u_ r/fn] kf]v/fdf s]s] b]Vof] <
3_ r/fn] kf]v/fdf s;;Fu s'/f u¥of] <
ª_ r/fn] s:tf] kf/fn] pQ/ lbof] <
%= sljtfdf p:t} ;'lgg] zAb ;“u} n]v M
r/f – kf]v/f
uP/, lxdfn, df5fn], gu/L, r/fn], cfn'av8f
^= of] sljtf k9/] a'e]msf] s'/f kfr“ jfSodf n]v .
&= ltdLnfO{ s07 ePsf] s'g} afn sljtf tnsf] vfnL 7fpFdf nv] .
cfk"mn] n]vs] f] afnsljtf no xfn]/ ;a}nfO{ ;'gfpm M
ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
96 /fd|f] g]kfnL sIff @
Jofs/0f;DaGwL cEof;
!= kfr“ kfr“ cf6] f gfd n]v M
s_ ?vsf gfd
sfkmn lkkn ;'Gtnf ¬¬¬¬¬ ¬¬¬¬¬
v_ kmnk"mnsf gfd
;G' tnf cf“k ¬¬¬¬¬ ¬¬¬¬¬ ¬¬¬¬¬
u_ 7fp“sf gfd
kfNkf ¬¬¬¬¬ ¬¬¬¬¬ ¬¬¬¬¬ ¬¬¬¬¬
3_ gbLsf gfd
¬¬¬¬¬ ¬¬¬¬¬ ¬¬¬¬¬ ¬¬¬¬¬ ¬¬¬¬¬
ª_ r/fsf gfd
;u' f ¬¬¬¬¬ ¬¬¬¬¬ ¬¬¬¬¬ ¬¬¬¬¬
@= tnsf Psjrgsf zAb / jfSonfO{ ax'jrgdf abn M
s_ ?v M ¬¬¬¬ ?v 9Nof] . ¬¬¬¬¬¬¬¬¬
v_ r/f] M r/fx¿ r/f] s/fof] . ¬¬¬¬¬¬¬¬¬
u_ dfG5] M ¬¬¬¬ dfG5] cfof] . ¬¬¬¬¬¬¬¬¬
3_ lstfa M ¬¬¬¬ lstfa x/fof] . ¬¬¬¬¬¬¬¬¬
#= ;jg{ fdcg';f/ jfSo abn M
t“ w]/} ¬¬¬¬¬¬¬¬¬ .
ltdL w]/} ¬¬¬¬¬¬¬¬¬ .
d w]/} k9\5' . tkfO{“ w]/} ¬¬¬¬¬¬¬¬¬ .
pm w]/} ¬¬¬¬¬¬¬¬¬ .
pgLx¿ w]/} ¬¬¬¬¬¬¬¬¬ .
97/fdf| ] gk] fnL sIff @
cEof;leqsf] kf7
kfNkf eGg] 7fp“df Pp6f sfkmnsf] ?v lyof] . To; ?vdf Pp6f r/f]
a:Yof] .
Ps lbg Tof] r/f] kfNkfaf6 kf]v/ftk{m p8\of] . kfv] /fdf To; r/fn]
k]mjftfn bV] of] . dfly xb] f{ df5fkR' 5]« lxdfn klg b]Vof] . r/f] v';L eof] .
km] jftfnsf] df5fn] r/fnfO{ ;fW] of,] ær/f efO, kf]v/f s:tf] nfUof] <Æ
r/fn] ca/] gu/L cfÎg} kf/fn] hafkm lbof], æsfkmn ld7f] x'G5 . ;'Gtnf
/ cfna' v8f klg ld7f xG' 5g\ . df5f bfh', dnfO{ t kf]v/f sfkmnh:t}
nfUof] . ;'Gtnf / cfn'av8fh:t} nfUof] .Æ
!= cEof;leqsf] kf7 k|:6;Fu a'lemg] u/L k9 .
@= cEof;leqsf] kf7sf cfwf/df b'O{ hgf ldn/] r/f / df5fsf]
s'/fsfgL clego;lxt ;'gfcf] . -s'/fsfgLdf sx] L s'/f cfkm} yk36
ug{ ;lsg5] ._
98 /fd|f] gk] fnL sIff @
#= tnsf zAb / ltgsf cy{nfO{ j|mddf ldnfpm M
s_ sfkmn - s _ Ps lsl;dsf] ld7f] kmn kmNg] ?v
v_ k]mjftfn - _ tl/sf
u_ kf/f - _ kf]v/f eGg] 7fp“sf] Pp6f 7n' f] tfn
$= sg' kl5 sg' cfp5“ < jm| ddf ldnfpm M
- _ r/f efO, kf]v/f s:tf] nfUof] <
- _ df5f bfh,' dnfO{ t kf]v/f sfkmnh:t} nfUof] .
- _ kf]v/fdf r/fn] k]mjftfn b]Vof] .
- _ sfkmnsf] ?vdf Pp6f r/f] a:Yof] .
- _ r/fn] df5fkR' 5«] lxdfn b]Vof] .
%= cEof;leqsf] kf7 ;kmf;“u sfkLdf ;f/ .
^= l7s ljelSt 5fgL vfnL 7fp“ e/ M
s_ r/f kfNkf¬¬¬ kf]v/f uof] . -n], af6_
v_ efO kf]v/f¬¬¬ k9\5 . -sf], df_
u_ pgLx¿ efO¬¬¬ k9fp“5g\ . -nfO{, n]_
3_ pd]z¬¬¬ efO :sn' hfG5 . -nfO{, sf]_
&= tnsf gfdof]uLx¿ /fvL jfSo agfpm M
s_ tkm{ M ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
v_ ;Dd M ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
u_ l;t M ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
3_ ;Fu M ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
ª_ lt/ M ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
99/fdf| ] g]kfnL sIff @
;fd"lxs lqmofsnfk
õ b'O{b'O{ hgfsf] ;d"x ag . ca kf“r ldg6] ;Dd ltdLx¿n] b]v;] 'gs] f
7fps“ f] gfd n]v . s'g ;d"xn] ;aeGbf a9L n]Vg ;Sof] . x/s] ;d"xn]
nv] ]sf] 7fps“ f] gfd ;an} fO{ ;g' fpm .
l;hg{ fTds nv] g
õ tnsf] vfnL 7fpd“ f Pp6f r/fsf] lrq 6f;“ cyjf r/fsf] /fdf| ] lrq
agfpm . ca To; r/fsf] af/d] f 5f]6f] sljtf agfpm . sljtf agfpg
g;s] lt;÷kF}lt; zAbdf j0f{g u/ M
ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
100 /fdf| ] gk] fnL sIff @
kf7 !!
lgb|f
kf7 ;'? ug'c{ l3
======== ah] ======== ah]
======== ah]
======== ah]
======== ah]
õ dflysf lqmofsnfkx¿ ltdL s'g ;dodf u5f{} < lrq x/] L l7s ;do n]v .
zAb / cy{
ysfO M cN5LÙ ysfj6 7Dofpg' M lrGg'Ù klxrfg ug'{
km/skm/s M cnucnuÙ a]Unfa]Un} ak] mfObf M 3f6f
af]wf] M cN5LnfUbf]Ù nf];] lk/ M lrGtf
101/fdf| ] g]kfnL sIff @
dn" kf7
lgbf|
dn} ] s's'/ lgbfPsf] b]v]sf] 5' . d}n] la/fnf] / v/fof] klg lgbfPsf]
b]vs] f] 5' . d}n] dfG5,] hgfj/ / r/fx¿ klg lgbfPsf] b]v]sf] 5' . d
klg lgbfp5F ' t/ d cfkm}F lgbfPsf] rflxF b]vs] f] 5}gF . dnfO{ slxn]sfxLF
vfFbfvfFb} lgb|f nfU5 . dnfO{ sltk6s t a'afn] efG;f3/af6} af]s]/
cf5] \ofgdf nfge' Psf] 5 . dnfO{ l6eL xb] f{xb] {} klg lgbf| nfU5 . xh'/af;uF
syf ;G' bf klg lgbf| nfU5 . To;n} ] dnfO{ s'gs} 'g} syf t cfwf dfq}
cfpF5 .
cflv/ xfdL ;a}nfO{ lsg lgb|f nfU5 xF <
u?' cfdf eGgx' G' 5–
w]/} ;do;Dd sfd ul//xFbf xfd|f] z/L/ / lbdfunfO{ ysfO
nfU5 . ToxL ysfOsf] sf/0fn] lgb|f nfU5 . lgb|f klg vfgfh:t}
geO{ gx'g] s'/f xf] .
102 /fdf| ] g]kfnL sIff @
To;f] eP xfd|f] z/L/ / lbdfusf] ysfO d6] \g slt ;T' g'k5{ <
u?' cfdf eGg'xG' 5–
dflg;n] slt ;T' g] eGg] s'/f p;sf] pd]/cg;' f/ km/skm/s
x'G5 . ;fgf;fgf gfgLx¿ lbgdf kGw|;f]/ 306f ;'T5g\ . 7n' f
dflg;x¿ ;ftcf7 306f jf To;eGbf sd ;T' 5g\ . kfFrb]lv
af/ jif{;Ddsf s]6fs]6Ln] eg] b;P3f/ 306f ;'Tgk' 5{ . sf]xLsf]xL
clt w]/} ;T' 5g\ . sf]xLsf]xL eg] cln yf]/} klg ;'T5g\ .
xfdL ;t' ]gfF} eg] s] x'G5 lg <
u'?cfdf eGgx' 'G5–
ltdL Ps /ft ;'t]gf} eg] ltd|f] z/L/ af]wf] xG' 5 . ltdLnfO{
To;} l/; klg p7\5 . ltdL b'O{ /ft ;'t]gf} eg] ltd|f] lbdfun] g}
sfd ug{ 5f]8\5 . ltdL s'g} s/' f klg /fd|/L ;Demg
;St}gf} . o:t} ltdL rf/kfFr /ft ;'t]gf} eg] t s]s]
xG' 5 s]s] † ltdL To;kl5 t pN6fpN6f s'/fx¿
b]Vg yfN5f} . gePsf s/' f b]Vg yfN5f} . ePsf
s/' fx¿ s] x'g\ eGg] 7Dofpg} ;St}gf} .
To;}n] d t an] 'sf rfF8} ;T' 5' . d sDtLdf b;
306f ;T' 5' .
d/] f] l56\6} ;'Tg] afgLsf clncln a]kmfObf
klg 5g\ . a]ns' f vfgf l9nf] xFb' f dnfO{
vfgfsf] :jfb g} yfxf xb'F g} . a]n'sfsf
l6eL sfo{qmd klg x]g{ kfplF bgF .
xh'/afn] ;g' fpg'ePsf syfx¿
dnfO{ k"/} cfpbF g} .
oL ;a} s'/f eP klg d
a]n'sf l566\ } lgbfOxfN5' .
o; s/' fdf dnfO{ slt klg
lk/ 5g} .
103/fdf| ] g]kfnL sIff @
zAbe08f/;DaGwL cEof;
!= sg' ;donfO{ s] elgG5, hf8] f ldnfpm M
;do s] elgG5
/ft ;lsP/ pHofnf] ePsf] ;do a]ns' f÷;fFem
laxfgkl5 3fd nfu]sf] ;do /ft
3fd c:tfpg] ;do laxfg
;fFem ;lsPkl5sf] ;do lbpF;f]
@= vfnL 7fpFdf pko'St zAb e/ M
s_ cN5L jf cf/fd ubf{ dfG5]nfO{ ÒÒÒÒÒÒÒ nfU5 . lapFemG5
v_ lgb|f nfu]kl5 ÒÒÒÒÒÒÒ b]lvG5 . lgb|f
u_ ;kgf b]v]kl5 dfG5] ÒÒÒÒÒÒÒ . ;kgf
3_ lgbfpFbf cfjfh lgsfNg'nfO{ ÒÒÒÒÒÒÒ elgG5 . 3g' {'
#= tnsf zAbsf] pN6f] cy{ lbg] zAb n]v M
e/L – ÒÒÒÒÒÒÒ xfF;f] – ÒÒÒÒÒÒÒ
kml' t{nf] – ÒÒÒÒÒÒÒ lbg – ÒÒÒÒÒÒÒ
laxfg – ÒÒÒÒÒÒÒ pN6f] – ÒÒÒÒÒÒÒ
kmfObf – ÒÒÒÒÒÒÒ a]:jfb – ÒÒÒÒÒÒÒ
-l/;, /ft, ;N' 6f], ;fFem, :jfb, a]kmfObf, af]wf], l/Qf]_
$= tnsf zAb /fvL jfSo agfpm M
lgb|f, z/L/, :jfb, syf, hgfj/
104 /fdf| ] g]kfnL sIff @
afw] / cleJolSt;DaGwL cEof;
!= dflysf] kf7df …u?' cfdf eGgx' G' 5–Ú eGg] tLg cf6] f cg'R5]b 5g\ . tL
cg'R5b] x¿ sIffsf tLg hgf ljBfyL{n] k9 . c¿ ljBfyLn{ ] Wofgk"j{s ;'g
D
eJ@ N_RI X
@= tnsf zAbx¿ k:| 6;Fu pRrf/0f u/ M
cf]5\ofg lgb|f slxn]sxLF ;G' gk' 5{ eGgx' G' 5
rfF8} l56\6} :jfb sfo{qmd lgbfOxfN5'
#= u?' cfdf eGgx' 'G5– eGg] klxnf] cz+ >'ltn]vg u/ M
ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
$= kf7 k9L 5'6s] f zAb nv] M
oL ;a} s'/f eP klg d ÒÒÒÒÒÒÒ l56\6} ÒÒÒÒÒÒÒ .
o; s/' fdf ÒÒÒÒÒÒÒ slt klg ÒÒÒÒÒÒÒ 5}g .
%= kf7 k9L l7s / a]l7s 5'6\ofpm M
s_ ss' '/ la/fnfx¿ lgbfpFb}gg\ . ÒÒÒÒÒÒÒ
v_ dflg;n] clgjfo{ ;'Tgk' 5{ . ÒÒÒÒÒÒÒ
105/fd|f] gk] fnL sIff @
u_ ;fgf dflg;n] w]/} / 7n' f dflg;n] sd ;'Tg'k5{ . ÒÒÒÒÒÒÒ
3_ rf/ /ft g;'Tbf klg lbdfun] sfd u5{ . ÒÒÒÒÒÒÒ
ª_ an] s' f l566\ } ;T' g] / laxfg l566\ } p7g\ ] afgL /fdf| ] xf] . ÒÒÒÒÒÒÒ
^= pQ/ n]v M
s_ lgb|fsf af/]df s;n] atfpg'x'G5 <
v_ lgb|f lsg nfU5 <
u_ kfFrb]lv af/ jif{;Ddsf s]6fs]6Ln] slt ;'Tgk' 5{ <
3_ z/L/ af]wf] xg' ] / l/; p7\g] slt a]nf xG' 5 <
ª_ laxfg l9nf] p7\bf x'g] s'g} b'O{ a]kmfObf n]v .
r_ w]/} lbg g;'t]kl5 s]s] x'G5 < n]v .
&= ltdL slt a]nf ;'T5f} < ltdL slxn] p75\ f} < ltdLnfO{ lgb|f gk'Ubf s:tf]
x'G5 < lgbf| kU' bf s:tf] x'G5 < kfFr jfSodf n]v M
ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
106 /fdf| ] gk] fnL sIff @
Jofs/0f;DaGwL cEof;
!= l7s zAb /fvL jfSo k/" f u/ M
s_ d]/f] ¬¬¬¬¬¬ 5 . -cfdf, efO, lbbL_
v_ d]/L ¬¬¬¬¬¬ x'g'x'G5 . -cfdf, efO, ;fyLx¿_
u_ d]/f ¬¬¬¬¬¬ 5g\ . -cfdf, lbbL, ;fyLx¿_
3_ t]/f] efO ¬¬¬¬¬¬ . -cfpg'eof], cfO{, cfof]_
ª_ t]/f efOx¿ ¬¬¬¬¬¬ . -cfof], cfO{, cfP_
r_ t]/L alxgL ¬¬¬¬¬¬ . -cfof], cfO{, cfP_
@= tnsf zAbsf] :qLlnªu\ L ¿k n]v M
k'mkfh', u?' af, >Ldfg\, 5f]/f], 7'nf], ;fgf], d]/f], aa' f, sfsf, bfh'
#= tnsf zAb pRrf/0f u/ / nv] M
kf6L sfnf] ;fyL
kftL ufnf] ;f7L
k'mnL df]6f] sf7
7n' L df6f] kf7
$= tnsf tflnsfaf6 jfSo agfpm M
alxgL k9\5 .
efO w]/} k9\5] .
5f]/f] lgs} vfG5 .
5f]/L vfG5] .
107/fd|f] g]kfnL sIff @
cEof;leqsf] kf7
xfdLnfO{ ef]s nfU5 . xfdLnfO{
ltvf{ nfU5 . xfdLnfO{ lgbf| nfU5 .
xfdLnfO{ ysfO{ nfU5 . xfdLnfO{
lb;flk;fa klg cfp5F .
xfdLnfO{ ef]s nfuk] l5 xfdL vfgf
vfG5fF} . ltvf{ nfuk] l5 xfdL kfgL
lkpF5f}F . lgb|fnfu]kl5 xfdL ;T' 5f}F jf
lgbfpF5f} . ysfO nfu]kl5 cf/fd
u5f}{F . lb;f cfPkl5 lb;f u5fF{} /
lk;fa nfuk] l5 lk;fa km5] f{}F .
R DI [IG/Q @ De
J
N ^ D ` K/OMW NI_ I/QI2^ HI@V QI8 OWYI ^ QI8
lgb|f / ysfO nfU5 . lb;flk;fa nfU5 . oL s'/fx¿ ePgg\ eg] sg' } klg
k|f0fL afRF g ;Sb}gg\ .
!= dflysf] kf7 dgdg} k9 .
@= tnsf zAbx¿ p:t} cy{ lbg] zAb n]v M
ltvf{ Ö ¬¬¬¬¬ kfgL Ö ¬¬¬¬¬
hLljt Ö ¬¬¬¬¬ k|f0fL Ö ¬¬¬¬¬
3/ Ö ¬¬¬¬¬ lstfa Ö ¬¬¬¬¬
j[If Ö ¬¬¬¬¬ ;fyL Ö ¬¬¬¬¬
108 /fd|f] gk] fnL sIff @
#= tnsf p:t} ;l' gg] zAb / ltgsf cy{ k9 M
lb;f M cfrLÙ ux' '
lbzf M kj" {, klZrd, pQ/, blIf0f cflb
km" n M ki' k
k'mn M cG8f
$= dflysf] kf7af6 rGb|laGb' nfu]sf zAbx¿ n]v M
ÒÒÒÒÒÒÒÒÒ ÒÒÒÒÒÒÒÒÒ ÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
ÒÒÒÒÒÒÒÒÒ ÒÒÒÒÒÒÒÒÒ ÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
%= dflysf] kf7sf] clGtd cgR' 5]b /fd|f cIf/n] sfkLdf ;f/ .
^= pQ/ n]v M
s_ xfdLnfO{ ef]s nfu]kl5 s] u5f}{F <
v_ xfdL slt v]/ kfgL lkpF5f}F <
u_ lgb|f nfu]kl5 xfdL s] u5f}{F <
3_ ;a} hLljt k|f0fLnfO{ s] x'G5 <
&= ltdLnfO{ efs] nfUbf s]s] vfg dg k5{ < kGw|la; zAbdf n]v M
ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
*= pbfx/0fdf b]vfPh;/L jfSo abn M
s_ xfdLnfO{ ef]s nfU5 . xfdLnfO{ ef]s nfUof] .
v_ xfdLnfO{ ltvf{ nfU5 . ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
u_ xfdLnfO{ lgb|f nfU5 . ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
3_ ysfO nfuk] l5 cf/fd u5fF{} . ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
ª_ lb;f cfPkl5 lb;f u5f}{F . ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
109/fd|f] gk] fnL sIff @
;fd"lxs lqmofsnfk
õ= tnsf] h:t} tflnsf agfpm . ca tflnsfdf ldNg] u/L ltdf| ] sIffsf
;fyLx¿sf] gfd e/ M
tLg hgf dfq ;b:o rf/ hgf dfq ;b:o rf/ hgfeGbf w]/} ;b:o
ePsf] kl/jf/ ePsf ePsf] kl/jf/ ePsf ePsf ;fyLx¿sf] gfd
;fyLx¿sf] gfd ;fyLx¿sf] gfd
ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
l;hg{ fTds n]vg
õ= tnsf] sf7] fdf ltd|f] tl:a/ 6f;F . ca tnsf] lgbz{] gcg;' f/ vfnL
7fpdF f e/ M
d p7\g] ;do M ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
laxfgsf] vfgf vfg] ;do M ÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
lbpF;f]sf] vfgf vfg] ;do M ÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
a]n'sLsf] vfgf vfg] ;do M ÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
;'Tg] ;do M ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
110 /fdf| ] g]kfnL sIff @
kf7 !@
sf] 7'nf] <
kf7 ;'? ug'{cl3
õ dflysf] lrq x/] L ;ft cf6] f km/s b]vfpm .
zAb / cy{
hD' Nofxf– Ps} k6s hGd]sf sf]7L – z/L/df ePsf] ;fgf] sfnf] yf]Knf]
x]lkg – ;fgf] xg' 8fO; – nª\u'/ah' f{
cfFug – 3/ cufl8sf] vfnL efu kQf – yfxf
lh2L – l9kL hafkm – pQ/
hª\lug' – l/;fpg' /fhL – ;xdt
111/fd|f] gk] fnL sIff @
d"n kf7
sf] 7n' f] <
;lnd / ;hu bO' { hgf hD' Nofxf bfh'efO lyP . ;lndsf] cgx' f/df
Pp6f 7'nf] sf7] L lyof] . ;husf] cg'xf/df sf7] L lyPg . oL b'O{
hgfdf Tolt dfq km/s lyof] . c¿ ;a} s'/f p:t} bl] vGy] .
;lnd cfk"mnfO{ ;hueGbf 7'nf] 7fGYof] . ;hu rflx“ xl] kg
dfGb}gYof] . o;} s'/fdf pgLx¿ slxns] fxL“ emu8f uy]{ .
Ps lbg ;lnd / ;hu cf“ugdf vl] n/xs] f lyP . oltsd} f ;lndn]
eGof], æ;hu † 3/leqaf6 cfuf] Nofpm t .Æ
;hun] hafkm lbof], æcx,“ cfdfn] lk6g\ x' 'G5 .Æ
;lnd hªl\ uxfNof], æs:tf] c6]/L † cfk"meGbf 7'nfn] eg]sf] klg
gdfGg] .Æ
;hun] klg elgxfNof,] æxfdL,
h'DNofxf xf“} eGg] ltdLnfO{ yfxf
5 . tfklg ltdL cfkm" nfO{ 7n' f]
7fG5f} . o; s/' fsf] k}m;nf ug{
a'afsxf“ hfcf}“ .Æ
pgLx¿ b'a} aa' fsxf“ k'u] . aa' fn]
ba' }sf s/' f Wofgkj" {s ;G' ge' of]
/ eGge' of,] æ5f/] f xf] † sf]
7'nf] eGg] s'/f dfG5]sf] sfddf
e/ k5{ . h;n] /fd|f] sfd
u5{, of] g} 7n' f] dfG5] xf] .
112 /fdf| ] g]kfnL sIff @
pd/] n] jf z/L/n] sf]xL klg 7n' f] x“b' g} .Æ
;lndn] lh2L u¥of], ætk} lg d 7'nf] x'“ lg .Æ
a'afn] eGg'eof], æd ltdLx¿nfO{ Pp6f sfd cx|fp5“ ' . To;a} f6 sf]
7'nf] xf] eGg] kQf nfU5 . xG' 5 <Æ
ba' } hgf a'afsf] s'/fdf /fhL eP . a'afn] b'a}nfO{ ;o;o ?lkof“
lbg'eof] / eGg'eof], æcfh lbgel/df ltdLx¿n] d}n] lbPsf] k};f
vr{ ul/;Sgk' 5{ .Æ
ba' n} ] a'afaf6 ;o;o ?lkof“ lnP .
an] s' f aa' fn] b'a}nfO{ afn] fpg'eof] . ba' } hgf a'af5p] cfP . a'afn]
;lndnfO{ ;fW] g'eof], æltdLn] ;o ?lkof“ sd] f vr{ u¥of} <Æ
;lndn] eGof,] æa'af cfh w]/} dHhf eof] . dn} ] l;gd] f x/] ]“ . sN' kmL
/ nfndfx] g vfP“ . d]nfdf 8fO; klg v]n“] .Æ
a'af ;hult/ kmlsg{ e' of,] æltdLn] lg <Æ
;hun] eGof,] ædnfO{ t ;f/} ufx|f] eof] a'af † d}n] Tof] k;} fn]
lstfax¿ lsg]“ . s]xL klqsf / Hofldlt aS;
klg lsg]“ . sfkL ;lsPsf] lyof,] sfkL
klg lsg“] . d}n] aNn}n]
;s“] a'af .Æ
efOalxgL xf] † ca
ltdLx¿ g} eg,
;lnd 7n' f] ls
;hu <
113/fdf| ] g]kfnL sIff @
zAbe08f/;DaGwL cEof;
!= tnsf zAbx¿ k9 / /fdf| cIf/df sfkLdf ;f/ M
hD' Nofxf, z/L/, cx|fp“5,' ?lkof“, kmls{g'eof], Hofldlt, klqsf,
@= tn lbOPsf zAb pbfx/0fdf lbPh:t} u/L k9 M
;lnd–;lnd\
;hu, /fd, ;fu, sfd, dg, snd, 3/, b]z, kf7
#= tn cy{ 5g\ . l7s zAb 5fg / zAbsf cy{ agfpm . tL cy{ k9 M
ÒÒÒÒÒÒÒÒÒ Ö Ps} k6s hGd]sf sf7] L
ÒÒÒÒÒÒÒÒÒ Ö ;fgf] xg' hª\lug'
ÒÒÒÒÒÒÒÒÒ Ö 3/ cufl8sf] vfnL efu lh2L
ÒÒÒÒÒÒÒÒÒ Ö l9kL h'DNofxf
ÒÒÒÒÒÒÒÒÒ Ö l/;fpg' xl] kg
ÒÒÒÒÒÒÒÒÒ Ö ;fgf] sfnf] yf]Knf] cf“ug
ÒÒÒÒÒÒÒÒÒ Ö nª\u/' ah' f{ 8fO;
$= tnsf zAb / cy{sf] hf]8f ldnfpm M
emu8f yfxf l;g]df dl' :sn
hafkm lg0f{o ufx|f] rnlrq
k}m;nf snx dHhf ;xdt
kQf pQ/ /fhL cfgGb
%= pN6f] cy{ cfpg] zAbx¿ kf7af6 vf]h/] n]v M
h:t} M ;fgf]–7'nf]
3/aflx/, dfGg], g/fd|f], ;lhnf], p:t}, ldnfk
114 /fd|f] g]kfnL sIff @
af]w / cleJolSt;DaGwL cEof;
!= lzIfsn] sg' } syf ;g' fpgx' 'G5 . ltdL Wofgkj" {s ;g' .
@= dflysf] syf kfnk} fnf] k9 .
#= tnsf zAbx¿ z'4;Fu pRrf/0f u/ M
h'DNofxf dfGb}gYof] lk6g'x'G5 hªluxfNof] vr{
lh2L s'NkmL ufx|f] klqsf Hofldlt aS;
$= tnsf lrqx¿sf cfwf/df Pp6f syf agfP/ sIffdf ;'gfpm M
%= tnsf zAbx¿ Pp6} xg' \ . k9 / ;o+ 'Qm cIf/ ePsf zAb rflxF
sfkLdf ;f/ M
lhb\bL pb\b]Zo eb\bf ub\bL
lh2L p2]Zo e2f u2L
115/fdf| ] g]kfnL sIff @
^= kf7 k9L 56' s] f zAb e/ M
s_ ;hu † ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ cfuf] Nofpm t .
v_ h;n] ÒÒÒÒÒÒ sfd u5{, Tof] g} 7'nf] ÒÒÒÒÒÒ xf] .
u_ ÒÒÒÒÒÒ xf] † ca ltdLx¿ g} eg, ÒÒÒÒÒÒ 7'nf] xf]
ÒÒÒÒÒ ;hu <
&= l7sa]l7s 5'6\ofpm M
s_ ;husf] cg'xf/df sf]7L lyof] . ÒÒÒÒÒÒÒÒ
v_ ;lnd cfkm" nfO{ 7n' f] 7fGYof] . ÒÒÒÒÒÒÒÒ
u_ aa' fn] ba' }sf] k/LIff lng'eof] . ÒÒÒÒÒÒÒÒ
3_ pd]/n] jf z/L/n] sf]xL 7n' f] x'“b}g . ÒÒÒÒÒÒÒÒ
ª_ ;hueGbf ;lnd 7'nf] /x]5 . ÒÒÒÒÒÒÒÒ
*= pQ/ bp] m M
s_ ;lnd / ;hudf km/s s] lyof] <
v_ ;lnd lsg hª\luof] <
u_ ;fgf]7n' f] eGg] s'/f s]df e/ k5{ <
3_ a'afn] lbg'ePsf] k};f ;lndn] s]s] u¥of] <
ª_ aa' fn] lbge' Psf] k};f ;hun] s]s] u¥of] <
(= ;lnd / ;hudf sf] 7n' f] xf] / lsg < kf“rbl] v b; jfSo n]v .
!)= ;lnd 7n' f] x'g p;n] s]s] ug'{k5{ < 5nkmn u/ .
116 /fdf| ] g]kfnL sIff @
Jofs/0f;DaGwL cEof;
!= pbf/x0fdf lbPh:t} u/L vfnL 7fp“ e/ M
u'? k9fpg hfge' of] .
ljBfyL{ k9\g uP .
s_ u'? syf ;'gfpg yfNge' of] .
ljBfyL{ syf ¬¬¬¬¬ yfn] .
v_ u'?n] pQ/ n]vfpg yfNge' of] .
ljBfyL{x¿ pQ/ ¬¬¬¬¬ yfn] .
u_ u'? v]n v]nfpg yfNg'eof] .
ljBfyL{x¿ v]n ¬¬¬¬¬ yfn] .
@= tnsf jfSodf l7s lrgf] /fv M ,
s_ ou' Lg ;lrg / gjLg bfhe' fO lyP . †
v_ /f]lxt otf cfpm t .
u_ d 3/ hfG5' <
3_ ltd|f] hGdlbg slxn] k5{
#= l7s lj|mofkb /fv M cx|fO;\
s_ u'?n] sfd ¬¬¬¬¬ . cx|fpg'eof]
v_ p;n] sfd ¬¬¬¬¬ .
u_ d}n] sfd ¬¬¬¬¬ . cx|fof}
3_ ltdLn] sfd ¬¬¬¬¬ . cxf| of]
ª_ t}“n] sfd ¬¬¬¬¬ . cx|fP“
117/fd|f] g]kfnL sIff @
cEof;leqsf] kf7
dfG5s] f] /fd|f] afgL xG' 5 .
dfG5]sf] g/fd|f] afgL klg xG' 5 .
ldx]gt ug{], ;a};u“ ldNg] /fdf|
afgLx¿ xg' \ . c¿nfO{ ;xof]u ug,]{
Wofgkj" {s k9\g] klg /fd|f afgL
x'g\ . To;} u/L afcfdfnfO{ ;3fpg]
afgL klg /fd|f] xf] . ;fyLx¿;“u
emu8f ug{,] cN5L ug{] g/fd|f afgL
x'g\ . c¿nfO{ e'mSofpg], hyfefjL
kmfx] f]/ ug]{ g/fdf| afgL x'g\ . rf]g,]{ lstfasfkL RofTg] klg g/fd|f afgL
x'g\ . xfdLn] /fdf| afgLx¿ l;Sb} / yKb} hfgk' 5{ . xfdL;“u ePsf g/fd|f
afgLx¿ x6fpb“ } hfgk' 5{ .
!= cEof;leqsf] kf7 klxn] ;'g, To;kl5 k:| 6;Fu k9 .
@= cEof;leqsf] kf7 /fd|f cIf/n] sfkLdf ;f/ .
#= gldNg] zAb 7DofO{ sf7] fdf ;f/ M
s_ afgL a]xf]/f rng 3/
v_ /fd|f] g/fd|f] c;n l7s
u_ emu8f ld7f] :jflbnf] u'lnof]
3_ ljBfno kf7zfnf ahf/ :sn'
ª_ dflg; b]jtf dfG5] dfgj
118 /fd|f] gk] fnL sIff @
$= tnsf] lrq x]/ . rf/ cf6] f ldNg] / rf/ cf]6f gldNg] s/' fx¿ kQf
nufO{ eg M
%= cEof;leqsf] kf7af6 rf/ cf6] f /fdf| / rf/ cf6] f g/fdf| afgL nv] M
/fd|f afgL g/fd|f afgL
!= ¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬ != ¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬
@= ¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬ @= ¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬
#= ¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬ #= ¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬
$= ¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬ $= ¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬
^= pbfx/0fdf b]vfPh:t} u/L w/] } hgfpg] ljm| ofkb agfpm M
k9\5 – k9\5g\ af]N5 – ¬¬¬¬¬
v]N5 – ¬¬¬¬¬ lbG5 – ¬¬¬¬¬
n]V5 – ¬¬¬¬¬ hfG5 – ¬¬¬¬¬
119/fd|f] gk] fnL sIff @
;fd"lxs lqmofsnfk
õ tLgtLg hgfsf] ;dx" ag . ca cEof;leqsf] kf7df gePsf dfG5]sf
/fdf| / g/fdf| afgLx¿sf] af/d] f 5nkmn u/ . x/s] ;d"xn] rf/
cf]6f /fdf| / rf/ cf6] f g/fdf| afgLx¿ cGo ;d"xnfO{ ;'gfpm M
/fdf| afgL g/fd|f afgL
ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
l;h{gfTds n]vg
õ ltdLnfO{ cfºgf] s'gsg' afgL /fd|f] / s'gsg' afgL g/fd|f] nfU5 <
cfºgf rf/ cf6] f /fdf| / bO' { cf]6f g/fd|f afgL n]v M
/fd|f afgL
!= ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
@= ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
#= ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
$= ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
g/fdf| afgL
!= ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
@= ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
120 /fdf| ] g]kfnL sIff @
kf7 ;'? ug{'cl3 kf7 !#
d]/f] gSsn] efO
õ dflysf] lrqdf kl/jf/df sfs] f] xfn] fg\ <
zAb / cy{
lrq – gS;fÙ tl:a/ l/ªu\ 6f – rSs/
gSsn] – gSsn kfg]{Ù rGrn] rf6] – 3fp
kf7 – k9\gk' g]{ s'/f
121/fdf| ] g]kfnL sIff @
dn" kf7
d/] f] gSsn] efO
of] d / d/] f] gSsn] efOsf] lrq xf] .
d/] f] efO ;f/} gSsn] 5 . d h] u5{'
pm v?' v'? ToxL u5{ .
d kf7 k9\5' . pm klg v?' v'?
kf7 k9h] :tf] u5{ .
d eft vfG5' . pm klg s'ks' 'k'
eft vfG5 .
d lxF85\ ' . pm dnfO{ k5\ofpFb}
km6fkm6 lxF8\5 .
122 /fd|f] g]kfnL sIff @
d a'?Ss pk|mG5' . pm klg dh:t}
a?' Ss pkm| G5 .
d eO' F{df a:5' . pm klg
e'O{+ F df YofRr a:5 .
d p7\5' . pm klg h?' Ss p7\5 .
d 3D' 5' . pm klg dh:t} kmgkmgL
3'D5 . d l/ª\u6f nfu/] rf/} df
kN6G5' . pm klg rf/} df kn' '{ªkn' ª{'
kN6G5 .
d kfgL k/]sf] an] fdf leH5' . pm klg kfgL k/s] f] a]nfdf lgyS'| s
leH5 .
d lrKn/] n8\5' . pm klg aªn\ ªu\
n8\5 . dnfO{ rf6] nfU5 t/
p;nfO{ nfUbg} .
lsg <
d ;fFlRrs} lrKn]/ n85\ ' . pm t
n8s] f] gSsn dfq u5{ lg .
123/fdf| ] gk] fnL sIff @
zAbe08f/;DaGwL cEof;
!= tnsf zAb z4' ;Fu pRrf/0f u/ / sfkLdf ;f/ M
gSsn] v?' v'? sk' 's'k' km6fkm6 a'?Ss YofRr
h?' Ss kmgkmgL kn' {ªkn' {ª lgy|'Ss aª\nª\u ;fFlRrs}
@= tn cy{ 5g\ . cy{nfO{ ldNg] zAb kf7af6 vf]h]/ n]v M
ÒÒÒÒÒÒÒ gS;fÙ tl:a/
ÒÒÒÒÒÒÒ gSsn ug]{
ÒÒÒÒÒÒÒ rSs/Ù jl/kl/sf s'/f 3d' ]h:tf] b]lvg] l:ylt
ÒÒÒÒÒÒÒ 3fp
ÒÒÒÒÒÒÒ k9\gk' g]{ s'/f
#= tnsf cg's/0ffTds zAb / ljm| ofd"nsf] hf8] f ldnfpm M
v'?v? lxF8\g'
s'k's'k' sfd ug{'
km6fkm6 pk|mg'
a?' Ss n8\g'
aª\nª\u vfg'
$= ldNg] cgs' /0ffTds zAb /fvL jfSo k"/f u/ M
s_ efO e'O{Fdf ÒÒÒÒÒÒÒ a:5 . kmgkmgL
lgy|'Ss
v_ efO vf6af6 ÒÒÒÒÒÒÒ p7\5 . h?' Ss
YofRr
u_ pm sf]7fdf ÒÒÒÒÒÒÒ 3'D5 . k'n{'ªk'n{ª
3_ efO rf}/df ÒÒÒÒÒÒÒ kN6G5 .
ª_ efO kfgLn] ÒÒÒÒÒÒÒ leH5 .
124 /fd|f] g]kfnL sIff @
afw] / cleJolSt;DaGwL cEof;
!= dflysf] kf7 dgdg} k9 .
@= ltd|f] efO jf alxgL eP p;sf af/]df sIffdf ;g' fpm .
#= kf7sf] klxnf] cg'R5]b /fdf| cIf/df ;f/ M
ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
$= kf7af6 cfwf cIf/ nfus] f b; cf6] f zAbx¿ l6k / k9 M
ÒÒÒÒÒÒÒ ÒÒÒÒÒÒÒ ÒÒÒÒÒÒÒ ÒÒÒÒÒÒÒ ÒÒÒÒÒÒÒ
ÒÒÒÒÒÒÒ ÒÒÒÒÒÒÒ ÒÒÒÒÒÒÒ ÒÒÒÒÒÒÒ ÒÒÒÒÒÒÒ
%= kf7 k9L 56' s] f zAb e/L jfSo k/" f u/ M
s_ d]/f] efO ;f/} ÒÒÒÒÒÒÒÒ 5 .
v_ pm klg ÒÒÒÒÒÒÒÒ kf7 k9]h:tf] u5{ .
u_ pm klg ÒÒÒÒÒÒÒÒ eft vfG5 .
3_ pm dnfO{ k5\ofpFb} ÒÒÒÒÒÒÒÒ lxF8\5 .
^= l7s eP l7s / al] 7s eP a]l7s nv] M
s_ d a'?Ss pk|Fmbf efO klg pk|mG5 . ÒÒÒÒÒÒÒÒ
v_ d e'O{Fdf a:tf pm p7\5 . ÒÒÒÒÒÒÒÒ
u_ d p7\bf efO klg p7\5 . ÒÒÒÒÒÒÒÒ
3_ d 3'Dbf efO klg 3'D5 . ÒÒÒÒÒÒÒÒ
ª_ d lrKn]/ n8\bf efO hfgLhfgL n8\5 . ÒÒÒÒÒÒÒÒ
125/fdf| ] gk] fnL sIff @
&= pQ/ b]pm M
s_ efO s:tf] 5 <
v_ efO slt a]nf k9\5 <
u_ bfO pk|mFbf efO s] u5{ <
3_ bfO 3'Dbf efO s] u5{ <
ª_ efO slt a]nf aª\nª\u n8\5 <
*= efOn] bfh'sf s'gsg' s'/fsf] gSsn u5{ < rf/kfFr jfSodf nv] .
(= tnsf] kf7 k9 / ;f]lwPsf k|Zgx¿sf] pQ/ nv] M
d]/f] ;fgf] efO 5 . p;sf] gfd kf;fª xf] . pm d :sn' hfg] a]nfdf
hlxn] klg emu8f u5{ . …d klg OSs'n bfg], d klg OSsn' bfg]Ú
eGb} ?G5 . d]/f] emf]nf af]s]/ cl3cl3 lxF8\5 . :sn' hgf gkfpFbf
e'O{Fdf nl8a8' L u5{ .
kZ| gx¿
s_ kf;fª s;sf] gfd xf] <
v_ kf;fª s] eGb} ?G5 <
u_ :sn' hgf gkfpFbf s] u5{ <
3_ …OSsn' Ú eg]sf] s] xf] <
126 /fd|f] gk] fnL sIff @
Jofs/0f;DaGwL cEof;
!= l7s zAb 5fg/] vfnL 7fpF e/ M
s_ ÒÒÒÒÒÒÒÒÒ efO -d]/f] ÷ d]/L_
v_ ÒÒÒÒÒÒÒÒÒ alxgL -d]/f] ÷ d]/L_
u_ ÒÒÒÒÒÒÒÒÒ efOalxgL -d]/f] ÷ d]/f_
3_ ÒÒÒÒÒÒÒÒÒ cfdf -d]/f] ÷ d]/L_
ª_ ÒÒÒÒÒÒÒÒÒ bfh'x¿ -d]/f] ÷ d]/f_
@= vfnL 7fpdF f l7s ljm| ofkb 5fg/] e/ M
s_ d kf7 ÒÒÒÒÒÒÒÒÒ . -k9\5 ÷ k9\5'_
v_ xfdL kf7 ÒÒÒÒÒÒÒÒÒ . -k9\5 ÷ k9\5f}F_
u_ tF 3/ ÒÒÒÒÒÒÒÒÒ . -hfG5;\ ÷ hfG5 _
3_ ltdL sfd ÒÒÒÒÒÒÒÒÒ . -u5f}{ ÷ u5{_
ª_ ltgLx¿ 3/ ÒÒÒÒÒÒÒÒÒ . -hfG5 ÷ hfG5g\_
#= pbfx/0fdf agfPh;/L zAb agfpm M
gSsn – gSsn] rsrs – ÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
rn' a'n – ÒÒÒÒÒÒÒÒÒ rt'/ – ÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
8fª8ª' – ÒÒÒÒÒÒÒÒÒ eses – ÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
$= kf7 x/] L z4' u//] nv] M
p efO{ dnfO e"O ;fRrLs} gsn
ÒÒÒÒ ÒÒÒÒÒÒ ÒÒÒÒÒÒ ÒÒÒÒÒ ÒÒÒÒÒÒ ÒÒÒÒÒÒ
127/fd|f] gk] fnL sIff @
cEof;leqsf] kf7
;fgf s6] fs6] Lx¿ r'nan' ] xG' 5g\ . pgLx¿ 7n' f dfG5]n] u/s] f s'/fsf]
gSsn u5g{ \ . xfdL 7n' f bfOlbbLx¿n] pgLx¿nfO{ /fdf| ] s/' f l;sfpgk' 5{ .
ltdf| klg efOalxgL 5g\ < pgLx¿ ltdL;uF s;/L v]N5g\ < olb 5g\
eg] ltdLxfdLn] dfof u//] pgLx¿nfO{ v]nfpg'k5{ . /fdf| /fdf| s/' f
l;sfpgk' 5{ .
!= cEof;leqsf] kf7 cfjfh lgsfn]/ k9 .
@= cEof;leqsf] kf7sf] klxnf] cg'R5]b /fdf| cIf/df ;f/ .
#= pN6f] cy{ cfpg] zAb cEof;leqsf] kf7af6 vfh] /] n]v M
ÒÒÒÒÒÒÒÒ 7n' f
ÒÒÒÒÒÒÒÒ g/fd|f]
ÒÒÒÒÒÒÒÒ csf]{
ÒÒÒÒÒÒÒÒ 3[0ff
128 /fdf| ] gk] fnL sIff @
$= pQ/ bp] m M
s_ ;fgf s]6fs]6Lx¿ s;sf] gSsn ub{5g\ <
v_ xfdLn] ;fgf s]6fs]6LnfO{ s:tf] s/' f l;sfpgk' 5{ <
u_ ;fgf s]6fs]6Ln] g/fd|f s'/f s;af6 gSsn u5{g\ <
3_ xfdLn] ;fgf efOalxgLnfO{ s;/L v]nfpg'k5{ <
%= vfnL 7fpFdf pko'St zAb 5fg/] e/ M
;fgf] ÒÒÒÒÒÒÒÒ -efO ÷ alxgL_
;fgL ÒÒÒÒÒÒÒÒ -efO ÷ alxgL_
ÒÒÒÒÒÒÒÒ s]6f] -5'Rrf]÷ 5R' rL_
ÒÒÒÒÒÒÒÒ s]6L -5'Rrf÷ 5R' rL_
ÒÒÒÒÒÒÒÒ s]6fs]6L -5'Rrf] ÷ 5R' rf_
^= tnsf ;j{gfd /fvL jfSo agfpm M
d M ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
xfdL M ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
tF M ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
ltdL M ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
pm M ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
pgLx¿ M ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
tkfO{F M ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
129/fdf| ] gk] fnL sIff @
;fd"lxs lqmofsnfk
õ ltd|f] sIffdf ;fgf efOalxgL ePsf kfrF hgf ;fyLx¿sf] gfd nv] .
pgLx¿sf efOalxgLsf] gfd klg ;fw] /] nv] . pgLx¿n] 3/df ss] ]
u5{g\ < ;fyLnfO{ ;f]w M
;fyLsf] gfd ;fyLsf efOalxgLsf] gfd
!= ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
@= ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
#= ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
$= ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
%= ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
l;hg{ fTds nv] g
õ ltdf| efOalxgL xf]nfg\ . ltd|f cfºg} geP klg efOalxgL kg{] sf]xL
xf]nfg\ . pgLx¿ s:tf 5g\ < s] u5{g\ < kfFr;ft jfSodf n]v . zLif{s
d/] f] efO jf d/] L alxgL /fv M
ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
130 /fd|f] gk] fnL sIff @
kf7 ;'? ugc{' l3 kf7 !$
la;g{ g;lsg] 36gf
õ dflysf] lrqdf ss] ] ePsf] 5 < n]v M
!= ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ @= ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
#= ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ $= ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
zAb / cy{
6f]8s\ f] – Kjfn 6fj} f – k/fn /fv]sf] 7fpFÙ dfr
cflQPF – cQflnPF va6f – df6fsf] efF8f km'6]kl5
pkxf/ – sf];]nLÙ ;f}uft
df};d – ;do ag]sf 6²' f
crfgs – PSsfl;Ù yfx} gkfO{ ltxg' – /;;lxtsf] t/sf/L
gfnL – kmf]xf]/ kfgL aUg] 7fpF :jfxf – ;dfKt
cuN' 6f] – cfuf;Fu}sf] bfp/f
131/fd|f] gk] fnL sIff @
dn" kf7
la;g{ g;lsg] 36gf
PskN6 d r/fsf] uF8'
vf]Hb} ?vdf r9]F . lgs}
dfly ku' ]kl5 Pp6f
6f]8\sf] bl] vof] . To;
6f]8s\ fdf r/fsf] uF'8
xfn] f eGg] nfUof] . d
6f8] s\ fdf xft xfNg}
nfus] f] lyPF . 6f]8\sfaf6
t Pp6f ;k{ kf] lgS:of] .
;k{ b]Vgl] alQs} d
cflQPF / xfd kmfn]F .
xfd kmfNbf d/] f] v6' 6\ f Pp6f 9ª' \ufdf ahfl/of] . d/] f] ba] |] v6' 6\ f] s¥ofKk
eflF rof] . To;n] ubf{ d}n] b'O{ dlxgf :sn' cfpg kfOgF .
– uªu\ f lg/fn} f -*_
hGdlbgsf] pkxf/df dn} ] ;fOsn kfPsL
lyPF . d t ;fOsn kfP/ km?' Ss} lyPF . ef]ln
slxn] cfpnf / af6fdf nu/] sb' fpnF f eGg]
nflu/xo\ f] . laxfg xg' l] alQs} d d]/f] gofF
;fOsn lnP/ af6fdf
lg:s]F . hf8fsf] df;} d
lyof] t/ dnfO{ hf8f]
nflu/xs] f] lyPg . d
132 /fdf| ] g]kfnL sIff @
la:tf/l} a:tf/} s'bfpFb} lyPF . clncln n8\b} kml] / p7\b} d cl3 al9/x]sL
lyPF . æef} ef} .Æ sxfFaf6 xf] – crfgs Pp6f sfnf] ss' '/ dnfO{ g}
emD6Fb} cfOk'Uof] . d cflQPF / x\ofG8n n/al/of] . d t gfnLdf
;fOsn;Fu} v;]F . gfnLdf 7f]lSsP/ d]/f] lgwf/df ulx/f] rf]6 nfUof] . O
† of] bfu ToxL a]nfsf] xf] .
– ofª\lsnf z]kf{ -&_
Ps lbg lbbL / d 6fj} fd'lg
ef8F fs'6L v]Nb} lyofF} .
æefO 3/ uP/ cfuf] Nofpm
t . eft ksfpg'k5{ .Æ lbbLn]
eGge' of] . d bf8} /] 3/ uPF /
Pp6f cu'N6f] NofPF . lbbLn]
dl;gf 5:] sf / k/fnsf]
TofGbf| en] f kfg'e{ of] . dn} ]
ToxfF cuN' 6f] /fvF] . cfuf]
la:tf/} aNg yfNof] . lbbLn]
va6fdf eft ksfpg] eGb} df6f] /fVg'eof] . ltx'g ksfpg] eGb} csf]{
va6fdf emf/kft /fVge' of] . Ps} l5gkl5 clncln xfjf nfUof] . xfjfn]
ubf{ cfuf] t bgbg kf] aNg yfNof] . xfdLn] cfuf] lgefpg vfH] ofF} .
cfufsf] nKsf t 6fj} fdf k'u5] . 6f}jfsf] k/fn bgbg aNg yfNof] . xfdL
?Fb} 3/lt/ sb' o\ fF} / ;a} s'/f cfdfnfO{ eGofF} . cfdf klg cflQbF } 6fj} flt/
bf}8g'eof] . xfd|f] xNnfvNnf ;g' ]/ ufpFnx] ¿ klg cfP . ;a} ldn/] 6f}jfsf]
cfuf] lgefP . ToltGhn] df ;a} k/fn :jfxf eO;ss] f] lyof] . cfhsn
klg dnfO{ cfuf] bV] tf Hofb} 8/ nfU5 .
– kd| f]b kf7s -*_
133/fd|f] gk] fnL sIff @
zAbe08f/;DaGwL cEof;
!= tnsf zAb z'4;uF pRrf/0f u/ / sfkLdf ;f/ M
u'F8 6f]8\sf] 9'ª\uf s¥ofKk emD6Fb} x\ofG8n efF8fs'6L cuN' 6f]
TofGb|f va6f emf/kft bgbg 6f}jf nKsf xNnfvNnf :jfxf
@= s, v, u=== nv] L zAb / cys{ f] hf8] f ldnfpm M
s_ r/fsf] u'F8 - _ k/fn /fv]sf] 7fpFÙ dfr
v_ gfnL - _ df6fsf] efF8f km6' ]kl5 ag]sf 6²' f
u_ 6f}jf - _ r/fsf] a:g] 3/
3_ va6f - _ cfuf;Fu}sf] bfp/f
ª_ cu'N6f] - _ kmf]xf]/ kfgL aUg] 7fpF
#= Pp6} cy{ cfpg] zAbx¿sf] hf8] f ldnfpm M
6f]8\sf] pkxf/ df};d lxhf]cfh
rf]6 8/ cfhsn ;k{
sf];]nL Kjfn ;fk t/sf/L
qf; 3fp ltx'g ;do
$= pN6f] cy{ cfpg] zAb n]v M
afofF – ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ ;fFem – ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
udL{ – ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ kfgL – ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
xfF:b} – ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ tn – ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
6fpsf] – ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ df6f] – ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
134 /fd|f] gk] fnL sIff @
af]w / cleJolSt;DaGwL cEof;
!= dflysf] kf7 lzIfsn] ;g' fpgx' 'G5 . Wofg lbP/ ;g' .
@= tnsf zAbx¿ k|:6;Fu k9 M
6f]8\sf] uF'8 ;k{ lg:Sof] b]Vg]lalQs} cflQPF
v6' \6f 9'ª\uf b]a|] s¥ofKk hGdlbg nflu/x\of]
emD6Fb} x\ofG8n cu'N6f] 5]:sf TofGb|f s'b\of}F
#= dflysf] kf7af6 tn egc] g;' f/sf zAbx¿ l6k M
s_ cfsf/ - f_ nfu]sf cIf/af6 ;?' ePsf M ÒÒÒÒÒ ÒÒÒÒÒ
v_ Osf/ - l _ nfu]sf cIf/af6 ;'? ePsf M ÒÒÒÒÒ ÒÒÒÒÒ
u_ psf/ - ' _ nfu]sf cIf/af6 ;?' ePsf M ÒÒÒÒÒ ÒÒÒÒÒ
3_ Psf/ - ]_ nfu]sf cIf/af6 ;'? ePsf M ÒÒÒÒÒ ÒÒÒÒÒ
ª_ cfs] f/ - f] _ nfus] f cIf/af6 ;?' ePsf M ÒÒÒÒÒ ÒÒÒÒÒ
r_ cfs} f/ - f} _ nfus] f cIf/af6 ;?' ePsf M ÒÒÒÒÒ ÒÒÒÒÒ
5_ rGbl| aGb' - F _ nfus] f cIf/af6 ;?' ePsf M ÒÒÒÒÒ ÒÒÒÒÒ
h_ /]km - { _ nfu]sf cIf/af6 ;'? ePsf M ÒÒÒÒÒ ÒÒÒÒÒ
$= s;n] eg]sf] xf], n]v M
s_ 6f]8\sfaf6 t Pp6f ;k{ lg:Sof] . ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
v_ efO Û 3/ uP/ cfuf] Nofpm t Û ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
u_ d d/] f] gofF ;fOsn lnP/ af6fdf lg:sF] . ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
3_ ;a} ldn]/ 6f}jfsf] cfuf] lgefP . ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
%= l7s pQ/df l7s lrgf] nufpm M
s_ r/fsf] u'F8 sxfF lyof] <
c_ ?vdf cf_ 6f}jfdf O_ 9'ª\ufdf
135/fdf| ] g]kfnL sIff @
v_ 6f]8\sfdf s] lyof] <
c_ r/fsf] u'F8 cf_ ;k{ O_ r/fsf ar/f
u_ ofª\lsnfsf] s]df rf]6 nfUof] <
c_ xftdf cf_ v6' \6fdf O_ lgwf/df
3_ 6f}jfdf s] x'G5 <
c_ efF8fs6' L cf_ cfuf] O_ k/fn
^= tnsf k|Zgsf] pQ/ bp] m M
s_ ;k{ sxfFaf6 lg:Sof] <
v_ ofª\lsnf s]af6 gfnLdf ku' L <
u_ lbbLn] s;nfO{ cfuf] Nofpg nufO{ <
3_ k|df]bnfO{ cfhsn s]b]lv 8/ nfU5 <
&= 6f}jfdf cfuf] s;/L nfUof] < tLgrf/ jfSodf n]v .
*= o; lstfadf ltdLn] k9s] f kf7x¿ j|mdzM nv] M
s_ ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ v_ ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
u_ ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ 3_ ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
ª_ ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ r_ ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
5_ ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ h_ ljlgtfsf ;fyLsf] cfgLafgL
em_ /ft] ºofp/f] / v/fofs] f aRrfx¿ `_ ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
6_ ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ 7_ ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
8_ ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ 9_ ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
136 /fdf| ] g]kfnL sIff @
Jofs/0f;DaGwL cEof;
!= kf7af6 tnsf zAb k|ofu] ePsf jfSo vfh] /] n]v M
s_ s¥ofKk – ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
v_ la:tf/}la:tf/} – ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
u_ n/al/of] – ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
3_ bgbg – ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
ª_ xNnfvNnf – ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
@= l7s zAb /fvL jfSo k"/f u/ M
s_ cfuf] ÒÒÒÒÒÒÒÒÒ aNof] . -bgbg, emndNn_
v_ d]/f] vfhf ÒÒÒÒÒÒÒÒÒ eof] . -8\ofDd, :jfxf_
u_ n6\7L ÒÒÒÒÒÒÒÒÒ efFlrof] . -8\ofDd, lkl6Ss_
3_ 3fd ÒÒÒÒÒÒÒÒÒ nfUof] . -emndNn, emnemnL_
#= vfnL 7fpFdf sf]i7ssf] ljm| ofkb /fvL jfSo k/" f u/ M
s_ d 3/ uPF . d 3/ ÒÒÒÒÒÒÒÒÒ . -hfG5'_
v_ xfdLn] vfhf vfof}F . xfdL vfhf ÒÒÒÒÒÒÒÒÒ . -vfG5f}F_
u_ ltdL sxfF uof} < ltdL sxfF ÒÒÒÒÒÒÒÒÒ < -hfG5f}_
3_ pm 3/df a:of] . pm 3/df ÒÒÒÒÒÒÒÒÒ . -a:5_
$= kf7 x]/L z4' u/ M
lblb – ÒÒÒÒÒÒÒÒÒ 9"ª\uf – ÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
k'u]k5L – ÒÒÒÒÒÒÒÒÒ km]/L – ÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
zk{ – ÒÒÒÒÒÒÒÒÒ xfld – ÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
kgL – ÒÒÒÒÒÒÒÒÒ efO{ – ÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
137/fdf| ] g]kfnL sIff @
cEof;leqsf] kf7
ls;fgx¿ v]tdf wfg /fK] 5g\ . wfg afnL
kfs]kl5 wfg emf5g{ \ . wfg 3/3/df
yGSofpF5g\ . wfg emf/k] l5 k/fn afsF L
/xG5 . bfOF u/]/ k/fndf ePsf] clncln
wfg emf5{g\ . cfhsn y];/ nufP/ wfg
emfg]{ klg u5{g\ .
k/fn ufO{a:t'n] vfG5g\ . ls;fgx¿ k/fn hDdf u/L yGSofp5F g\ . k/fn
Jojl:yt u/L yGSofPsf] 7fpFnfO{ 6fj} f eGb5g\ . 6f}jfnfO{ k/fn 98F] L /
dfr klg elgG5 .
!= cEof;leqsf] kf7 k|:6;uF k9 .
@= tnsf zAb / cy{sf hf]8f ldnfpm M
ls;fg k/fn 9]F8L jf dfr
yGSofpg' uf]? jf /fFuf nufP/ k/fnsf] wfg emfg]{ sfd
bfOF v]tLsf] sfd ug]{ dfG5]
k/fn wfg emf/]/ afFsL /x]sf] cz+
6f}jf /fVg'
#= pQ/ bp] m M
s_ v]tdf s;n] wfg /f]K5 <
v_ wfg emf/]kl5 s] afFsL /xG5 <
u_ k/fndf ePsf] clncln wfg s] u/]/ emfl/G5 <
3_ 6f}jfnfO{ s] elgG5 <
ª_ ls;fgx¿ wfgafnL slxn] yGSofpF5g\ <
$= cEof;leqsf] kf7 /fd|f cIf/df sfkLdf ;f/ .
138 /fd|f] g]kfnL sIff @
;fdl" xs lqmofsnfk
!= 3/df a'afcfdf cyjf cfkm"eGbf 7n' f cleefjs;Fu ;fw] ]/ ls;fgn]
kmnfpg] cGgafnL / t/sf/Lsf b;b; cf]6f gfd ;fw] /] nv] M
cGgafnLsf gfd t/sf/Lsf gfd
s_ ÒÒÒÒÒÒ v_ ÒÒÒÒÒÒ s_ ÒÒÒÒÒÒ v_ ÒÒÒÒÒÒ
u_ ÒÒÒÒÒÒ 3_ ÒÒÒÒÒÒ u_ ÒÒÒÒÒÒ 3_ ÒÒÒÒÒÒ
ª_ ÒÒÒÒÒÒ r_ ÒÒÒÒÒÒ ª_ ÒÒÒÒÒÒ r_ ÒÒÒÒÒÒ
5_ ÒÒÒÒÒÒ h_ ÒÒÒÒÒÒ 5_ ÒÒÒÒÒÒ h_ ÒÒÒÒÒÒ
em_ ÒÒÒÒÒÒ `_ ÒÒÒÒÒÒ em_ ÒÒÒÒÒÒ `_ ÒÒÒÒÒÒ
@= sIffsf kfFr hgf ;fyLsf] gfd n]v . tL ;fyLx¿n] s] ubf{ 36gf
36s] f] 5 . Tof] klg nv] M
gfd 36gf
!= bfjf z]kf{ ;fOsn sb' fpFbf xft efFlrPsf]
@= ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
#= ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
$= ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
%= ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
l;hg{ fTds nv] g
õ ltdf| ] klg sg' } la;{g g;lsg] 36gf xfn] f . pSt 36gf klRr;lt;
zAbdf n]v M
ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
139/fdf| ] gk] fnL sIff @
sIff–!
l;sfO pknlAwsf] lj:t[tLs/0f
kf7qmd kf7 zLif{s ;'gfO afn] fO k9fO
! skf;sf] v]tL ™ ug{ egs] f ;fwf/0f sfd ug{ ™ cfºgf] 3/kl/jf/ / k9]sf kf7sf ™ ;/n jfSox¿ k9\g
/ gug{ egs] f sfd gug{ af/]df k|Zgf]Q/ ug{ ™ vfnL 7fpF eg{
™ kl/lrt afnuLt tyf ™ k"/f jfSodf pQ/ lbg ™ l7sa]l7s 5'6\ofpg
syfx¿ ;g' j]/ eGg
@= sldnf ™ kl/lrt afnuLt tyf ™ ;+oQ' m j0f{ ePsf / dfqf nfu]sf ™ hf]8]df]8]sf] j0f{af6 ag]sf
syfx¿ ;g' j]/ eGg
zAbsf] z'4 pRrf/0f ug{ zAb z4' / :ki6 pRrf/0f u/L
™ ;+o'Qm j0f{ ePsf / dfqf
nfu]sf zAb ;'g]/ z4' ™ cfkmn" ] gae' ms] f s/' f c¿;uF ;fw] k5' k9\g
pRrf/0f ug{
ug{ / ;fyLx¿;uF s/' fsfgL ug{ ™ vfnL 7fpF eg{
™ cfkmn" fO{ dg k/]sf] j:t' / lrqsf] ™ hf]8f ldnfpg
df}lvs j0f{g ug{
#= Eofu'tfx¿sf] ™ Ps jfSo;Ddsf] ;r" gf ™ k/" f jfSodf pQ/ lbg ™ p:t} Wjlg ;l' gg] j0f{ /
bf}8 ;g' ]/ s;}nfO{ atfpg ™ :yfgLo kl/j]zsf afnsyf eGg zAbx¿ larsf] leGgtf
™ /]l8of] 6]lnlehgdf 5'6\ofO{ k9\g
k|;f/0f ePsf afnuLt, ™ jQmf kQf nufpg
sljtf tyf syf ;G' g ™ syfqmd ldnfpg
™ df}gk7g ug{
$= xf6ahf/ ™ kl/lrt afnuLt tyf ™ gd:t]÷gd:sf/, ltdL, tkfO{F, xh'/ ™ p:t} Wjlg ;'lgg] j0f{ /
syfx¿ ;'g]/ eGg cflb lzi6frf/sf] zAb k|of]u ug{ zAbx¿ larsf] leGgtf
™ cfkm"n] ga'em]sf s/' f c¿;Fu 5'6\ofO{ k9\g
;f]wk'5 ug{ / ;fyLx¿;Fu s'/fsfgL ™ hf8] d] f8] s] f] j0fa{ f6 ags] f zAb
ug{ z4' / :ki6 pRrf/0f u/L k9g\
™ cfºgf] 3/kl/jf/ / k9]sf kf7sf ™ ;/n jfSox¿ k9\g
af/]df k|Zgf]Q/ ug{ ™ vfnL 7fpF eg{
™ df}gk7g ug{
%= ljBfnoaf6 ™ /]l8of] 6]lnlehgdf ™ p:t} Wjlg ;'lgg] zAb ;g' fP/ ™ hf]8]df]8]sf] j0f{af6 ag]sf
kms]{kl5 k|;f/0f ePsf afnuLt, pRrf/0f ug{ zAb z4' / :ki6 pRrf/0f
sljtf tyf syf ;G' g ™ cfkm"nfO{ dg k/]sf] j:t' / lrqsf] u/L k9\g
df}lvs j0f{g ug{ ™ l7sa]l7s 5'6\ofpg
™ syfqmd ldnfpg
™ l7s pQ/ kQf nufpg
^= afafsf] lrq ™ /]l8of] 6]lnlehgdf ™ cfkm"n] gae' m]sf s'/f c¿;Fu ™ hf]8]df]8]sf] j0f{af6 ag]sf
k|;f/0f ePsf afnuLt, ;f]wk5' ug{ / ;fyLx¿;Fu s'/fsfgL zAb z4' / :ki6 pRrf/0f
sljtf tyf syf ;'Gg ug{ u/L k9\g
™ k/" f jfSodf pQ/ lbg ™ jQmf kQf nufpg
™ syfqmd ldnfpg
&= d]/f] ;fgf] efO ™ Ps jfSo;Ddsf] ;r" gf ™ cfkm"nfO{ dg k/]sf] j:t' / lrqsf] ™ ;/n jfSox¿ k9\g
;'g]/ s;}nfO{ atfpg df}lvs j0f{g ug{ ™ ;/n afnuLt no ldnfO{
™ kl/lrt :yfgLo afnuLtx¿ JolQmut k9\g
tyf ;dx" df xfpefp;lxt ufpg ™ vfnL 7fpF eg{
140 /fd|f] g]kfnL sIff @
nv] fO sfo{dn" s Jofs/0f zAbe08f/
™ ;/n jfSox¿ n]Vg ™ cf1fy{df abNg ™ k|of]u ;Gbe{ x]/L zAbsf] cy{ atfpg
™ k|Too yk]/ gofF zAb agfpg ™ cgs' /0ffTds zAb lrGg
™ k"0f{la/fd cflb n]VolrGxsf] ;xL ™ kof{ojfrL zAb eGg / n]Vg
™ ljk/LtfyL{ zAb eGg / n]Vg
k|of]u ug{
™ ;o+ 'Qm j0f{sf] ;xL k|of]u u/L ;fwf/0f ™ k|Too km/]/ gofF zAb agfpg ™ kof{ojfrL zAb eGg / n]Vg
™ ;dx" jfrs zAb lrGg
zAb n]Vg ™ ;dx" jfrs gfd lrGg
™ kl/lrt zAb tyf 5f]6f ;/n jfSox¿ ™ ;dx" jfrs gfd lrGg
>'ltn]vg ug{ ™ zAb lgdf{0f ug{ -;df;÷låTj_
™ 5f]6f cgR' 5]bx¿ n]Vg ™ gfdof]uL÷lgkftnfO{ jfSodf k|of]u
ug{
™ j0f{x¿sf] qmd / dfqf ldnfP/ kl/lrt ™ gfd eGg / n]Vg ™ k|of]u ;Gbe{ x]/L zAbsf] cy{ atfpg
™ kof{ojfrL zAb eGg / n]Vg
zAb n]Vg ™ cs/0fdf abNg ™ dfp / aRrf hgfpg] zAb lrGg
™ ;/n cgR' 5]bsf] cg'n]vg ug{
™ 5f]6f cg'R5]bx¿ n]Vg
™ ;o+ Q' m j0f{sf] ;xL k|of]u u/L ;fwf/0f ™ …dÚ / …ltdLÚ stf{;Fu pkoQ' m ™ kof{ojfrL zAb eGg / n]Vg
zAb n]Vg lqmofsf] k|of]u ug{ ™ ljk/LtfyL{ zAb eGg / n]Vg
™ gftf;DaGw hgfpg] zAb eGg / n]Vg
™ ;/n jfSox¿ n]Vg ™ k|Too km/]/ gofF zAb agfpg
™ 5f]6f cg'R5]bx¿ n]Vg ™ gfdof]uL÷lgkftnfO{ jfsodf k|of]u
™ pQ/ n]Vg
ug{
™ ;o+ Q' m j0f{sf] ;xL k|of]u u/L ;fwf/0f ™ cf1fy{df abNg ™ k|of]u ;Gbe{ x]/L zAbsf] cy{ atfpg
zAb n]Vg ™ zAb lgdf{0f ug{ -;df;÷låTj_ ™ >l' t;d leGgy{s zAb hf]8L lrGg
™ kof{ojfrL zAb eGg / n]Vg
™ cfsf/k|sf/ ldnfP/ j0f{x¿ n]Vg ™ ljk/LtfyL{ zAb eGg / n]Vg
™ ;/n jfSox¿ n]Vg ™ /ª;DaGwL zAb eGg / n]Vg
™ 5f]6f cg'R5]bx¿ n]Vg
™ pQ/ n]Vg
™ j0f{x¿sf] qmd / dfqf ldnfP/ kl/lrt ™ ;fdfGo e"tsfnsf] k|of]u u/L af]Ng ™ ljk/LtfyL{ zAb eGg / n]Vg
zAb n]Vg ™ k0" f{la/fd cflb n]VolrGxsf] ;xL ™ gftf;DaGw hgfpg] zAb eGg / n]Vg
™ cfsf/k|sf/ ldnfP/ j0f{x¿ n]Vg k|of]u ug{ ™ afnaf]nLsf zAb eGg / n]Vg
™ k0" fl{ j/fd / kZ| gjfrs lrGxsf] ko| fu] ug{
™ pQ/ n]Vg
™ ;/n jfSox¿ n]Vg ™ kl' nª\u / :qLlnª\ucg;' f/ lqmofsf] ™ ljk/LtfyL{ zAb eGg / n]Vg
™ pQ/ n]Vg d]n ug{
™ zAb lgdf{0f ug{ -;df;÷låTj_
™ cs/0fdf abNg
141/fdf| ] gk] fnL sIff @
*= ljlgtfsf ™ kl/lrt jftfj/0fdf -e/, ™ cfºgf] 3/kl/jf/ / k9]sf kf7sf ™ hf8] d] f8] s] f] j0fa{ f6 ags] f zAb
;fyLsf] ljBfno, kFw]/f], l5d]s, af/]df k|Zgf]Q/ ug{ z4' / :ki6 pRrf/0f u/L k9g\
cfgLafgL rf}tf/f], k;n cflbdf_ ™ ;/n jfSox¿ k9\g
s/' fsfgL ug{ ™ l7sa]l7s 56' \ofpg
™ jQmf kQf nufpg
™ df}gk7g ug{
(= /ft] ºofp/f] ™ p:t} Wjlg ;l' gg] j0f{ / ™ ;o+ 'Qm j0f{ ePsf / dfqf nfu]sf ™ hf]8]df]8]sf] j0f{af6 ag]sf
/ v/fof]sf zAbaf6 Wjlg klxrfg ug{ zAbsf] z4' pRrf/0f ug{ zAb z4' / :ki6 pRrf/0f
aRrfx¿ ™ kl/lrt jftfj/0fdf -e/, ™ cfkm"nfO{ dg k/]sf] j:t' / lrqsf] u/L k9\g
ljBfno, kFw]/f], l5d]s, df}lvs j0f{g ug{ ™ l7sa]l7s 5'6\ofpg
rf}tf/f], k;n cflbdf_ ™ kl/lrt :yfgLo afnuLtx¿ JolQmut ™ syfqmd ldnfpg
s/' fsfgL ug{ tyf ;dx" df xfpefp;lxt ufpg
!)= kf]v/f / r/f ™ j:t,' hgfj/ tyf ™ ;o+ 'Qm j0f{ ePsf / dfqf nfu]sf ™ ;/n afnuLt no ldnfO{
r/fr?' ªu\ Lsf] cfjfh zAbsf] z'4 pRrf/0f ug{ k9\g
56' o\ fpg ™ cfkmn" ] gae' m]sf s'/f c¿;Fu ™ vfnL 7fpF eg{
™ kl/lrt jftfj/0fdf -e/, ;f]wk"5 ug{ / ;fyLx¿;Fu s/' fsfgL ™ l7sa]l7s 56' \ofpg
ljBfno, kFw]/f], l5d]s, ug{ ™ syfqmd ldnfpg
rf}tf/f], k;n cflbdf_
s'/fsfgL ug{
!!= d]/f] kl/jf/ ™ p:t} Wjlg ;'lgg] j0f{ / ™ ;+oQ' m j0f{ ePsf / dfqf nfu]sf ™ p:t} Wjlg ;l' gg] j0f{ / zAbx¿
zAbaf6 Wjlg klxrfg zAbsf] z'4 pRrf/0f ug{ larsf] leGgtf 56' o\ fO{ k9g\
ug{ ™ p:t} Wjlg ;l' gg] zAb ;'gfP/ ™ hf8] d] f8] s] f] j0fa{ f6 ags] f zAb
™ /]l8of] 6]lnlehgdf pRrf/0f ug{ z4' / :ki6 pRrf/0f u/L k9g\
k|;f/0f ePsf afnuLt, ™ vfnL 7fpF eg{
sljtf tyf syf ;G' g ™ l7sa]l7s 56' \ofpg
!@= sf] 7'nf] < ™ ug{ eg]sf ;fwf/0f sfd ™ ;+oQ' m j0f{ ePsf / dfqf nfu]sf ™ hf]8]df]8]sf] j0f{af6 ag]sf
ug{ / gug{ eg]sf sfd zAbsf] z4' pRrf/0f ug{ zAb z4' / :ki6 pRrf/0f
gug{ u/L k9\g
™ ;/n jfSox¿ k9\g
™ l7sa]l7s 5'6\ofpg
!#= d]/f] gSsn] ™ Ps jfSo;Ddsf] ;"rgf ™ k"/f jfSodf pQ/ lbg ™ hf]8]df]8]sf] j0f{af6 ag]sf
efO ;'g]/ s;}nfO{ atfpg ™ cfkmn" fO{ dg k/]sf] j:t' / lrqsf] zAb z'4 / :ki6 pRrf/0f
™ p:t} Wjlg ;'lgg] j0f{ / df}lvs j0f{g ug{ u/L k9\g
zAbaf6 Wjlg klxrfg ™ vfnL 7fpF eg{
ug{ ™ l7sa]l7s 5'6\ofpg
™ l7s pQ/ kQf nufpg
!$= la;{g g;lsg] ™ kl/lrt afnuLt tyf ™ ;o+ 'Qm j0f{ ePsf / dfqf nfu]sf ™ hf]8]df]8]sf] j0f{af6 ag]sf
36gf syfx¿ ;'gj]/ eGg zAbsf] z4' pRrf/0f ug{ zAb z'4 / :ki6 pRrf/0f
™ cfkm"nfO{ dg k/]sf] j:t' / lrqsf] u/L k9\g
df}lvs j0f{g ug{ ™ jQmf kQf nufpg
™ l7s pQ/ kQf nufpg
142 /fdf| ] gk] fnL sIff @
™ cfkmn" fO{ dg kg]{ lrqx¿ agfO{ gfd ™ …dÚ / …ltdLÚ stf{;Fu pkoQ' m ™ k|of]u ;Gbe{ x]/L zAbsf] cy{ atfpg
n]Vg lqmofsf] k|of]u ug{ ™ kof{ojfrL zAb eGg / n]Vg
™ ljk/LtfyL{ zAb eGg / n]Vg
™ cfsf/k|sf/ ldnfP/ j0f{x¿ n]Vg ™ k|Too km/]/ gofF zAb agfpg
™ ;/n cgR' 5]bsf] cgn' ]vg ug{
™ pQ/ n]Vg
™ ;+oQ' m j0f{sf] ;xL k|of]u u/L ;fwf/0f ™ Ps jrg / …x¿Ú nfu]/ axj' rg ™ k|of]u ;Gbe{ x]/L zAbsf] cy{ atfpg
zAb n]Vg xg' ] kb;Fu lqmofsf] d]n ug{ ™ ljk/LtfyL{ zAb eGg / n]Vg
™ 5f]6f cgR' 5]bx¿ n]Vg ™ ;fdfGo jt{dfg sfn k|of]u u/L
af]Ng
™ cs/0fdf abNg
™ ;/n cg'R5]bsf] cgn' ]vg ug{ ™ Ps jrg / …x¿Ú nfu]/ axj' rg ™ >l' t;d leGgy{s zAb hf]8L lrGg
™ ;/n jfSox¿ n]Vg
™ pQ/ n]Vg x'g] kb;Fu lqmofsf] d]n ug{ ™ ljk/LtfyL{ zAb eGg / n]Vg
™ …dÚ / …ltdLÚ stf{;Fu pkoQ' m ™ k|f0fL / cfjfh 56' \ofpg
lqmofsf] k|of]u ug{
™ gfdofu] L÷lgkftnfO{ jfSodf ko| fu] ug{
™ gfd eGg / n]Vg
™ kl/lrt zAb tyf 5f]6f ;/n jfSox¿ ™ kl' nª\u / :qLlnª\ucg';f/ lqmofsf] ™ lrq x]/]/ zAb eGg / n]Vg
>'ltn]vg ug{ d]n ug{ ™ k|of]u ;Gbe{ x]/L zAbsf] cy{ atfpg
™ 5f]6f cg'R5]bx¿ n]Vg ™ af, cfdf, bfh,' lbbL, efO, ™ >'lt;d leGgy{s zAb hf]8L lrGg
alxgLh:tf kb;uF lqmofsf] dn] ug{ ™ kof{ojfrL zAb eGg / n]Vg
™ ;fdfGo et" sfnsf] k|of]u u/L af]Ng ™ ljk/LtfyL{ zAb eGg / n]Vg
™ jfSo lgdf{0f ug{
™ ;o+ Q' m j0f{sf] ;xL k|of]u u/L ;fwf/0f ™ Ps jrg / …x¿Ú nfu]/ axj' rg ™ lrq x]/]/ zAb eGg / n]Vg
™ kof{ojfrL zAb eGg / n]Vg
zAb n]Vg x'g] kb;Fu lqmofsf] d]n ug{ ™ ljk/LtfyL{ zAb eGg / n]Vg
™ ;/n cgR' 5]bsf] cg'n]vg ug{ ™ …dÚ / …ltdLÚ stf{;Fu pko'Qm
™ k0" fl{ j/fd / kZ| gjfrs lrGxsf] ko| fu] ug{ lqmofsf] k|of]u ug{
™ 5f]6f cgR' 5]bx¿ n]Vg ™ k0" f{la/fd cflb n]VolrGxsf] ;xL
™ 5f]6f cgR' 5]bx¿ n]Vg k|of]u ug{
™ pQ/ n]Vg
™ ;o+ 'Qm j0f{sf] ;xL k|of]u u/L ;fwf/0f ™ kl' nª\u / :qLlnª\ucg';f/ lqmofsf] ™ k|of]u ;Gbe{ x]/L zAbsf] cy{ atfpg
zAb n]Vg
d]n ug{ ™ cg's/0ffTds zAb lrGg
™ ;/n cg'R5]bsf] cgn' ]vg ug{
™ 5f]6f cg'R5]bx¿ n]Vg ™ af, cfdf, bfh', lbbL, efO, alxgL ™ ljk/LtfyL{ zAb eGg / n]Vg
h:tf kb;Fu lqmofsf] d]n ug{
™ k|Too yk]/ gofF zAb agfpg
™ jfSo lgdf{0f ug{
™ j0f{x¿sf] qmd / dfqf ldnfP/ kl/lrt ™ k|Too km/]/ gofF zAb agfpg ™ cg's/0ffTds zAb lrGg
zAb n]Vg ™ kof{ojfrL zAb eGg / n]Vg
™ ljk/LtfyL{ zAb eGg / n]Vg
™ ;+o'Qm j0f{sf] ;xL k|of]u u/L ;fwf/0f
zAb n]Vg
™ ;/n cgR' 5]bsf] cgn' ]vg ug{
™ 5f]6f cg'R5]bx¿ n]Vg
™ pQ/ n]Vg
143/fd|f] gk] fnL sIff @
144 /fd|f] g]kfnL sIff @