นิทานธรรมบท เรื่องท่ี ๒
มัฏฐกณุ ฑลี
พระมหาประนอม ธมฺมาลงฺกาโร
มัฏฐกุณฑลี
นทิ านธรรมบท เรอ่ื งท่ี ๒
เรยี บเรียง : พระมหาประนอม ธมมฺ าลงกฺ าโร
วาดภาพ และศิลปกรรม : มโนณฐั รตั นจนั ทร์
กองบรรณาธกิ าร : พระมหาประนอม ธมฺมาลงฺกาโร, ศิรเศรษฐ์ มหาวทิ ติ วงษ์
จดั พิมพแ์ ละเผยแพรเ่ ปน็ ธรรมบรรณาการ ห้ามจ�ำ หนา่ ย
เลขมาตรฐานสากลประจ�ำ หนงั สือ 978-974-350-221-7
พิมพค์ ร้งั แรก
เมษายน ๒๕๕๔ จำ�นวน ๑๐,๐๐๐ เลม่
พมิ พค์ รง้ั ท่ี ๒
กรกฎาคม ๒๕๕๔ จ�ำ นวน ๑๐,๐๐๐ เล่ม
พิมพ์ครง้ั ที่ ๓
กนั ยายน ๒๕๕๗ จำ�นวน ๓,๐๐๐ เล่ม
© สงวนลขิ สิทธต์ิ ามพระราชบญั ญตั ิ
หา้ มท�ำ ลอกเลยี นไม่วา่ ส่วนใดส่วนหนงึ่ ของหนังสือ นอกจากจะไดร้ บั อนุญาต
ขอ้ มูลทางบรรณานกุ รมของหอสมดุ แหง่ ชาติ
National Library of Thailand Cataloging in Publication Data
พระมหาประนอม ธมฺมลงกฺ าโร.
มฏั ฐกณุ ฑลี เลม่ 2.--กรงุ เทพฯ : บญุ ศิรกิ ารพมิ พ์, 2554.
76 หน้า.
1. นทิ านคตธิ รรมทางพุทธศาสนา. l. ช่อื เรอ่ื ง
294.31883
ISBN : 978-974-350-221-7
พมิ พท์ ่ี : บรษิ ัท บุญศิรกิ ารพิมพ์ จำ�กดั
โทร. ๐-๒๙๔๑-๖๖๕๐-๑ โทรสาร ๐-๒๙๔๑-๖๖๕๒
ค�ำ น�ำ
องค์ความรู้ภาษาบาลีนั้น มีความสำ�คัญอย่างยิ่งต่อการรักษาสืบทอดพระพุทธศาสนา
โดยเฉพาะอย่างย่ิงการเรียนรู้ตรงจากพระไตรปิฎกต้นฉบับ และคัมภีร์สำ�คัญทางพุทธศาสนา
สายเถรวาทซงึ่ ล้วนแล้วแตม่ กี ารบันทกึ เปน็ ภาษาบาลีทั้งสิ้น
การท่ีผู้สนใจศึกษาภาษาบาลีรุ่นใหม่ ๆ ในประเทศไทยลดจำ�นวนลงอย่างต่อเนื่องนั้น เน่ืองจาก
ทศั นคตทิ มี่ องขา้ มความส�ำ คญั ในการเรยี นรภู้ าษาบาล,ี การขาดแคลนบคุ ลากรทมี่ คี ณุ ภาพ, การขาดแคลน
แหล่งความรู้ตั้งแต่ระดับพื้นฐานจนถึงระดับช้ันสูง, การขาดการพัฒนาหลักสูตรและรูปแบบการศึกษา
ท่ีดีอยา่ งเปน็ ระบบ และโดยเฉพาะอยา่ งยิง่ การขาดสื่อการเรยี นการสอนท่ีเหมาะสมส�ำ หรบั คนรนุ่ ใหม่
ด้วยเหตุนี้ผู้จัดทำ�โครงการจึงได้พัฒนาส่ือการเรียนการสอนภาษาบาลีที่เหมาะสำ�หรับผู้เร่ิมต้น
ศึกษาชั้นต้นในรูปแบบของการ์ตูนคาถาธรรมบทข้ึน โดยดำ�เนินเรื่องด้วยบทสนทนาและบทบรรยาย
ถอดแบบจากภาษาบาลีในคาถาธรรมบทจากพระสุตตันตปิฎกพร้อมกำ�กับด้วยบทบรรยายเสริมและ
คำ�แปลบาลีเป็นภาษาไทย เพ่ือเสริมสร้างความน่าสนใจและเอื้อประโยชน์ในการเรียนภาษาบาลี
แก่พระภิกษุสงฆ์ สามเณรพุทธบริษัท ตลอดจนเยาวชนคนรุ่นใหม่ให้สามารถเข้าถึงการเรียนรู้
ภาษาบาลีได้ง่ายย่ิงขึ้น และเช่ือม่ันเป็นอย่างยิ่งว่าการพัฒนาส่ือการเรียนการสอนวิชาภาษาบาลี
ให้มีประสิทธิภาพในเชิงการเรียนรู้รูปแบบการ์ตูนบทสนทนาบาลีน้ัน จะสามารถช่วยผู้เรียนให้นำ�มา
ฝกึ ใชไ้ ด้จรงิ และเพิ่มฉันทะในการเรยี นภาษาบาลีและพระธรรมค�ำ สอนจากพระไตรปฎิ กได้
“การ์ตูนธรรมบท เรื่องที่ ๒ เร่ือง มัฏฐกุณฑลี” นี้ เป็นการพัฒนาส่ือการเรียนภาษาบาลี
ในรูปของการ์ตูนธรรมบทซ่ึงจัดทำ�ขึ้นต่อเน่ืองจากเร่ืองแรก โดยไม่ได้มีวัตถุประสงค์เพียงเพื่อ
ตอบสนองด้านการพัฒนาการศึกษาบาลีเท่านั้น แต่ยังต้องการส่งเสริมและพัฒนาคุณธรรม
และคุณภาพจิตใจของคนในสังคมไทย ซ่ึงเป็นแนวทางการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์โดยเน้น
การพฒั นาคุณภาพชีวิตท่ียั่งยืนสบื ไปด้วย
คาถาธรรมบทเร่ือง มัฏฐกุณฑลี น้ี เป็นพระธรรมเทศนาท่ีองค์พระสัมมาสัมพุทธเจ้า
ทรงปรารภถึงบุตรคนเดียวของเศรษฐีขี้เหนียว ซึ่งไม่เคยทำ�บุญให้ทานเลย แม้เม่ือลูกชาย
ป่วยหนักก็ไม่ยอมนำ�ไปให้หมอรักษา ใช้วิธีรักษาเอง จนกระท่ังลูกตาย แต่เนื่องจากก่อนที่เขา
จะตายพระสัมมาสัมพุทธเจ้าเสด็จมาโปรด เขาได้เห็นเพียงแสงอันเกิดจากพระฉัพพรรณรังสี
แม้เกิดความเล่ือมใสแต่คร้ันจะยกมือไหว้ก็ยังไม่มีแรง แต่เพียงแค่จิตแห่งความเล่ือมใสนี้ก็ยังส่งผล
ใหเ้ ขาไปเกดิ เป็นเทวดา ซงึ่ ชี้ใหเ้ หน็ วา่ เพียงแค่ทำ�ใจให้เล่ือมใส กไ็ ด้บญุ มหาศาลแล้ว
ขออนุโมทนากับทีมงาน และผู้สนับสนุนโครงการทุกท่าน ที่ได้ทุ่มเทให้งานชุดนี้สำ�เร็จลุล่วง
ไปด้วยดี และหวังเป็นอย่างย่ิงว่าจะได้พัฒนางานส่ือบาลีต่อๆ ไปให้ดีและรวดเร็วยิ่งข้ึน เพื่อสนองตอบ
ความตอ้ งการของผู้ศึกษาตอ่ ไป
พระมหาประนอม ธมฺมาลงฺกาโร
วัดจากแดง ต.ทรงคนอง อ.พระประแดง จ.สมทุ รปราการ
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
46
47
48
49
50