวnื่นมคgข์ผช้อ่ืลนมงชูลาอนขบต้อผอ่สลอๆงบาไเนปน้นขสอมงรตรถนขนั้นะชค่ืนิดวชิPเมคrรoาcะหe์แsลsะiสnรgุปค
ep 3 ข้ันปฏิบัติ GPAS 5 Steps 64 ขั้นสังGเกตatรhวeบrรiวnมgข้อมูล ข้ันคิดวิPเคrรoาcะหe์แsลsะiสnรgุปความรู้
และสรุปความรู้ บูรณาการทักษะศตวรรษที่ 21
หลงั กาeรpป3ฏิบัติ ขนั้ ปฏบิ ตั ิ ข้อสอบเน้นสมรรถนะ
๑๕. นักเรียนร่วมกันสรุปสแห่ิงลละทังสกราี่เุปรขปควฏ้าาบิ มใตัริู้จเป็นSt St St 64
ความรู้รว่ มกัน๑ ๕ด. นงั ักนเร้ี ียนร่วมกันสรุปส่ิงท่ีเข้าใจเป็น
• วฒั นธรร มแค ลว•ะ ามวปรฒั ู้รรว่นะมธกรเพรนั ม ดณแังลนะไี ้ี ปทระยเพเณปไี น็ทยเปน็
เอกลักษณ์ท่ีสำาคเัญอกลขักอษณงช์ท่ีสาำาตคัญิไทขอยงชทาต่ีเิไรทายที่เรา
ควรภาคภมู ใิ จ แลดควาำะรรรงภอว่ายคมู่คภู่ชมูกาใิตจนั ไิ แทอลยะนสรืบว่รุ ไมปกั กนัษอใ์นหรุ กั ้ษใ์ ห้
ดำารงอยู่คชู่ าติไทepย4สบื ไป
St Step 4 ขนั้ สอ่ื สารและนา� เสนอ การลงแขกเกีย่ วขา้ ว
แสดงให้เห็นถงึ ความชว่ ยเหลอื ซ่งึ กนั และกนั ของคนในสงั คม
๑๖. นกั เรียนแต่ละกลมุ่ สง่ ตวั แทนออกมา
นอกจากนี้ยังเป็นสิ่งที่กำหนดให้สมาชิกในสังคมปฏิบัติตามกฎ
ขนั้ สอ่ื สารแลปนะำรานเะสเา�พนเอณสแนีทบี่เอปบ็นบัคนวทาึกมวภัฒานคธภรูมริใมจแขลอะง
อรผะู่้ใอเหบนญียนบ่ใ้อนแมบวถันบ่อสแมผงกนตแรขนสาอนดงซตสงึ์่ังงใคเแหปมส็เ้นทดหมี่วง็นใารหงดถไ้เวหกงึ ้ ็ทนคเชถี่มว่นึงาีกกมพาการริธชาถเีกค่วร่ารายลยรรมเทงพหไแอผหลดขู้ใวหือสก้คญืซรบเูก่ึง่แตกกลีย่่อาะรันกวครขันแดวา้มานลมวา้ำะกนั ของคนในสงั คม
๑๖. นนกัำาเเสรยีนนอแแตบ่ลบะบกันeลpชทมุ่มุ5ชึสกนห่งขวน้ันตัปฒา้ รชวัะบน้ัเนมรแเิกินราเทธยีพรสนอ่ืรนังเคพมรอิม่ คมุณอคแก่า ลมะา
ประเพณีที่เป๑็น๗ค. นวักาเรมียนภนแาลำาะคจคติ วสภาาธมูามรรณู้ิจใะาจกขกาอรศงึกษา วท ัฒี่เปน็นธเอรรกมนลแักอลษะณกป์เรจฉะพาเพากะณขนีจอึงงี้ยเแปตัง็น่ลทเะปั้งสคั็งนวคาสมมคิ่งวิดัฒทแนลี่กธะกรำราหมรกแนรละดะทปำใรขะหอเพง้สมณนมีไุษทายยช์ ิกในสังคมปฏิบัติตา
ชมุ ชนหนา้ ชนั้ เรียวนัฒนธรรมและประเพณีที่เป็นความ จรึงเะปเ็นบสิ่งียทบี่คนแไทบยบทุกแคผนคนวรขภอาคงภสูมิใังจคมที่วางไว้ เช่น พิธีกรรมไหว้ครู การ
ภาคภูมิใจของชุมชนมาจัดป้ายนิเทศ ผู้ใหญ่ในวันสงกรานต์ แสดงให้เห็นถึงการเคารพผู้ใหญ่และ
อ่อนน้อมถ่อมตน ซึ่งเป็นมรดกที่มีการถ่ายทอดสืบต่อก
5ep เพื่อเผยแพรค่ วามรู้เก่ยี วกบั ประเพณี วัฒนธรรมและประเพณีจึงเป็นทั้งความคิดและการกระทำของม
ที่เป็นเอกลักษณ์เฉพาะของแต่ละสังคม วัฒนธรรมและประเพณ
ขัน้ ประเมนิ เพแ่อืลเะพวัฒิม่ นคธุณรรคม่าไทย จึงเป็นสิ่งที่คนไทยทุกคนควรภาคภูมิใจ
บรกิ ารสังคม
และจติ สาธารณะ
๑๗. นักเรียนนำาความรู้จากการศึกษา
วัฒนธรรมและประเพณีท่ีเป็นความ
ภาคภูมิใจของชุมชนมาจัดป้ายนิเทศ
เพือ่ เผยแพร่ความรูเ้ กยี่ วกับประเพณี
และวฒั นธรรมไทย
สุดยอดคู่มือครู 64
7 สุดยอดคู่มือครู
St พเิ ศษ
St
ep 5
St
ขัน้ ประเมนิ เพ่อื เพม่ิ คณุ ค่าบรกิ ารสงั คมและจติ สาธารณะ (Self-Regulating)
เม่ือสมองของผู้เรียนได้รับการเสริมแรงเชิงบวกอย่างสมํ่าเสมอจากสิ่งที่ทำ� จะกระตุ้นให้คิดสร้างสรรค์
สิง่ ทีเ่ ป็นประโยชน์เพ่ิมขึ้นอกี หลอ่ หลอมเปน็ นสิ ยั แหง่ การคดิ การกระทำ�ในตัวผู้เรียน สามารถขยายผลไปส่สู ังคมได้
ตามมาตรฐานสากลและวสิ ยั ทัศน์ในศตวรรษที่ ๒๑
GPAS 5 SGtPeApSs5 Steps G Pขข้ันส้ันังGสเกังตaเtกรhวตaeบrรtiรวnhมวgeขบ้อrรมiูลวnมขg้อขส้ออมบเูลน้นสมรรถขนั้นะคิดวิPเคrรoาcะหe์แsลsะiสขnรg้ันุปคควิดามวริเู้คrรoาcะหe์แsลsะiสnรgุปความรู้
ข้อสอบเน้นสมรรถนะ
บูรณาการทักษะศตวรรษที่ 21
ep 5บขูรนั้ ณปราะเกมนิ าเพรอื่ทเพักิม่ ษคุณะศคา่ ตวรรษท่ี 21
ep 5 บรกิ ารสงั คม 70
ข้นั ประเมนิ เพ่ือเพิ่มแคลณุ ะจคติ ่าสาธารณะ
แล๑บะ๑รจ.ติิก นหาสรัรกาือสธเแรงัาผครียมณ่นนพะรับ่วเมผกยันแพจัรด่คทวำ��ปม้ร�ู้เยกนี่ยิวเทกัศบ 70
สรุป
วัฒนธรรมและประเพณีไทย เป็นสิ่งที่แสดงถึงความเจริญรุ่งเรือง
๑๑. นหัรกือเแรผี ย่นนพรับ่ วเมผใอภกยนนูมโั นแุริรปักงพัญจเษรญัร์ภียด่คนูม�ทไิปวทำัญ��ยปมญแ้รล��ไู้ะเยทกแยนน่ียใวหิ วเท้กทก�ับงัศบสใน ม�กช�ิกร
ภูมิปัญญ�ไทยและแนวท�งในก�ร สรุป
ของมนุษย์ มีการถ่ายทอดและปฏิบัติสืบต่อกันมา นอกจากนี้ยังมี
ภชีวูมิติปวัญนัฒักญเนราียไธทนรยครซวมึร่งสเปแืบ็นลทสอะิ่งดปทวรี่คัฒะนนเใธพนรชรณุมมชีไปนทรคยะิดเพคณเ้นปีขไท็นึ้นยเสพแิ่งื่อลทใะชภี่แ้ใมู นสปิ กญัดาญรงดาถไำทึงรยงความเจริญรุ่งเรือง
อนุรักษ์ภูมิปัญญ�ไทยให้กับสม�ชิก ขอใหง้คมงอนยุษู่สืบยต์่อไมปีการถ่ายทอดและปฏิบัติสืบต่อกันมา นอกจากนี้ยังมี
ในโรงเรยี น ภูมิปัญญาไทยซึ่งเป็นสิ่งที่คนในชุมชนคิดค้นขึ้นเพื่อใช้ในการดำรง
ชีวิต นักเภรูมียิปัญนญคาไวทยรwสwืบw.pทanอyaดthaวi.oัฒr.thนธรรม ประเพณีไทย และภมู ปิ ญั ญาไทย
ให้คงอยู่สืบต่อไป
ตัวชี้วัด ๑. ให้นักเรียนยกตัวอย่างวัฒนธรรม ประเพณี และภูมิปัญญาไทย
ที่นักเรียภนูมรู้จิปักัญแญละาแไทลกยเปwลwี่ยwน.pคaวnาyมaคthิดaเหi.o็นrก.tับhเพื่อนในชั้นเรียน
ส ๔.๓ ป.๒/๒ ๒. ให้นักเรียนแบ่งกลุ่มทำโครงงานเรื่องวัฒนธรรม ประเพณี และ
ภูมิปัญญาที่สำคัญของชุมชนที่ควรภาคภูมิใจและควรอนุรักษ์
ตัวช้ีวัด ๓. ให้นักเรียนวาดภาพประเพณีและวัฒนธรรมในชุมชนที่นักเรียน
ภาคภูมิใจ และออกมานำเสนอหน้าชั้นเรียน
ส ๔.๓ ป.๒/๒
๑. ให้นักเรียนยกตัวอย่างวัฒนธรรม ประเพณี และภูมิปัญญาไทย
ที่นักเรียนรู้จักและแลกเปลี่ยนความคิดเห็นกับเพื่อนในชั้นเรียน
๒. ให้นักเรียนแบ่งกลุ่มทำโครงงานเรื่องวัฒนธรรม ประเพณี และ
ขภ้อสูมอบิปเนัญ้นสมญรราถทนะี่สำคัญของชุมชนที่ควรภาคภูมิใจและควรอนุรักษ์
นัก๓เร.ยี นจใะหอน้นรุ กัักษเภ์ รมู ียิปญันญว�าไทดยภไดา้อพย่�ปงไรระเพณีและวัฒนธรรมในชุมชนที่นักเรียน
๒๑ อนอำ�ภกมูภกิปฎาัญหคมญ�ภ�ยขูมออนงิใรุตจกั ่�ษงช์ภแ�ูมตลิปิมะญั �ปอญรอ�ะไยกทุกยตม์ใาช้นำเสนอหน้าชั้นเรียน
๓ ใชส้ นิ ค้�ที่เป็นภูมปิ ัญญ�ไทย
(เฉลย ๓ เพราะเป็นการสนบั สนนุ สนิ คา้ ไทย ทำาใหภ้ ูมิปญั ญาไทยคงอยู่ไมส่ ญู หาย)
สุดยอดคู่มือครู 70
สุดยอดคู่มือครู 8 ข้อสอบเน้นสมรรถนะ
พเิ ศษ
ค�ำช้ีแจงในการใช้หนังสือเรียน
ท่ีได้รับการออกแบบให้สอดคล้องกับการเรียนรู้ของสมอง
หนังสือเรียนรายวิชาพื้นฐาน ประวัติศาสตร์ ชั้นประถมศึกษาปีที่ ๒ กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนา
และวัฒนธรรม เล่มนี้ ได้จัดทำ�ขึ้นตามมาตรฐานการเรียนรู้ ตัวชี้วัด และสาระการเรียนรู้แกนกลางของหลักสูตรแกนกลาง
การศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช ๒๕๕๑ โดยมีเนื้อหา กิจกรรม และคำ�ถามที่เหมาะสมกับพัฒนาการของผู้เรียน กระตุ้น
กระบวนการคิดวิเคราะห์ให้กับผู้เรียน ซึ่งสอดคล้องกับการเรียนรู้ของสมอง (Brain Based Learning)
ตัวชว้ี ัด ตัวชี้วัด
เปน็ เป้าหมายในการพฒั นา
ผูเ้ รยี น ท่ีผ้เู รยี นจะได้รับและ ๑. สืบค้นถึงการเปลี่ยนแปลงในวิถีชีวิตประจำวันของคนในชุมชนของตนจากอดีตถึงปัจจุบัน (ส ๔.๒ ป.๒/๑)
ปฏบิ ตั ิได้ในหนว่ ยการเรยี นรนู้ ้ี ๒. อธิบายผลกระทบของการเปลี่ยนแปลงที่มีต่อวิถีชีวิตของคนในชุมชน (ส ๔.๒ ป.๒/๒)
ผงั สาระการเรียนรู้ ผังสาระการเรียนรู้
เปน็ หวั ข้อท่ผี เู้ รียนจะได้เรียน
ในหนว่ ยการเรียนรูน้ ี้ การสืบค้นข้อมูลเก่ียวกับชุมชน
สาระส�ำคญั ชุมชนของเรา
เป็นความรู้ส�ำคัญที่เปน็
ความเข้าใจท่ีคงทน วิถีชีวิตของคนในอดีต
วิถีชีวิตของคนในชุมชน
ผลกระทบของการเปล่ียนแปลง
ที่ผเู้ รียนจะได้รบั และปัจจุบัน
ที่มีผลต่อวิถีชีวิตของคนในชุมชน
การเปลี่ยนแปลงวิถีชีวิต
สาเหตุของการเปลี่ยนแปลง
ของคนในชุมชนด้านต่าง
ๆ
วิถีชีวิตของคนในชุมชน
สาระสำคัญ
๑. การสืบค้นข้อมูลเกี่ยวกับชุมชนทำให้เข้าใจประวัติความเป็นมาของชุมชนและก่อให้เกิดความภาคภูมิใจในชุมชน
ของตนเอง
๒. วิถีชีวิตของคนในชุมชนจากอดีตจนถึงปัจจุบันมีการเปลี่ยนแปลงไปตามกาลเวลา ซึ่งก่อให้เกิดทั้งผลดีและ
ผลกระทบต่อชุมชน
9 สุดยอดคู่มือครู
พเิ ศษ
เนอ้ื หา 57
ครบตามตัวชี้วัดและตรง ๑. วฒั นธรรมและประเพณไี ทย
ตามหลกั สูตรแกนกลาง
การศกึ ษาขน้ั พืน้ ฐาน ๑.๑ วฒั นธรรมในชมุ ชน
พุทธศกั ราช ๒๕๕๑ วัฒนธรรม หมายถึง สิ่งที่ทำความเจริญให้แก่หมู่คณะ
เหมาะสมกบั ระดบั ชน้ั เป็นสิ่งที่ปฏิบัติสืบต่อกันมา เช่น วัฒนธรรมการใช้ภาษา การแต่งกาย
ของผู้เรยี น การรับประทานอาหาร การแสดงความเคารพ
วัฒนธรรมเปรียบเสมือนรากแก้วของต้นไม้ที่เป็นราก
หยั่งลึกลงไปในดินเพื่อยึดต้นไม้ไม่ให้ล้มเมื่อมีพายุลมแรง เช่นเดียวกับ
วัฒนธรรมที่เป็นรากฐานในการดำเนินชีวิตให้เกิดความเจริญรุ่งเรือง
บุคคลในครอบครัวของนักเรียนไดถ้ า่ ยทอด
วฒั นธรรมทดี่ ีงามให้แก่นกั เรียนอยา่ งไรบ้างคะ
แมส่ อนให้หนูรวู้ ิธรี บั ประทานอาหารไม่ให้มูมมาม
ทกั ทายผู้ใหญโ่ ดยการยกมอื ไหว้ และพดู จาไพเราะคะ่
ยายสอนใหผ้ มรู้จักสวดมนตไ์ หวพ้ ระ ตกั บาตร
ไมฆ่ ่าสตั ว์ ไมร่ ังแกผอู้ นื่ ไม่ลักขโมย ไมพ่ ูดปด และ
มคี วามกตญั ญูครับ
พ่อสอนใหผ้ มมคี วามพากเพยี รในการเรียนหนงั สือ
ไม่เห็นแก่ตัว รักเพอื่ นฝงู และมนี ้ำใจช่วยเหลอื ผ้อู น่ื ครบั
สุดยอดคู่มือครู 10
พิเศษ
อนรุ กั ษ์สง่ิ แวดลอ้ ม 54
เป็นหัวข้อความร้ใู นการปลกู ฝงั การเรียกร้องและความพยายามอนุรักษ์ป่าไม้และสัตว์ป่าของท่าน
จิตส�ำนกึ ของผูเ้ รียนให้รจู้ กั ทำให้มีการส่งเสริมและการอนุรักษ์ธรรมชาติอย่างกว้างขวางและนำ
อนุรกั ษ์และรกั ษาสิ่งแวดล้อม ไปสู่นโยบายและการปฏิบัติงานของหน่วยงานทั้งภาครัฐและเอกชน
นายสืบ นาคะเสถียร เสียชีวิตในวันที่ ๑ กันยายน พ.ศ.
๒๕๓๓ หลังจากนั้นจึงมีการก่อตั้งมูลนิธิสืบ นาคะเสถียรขึ้น เพื่อ
เป็นการสืบทอดเจตนารมณ์ในการอนุรักษ์ป่าไม้และสัตว์ป่าให้คงอยู่
สืบต่อไป
สรุป
สมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวง-
นราธิวาสราชนครินทร์ ท้าวสุรนารี และสืบ นาคะเสถียร เป็นบุคคล
สำคัญที่ทำประโยชน์ให้แก่ประเทศชาติ ควรค่าแก่การยกย่องเชิดชู
นักเรียนควรนำแบบอย่างที่ดีไปปฏิบัติในการดำเนินชีวิต เพื่อให้
สังคมไทยเกิดความสงบสุขและพัฒนาเจริญก้าวหน้าสืบต่อไป
ป่าไม้มีคุณประโยชน์ต่อสิ่งมีชีวิตทุกชนิด และเป็นแหล่ง
ต้นน้ำ ถ้าป่าไม้ถูกทำลาย สิ่งมีชีวิตก็จะไม่สามารถดำรงชีวิต
อยู่ได้ นักเรียนควรดูแลรักษาป่าไม้ โดยไม่บุกรุกทำลาย และ
ปลูกต้นไม้ เพื่อทดแทนต้นไม้ที่ถูกตัดไป
สมเด็จพระเจ้าพ่ีนางเธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาส-
ราชนครินทร์ www.hrh84yrs.org
11 สุดยอดคู่มือครู
พเิ ศษ
62
ปลอดภัยไวก้ ่อน การเวียนเทยี นรอบพระอุโบสถในวนั สำคญั ทางพระพุทธศาสนา
เปน็ หวั ขอ้ ความรทู้ ใี่ หผ้ เู้ รยี นรจู้ กั ในขณะเดินเวียนเทียนรอบพระอุโบสถ ควรเว้น
ระมัดระวงั ในการท�ำกิจกรรม ระยะห่างจากผู้อื่นพอประมาณเพื่อไม่ให้ธูปเทียนที่จุด
ต่าง ๆ โดยสอดแทรกหัวขอ้ ไปสัมผัสถูกผู้อื่น เพราะอาจก่อให้เกิดอันตรายได้
ท่ีสมั พันธ์กับเร่อื งทเี่ รียน ●
ประเพณีลอยกระทง
ตรงกับวันขึ้น ๑๕ ค่ำ เดือน ๑๒ ในช่วงเช้าชาวพุทธจะไป
ทำบุญตักบาตรและในเวลาค่ำจะไปลอยกระทง กระทงที่นำมาใช้
จะเป็นวัสดุจากธรรมชาติ เช่น ต้นกล้วย ใบตอง ซึ่งย่อยสลายง่าย
และประดับด้วยดอกไม้สดนานาชนิด ในกระทงจะมีธูปเทียนปัก
อยู่ตรงกลาง
สุดยอดคู่มือครู 12
พเิ ศษ
เวบ็ ไซตแ์ นะนำ� 43
เปน็ หวั ขอ้ ท่ใี หผ้ ู้เรียนสามารถ สรุป
คน้ หาข้อมูลเพมิ่ เตมิ เกี่ยวกับ
เรอื่ งทเี่ รยี นจากเวบ็ ไซต์ การสืบค้นข้อมูลเกี่ยวกับชุมชนจะช่วยให้เข้าใจความเป็นมาของ
ทเี่ กีย่ วขอ้ ง ชุมชน ตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบันได้ถูกต้อง และเห็นถึงพัฒนาการความ
เปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นในชุมชน ซึ่งการเปลี่ยนแปลงดังกล่าวมีทั้งผลดี
และผลเสีย ที่ส่งผลต่อการดำรงชีวิตของคนในชุมชน นักเรียนสามารถ
มีส่วนร่วมที่จะทำให้ชุมชนเกิดการเปลี่ยนแปลงไปในทางที่ดีขึ้นได ้ โดย
การดูแลรักษาสิ่งแวดล้อม และรักษาขนบธรรมเนียมประเพณีที่ดีงาม
ของชุมชน ให้ดำรงอยู่สืบทอดต่อไป
การดูแลรักษาสิ่งแวดล้อมในชุมชนสามารถปฏิบัติได้โดย
ดูแลรักษาความสะอาดของชุมชน ไม่ทิ้งขยะลงบนพื้นหรือใน
แหล่งน้ำ และปลูกต้นไม้เพื่อให้ชุมชนร่มรื่น
วิถีชีวิตความเป็นอยู่ของคนไทย www.vcharkarn.com
13 สุดยอดคู่มือครู
พเิ ศษ
44
กิจกรรมการเรยี นรู้ ๑. ให้นักเรียนสืบค้นประวัติชุมชนของตนเองจากอดีตจนถึง
เป็นกจิ กรรมทใ่ี ห้ผู้เรยี น ปัจจุบัน
ไดฝ้ กึ ปฏบิ ตั ิและพัฒนาทกั ษะ ๒. ให้นักเรียนยกตัวอย่างการเปลี่ยนแปลงของชุมชนด้านต่าง ๆ
ทางดา้ นการคดิ และความรู้ พร้อมทั้งอธิบายสาเหตุและผลกระทบ โดยบันทึกลงในแผนภาพ
ประจ�ำหนว่ ยการเรียนรู้ ดังตัวอย่าง
สาเหตุ ผลกระทบ
๓. ให้นักเรียนวาดภาพการเปลี่ยนแปลงของชุมชน และนำเสนอ
ผลงานในรูปแบบนิทรรศการ
๑. การสืบค้นเรื่องชุมชนของตนเองมีประโยชน์อย่างไร
๒. ประเพณีและวัฒนธรรมท้องถิ่นของชุมชนนักเรียนมีอะไรบ้าง
๓. นักเรียนสามารถสืบค้นเรื่องราวของชุมชนได้อย่างไร
๔. วิถีชีวิตของคนในอดีตกับปัจจุบันแตกต่างกันอย่างไร
๕. นักเรียนคิดว่าในอนาคตชุมชนของนักเรียนจะเป็นอย่างไร
สุดยอดคู่มือครู 14
พเิ ศษ
ค�ำถามพัฒนากระบวนการคิด 71
เป็นค�ำถามท้ายหนว่ ยการเรยี นรู้ ๑. วัฒนธรรมที่นักเรียนได้รับการถ่ายทอดมาจากครอบครัว
ให้ผเู้ รยี นไดฝ้ กึ คดิ วเิ คราะห์ มีอะไรบ้าง
๒. การทักทายผู้ใหญ่โดยการไหว้แสดงถึงอุปนิสัยของคนไทย
อย่างไร
๓. วัฒนธรรม ประเพณีและภูมิปัญญาไทยมีคุณค่าต่อสังคมไทย
อย่างไร
๔. นักเรียนจะอนุรักษ์ภาษาไทยได้อย่างไร
๕. ประเพณีที่สำคัญในชุมชนของนักเรียนคือประเพณีใด
มีความสำคัญอย่างไร
๖. ประเพณีลอยกระทงมีความสำคัญอย่างไร
๗. ภูมิปัญญาไทยในท้องถิ่นของนักเรียนมีอะไรบ้าง
๘. ภูมิปัญญาไทยมีความสำคัญต่อสังคมไทยอย่างไร
๙. นักเรียนคิดว่าภูมิปัญญาไทยสามารถนำมาแก้ไขปัญหา
ในชีวิตประจำวันได้หรือไม่ อย่างไร
๑๐. นักเรียนจะอนุรักษ์วัฒนธรรม ประเพณีและภูมิปัญญาไทย
ได้อย่างไร
15 สุดยอดคู่มือครู
พเิ ศษ
สรุป 70
สรุปความคดิ รวบยอด สรุป
ของเน้อื หาในแต่ละ
หน่วยการเรยี นรู้ วัฒนธรรมและประเพณีไทย เป็นสิ่งที่แสดงถึงความเจริญรุ่งเรือง
ของมนุษย์ มีการถ่ายทอดและปฏิบัติสืบต่อกันมา นอกจากนี้ยังมี
ภูมิปัญญาไทยซึ่งเป็นสิ่งที่คนในชุมชนคิดค้นขึ้นเพื่อใช้ในการดำรง
ชีวิต นักเรียนควรสืบทอดวัฒนธรรม ประเพณีไทย และภมู ปิ ญั ญาไทย
ให้คงอยู่สืบต่อไป
ภูมิปัญญาไทย www.panyathai.or.th
๑. ให้นักเรียนยกตัวอย่างวัฒนธรรม ประเพณี และภูมิปัญญาไทย
ที่นักเรียนรู้จักและแลกเปลี่ยนความคิดเห็นกับเพื่อนในชั้นเรียน
๒. ให้นักเรียนแบ่งกลุ่มทำโครงงานเรื่องวัฒนธรรม ประเพณี และ
ภูมิปัญญาที่สำคัญของชุมชนที่ควรภาคภูมิใจและควรอนุรักษ์
๓. ให้นักเรียนวาดภาพประเพณีและวัฒนธรรมในชุมชนที่นักเรียน
ภาคภูมิใจ และออกมานำเสนอหน้าชั้นเรียน
สุดยอดคู่มือครู 16
ประวตั ศิ าสตร์หนังสอื เรยี นรายวชิ าพ้นื ฐาน
ชน้ั ประถมศึกษาปที ่ี ๒ ป.๒
กลมุ่ สาระการเรยี นรู้สังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม
ตามหลักสตู รแกนกลางการศึกษาขนั้ พืน้ ฐาน พุทธศกั ราช ๒๕๕๑
ผเู้ รยี บเรยี ง
ผู้ชว่ ยศาสตราจารยพ์ ลบั พลงึ คงชนะ
ผตู้ รวจ
ดร.กรา่ ง ไพรวรรณ
อาจารยส์ มพงษ์ พละสูรย์
อาจารยส์ ายณั ห์ พละสูรย์
บรรณาธิการ
ศาสตราจารย์ ดร.ฉตั รทพิ ย์ นาถสภุ า
สงวนลิขสิทธิ์
บรษิ ทั พฒั นาคุณภาพวชิ าการ (พว.) จำากัด
พ.ศ. ๒๕๖๔
สถาบันพัฒนาคณุ ภาพวิชาการ (พว.)
๑๒๕๖/๙ ถนนนครไชยศรี แขวงถนนนครไชยศรี เขตดสุ ติ กรุงเทพฯ ๑๐๓๐๐
โทร. ๐-๒๒๔๓-๘๐๐๐ (อตั โนมตั ิ ๑๕ สาย), ๐-๒๒๔๑-๘๙๙๙
แฟกซ์ : ทกุ หมายเลข, แฟกซอ์ ตั โนมัติ : ๐-๒๒๔๑-๔๑๓๑, ๐-๒๒๔๓-๗๖๖๖
website : www.iadth.com
หนังสือเรียนรายวิชาพื้นฐาน ประวัติศาสตร์ ชั้นประถมศึกษาปีที่ ๒
กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม ได้จัดทำาขึ้นเพื่อใช้เป็น
สื่อการเรียนการสอนในระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ ๒ ซึ่งมีเนื้อหาครบถ้วนตาม
มาตรฐานการเรียนรู้ และตัวชี้วัดที่กำาหนดในหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน
พุทธศักราช ๒๕๕๑ โดยมุ่งให้ผู้เรียนได้ศึกษาเรื่องราวเกี่ยวกับประวัติศาสตร์
โดยมีการนำาเสนอเนื้อหาที่เหมาะสมกับพัฒนาการของผู้เรียน ข้อมูลที่ทันสมัย
และใช้ภาพประกอบที่สวยงาม เพื่อให้เกิดความน่าสนใจ กระตุ้นให้ผู้เรียน
เกิดกระบวนการคิดและเกิดความสนใจศึกษาเพิ่มเติม นอกจากนี้ยังช่วย
หล่อหลอมให้ผู้เรียนมีจิตสำานึกและภาคภูมิใจในความเป็นไทย
ในหนังสือเรียนมีองค์ประกอบดังนี้ ผังสาระการเรียนรู้ สาระสำาคัญ เนื้อหา
และข้อเท็จจริงที่ถูกต้อง เว็บไซต์แนะนำา ความรู้เพิ่มเติม อนุรักษ์สิ่งแวดล้อม
ปลอดภัยไว้ก่อน กิจกรรมการเรียนรู้ และคำาถามพัฒนากระบวนการคิด
ผู้เขียนหวังเป็นอย่างยิ่งว่า หนังสือเรียนเล่มนี้จะเป็นประโยชน์ต่อการเรียน
การสอนและบรรลุตามจุดมุ่งหมายของหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน
พุทธศักราช ๒๕๕๑
คณะผู้จัดทำ�
สถ�บันพัฒน�คุณภ�พวิช�ก�ร (พว.)
A ขั้นปฏิบัติและสรุปความรู้หลังการปฏิบัติ Applyขinั้นgสื่อthสeารCแoลmะนm�ำuเnสiนcaอtion Skill ขั้นSปeรlะfเม-Rินeเพg่ือuเพla่ิมtคinุณgค่า
pplying and Constructing the Knowledge
เสริมความรู้ ครูควรสอน ตัวชี้วัด รอบรู้อาเซียนและโลก
asean
เปา้ หมายการเรยี นรู้
ตัวช้ีวัด
มาตรฐานการเรยี นรู้
มาตรฐาน ส ๔.๑
๑. ใช้คำระบุเวลาที่แสดงเหตุการณ์ในอดีต ปัจจุบัน และอนาคต (ส ๔.๑ ป.๒/๑) เข้าใจความหมาย ความสำ�คัญของเวลาและ
๒. ลำดับเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นในครอบครัวหรือในชีวิตของตนเองโดยใช้หลักฐานที่เกี่ยวข้อง (ส ๔.๑ ป.๒/๒) ยุคสมัยทางประวัติศาสตร์ สามารถใช้วิธีการ
ทางประวัติศาสตร์มาวิเคราะห์เหตุการณ์
ผังสาระการเรียนรู้
วันสำคัญที่ปรากฏในปฏิทิน
ตา่ ง ๆ อยา่ งเปน็ ระบบ
ช่วงเวลาในอดีต
ช่วงเวลาและวันสำคัญ
ท่ีแสดงเหตุการณ์สำคัญ
สมรรถนะสำ�คัญของผเู้ รียน
ปัจจุบัน
อนาคต
ในปฏิทิน
ในอดีตและปัจจุบัน
๑. ความสามารถในการสอ่ื สาร
และการใช้คำ
๒. ความสามารถในการคดิ
บอกช่วงเวลา
และกชา่วรงเเรวียลงาล
ำดับ
๓. ความสามารถในการแกป้ ญั หา
เพื่อแสดงเหตุการณ์
เหตุการณ์
๔. ความสามารถในการใชท้ กั ษะชวี ติ
การเรียงลำดับเหตุการณ์
คณุ ลกั ษณะอนั พึงประสงค์
ที่เกิดขึ้นกับตนเองและครอบครัว
วิธีการสืบค้นเหตุการณ์ที่เกิดขึ้น
ใฝเ่ รียนรู้
กับตนเองและครอบครัว
ตวั ชว้ี ดั ที่ ๔.๑ ต้ังใจ เพียรพยายามในการเรยี น
โดยใช้หลักฐานที่เกี่ยวข้อง
การใช้คำบอกช่วงเวลา
การใช้เส้นเวลา
และเขา้ ร่วมกจิ กรรมการเรียนรู้
แสดงเหตุการณ์ท่ีเกิดข้ึน
ลำดับเหตุการณ์ท่ีเกิดข้ึน
ตวั ชว้ี ดั ท่ี ๔.๒ แสวงหาความรู้จากแหล่ง
สาระสำคัญ
ในครอบครัวหรือในชีวิตตนเอง
กับตนเอง
และครอบครัว
เรียนรู้ต่าง ๆ ทั้งภายในและภายนอก
โรงเรียน ด้วยการเลือกใช้ส่ืออย่างเหมาะสม
๑. การใช้คำบอกช่วงเวลาเพื่อแสดงเหตุการณ์ช่วยให้ทราบว่าเหตุการณ์ใดเป็น บันทึกความรู้ วิเคราะห์ สรุปเป็นองค์ความรู้
อดีต ปัจจุบัน หรืออนาคต และสามารถนำ�ไปใชใ้ นชีวติ ประจ�ำ วันได้
๒. การเรียงลำดับเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นกับตนเองและครอบครัวจะทำให้ทราบว่า
เหตุการณ์ใดเกิดขึ้นก่อน-หลัง และสามารถนำไปเล่าให้ผู้อื่นฟังได้ มุง่ มนั่ ในการท�ำ งาน
ตวั ชี้วดั ที่ ๖.๑ ตั้งใจและรับผิดชอบในการ
ปฏิบัติหนา้ ท่ีการงาน
ตัวชีว้ ัดท่ี ๖.๒ ท�ำ งานดว้ ยความเพยี รพยายาม
และอดทนเพอื่ ให้งานสำ�เรจ็ ตามเปา้ หมาย
บูรณาการทักษะศตวรรษท่ี 21
นักเรียนแบ่งออกเป็น ๙ กลุ่ม ตามจำ�นวนประเทศสมาชิกอาเซียน โดยยกเว้น
ประเทศไทย และให้แต่ละกลุ่มร่วมกันสืบค้นข้อมูลจากแหล่งการเรียนรู้ต่าง ๆ
เกี่ยวกับวันสำ�คัญของประเทศน้ัน ๆ ท่ีปรากฏในปฏิทินว่ามีวันสำ�คัญใดบ้าง
ตรงกับวันใด และมีความสำ�คัญอย่างไร จากน้ันร่วมกันคิดรูปแบบการนำ�เสนอ
เกี่ยวกับวันสำ�คัญของประเทศสมาชิกที่ร่วมกันสืบค้นเพื่อนำ�ไปเผยแพร่ให้กับ
สมาชิกในโรงเรยี น ครอบครวั หรือชมุ ชนใหไ้ ด้รับทราบ
5 สุดยอดคู่มือครู
GPAS 5 Steps ขั้นสังGเกตatรhวeบrรiวnมgข้อมูล ข้ันคิดวิPเคrรoาcะหe์แsลsะiสnรgุปความรู้
บูรณาการทักษะศตวรรษท่ี 21
ข้อสอบเน้นสมรรถนะ
St St ตวั ชีว้ ดั
ส ๔.๑ ป.๒/๑ ๑. ชว่ งเวลาและวันสำคญั ในปิทนิ
ภาระงาน/ชนิ้ งาน
๑.๑
ช่วงเวลาในอดีต
ปจั จุบนั
อนาคต
และการใชค้ ำบอกชว่ งเวลาเพอ่ื แสดงเหตกุ ารณ์
แต่งนิทานท่ีใช้คำ�บอกช่วงเวลาในอดีต ช่วงเวลา หมายถึง เวลาที่เริ่มต้นของเหตุการณ์ใดเหตุการณ์หนึ่ง
ปัจจบุ นั และอนาคต จนถึงเวลาที่สิ้นสุดของเหตุการณ์นั้น แต่เนื่องจากเวลาผ่านไปเรื่อย ๆ
จึงแบ่งเวลากว้าง ๆ ไว้ดังนี้
ep 1
อดีต อ่านว่า อะ-ดีด หมายถึง ช่วงเวลาที่ผ่านไปแล้ว เช่น
ขั้นสงั เกต วานนี้ เดือนก่อน ปีก่อน
รวบรวมข้อมลู ปัจจุบัน อ่านว่า ปัด-จุ-บัน หมายถึง ช่วงเวลาที่กำลังเป็นอยู่
ในขณะนี้ เช่น วันนี้ เดือนนี้ ปีนี้
๑. นักเรยี นร่วมกนั สนทนา โดยใชค้ �ำ ถาม
ดงั น้ี อนาคต อ่านว่า อะ-นา-คด หมายถึง ช่วงเวลาที่ยังมาไม่ถึง
เช่น พรุ่งนี้ เดือนหน้า ปีหน้า
• นักเรียนคิดว่าเพราะเหตุใดเรา ตัวอย่าง เรื่องราวที่เกิดขึ้นตามลำดับเวลา
จึงจำ�เป็นต้องเข้าใจความหมายของ
ค�ำ บอกชว่ งเวลาตา่ ง ๆ (ตวั อยา่ งค�ำ ตอบ
เพื่อให้เกิดการส่ือสารที่เข้าใจตรงกัน
เกยี่ วกบั ชว่ งเวลาทเ่ี กดิ เหตกุ ารณต์ า่ งๆขนึ้ )
๒. นักเรียนร่วมกันศึกษาเนื้อหาเร่ือง
ช่วงเวลาในอดีต ปัจจุบัน อนาคต
และการใช้คำ�บอกช่วงเวลาเพื่อแสดง
เหตกุ ารณ์
ep 2 ขัน้ คดิ วเิ คราะห์
และสรุปความรู้
๓. นักเรียนพิจารณาบัตรคำ�เกี่ยวกับคำ� ไข่ ลูกไก่ ไก่ที่โตเต็มวัย
บอกชว่ งเวลาทแี่ สดงเหตกุ ารณใ์ นอดตี
ปัจจุบัน และอนาคต และร่วมกัน ข้อสอบเน้นสมรรถนะ
จำ�แนกว่าคำ�บอกช่วงเวลาใดเป็น
คำ�บอกช่วงเวลาที่แสดงเหตุการณ์ใน ข้อใดกลา่ วถงึ ชว่ งเวลาในปัจจุบัน
อดีต ปัจจุบัน และอนาคต โดยใช้ ๑ เวลาทีย่ งั มาไมถ่ งึ
แผนภาพความคิด ดงั ตวั อย่าง ๒ เวลาทผี่ ่านมาแล้ว
๓ เวลาที่เกดิ ข้นึ ในขณะน้ี
คำ� บอกช่วงเวลา ช่วั โมง เมือ่ สัปดาห์ เดอื น ปกี อ่ น (เฉลย ๓ เพราะช่วงเวลาในปจั จุบัน คอื ช่วงเวลาที่ก�ำ ลงั เป็นอยใู่ นขณะนี้
ในอดตี ก่อน วานนี้ ก่อน กอ่ น สว่ น ๑ เปน็ เวลาทย่ี ังมาไม่ถึง คอื อนาคต และ ๒ เป็นเวลาท่ผี า่ นมาแลว้
คือ อดีต)
ค�ำบอกชว่ งเวลา ชัว่ โมง วนั นี้ สปั ดาห์ เดอื น ปนี ้ี
ในปัจจบุ นั นี้ นี้ นี้
ค�ำบอกช่วงเวลา ชว่ั โมง พรุง่ นี้ สัปดาห์ เดือน ปหี นา้
ในอนาคต หนา้ หนา้ หนา้
สุดยอดคู่มือครู 6
A ข้ันปฏิบัติและสรุปความรู้หลังการปฏิบัติ Applyขin้ันgส่ือthสeารCแoลmะนm�ำuเnสiนcaอtion Skill ขั้นSปeรlะfเม-Rินeเพgื่อuเพlaิ่มtคinุณgค่า
pplying and Constructing the Knowledge
เสริมความรู้ ครูควรสอน ตัวชี้วัด รอบรู้อาเซียนและโลก
ep 2asean
St ขนั้ คดิ วิเคราะห์
และสรุปความรู้
ในอดีตแม่ไก่ออกไข่มา และในปัจจุบันนี้ไข่ได้ฟักตัวออกมา ๔. นักเรียนพิจารณาแถบประโยค
เป็นลูกไก่แล้ว ในอนาคตลูกไก่จะเจริญเติบโตขึ้นเป็นไก่ที่โตเต็มวัย เหตุการณ์ท่ีเกิดขึ้นในชีวิตประจำ�วัน
ดังนั้นการเจริญเติบโตของไก่จึงต้องอาศัยช่วงเวลา ดงั น้ี
วันเวลามีความสำคัญ และเกี่ยวข้องกับการดำเนินชีวิตของมนุษย์ เดนิ ทางมาโรงเรียน
การรู้ช่วงเวลาจะทำให้รู้ว่ามีเหตุการณ์สำคัญเกิดขึ้นเมื่อใด เหตุการณ์ใด รบั ประทานอาหารกลางวัน
เกิดก่อน และเหตุการณ์ใดเกิดหลัง เรียนหนงั สือในโรงเรยี น
ในชีวิตประจำวันของนักเรียน มีคำใช้บอกเวลา บอกเล่า
เหตุการณ์ที่เกิดขึ้น ตัวอย่างเช่น ทำ�การบ้าน
เตรียมตวั เข้านอน
เมื่อวานนี้ ฉันและ จากน้ันร่วมกันวิเคราะห์ว่าเหตุการณ์
ครอบครัวไปทำบุญ ใดเป็นเหตุการณ์ที่เกิดข้ึนในอดีต
ที่วัด ปัจจุบัน และอนาคต แล้วสรุปเป็น
ความรรู้ ว่ มกัน
บูรณาการทักษะศตวรรษท่ี 21
๕. นักเรียนร่วมกันวิเคราะห์ผลท่ีเกิดข้ึน
จากการแสดงลำ�ดับเหตุการณ์โดยใช้
ค�ำ บอกชว่ งเวลาเปน็ แผนภาพความคดิ
ดังตวั อย่าง
วันน้ี ฉันไปสวนสาธารณะ ถา้ ปฏิบตั ิ ผลทเ่ี กดิ ขน้ึ
(อ่านว่า สวน-สา-ทา-ระ- การแสดงล�ำดับ ททำให้ทราบวา่
นะ) กับแม่ เหตุการณ์โดยใช้ เหตุการณ์นัน้ เกดิ ใน
คำ� บอกชว่ งเวลา ช่วงเวลาใด
ถา้ ไม่ปฏบิ ตั ิ ผลทเ่ี กิดขึน้
ไมส่ ามารถล�ำดับ
เหตกุ ารณท์ ่เี กิดขนึ้
ได้
นักเรียนแบ่งกลุ่มร่วมกันศึกษาค้นคว้าค�ำระบุเวลาท่ีแสดงเหตุการณ์ในอดีต
ปัจจุบัน และอนาคต ในภาษาอังกฤษ จากน้ันน�ำมาจัดท�ำป้ายนิเทศเผยแพร่
ความรู้ให้กบั สมาชกิ ในโรงเรียน
ชว่ งเวลาและวนั ส�ำ คัญ
ในปฏิทิน
7 สุดยอดคู่มือครู
GPAS 5 Steps ข้ันสังGเกตatรhวeบrรiวnมgข้อมูล ขั้นคิดวิPเคrรoาcะหe์แsลsะiสnรgุปความรู้
บูรณาการทักษะศตวรรษที่ 21 ข้อสอบเน้นสมรรถนะ
St Step 2 ขัน้ คดิ วเิ คราะห์
และสรุปความรู้
๖. นักเรียนคิดประเมินเพื่อเพิ่มคุณค่า พรุ่งน้ี ฉันต้อง
แล้วสรุปเป็นความคิดรวบยอด โดย ไปโรงเรียน
ใช้คำ�ถาม ดังนี้
ตัวอย่างการเล่าเรื่องราวท่ีแสดงให้เห็นเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นก่อน-หลัง
• การรู้ช่วงเวลาและสามารถ ปีที่แล้วฉันเรียนอยู่ชั้นประถมศึกษาปีที่ ๑ ปีนี้ฉันเรียนอยู่ชั้น
เรยี งล�ำ ดบั เหตกุ ารณท์ เี่ กดิ ขน้ึ ได้ กอ่ ให้ ประถมศึกษาปีที่ ๒ วันนี้ครูให้ฉันออกมาเล่าประวัติของตนเองให้
เกิดประโยชน์อย่างไร (ตวั อย่างค�ำ ตอบ เพื่อน ๆ ฟังหน้าชั้นเรียน
สามารถวางแผนสิ่งท่ีต้องปฏิบัติในชีวิต ฉันเล่าให้เพื่อน ๆ ฟังว่าเมื่อตอนที่ฉันเกิด พ่อแม่ ปู่ย่า ตายาย
และญาติ ๆ ต่างดีใจ เพราะฉันเป็นหลานผู้หญิงคนแรกของ
ประจำ�วันไดด้ ว้ ยความรอบคอบ เกิดการใช้ ครอบครัว พ่อแม่เลี้ยงดูฉันด้วยความรัก สอนให้ฉันเป็นคนดีและ
รู้จักเก็บออมเงิน เมื่อวานนี้เป็นวันคล้ายวันเกิดของฉัน พ่อและแม่
เวลาอย่างคุ้มค่าและเหมาะสมในแต่ละ จึงพาฉันไปทำบุญที่วัด และพาไปเที่ยวสวนสัตว์ ฉันดีใจที่ได้เห็น
สัตว์ต่าง ๆ มากมาย
กจิ กรรมท่ปี ฏบิ ัติ) ในอนาคตเมื่อเรียนจบแล้วฉันอยากเป็นสัตวแพทย ์ (อ่านว่า
สถ้าัดฉ-ันตเะป-็นวเะด-็กแดพี ดแ) ลเะพตื่อั้งใจจะเรไดียน้ดหูแนลังรสักือษ าปสีหัตนว้า์ทแี่เมจ่จ็บะปอวนยุญ าแตม ่บ(ออ่ากนวว่า่า
ep 3 ขัน้ ปฏบิ ัติ อะ-นุ-ยาด) ให้ฉันเลี้ยงสุนัขได้
แหลละังสกราปุรปควฏาบิ มตั ริู้
๗. นักเรียนแบ่งกลุ่มตามความเหมาะสม
เพ่ือแต่งนิทานหรือแสดงบทบาท
สมมุติเกี่ยวกับการใช้คำ�บอกช่วงเวลา
มากลมุ่ ละ ๑ เรื่อง จากนน้ั แต่ละกลุ่ม
วางแผนการทำ�งานโดยมอบหมาย
ห น้ า ท่ี ใ ห้ ส ม า ชิ ก ก ลุ่ ม ไ ด้ เ ข้ า ม า มี
ส่วนร่วมในการทำ�กิจกรรม เช่น
การวางโครงเร่อื งในนิทาน บทสนทนา
ท่ีนำ�มาใช้ในการแสดงโดยให้สมาชิก
กลุ่มทุกคนมีส่วนร่วมในการตัดสินใจ
และเลอื กสิ่งทดี่ ีหรือเหมาะสมทีส่ ุด
สุดยอดคู่มือครู 8
A ขั้นปฏิบัติและสรุปความรู้หลังการปฏิบัติ Applyขin้ันgสื่อthสeารCแoลmะนm�ำuเnสiนcaอtion Skill ข้ันSปeรlะfเม-Rินeเพg่ือuเพla่ิมtคinุณgค่า
pplying and Constructing the Knowledge
เสริมความรู้ ครูควรสอน ตัวช้ีวัด รอบรู้อาเซียนและโลก
St St St asean
แผนผังแสดงคำระบุเวลา ep 3 ขน้ั ปฏบิ ตั ิ
ที่แสดงเหตุการณ์ที่เกิดขึ้น และสรุปความรู้
หลงั การปฏิบตั ิ
อดีต ปัจจุบัน อนาคต
๘. นักเรียนร่วมกันสรุปสิ่งท่ีเข้าใจเป็น
ปีที่แล้ว ปีนี้ ปีหน้า ความรู้รว่ มกนั ดงั นี้
เดือนที่แล้ว เดือนนี้ เดือนหน้า • การรู้ช่วงเวลาเหตุการณ์ในอดีต
ปัจจุบัน และอนาคตทำ�ให้สามารถ
เรยี งล�ำ ดบั เหตกุ ารณต์ า่ ง ๆ ไดถ้ กู ตอ้ ง
ep 4
เมื่อวานนี้ วันนี้ พรุ่งนี้ ขนั้ สอ่ื สารและนำ� เสนอ
จากเร่ืองราวแสดงให้เหน็ ว่าการใชค้ ำบอกช่วงเวลา ๙. นักเรียนแต่ละกลุ่มออกมาเล่านิทาน
จะทำให้ทราบว่าเหตุการณ์ใดเกดิ ขึ้นกอ่ น-หลัง และมี หรือแสดงบทบาทสมมุติท่ีมีการใช้
ค�ำ บอกช่วงเวลาหน้าชั้นเรียน
ความเก่ียวขอ้ งสัมพันธ์กนั อย่างไร
๑.๒
วันสำคญั ทป่ี รากฏในปฏิทินทแ่ี สดงเหตกุ ารณส์ ำคัญ
5ep ขน้ั ประเมนิ เพอ่ื เพมิ่ คุณคา่
ในอดตี และปจั จบุ นั
บรกิ ารสังคม
ปฏิทิน (อ่านว่า ปะ-ติ-ทิน) คือ เครื่องมือสำหรับดูวัน เดือน และจิตสาธารณะ
ปี โดยปฏิทินจะแสดงวันสำคัญต่าง ๆ ว่าตรงกับวันใด
๑๐. นักเรียนนำ�นิทานไปเล่าหรือแสดง
นักเรยี นร้จู กั บทบาทสมมุติเพื่อเผยแพร่ความรู้
วนั สำคัญใดบา้ งคะ แก่สมาชิกในโรงเรียน และบอกเล่า
ประสบการณ์การทำ�งานกลุ่มให้ผู้อ่ืน
ได้รับทราบ
บูรณาการทักษะศตวรรษที่ 21
นักเรียนร่วมกันจัดทำ�ตารางแสดงคำ�บอกช่วงเวลาต่าง ๆ จากน้ันนำ�ไปติด
เปน็ ปา้ ยนเิ ทศและตกแตง่ ให้สวยงาม
9 สุดยอดคู่มือครู
GPAS 5 Steps ขั้นสังGเกตatรhวeบrรiวnมgข้อมูล ข้ันคิดวิPเคrรoาcะหe์แsลsะiสnรgุปความรู้
บูรณาการทักษะศตวรรษที่ 21
ข้อสอบเน้นสมรรถนะ
ตวั ช้วี ดั 10
ส ๔ .๑ ป.๒/๑ ปฏทิ ิน ๒๕๖๒/๒๐๑๙
ภาระงาน/ช้ินงาน
แบบบนั ทกึ วนั สำ�คัญในปฏิทนิ
ep 1 มกราคม กมุ ภาพนั ธ มนี าคม เมษายน
อาอา จ จ ออ พพ พพฤฤ ศศ สส
ขน้ั สงั เกต อาอา จ จ ออ พพ พพฤฤ ศศ สส อาอา จ จ ออ พพ พพฤฤ ศศ สส อาอา จ จ ออ พพ พพฤฤ ศศ สส ๑ ๑ ๒๒ ๓๓ ๔๔ ๕๕ ๖๖
รวบรวมข้อมลู ๑๑ ๒๒ ๓๓ ๔๔ ๕๕ ๑๑ ๒๒ ๑๑ ๒ ๒๑๗๑๔๑๗๔ ๒๑๑๘๕๒๕๘ ๒๑๙๑๖๓๙๖ ๒๑๑๑๑๗๐๔๗๐ ๒๑๑๑๑๘๑๕๘๑ ๑๑๑๑๒๒๙๒๙๖ ๑๑๓๓
St ๒๒๒๐๗๐
๑. นักเรียนแบ่งกลุ่มเพื่อสังเกตปฏิทิน ๒๑๑๖๓๐๖๓ ๒๑๗๑๔๑๗๔ ๒๑๑๘๒๕๕๘ ๒๑๑๙๓๖๙๖ ๑๒๑๑๑๐๗๗๔๐ ๑๒๑๑๑๘๘๑๑๕ ๑๑๑๒๑๒๙๒๙๖ ๑๑๓๑๗๐๓๐ ๑๑๑๔๘๑๑๔ ๑๑๑๕๒๙๕๒ ๑๒๑๖๓๖๓๐ ๑๑๒๗๔๗๔๑ ๑๒๑๘๕๘๕๒ ๑๒๑๙๖๙๖๓ ๑๑๑๓๗๐๓๐ ๑๑๑๔๘๑๑๔ ๑๑๑๕๕๒๙๒ ๑๑๒๖๓๖๓๐ ๑๑๒๗๗๔๔๑ ๑๒๑๘๕๘๕๒ ๑๒๑๖๙๙๖๓ ๒๒๘๑ ๒๒๙๒ ๓๒๐๓ ๒๔ ๒๕ ๒๖ ๒๗
ปปี จั จบุ นั รปู แบบตา่ ง ๆ จากนนั้ รว่ มกนั ๒๒๗๐ ๒๒๘๑ ๒๒๙๒ ๒๓๐๓ ๒๓๑๔ ๒๕ ๒๖ ๒๑๔๗ ๒๑๕๘ ๒๑๙๖ ๒๗๐ ๒๑๘ ๒๒ ๒๓ ๒๑๔๗ ๒๑๘๕ ๑๒๙๖ ๒๗๐ ๒๑๘ ๒๒๒๙ ๒๓๓๐
สนทนา โดยใช้ค�ำ ถาม ดงั น้ี ๒๗ ๒๘ ๒๙ ๓๐ ๓๑ ๒๔ ๒๕ ๒๖ ๒๗ ๒๘ ๓๒๑๔ ๒๕ ๒๖ ๒๗ ๒๘ ๒๙ ๓๐ ๒๘ ๒๙ ๓๐
๓๑
• ในปฏิทินบอกข้อมูลอะไรบ้าง พฤษภาคม มถิ ุนายน สงิ หาคม
(ตัวอย่างคำ�ตอบ ช่ือวัน เดือน ปี ข้างข้ึน อาอา จ จ ออ พพ พพฤฤ ศศ สส อาอา จ จ ออ พพ พพฤฤ ศศ สส กรกฎาคม
๑๑ ๒๒ ๒๑๑๑๑๓๗๓๐๗๐๔ ๑๑๒๑๑๔๔๘๑๑๘๕ ๑๑ ออาา จจ ออ พพ พฤฤ ศศ สส
ขา้ งแรม วนั สำ�คญั ) ๑๑๕๑๒๙๕๒ ๒๑๑๖๓๖๓๐ ๑๑๒๗๗๔๔๑ ๑๒๑๘๕๘๒๕ ๒๑๑๙๙๖๓๖ อาอา จ จ ออ พพ พพฤฤ ศศ สส ๑ ๒ ๓๓
• นักเรียนรู้จักวันสำ�คัญในปฏิทิน ๒๑๖๙ ๒๒๗๐ ๒๒๑๘ ๒๒๒๙ ๓๒๐๓ ๒๓๑๔ ๒๕ ๑๒๙๖๒๙ ๑๑๓๗๑๐๓๐ ๑๑๑๔๘๑๔๑ ๑๑๑๕๒๙๕๒ ๑๒๑๖๖๓๓๐ ๑๒๑๗๗๔๔๑ ๑๒๑๘๘๕๕๒ ๑๑ ๒๒ ๓๓ ๔๔ ๕ ๖๖
๒๓๑๒๐๓๖๓ ๒๑๔๗ ๒๑๕๘ ๒๑๖๙ ๒๒๗๐ ๒๒๑๘ ๒๒๒๙ ๑๑๔๑๑๘๔๑ ๑๑๑๕๒๙๕๒ ๑๑๒๖๓๖๓๐ ๑๒๑๗๗๔๔๑ ๑๒๑๕๘๘๕๒ ๑๒๑๙๙๖๓๖ ๑๑๒๑๑๗๐๗๐๔
วันใดบา้ ง (ตวั อยา่ งคำ�ตอบวันสงกรานต์ ๒๖ ๒๗ ๒๘ ๒๙ ๓๐ ๓๑ ๒๔ ๒๕ ๒๖ ๒๗ ๒๘ ๒๙ ๒๑๑๗๔๑๗๔ ๒๑๑๘๕๒๕๘ ๒๑๑๙๙๓๖๖ ๒๑๑๑๑๗๐๗๔๐ ๑๒๑๑๑๘๘๑๑๕ ๑๑๑๒๑๒๙๒๙๖ ๑๒๒๒๑๓๐๓๗๐ ๒๑๕๘ ๒๑๖๙ ๒๗๐ ๒๒๑๘ ๒๒๒๙ ๒๓๓๐ ๒๓๔๑
วันปิยมหาราช) ๒๒๘๑ ๒๙๒ ๒๓๓๐ ๒๓๔๑ ๒๕ ๒๖ ๒๗ ๒๕ ๒๖ ๒๗ ๒๘ ๒๙ ๓๐ ๓๑
• นักเรียนคิดว่าปฏิทินมีประโยชน์ ๒๘ ๒๙ ๓๐ ๓๑
ต่อชีวิตประจำ�วันของนักเรียนอย่างไร ๓๐
(ตัวอย่างคำ�ตอบ ช่วยให้ทราบวัน เดือน พฤศจิกายน
กันยายน ตลุ าคม ธนั วาคม
ปี และวันส�ำ คัญต่าง ๆ) อาอา จ จ ออ พพ พพฤฤ ศศ สส อาอา จ จ ออ พพ พพฤฤ ศศ สส
๒. นักเรียนร่วมกันศึกษาเนื้อหาเร่ือง ๑๑ ๒๒ ๓๓ ๔๔ ๕๕ ๖๖ ๗๗ อาอา จ จ ออ พพ พพฤฤ ศศ สส ๑๑ ๒๒ ออาา จจ ออ พพ พพฤฤ ศศ สส
๒๑๑๘๕๒๕๘ ๒๑๑๙๖๓๙๖ ๒๑๑๑๑๗๐๗๐๔ ๒๑๑๑๑๘๑๑๘๕ ๑๑๑๑๒๒๙๒๙๖ ๑๒๒๒๑๓๐๓๗๐ ๑๒๑๔๔๑ ๑๑ ๒๒ ๓๓ ๔๔ ๕๕ ๑๑ ๒๒ ๓๓ ๔๔ ๕๕ ๖๖ ๗๗
วันสำ�คัญที่ปรากฏในปฏิทินที่แสดง ๒๒๑๘ ๑๑๑๓๗๐๓๐ ๑๑๑๔๘๑๑๔ ๑๑๑๕๕๒๙๒ ๑๑๒๖๓๖๓๐ ๑๑๒๗๗๔๔๑ ๑๒๑๘๕๘๕๒ ๑๒๑๙๙๖๖๓ ๒๑๑๘๕๒๕๘ ๒๑๑๙๖๓๙๖ ๒๑๑๑๑๗๐๔๗๐ ๒๑๑๑๑๘๑๘๕๑ ๑๑๑๑๒๙๒๒๙๖ ๒๑๒๒๑๓๐๓๗๐ ๑๒๒๒๑๔๑๔๘๑
เหตกุ ารณ์สำ�คัญในอดีตและปจั จบุ นั ๒๒๙๒ ๓๒๐๓ ๒๔ ๒๕ ๒๖ ๒๗ ๒๘ ๒๑๑๖๓๐๓๖ ๒๑๗๑๔๑๗๔ ๒๑๑๘๕๒๕๘ ๒๑๑๙๖๓๙๖ ๑๒๑๑๑๐๗๔๐๗ ๑๒๑๑๑๘๑๕๑๘ ๑๑๑๒๑๒๙๒๙๖ ๒๑๔๗ ๒๑๕๘ ๒๑๙๖ ๒๒๗๐ ๒๒๑๘ ๒๒๒๙ ๒๓๓๐ ๒๒๙๒ ๒๓๐๓ ๒๓๑๔ ๒๕ ๒๖ ๒๗ ๒๘
๒๒๗๐ ๒๒๘๑ ๒๒๙๒ ๓๒๐๓ ๓๒๑๔ ๒๕ ๒๖ ๒๔ ๒๕ ๒๖ ๒๗ ๒๘ ๒๙ ๓๐ ๒๙ ๓๐ ๓๑
๒๙ ๓๐ ๒๗ ๒๘ ๒๙ ๓๐ ๓๑
ตัวอย่างวันสำาคัญที่ปรากฏในปฏิทิน พุทธศักราช ๒๕๖๒
● วันขึ้นปีใหม่ ตรงกับวันอังคารที่ ๑ มกราคม เป็นวันขึ้นศักราชใหม่
ทุกคนในครอบครัวจะไปทำาบุญตักบาตร จะมีการจัดงานเฉลิมฉลอง
ต้อนรับวันขึ้นปีใหม่ และมีการให้ของขวัญกัน
เสริมความรู้ ครูควรสอน
ปฏิทิน การนับวัน เดือน ปี อย่างเป็นทางการของปฏิทินไทยเป็นการนับตาม
ระบบสุริยคติ เป็นการนับโดยถือเอาดวงอาทติ ยเ์ ปน็ หลัก คอื คิดจากการโคจร
ของโลกรอบดวงอาทิตย์ครบ ๑ รอบ เปน็ เวลา ๑ ปี
สุดยอดคู่มือครู 10
A ข้ันปฏิบัติและสรุปความรู้หลังการปฏิบัติ Applyขin้ันgสื่อthสeารCแoลmะนm�ำuเnสiนcaอtion Skill ขั้นSปeรlะfเม-Rินeเพg่ือuเพla่ิมtคinุณgค่า
pplying and Constructing the Knowledge
เสริมความรู้ ครูควรสอน ตัวชี้วัด รอบรู้อาเซียนและโลก
ep 2asean
น ขัน้ คิดวเิ คราะห์
11 และสรุปความรู้
St
● วันมาฆบูชา (อา่ นวา่ มา-คะ-บ-ู ชา) ตรงกบั วนั ขน้ึ ๑๕ คา่ํ เดอื น ๓ ๓. นกั เรยี นพจิ ารณาชอื่ ตวั อยา่ งวนั ส�ำ คญั
ซง่ึ ใน พ.ศ. ๒๕๖๒ ตรงกบั วนั องั คารท่ี ๑๙ กมุ ภาพนั ธ์ เปน็ วนั สาํ คญั ทาง ของไทย จากน้ันร่วมกันจำ�แนก
พระพุทธศาสนา ซึ่งพระพุทธเจ้าทรงแสดงโอวาทปาติโมกข์ (อ่านว่า วันสำ�คัญท่ีมีความเกี่ยวข้องกับชาติ
โอ-วา-ทะ-ปา-ต-ิ โมก) แดพ่ ระอรหนั ต์ ๑,๒๕๐ องค์ วนั นพ้ี ทุ ธศาสนกิ ชน และพระมหากษัตริย์ ศาสนา และ
(อา่ นวา่ พดุ -ทะ-สา-สะ-น-ิ กะ-ชน) จะไปทาํ บญุ ทว่ี ดั และระลกึ ถงึ พระธรรม ประเพณีและวัฒนธรรม โดยใช้
ซึ่งเป็นคําสั่งสอนของพระพทุ ธเจ้า ให้ทําแต่ความดี ละเว้นความชั่วและ แผนภาพความคดิ ดังตวั อย่าง
ทําจิตใจให้เบิกบานแจ่มใส
วนั ท่รี ะลึกมหาจกั รีบรมราชวงศ์ วันสงกรานต์
วนั อาสาฬหบชู า วนั ปยิ มหาราช
วันรฐั ธรรมนูญ วันวสิ าขบชู า
วันพืชมงคล วันสนิ้ ปี วนั เขา้ พรรษา
วนั ปยิ มหาราช
ชาตแิ ละ
พระมหา-
กษตั ริย์
วันท่รี ะลึกมหาจักรี วันรฐั ธรรมนญู
บรมราชวงศ์
● วันพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราชและวันที่ระลึก
มหาจกั รีบรมราชวงศ์ ตรงกบั วนั เสาร์ที่ ๖ เมษายน เป็นวันที่พระบาท- วันอาสาฬหบชู า
สมเดจ็ พระพทุ ธยอดฟา้ จุฬาโลกมหาราช (รัชกาลท่ี ๑) เสดจ็ ข้นึ ครองราชย์ ศาสนา
เป็นปฐมกษัตริย์แห่งราชวงศ์จักรี เม่ือ พ.ศ. ๒๓๒๕ ในวันน้ีจะมีการจัดงาน
เพือ่ รำาลกึ ถึงการสถาปนา (อา่ นวา่ สะ-ถา-ปะ-นา) กรุงรัตนโกสนิ ทร์ หรือ
กรุงเทพมหานครเป็ นราชธานีของไทย
วนั วสิ าขบูชา วันเขา้ พรรษา
บูรณาการทักษะศตวรรษท่ี 21 จุด ประกายโครงงา วนั สงกรานต์
นักเรียนสำ�รวจวันสำ�คัญของศาสนาต่าง ๆ ท่ีมีในชุมชน ว่ามีวันสำ�คัญของ
ศาสนาใดบ้างที่มีความส�ำ คัญต่อชุมชน และมีการประกอบพิธีกรรมทางศาสนา
ในวันสำ�คัญนั้นอย่างไร โดยการสำ�รวจและสอบถามจากสมาชิกในชุมชน ประเพณแี ละ
รวบรวมข้อมูลโดยจัดทำ�เป็นโครงงาน และเผยแพร่ข้อมูลเพื่ออนุรักษ์ให้อยู่คู่ วัฒนธรรม
ชมุ ชนสืบตอ่ ไป วนั พืชมงคล วนั สนิ้ ปี
11 สุดยอดคู่มือครู
GPAS 5 Steps ขั้นสังGเกตatรhวeบrรiวnมgข้อมูล ขั้นคิดวิPเคrรoาcะหe์แsลsะiสnรgุปความรู้
บูรณาการทักษะศตวรรษที่ 21 ข้อสอบเน้นสมรรถนะ
ep 2 ขนั้ คิดวิเคราะห์
St 12
และสรปุ ความรู้
๔. นักเรียนร่วมกันแสดงความคิดเห็น ● วันสงกรานต์ ตรงกับวันศุกร์ เสาร์ และอาทิตย์ที่ ๑๓-๑๕ เมษายน
เก่ียวกับกิจกรรมที่นักเรียนเคยมี เป็นวันขึ้นปีใหม่ของไทย จะมีการรดนำ้าขอพรผู้ใหญ่ สรงนำ้าพระ
ส่วนร่วมในวันสำ�คัญท่ีปรากฏใน และเล่นนำ้าสงกรานต์กันอย่างสนกุ สนาน
ปฏิทิน จากน้ันบันทึกคำ�ตอบลงใน ● วันฉัตรมงคล ตรงกับ
ตาราง ดังตัวอย่าง วันเสาร์ที่ ๔ พฤษภาคม
เป็นวันที่พระบาทสมเด็จ-
ตารางบนั ทึกกิจกรรมในวนั สำ�คญั พระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว
ทรงประกอบพระราชพิธี
วนั สำ� คัญ กิจกรรม ราชาภิเษก เป็นพระมหา-
วนั วิสาขบชู า ท�ำบุญตักบาตร เวยี นเทยี น กษัตริย์ของประเทศไทย
วันสงกรานต ์ รดน�ำ้ ขอพรผู้ใหญ่ เล่นน�้ำ
วันพอ่ แหง่ ชาต ิ จดุ เทยี นชยั ถวายพระพร ● วันพืชมงคล ใน พ.ศ. ๒๕๖๒ ตรงกับวันพฤหัสบดีที่ ๙ พฤษภาคม
วันเขา้ พรรษา ท�ำบญุ ถวายเทยี นพรรษา เป็นวันที่จัดขึ้นเพื่อทำาพิธีเกี่ยวกับการทำานา เพื่อเป็นขวัญกำาลังใจแก่ชาวนา
ซึ่งเป็นอาชีพที่สำาคัญของประเทศไทย
● วนั วสิ าขบชู า ตรงกับวันขึ้น ๑๕ คำ่า เดือน ๖ ซึ่งใน พ.ศ. ๒๕๖๒ ตรงกับ
วันเสาร์ที่ ๑๘ พฤษภาคม เป็นวันสำาคัญทางพระพุทธศาสนา ซึ่งเป็น
วันคล้ายวันประสูติ ตรัสรู้ และปรินิพพานของพระพุทธเจ้า ซึ่งเกิดขึ้น
ในวันเดียวกันแต่ต่างปีกัน ในวันนี้พุทธศาสนิกชนจะไปทำาบุญที่วัด
ฟังเทศน์และเวียนเทียน และน้อมระลึกถึงพระพุทธเจ้า ซึ่งเป็น
พระศาสดาของพระพุทธศาสนา
● วันเฉลิมพระชนม-
พรรษาสมเด็จพระนางเจ้าฯ
พระบรมราชินี ตรงกับ
วันจันทร์ที่ ๓ มิถนุ ายน
ป ร ะ ช า ช น พ ร้ อ ม ใ จ กั น
ถวายพระพรชัยมงคล
เพื่อแสดงความจงรักภักดี
บูรณาการทักษะศตวรรษที่ 21
นักเรียนแบ่งกลุ่มตามความเหมาะสม แต่ละกลุ่มออกแบบปฏิทินท่ีแสดง
วัน เดือน ปี และวันสำ�คัญ กลุ่มละ ๑ เดือน เพื่อนำ�มาใช้เป็นปฏิทินของ
ห้องเรยี น
สุดยอดคู่มือครู 12
A ข้ันปฏิบัติและสรุปความรู้หลังการปฏิบัติ Applyขin้ันgสื่อthสeารCแoลmะนm�ำuเnสiนcaอtion Skill ข้ันSปeรlะfเม-Rินeเพgื่อuเพlaิ่มtคinุณgค่า
pplying and Constructing the Knowledge
เสริมความรู้ ครูควรสอน ตัวชี้วัด รอบรู้อาเซียนและโลก
ep 2asean
St ข้นั คิดวิเคราะห์
13 และสรปุ ความรู้
วนั เฉลมิ พระชนมพรรษา ๕. นักเรียนร่วมกันวิเคราะห์ว่าการ
พระบาทสมเด็จพระปรเมนทร- เขา้ รว่ มกจิ กรรมในวนั ส�ำ คญั ทเี่ กย่ี วขอ้ ง
รามาธิบดศี รีสินทรมหาวชิราลงกรณ กับชาติและพระมหากษัตริย์ ศาสนา
และประเพณีและวัฒนธรรม มี
พระวชิรเกลา้ เจา้ อยู่หัว ประโยชน์อย่างไร โดยใช้แผนภาพ
ความคดิ ดังตวั อยา่ ง
● วันอาสาฬหบูชา (อ่านว่า อา-สาน-หะ-บ-ู ชา) ตรงกับวันขึ้น ๑๕ คํ่า เดือน ๘
ซึ่งใน พ.ศ. ๒๕๖๒ ตรงกับวันอังคารที่ ๑๖ กรกฎาคม เป็นวันสําคัญทาง สงั คมมีความสามัคคี
พระพทุ ธศาสนา เพราะมีเหตกุ ารณ์สําคัญเกิดขึ้น ๓ ประการ คือ
๑. เป็นวันที่พระพุทธเจ้าทรงแสดงธรรมครั้งแรก ประโยชนข์ อง
๒. เป็นวันที่พระสงฆ์องค์แรกเกิดขึ้นในพระพทุ ธศาสนา การเข้าร่วมกิจกรรม
๓. เป็นวันที่มีพระรัตนตรัย คือ พระพุทธ พระธรรม พระสงฆ์ ที่เก่ียวกับชาติและ
เกิดขึ้นครบ ๓ ประการ พระมหากษตั ริย์
ในวันนี้พุทธศาสนิกชนจะไปฟังเทศน์และทําบุญที่วัด เวียนเทียน และ
เป็นโอกาสในการ ไดต้ อบแทนบุคคล
ระลึกถึงพระสงฆ์ ซึ่งเป็นผู้สืบต่อพระพุทธศาสนา ระลึกถึงเหตุการณ์ ผู้มีพระคุณแกแ่ ผน่ ดนิ
● วันเข้าพรรษา ตรงกับวันแรม ๑ คํ่า เดือน ๘ ซึ่งใน พ.ศ. ๒๕๖๒ ตรงกับ ส�ำคญั ของชาติ
วันพุธที่ ๑๗ กรกฎาคม เป็นวันที่พระสงฆ์จําพรรษาอยู่ในวัดเป็นเวลา ๓ เดือน
ในฤดฝู น พทุ ธศาสนิกชนจะร่วมกันถวายเทียนพรรษาและสิ่งของจําเป็นต่าง ๆ สืบทอดศาสนา
แก่พระสงฆ์ ซึ่งเป็นสิ่งจําเป็นสําหรับพระสงฆ์ในการจําพรรษาอยู่ในวัด
● วันเฉลิมพระชนมพรรษาพระบาทสมเด็จพระปรเมนทรรามาธิบดีศรีสินทร- ประโยชน์ของ
มหาวชิราลงกรณ พระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว ตรงกับวันอาทิตย์ที่ ๒๘ กรกฎาคม การเข้าร่วมกิจกรรม
ประชาชนพร้อมใจกันถวายพระพรชัยมงคล เพื่อแสดงความจงรักภักดี ในวนั ส�ำคัญทาง
จุดประกาย ดอกไม้ที่เป็นสัญลักษณ์ในวันแม่แห่งชาติ คือ ดอกมะลิ ศาสนา
ความรู้
ดอกไม้ที่เป็นสัญลักษณ์ในวันพ่อแห่งชาติ คือ ดอกพทุ ธรักษา ไดเ้ รียนรคู้ วามส�ำคัญ เป็นโอกาสใน
ของศาสนา การท�ำความดี
ข้อสอบเน้นสมรรถนะ สืบทอดเอกลกั ษณ์วฒั นธรรมไทย
วันสำ�คญั ในขอ้ ใดเกิดขึ้นในเดอื นเมษายนตามปฏทิ นิ ของไทย ประโยชนข์ อง
๑ วนั ปิยมหาราช การเข้ารว่ มกิจกรรม
๒ วนั จกั รี ที่เกยี่ วกบั ประเพณี
๓ วันรัฐธรรมนูญ
(เฉลย ๓ เพราะวนั จกั รีเกดิ ข้นึ ตรงกบั วนั ท่ี ๖ เมษายน วันปยิ มหาราชเกิดข้ึนตรงกบั และวฒั นธรรม
วันท่ี ๒๓ ตลุ าคม และวันรัฐธรรมนญู เกิดขน้ึ ตรงกบั วนั ท่ี ๑๐ ธันวาคม)
สร้างความรกั และ สร้างความรัก
ความผกู พนั ในครอบครวั ความสามคั คีในชมุ ชน
13 สุดยอดคู่มือครู
GPAS 5 Steps ขั้นสังGเกตatรhวeบrรiวnมgข้อมูล ขั้นคิดวิPเคrรoาcะหe์แsลsะiสnรgุปความรู้
บูรณาการทักษะศตวรรษท่ี 21 ข้อสอบเน้นสมรรถนะ
ep 2 ขนั้ คิดวิเคราะห์
St 14
และสรปุ ความรู้
๖. นักเรียนร่วมกันเสนอวิธีการรณรงค์ ● วันเฉลิมพระชนมพรรษาสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง
ให้สมาชิกในครอบครัวและชุมชน และวันแม่แห่งชาติ ตรงกับวันจันทร์ที่ ๑๒ สิงหาคม เป็นวันคล้าย
เหน็ ความส�ำ คญั ของวนั ส�ำ คญั ของชาติ วันพระราชสมภพ (อ่านว่า พระ-ราด-ชะ-สม-พบ หมายถึง วันเกิด)
และพระมหากษัตริย์ ศาสนา และ ในวันนี้เราควรระลึกถึงพระมหากรุณาธิคุณของพระองค์ท่าน
ประเพณีและวฒั นธรรม ลงในแผนภาพ ที่ได้ทำาประโยชน์แก่ปวงชนชาวไทย
ความคดิ ดังตัวอย่าง
วธิ กี ารรณรงค์ ชกั ชวนใหเ้ ขา้ รว่ ม
กิจกรรมในวันส�ำคญั
ศึกษาและเผยแพร่
ความรู้เกีย่ วกบั วนั ส�ำคัญ
อธิบายเก่ียวกับผลดีที่
เกดิ ขน้ึ จากการเขา้ รว่ ม
กจิ กรรมในวนั ส�ำคญั
● วนั คลา้ ยวนั สวรรคตของพระบาทสมเดจ็ พระบรมชนกาธเิ บศร มหาภมู พิ ล-
อดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ตรงกับวันอาทิตย์ที่ ๑๓ ตุลาคม
ประชาชนชาวไทยรว่ มกนั ราำ ลกึ ถงึ พระมหากรณุ าธคิ ณุ โดยจดั กจิ กรรม
ต่าง ๆ เพื่ออุทิศถวายเป็นพระราชกุศล
● วันปิยมหาราช (อ่านว่า ปิ-ยะ-มะ-หา-ราด) ตรงกับวันพุธที่ ๒๓
ตุลาคม เป็นวันคล้ายวันสวรรคต (อ่านว่า สะ-หวัน-คด หมายถึง ตาย)
ของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ ๕ วันนี้
รอบรู้อาเซียนและโลก
asean
วนั แม่ของประเทศสมาชิกอาเซยี น
อินโดนีเซียมีวันแม่ของประเทศตรงกับวันที่ ๒๒ ธันวาคม ลาวและเวียดนาม
มวี ันแมข่ องประเทศตรงกบั วนั ท่ี ๘ มนี าคม (วนั สตรสี ากล) บรูไนดารสุ ซาลาม
กัมพชู า มาเลเซยี เมยี นมา ฟิลิปปนิ ส์ และสงิ คโปร์ มีวันแม่ตรงกับวันอาทติ ย์
ทส่ี องของเดอื นพฤษภาคม
สุดยอดคู่มือครู 14
A ข้ันปฏิบัติและสรุปความรู้หลังการปฏิบัติ Applyขinั้นgสื่อthสeารCแoลmะนm�ำuเnสiนcaอtion Skill ขั้นSปeรlะfเม-Rินeเพgื่อuเพlaิ่มtคinุณgค่า
pplying and Constructing the Knowledge
เสริมความรู้ ครูควรสอน ตัวช้ีวัด รอบรู้อาเซียนและโลก
ep 2asean
St ขน้ั คดิ วิเคราะห์
15 และสรปุ ความรู้
จะมีการนำาพวงมาลาหรือพวงดอกไม้ไปสักการะท่ีพระบรมรูปทรงม้า ๗. นักเรียนคิดประเมินเพื่อเพ่ิมคุณค่า
เพื่อระลึกถึงพระคุณของพระองค์ท่านที่ได้พัฒนาประเทศไทย แล้วสรุปเป็นความคิดรวบยอด โดย
ให้เจริญรุ่งเรืองตามแบบอารยประเทศ (อ่านว่า อา-ระ-ยะ-ประ-เทด ใชค้ �ำ ถาม ดังน้ี
หมายถึง ประเทศทีม่ ีอารยธรรม)
• นักเรียนสามารถนำ�ความรู้ที่ได้
● วนั คลา้ ยวันพระบรมราชสมภพของพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร จากการศกึ ษาเร่ือง วันส�ำ คญั ทปี่ รากฏ
มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร วันชาติ และวันพ่อ ในปฏิทินมาใช้ประโยชน์ในชีวิต
แห่งชาติ ตรงกับวันพฤหัสบดีท่ี ๕ ธันวาคม ในวันน้ีเราควรระลึกถึง ประจำ�วันได้อย่างไร (ตัวอย่างคำ�ตอบ
พระมหากรณุ าธคิ ณุ ของพระองคท์ า่ นทม่ี ตี อ่ พสกนกิ รชาวไทยนานปั การ นำ�มาศึกษาค้นคว้าเก่ียวกับความสำ�คัญ
● วนั รัฐธรรมนูญ ตรงกบั วนั องั คารที่ ๑๐ ธนั วาคม เป็นวันทพ่ี ระบาทสมเด็จ- ของวันต่าง ๆ เพิ่มเติมเพ่ือให้เกิดการ
พระปกเกลา้ เจา้ อยู่หวั รัชกาลที่ ๗ ได้พระราชทานรัฐธรรมนญู เพื่อใช้
เปน็ หลักในการปกครองของประเทศเมื่อ พ.ศ. ๒๔๗๕ ในวันนี้เราควร ปฏิบัติตนในวันสำ�คัญนั้น ๆ อย่างถูกต้อง
ระลึกถึงการปกครองระบอบประชาธิปไตย ที่ทุกคนมีสิทธิเสรีภาพ
และหน้าที่ตามบทบาทของพลเมืองดี มากยิ่งขึน้ )
● วันส้ินปี ตรงกบั วนั อังคารท่ี ๓๑ ธนั วาคม เปน็ วนั สุดท้ายของปีก่อนขน้ึ
ศักราชใหม่ ในวันนจี้ ะมีการเฉลิมฉลองสง่ ทา้ ยปีเก่าและเตรียมการต้อนรบั
ปีใหม่
นักเรยี นเคยเข้าร่วมกจิ กรรม
ในวันสาำ คัญใดบา้ งคะ
เสริมความรู้ ครูควรสอน
ศักราช ประเทศไทยมีการใช้พุทธศักราช เนื่องจากประชากรส่วนใหญ่ใน
ประเทศมีการนับถือพระพุทธศาสนาเป็นศาสนาหลัก โดยพระบาทสมเด็จ-
พระมงกุฎเกลา้ เจ้าอยหู่ วั ไดท้ รงประกาศใช้พุทธศกั ราชเป็นศักราชทางราชการ
15 สุดยอดคู่มือครู
GPAS 5 Steps ข้ันสังGเกตatรhวeบrรiวnมgข้อมูล ขั้นคิดวิPเคrรoาcะหe์แsลsะiสnรgุปความรู้
บูรณาการทักษะศตวรรษที่ 21 ข้อสอบเน้นสมรรถนะ
3พทุ ธยอดฟา้ จeฬุ pาโลกมหาราชแขลนั้ะวปนั ฏทบิ ร่ี ัตะลิ กึ
St 16
งศ์ และสรปุ ความรู้
หลังการปฏบิ ตั ิ ต�ร�งสรปุ วันสำ�คญั ของไทยที่ปร�กฏในปฏทิ นิ
๘. นั ก เ รี ย น แ บ่ ง ก ลุ่ ม ว า ง แ ผ น ทำ � วนั สำ�คญั ตรงกบั วนั คว�มสำ�คัญ
แบบบนั ทึกวนั สำ�คัญในปฏทิ นิ โดยให้
วันขน้ึ ปีใหม ่ วันท ี่ ๑ มกราคม เป็นวันขึน้ ศกั ราชใหม่
ส ม า ชิ ก ใ น ก ลุ่ ม มี ส่ ว น ร่ ว ม ใ น ก า ร วันมาฆบูชา วันข้นึ ๑๕ คํา่ เปน็ วันท่พี ระพทุ ธเจ้า
เดอื น ๓ ทรงแสดงโอวาทปาติโมกข์
ออกแบบแบบบันทึก กำ�หนดหัวข้อ วันพระบาทสมเด็จพระพทุ ธ- วันท่ ี ๖ เมษายน เป็นวนั ท่ีรัชกาลท ี่ ๑
วางแผนขั้นตอนการทำ�งานและมี ยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช เสด็จขน้ึ ครองราชย์
และวนั ที่ระลกึ มหาจักร-ี
ส่วนร่วมในการตัดสินใจ และเลือก บรมราชวงศ์ วันท ่ี ๑๓-๑๕ เปน็ วนั ขน้ึ ปีใหม่ของไทย
ส่ิงท่ีเหมาะสมในการท�ำ งาน โดยเลอื ก วนั สงกรานต ์
ศกึ ษาวันส�ำ คัญมา ๑ วนั ส�ำ คญั บันทึก เมษายน
วันฉัตรมงคล วนั ท่ี ๔ พฤษภาคม เปน็ วันทพ่ี ระบาทสมเดจ็ -
ขอ้ มูลลงในแบบบนั ทึก ดังตัวอยา่ ง พระวชริ เกลา้ เจ้าอย่หู ัว
แบบบนั ทึกวนั สำ� คัญในปฏทิ ิน เสดจ็ ข้ึนครองราชย์
วนั วิสาขบูชา วนั ข้นึ ๑๕ คํา่ เปน็ วันคล้ายวนั ประสูติ
เดอื น ๖ ตรสั ร ู้ และปรินพิ พานของ
• ว ัน ส�ำคญั (วันลอยกระทง) พระพุทธเจา้
• ต ร งกบั วัน (วนั ขนึ้ 15 ค�ำ่ เดอื น 12) วันเฉลมิ พระชนมพรรษา วนั ที่ ๓ มถิ นุ ายน เป็นวันคล้ายวนั พระราชสมภพ
• ค วามส�ำคัญ (เป็นวันทก่ี �ำหนดขนึ้ เพ่ือขอขมา สมเดจ็ พระนางเจ้าฯ ของสมเดจ็ พระนางเจ้าฯ
แม่พระคงคา)
พระบรมราชินี พระบรมราชินี
• กิจกรรมในวนั ส�ำคญั วันพชื มงคล จัดข้นึ ในเดือน ๖ เป็นวันที่ประกอบพิธีเพอ่ื
ความเปน็ สิรมิ งคลแก่ชาวนา
(น�ำกระทงไปลอยในแม่น�้ำ) วนั อาสาฬหบูชา วนั ขึน้ ๑๕ คาํ่ เปน็ วนั ที่พระพทุ ธเจา้ ทรงแสดงธรรม
เดือน ๘ ครง้ั แรก เปน็ วันท่ีมีพระสงฆอ์ งคแ์ รก
เกิดขนึ้ ในพระพทุ ธศาสนา เปน็ วันที่
มพี ระรตั นตรัยครบ ๓ ประการ
วนั เขา้ พรรษา วนั แรม ๑ คํา่ เป็นวันทพ่ี ระสงฆจ์ ะตอ้ ง
เดือน ๘ จําพรรษาอยู่วดั เป็นเวลา ๓ เดอื น
วนั เฉลมิ พระชนมพรรษา วนั ท ี่ ๒๘ กรกฎาคม เป็นวนั คลา้ ยวนั พระราชสมภพของ
พระบาทสมเด็จพระปรเมนทร- พระบาทสมเดจ็ พระวชิรเกล้า-
รามาธบิ ดศี รสี นิ ทรมหา- เจ้าอยู่หัว
วชิราลงกรณ พระวชิรเกล้า-
เจา้ อย่หู วั
เสริมความรู้ ครูควรสอน
โอวาทปาติโมกข์ เป็นหลักคำ�สอนซึ่งถือเป็นหัวใจของพระพุทธศาสนา เป็น
หลักการที่สำ�คัญเพื่อเข้าถึงจุดมุ่งหมายของพระพุทธศาสนาท่ีทุกคนสามารถ
ปฏิบัติได้ คือ การไม่ทำ�ความช่ัวทั้งปวง การทำ�กุศลให้ถึงพร้อมและการทำ�
จิตใจใหบ้ ริสุทธิ์
สุดยอดคู่มือครู 16
A ขั้นปฏิบัติและสรุปความรู้หลังการปฏิบัติ Applyขinั้นgส่ือthสeารCแoลmะนm�ำuเnสiนcaอtion Skill ข้ันSปeรlะfเม-Rินeเพgื่อuเพla่ิมtคinุณgค่า
pplying and Constructing the Knowledge
เสริมความรู้ ครูควรสอน ตัวชี้วัด ep 3aseanรอบรู้อาเซียนและโลก
St St St ขน้ั ปฏิบัติ
17 และสรปุ ความรู้
หลงั การปฏบิ ตั ิ
ต�ร�งสรุปวนั ส�ำ คญั ของไทยทปี่ ร�กฏในปฏิทิน (ต่อ)
๙. นักเรียนร่วมกันสรุปสิ่งท่ีเข้าใจเป็น
วันสำ�คญั ตรงกับวัน คว�มส�ำ คญั ความรู้ร่วมกัน ดงั น้ี
เป็นวันคล้�ยวันพระร�ชสมภพของ
วันเฉลิมพระชนม- วันที่ ๑๒ สิงห�คม สมเด็จพระน�งเจ้�สิริกิติ์ • ปฏิทินเป็นเครื่องมือบอกช่วง-
พรรษ�สมเด็จพระบรม- พระบรมร�ชินีน�ถ พระบรมร�ชชนนี- เวลาเป็นวัน สัปดาห์ เดือน และปี
ร�ชชนนีพันปีหลวง พันปีหลวง และถือเป็นวันแม่แห่งช�ติ แสดงให้เห็นถึงเหตุการณ์สำ�คัญ
และวันแม่แห่งช�ติ เป็นวันที่พระบ�ทสมเด็จพระบรม- ในอดตี ปจั จบุ ัน และอนาคต
ชนก�ธิเบศร มห�ภูมิพลอดุลยเดช-
วันคล้�ยวันสวรรคตของ วันที่ ๑๓ ตลุ �คม มห�ร�ช บรมน�ถบพิตร ep 4
พระบ�ทสมเด็จพระบรม- เสด็จสวรรคต
ชนก�ธิเบศร มห�ภมู ิพล- ขน้ั สอ่ื สารและนำ� เสนอ
อดลุ ยเดชมห�ร�ช เป็นวันที่พระบ�ทสมเด็จ-
บรมน�ถบพิตร พระจลุ จอมเกล้�เจ้�อยู่หัว ๑๐. นักเรียนแต่ละกลุ่มออกมานำ�เสนอ
วันปิยมห�ร�ช วันที่ ๒๓ ตุล�คม เสด็จสวรรคต แบบบันทกึ หน้าชน้ั เรียน
เป็นวันคล้�ยวันพระบรมร�ชสมภพของ
พระบ�ทสมเด็จพระบรมชนก�ธิเบศร 5ep ข้นั ประเมนิ เพือ่ เพม่ิ คุณค่า
วันคล้�ยวันพระบรมร�ช- วันที่ ๕ ธันว�คม มห�ภมู ิพลอดลุ ยเดชมห�ร�ช บริการสังคม
สมภพของพระบ�ทสมเด็จ- บรมน�ถบพิตร และจิตสาธารณะ
พระบรมชนก�ธิเบศร เป็นวันช�ติและวันพ่อแห่งช�ติ
มห�ภมู ิพลอดุลยเดชมห�ร�ช ๑๑. นั ก เ รี ย น ร่ ว ม กั น จั ด ทำ � แ ผ่ น พั บ
บรมน�ถบพิตร เป็นวันที่พระบ�ทสมเด็จ- เผยแพรค่ วามรเู้ กยี่ วกบั วนั ส�ำ คญั ของ
วันช�ติ และวันพ่อแห่งช�ติ พระปกเกล้�เจ้�อยู่หัวพระร�ชท�น ไทยและความสำ�คัญของวนั นน้ั ๆ นำ�
วันรัฐธรรมนูญ วันที่ ๑๐ ธันว�คม รัฐธรรมนูญขึ้นใช้ปกครองประเทศ ไปแจกแก่สมาชิกในโรงเรียนและ
เป็นวันสุดท้�ยของปีก่อนขึ้น ชมุ ชน
วันสิ้นปี วันที่ ๓๑ ธันว�คม ศักร�ชใหม่
ประโย นข์ องปฏิทิน
๑. ทำ�ให้รู้วัน เดือน ปี ทั้งในอดีต ปัจจุบัน และอน�คต
๒. ทำ�ให้รู้เหตุก�รณ์สำ�คัญหรือวันสำ�คัญต่�ง ๆ ว่�เกิดขึ้นในวันใด
๓. ทำ�ให้ส�ม�รถนัดหม�ย บันทึกก�รทำ�ง�น หรือเตือนคว�มจำ�ได้
ข้อสอบเน้นสมรรถนะ
ถ้าเดอื นนีม้ ีวนั สำ�คัญคอื วนั รฐั ธรรมนูญ ขอ้ ใดกลา่ วไมถ่ กู ตอ้ ง
๑ เดอื นนี้คอื เดือนกรกฎาคม
๒ เดือนทีแ่ ล้วมีวนั ลอยกระทง
๓ เดือนหนา้ จะขนึ้ ปีพทุ ธศักราชใหม่
(เฉลย ๑ เพราะวนั รฐั ธรรมนูญตรงกบั วันท่ี ๑๐ ธนั วาคมของทกุ ปี)
17 สุดยอดคู่มือครู
GPAS 5 Steps ข้ันสังGเกตatรhวeบrรiวnมgข้อมูล ขั้นคิดวิPเคrรoาcะหe์แsลsะiสnรgุปความรู้
บูรณาการทักษะศตวรรษท่ี 21
ข้อสอบเน้นสมรรถนะ
ตัวชี้วัดSt 18
ส ๔.๑ ป.๒/๒ สรุป
ภาระงาน/ชน้ิ งาน การใช้คำบอกช่วงเวลาทำให้ทราบว่าเหตุการณ์เกิดขึ้นในช่วงเวลาใด
และสามารถลำดับเหตกุ ารณ์ที่เกิดขึ้นก่อน-หลัง ได้ถูกต้อง
แบบบันทึกการสืบค้นเหตุการณ์สำ�คัญ
ที่เกดิ ข้ึนกบั ตนเองหรอื ครอบครัว ปฏิทินจะแสดงวันสำคัญต่าง ๆ ว่าเกิดขึ้นในวันใด เพื่อให้ทุกคน
ได้ระลึกถึงเหตุการณ์สำคัญที่เกิดขึ้นในอดีต
ep 1
๒. การเรียงลำดับเหตุการณ์ทีเ่ กิดขึน้ กบั ตนเอง
ขนั้ สังเกต และครอบครัว
รวบรวมขอ้ มลู
การเรียงลำดับเหตุการณ์จะทำให้ทราบว่าเหตุการณ์ใดเกิดขึ้น
๑. นกั เรียนรว่ มกันสนทนา โดยใชค้ �ำ ถาม ก่อน-หลัง ซึ่งเหตุการณ์ต่าง ๆ ที่เกิดขึ้นในอดีตจะส่งผลต่อเนื่อง
ดังนี้ มาจนถึงปัจจุบันและอนาคต และก่อให้เกิดการเปลี่ยนแปลงในชีวิต
๒.๑ วธิ ีการสืบค้นเหตุการณ์ทีเ่ กิดขึน้ กบั ตนเองและครอบครัว
• นักเรียนทราบวัน เดือน ปีเกิด
ของตนเองหรือไม่ (ทราบ/ไมท่ ราบ) โดยใชห้ ลักฐานทเ่ี กี่ยวข้อง
เมื่อต้องการหาข้อมูลเกี่ยวกับเรื่องราวของตนเอง และครอบครัว
• นักเรียนทราบประวัติของพ่อแม่ นักเรียนสามารถปฏิบัติได้โดยการสืบค้นจากหลักฐานต่าง ๆ เช่น
หรือไม่ (ทราบ/ไม่ทราบ) ภาพถ่าย สำเนาทะเบียนบ้าน สอบถามจากพ่อแม่ผู้ปกครอง โดยมี
ขั้นตอน ดังนี้
• ถ้านักเรียนยังไม่ทราบหรือ ๑) ต้ังคำถาม เกี่ยวกับเรื่องที่ตนสนใจ อยากรู้
ต้องการทราบ นักเรียนจะหาข้อมูลได้ ๒) รวบรวมเร่ืองราวจากหลักฐาน เช่น ภาพถ่ายของ
จากทีใ่ ดบ้าง (ตัวอยา่ งคำ�ตอบ สอบถาม
พอ่ แม่) ครอบครัว สอบถามเรื่องราวจากพ่อแม่ ญาติผู้ใหญ่และ
ผู้ที่เกี่ยวข้อง
๒. นักเรียนร่วมกันศึกษาเน้ือหาเร่ือง ๓) นำเสนอข้อมูล เช่น การเล่าเรื่อง การวาดภาพ
การเรียงลำ�ดับเหตุการณ์ที่เกิดข้ึนกับ
ตนเองและครอบครวั
บูรณาการทักษะศตวรรษท่ี 21
นักเรียนแบ่งกลุ่มร่วมกันสืบค้นประวัติความเป็นมาของโรงเรียนจากอดีต
จนถงึ ปจั จบุ นั และเรยี บเรยี งเรอื่ งราวทเ่ี กดิ ขนึ้ โดยใชค้ �ำ บอกชว่ งเวลา จากนน้ั ให้
ตัวแทนแต่ละกลุ่มออกมานำ�เสนอหน้าชั้นเรียน โดยครูคอยให้คำ�แนะนำ�เพ่ิมเติม
เกยี่ วกบั การใชค้ ำ�บอกช่วงเวลาแสดงเหตกุ ารณท์ เ่ี กิดขน้ึ ให้ถกู ต้อง
สุดยอดคู่มือครู 18
A ข้ันปฏิบัติและสรุปความรู้หลังการปฏิบัติ Applyขin้ันgสื่อthสeารCแoลmะนm�ำuเnสiนcaอtion Skill ข้ันSปeรlะfเม-Rินeเพgื่อuเพla่ิมtคinุณgค่า
pplying and Constructing the Knowledge
เสริมความรู้ ครูควรสอน ตัวช้ีวัด รอบรู้อาเซียนและโลก
ep 2asean
St ขั้นคิดวิเคราะห์
1 และสรปุ ความรู้
ตัวอยา่ ง การสบื ค้นเหตกุ ารณ์ของครอบครัว ๓. นักเรียนวิเคราะห์หลักฐานท่ีเกี่ยวข้อง
ฉันเห็นยายมักสวมแหวนทองคำประดับพลอยอยู่เสมอ กับการสืบค้นเหตุการณ์ที่เกิดขึ้น
ฉันสงสัยว่า แหวนนี้ยายได้มาอย่างไร กั บ ต น เ อ ง แ ล ะ ค ร อ บ ค รั ว เ ช่ น
ข้ันท่ี ๑ ตัง้ คำถาม สำ�เนาทะเบียนบ้าน ภาพถ่าย ส่ิงของ
เครื่องใช้ในอดีต จากน้ันร่วมกัน
แหวนวงน้ียายได้มาจากไหนคะ วิเคราะห์ว่าหลักฐานแต่ละชนิดให้
ขอ้ มลู ใดบา้ งทมี่ ปี ระโยชนต์ อ่ การน�ำ มา
เป็นแหวนหมนั้ ทตี่ านำมาหมนั้ ยาย สืบค้นเหตุการณ์ท่ีเกิดข้ึนกับตนเอง
และครอบครัว โดยใช้แผนภาพ
ฉันจึงขอให้ยายเล่าเรื่องชีวิตของยายจนกระทั่งหมั้นกับตาและ ความคดิ ดงั ตวั อยา่ ง
ได้แต่งงานกันในที่สุด
การย้ายเข้า-ออกของสมาชิก
ขน้ั ท่ี ๒ รวบรวมเรือ่ งราวจากหลกั ฐาน สำ� เนา
ยายเล่าว่า เมื่อพ่อแม่ของ ทะเบียนบ้าน
ยายเปลี่ยนอาชีพจากชาวสวน
มาเป็นคนขายผลไม้ ผลไม้ที่ ทอ่ี ยู่ของบา้ น สมาชิกในบ้าน
ร้านของยายขายดี เพราะพ่อแม่
ของยายเลือกผลไม้เก่ง และคัด รูปร่างหน้าตาของสมาชิก
แต่ผลไม้ดี ๆ ให้ลูกค้า จึงทำให้มีคนมาซื้อผลไม้ที่ร้านยายมาก ยาย ในครอบครัว
รู้จักกับตา เพราะตามักมาซื้อผลไม้ร้านยายเป็นประจำ ในที่สุดตาจึง
ให้ผู้ใหญ่มาสู่ขอยายเพื่อแต่งงาน ภาพถา่ ย
เหตกุ ารณ์ท่เี กดิ จ�ำนวนสมาชิก
ขณะถ่ายภาพ
ทม่ี าของสิ่งของ
สิง่ ของ
เครอื่ งใช้
ผู้ใหแ้ ละผรู้ ับส่งิ ของ ประโยชน์ใชส้ อย
19 สุดยอดคู่มือครู
GPAS 5 Steps ขั้นสังGเกตatรhวeบrรiวnมgข้อมูล ขั้นคิดวิPเคrรoาcะหe์แsลsะiสnรgุปความรู้
บูรณาการทักษะศตวรรษที่ 21 ข้อสอบเน้นสมรรถนะ
ep 2 ข้นั คดิ วเิ คราะห์
St 20
และสรุปความรู้
๔. นักเรียนวิเคราะห์ตัวอย่างเหตุการณ์ ในวันหมั้น ผู้ใหญ่ได้จัดขบวนแห่ขันหมากมาหมั้น ของหมั้นมี
ทเี่ กดิ ขน้ึ ในครอบครวั จากน้นั ร่วมกนั แหวน กำไล สร้อยคอทองคำ และเงินจำนวนหนึ่ง เมื่อยายกับตา
แสดงความคดิ เหน็ โดยใชค้ �ำ ถาม ดงั นี้ หมั้นกันแล้วในไม่ช้าจึงได้แต่งงานอยู่ด้วยกันอย่างมีความสุข
เมื่อเล่าจบแล้ว ยายยังนำกำไล สร้อยคอทองคำและรูปถ่าย
ปีที่แล้วครอบครัวของฉันไปเย่ียมตา วันหมั้นและวันแต่งงานมาให้ฉันดูด้วย สิ่งเหล่านี้ คือ หลักฐานที่ให้
ยายและน้าท่ีเชียงใหม่ แม่จึงเล่าให้ฟัง ข้อมูลเกี่ยวกับวันหมั้นของยาย ซึ่งเป็นเหตุการณ์ในอดีตที่เกิดขึ้นกับ
ว่า เม่ือก่อนสมัยที่แม่ยังเป็นนักเรียน ครอบครัวของฉัน
แม่อาศัยอยู่กับครอบครัวท่ีเชียงใหม่ หลักฐานเกี่ยวกับเรื่องน้ี ได้แก่
จนกระทงั่ เรยี นจบมหาวทิ ยาลัย แม่จึง
มาหางานทำ�ท่ีกรุงเทพมหานคร และ คำบอกเล่าของยาย
ได้แต่งงานกับพ่อ ซ่ึงเป็นทหาร มีลูก เคร่ืองประดับซ่ึงเป็นของหมั้น
๒ คน คอื พ่ชี ายและตวั ฉนั เดอื นทีแ่ ลว้ ได้แก่ แหวน กำไล สร้อยคอ
ตาโทรศัพท์มาบอกแม่ว่าน้ากำ�ลัง ทองคำ และภาพถ่ายต่าง ๆ
จะแต่งงาน แม่จึงบอกกับฉันว่าปีน้ี
ครอบครัวของฉันจะได้ไปเชียงใหม่ ภาพถา่ ยวันหม้นั
อกี ครัง้
ขนั้ ท่ี ๓ นำเสนอข้อมูล
• จากตัวอย่างเหตุการณ์ มีคำ�ใช้ เมื่อฉันได้ฟังเรื่องเล่าจาก
บอกชว่ งเวลาในอดีตหรือไม่ อะไรบา้ ง ยายแล้ว ฉันจึงนำไปเรียบเรียง
เขียนเป็นเรื่องราวเหตุการณ์ใน การนำเสนอผลงานหน้าชน้ั เรียน
(มี คือ ปีท่แี ล้ว เมอ่ื ก่อน เดือนทีแ่ ล้ว) วันหมั้นระหว่างตากับยาย ซึ่งถือได้ว่าเป็นเหตุการณ์ในอดีตที่เกดิ ขน้ึ
• จากตัวอย่างเหตุการณ์ มีคำ�ใช้ กับครอบครัวและนำเสนอโดยการออกมาเล่าให้เพื่อนฟังหน้าชั้นเรียน
โดยแสดงหลักฐานที่เป็นภาพถ่าย เพื่อให้เกิดความน่าสนใจยิ่งขึ้น
บอกช่วงเวลาในปัจจุบันหรือไม่ อะไร
บ้าง (มี คือ ปนี ้)ี ข้อสอบเน้นสมรรถนะ
• จากตัวอย่างเหตุการณ์ มีคำ�ใช้
บอกช่วงเวลาในอนาคตหรือไม่ อะไร
บา้ ง (ไม่ม)ี
ข้อมลู ท่ไี ดจ้ ากส�ำ เนาทะเบียนบา้ นคือขอ้ ใด
๑ เลขที่บา้ นและท่อี ยูข่ องบ้าน
๒ ภาพถ่ายของสมาชกิ ในบา้ น
๓ อาชพี ของสมาชกิ ในบา้ น
(เฉลย ๑ เพราะในสำ�เนาทะเบียนบา้ นประกอบดว้ ย ข้อมลู เกี่ยวกบั บา้ น เชน่
ที่อย่ขู องบา้ น ช่อื หมู่บ้าน ประเภทบา้ น)
สุดยอดคู่มือครู 20
A ข้ันปฏิบัติและสรุปความรู้หลังการปฏิบัติ Applyขin้ันgส่ือthสeารCแoลmะนm�ำuเnสiนcaอtion Skill ขั้นSปeรlะfเม-Rินeเพgื่อuเพla่ิมtคinุณgค่า
pplying and Constructing the Knowledge
เสริมความรู้ ครูควรสอน ตัวชี้วัด รอบรู้อาเซียนและโลก
21 ep 2aseanSt
หลักฐานที่เกี่ยวข้องกับตนเองและครอบครัว ที่สามารถนำมาใช้ ขนั้ คดิ วิเคราะห์
ในการสืบค้นประวัติความเป็นมาของตนเอง และครอบครัว เช่น และสรุปความรู้
สำเนาทะเบียนบ้าน สตู ิบัตร ภาพถ่าย เอกสารราชการ สิ่งของเครื่องใช้
เครื่องมือประกอบอาชีพ ๕. ตัวแทนนักเรียน ๔-๕ คน ออกมา
เล่าเหตุการณ์ท่ีเกิดข้ึนในครอบครัว
หรือชีวิตตนเองใน ๑ สัปดาห์ที่ผ่านมา
โดยใช้คำ�บอกชว่ งเวลาต่าง ๆ และเมื่อ
แต่ละคนเล่าเหตุการณ์ของตนเองจบ
ให้สมาชิกในช้ันเรียนคนอื่นร่วมกัน
วิเคราะห์ว่ามีการใช้คำ�บอกช่วงเวลา
ที่ถูกต้องหรือไม่ อย่างไร โดยครู
คอยใหค้ �ำ แนะน�ำ เพมิ่ เตมิ เกย่ี วกบั การ
สำเนาทะเบยี นบ้านให้ขอ้ มลู
ใช้คำ�บอกช่วงเวลาแสดงเหตุการณ์
เก่ยี วกับสมาชกิ ภายในบ้าน
ที่เกิดข้นึ ให้ถกู ตอ้ ง
๖. นักเรียนคิดประเมินเพื่อเพิ่มคุณค่า
สตู ิบตั ร
แล้วสรุปเป็นความคิดรวบยอด โดย
ใช้ค�ำ ถาม ดงั น้ี
• การสืบค้นเหตุการณ์สำ�คัญท่ี
เ กิ ด ขึ้ น ใ น ค ร อ บ ค รั ว มี ป ร ะ โ ย ช น์
อย่างไร (ตัวอย่างคำ�ตอบ ทำ�ให้เข้าใจ
เรื่องราวความเป็นมาของครอบครัวและ
สามารถลำ�ดับเหตุการณ์ท่ีเกิดขึ้นก่อน
และหลังไดถ้ ูกต้อง)
สำเนาทะเบียนบ้าน
ภาพถา่ ยครอบครวั
เสริมความรู้ ครูควรสอน
สูติบัตร คือ ใบแจ้งเกิดซ่ึงเจ้าบ้านหรือมารดาจะต้องแจ้งต่อนายทะเบียน
แหง่ ท้องท่ีท่มี คี นเกดิ ในบ้าน การแจง้ เกดิ จะตอ้ งแจ้งภายใน ๑๕ วัน นบั ต้งั แต่
วนั ทีเ่ กดิ
21 สุดยอดคู่มือครู
GPAS 5 Steps ข้ันสังGเกตatรhวeบrรiวnมgข้อมูล ขั้นคิดวิPเคrรoาcะหe์แsลsะiสnรgุปความรู้
บูรณาการทักษะศตวรรษที่ 21 ข้อสอบเน้นสมรรถนะ
ep 2 ข้นั คดิ วิเคราะห์
St 22
และสรุปความรู้
๗. นักเรียนร่วมกันทบทวนเหตุการณ์
๒.๒
การใช้คำบอกชว่ งเวลาแสดงเหตุการณท์ ีเ่ กดิ ขึน้
สำ�คัญท่ีเกิดข้ึนในครอบครัวหรือ
ในครอบครัวหรือในชวี ิตตนเอง
ชีวิตตนเองต้ังแต่อดีตจนถึงปัจจุบัน
แลว้ เลอื กตง้ั ค�ำ ถามเกย่ี วกบั เหตกุ ารณ์ ในชีวิตประจำวันของนักเรียนมีคำใช้บอกช่วงเวลาในอดีต ปัจจุบัน
สำ�คัญท่ีเกิดขึ้นในครอบครัวหรือ และอนาคต ที่ทำให้ทราบช่วงเวลาที่เกิดเหตุการณ์ขึ้น
ชีวิตตนเองมา ๑ คำ�ถาม เพ่ือนำ�มา
วางแผนการสืบค้นเหตุการณ์สำ�คัญ ตัวอย่าง เร่ืองประวัติครอบครัวของฉัน
น้ัน
ในอดีตสมัยที่พ่อแม่ของฉันยังเป็นนักเรียน ท่านขยันเรียนมาก
เมื่อเรียนจบมหาวิทยาลัยแล้ว พ่อได้ทำงานเป็นครู ส่วนแม่มีอาชีพ
ค้าขาย ต่อมาพ่อกับแม่จึงได้แต่งงานกัน พ่อแม่ฉันมีลูก ๓ คน คือ
พี่ชาย ตัวฉัน และน้องสาว
ครอบครัวของฉันยังมีตากับยาย ปัจจุบันยายของฉันมีอาชีพ
ขายผลไม้ แต่ตาของฉันซึ่งเป็นทหาร ได้เสียชีวิตไปเมื่อปีที่แล้ว
ครอบครัวของฉันยังมีปู่กับย่า ท่านอยู่ท่ีบ้านสวนริมคลอง
ป่ขู องฉันเป็นชาวสวนที่เก่ง ป่ปู ลูกต้นไม้ไว้หลายชนิด ผลไม้ของป่ ู
ออกผลตามฤดูกาล ป่จู ึงมีผลไม้ต่าง ๆ ไว้ขายตลอดปี
ป่ยู ่า ตายาย และพ่อแม่
ของฉัน เป็นคนขยัน อดทน
และซื่อสัตย์ คนในครอบครัว
ของฉันมีความเคารพรักซึ่งกัน
และกัน ผู้ใหญ่ในครอบครัว
ของฉันเฝ้าดูการเจริญเติบโต
ของลูกหลาน และหวังว่าใน ครอบครวั ของฉนั
อนาคตเมื่อลูกหลานเติบโตเป็นผู้ใหญ่ จะมีชีวิตที่ดีไปจนถึงวัยชรา
บูรณาการทักษะศตวรรษที่ 21
นักเรียนแบ่งกลุ่มร่วมกันรวบรวมหลักฐานต่าง ๆ ท่ีสามารถนำ�มาใช้สืบค้น
เหตกุ ารณท์ เี่ กดิ ขนึ้ กบั ตนเองและครอบครวั แลว้ น�ำ มาวเิ คราะหว์ า่ หลกั ฐานนนั้ ๆ
มีข้อดีหรือข้อเสียในการนำ�มาใช้สืบค้นเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นกับตนเองและ
ครอบครัวอยา่ งไร จากนนั้ ตวั แทนแตล่ ะกลุม่ ออกมานำ�เสนอหน้าชนั้ เรยี น
สุดยอดคู่มือครู 22
A ข้ันปฏิบัติและสรุปความรู้หลังการปฏิบัติ Applyขinั้นgสื่อthสeารCแoลmะนm�ำuเnสiนcaอtion Skill ข้ันSปeรlะfเม-Rินeเพgื่อuเพlaิ่มtคinุณgค่า
pplying and Constructing the Knowledge
เสริมความรู้ ครูควรสอน ตัวช้ีวัด รอบรู้อาเซียนและโลก
aseanSt
ep 3 ข้นั ปฏิบตั ิ
23 แหลละังสกราุปรปควฏาบิ มตั ริู้
หลักฐานท่ีฉันใช้สืบค้นความเป็นมาของครอบครัว ได้แก่ ๘. นักเรียนสืบค้นข้อมูลเหตุการณ์
คำบอกเล่าของพ่อและแม่ ภาพถ่ายของครอบครัว และสำเนา- สำ � คั ญ ที่ เ กิ ด ข้ึ น กั บ ต น เ อ ง ห รื อ
ทะเบียนบ้าน ครอบครัว แล้วสรุปเป็นความคิด
รวบยอดและวาดแผนภาพเส้นเวลา
๒.๓ การใช้เสน้ เวลาลำดับเหตกุ ารณ์ท่เี กดิ ขึน้ กับตนเอง ลำ�ดบั เหตุการณน์ ้นั ลงในแบบบันทกึ
และครอบครวั (ตัวอย่างค�ำ ตอบ)
เส้นเวลา คือ การแสดงเหตุการณ์สำคัญที่ผ่านมาแล้ว ตามลำดับ แบบบนั ทึกการสืบค้นเหตกุ ารณ์สำ� คญั
เวลาที่เกิดขึ้น ท่ีเกดิ ขน้ึ กบั ตนเองและครอบครัว
ตัวอย่างเส้นเวลา
ที่เกิดเหตุการณ์สำคัญในครอบครัวของฉัน • นักเรียนเลอื กสืบคน้ เหตกุ ารณส์ �ำคัญของ
ตนเอง ครอบครัว
พ.ศ. ๒๔๙๕ ครอบครัวของยายประกอบอาชีพทำสวนผลไม้ • เหตกุ ารณส์ �ำคัญทส่ี บื คน้ คอื
(การย้ายสถานที่อยอู่ าศยั ของครอบครวั
พ.ศ. ๒๕๐๐ น้ำท่วมสวนผลไม้ทำให้ต้นไม้ตาย มายงั สถานท่ีปัจจุบนั )
• หลกั ฐานและแหล่งข้อมูลทีใ่ ชส้ ืบคน้
พ.ศ. ๒๕๐๑ ครอบครัวของยายประกอบอาชีพขายผลไม้ เหต ุการ ณด์ ังกล า่ ว คอื (ค�ำบอกเล่าของ
ตา ยาย ภาพถา่ ยของครอบครวั
พ.ศ. ๒๕๐๘ ครอบครัวของยายปลูกบ้านใหม่ ส�ำเนาทะเบยี นบา้ น)
• แสดงล�ำดบั เหตุการณท์ เ่ี กิดข้ึนเปน็
พ.ศ. ๒๕๑๕ ยายแต่งงานกับตา แผนภาพเส้นเวลา
พ.ศ. ๒๕๐๒ ตาและยายของฉนั
พ.ศ. ๒๕๑๗ ยายให้กำเนิดแม่ของฉัน แตง่ งานกนั และปลกู บา้ น
ท่จี ังหวดั ภเู กต็
พ.ศ. ๒๕๔๓ แม่และพ่อของฉันแต่งงานกัน พ.ศ. ๒๕๐๕ ยายใหก้ �ำเนดิ แมข่ องฉัน
พ.ศ. ๒๕๑๕ ตาและยายยา้ ยมาอยู่
พ.ศ. ๒๕๔๔ แม่ให้กำเนิดพี่ชาย บา้ นหลงั ใหมท่ ีจ่ ังหวดั
พ.ศ. ๒๕๔๖ แม่ให้กำเนิดฉัน พระนครศรอี ยุธยา
พ.ศ. ๒๕๓๒ พ่อและแมข่ องฉัน
พ.ศ. ๒๕๔๘ แม่ให้กำเนิดน้องสาว แต่งงานกนั และยา้ ยมา
ปลูกบ้านหลังใหมท่ ี่
กรงุ เทพมหานคร
23 สุดยอดคู่มือครู
GPAS 5 Steps ข้ันสังGเกตatรhวeบrรiวnมgข้อมูล ข้ันคิดวิPเคrรoาcะหe์แsลsะiสnรgุปความรู้
บูรณาการทักษะศตวรรษที่ 21 ข้อสอบเน้นสมรรถนะ
ep 3 ขั้นปฏบิ ตั ิ
St St St และสรปุ ความรู้
หลังการปฏิบตั ิ 24
๙. นักเรียนร่วมกันสรุปส่ิงท่ีเข้าใจเป็น การใช้เส้นเวลาแสดงเหตุการณ์สำคัญในครอบครัวของนักเรียน
ความรรู้ ่วมกัน ดงั น้ี จะช่วยให้นักเรียนทราบลำดับเหตุการณ์ต่าง ๆ ได้ชัดเจนว่า
เหตุการณ์ใดเกิดขึ้นก่อน เหตุการณ์ใดเกิดขึ้นหลัง และทำให้
• การสืบค้นเหตุการณ์สำ�คัญใน นักเรียนจดจำเรื่องราวนั้นได้ง่ายขึ้น และสามารถบอกเล่าหรือ
ครอบครัว ใช้การสบื ค้นจากหลกั ฐาน ถ่ายทอดให้ผู้อื่นได้ถูกต้อง
ที่เกี่ยวข้อง และการสอบถามบุคคล
ในครอบครัว แล้วลำ�ดับเหตุการณ์ที่ สรุป
เกิดข้ึน โดยใช้คำ�บอกช่วงเวลาหรือใช้
เส้นเวลาแสดงเหตุการณ์สำ�คัญท่ี การสืบค้นเหตุการณ์สำคัญที่เกิดขึ้นในครอบครัว จะต้องสืบค้น
เกิดข้ึน เพ่ือให้ทราบช่วงเวลาท่ีเกิด ข้อมูลจากหลักฐานที่เกี่ยวข้อง ซึ่งจะทำให้ได้ข้อมูลที่ถูกต้องชัดเจน
เหตุการณไ์ ด้อยา่ งถกู ตอ้ ง ชดั เจน ช่วยให้เข้าใจเรื่องราวความเป็นมาของครอบครัวตั้งแต่อดีตจนถึง
ปัจจุบัน และสามารถลำดับเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นก่อน-หลังได้
ep 4
ขนั้ สอ่ื สารและนำ� เสนอ
๑๐. นักเรียนออกมานำ�เสนอแบบบันทึก ประวัติปฏิทิน www.lib.ru.ac.th/journal/calendar.html
การสืบค้นเหตุการณ์สำ�คัญท่ีเกิดขึ้น
กบั ตนเองและครอบครวั หนา้ ชนั้ เรยี น
5ep ขั้นประเมนิ เพอ่ื เพ่ิมคณุ ค่า บูรณาการทักษะศตวรรษท่ี 21
บริการสังคม
และจติ สาธารณะ
๑๑. นักเรียนร่วมกันจัดทำ�ป้ายนิเทศ
เผยแพรค่ วามรเู้ กยี่ วกบั วธิ กี ารสบื คน้
เหตุการณ์ท่ีเกิดข้ึนกับตนเองและ
ครอบครัวให้สมาชิกในโรงเรียน
ไดร้ ับทราบ
นักเรียนแบ่งกลุ่มร่วมกันสืบค้นข้อมูลจากแหล่งการเรียนรู้ต่าง ๆ เก่ียวกับ
เหตุการณ์สำ�คัญท่ีเกิดขึ้นในประเทศไทยใน ๑ ปีท่ีผ่านมา แล้วนำ�ข้อมูลมา
เรียบเรียงจัดลำ�ดับช่วงเวลาของเหตุการณ์ท่ีเกิดขึ้นเป็นแผนภาพเส้นเวลา
ลงในกระดาษ A4 จากนั้นครูคัดเลือกผลงานของนักเรียนเพ่ือนำ�ไปจัดทำ�
ป้ายนเิ ทศเผยแพร่ความรใู้ หก้ ับสมาชิกในโรงเรียน
สุดยอดคู่มือครู 24
A ข้ันปฏิบัติและสรุปความรู้หลังการปฏิบัติ Applyขin้ันgสื่อthสeารCแoลmะนm�ำuเnสiนcaอtion Skill ข้ันSปeรlะfเม-Rินeเพg่ือuเพla่ิมtคinุณgค่า
pplying and Constructing the Knowledge
เสริมความรู้ ครูควรสอน ตัวช้ีวัด รอบรู้อาเซียนและโลก
asean
25 ตัวชี้วัด
๑. ให้นักเรียนเล่าเรื่องราวเกี่ยวกับตนเอง โดยใช้คำระบุเวลาที่แสดง ส ๔.๑ ป.๒/๑
เหตุการณ์ในอดีต ปัจจุบัน และอนาคต ส ๔.๑ ป.๒/๒
๒. ให้นักเรียนฝึกฝนการตั้งคำถาม จากหลักฐานชิ้นใดชิ้นหนึ่งที่เป็น
สมบัติของครอบครัว อาจเป็นสิ่งของเครื่องใช้ หรือเอกสารต่าง ๆ
แล้วเขียนเป็นคำถามเพื่อค้นหาคำตอบ
๓. ให้นักเรียนศึกษาเหตุการณ์ในอดีตที่เกิดขึ้นในครอบครัว แล้วออกมา
นำเสนอหน้าชั้นเรียน
๑. ปฏิทินแสดงข้อมูลเกี่ยวกับเรื่องใดบ้าง แนวคำ� ตอบ
๒. การตั้งคำถามมีประโยชน์ต่อการศึกษาเหตุการณ์ในอดีตอย่างไร
๓. นักเรียนจะใช้วิธีการใดในการสืบค้นประวัติความเป็นมาของครอบครัว ๑. วัน เดอื น ปี วนั ส�ำ คัญต่าง ๆ
๔. การลำดับเหตุการณ์โดยใช้เส้นเวลามีประโยชน์อย่างไร ๒. ทำ�ใหร้ ู้เรื่องท่ตี นสนใจอยากรู้
๕. นักเรียนจะนำเสนอความเป็นมาของครอบครัวอย่างไร จึงจะน่าสนใจ ๓. ถามจากป่ยู า่ ตายาย พอ่ แม่ ศึกษาจาก
ภาพถา่ ย
๔. ท�ำ ใหท้ ราบเหตกุ ารณต์ า่ งๆวา่ เหตกุ ารณใ์ ด
เกิดก่อนหรือหลัง ช่วยให้จดจำ�และเข้าใจ
เร่อื งราวต่าง ๆ ได้ง่ายข้ึน
๕. น�ำ เสนอโดยใช้ภาพถ่ายของครอบครวั
ข้อสอบเน้นสมรรถนะ
การใช้เสน้ เวลาแสดงการล�ำ ดับเหตกุ ารณ์ มีประโยชน์อย่างไร
๑ ทำ�ใหเ้ ห็นการเรยี งล�ำ ดับก่อนหลังชดั เจน
๒ ท�ำ ให้รู้เหตกุ ารณ์ในอนาคต
๓ ทำ�ให้รู้เหตกุ ารณ์ในอดตี
(เฉลย ๑ เพราะเสน้ เวลาเปน็ การเรยี งลำ�ดบั เหตุการณส์ ำ�คญั ท�ำ ให้ทราบล�ำ ดบั
เหตกุ ารณอ์ ย่างชดั เจน)
25 สุดยอดคู่มือครู
GPAS 5 Steps ขั้นสังGเกตatรhวeบrรiวnมgข้อมูล ข้ันคิดวิPเคrรoาcะหe์แsลsะiสnรgุปความรู้
บูรณาการทักษะศตวรรษที่ 21
ข้อสอบเน้นสมรรถนะ
เป้าหมายการเรยี นรู้
มาตรฐานการเรียนรู้ ตัวชี้วัด
มาตรฐาน ส ๔.๒ ๑. สืบค้นถึงการเปลี่ยนแปลงในวิถีชีวิตประจำวันของคนในชุมชนของตนจากอดีตถึงปัจจุบัน (ส ๔.๒ ป.๒/๑)
เข้าใจพัฒนาการของมนุษยชาติจากอดีต ๒. อธิบายผลกระทบของการเปลี่ยนแปลงที่มีต่อวิถีชีวิตของคนในชุมชน (ส ๔.๒ ป.๒/๒)
จนถึงปัจจุบันในด้านความสัมพันธ์และการ
เปล่ียนแปลงของเหตุการณ์อย่างต่อเน่ือง ผังสาระการเรียนรู้
ตระหนกั ถงึ ความส�ำ คญั และสามารถวเิ คราะห์
ผลกระทบที่เกิดขึ้น
สมรรถนะส�ำ คัญของผเู้ รียน การสืบค้นข้อมูลเก่ียวกับชุมชน
๑. ความสามารถในการสอ่ื สาร วิถีชีวิตของคนในอดีต
ชุมชนของเรา
ผลกระทบของการเปลี่ยนแปลง
๒. ความสามารถในการคิด และปัจจุบัน
ที่มีผลต่อวิถีชีวิตของคนในชุมชน
๓. ความสามารถในการแก้ปญั หา วิถีชีวิตของคนในชุมชน
๔. ความสามารถในการใชท้ กั ษะชีวติ
๕. ความสามารถในการใช้เทคโนโลยี
คุณลักษณะอันพึงประสงค์ การเปล่ียนแปลงวิถีชีวิต
สาเหตุของการเปลี่ยนแปลง
ของคนในชุมชนด้านต่าง
ๆ
วิถีชีวิตของคนในชุมชน
ใฝเ่ รียนรู้
ตัวชว้ี ดั ที่ ๔.๑ ตงั้ ใจ เพียรพยายามในการเรยี น สาระสำคัญ
และเข้ารว่ มกจิ กรรมการเรียนรู้
ตัวชี้วดั ที่ ๔.๒ แสวงหาความรู้จากแหล่ง ๑. การสืบค้นข้อมูลเกี่ยวกับชุมชนทำให้เข้าใจประวัติความเป็นมาของชุมชนและก่อให้เกิดความภาคภูมิใจในชุมชน
เรียนรู้ต่าง ๆ ท้ังภายในและภายนอก ของตนเอง
โรงเรียน ด้วยการเลือกใช้ส่ืออย่างเหมาะสม ๒. วิถีชีวิตของคนในชุมชนจากอดีตจนถึงปัจจุบันมีการเปลี่ยนแปลงไปตามกาลเวลา ซึ่งก่อให้เกิดทั้งผลดีและ
บันทึกความรู้ วิเคราะห์ สรุปเป็นองค์ความรู้ ผลกระทบต่อชุมชน
และสามารถน�ำ ไปใช้ในชีวิตประจำ�วันได้
บูรณาการทักษะศตวรรษที่ 21
อยูอ่ ยา่ งพอเพียง
ตัวชว้ี ัดท่ี ๕.๑ ดำ�เนินชีวิตอย่างพอประมาณ นักเรียนร่วมกันสืบค้นประวัติความเป็นมาของชุมชนตนเอง โดยการสอบถาม
มีเหตุผล รอบคอบ มคี ณุ ธรรม และศึกษาจากผู้รู้ในชุมชน สมาชิกในครอบครัว ภาพถ่าย หรือสถานที่สำ�คัญ
ตัวชี้วัดท่ี ๕.๒ มีภูมิคุ้มกันในตัวท่ีดี ปรับตัว ในชุมชน แล้วให้นักเรียนแต่ละคนออกมาเล่าประวัติความเป็นมาของชุมชน
เพอ่ื อยูใ่ นสงั คมไดอ้ ยา่ งมีความสุข ตนเอง พรอ้ มบอกแหลง่ ข้อมูลที่ท�ำ การสืบคน้ ใหถ้ ูกต้องครบถว้ น
สุดยอดคู่มือครู 26
A ขั้นปฏิบัติและสรุปความรู้หลังการปฏิบัติ Applyขinั้นgส่ือthสeารCแoลmะนm�ำuเnสiนcaอtion Skill ขั้นSปeรlะfเม-Rินeเพgื่อuเพlaิ่มtคinุณgค่า
pplying and Constructing the Knowledge
เสริมความรู้ ครูควรสอน ตัวช้ีวัด รอบรู้อาเซียนและโลก
asean
27 ตวั ชวี้ ัด
ชมุ ชนของเรา ส ๔ .๒ ป.๒/๑St
ภาระงาน/ชิ้นงาน
ชุมชนเป็นที่ที่คนมาอาศัยอยู่รวมกันเป็นกลุ่ม ภายในชุมชน แบบบนั ทึกการสืบค้นขอ้ มูลเก่ยี วกบั ชมุ ชน
ประกอบด้วยคนที่มาจากครอบครัวหลาย ๆ ครอบครัว ผู้คนเหล่านี้
มีการดำเนินชีวิต ความเชื่อ ภาษาและวัฒนธรรมที่คล้ายกัน เห็นได้ ep 1
จากการแต่งกาย อาหารชนิดต่าง ๆ บ้านเรือน และประเพณีของ
ชุมชน บางครั้งชุมชนมีปัญหา เช่น ความแห้งแล้ง น้ำท่วม ความ ข้ันสังเกต
ไม่ปลอดภัยในทรัพย์สิน คนในชุมชนจึงได้ร่วมมือกันใช้ภูมิปัญญา รวบรวมขอ้ มูล
ที่สั่งสมมาตั้งแต่บรรพบุรุษ (อ่านว่า บัน-พะ-บุ-หรุด) เพื่อแก้ปัญหา
เหล่านั้น เช่น ขุดบ่อน้ำเพื่อเก็บน้ำไว้ใช้ในฤดูแล้ง ช่วยกันขุดลอก ๑. นักเรียนร่วมกันสนทนา โดยใช้คำ�ถาม
คูคลองเพื่อระบายน้ำ ร่วมกันจัดเวรยามดูแลความปลอดภัยในชุมชน ดงั น้ี
ภายในชุมชนยังประกอบด้วย บ้านเรือนซึ่งเป็นที่อยู่อาศัย วัด
โรงเรียน ตลาด ที่ประกอบอาชีพ ที่พักผ่อน และอื่น ๆ นอกจากนี้ • ชุมชนของนักเรียนมีลักษณะเป็น
ชุมชนยังเป็นแหล่งวัฒนธรรมที่สำคัญ ชุมชนจึงมีความสำคัญ อย่างไร (ตัวอย่างคำ�ตอบ มีสภาพแวดล้อม
ดังนั้น ถ้าชุมชนใดมีความรัก ความสามัคคีต่อกันก็จะทำให้ชุมชน ที่ดี มีต้นไม้มาก คนในชุมชนประกอบอาชีพ
มีความเข้มแข็ง สามารถรักษาสภาพแวดล้อมที่ดี รักษาวัฒนธรรมและ ท�ำ ไร่ ทำ�สวน คา้ ขาย)
ภูมิปัญญาไว้ได้ ส่งผลให้การดำรงชีวิตของคนในชุมชนมีความสุข
• นกั เรยี นเหน็ การเปลยี่ นแปลงใดบา้ ง
ท่ีเกิดขึ้นกับชุมชนของตนเองต้ังแต่อดีต
จนถึงปัจจุบัน (ตัวอย่างคำ�ตอบ ปัจจุบัน
ชุมชนมีผู้คนเข้ามาอาศัยเพิ่มข้ึนมากกว่า
แตก่ ่อน)
• นักเรียนคิดว่าการเปล่ียนแปลง
ที่เกิดข้ึนกับชุมชนของตนเอง มีสาเหตุ
มาจากส่ิงใด (ตัวอย่างคำ�ตอบ การมี
หา้ งสรรพสนิ ค้าสรา้ งข้ึนใกล้ชมุ ชน)
• นักเรียนทราบประวัติความเป็นมา
ของชมุ ชนตนเองหรือไม่ (ทราบ/ไม่ทราบ)
• หากนักเรียนต้องการทราบประวัติ
ความเป็นมาของชุมชนตนเองควรทำ�
อย่างไร (ตัวอย่างคำ�ตอบ สอบถามจาก
การอยูร่ วมกันเป็นชุมชน
พอ่ แม่หรอื สมาชกิ ทอี่ าศยั อยใู่ นชมุ ชนมาเปน็
เวลานาน)
๒. นักเรียนร่วมกันศึกษาเน้ือหาเรื่อง
ข้อสอบเน้นสมรรถนะ การสืบค้นข้อมลู เกี่ยวกับชุมชน
การสบื ค้นเรื่องราวของชุมชนโดยสอบถามจากผ้รู ้ใู นชุมชนกอ่ ใหเ้ กดิ ผลดีอย่างไร (เฉลย ๑ เพราะผ้รู ้ใู นชมุ ชน เชน่ กำ�นัน ผใู้ หญบ่ ้าน หรือ
๑ ท�ำ ให้ได้ขอ้ มลู เก่ียวกับชุมชนทถี่ ูกต้องและเชื่อถือได้
๒ ท�ำ ให้ไม่ตอ้ งสบื คน้ ขอ้ มลู เก่ียวกับชมุ ชนจากแหลง่ ขอ้ มูลอืน่ เพิ่มเตมิ ญาตผิ ใู้ หญข่ องนกั เรยี นเปน็ ผทู้ ม่ี คี วามรคู้ วามเขา้ ใจเกย่ี วกบั
๓ ทำ�ให้ผลงานการสบื คน้ เรือ่ งราวของชุมชนได้รบั การยอมรับจากบุคคลอน่ื ประวัติความเป็นมาของชุมชน รวมถึงวัฒนธรรมประเพณี
สำ�คัญต่าง ๆ ดังนั้น การสอบถามผู้รู้ในชุมชนจึงทำ�ให้ได้
ข้อมูลเกี่ยวกับชมุ ชนที่ถกู ต้องและเชอ่ื ถอื ได้)
27 สุดยอดคู่มือครู
GPAS 5 Steps ขั้นสังGเกตatรhวeบrรiวnมgข้อมูล ขั้นคิดวิPเคrรoาcะหe์แsลsะiสnรgุปความรู้
บูรณาการทักษะศตวรรษที่ 21 ข้อสอบเน้นสมรรถนะ
ep 2 ขัน้ คดิ วิเคราะห์
St 28
และสรุปความรู้
๓. นักเรียนวิเคราะห์ชุมชนในลักษณะ
การสืบค้นข้อมูลเกี่ยวกบั ชุมชน
ตา่ ง ๆ แล้วร่วมกันแสดงความคิดเหน็
ว่าสภาพแวดล้อมต่าง ๆ ส่งผลต่อ
ชุมชนแต่ละแห่งมีสภาพแวดล้อมแตกต่างกัน ซึ่งเป็นผลมาจาก
วิถีชีวิตอย่างไร แล้วสรุปคำ�ตอบ ลักษณะภูมิประเทศและภูมิอากาศ รวมทั้งลักษณะทางวัฒนธรรม
ลงในตาราง ดังตัวอย่าง ของผู้คนที่อยู่ในชุมชนนั้น ทำให้วิถีชีวิตของผู้คนในแต่ละชุมชน
มีความแตกต่างกันไปด้วย เช่น
ตาราง สภาพแวดล้อมและวถิ ชี ีวติ ของคน ชุมชนที่ตั้งถิ่นฐานอยู่ใกล้แม่น้ำลำคลอง ผู้คนส่วนใหญ่มี
ในชุมชน อาชีพทำนา ทำสวน และทำประมง และใช้เรือเป็นพาหนะใน
สภาพแวดล้อม วิถชี ีวิตของคนในชุมชน การเดินทาง บางชุมชนตั้งอยู่ใกล้เชิงเขา หรือบนที่สูงไกลแหล่งน้ำ
ในชมุ ชน ผู้คนส่วนใหญ่มีอาชีพทำไร ่
• คนในชมุ ชนสว่ นใหญ่ท�ำนา ปลูกพืชที่ไม่ชอบน้ำมาก เช่น
ชุมชนใกล้แม่นำ้� ท�ำสวน ท�ำประมง อ้อย มันสำปะหลัง และใช้
ล�ำคลอง • ใช้เรือเปน็ พาหนะในการ รถยนต์เป็นพาหนะในการเดินทาง
เดินทาง บางชุมชนตั้งอยู่ในเมืองมีผู้คน
ชมุ ชนใกลเ้ ชงิ เขา • ท�ำไร่ ปลกู พืชทไ่ี ม่ต้องการ
หรือท่อี ยู่ไกล น้ำ� มากนัก
แหลง่ น�้ำ • ใช้รถยนต์เปน็ พาหนะ
ในการเดินทาง
อาศัยอยู่รวมกันมากมาย บางคน
ชมุ ชนในบริเวณ • ปลูกพืชทช่ี อบอากาศหนาว จึงค้าขาย บางคนรับราชการ ชมุ ชนชาวสวนท่อี ยู่รมิ นำ้ จะใชเ้ รอื
เชิงเขาหรือบนท่ีสูง • สวมใสเ่ สอ้ื ผ้าหนา ๆ เพ่ือให้ บางคนทำงานในโรงงาน บรรทุกพืชผลทางการเกษตรไปขาย
มอี ากาศหนาวเย็น ความอบอุน่ แกร่ า่ งกาย
ชุมชนที่ตั้งถิ่นฐานในบริเวณเชิงเขา หรือบนที่สูง อากาศ
หนาวเย็น ผู้คนต้องสวมใส่เสื้อผ้าหนา และปกปิดร่างกายมิดชิด
เพื่อให้ร่างกายอบอุ่น พืชที่ปลูกมักเป็นพืชที่ชอบอากาศหนาว เช่น
สตรอว์เบอร์รี ลิ้นจี่ ส่วนพื้นที่ที่มีอากาศร้อน ผู้คนมักสวมใส่เสื้อผ้า
บาง ๆ เพื่อให้ระบายความร้อนได้ดี
เสริมความรู้ ครูควรสอน
ลักษณะภูมิประเทศและภูมิอากาศ ประเทศไทยมีลักษณะภูมิประเทศ
หลากหลายรูปแบบ ท้งั ทิวเขา ท่รี าบสงู ท่ีดอน หบุ เขา ท่ีราบ แอง่ ที่ราบ ที่ลุ่ม
และชายฝ่ังทะเล ส่วนลักษณะภูมิอากาศของประเทศไทยตามที่ตั้งอยู่ใน
เขตร้อน โดยอยู่ใต้อิทธิพลของลมมรสุมตะวันออกเฉียงเหนือ และลมมรสุม
ตะวันตกเฉียงใต้ ซึ่งลมมรสุมดังกล่าวส่งผลให้ประเทศไทยมี ๓ ฤดูกาล คือ
ฤดูรอ้ น ฤดฝู น และฤดูหนาว ยกเว้นภาคใตท้ ีไ่ ม่มฤี ดูหนาว
สุดยอดคู่มือครู 28
A ขั้นปฏิบัติและสรุปความรู้หลังการปฏิบัติ Applyขinั้นgสื่อthสeารCแoลmะนm�ำuเnสiนcaอtion Skill ขั้นSปeรlะfเม-Rินeเพgื่อuเพla่ิมtคinุณgค่า
pplying and Constructing the Knowledge
เสริมความรู้ ครูควรสอน ตัวช้ีวัด รอบรู้อาเซียนและโลก
ep 2asean
St ข้นั คดิ วิเคราะห์
29 และสรุปความรู้
บา้ นท่ีอย่บู นดอยซึง่ มีอากาศหนาวเยน็
ผู้คนท่ีอยูบ่ นดอยจะสวมใส่เสื้อผา้ หนา
๔. นักเรียนวิเคราะห์วิธีการสืบค้นข้อมูล
ในชว่ งฤดูหนาว
จะมีหนา้ ตา่ งนอ้ ย
เพ่อื ป้องกันความหนาวเย็น
เกยี่ วกบั ชุมชน โดยใชค้ ำ�ถาม ดังน้ี
เพื่อป้องกันความหนาวเย็น
• วิธีการสืบค้นข้อมูลด้วยการ
ชุมชนที่ผู้คนส่วนใหญ่นับถือพระพุทธศาสนา เมื่อถึง สำ�รวจชุมชน จะได้ข้อมูลความรู้ใดบ้าง
วันสำคัญทางศาสนา เช่น วันเข้าพรรษา วันวิสาขบูชา วันอาสาฬหบูชา
ผู้คนส่วนใหญ่ก็จะไปทำบุญที่วัด ฟังเทศน์ และเวียนเทียน ส่วน (ตวั อยา่ งคำ�ตอบ ทำ�ให้รู้ต�ำ แหน่งทตี่ ง้ั ของ
ผู้คนที่นับถือศาสนาอื่น ๆ เช่น ศาสนาคริสต์ หรือศาสนาอิสลาม
เมื่อถึงวันสำคัญทางศาสนาก็จะไปประกอบพิธีทางศาสนาที่ศาสน- สถานทต่ี ่าง ๆ ในชุมชน)
สถานของตน เช่น ผู้ที่นับถือศาสนาคริสต์จะไปโบสถ์ทุกวันอาทิตย ์ • วิธีการสืบค้นข้อมูลด้วยการ
ชาวมุสลิมจะไปมัสยิดทุกวันศุกร์
สอบถามผู้รู้ในชุมชน จะได้รับข้อมูล
ชาวพุทธประกอบพธิ ที ี่วดั
ชาวมสุ ลิมประกอบพธิ ีทม่ี สั ยิด
ความรใู้ ดบา้ ง (ตวั อยา่ งค�ำ ตอบไดข้ อ้ มลู
รอบรู้อาเซียนและโลก เก่ียวกับวัฒนธรรมประเพณี ภูมิปัญญา
asean และเหตุการณ์สำ�คัญที่เคยเกิดข้ึนใน
มัสยิดโอมาร์ อาลี ไซฟุดดิน ต้ังอยู่กลางกรุงบันดาร์เสรีเบกาวัน ประเทศ ชมุ ชน)
บรูไนดารุสซาลาม ได้รับการยกย่องว่าเป็นมัสยิดท่ีมีความสวยงามที่สุดใน • วธิ กี ารสบื คน้ ขอ้ มลู ดว้ ยการศกึ ษา
เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ยอดโดมของมัสยิดใช้แผ่นทองคำ�ในการสร้างจำ�นวน
๓.๓ ล้านแผ่น และด้วยความสวยงามของมัสยิดแหง่ นี้ ทำ�ใหไ้ ด้รับการยกยอ่ ง จากภาพถ่ายและสถานที่สำ�คัญใน
อกี วา่ เปน็ มนิ ิทชั มาฮาล ชุมชน จะได้ข้อมูลความรู้ใดบ้าง
(ตัวอย่างคำ�ตอบ ได้ความรู้เกี่ยวกับ
บุคคลสำ�คัญ วัฒนธรรมและภูมิปัญญา
ในชมุ ชน)
๕. นักเรียนคิดประเมินเพ่ือเพิ่มคุณค่า
โดยใช้คำ�ถาม ดงั นี้
• การสืบค้นข้อมูลเกี่ยวกับประวัติ
ความเป็นมาของชุมชน จะได้ความรู้
ใดบ้าง (ตัวอย่างคำ�ตอบ ทำ�ให้เกิด
ค ว า ม เ ข้ า ใ จ ใ น วิ ถี ชี วิ ต แ ล ะ ค ว า ม
เ ป ล่ี ย น แ ป ล ง ท่ี เ กิ ด ข้ึ น ใ น ชุ ม ช น แ ล ะ
ภาคภูมิใจในชมุ ชนของตนเอง)
29 สุดยอดคู่มือครู
GPAS 5 Steps ขั้นสังGเกตatรhวeบrรiวnมgข้อมูล ขั้นคิดวิPเคrรoาcะหe์แsลsะiสnรgุปความรู้
บูรณาการทักษะศตวรรษที่ 21 ข้อสอบเน้นสมรรถนะ
ep 3 ข้นั ปฏบิ ัติ
St แหลละงั สกราปุรปควฏาิบมตั ริู้ 30
๖. นักเรียนแบ่งกลุ่มตามความเหมาะสม จะเห็นว่าแต่ละชุมชนต่างมีวิถีชีวิตแตกต่างกันตามสภาพ-
แต่ละกลุ่มเลือกเรื่องราวในท้องถ่ิน แวดล้อมซึ่งเป็นผลให้การประกอบอาชีพ การแต่งกาย อาหาร
การนับถือศาสนาแตกต่างกัน ถ้านักเรียนต้องการรู้เรื่องราวเกี่ยวกับ
กลุ่มละ ๑ เร่ือง จากนั้นนักเรียน ชุมชนของตนเองว่ามีวิถีชีวิตอย่างไร นักเรียนสามารถสืบค้นข้อมูล
สืบค้นข้อมูล แล้วสรุปเป็นความคิด เกี่ยวกับชุมชนได้ด้วยวิธีการ ดังนี้
รวบยอด บันทึกข้อมูลที่ได้ลงใน ๑. สำรวจชุมชนว่าในชุมชนของนักเรียน ประกอบด้วย
แบบบนั ทกึ สิ่งก่อสร้าง (บ้าน โรงเรียน วัด มัสยิด ตลาด สะพาน ถนน) นา ไร่
(ตวั อย่างค�ำ ตอบ)
แบบบันทกึ การสืบคน้ ข้อมูลเกย่ี วกับชุมชน สวน และธรรมชาติ (แม่น้ำ ป่าชุมชน) อยู่บริเวณใด นักเรียนอาจทำ
• ส ืบค ้นข อ้ มลู เรื่อง (แหพ่ ระแขง่ เรือ เป็นแผนผังง่าย ๆ แสดงที่ตั้งของสถานที่ต่าง ๆ ไว้
ขนึ้ โขนชิงธง) ๒. สอบถามผู้รู้ในชุมชน เช่น กำนัน ผู้ใหญ่บ้าน คุณครู
• ช ุมชน (อ�ำเภอหลังสวน จังหวดั ชมุ พร) หรือญาติผู้ใหญ่ว่าในชุมชนของเรามีอาชีพใดบ้าง มีวัฒนธรรม
• วิธีการทใ่ี ชส้ ืบค้นขอ้ มลู ประเพณีสำคัญอย่างไร
ส�ำรวจชุมชน ๓. ศึกษาจากภาพถ่ายและสถานที่สำคัญในชุมชน เช่น วัด
สอบถามผู้รใู้ นชมุ ชน ได้แก่ อนุสาวรีย์ ซึ่งให้ความรู้เกี่ยวกับวัฒนธรรมและภูมิปัญญาในชุมชน
(ผสู้ ูงอายใุ นชุมชน ผู้ทเ่ี คยเข้ารว่ มแข่งขนั )
• ศึกษาจากภาพถา่ ย และสถานทส่ี �ำคญั
ได้แก่ (ภาพการแขง่ ขนั เรือยาวในปีตา่ ง ๆ)
• ข้อมูลความรทู้ ่ไี ด้จากการสืบค้นขอ้ มลู
(เปน็ ประเพณที จ่ี ดั ข้นึ ในช่วงออกพรรษา
โดยมกี ารน�ำเรือยาวมาแขง่ ขันกัน เมอ่ื ใกล้ถงึ อนุสาวรยี ช์ าวบ้านบางระจัน
เสน้ ชัย นายหัวเรอื จะปนี ขน้ึ โขนเรือแล้วชงิ ธง เป็นหลักฐานท่ีใช้สืบค้นความเป็นมา
ฝ่ายใดควา้ ธงได้ก่อนเป็นฝา่ ยชนะ) ของทอ้ งถ่นิ ในอดีต
บูรณาการทักษะศตวรรษท่ี 21
นักเรียนร่วมกันสำ�รวจในชุมชนของตนเองว่ามีสถานท่ีสำ�คัญใดบ้าง แล้ว
นำ�มาวาดเป็นแผนผังแสดงสถานที่สำ�คัญของชุมชนพร้อมระบายสีให้
สวยงาม จากนัน้ ใหน้ กั เรียนแต่ละคนออกมาน�ำ เสนอแผนผังหน้าช้นั เรียน
สุดยอดคู่มือครู 30
A ขั้นปฏิบัติและสรุปความรู้หลังการปฏิบัติ Applyขinั้นgส่ือthสeารCแoลmะนm�ำuเnสiนcaอtion Skill ขั้นSปeรlะfเม-Rินeเพgื่อuเพlaิ่มtคinุณgค่า
pplying and Constructing the Knowledge
เสริมความรู้ ครูควรสอน ตัวช้ีวัด ep 3aseanรอบรู้อาเซียนและโลก
St St St ขั้นปฏิบัติ
31 แหลละังสกราปุรปควฏาบิ มตั ริู้
การสืบค้นเรื่องราวของชุมชน จะทำให้มีความรู้ความเข้าใจ ๗. นักเรียนร่วมกันสรุปส่ิงที่เข้าใจเป็น
เกี่ยวกับชุมชนของตนดีขึ้น ทำให้เกิดความภาคภูมิใจในชุมชนของ ความรูร้ ่วมกนั ดงั นี้
ตนเอง และรักษาวัฒนธรรม ซึ่งเป็นสิ่งดีงามของชุมชนให้คงอยู่
สืบต่อไป • การเปลย่ี นแปลงในวถิ ชี วี ติ ประจ�ำ วนั
วิถชี วี ติ ของคนในชมุ ชน
ของคนในชุมชนจากอดีตถึงปัจจุบัน
มี ส า เ ห ตุ ม า จ า ก ห ล า ย ป ร ะ ก า ร
การสืบค้นข้อมูลของชุมชนจะทำ�ให้
๑.
วิถชี ีวิตของคนในอดีตและปจั จุบัน
ทราบวิถีชีวิตของคนในชุมชนท้ังใน
วิถีชีวิตของคนในอดีต ผู้คนส่วนใหญ่ในอดีตดำรงชีวิต อดีตและปัจจุบันได้ดียิ่งขึ้น และสร้าง
โดยการพึ่งพาอาศัยธรรมชาติ มีการปลูกสร้างบ้านเรือนอยู่ใกล้ ความภาคภมู ิใจในชุมชนของตนเอง
แม่น้ำลำคลอง เพื่อให้สะดวกในการนำน้ำมาใช้อุปโภค บริโภค และ
ใช้เป็นเส้นทางในการเดินทางติดต่อกับชุมชนอื่น เนื่องจากดินและน้ำ ep 4
มีความอุดมสมบูรณ์ คนส่วนใหญ่จึงทำการเกษตรและประมง
เป็นหลัก วิถีชีวิตดังกล่าวส่งผลให้เกิดประเพณีต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องกับ ขนั้ สอ่ื สารและนำ� เสนอ
การดำเนินชีวิต เช่น การลงแขกเกี่ยวข้าว การแห่นางแมวหรือ
ประเพณีบุญบั้งไฟเพื่อขอฝน นอกจากนี้ ยังนำวัสดุที่หาได้จาก ๘. นักเรียนออกมานำ�เสนอแบบบันทึก
ธรรมชาติมาประดิษฐ์เป็นสิ่งของเครื่องใช้ในชีวิตประจำวัน เช่น หน้าชัน้ เรยี น
นำไม้ไผ่มาสานเป็นตะกร้า นำใบตองมาห่ออาหาร
5ep ขั้นประเมนิ เพือ่ เพิม่ คุณคา่
บรกิ ารสงั คม
และจิตสาธารณะ
๙. นกั เรยี นรว่ มกนั จดั ท�ำ แผน่ พบั เผยแพร่
ความรู้เกี่ยวกับวิธีการสืบค้นข้อมูล
ของชุมชนให้กับสมาชิกในโรงเรียน
และชุมชนได้รับทราบ
วิถีชีวิตของคนในชุมชน
31 สุดยอดคู่มือครู
GPAS 5 Steps ขั้นสังGเกตatรhวeบrรiวnมgข้อมูล ขั้นคิดวิPเคrรoาcะหe์แsลsะiสnรgุปความรู้
บูรณาการทักษะศตวรรษที่ 21
ข้อสอบเน้นสมรรถนะ
St ตวั ชีว้ ัด 32
ส ๔.๒ ป.๒/๒ วิถชี ีวิตของคนในอดตี จะมีความผกู พันกับธรรมชาติ
ภาระงาน/ชิ้นงาน
แผนภาพสาเหตแุ ละผลกระทบท่ีเกิดขน้ึ
วิถีชีวิตของคนในปัจจุบัน บ้านเมืองในปัจจุบันมีความเจริญ
จากการเปลยี่ นแปลงทเ่ี กดิ ขนึ้ ในชมุ ชน มากขึ้น ส่งผลให้วิถีชีวิตของคนในชุมชนเปลี่ยนแปลงไป โดยคนใน
ชุมชนประกอบอาชีพที่หลากหลายมากขึ้น เช่น การเพาะปลูก เลี้ยงสัตว์
ep 1 การทำประมง รับราชการ พนักงานบริษัท ค้าขาย หรืออาชีพให้บริการ
ต่าง ๆ ตามความถนัดของตนเอง
ข้ันสังเกต ความเจริญก้าวหน้าทางด้านเทคโนโลยีและการพัฒนาเส้นทาง
รวบรวมขอ้ มูล คมนาคมทำให้เกิดความสะดวกสบายมากขึ้น เช่น การเดินทาง
โดยใช้รถไฟฟ้าเพื่อความสะดวก รวดเร็ว การติดต่อสื่อสารโดยใช้
๑. นักเรียนสังเกตภาพวิถีชีวิตของคน โทรศัพท์เคลื่อนที่ ผู้คนจึงย้ายถิ่นฐานเข้ามาอาศัยอยู่ในพื้นที่ที่มี
ในชุมชนในอดีตและปัจจุบัน จากนั้น สิ่งอำนวยความสะดวก เมื่อคนมาอาศัยอยู่รวมกันจึงก่อให้เกิดการรับ
รว่ มกันสนทนา โดยใช้คำ�ถาม ดังนี้
• สังคมในอดีตมีลักษณะการดำ�เนิน
ชีวิตอย่างไร (ตัวอย่างคำ�ตอบ สงบ เรียบง่าย
พ่งึ พาธรรมชาตแิ ละเกษตรกรรม)
• สังคมเมืองหรือสังคมปัจจุบันมี
วถิ ีชวี ติ อยา่ งไร (ตวั อย่างคำ�ตอบ เป็นสังคม
ท่ีแออัด มีวิถีการดำ�เนินชีวิตท่ีหลากหลายแบบ
ต่างคนต่างอยู่ เป็นสังคมที่เจริญทางด้าน
วัตถุ)
๒. นักเรียนร่วมกันสนทนา โดยใช้คำ�ถาม
ดงั น้ี
• นักเรียนคิดว่าสาเหตุใดที่ทำ�ให้
วิ ถี ชี วิ ต ข อ ง ค น ใ น ชุ ม ช น ใ น ปั จ จุ บั น
เปลี่ยนแปลงไปจากในอดีต (ตัวอย่าง
คำ�ตอบ การพัฒนาของเทคโนโลยี การรับ
วัฒนธรรมจากภายนอก)
• นักเรียนคิดว่าการเปล่ียนแปลงที่
เกิดข้ึนกับวิถีชีวิตของคนในชุมชนใน
ปัจจุบันก่อให้เกิดผลกระทบต่อคนใน
ชุมชนหรือไม่ อย่างไร (ตัวอย่างคำ�ตอบ
เกิดผลกระทบ เช่น การพัฒนาทางด้าน
เทคโนโลยสี ง่ ผลใหก้ ารเดนิ ทางตดิ ตอ่ ระหวา่ ง
ชมุ ชนเกิดความสะดวกมากขึ้น)
๓. นักเรียนร่วมกันศึกษาเน้ือหาเรื่อง
วิถีชีวิตของคนในชุมชน
สุดยอดคู่มือครู 32