การประเมินผลผลิตและคาร์บอน2562

ตารางที่ 3.6 ปริมาณคารบอนในซากพืช


สถานที่ ประเภท ซากพืช ปริมาณคารบอน (%)

สถานีวนวัฒนวิจัยอินทขิล จังหวัดเชียงใหม ปาเต็งรัง ซากพืชรวม 43.85


สถานีวนวัฒนวิจัยกําแพงเพชร จังหวัดกําแพงเพชร สวนปาสัก ซากใบสัก 43.24

สถานีวนวัฒนวิจัยหวยบง จังหวัดเชียงใหม สวนปาสนคาริเบีย ซากใบสนคาริเบีย 46.93

หนวยจัดการตนน้ําบอแกว จังหวัดเชียงใหม สวนปาสนสามใบ ซากใบสนสามใบ 41.61

ซากกิ่งสนสามใบ 44.60

ซากใบของไมใบกวาง 33.27

อื่นๆ 35.71 ตอนที่ 3 การกักเก็บคารบอนในระบบนิเวศปาไม






















118

ตารางที่ 3.6 ปริมาณคารบอนในซากพืช


สถานที่ ประเภท ซากพืช ปริมาณคารบอน (%)

สถานีวนวัฒนวิจัยอินทขิล จังหวัดเชียงใหม ปาเต็งรัง ซากพืชรวม 43.85


สถานีวนวัฒนวิจัยกําแพงเพชร จังหวัดกําแพงเพชร สวนปาสัก ซากใบสัก 43.24

สถานีวนวัฒนวิจัยหวยบง จังหวัดเชียงใหม สวนปาสนคาริเบีย ซากใบสนคาริเบีย 46.93

หนวยจัดการตนน้ําบอแกว จังหวัดเชียงใหม สวนปาสนสามใบ ซากใบสนสามใบ 41.61

ซากกิ่งสนสามใบ 44.60

ซากใบของไมใบกวาง 33.27

อื่นๆ 35.71 ตอนที่ 3 การกักเก็บคารบอนในระบบนิเวศปาไม






















118

119

ตารางที่ 3.7 ปริมาณการกักเก็บคารบอนในซากพืชของปาธรรมชาติและสวนปา



ปริมาณซากพืชบนพื้นดิน ปริมาณคารบอนในซากพืช
สถานที่ ประเภท อายุ (ป) อางอิง
(ก.ก./ไร/ป) (ก.ก./ไร/ป)


สถานีวนวัฒนวิจัยอินทขิล ปาเต็งรัง - 694 236 Wattanasuksakul (2012)
จังหวัดเชียงใหม


หนวยจัดการตนน้ําบอแกว ปาดิบเขา - 937-1,223 343-436 Nongnuang (2012)

จังหวัดเชียงใหม สวนปาสนสามใบ 14-33 660-1,341 267-504


สถานีวนวัฒนวิจัยกําแพงเพชร สวนปาสัก 10 519 224 ประพาย และคณะ (2558)

จังหวัดกําแพงเพชร 12 636 275 ตอนที่ 3 การกักเก็บคารบอนในระบบนิเวศปาไม


สถานีวนวัฒนวิจัยหวยบง สวนปาสนคาริเบีย 29 750 352 อําไพ และคณะ (2555)
จังหวัดเชียงใหม

119

ตารางที่ 3.7 ปริมาณการกักเก็บคารบอนในซากพืชของปาธรรมชาติและสวนปา



ปริมาณซากพืชบนพื้นดิน ปริมาณคารบอนในซากพืช
สถานที่ ประเภท อายุ (ป) อางอิง
(ก.ก./ไร/ป) (ก.ก./ไร/ป)


สถานีวนวัฒนวิจัยอินทขิล ปาเต็งรัง - 694 236 Wattanasuksakul (2012)
จังหวัดเชียงใหม


หนวยจัดการตนน้ําบอแกว ปาดิบเขา - 937-1,223 343-436 Nongnuang (2012)

จังหวัดเชียงใหม สวนปาสนสามใบ 14-33 660-1,341 267-504


สถานีวนวัฒนวิจัยกําแพงเพชร สวนปาสัก 10 519 224 ประพาย และคณะ (2558)

จังหวัดกําแพงเพชร 12 636 275 ตอนที่ 3 การกักเก็บคารบอนในระบบนิเวศปาไม


สถานีวนวัฒนวิจัยหวยบง สวนปาสนคาริเบีย 29 750 352 อําไพ และคณะ (2555)
จังหวัดเชียงใหม





การดูดซับกาซคารบอนไดออกไซด







และ การคายออกซิเจนของตนไม

I ÊÑ¡ 9 »‚ áÁ‹áµ§ ¨.àªÕ§ãËÁ‹
















I ÁФ‹Òâ Á§ áÁ‹áµ§ ¨.àªÕ§ãËÁ‹































I แดง 29 ป จ.กําแพงเพชร






















I ตะเคียนทอง 19 ป จ.กําแพงเพชร

ตอนที่ 4 การดูดซับกาซคารบอนไดออกไซด และการคายออกซิเจนของตนไม 124



µÍ¹·Õ่ 4




กาซเรือนกระจก (Greenhouse gas) เปนกาซที่มีคุณสมบัติในการดูดซับคลื่นรังสีความรอน
หรือรังสีอินฟาเรดไดดี กาซเหลานี้มีความจําเปนตอการรักษาอุณหภูมิในบรรยากาศของโลกใหคงที่

่
ซึงหากบรรยากาศโลกไมมีกาซเรือนกระจกในชั้นบรรยากาศ ดังเชนดาวเคราะหดวงอื่นๆ ในระบบ
สุริยะแลว จะทําใหอุณหภูมิในตอนกลางวันรอนจัด และหนาวจัดในตอนกลางคืน เนื่องจากกาซเหลานี้

ดูดคลื่นรังสีความรอนไวในเวลากลางวัน แลวคอยๆ แผรังสีความรอนออกมาในเวลากลางคืน
ทําใหอุณหภูมิในบรรยากาศโลกไมเปลี่ยนแปลงอยางฉับพลัน มีกาซจํานวนมากที่มีคุณสมบัติในการดูดซับ

คลื่นรังสีความรอน และถูกจัดอยูในกลุมกาซเรือนกระจก ซึงมีทั้งกาซที่เกิดขึ้นเองตามธรรมชาติ
่
และเกิดจากกิจกรรมของมนุษย กาซเรือนกระจกที่ถูกควบคุมโดยพิธีสารเกียวโต มีเพียง 6 ชนิด
โดยจะตองเปนกาซที่เกิดจากกิจกรรมของมนุษย (anthropogenic greenhouse gas emission) เทานั้น ไดแก

กาซคารบอนไดออกไซด (CO 2) กาซมีเทน (CH 4) กาซไนตรัสออกไซด (N 20) กาซไฮโดรฟลูออโรคารบอน

(HFC) กาซเพอรฟลูออโรคารบอน (PFC) และกาซซัลเฟอรเฮกซะฟลูออไรด (SF 6) ทั้งนี้ ยังมี
กาซเรือนกระจกที่เกิดจากกิจกรรมของมนุษยที่สําคัญอีกชนิดหนึ่ง คือ สารซีเอฟซี (CFC

หรือ Chlorofluorocarbon) ซึ่งใชเปนสารทําความเย็นและใชในการผลิตโฟม


ภาวะเรือนกระจก (Greenhouse effect) เปนปรากฏการณที่ชั้นบรรยากาศของโลกกระทําตัว
เสมือนกระจก ที่ยอมใหรังสีคลื่นสั้นจากดวงอาทิตยผานลงมายังพื้นผิวโลกได แตจะดูดกลืนรังสีคลื่นยาว

ชวงอินฟราเรดที่แผออกจากพื้นผิวโลกเอาไว จากนั้นก็จะคายพลังงานความรอนใหกระจายอยูภายใน

บรรยากาศไมใหหนาวเย็นเหมือนภายนอก จึงเปรียบเสมือนกระจกที่ปกคลุมผิวโลกใหมีภาวะสมดุล
ทางอุณหภูมิ และเหมาะสมตอสิ่งมีชีวิตบนผิวโลก


่
ภาวะโลกรอน (Global warming) เปนปรากฏการณที่นักวิทยาศาสตรสวนใหญเชือวามีสาเหตุ
มาจากปรากฏการณเรือนกระจก เนื่องจากชั้นโอโซนถูกทําลายจนทําใหเกิดการสะสมของอุณหภูมิ

่
พื้นผิวโลกสูงขึ้นเรื่อยๆ ซึงเปนสาเหตุที่จะนําไปสูการเปลี่ยนแปลงของปริมาณฝน ระดับน้ําทะเล
จนมีผลกระทบอยางกวางขวางตอสิ่งมีชีวิตและระบบนิเวศของโลก

ระบบนิเวศปาไมเปนแหลงกักเก็บกาซเรือนกระจก และในทํานองเดียวกัน การสูญเสียพื้นที่ปา

และทําใหพื้นที่เสื่อมโทรมจะทําใหเกิดการปลอยกาซเรือนกระจก โดยเฉพาะกาซคารบอนไดออกไซด
จากการประเมินของ IPCC ปาไมดูดซับคารบอนประมาณ 2.6 พันลานตัน และการทําลายปาปลดปลอย

่
คารบอนประมาณ 1.6 พันลานตัน การปลอยคารบอนจากการสูญเสียปาซึงมักเกิดขึ้นในประเทศกําลัง
พัฒนาในเขตรอน สามารถคิดไดเปนรอยละ 20 ของการปลอยคารบอนโลก อุณหภูมิที่สูงขึ้นและ

จํานวนวันที่ฝนไมตกมากขึ้นจะมีผลกระทบตอระบบนิเวศปาไม และกอใหเกิดผลกระทบทางออมตางๆ เชน
่
ความเสี่ยงในการเกิดไฟปาสูง การยายถิ่นที่อยูของสัตวปา และการระบาดของแมลง ซึงลวนแต
มีผลกระทบตอความหลากหลายทางชีวภาพ และการใชปาเพื่อการทองเที่ยวระยะยาว

125 ตอนที่ 4 การดูดซับกาซคารบอนไดออกไซด และการคายออกซิเจนของตนไม


แนวทางลดโลกรอนดวยการลดการตัดไมทําลายปาและลดการทําใหปาเสื่อมโทรมในประเทศ

กําลังพัฒนา หรือ Reducing Emission from Deforestation and Forest Degradation in Developing Countries
เรียกยอๆ วา REDD เปนสวนหนึ่งในวิธีแกปญหาภายใตอนุสัญญาสหประชาชาติวาดวยการเปลี่ยนแปลง


สภาพภูมิอากาศ (UNFCC) เนื่องจากมีขอมูลวากาซเรือนกระจกจากการตัดไมทําลายปา (และปลอยใหปา
เสื่อมโทรม) คิดเปนกวารอยละ 20 ของการปลดปลอยกาซเรือนกระจกทั้งโลก หลักการของ REDD คือ

ดูแลรักษาปาใหอยูในสภาพสมบูรณโดยไมปลอยใหมีการทําลายปาและทําใหปาเสื่อมโทรม ผลที่ได
จะกอประโยชนตอสิ่งแวดลอมโดยรวมของโลก ปจจุบันมีการเพิ่มความหมายจาก REDD เปน REDD+

(เรดดพลัส) ที่เพิ่มประเด็นปาไมในฐานะ "แหลงกักเก็บคารบอน" (Enhancement of forest carbon stocks)

เขาไปอีกดวย REDD เสนอแนวทางของการลดการปลอยคารบอนดวยการจายคาตอบแทนสําหรับกิจกรรม
ที่ปองกันการสูญเสียปาไม หรือความเสื่อมโทรมของปาไมในประเทศกําลังพัฒนา โดยในแตละประเทศ

จะทําการตรวจวัดและติดตามการปลอยกาซภายในประเทศของตน หลังจากนั้นตามชวงระยะเวลา

ที่กําหนด จะทําการคํานวณปริมาณของกาซอีกครั้งเพื่อเปรียบเทียบ และไดผลตอบแทนในรูปของ
คารบอนเครดิตที่คิดตามปริมาณกาซที่ลดลง ซึ่งเครดิตนี้จะสามารถซื้อขายไดในตลาดคารบอน


สําหรับประเทศไทยมีโครงการ TVER เปนโครงการลดกาซเรือนกระจกภาคสมัครใจตามมาตรฐาน

ของประเทศไทย (Thailand Voluntary Emission Reduction Program: T-VER) โดยองคการบริหารจัดการ
กาซเรือนกระจก (อบก.) พัฒนาขึ้นเพื่อสงเสริมและสนับสนุนใหทุกภาคสวน มีสวนรวมในการลด

กาซเรือนกระจกในประเทศโดยความสมัครใจ และสามารถนําปริมาณการลดการปลอยกาซเรือนกระจก

ที่เกิดขึ้นที่เรียกวาคารบอนเครดิตไปขายในตลาดคารบอนภาคสมัครใจในประเทศได ทั้งนี้ อบก. ไดกําหนด
หลักเกณฑและขั้นตอนในการพัฒนาโครงการ ระเบียบวิธีการในการลดกาซเรือนกระจก (Methodology)

การขึ้นทะเบียนและการรับรองปริมาณกาซเรือนกระจก โดยจะตองเปนโครงการที่กอใหเกิด

การลดหรือดูดซับกาซเรือนกระจกที่เกิดขึ้นภายในประเทศไทย

เนื่องจากปาไมมีบทบาททั้งในดานการกักเก็บและปลดปลอยกาซคารบอนไดออกไซด การกักเก็บ

่
หรือดูดซับกาซคารบอนไดออกไซดจะผานกระบวนการสังเคราะหแสง ซึงตนไมจะนํากาซ
คารบอนไดออกไซดมาใชในการสรางอาหารและเพิ่มผลผลิตมวลชีวภาพ ในขณะที่การปลดปลอย

กาซคารบอนไดออกไซดกลับสูชั้นบรรยากาศของตนไมจะผานกระบวนการหายใจ การตาย การยอยสลาย

ปจจัยหลักของการดูดซับกาซนี้ คือ ใบพืช โดยใบมีบทบาทในการดูดซับกาซคารบอนไดออกไซดมากที่สุด
ดวยกระบวนการสังเคราะหแสง อีกปจจัยหนึ่งที่เกี่ยวของกับการดูดซับ คือ ปริมาณน้ําที่พืชดูดซับขึ้นมา

นอกจากนี้ยังขึ้นอยูกับปริมาณความเขมของแสงอาทิตย ทั้งนี้ความสามารถในการดูดซับ

คารบอนไดออกไซดในพื้นที่ปาขึ้นอยูกับชนิดของตนไมแตละชนิด (สํานักนวัตกรรมไมเศรษฐกิจ องคการ
อุตสาหกรรมปาไม, 2553)

ตอนที่ 4 การดูดซับกาซคารบอนไดออกไซด และการคายออกซิเจนของตนไม 126


การหาคาการดูดซับคารบอนไดออกไซด และความสามารถในการผลิตออกซิเจน คํานวณไดจากสูตร ดังนี้


การดูด CO 2 (ตันคารบอนไดออกไซด) = ตันคารบอน x 44 / 12
ความสามารถในการผลิต O 2 (ตันออกซิเจน) = ตันคารบอน x 32 / 12



การดูดซับกาซคารบอนไดออกไซด และการคายออกซิเจน ของตนไม 1 ตน


ศักยภาพในการดูดซับกาซคารบอนไดออกไซดของปาไมสามารถพิจารณาจากการกักเก็บคารบอน
ในมวลชีวภาพปาไม ทั้งนี้ การกักเก็บคารบอนในมวลชีวภาพของสวนปาแตละชนิดขึ้นอยูกับปริมาณ

คารบอน (carbon content) ที่สะสมในสวนตางๆ ของตนไมแตละชนิดดวย โดยทั่วไปปริมาณคารบอน

ที่สะสมในสวนตางๆ ของตนไมมีความแปรผันไมมากนัก การแปรผันของการกักเก็บคารบอนในมวลชีวภาพ
ของปาธรรมชาติหรือสวนปาสวนใหญขึ้นอยูกับความแตกตางของมวลชีวภาพของปาหรือสวนปามากกวา

ปริมาณคารบอนที่สะสมในมวลชีวภาพตนไม สวนปาที่ตนไมกําลังเติบโตเปนแหลงกักเก็บคารบอน

ที่มีศักยภาพสูง หรือสามารถดูดซับกาซคารบอนไดออกไซดไดมาก

รูปแบบการเติบโตของตนไม ไมวาจะเปนการเพิ่มขึ้นของขนาด ปริมาตร หรือน้ําหนัก มีลักษณะเปน

sigmoid growth curve ทั้งนี้ ตนไมจะมีอัตราการเติบโตในระยะตางๆ ตลอดวงจรชีวิตที่ไมเทากัน ตนไม

แตละชนิดจะมีชวงเวลาการเติบโตและการแกไมพรอมกัน ไมโตเร็วจะมีชวงเวลาการเติบโตสั้นกวาไมโตชา
เมื่อตนไมมการเติบโตเต็มที่แลวอัตราการเติบโตจะลดลงจนคงที่ การสรางหรือสะสมอาหารจะสมดุลกับ
ี
ที่ตองสูญเสียไป ในชวงแรกของการเติบโตตนไมจะดูดกาซคารบอนไดออกไซดเพื่อใชในการผลิตอาหาร

และสะสมคารบอนในมวลชีวภาพมาก ซึ่งจะมีความสามารถในการคายออกซิเจนมากดวย เมื่อตนไมมีการ
เติบโตเต็มที่แลวอัตราการเติบโตจะลดลงจนคงที่ การสรางหรือสะสมอาหารจะสมดุลกับที่ตองสูญเสียไป

การดูดกาซคารบอนไดออกไซดเพื่อใชในการผลิตอาหารและสะสมคารบอนในมวลชีวภาพจะคงที่

เชนเดียวกับความสามารถในการคายออกซิเจน

คณะผูจัดทําหนังสือเลมนี้ไดทําการศึกษา การเติบโต ปริมาตร มวลชีวภาพ การสะสมคารบอน

ในมวลชีวภาพ การดูดซับกาซคารบอนไดออกไซด และการคายออกซิเจน จากตนไมที่ตัดฟนลงเพื่อสราง

สมการการเติบโต ปริมาตรลําตน มวลชีวภาพของพันธุไมชนิดตางๆ ในแปลงทดลองของสวนวนวัฒนวิจัย
สํานักวิจัยและพฒนาการปาไม กรมปาไม และคํานวณคาเฉลี่ยของตนไม 1 ตน ในแตละชนอายุ ซึงพบวา
ั
่
ั้
แตกตางไปตามชนิดไมและชวงเวลาการเติบโต ดังแสดงในตารางที่ 4.1

127

ตารางที่ 4.1 ปริมาตร มวลชีวภาพ การกักเก็บคารบอน การดูดกาซคารบอนไดออกไซด และการคายออกซิเจน ในตนไม 1 ตน



ความ เสนผาน ปริมาตร ปริมาตร มวลชีวภาพ คารบอน
ดูด CO 2 คาย O 2
อายุ (ป) สถานที่ สูง ศูนยกลาง เหนือเปลือก ใตเปลือก เหนือพื้นดิน ทั้งหมด เหนือพื้นดิน ทั้งหมด


(ม.) (ซม.) (ลบ.ม./ป) (ก.ก./ป) (ก.ก./ป) (ก.ก./ป) (ก.ก./ป)
ยูคาลิปตัสคามาลดูเลนซิส (Eucalyptus camaldulensis)
6 กําแพงเพชร 13.64 9.05 0.011 0.009 5.90 8.28 2.78 3.87 14.19 10.32
15 กําแพงเพชร 23.35 22.37 0.031 0.027 25.15 32.34 11.79 15.07 55.27 40.19
31 แมทะ ลําปาง 19.38 20.76 0.012 0.011 8.96 12.01 4.21 5.60 20.54 14.94
33 ดงลาน ขอนแกน 29.94 28.88 0.028 * 24.87 28.32 11.68 13.25 48.58 35.33
กระถินณรงค (Acacia auriculiformis)
7 กําแพงเพชร 15.25 14.39 0.022 0.020 15.82 19.96 7.49 9.49 34.80 25.31
สัก (Tectona grandis)
3 อินทขิล เชียงใหม 6.99 7.07 0.007 0.005 3.48 * 1.63 * * *
5 อินทขิล เชียงใหม 11.19 11.37 0.014 0.011 7.36 8.56 3.49 4.03 14.78 10.75 ตอนที่ 4 การดูดซับกาซคารบอนไดออกไซด และการคายออกซิเจนของตนไม
5 แปลงแมหวด 10.51 9.23 0.009 * 5.72 7.22 2.75 3.48 12.75 9.27
6 อินทขิล เชียงใหม 8.99 9.02 0.007 0.005 3.91 5.53 2.13 3.01 11.02 8.02
6 เชียงราย 8.22 11.64 0.009 * 6.77 8.24 3.26 3.97 14.56 10.59
7 ดงลาน 11.86 13.80 0.013 * 10.83 12.40 5.24 6.00 21.99 15.99
7 พิษณุโลก 8.98 11.90 0.010 * 8.19 9.21 3.96 4.46 16.35 11.89
8 กําแพงเพชร 10.06 10.35 0.007 0.005 3.19 5.26 1.54 2.54 9.30 6.77
8 งาว ลําปาง 10.58 14.45 0.013 0.009 9.51 11.91 4.50 5.57 20.43 14.86
9 อินทขิล เชียงใหม 11.51 11.26 0.008 0.006 4.21 5.48 1.94 2.52 9.24 6.72
10 หวยสม เชียงใหม 8.29 10.75 0.005 0.003 3.03 4.29 1.40 1.99 7.29 5.30
10 กําแพงเพชร 10.72 12.12 0.008 0.005 5.21 6.84 2.67 3.46 12.69 9.23
10 ผานกเคา 14.91 12.86 0.010 * 6.82 7.51 3.28 3.61 13.25 9.63
10 งาว ลําปาง 10.13 11.82 0.007 0.005 5.37 6.34 2.46 2.90 10.64 7.74
12 กําแพงเพชร 15.01 15.49 0.012 0.009 7.28 9.20 3.16 4.15 15.21 11.06

127

ตารางที่ 4.1 ปริมาตร มวลชีวภาพ การกักเก็บคารบอน การดูดกาซคารบอนไดออกไซด และการคายออกซิเจน ในตนไม 1 ตน



ความ เสนผาน ปริมาตร ปริมาตร มวลชีวภาพ คารบอน
ดูด CO 2 คาย O 2
อายุ (ป) สถานที่ สูง ศูนยกลาง เหนือเปลือก ใตเปลือก เหนือพื้นดิน ทั้งหมด เหนือพื้นดิน ทั้งหมด


(ม.) (ซม.) (ลบ.ม./ป) (ก.ก./ป) (ก.ก./ป) (ก.ก./ป) (ก.ก./ป)
ยูคาลิปตัสคามาลดูเลนซิส (Eucalyptus camaldulensis)
6 กําแพงเพชร 13.64 9.05 0.011 0.009 5.90 8.28 2.78 3.87 14.19 10.32
15 กําแพงเพชร 23.35 22.37 0.031 0.027 25.15 32.34 11.79 15.07 55.27 40.19
31 แมทะ ลําปาง 19.38 20.76 0.012 0.011 8.96 12.01 4.21 5.60 20.54 14.94
33 ดงลาน ขอนแกน 29.94 28.88 0.028 * 24.87 28.32 11.68 13.25 48.58 35.33
กระถินณรงค (Acacia auriculiformis)
7 กําแพงเพชร 15.25 14.39 0.022 0.020 15.82 19.96 7.49 9.49 34.80 25.31
สัก (Tectona grandis)
3 อินทขิล เชียงใหม 6.99 7.07 0.007 0.005 3.48 * 1.63 * * *
5 อินทขิล เชียงใหม 11.19 11.37 0.014 0.011 7.36 8.56 3.49 4.03 14.78 10.75 ตอนที่ 4 การดูดซับกาซคารบอนไดออกไซด และการคายออกซิเจนของตนไม
5 แปลงแมหวด 10.51 9.23 0.009 * 5.72 7.22 2.75 3.48 12.75 9.27
6 อินทขิล เชียงใหม 8.99 9.02 0.007 0.005 3.91 5.53 2.13 3.01 11.02 8.02
6 เชียงราย 8.22 11.64 0.009 * 6.77 8.24 3.26 3.97 14.56 10.59
7 ดงลาน 11.86 13.80 0.013 * 10.83 12.40 5.24 6.00 21.99 15.99
7 พิษณุโลก 8.98 11.90 0.010 * 8.19 9.21 3.96 4.46 16.35 11.89
8 กําแพงเพชร 10.06 10.35 0.007 0.005 3.19 5.26 1.54 2.54 9.30 6.77
8 งาว ลําปาง 10.58 14.45 0.013 0.009 9.51 11.91 4.50 5.57 20.43 14.86
9 อินทขิล เชียงใหม 11.51 11.26 0.008 0.006 4.21 5.48 1.94 2.52 9.24 6.72
10 หวยสม เชียงใหม 8.29 10.75 0.005 0.003 3.03 4.29 1.40 1.99 7.29 5.30
10 กําแพงเพชร 10.72 12.12 0.008 0.005 5.21 6.84 2.67 3.46 12.69 9.23
10 ผานกเคา 14.91 12.86 0.010 * 6.82 7.51 3.28 3.61 13.25 9.63
10 งาว ลําปาง 10.13 11.82 0.007 0.005 5.37 6.34 2.46 2.90 10.64 7.74
12 กําแพงเพชร 15.01 15.49 0.012 0.009 7.28 9.20 3.16 4.15 15.21 11.06

ตารางที่ 4.1 (ตอ)



ความ เสนผาน ปริมาตร ปริมาตร มวลชีวภาพ คารบอน

อายุ (ป) สถานที่ สูง ศูนยกลาง เหนือเปลือก ใตเปลือก เหนือพื้นดิน ทั้งหมด เหนือพื้นดิน ทั้งหมด ดูด CO 2 คาย O 2
(ม.) (ซม.) (ลบ.ม./ป) (ก.ก./ป) (ก.ก./ป) (ก.ก./ป) (ก.ก./ป)

15 แปลงพมา 15.30 15.90 0.010 * 6.75 8.67 3.24 4.17 15.30 11.13
18 ราชบุรี 14.85 18.00 0.010 * 7.56 9.42 3.63 4.52 16.57 12.05
34 เชียงราย 20.76 27.30 0.017 * 13.65 17.13 6.55 8.23 30.19 21.95
สนคาริเบีย (Pinus caribaea)
6 อินทขิล เชียงใหม 6.60 9.15 0.006 0.004 3.43 3.96 1.61 1.86 6.82 4.96
9 บอแกว เชียงใหม 9.08 13.67 0.010 0.007 4.83 7.95 2.28 3.71 13.60 9.89
18 หวยบง เชียงใหม 18.10 21.83 0.021 0.017 11.92 14.18 5.82 6.76 24.78 18.02
29 หวยบง เชียงใหม 21.29 27.22 0.023 0.018 12.15 17.03 5.78 7.97 29.23 21.26
29 อินทขิล เชียงใหม 24.46 27.23 0.025 0.022 13.96 * 8.18 * * * ตอนที่ 4 การดูดซับกาซคารบอนไดออกไซด และการคายออกซิเจนของตนไม
29 ดงลาน ขอนแกน 27.83 31.97 0.039 0.034 25.38 32.00 14.65 18.14 66.51 48.37
29 โขงเจียม อุบลราชธานี 23.77 30.66 0.030 0.026 15.05 * 7.96 * * *
29 หนองคู สุรินทร 22.82 26.66 0.022 0.019 13.39 * 7.39 * * *
สนเทคูนูมานี่ (Pinus tecunumanii)
29 อินทขิล เชียงใหม 26.28 33.99 0.036 0.033 19.75 * 10.81 * * *
สนโอคารปา (Pinus oocarpa)
32 อินทขิล เชียงใหม 23.12 31.02 0.027 0.023 14.75 * 6.87 * * *

แดง (Xylia xylocarpa)
29 กําแพงเพชร 15.37 20.87 0.010 0.009 8.59 11.01 4.15 5.39 19.75 14.36

ตะเคียนทอง (Hopea odorata)
19 กําแพงเพชร 12.46 15.91 0.008 0.007 5.99 8.56 2.82 4.06 14.90 10.84
มะคาโมง (Afzelia xylocarpa)
8 อินทขิล เชียงใหม 7.52 6.68 0.003 0.002 1.56 2.13 0.72 0.98 3.59 2.61




128

ตารางที่ 4.1 (ตอ)



ความ เสนผาน ปริมาตร ปริมาตร มวลชีวภาพ คารบอน

อายุ (ป) สถานที่ สูง ศูนยกลาง เหนือเปลือก ใตเปลือก เหนือพื้นดิน ทั้งหมด เหนือพื้นดิน ทั้งหมด ดูด CO 2 คาย O 2
(ม.) (ซม.) (ลบ.ม./ป) (ก.ก./ป) (ก.ก./ป) (ก.ก./ป) (ก.ก./ป)

15 แปลงพมา 15.30 15.90 0.010 * 6.75 8.67 3.24 4.17 15.30 11.13
18 ราชบุรี 14.85 18.00 0.010 * 7.56 9.42 3.63 4.52 16.57 12.05
34 เชียงราย 20.76 27.30 0.017 * 13.65 17.13 6.55 8.23 30.19 21.95
สนคาริเบีย (Pinus caribaea)
6 อินทขิล เชียงใหม 6.60 9.15 0.006 0.004 3.43 3.96 1.61 1.86 6.82 4.96
9 บอแกว เชียงใหม 9.08 13.67 0.010 0.007 4.83 7.95 2.28 3.71 13.60 9.89
18 หวยบง เชียงใหม 18.10 21.83 0.021 0.017 11.92 14.18 5.82 6.76 24.78 18.02
29 หวยบง เชียงใหม 21.29 27.22 0.023 0.018 12.15 17.03 5.78 7.97 29.23 21.26
29 อินทขิล เชียงใหม 24.46 27.23 0.025 0.022 13.96 * 8.18 * * * ตอนที่ 4 การดูดซับกาซคารบอนไดออกไซด และการคายออกซิเจนของตนไม
29 ดงลาน ขอนแกน 27.83 31.97 0.039 0.034 25.38 32.00 14.65 18.14 66.51 48.37
29 โขงเจียม อุบลราชธานี 23.77 30.66 0.030 0.026 15.05 * 7.96 * * *
29 หนองคู สุรินทร 22.82 26.66 0.022 0.019 13.39 * 7.39 * * *
สนเทคูนูมานี่ (Pinus tecunumanii)
29 อินทขิล เชียงใหม 26.28 33.99 0.036 0.033 19.75 * 10.81 * * *
สนโอคารปา (Pinus oocarpa)
32 อินทขิล เชียงใหม 23.12 31.02 0.027 0.023 14.75 * 6.87 * * *

แดง (Xylia xylocarpa)
29 กําแพงเพชร 15.37 20.87 0.010 0.009 8.59 11.01 4.15 5.39 19.75 14.36

ตะเคียนทอง (Hopea odorata)
19 กําแพงเพชร 12.46 15.91 0.008 0.007 5.99 8.56 2.82 4.06 14.90 10.84
มะคาโมง (Afzelia xylocarpa)
8 อินทขิล เชียงใหม 7.52 6.68 0.003 0.002 1.56 2.13 0.72 0.98 3.59 2.61




128



130









กรมปาไม. 2536. การปลูกไมปา. โครงการพัฒนาปาชุมชน สวนวนวัฒนวิจัย สํานักวิชาการปาไม
และสวนปาชุมชน สํานักสงเสริมการปลูกปา กรมปาไม กระทรวงเกษตรและสหกรณ กรุงเทพฯ.

384 น.

กฤษชนะ นิสสะ, สมชาย นองเนือง และอําไพ พรลีแสงสุวรรณ. 2560. การประมาณปริมาตรไม

และมวลชีวภาพสวนปาไมสนคาริเบียอายุ 29 ป ที่สถานีวนวัฒนวิจัยหนองคู จังหวัดสุรินทร.
กลุมงานวนวัฒนวิจัย สํานักวิจัยและพัฒนาการปาไม กรมปาไม. 12 น.

กันตินันท ผิวสอาด และ ชิงชัย วิริยะบัญชา. 2545. การเจริญเติบโตและมวลชีวภาพเหนือพนดนของ

ไมกระถินเทพา, น. 130-146. ใน รายงานวนวัฒนวิจัย ประจําป พ.ศ. 2545. สานักวิชาการ ปาไม
กรมปาไม กรุงเทพฯ.

กาญจนา นิตยะ. 2528. ลักษณะทางคณิตศาสตรปาไมบางประการของไมสนสองใบ. วิทยานิพนธ

ปริญญาโท มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร กรุงเทพฯ.
กิตติพงษ พงษบุญ. 2542. บทบาทการทดแทนตามธรรมชาติตอการสูญเสียดินและน้ําที่ศูนยศึกษาการ

พัฒนาภูพานอันเนื่องมาจากพระราชดําริ จังหวัดสกลนคร. สํานักวิชาการปาไม กรมปาไม

กรุงเทพฯ.
เกษม จันทรแกว. 2551. หลักการจัดการลุมน้ํา. สํานักพิมพมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร กรุงเทพฯ.

341 น.

คณะวนศาสตร. 2554. คูมือศักยภาพของพรรณไม สําหรับสงเสริมภายใตโครงการกลไกการพัฒนา
ที่สะอาดภาคปาไม. อักษรสยามการพิมพ กรุงเทพฯ. 88 น.

คณาจารยภาควิชาวนวัฒนวิทยา. 2547. เอกสารประกอบการสอนวิชารากฐานวนวัฒนวิทยา.

คณะวนศาสตร มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร กรุงเทพฯ.
ิ
จรัส ชวยนะ. 2540. ลักษณะโครงสรางของปาเต็งรังทุติยภูม บริเวณโครงการพัฒนาตามพระราชดําริ
ปาหนองเต็ง-จักราช จังหวัดนครราชสีมา. วิทยานิพนธปริญญาโท มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร.

จักรพันธ สกุลมีฤทธิ์ และ ขวัญชัย ดวงสถาพร. 2543. ผลของการตัดสางขยายระยะตอการเจริญเติบโต
ของไมสนสามใบสวนปาดอยบอหลวง อําเภอฮอด จังหวัดเชียงใหม. วารสารวิชาการปาไม 2(1):

32-40.

จิรนันท ธีระกุลพิศุทธิ์ และ นันทนา คชเสนี. 2547. ศักยภาพการสะสมธาตุคารบอนในมวลชีวภาพเหนือ
พื้นดินของระบบนิเวศปาทองผาภูมิ. เอกสารประกอบการประชุม การเปลี่ยนแปลง

ู
สภาพภูมิอากาศทางดานปาไม “ปาไมกับการเปลี่ยนแปลงสภาพภมิอากาศ” วันที่ 16-17 สิงหาคม
2547 ณ โรงแรมมารวย การเดน กรุงเทพฯ.
เจริญ ชางสีสังข. 2556. ผลของระยะปลูกตอการเติบโตของไมตะเคียนทอง. กลุมงานวนวัฒนวิจัย

สํานักวิจัยและพัฒนาการปาไม กรมปาไม. 29 น.


131


ชนิษฐา จันทโชติ, สคาร ทีจันทึก, พรเทพ เหมือนพงษ และ เพ็ญพิชชา ชูสงา. 2561. การเติบโตและ

มวลชีวภาพของสนคาริเบียที่สถานีวนวัฒนวิจัยทรายทอง จังหวัดประจวบคีรีขันธ, น. 2-1-2-9.
ใน การประชุมการปาไม ประจําป พ.ศ. 2561 "การปฏิรูปปาไมแหงชาติ" วันที่ 22-24 สิงหาคม

2561 ณ คณะวนศาสตร มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร วิทยาเขตบางเขน กรุงเทพฯ.

ู
ชรินทร สมาธิ. 2528. การวิเคราะหผลผลิตขั้นปฐมภมิสุทธิของไมเสม็ดขาวในปาพรุ จังหวัดนราธิวาส.
ใน การประชุมการปาไมประจําป 2528. กองจัดการปาไม กรมปาไม กรุงเทพฯ.
ชิงชัย วิริยะบัญชา, กันตินันท ผิวสอาด และ สิริรัตน จันทรมหเสถียร. 2548. การประเมินศักยภาพของ

กิจกรรมการปลูกสรางสวนปาในการลดความรุนแรงของการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมอากาศ, 18 น.
ิ
ใน รายงานการประชุมวิชาการการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศทางดานปาไม “ศักยภาพของ
ปาไมในการสนับสนุนพิธีสารเกียวโต” วันที่ 4-5 สิงหาคม 2548 ณ โรงแรมมารวย การเดน

กรุงเทพฯ.

ชิงชัย วิริยะบัญชา, ทวี ไชยเรืองศิริกุล และ สิรินทร ติยานนท. 2538. ผลผลิตมวลชีวภาพเหนือพื้นดินของ
สวนปาไมยูคาลิปตัสคามาลดูเลนซิส ที่อายุ 7 และ 8 ป ณ สวนปาลาดกระทิง จังหวัดฉะเชิงเทรา,

น. 110-120. ใน เอกสารสมทบการประชุมการปาไมแหงชาติ ประจําป 2538 "หนึ่งทศวรรษการปา

ไมไทยเพื่อประชาชน". 20-24 พฤศจิกายน 2538 ณ หอประชุมใหญมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร
กรุงเทพฯ.

ชิงชัย วิริยะบัญชา, ประวิทย จิตตจํานงค, ชัชวาลย สุทธิศรีศิลป, ศุภรัตน สําราญ และ กันตินันท ผิวสอาด.

2544. การปรับสมการเพื่อประเมินมวลชีวภาพเหนือพื้นดิน ของสวนปาสักในประเทศไทย,

น. 239-260. ใน รายงานการสัมมนาทางวนวัฒนวิทยา ครั้งที่ 7 วันที่ 12–14 ธันวาคม 2544
ณ คณะวนศาสตร มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร กรุงเทพฯ.

ชิงชัย วิริยะบัญชา, ภานุมาศ ลาดปาละ และ วัฒนา ศักดิ์ชูวงษ. 2554. การสะสมคารบอนของเถาวัลย

ในปาธรรมชาติ ณ อุทยานแหงชาติแกงกระจาน, 23 น. ใน การประชุมวิชาการระดับชาติ เรื่อง
ิ
ประเทศไทยกับภูมอากาศโลก ครั้งที่ 2: การเปลี่ยนกระบวนทัศนสูเศรษฐกิจสีเขียว. วันที่ 18-19
สิงหาคม 2554 ณ ศูนยประชุมอิมแพ็ค เมืองทองธานี จังหวัดนนทบุรี.

ชิงชัย วิริยะบัญชา, วิโรจน รัตนพรเจริญ และ สิรินทร ติยานนท. 2552. ผลผลิตปฐมภูมิสุทธิ
และศักยภาพในการสะสมคารบอนของไมเศรษฐกิจบางชนิด, น. 1-13. ใน การประชุม

วิชาการทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดลอมแหงชาติ ครั้งที่ 2 วันที่ 14-16 กันยายน 2552

ณ ศูนยนิทรรศการและการประชุมไบเทค บางนา กรุงเทพฯ.
ชิงชัย วิริยะบัญชา, วิโรจน รัตนพรเจริญ, จตุพร มังคลารัตน และ ประสิทธิ์ เพียรอนุรักษ. 2547.

มวลชีวภาพและการเจริญเติบโตของพันธุไมมีคาทางเศรษฐกิจบางชนิด เพื่อประมาณการสะสม

ธาตุคารบอนในสวนปา, น. 1-14. ใน การประชุมการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศทางดานปาไม:


ปาไมกับการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ วันที่ 16–17 สิงหาคม 2547 ณ โรงแรมมารวยการเดน
กรุงเทพฯ.

132


ฐปรัฏฐ สีลอยอุนแกว. 2554. การประเมินความหลากหลายของชนิดพันธุไมและศักยภาพการสะสม

คารบอนในระบบนิเวศปาไมโดยการมีสวนรวมของชุมชนบานหนองเตา อําเภอแมวาง จังหวัด
เชียงใหม. วิทยานิพนธปริญญาโท มหาวิทยาลัยเชียงใหม. 326 น.

ณัฐลักษณ คํายอง. 2552. ความหลากหลายของชนิดพันธุไม ลักษณะดินและการสะสมคารบอนในปา

ชนิดตางๆ บริเวณอุทยานแหงชาติดอยสุเทพ-ปุย จังหวัดเชียงใหม. วิทยานิพนธปริญญาโท

มหาวิทยาลัยเชียงใหม. 334 น.
เตือนใจ พงศคําพัน. 2558. ความหลากหลายชนิดพันธุไมและศักยภาพการกักเก็บคารบอนและน้ําใน

ปาชุมชนชนิดตางๆ ของตําบลแมทา อําเภอแมออน จังหวัดเชียงใหม. วิทยานิพนธปริญญาโท

มหาวิทยาลัยเชียงใหม. 193 น.
ธนานิติ ธิชาญ. 2561. ความหลากหลายชนิดพันธุไมและการกักเก็บคารบอน ธาตุอาหารและน้ําในระบบ

นิเวศปาปลูกเพื่อการฟนฟูที่ดินของเหมืองลิกไนตบานปู อําเภอลี้ จังหวัดลําพูน. วิทยานิพนธ

ปริญญาโท มหาวิทยาลัยเชียงใหม. 125 น.
ธิติ วิสารัตน และ ชลธิดา เชิญขุนทด. 2547. องคประกอบของชนิดพันธุพืชและปริมาณมวลชีวภาพเหนือ

พื้นดินของตนไมในปาดิบแลง, 31 น. ใน เอกสารประกอบการประชุม “การประชุมการ

เปลี่ยนแปลงสภาพภมิอากาศทางปาไม: ปาไมกับการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ” วันที่ 16-17
ู
สิงหาคม 2547 ณ โรงแรมมารวย การเดน กรุงเทพฯ.

ธิติ วิสารัตน และ เกรียงไกร โพธิงาม. 2556. การกักเก็บคารบอนเหนือพื้นดินของสวนปากระถินณรงค

กระถินเทพา ยูคาลิปตัสคามาลดูเลนซิส และพะยูง อายุ 25 ป, น. 179-190. ใน ผลงานวิชาการ

ปาไม การประชุมการปาไม ประจําป พ.ศ. 2556 “ผลผลิตและงานวิจัยปาไมสูการพัฒนา
อยางยั่งยืน” วันที่ 5-9 สิงหาคม 2556 ณ กรมปาไม กรุงเทพฯ.

นวลปราง นวลอุไร. 2548. การเปรียบเทียบคาดัชนีพื้นที่ใบ มวลชีวภาพและปริมาณคารบอนสะสมที่อยู

เหนือพื้นดินของระบบนิเวศปา จากการสํารวจดานปาไมและการรับรูจากระยะไกล บริเวณอุทยาน
แหงชาติแกงกระจาน ประเทศไทย. วิทยานิพนธปริญญาโท จุฬาลงกรณมหาวิทยาลัย.

นาฏสุดา ภูมิจานงค. 2550. ปริมาณมวลชีวภาพเหนือพื้นดิน ในราก และคารบอนในดินของสวนปาไมสัก.

คณะสิ่งแวดลอมและทรัพยากรศาสตร มหาวิทยาลัยมหิดล นครปฐม.
บพิตร เกียรติวุฒินนท, ประพาย แกนนาค, อโณทัย ไพยารมณ, สาโรจน วัฒนสุขสกุล และ

อําไพ พรลีแสงสุวรรณ. 2558. การประมาณมวลชีวภาพและการกักเก็บคารบอนของสวนปา

ไมสักอายุ 12 ป. กลุมงานวนวัฒนวิจัย สํานักวิจัยและพัฒนาการปาไม กรมปาไม. 16 น.
บพิตร เกียรติวุฒินนท และคณะ. 2559. การกักเก็บคารบอนของไมสกุลยูคาลิปตัสชั้นอายุตางกัน.

ใน แผนงานวิจัย (Research Program) การวิจัยคารบอนในสวนปาของประเทศไทย เพื่อสนับสนุน

การแกไขภาวะโลกรอน โครงการวิจัย การกักเก็บคารบอนของไมสกุลยูคาลิปตัสชั้นอายุตางกัน.
สํานักวิจัยและพัฒนาการปาไม กรมปาไม. 28 น.

133


บพิตร เกียรติวุฒินนท, ประพาย แกนนาค และ อําไพ พรลีแสงสุวรรณ. 2559. การประมาณมวลชีวภาพ

และการกักเก็บคารบอนเหนือพื้นดินของสวนปายูคาลิปตัสอายุ 6 ป, น. 286-296. ใน
การสัมมนาทางวนวัฒนวิทยา ครั้งที่ 10 "ปาปลูก...นําไทยสูเศรษฐกิจเชิงนิเวศ”. วันที่ 1-4

พฤษภาคม 2559 ณ คณะวนศาสตร มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร กรุงเทพฯ.

ประพาย แกนนาค, สาโรจน วัฒนสุขสกุล, อําไพ พรลีแสงสุวรรณ, อโณทัย ไพยารมณ และ ณัฐวุฒิ

แกนนาค. 2558. การรวงหลนและการยอยสลายของซากพืชในสวนปาสัก, น. 365-375.
ใน ผลงานวิชาการปาไม การประชุมการปาไมประจําป พ.ศ. 2558: ปาไมไทย...ใครกําหนด. วันที่

22-26 เมษายน 2558 ณ คณะวนศาสตร มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร กรุงเทพฯ.

ประพาย แกนนาค, อําไพ พรลีแสงสุวรรณ, สาโรจน วัฒนสุขสกุล และ สมชาย นองเนือง. 2562.
ี
ุ
การประมาณปริมาตรไมและมวลชีวภาพของสวนปาตะเคยนทองอายุ 19 ป, 7 น. ใน การประชม
การปาไม ประจําป พ.ศ. 2562 "การปาไมกาวไกลขับเคลื่อนเศรษฐกิจไทยกาวหนา" วันที่ 19-21

สิงหาคม 2562 ณ สถาบันคชบาลแหงชาติ ในพระอุปถัมภฯ องคการอุตสาหกรรมปาไม ตําบล
เวียงตาล อําเภอหางฉัตร ลําปาง.

ประพาย แกนนาค, บพิตร เกียรติวุฒินนท และ อําไพ พรลีแสงสุวรรณ. 2558. การประมาณปริมาตรไม

และมวลชีวภาพของสวนปายูคาลิปตัสคามาลดูเลนซีสอายุ 15 ป. สวนวนวัฒนวิจัย สํานักวิจัยและ
พัฒนาการปาไม กรมปาไม. 12 น.


ประพาย แกนนาค, อําไพ พรลีแสงสุวรรณ, สาโรจน วัฒนสุขสกุล และ อโณทัย ไพยารมณ. 2558.
การประมาณปริมาตรไมและมวลชีวภาพของสวนปาไมสักอายุ 10 ป จังหวัดกําแพงเพชร,

น. 356-364. ใน ผลงานวิชาการปาไม การประชุมการปาไมประจําป พ.ศ. 2558: ปาไมไทย...
ใครกําหนด. วันที่ 22-26 เมษายน พ.ศ. 2558 ณ คณะวนศาสตร มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร

กรุงเทพฯ

พงษศักดิ์ ฉัตรเตชะ, อําไพ พรลีแสงสุวรรณ, สมชาย นองเนือง และ จุฑารัตน แสงเสถียร. 2555.
การเจริญเติบโตและสมบัติดินในสวนปาสนคาริเบีย, 10 น. ใน เอกสารประกอบการประชุมการ

ปาไม. วันที่ 12-17 กันยายน 2555 ณ กรมปาไม กรุงเทพฯ.

พงษศักดิ์ สหุนาฬุ. 2524. ผลผลิตขั้นปฐมภูมิของสวนปาสนสามใบ: 1. ผลผลิตขั้นปฐมภูมิสุทธิของสวนปา
สนสามใบอายุตางๆ ที่ ฮอด เชียงใหม. รายงานวนศาสตรวิจัย เลมที่ 77. คณะวนศาสตร

ิ
มหาวทยาลัยเกษตรศาสตร. 39 น.
. 2538. ผลผลิตและการหมุนเวียนของธาตุอาหารในระบบนิเวศปาไม. คณะวนศาสตร
มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร กรุงเทพฯ. 557 น.

พัชนิดา วงศอินทร. 2554. การประเมินความหลากหลายชนิดพันธุไม สภาพปาและปริมาณคารบอน

สะสมในระบบนิเวศปาเต็งรังบนพื้นที่หินแกรนิต บริเวณอุทยานไมกลายเปนหิน อําเภอบานตาก
จังหวัดตาก. วิทยานิพนธปริญญาโท มหาวิทยาลัยเชียงใหม. 116 น.

134


พัชรธีรัตน สุทธาวรรณ. 2559. การติดตามตรวจสอบความหลากหลายชนิดพันธุไมและการกักเก็บ

คารบอนและธาตุอาหารในปาเต็งรังบนพื้นที่หินทราย ณ ศูนยศึกษาการพัฒนาหวยฮองไคร
อันเนื่องมาจากพระราชดําริ จังหวัดเชียงใหม. วิทยานิพนธปริญญาโท มหาวิทยาลัยเชียงใหม.

162 น.

เยาวลักษณ วงศสิงห, ศศิธร พวงปาน และ พิพัฒน พัฒนผลไพบูลย. 2555. ความสัมพันธเชิง

แอลโลเมตรีสําหรับประมาณมวลชีวภาพสวนเหนือพื้นดินและใตดินของกลาไมวงศยาง. วารสาร

พฤกษศาสตรไทย 4 (ฉบับพิเศษ): 37-46.

เริงชัย เผาสัจจ. 2527. การทดลองชนิดพันธุและถิ่นกําเนิดไมสนเพื่อทําเยื่อกระดาษ, น. 432-459.

ใน การประชุมการปาไมประจําป 2527 เลม 3 กรมปาไม กรุงเทพฯ.
วรพจน คําใบ. 2556. ความหลากชนิดพันธุไม การสะสมคารบอนและธาตุอาหารในปาเต็งรัง บริเวณ

สถานีวนวัฒนวิจัยเชียงใหม จังหวัดเชียงใหม. กลุมงานวนวัฒนวิจัย สํานักวิจัยและพัฒนา

การปาไม กรมปาไม. 24 น.
วรลักษณ เนียมพูลทอง. 2554. ความหลากหลายของชนิดพันธุไม ลักษณะดินและการสะสมธาตุอาหาร

ในระบบนิเวศปาไมที่เปนหินตะกอน บริเวณอุทยานไมกลายเปนหิน จังหวัดตาก. วิทยานิพนธ

ปริญญาโท มหาวิทยาลัยเชียงใหม. 132 น.
วสันต จันทรแดง, ลดาวลย พวงจิตร และ สาพิศ ดิลกสัมพันธ. 2553. การกักเก็บคารบอนของปาเต็งรัง
ั
ั
และสวนปายูคาลิปตัส บริเวณสวนปามญจาคิรี จังหวัดขอนแกน, น. 183-197. ใน เอกสารการ
ประชุมวิชาการระดับชาติ เรื่อง ประเทศไทยกับภูมิอากาศโลก ครั้งที่ 1. องคการบริหารจัดการ

กาซเรือนกระจก (องคการมหาชน) และสํานักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย.
วิจารณ มีผล. 2553. การกักเก็บคารบอนของปาชายเลน บริเวณพื้นที่สงวนชีวมณฑลระนอง. วารสาร

การจัดการปาไม 4(7): 33-47.

วินัย ศิริกุล. 2536. การปลูกสรางสวนปายูคาลิปตัส. เอกสารเผยแพร. 20 น.
วิษณุ ดํารงสัจจศิริ. 2544. การประยุกตใชการสํารวจจากระยะไกลเพื่อประมาณคาดัชนีพื้นที่ใบ

และมวลชีวภาพของปาที่อยูเหนือพื้นดิน บริเวณอุทยานแหงชาติภูกระดึง จังหวัดเลย. วิทยานิพนธ

ปริญญาโท มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร.
วิสุทธิ์ สุวรรณาภนันท, พงษศักดิ์ สหุนาฬุ, ปรีชา ธรรมานนท และ อนันตชย เขื่อนธรรม. 2526. ผลผลิต
ิ
ั
ของปาไผรวก หินลับ กาญจนบุรี. วารสารวนศาสตร 2 (2): 114-134.

ศรีศักดิ์ พุมพวง. 2560. การประมาณปริมาตรไมและมวลชีวภาพของสวนปายูคาลิปตัสอายุ 31 ป.
สวนวนวัฒนวิจัย สํานักวิจัยและพัฒนาการปาไม กรมปาไม. 12 น.

สนธยา จําปานิล. 2547. การเปรียบเทียบผลผลิตและการยอยสลายของเศษซากพืช เพื่อประเมิน

การสะสมคารบอนในระบบนิเวศปาในเขตอุทยานแหงชาติแกงกระจาน ประเทศไทย. วิทยานิพนธ
ปริญญาโท จุฬาลงกรณมหาวิทยาลัย.

135


สมชาย นองเนือง และ สุรชัย ปรานศิลป. 2539. ผลผลิตมวลชีวภาพเหนือพื้นดินและปริมาตรของ

ไมยูคาลิปตัส คามาลดูเลนซิส ในสวนปาอายุ 7 ป ทองที่อําเภอโปงน้ํารอน จังหวัดจันทบุรี.
สวนวนวัฒนวิจัย สํานักวิชาการปาไม กรมปาไม. 12 น.

สมชาย นองเนือง, สาโรจน วัฒนสุขสกุล และ ปริญญา มโนวงศ. 2542. การประมาณปริมาตรลําตนของ

ไมสนบางชนิด. สวนวนวัฒนวิจัย สํานักวิชาการปาไม กรมปาไม. 19 น.

สมชาย นองเนือง, อําไพ พรลีแสงสุวรรณ, พงษศักดิ์ ฉัตรเตชะ และ วรพจน คําใบ. 2557. การประมาณ
ปริมาตรไมและมวลชีวภาพสวนปาไมสนโอคารปา อายุ 32 ป ที่สถานีวนวัฒนวิจัยอินทขิล จังหวัด

เชียงใหม. กลุมงานวนวัฒนวิจัย สํานักวิจัยและพัฒนาการปาไม กรมปาไม. 12 น.

สมชาย นองเนือง, อําไพ พรลีแสงสุวรรณ, พงษศักดิ์ ฉัตรเตชะ และ วรพจน คําใบ. 2558. การประมาณ
ปริมาตรไมและมวลชีวภาพสวนปาไมสนเทคูนูมานี่อายุ 29 ป ที่สถานีวนวัฒนวิจัยอินทขิล จังหวัด

เชียงใหม, น. 376-385. ใน ผลงานวิชาการปาไม การประชุมการปาไมประจําป พ.ศ. 2558:

ปาไมไทย...ใครกําหนด. วันที่ 22-26 เมษายน พ.ศ. 2558 ณ คณะวนศาสตร มหาวิทยาลัย
เกษตรศาสตร กรุงเทพฯ.

สมชาย นองเนือง, อําไพ พรลีแสงสุวรรณ, สาโรจน วัฒนสุขสกุล, พงษศักดิ์ ฉัตรเตชะ และ วรพจน คําใบ.

2559. การประมาณปริมาตรไม มวลชีวภาพ และการกักเก็บคารบอนของสวนปาไมสักอายุ 6 ป
จังหวัดเชียงใหม, น. 275-285. ใน การสัมมนาทางวนวัฒนวิทยา ครั้งที่ 10 "ปาปลูก...นําไทยสู

ิ
เศรษฐกิจเชิงนิเวศ”. วันที่ 1-4 พฤษภาคม 2559 ณ คณะวนศาสตร มหาวทยาลัยเกษตรศาสตร
กรุงเทพฯ.

สมบูรณ กีรติประยูร และ สมหมาย นามสวาท. 2537. เทคนิคบางอยางในการประมาณผลผลิตของ
สวนปา II. การประมาณมวลชีวภาพของสวนของลําตนที่มีขนาดจํากัด, น. 124-137. ใน รายงาน

การประชุมวิชาการปาไม ประจําป 2537: การปลูกปาเพื่อพัฒนาสิ่งแวดลอม. วันที่ 21-25

พฤศจิกายน 2537 ณ โรงแรมวังใต อําเภอเมือง จังหวัดสุราษฎรธานี.
สาพิศ ดิลกสัมพันธ, ธิติ วิสารัตน, สําเริง ปานอุทัย, ภาณุมาศ ลาดปาละ, สิริรัตน จันทรมหเสถียร และ

ศุภรัตน สําราญ. 2549. วัฎจักรคารบอนในปาดิบแลงสะแกราชและปาเบญจพรรณลุมน้ํา

แมกลอง, น. 257-275. ใน รวมผลงานวิจัย “การศึกษาวัฎจักรคารบอนในปาดิบแลงสะแกราช
ั
และปาเบญจพรรณลุมน้ําแมกลอง”. สํานักวิจัยการอนุรักษปาไมและพนธุพืช กรมอุทยานแหงชาติ
สัตวปา และพันธุพืช.

สาพิศ ดิลกสัมพันธ. 2550. การกักเก็บคารบอนในปาชายเลน. ใน รายงานฉบับสมบูรณ โครงการ
การประเมินมูลคาและการพึ่งพิงทรัพยากรปาชายเลน. คณะวนศาสตร มหาวิทยาลัย

เกษตรศาสตร.

สาพิศ รอยอําแพง. 2533. ผลผลิตมวลชีวภาพของไมไผพื้นเมือง 4 ชนิด. ภาควิชาวนวัฒนวิทยา
คณะวนศาสตร มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร.

136


สาโรจน วัฒนสุขสกุล, ประพาย แกนนาค, อําไพ พรลีแสงสุวรรณ และ อโณทัย ไพยารมณ. 2558.

การประมาณปริมาตรไมและมวลชีวภาพของสวนปาไมสักอายุ 8 ป. กลุมงานวนวัฒนวิจัย

สํานักวิจัยและพัฒนาการปาไม กรมปาไม. 11 น.
สาโรจน วัฒนสุขสกุล, สมชาย นองเนือง และอําไพ พรลีแสงสุวรรณ. 2544. การทดสอบสายพันธุไม

สนคาริเบีย อายุ 7 ป. สวนวนวัฒนวิจัย สํานักวิชาการปาไม กรมปาไม. 19 น.

สาโรจน วัฒนสุขสกุล, อําไพ พรลีแสงสุวรรณ และ คณิต รัตนวัฒนกุล. 2540. การทดสอบถิ่นกําเนิด
ไมสนคาริเบียป 2515. ศูนยวนวัฒนวิจัยที่ 1 จังหวัดเชียงใหม สวนวนวัฒนวิจัย สํานักวิชาการ

ปาไม กรมปาไม. 14 น.

สาโรจน วัฒนสุขสกุล, อําไพ พรลีแสงสุวรรณ, พงษศักดิ์ ฉัตรเตชะ และ สมชาย นองเนือง. 2556.

สมบัติดินและการกักเก็บคารบอนและธาตุอาหารในดินสวนปาไมสนคาริเบียอายุ 18 ป,
น. 227-235. ใน การประชุมวิชาการและนําเสนอผลงานวิชาการเครือขายงานวิจัยนิเวศวิทยา

ปาไมประเทศไทย ครั้งที่ 2. วันที่ 24-26 มกราคม พ.ศ. 2556 ณ มหาวิทยาลัยแมโจ จังหวัด

เชียงใหม.
สาโรจน วัฒนสุขสกุล. 2544. สนคาริเบีย. สวนวนวัฒนวิจัย สํานักวิชาการปาไม กรมปาไม กรุงเทพฯ.

93 น.

สํานักนวัตกรรมไมเศรษฐกิจ. 2553. รายงาน โครงการจัดทําบัญชีกาซเรือนกระจก พื้นที่สวนปาองคการ
อุตสาหกรรมปาไม. สํานักนวัตกรรมไมเศรษฐกิจ องคการอุตสาหกรรมปาไม กระทรวง

ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดลอม. 27 น.

สิรินทร ติยานนท, ประเสริฐ ติยานนท และ บรรณศาสตร ดวงศรีเสน. 2541. การประมาณมวลชีวภาพ
และปริมาตรรายตนของหนอไมยูคาลิปตัสคามาลดูเลนซีส อายุ 3 ป. สวนวนวัฒนวิจัย สํานัก

วิชาการปาไม กรมปาไม กรุงเทพฯ. 19 น.

ั
สิริรัตน จันทรมหเสถียร, ศิริภา โพธิ์พินิจ และ วิลาวณย วิเชียรนพรัตน. 2549. ปริมาณคารบอนในดิน
ของปาดิบแลงสะแกราชและปาเบญจพรรณลุมน้ําแมกลอง, น. 321-343. ใน รายงานการประชม
ุ
วิชาการ การปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศทางดานปาไม “ศักยภาพของปาไมในการสนับสนุน

พิธีสารเกียวโต” วันที่ 4-5 สิงหาคม 2548 ณ โรงแรมมารวย การเดน กรุงเทพฯ.
สิริรัตน จันทรมหาเสถียร และ ศิริภา โพธิ์พินิจ. 2544. การประเมินการสะสมคารบอนในดินในระบบนิเวศ

ปาไมของประเทศไทย, น. 16 – 20. ใน การประชุมทางวิชาการ ประจําป 2544 วิกฤตสิ่งแวดลอม:

ิ
คณะสิ่งแวดลอมและทรัพยากรศาสตร มหาวทยาลัยมหิดล. วันที่ 26 กันยายน 2544 ณ โรงแรม
รอยัลซิตี้ กรุงเทพฯ.

สุนันทา ขจรศรีชล. 2531. ลักษณะทางนิเวศวิทยาบางประการของปาสนธรรมชาติ บริเวณโครงการหลวง

บานวัดจันทร อําเภอแมแจม จังหวัดเชียงใหม. วิทยานิพนธปริญญาโท มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร.
134 น.

137


เสริมพงศ นวลงาม. 2544. บทบาทของการปลูกสรางสวนปาตอการเก็บกักคารบอนและคุณสมบัติ

ของดินบางประการที่ สถานีวิจัยและฝกอบรมการปลูกสรางสวนปา จังหวัดนครราชสีมา.
วิทยานิพนธปริญญาโท มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร.

แสงคํา ผลเจริญ. 2552. ความหลากหลายของชนิดพืช ลักษณะดินและการใชประโยชนปาชุมชน

บานทรายทอง ตําบลปาสัก อําเภอเมือง จังหวัดลําพูน. วิทยานิพนธปริญญาโท มหาวิทยาลัย

เชียงใหม. 190 น.
องคการบริหารจัดการกาซเรือนกระจก (องคการมหาชน). 2554. อภิธานศัพทและคํายอดานการ

เปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ และการบริหารจัดการกาซเรือนกระจก ป 2554. 94 น.

. 2559. คูมืออางอิงการพัฒนาโครงการลด กาซเรือนกระจกภาคสมัครใจตามมาตรฐานของ
ประเทศไทยสาขาปาไมและการเกษตร. [ออนไลน]. แหลงที่มา : http://ghgreduction.tgo.or.th/

t-ver. 68 น.

อโณทัย ไพยารมณ. 2562. การเติบโต และการประมาณปริมาตรไม มวลชีวภาพ และการกักเก็บ
คารบอนของไมสัก ที่สถานีวนวัฒนวิจัยเชียงราย จังหวัดเชียงราย. กลุมงานวนวัฒนวิจัย

สํานักวิจัยและพัฒนาการปาไม กรมปาไม กรุงเทพฯ. 18 น.

อนงคทิพย พงษสุวิเชษศักดิ์. 2531. การสํารวจการใชที่ดินและผลผลิตปาไมเพื่อการวางแผนอุทยาน
แหงชาติดอยสุเทพ-ปุย จังหวัดเชียงใหม. วิทยานิพนธปริญญาโท มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร.

อภินันท ขันธิราช. 2545. การประยุกตใชขอมูลสํารวจระยะไกลในการจําแนกพื้นที่ปาไมและการประมาณ

มวลชีวภาพปาไม ในเขตรักษาพันธุสัตวปาหวยทับทัน-หวยสําราญ จังหวัดสุรินทร. วิทยานิพนธ

ปริญญาโท มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร.
อํานาจ ชิดไธสง และ ณัฐพล ลิไชยกุล. 2548. การกักเก็บและปลดปลอยคารบอนในดินปาดิบแลง

ดินปาปลูก และดินทําการเกษตร, น. 95-105. ใน รายงานการประชุมวิชาการการเปลี่ยนแปลง

สภาพภูมิอากาศทางดานปาไม “ศักยภาพของปาไมในการสนับสนุนพิธีสารเกียวโต” วันที่ 4-5
สิงหาคม 2548 ณ โรงแรมมารวย การเดน กรุงเทพฯ.

อานุช คีรีรัฐนิคม และ ทิพยทิวา สัมพันธมิตร. 2556. ปริมาณคารบอนสะสมของปาชุมชนบานหนองถิน

ตําบลเกาะเตา อําเภอปาพะยอม จังหวัดพัทลุง. วารสารมหาวิทยาลัยทักษิณ 16(1): 34-40.
อานุช คีรีรัฐนิคม, สุภฎา คีรีรัฐนิคม, ทิพยทิวา สัมพันธมิตร และ กมล อาศิรเมธี. 2557. มูลคา

การกักเก็บคารบอนในมวลชีวภาพเหนือพื้นดินในปาพรุ จังหวัดนครศรีธรรมราช. วารสารวิชาการ

และวิจัย มทร.พระนคร 8(2): 127-134.
อําไพ พรลีแสงสุวรรณ, บพิตร เกียรติวุฒินนท, สมชาย นองเนือง, พงษศักดิ์ ฉัตรเตชะ, วิโรจน ครองกิจศิริ,


วรพจน คําใบ และ อนันต ประทุมชาติ. 2558. ผลผลิตและการกักเก็บคารบอนและธาตุอาหาร
ในมวลชีวภาพสวนปาสนคาริเบีย, น. 252-263. ใน ผลงานวิชาการปาไม การประชุมการปาไม
ประจําป พ.ศ. 2558: ปาไมไทย...ใครกําหนด. วันที่ 22-26 เมษายน 2558 ณ คณะวนศาสตร

มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร กรุงเทพฯ.

138


อําไพ พรลีแสงสุวรรณ, ประพาย แกนนาค, สาโรจน วัฒนสุขสกุล และ สมชาย นองเนือง. 2562.

การประมาณปริมาตรไมและมวลชีวภาพของสวนปาไมแดงอายุ 29 ป, 7 น. ใน การประชุมการ
ปาไม ประจําป พ.ศ. 2562 "การปาไมกาวไกลขับเคลื่อนเศรษฐกิจไทยกาวหนา" วันที่ 19-21

สิงหาคม 2562 ณ สถาบันคชบาลแหงชาติ ในพระอุปถัมภฯ องคการอุตสาหกรรมปาไม

ตําบลเวียงตาล อําเภอหางฉัตร ลําปาง.

อําไพ พรลีแสงสุวรรณ, พงษศักดิ์ ฉัตรเตชะ, สมชาย นองเนือง และ จุฑารัตน แสงเสถียร. 2555.
การประมาณปริมาตรไมและมูลคาของระบบนิเวศสวนปาสนคาริเบียอายุ 29 ป. กลุมงาน

วนวัฒนวิจัย สํานักวิจัยและพัฒนาการปาไม กรมปาไม. 27 น.

อําไพ พรลีแสงสุวรรณ, สมชาย นองเนือง และ วรพจน คําใบ. 2557. การประมาณปริมาตรไมใน
ปาเต็งรัง. กลุมงานวนวัฒนวิจัย สํานักวิจัยและพัฒนาการปาไม กรมปาไม. 19 น.

อําไพ พรลีแสงสุวรรณ, สมชาย นองเนือง, สาโรจน วัฒนสุขสกุล, พงษศักดิ์ ฉัตรเตชะ, คณิต รัตนวัฒนกุล

ู
และ จุฑารัตน แสงเสถียร. 2555. การประมาณปริมาตรไมและมลคาสวนปาไมสนคาริเบียอายุ
6 ป. เอกสารประกอบการสัมมนาทางวนวัฒนวิทยา ครั้งที่ 9 วันที่ 21-22 มิถุนายน 2555

ณ หองประชุมชั้น 7 อาคารวิจัยและพัฒนา มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร กรุงเทพ. 14 น.

อําไพ พรลีแสงสุวรรณ, สมชาย นองเนือง, สาโรจน วัฒนสุขสกุล, วรพจน คําใบ และ โศรยา ภูจีระ. 2561.
การประเมินผลการทดสอบสายตน/สายพันธุ และการประมาณปริมาตรไม มวลชีวภาพ และการ

กักเก็บคารบอนของไมสักอายุ 10 ป จังหวัดเชียงใหม, น. 2-46 - 2-59. ใน การประชุมการปาไม 

ประจําป พ.ศ. 2561 "การปฏิรูปปาไมแหงชาติ". วันที่ 22-24 สิงหาคม 2561 ณ คณะวนศาสตร

มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร วิทยาเขตบางเขน กรุงเทพฯ.
อําไพ พรลีแสงสุวรรณ, สัญญา สิริบุญยะพร, ศรีศักดิ์ พุมพวง, สมชาย นองเนือง และ วรพจน คําใบ.

2556. การประมาณปริมาตรไมและมลคาสวนปาไมสนคาริเบียอายุ 9 ป. กลุมงานวนวัฒนวิจัย
ู
สํานักวิจัยและพัฒนาการปาไม กรมปาไม กรุงเทพฯ. 18 น.
อิทธิพงศ วรรณลังกา, รุงเรือง พูลศิริ และ ลดาวัลย พวงจิตร. 2558. มวลชีวภาพเหนือพื้นดิน

ในสวน ไผ 4 ชนิด ที่มีอายุลําตางกัน ณ สถานีหลวงเกษตรอางขาง จังหวัดเชียงใหม. วารสาร

วนศาสตร 34 (1): 65-75.
อุษา กลิ่นหอม, ธีรวงศ เหลาสุวรรณ, พรชัย อุทรักษ, ฤทธิรงค จังโกฏิ, เพ็ญแข ธรรมเสนานุภาพ

และ คมกริช วงศภาคํา. 2554. การชดเชยกาซคารบอนไดออกไซดในภาคปาไม. ใน รายงาน

ฉบับสมบูรณภายใตแผนงานวิจัยเรื่อง การศึกษาวิธีการตรวจวัดการลดการปลอย
กาซคารบอนไดออกไซดของพื้นที่ปลูกปาและพื้นที่ฟนฟูสภาพปา เสนอตอสํานักงาน

คณะกรรมการวิจัยแหงชาติ (วช.) กรุงเทพฯ. 220 น.

Bremner, J.M. and C.S. Mulvaney. 1982. “Nitrogen-total”, pp. 595-622. In A.L. Page (ed), Methods
th
of Soil Analysis Part 2 (Chemical and Microbiological Properties) 2 ed. American Society of
Agronomy, Inc., Publisher Madison, Wisconsin, USA.

139


Chakrapholwararit, C. 1985. Yield-density effect of Eucalyptus camaldulensis Dehnh, plantation.

(M.Sc. thesis). Faculty of Forestry. Kasetsart University, Bangkok, Thailand.
Ciesla, W. 1995. Climate change, forests and forest management. FAO Forest Paper. Food and

Agriculture Organization.

Doangsrisen, B. and C. Viriyabuncha. 2002. Biomass, leaf area Index and analysis of increasing the

diameter checking by annual ring of teak 8 years at Mae Cheam plantation, Chiang Mai
province. Royal Forest Department of Thailand, Bangkok, Thailand.

Granhof, J.J. 1983. “Growth and variation in Pinus caribaea (Morelet) at high and low elevation and

latitude in Thailand”, pp. 2E1-2E52. In: Thai-Danish Cooperation on Eucalyptus and Pine
Improvement 1969-1980. Vol. II. Forest Research Paper. Silvicultural Research Sub-Division,

Royal Forest Department, Bangkok; and Danish International Development Agency (DANIDA),

Copenhagen.
Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC). 1996. Greenhouse Gas Inventory Reference

Manual. International Panel on Climate Change. Cambridge University Press, Cambridge.

. 2006. IPCC Guidelines for National Greenhouse Gas Inventories. International Panel on
Climate Change. IGES, Japan.

. 2007. Climate change 2007: The physical science basis. Contribution of Working Group

I to the Fourth Assessment Report of the Intergovernmental Panel on Climate Change.

Jundang, W. 2010. Evaluation of carbon sequestration in dipterocarp forest and eucalypt plantation at
Muncha Khiri Plantation, Khon Kean province. (M.Sc. thesis). Faculty of Forestry. Kasetsart

University, Bangkok, Thailand.

Kaewkrom, P, N. Kaewkla, S Thummikkapong and S. Punsang. 2011. Evaluation of carbon storage in
soil and plant biomass of primary and secondary mixed deciduous forests in lower northern part

of Thailand. African Journal of Environmental Science and Technology 5(1): 8-14.

Knudsen, D., G.A. Peterson and P.F. Pratt. 1982. “Lithium, Sodium and potassium”, pp. 225-245. In
th
Klute, A. (ed.), Methods of Soil Analysis Part 2 (Chemical and Microbiological Properties) 2 ed.
American Society of Agronomy, Inc., Publisher Madison, Wisconsin, USA.

Komiyama, A., K. Ogino, S. Aksornkoae and S. Sabhasri. 1987. Root biomass of a mangrove forest in
southern Thailand. 1. Estimation by the trench method and the zonal structure of root biomass.

J. Trop. Ecol. 3: 97–108.

Kutintara, U., D. Marod, M. Takahashi and T. Nakashizuka. 1995. Growth and dynamics of bamboos
in tropical seasonal forest, pp. 125-139. In Proceedings of the International Workshop on "The

Changes of Tropical Forest Ecosystem, National Research Council of Thailand, Bangkok.

140


Lanyon, L.E. and W.R. Heald. 1982. “Magnesium, calcium, strontium and barium”, pp. 247-260. In

th
Klute, A. (ed.), Methods of Soil Analysis Part 2 (Chemical and Microbiological Properties) 2 ed.
American Society of Agronomy, Inc., Publisher Madison, Wisconsin, USA.

Nongnuang, S. 2012. Carbon sinks and nutrient accumulation in ecosystems of series of Pinus kesiya

plantations and fragmented forests in Boakaew Highland Watershed, Chiang Mai province. Ph.D.

Thesis. Chiang Mai University. 267 p.
Ogawa, H., K. Yoda, K. Ogino and T. Kira. 1965. Comparative ecological study on three main types

of forest vegetation in Thailand. II. Plant biomass. Nature and Life in Southeast Asia 4: 49-80.

Ogino, K., D. Ratanawongs, T. Tsutsumi and T. Shidei. 1967. The primary production of tropical forest
in Thailand. The Southeast Asian Studies Vol. 5 (1): 122-154, Kyoto, Japan.

Olsen, S.R. and L.E. Sommers. 1982. “Phosphorus”, pp. 403-427. In Klute, A. (ed.), Methods of Soil

th
Analysis Part 2 (Chemical and Microbiological Properties), 2 ed. American Society of Agronomy,
Inc., Publisher Madison, Wisconsin, USA.

Ounban, W., L. Puangchit and S. Diloksumpun. 2016. Development of general biomass allometric equations

for Tectona grandis Linn.f. and Eucalyptus camaldulensis Dehnh. plantations in Thailand. Agricultural
and Natural Resources 50 (2016): 48-53.

Petmark, P. 1977. Primary production of thinned and unthinned teak plantation at Ngao, Lampang.

(M.Sc. thesis). Faculty of Forestry, Kasetsart University, Bangkok, Thailand.

Petsri, S., N. Pumijumnong, C. Wachrinrat and S. Thoranisorn. 2007. Aboveground carbon content in
mixed deciduous forest and teak plantations. Environment and Natural Resources Journal

5: 1-10.

Phanthavong, A. 2004. Growth and yield of Eucalyptus camaldulensis Dehnh. plantation of Lao-Adb
Forestry Project. (M.Sc. thesis). Faculty of Forestry, Kasetsart University, Bangkok, Thailand.

Phongkhamphanh, T. 2018. Monitoring plant species diversity and carbon-water storages in deciduous

forests, Chiang Mai province. Ph.D. Thesis. Chiang Mai University. 266 p.
Pornleesangsuwan, A. 2012. Pine growth, soil properties and succession in Pinus kesiya plantations,

and influence of fragmented forests on reforestation in Boakaew Highland Watershed, Chiang

Mai province. Ph.D. Thesis. Chiang Mai University. 304 p.
Pritchett, W.L. and R.F. Fisher. 1987. Properties and management of forest soils. Second Editor. John

Wiley & Sons, New York. 494 p.

Saengruksawong, C. 2013. Growth, biological, production and carbon stock potentials of para rubber
plantations on Phon Phisai soil series and Chakkarat soil series, Nong Khai and Bueng Kang

provinces. Ph.D. Thesis. Chiang Mai University. 127 p.

141


Saengruksawong, C., S. Khamyong, N. Anongrak and J. Pinthong. 2012. Growths and carbon stocks

in rubber plantations on Chakkarat soil series, Northeastern Thailand. Suranaree J. Sci. Technol.
19 (3): 231.238.

Satienperakul, K., S. Khamyong, N. Anongrak and K. Sri-ngernyuang. 2012. Value of carbon stock in

aboveground of montane forest at Doi InThanon, Chiang Mai province, pp. ST-100-105. In

Proceedings 1 ASEAN Plus Three Graduate Research Congress. 1-2 March 2012. Chiang Mai
st
University, Chiang Mai, Thailand.

Seeloy-ounkeae, T. 2014. Plant species diversity and storages of carbon, nutrients and water in

fragmented montane forest ecosystems nearby Doi Inthanon, Chiang Mai province. Ph.D Thesis,
Chiang Mai University.

Seramethakun, T., S. Khamyong, N. Anongrak and T. Kongkaw. 2012. Potentials of carbon storages

in different subtype communities of pine forest, Chiang Mai province, northern Thailand, pp.
ST-472-478. In Proceedings 1 ASEAN Plus Three Graduate Research Congress. 1-2 March
st
2012. Chiang Mai University, Chiang Mai, Thailand.

Snowdon, P. 1991. A ratio estimator for bias correction in logarithmic regression. Canadian Journal of

Forest Research, 1991, 21(5): 720-724, 10.1139/x91-101.
Sripattanasuwan, P., S. Diloksumpun, D. Staporn and J. Rattanakaew. 2009. Carbon storage in

biomass of some tree species planted at the Pu Parn Royal Development Study Center, Sakon

Nakhon province. Department of National Parks, Wildlife and Plant Conservation, Bangkok,
Thailand.

Sungpalee, W., A. Itoh, M. Kanzaki, K. Sri-ngernyuang, H. Noguchi, T. Mizuno, S. Teejuntuk, M. Hara,

K. Chai-udom, T. Ohkubo, P. Sahunalu, P. Dhanmmanonda, S. Nanami, T. Yamakura and A.
Sorn-ngai. 2009. Intra- and interspecific variation in wood density and fine-scale spatial

distribution of stand-level wood density in a northern Thai tropical montane forest. Journal of

Tropical Ecology 25: 359-370.
Tangtham, N. and C. Tantasirin. 1997. An assessment of policies to reduce carbon emissions in the

Thai forestry sector with emphasis on forest protection and reforestation for conservation,

st
pp. 100-121. In Tropical Forestry in the 21 Century Volume 2: Global Changes in the Tropical
Contexts. Khemnark, C., B. Thaiutsa, L. Puangchit and S. Thammincha (eds.). Proceedings of

FORTROP’96 International Conference, 25-28 November 1996, Bangkok, Thailand.

Tirasankka, S. 1985. Biomass production and some physical properties of wood of Melia Azedarach Linn,
and Eucalyptus camaldulensis Denhn, grown in northern and north easthern parts of Thailand.

(M.Sc. thesis). Faculty of Forestry, Kasetsart University, Bangkok, Thailand.

142


Tsutsumi, T., K. Yoda, P. Sahunaru, P. Dhanmanonda and B. Prachaiyo. 1983. Forest: burning and

regeneration. In Shifting cultivation, an experiment at Nam Phrom, northeast Thailand, and its
implications for upland farming in the monsoon tropics. Kyuma, K and C. Pairintra (ed.).

A report of a cooperative research between Thai-Japanese universities.

Vacharangkura, T. 2001. Total biomass and nutrient distribution of Dalbergia cochinchinensis and

Eucalyptus camaldulensis stands in Thailand, pp. 29-40. In Proceeding of the Joint Meeting for
the Cooperative Research Project on Ecological Impact Assessment of Tropical Plantations.

rd
3 October, 2001, Tokyo, Japan, Japan Overseas Plantation Center for Pulpwood (JOPP).
Viriyabuncha, C. and K. Peawsa-ad. 2002. Assessment of the potentiality of re-afforestation activities in
climate change mitigation. Annual Report April, 2001 – March, 2002. Forest Research Office, Royal

Forest Department, Thailand. 62 p.

. 2011. Adjusting equation to estimate the aboveground biomass of teak plantation in
Thailand. Department of National Parks Wildlife and Plant Conservation. Thailand, Bangkok.

Viriyabuncha, C., S. Namsawat, D. Bunasart. 2002. Aboveground biomass, leaf area index and

analysis of increasing the diameter checking by annual ring of teak 21 years at Mae Cheam
plantation, Chiang Mai province. Annual report of Royal Forest Department of Thailand.

Bangkok, Thailand.

Walkley, A. and I.A. Black. 1947. Chromic acid titration method for determination of soil organic matter.

Soil Science 63: 257.
Wattanasuksakul, S. 2012. Plant diversity, carbon sinks and nutrient accumulation in ecosystems of dry

dipterocarp forest with and without fire at Intakin Silvicultural Research Station, Chiang Mai

province. Ph.D. Thesis. Chiang Mai University. 174 p.
Whitmore, J.L. and L.H. Liegel. 1980. Spacing trial of Pinus caribaea var. hondulensis. U.S. Dep. Agric.

For. Serv. Res. Pap. SO-162. South. For. Exp. Stn. New Orleans, La. 8 p.