แผนการสอนวิชาประมาณราคางานสถาปัตยกรรม

23 3.4 ภายในห้องรับแขก จุดที่ 4 (ต่อจากสวิตซ์จุดที่ 3) 1) เขียนเส้นแนวเดินสายไฟฟ้าเพื่อติดตั้ งดวงโคมและวัดความยาวตามแนวเส้นประ ดังรูปต่อไปนี้ 2) หาความยาวของท่อร้อยสายไฟฟ้า ความยาวของท่อร้อยสายไฟฟ้า = ความยาวแนวราบ + ความยาวแนวดิ่ ง ครัว แปลนไฟฟ้าแสงสว่าง อาหาร ห้องนอน 3 รับแขก ห้องนํ้ า ห้องนอน 1 เฉลียง ซักล้าง ห้องนํ้ า ห้องนอน 2 จุดที่ 3 จุดที่ 4

24 ความยาวแนวราบ = ระยะจากตําแหน่งสวิตซ์ถึงดวงโคมแต่ละจุด = 3.50 เมตร ความยาวแนวดิ่ ง = ความสูงฝ้าเพดาน -ความสูงของสวิตซ์จากพื้น = 1.80 เมตร ความยาวของท่อร้อยสายไฟฟ้าทั้ งหมด = 3.50+ 1.80 = 5.30 เมตร ตอบ 3) หาความยาวของสายไฟฟ้า สายวงจรย่อย ชนิด IEC 01 ขนาด 2.50 ตร.มม. ความยาวของสายไฟฟ้า = ความยาวของสายไฟฟ้าจากตําแหน่งสวิตซ์ - ดวงโคม = (ความยาวแนวราบ + ความยาวแนวดิ่ ง) ×2 ความยาวแนวราบ = ระยะจากดวงโคมแต่ละจุด ถึงตําแหน่งสวิตซ์ = 3.50 เมตร ความยาวแนวดิ่ ง = จํานวนจุดของสวิตซ์×ระยะแนวดิ่ งของสวิตซ์ = 1×1.80 = 1.80 เมตร ความยาวของสายไฟฟ้าทั้ งหมด = (3.50+ 1.80) ×2 = 10.60 เมตร ตอบ

25 3.5 ภายในห้องรับแขก จุดที่ 5 (ต่อจากสวิตซ์จุดที่ 4) 1) เขียนเส้นแนวเดินสายไฟฟ้าเพื่อติดตั้ งดวงโคมและวัดความยาวตามแนวเส้นประ ดังรูปต่อไปนี้ 2) หาความยาวของท่อร้อยสายไฟฟ้า ความยาวของท่อร้อยสายไฟฟ้า = ความยาวแนวราบ + ความยาวแนวดิ่ ง ครัว แปลนไฟฟ้าแสงสว่าง อาหาร ห้องนอน 3 รับแขก ห้องนํ้ า ห้องนอน 1 เฉลียง ซักล้าง ห้องนํ้ า ห้องนอน 2 จุดที่ 4 จุดที่ 5

26 ความยาวแนวราบ = ระยะจากตําแหน่งสวิตซ์ถึงดวงโคมแต่ละจุด = 3.50 + 3.50 + 3.50 +3.50 = 14 เมตร ความยาวแนวดิ่ ง = ความสูงฝ้าเพดาน -ความสูงของสวิตซ์จากพื้ น = 1.80 เมตร ความยาวของท่อร้อยสายไฟฟ้าทั้ งหมด = 14+ 1.80 = 15.80 เมตร ตอบ 3) หาความยาวของสายไฟฟ้า สายวงจรย่อย ชนิด IEC 01 ขนาด 2.50 ตร.มม. ความยาวของสายไฟฟ้า = ความยาวของสายไฟฟ้าจากตําแหน่งสวิตซ์ - ดวงโคม = (ความยาวแนวราบ + ความยาวแนวดิ่ ง) ×2 ความยาวแนวราบ = ระยะจากดวงโคมแต่ละจุด ถึงตําแหน่งสวิตซ์ = 3.50 + 3.50 + 3.50 +3.50 = 14 เมตร ความยาวแนวดิ่ ง = จํานวนจุดของสวิตซ์×ระยะแนวดิ่ งของสวิตซ์ = 1×1.80 = 1.80 เมตร ความยาวของสายไฟฟ้าทั้ งหมด = (14+ 1.80) ×2 = 31.60 เมตร ตอบ 4. รวมปริมาณวัสดุทั้ งหมด 4.1 ท่อร้อยสายไฟฟ้า ชนิด uPVC ความยาวทั้ งหมด = 10.30 + 13.30 + 16.30 + 5.30 + 15.80 = 61 เมตร ตอบ 4.2 งานสายเมนวงจรย่อยแสงสว่าง ความยาวทั้ งหมด = 10 + 20 = 30 เมตร ตอบ 4.2 งานสายวงจรย่อยแสงสว่าง ความยาวทั้ งหมด = 10.60 + 26.60 + 9+ 10.60 + 31.60 = 88.40 เมตร ตอบ 5. เผื่อปริมาณวัสดุทั้ งหมดตามหลักเกณฑ์ของกรมบัญชีกลาง 5.1 ท่อร้อยสายไฟฟ้า ชนิด uPVC ความยาวทั้ งหมด = 61 เมตร

27 เผื่อความยาว 5 เปอร์เซ็นต์ = 61 × 1.05 = 64.05 เมตร เผื่อเบ็ดเตล็ด 15 เปอร์เซ็นต์ = 64.05 × 1.15 = 73.66 เมตร ปริมาณงานท่อร้อยสายไฟฟ้าทั้ งหมด = 74 เมตร ตอบ 5.2 งานสายเมนวงจรย่อยแสงสว่าง (สายไฟฟ้า ชนิด IEC 01 ขนาด 2.50 ตร.มม.) ความยาวทั้ งหมด = 30 เมตร เผื่อความยาว 5 เปอร์เซ็นต์ = 30 × 1.05 = 31.50 เมตร เผื่อเบ็ดเตล็ด 5 เปอร์เซ็นต์ = 31.50 × 1.05 = 33.08 เมตร ปริมาณงานสายไฟฟ้าทั้ งหมด = 34 เมตร ตอบ 5.3 งานสายวงจรย่อยแสงสว่าง (สายไฟฟ้า ชนิด IEC 01 ขนาด 2.50 ตร.มม.) ความยาวทั้ งหมด = 88.40 เมตร เผื่อความยาว 15 เปอร์เซ็นต์ = 88.40 × 1.15 = 101.66 เมตร เผื่อเบ็ดเตล็ด 5 เปอร์เซ็นต์ = 101.66 × 1.05 = 106.74 เมตร ปริมาณงานสายไฟฟ้าทั้ งหมด = 103.74 เมตร ตอบ

28 ตัวอย่างที่ 7.3 จากแบบและข้อมูลตามตัวอย่างที่ 7.2 จงหาปริมาณวัสดุงานระบบเต้ารับไฟฟ้าภายในห้องนอน 3 วิธีทํา 1) เขียนเส้นแนวเดินสายไฟฟ้าเพื่อติดตั้ งเต้ารับภายในห้องนอน 3 และวัดความยาวตามแนวราบดังรูปต่อไปนี้ ครัว แปลนไฟฟ้าแสงสว่าง อาหาร ห้องนอน 3 รับแขก ห้องนํ้ า ห้องนอน 1 เฉลียง ซักล้าง ห้องนํ้ า ห้องนอน 2 1.00

29 2) หาความยาวของท่อร้อยสายไฟฟ้า ความยาวของท่อร้อยสายไฟฟ้า = ความยาวแนวราบ + ความยาวแนวดิ่ ง ความยาวแนวราบ = ระยะจากแผงเมนสวิทซ์ถึงตําแหน่งเต้ารับแต่ละจุด = 1.00+ 3.50 = 4.50 เมตร ความยาวแนวดิ่ งของแผงเมนสวิทซ์ = ความสูงฝ้าเพดาน –ความสูงของแผงเมนสวิทซ์ = 3.30 -1.80 = 1.50 เมตร ความยาวแนวดิ่ งของตําแหน่งเต้ารับ = ความสูงฝ้าเพดาน -ความสูงของตําแหน่งเต้ารับ = 3.30 -1.50 = 1.80 เมตร ความยาวของท่อร้อยสายไฟฟ้า = 4.50+ 1.50 + 1.80 = 7.80 เมตร เผื่อความยาว 15 เปอร์เซ็นต์ = 7.80× 1.15 = 8.97 เมตร เผื่อเบ็ดเตล็ด 15 เปอร์เซ็นต์ = 8.97 × 1.15 = 10.32 เมตร ปริมาณงานท่อร้อยสายไฟฟ้า = 10.32 เมตร ตอบ 3) หาความยาวของสายไฟฟ้า ความยาวของสายไฟฟ้า = (ความยาวแนวราบ + ความยาวแนวดิ่ ง) ×3 ความยาวแนวราบ = ระยะจากแผงเมนสวิทซ์ถึงตําแหน่งเต้ารับแต่ละจุด = 1.00+ 3.50 = 4.50 เมตร ความยาวแนวดิ่ งของแผงเมนสวิทซ์ = ความสูงฝ้าเพดาน –ความสูงของแผงเมนสวิทซ์ = 3.30 -1.80 = 1.50 เมตร ความยาวแนวดิ่ งของตําแหน่งเต้ารับ = ความสูงฝ้าเพดาน -ความสูงของตําแหน่งเต้ารับ = 3.30 -1.50 = 1.80 เมตร ความยาวของสายไฟฟ้า = (3.50+ 1.50 + 1.50) ×3 = 19.50 เมตร ตอบ

30 4) เผื่อความยาวของสายไฟฟ้าตามหลักเกณฑ์ของกรมบัญชีกลาง เผื่อความยาว 15 เปอร์เซ็นต์ = 20.40 × 1.15 = 23.46 เมตร เผื่อเบ็ดเตล็ด 5 เปอร์เซ็นต์ = 23.46 × 1.05 = 24.63 เมตร ปริมาณงานสายไฟฟ้า = 24.63 เมตร ตอบ หมายเหตุ 1. กรณีเดินสายเต้ารับไฟฟ้าแบบร้อยท่อ โดยทัวไปนิยมใช้สายไฟฟ้า ่ชนิด “สาย THW” เป็ นสายไฟฟ้าชนิดแกนเดียว ใช้ในงานติดตั้ งเดินสายไฟฟ้าทัวไป นิยมนํามาเดินสายไฟฟ้าแบบร้อย ่ ท่อ ห้ามใช้งานเดินสายไฟฟ้าร้อยท่อฝังดินหรือฝังดินโดยตรง การเดินสายระบบไฟฟ้าเต้ารับด้วย สายไฟฟ้าชนิดนี้แต่ละจุดจะใช้สายไฟฟ้า 3 เส้น ได้แก่ สายไฟฟ้า และสายดิน และสายนิวทรัล ดังนั้น ปริมาณสายไฟฟ้าทั้งหมด = (ความยาวแนวราบ + ความยาวแนวดิ่ง) ×3 2. กรณีเดินสายเต้ารับไฟฟ้าสายไฟฟ้าแบบเดินลอย (ตีกิ๊ บ) โดยทัวไปนิยมใช้สายไฟฟ้า ่ชนิด “สาย VAF” เป็ นสายไฟฟ้าที่มีลักษณะเป็ นสายแบน ๆ สีขาวการเดินสายระบบไฟฟ้าเต้ารับด้วย สายไฟฟ้าชนิดนี้แต่ละจุดจะใช้สายไฟฟ้า 1 เส้น ดังนั้น ปริมาณสายไฟฟ้าทั้งหมด = ความยาวแนวราบ + ความยาวแนวดิ่ง

31 แบบฝกหัดหนวยที่ 7 ชื่อวิชา ประมาณราคางานสถาป�ตยกรรม เวลาเรียนรวม 54 ชั่วโมง 3 ชื่อหน่วย การประมาณราคางานไฟฟ้า ครั้งที่ 12-13 หนวยที่ 7 การประมาณราคางานไฟฟ้า จำนวน 6 ชั่วโมง คําชี้แจง จงแสดงวิธีทํา 1. จากแบบก่อสร้างที่กําหนดให้ต่อไปนี้จงหาปริมาณวัสดุงานระบบไฟฟ้าของอาคารพักอาศัย 06f j จุดที่ 2 แปลนไฟฟ้าแสงสว่าง 1.50 6.00 4.00 5.00 1.00 06f muj จุดที่ 1

32 รายการประกอบแบบไฟฟ้า สัญลักษณ์ รายละเอียด ดวงโคมดาวไลท์ขนาด ø100 มม. ติดฝังฝ้าเพดาน หลอดแอลอีดี ขั้ วเกลียว ขนาด 7วัตต์ความสว่างไม่น้อยกว่า 600 ลูเมน ดวงโคม LED TUBE (T8) แบบเปลือย ติดลอย หลอด 1 -10วัตต์ความสว่าง 800 ลูเมน ดวงโคม LED TUBE (T8) แบบเปลือย ติดลอย หลอด 1 -20วัตต์ความสว่าง 1,600 ลูเมน สวิตซ์ทางเดียว 16A 250V 1 สวิตซ์ พร้อมฝาครอบ พีวีซี ติดฝังเรียบสูงจากพื้ น 1.30 เมตร สวิตซ์ทางเดียว 16A 250V 2 สวิตซ์ พร้อมฝาครอบ พีวีซี ติดฝังเรียบสูงจากพื้ น 1.30 เมตร แผงเมนสวิตซ์ติดผนังสูงจากพื้ น 1.80 เมตร 1.1 จํานวนดวงโคมดาวไลท์ 1.2 จํานวนดวงโคม LED TUBE (T8) แบบเปลือย หลอด 1 -10วัตต์ 1.3 จํานวนดวงโคม LED TUBE (T8) แบบเปลือย หลอด 1 -20วัตต์ 1.4 จํานวนสวิตซ์ทางเดียว 16A 250V 1 สวิตซ์ 1.5 จํานวนสวิตซ์ทางเดียว 16A 250V 2 สวิตซ์ 1.6 ความยาวของท่อร้อยสายไฟฟ้าจุดที่ 1 (จากแผงเมนสวิตซ์ - สวิตซ์a - c) รูปตัด

33 แบบทดสอบหนวยที่ 7 ชื่อวิชา ประมาณราคางานสถาป�ตยกรรม เวลาเรียนรวม 54 ชั่วโมง 3 ชื่อหน่วย การประมาณราคางานไฟฟ้า ครั้งที่ 12-13 หนวยที่ 7 การประมาณราคางานไฟฟ้า จำนวน 6 ชั่วโมง แบบทดสอบกอนเรียน หนวยที่ 7 คําชี้แจงจงเลือกคําตอบที่ถูกต้องที่สุดเพียงข้อเดียว 1. สายไฟฟ้าชนิดใดเหมาะสําหรับใช้ในงานเดินสายไฟฟ้าแบบเปิ ด โดยใช้คลิปรัดสายไฟฟ้า ก. VAF ข. VTC ค. THW ง. NYY 2. ท่อร้อยสายไฟฟ้าชนิด พีวีซี สีเหลือง เหมาะสําหรับใช้งานเดินสายไฟฟ้าตามข้อใดมากที่สุด ก. เดินฝังดิน ข. เดินผังในผนัง ค. เดินลอยบนผนัง ง. เดินลอยในที่เปี ยกชื้น 3. รางเดินสายไฟฟ้าชนิดใดเหมาะสําหรับติดตั้ งในที่เปิ ดโล่ง ห้ามใช้เป็ นตัวนําสําหรับต่อลงดิน ก. รางพีวีซี ข. รางอโลหะ ค. รางวายเวย์ ง. รางเอชดีพีอี 4. ตามหลักเกณฑ์การหาปริมาณงานระบบไฟฟ้าของกรมบัญชีกลางกําหนดให้เผื่อความยาวสายไฟฟ้าแรงสูง สายอากาศกี่เปอร์เซนต์ ก. 5 -10 ข. 10 -15 ค. 15 - 20 ง. 20 -25 5. ตามหลักเกณฑ์การหาปริมาณงานระบบไฟฟ้าของกรมบัญชีกลางกําหนดให้เผื่อความยาวท่อสายวงจรย่อยกี่ เปอร์เซนต์ ก. 5 -7 ข. 5 -10 ค. 10 -15 ง. 15 -20 6. วิธีการหาปริมาณงานระบบไฟฟ้าของกรมบัญชีกลางกําหนดให้หาปริมาณดวงโคมไฟฟ้า โดยวิธีใด ก. นับเป็ นชุดโดยรวมอุปกรณ์ ข. นับเป็ นชุดโดยแยกอุปกรณ์ ค. นับเป็ นชุดโดยรวมอุปกรณ์แล้วเผื่อ 3 เปอร์เซนต์ ง. นับเป็ นชุดโดยแยกอุปกรณ์แล้วเผื่อ 3 เปอร์เซนต์ 7. วัสดุอุปกรณ์ไฟฟ้าข้อใดที่กรมบัญชีกลางกําหนดให้ใช้วิธีการประมาณราคาโดยการวัดเชิงปริมาณ ก. เต้ารับ ข. ดวงโคม ค. แผงสวิตซ์ ง. ท่อร้อยสายไฟ

34 8. วิธีการหาปริมาณสวิตซ์และเต้ารับ วิธีการใดถูกต้องที่สุด ก. นับเป็ นชุด ข. นับเป็ นชุดรวมอุปกรณ์ ค. นับเป็ นชุดแล้วเผื่อ 3 เปอร์เซนต์ ง. นับเป็ นชุดแล้ว5 เปอร์เซ็นต์ 9. วิธีการคํานวณหาปริมาณท่อร้อยสายวงจรย่อย วิธีการใดถูกต้องที่สุด ก. รวมความยาวในแนวราบ ข. รวมความยาวในแนวราบและแนวดิ่ ง ค. รวมความยาวในแนวราบและแนวดิ่ งแล้วเผื่อ 5 -10 เปอร์เซนต์ ง. รวมความยาวในแนวราบและแนวดิ่ งแล้วเผื่อ 10 -15 เปอร์เซนต์ 10. รายการงานไฟฟ้าตามข้อใดต่อไปนี้ ใช้วิธีการหาคํานวณหาปริมาณโดยการวัดความยาวทั้ งหมด ก. สวิตซ์ ท่อร้อยสายไฟฟ้า ข. เต้ารับ ท่อร้อยสายไฟฟ้า ค. ท่อร้อยสายไฟฟ้า เบรกเกอร์ ง. สายไฟฟ้า ท่อร้อยสายไฟฟ้า

35 เฉลยแบบทดสอบ หนวยที่ 7 แบบทดสอบกอนเรียน 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10 ก ข ค ง ง ก ง ก ค ง แบบทดสอบหลังเรียน 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10 ก ข ค ง ง ก ง ก ค ง

1 หน่วยการเรียนรู้ที่ 8 รหัสวิชา 20106-2005 ชื่อวิชา ประมาณราคางานสถาป�ตยกรรม ชั่วโมง/สัปดาห์ 3 ชม. ชื่อหน่วย การประมาณราคางานสุขาภิบาล แผนการจัดการเรียนรู้ครั้งที่ 14-15 ชื่อเรื่อง การประมาณราคางานสุขาภิบาล จำนวน 6 ชั่วโมง 1. หัวข้อเรื่อง 1) ความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับงานระบบสุขาภิบาล 2) หลักเกณฑ์การประมาณราคางานระบบสุขาภิบาล 3) วิธีการประมาณราคางานระบบสุขาภิบาล 2. สาระสำคัญ เพื่อให้มีความรู้ ความเข้าใจ หลักการ วิธีการ และขั้นตอนการคำนวณหาปริมาณงานสุขาภิบาลในวิชา ประมาณราคางานสถาป�ตยกรรม และสามารถที่จะนำความรู้ที่ได้จากการศึกษาในครั้งนี้ไปใช้งานได้อย่างถูกต้อง เข้าใจ และแนะนำผู้อื่นได้อย่างเข้าใจสามารถทำงานเกี่ยวกับประมาณราคางานสถาป�ตยกรรมได้อย่างถูกต้อง และเป�นไปตามวัตถุประสงค์ที่ได้ตั้งไว้ เพื่อเป�นหนทางในการลงมือปฏิบัติที่ถูกต้องและตรงตามวิธีการทำงาน 3. สมรรถนะหลัก (สมรรถนะประจำหน่วย) 1) แสดงความรู้เกี่ยวกับหลักการและขั้นตอนการคำนวณหาปริมาณวัสดุ อุปกรณ์งานสุขาภิบาล 2) คำนวณหาปริมาณวัสดุ อุปกรณ์งานสุขาภิบาล 4. สมรรถนะย่อย (สมรรถนะการเรียนรู้) สมรรถนะทั่วไป (ทฤษฎี ) 1) แสดงความรู้เกี่ยวกับความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับงานระบบสุขาภิบาล 2) แสดงความรู้เกี่ยวกับหลักเกณฑ์การประมาณราคางานระบบสุขาภิบาล 3) แสดงความเข้าใจวิธีการประมาณราคางานระบบสุขาภิบาล สมรรถนะที่พึงประสงค์ (ทฤษฎี) 1) บอกความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับงานระบบสุขาภิบาล 2) บอกหลักเกณฑ์การประมาณราคางานระบบสุขาภิบาล 3) อธิบายวิธีการประมาณราคางานระบบสุขาภิบาล 5. กิจกรรมการเรียนการสอน ในการจัดการเรียนการสอนรายวิชาประมาณราคางานสถาป�ตยกรรม หน่วยที่ 8 การประมาณราคางาน สุขาภิบาลได้กำหนดกิจกรรมการเรียนการสอนให้ผู้เรียนเกิดการเรียนรู้โดยใช้วิธีการจัดการเรียนรู้ฐานสมรรถนะ เชิงรุก (Active Learning Competency Based) ด้านเทคนิคการจัดการเรียนการสอนแบบ MAIP โดยมี ขั้นตอนในการดำเนินกิจกรรมการเรียนการสอน ดังนี้

2 หน่วยการเรียนรู้ที่ 8 รหัสวิชา 20106-2005 ชื่อวิชา ประมาณราคางานสถาป�ตยกรรม ชั่วโมง/สัปดาห์ 3 ชม. ชื่อหน่วย การประมาณราคางานสุขาภิบาล แผนการจัดการเรียนรู้ครั้งที่ 14-15 ชื่อเรื่อง การประมาณราคางานสุขาภิบาล จำนวน 6 ชั่วโมง กิจกรรมการเรียนการสอน (สอนครั้งที่ 14 ) เวลา 3 ชั่วโมง/สัปดาห์ ขั้นก่อนเริ่มบทเรียน 1. ครูชี้แจงรายละเอียดหน่วยการเรียน และการเช็คชื่อนักเรียนนักศึกษา ขั้นนำเข้าสู่บทเรียน 1. ครูถามผู้เรียนเกี่ยวกับการประมาณราคางานไฟฟ้าที่ใช้ในงานก่อสร้างและสอบถามความรู้ ความ เข้าใจเกี่ยวกับหลักเกณฑ์การประมาณราคางานสุขาภิบาลว่ามีอะไรบ้างที่นักเรียนรู้จัก โดยใช้เกม วงล้อสุ่มนักเรียนในการตอบคำถาม เกมวงล้อสุ่มเลขที่นักเรียน 2.ครูอธิบายถึงความสำคัญในการเรียนวิชาประมาณราคางานสถาป�ตยกรรม ว่าเป�นวิชาที่จำเป�นต้องใช้ เป�นความรู้พื้นฐานในการเรียนในวิชาที่สูงขึ้นไป ขั้นสอน (ใช้วิธีการสอนแบบบรรยาย และถาม-ตอบ) 1. ครูดำเนินการสอนเกี่ยวกับ 1) ความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับงานระบบสุขาภิบาล 2) หลักเกณฑ์การประมาณราคางานระบบสุขาภิบาล 2. นักเรียนมีส่วนร่วมในการแสดงความคิดเห็น โดยที่ครูใช้วิธีการถาม-ตอบ โดยใช้เกมส์ quizizz ในการสร้างแรงดึงดูดความสนใจ

3 ขั้นตอนการปฏิบัติ 1. ครูบรรยายพร้อมกับให้ผู้เรียนจดบันทึก 2. ครูสอนความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับงานระบบสุขาภิบาลและสอบถามความรู้ แล้วให้ผู้เรียนออกมาเขียน ตอบ หรืออาจซักถามเป�นรายบุคคลสลับกันไป (โดยใช้เกมส์ quizizz ในการสร้างแรงดึงดูดความสนใจ) 3. ครูสังเกตพฤติกรรมรายบุคคล 4. ครูให้ผู้เรียนส่งสมุดท้ายชั่วโมงเพื่อตรวจสอบความตั้งใจ กิจกรรมการเรียนการสอน (สอนครั้งที่ 15 ) เวลา 3 ชั่วโมง/สัปดาห์ ขั้นก่อนเริ่มบทเรียน 1. การเช็คชื่อนักเรียนนักศึกษา ขั้นนำเข้าสู่บทเรียน 1. ครูถามผู้เรียนเกี่ยวกับการเรียนการสอนในครั้งที่ผ่านมาว่าเรียนเรื่องที่ผ่านมา 2. ครูอธิบายถึงความสำคัญในการนำความรู้ในสัปดาห์ที่ผ่านมาใช้ในการเรียนการสอนครั้งนี้ ขั้นสอน (ใช้วิธีการสอนแบบบรรยาย และถาม-ตอบ) 1. ครูดำเนินการสอนเกี่ยวกับ 1) วิธีการประมาณราคางานระบบสุขาภิบาล 2. นักเรียนมีส่วนร่วมในการแสดงความคิดเห็น โดยที่ครูใช้วิธีการถาม-ตอบ ขั้นตอนการปฏิบัติ 1. ครูบรรยายพร้อมกับให้ผู้เรียนจดบันทึก 2. ครูแสดงการทำตัวอย่างโดยละเอียดพร้อมให้ผู้เรียนออกมาเขียนตอบ หรืออาจซักถามเป�น รายบุคคลสลับกันไป 3. ครูสังเกตพฤติกรรมรายบุคคล 4. ครูให้ผู้เรียนส่งสมุดท้ายชั่วโมงเพื่อตรวจสอบความตั้งใจ 6. สื่อการสอน 6.1 สื่อ PowerPoint เรื่อง การประมาณราคางานสุขาภิบาล 7. งานที่มอบหมาย/กิจกรรม ให้นักเรียนทำใบงาน แบบฝ�กเสริมทักษะท้ายหน่วยการเรียนที่ 8

4 8. การวัดและประเมินผล สมรรถนะที่พึง ประสงค์ วิธีการวัด เครื่องมือ เกณฑ์การประเมิน 1. ด้านความรู้ (Knowledge) ทดสอบ แบบทดสอบ -ใบงาน นักเรียนต้องได้คะแนนไม่น้อย กว่าร้อยละ 70 2. ด้านทักษะ (Skill) - - 3. คุณลักษณะอันพึง ประสงค์(Attitude) การสังเกต แบบสังเกตพฤติกรรมของ นักเรียนด้านการใฝ่รู้ นักเรียนผ่านการประเมิน 9. บันทึกหลังสอน

5 ใบความรู้หน่วยที่ 8 ชื่อวิชา ประมาณราคางานสถาป�ตยกรรม เวลาเรียนรวม 54 ชั่วโมง 3 ชื่อหน่วย การประมาณราคางานสุขาภิบาล ครั้งที่ 14-15 หน่วยที่ 8 การประมาณราคางานสุขาภิบาล จำนวน 6 ชั่วโมง สาระสำคัญ งานสุขาภิบาลประกอบด้วย ท่อประปา ท่อระบายนํ้าโสโครก ท่อระบายนํ้าเสีย ท่อระบายอากาศ ท่อระบาย นํ้ าฝน และท่อระบายนํ้ าภายนอกอาคาร เป็ นระบบที่ช่วยเสริมให้อาคารมีความสมบูรณ์ครบถ้วน ซึ่งถูกออกแบบ ให้มีความสัมพันธ์กับอาคารแต่ละหลังและถูกระบุรายละเอียดต่าง ๆ ในรายการประกอบแบบก่อสร้างอาคารนั้น ผู้ประมาณราคาต้องศึกษารายละเอียดทางเทคนิคและข้อบังคับต่าง ๆ ให้รอบคอบ การหาปริมาณวัสดุงานระบบ สุขาภิบาลแบ่งออกเป็ น 2 ส่วนคือ ส่วนที่นับจํานวน และส่วนที่วัดความยาว 8.1 ความร้เบื้องต้นเกี่ยวกับงานระบบสู ุขาภิบาล ระบบสุขาภิบาล หมายถึง ระบบท่อและสุขภัณฑ์ต่าง ๆ สําหรับลําเลียงสิ่งจําเป็ นภายในอาคาร เพื่อ ประโยชน์ใช้สอยของผู้ที่อาศัยอยู่ภายในอาคารนั้น ผู้ประมาณราคางานก่อสร้างควรมีความรู้เกี่ยวกับงานระบบ สุขาภิบาล ดังนี้ 8.1 ส่วนประกอบของงานระบบสุขาภิบาล 8.1.1 ท่อนํ้าประปา (Cold Water Pipe) หมายถึง ระบบท่อนํ้าดีสําหรับจ่ายไปตามจุดต่าง ๆ ของ อาคารเพื่อใช้สําหรับการอุปโภค บริโภค 8.1.2 ท่อนํ้ าทิ้ ง หรือท่อนํ้ าเสีย (Waste Water Pipe) หมายถึงท่อที่ใช้ในการระบายนํ้ าเสียจากส่วน ต่าง ๆภายในอาคาร เช่น นํ้ าจากอ่างล้างจาน อ่างล้างหน้า เครื่องซักผ้า รูระบายนํ้ าภายในห้องนํ้ าเพื่อระบายไปยัง บ่อซึมของอาคาร หรือบ่อบําบัดนํ้ าเสีย 8.1.3 ท่อโสโครก (Soil Pipe) หมายถึงท่อที่ใช้ในการระบายนํ้ามูลของมนุษย์จากโถส้วม โถ ปัสสาวะ เพื่อระบายไปยังบ่อเกรอะ บ่อซึม 8.1.4 ท่อระบายนํ้ าฝน (Rain drainPipe) หมายถึง ท่อที่ทําหน้าที่ระบายเฉพาะนํ้ าฝนบนอาคารและ บริเวณพื้นที่โดยรอบอาคาร ออกไปสู่ท่อระบายนํ้ าสาธารณะ 8.1.5 ถังบําบัดนํ้ าเสียหรือบ่อเกรอะ- บ่อซึม (Septic pond - seepage pond) หมายถึงระบบกักเก็บ หรือกําจัดสิ่งปฏิกูล และนํ้ าเสียของอาคารแต่ละหลังอาจเป็ นบ่อคอนกรีตหรือถังบําบัดสําเร็จรูปก็ได้ 8.1.6 สุขภัณฑ์(sanitary ware) หมายถึงอุปกรณ์ เครื่องใช้ที่ทําหน้าที่รองรับของเหลว รวมถึงจ่าย ของเหลว นํ้ าเสีย หรือสิ่งโสโครกทั้ งหลายไปสู่แหล่งกําจัดของเสีย หรือระบบระบายนํ้ าที่เหมาะสม เช่น โถส้วม อ่างล้างหน้า ที่ใส่สบู่ที่ใส่กระดาษชําระ ราวพาดผ้า หิ้ งกระจก 8.2 ชนิดของท่อประปา

6 8.2.1 ท่อเหล็กอาบสังกะสี(Galvanized steel pipe) เป็ นท่อที่ผลิตจากเหล็กกล้าผ่านการอาบ สังกะสี สามารถทนแรกกระแทก ทนต่อความดันและอุณหภูมิที่สูงได้ดี ไม่เป็ นสนิม ความยาวท่อนละ 6 เมตร มี ความหนา 4 ประเภทเรียงตามลําดับ ได้แก่ คาดเขียวหนามากที่สุด คาดแดง คาดนํ้ าเงิน และคาดเหลืองหนาน้อย ที่สุด เหมาะสําหรับงานเดินท่อประปา งานโครงหลังคา 8.2.2 ท่อพีวีซี (PVC) เป็ นท่อที่ผลิตจากโพลิไวนิลคลอไรด์มีความยาวท่อนละ4 เมตร เป็ นท่อที่ นิยมใช้ในประเทศไทยมากที่สุดในปัจจุบัน ข้อดีของท่อชนิดนี้คือมีนํ้ าหนักเบา ราคาถูก แข็งแรง ไม่ลามไฟ ไม่ เป็ นสนิม แต่มีข้อเสียคือไม่ทนต่อแรงกระแทกความดันและอุณหภูมิที่สูงได้เมื่อโดนแสงแดดในระยะเวลาหนึ่ง จะเปราะแตกได้ง่าย แบ่งชนิดของท่อตามการใช้งานโดยใช้สี ดังนี้ 1) สีเหลือง ใช้สําหรับร้อยสายไฟฟ้า และสาย โทรศัพท์ เพราะสามารถทนต่อความร้อนได้ อย่างดี 2) ท่อสีฟ้า ใช้สําหรับระบบนํ้ า เช่น นํ้ าดี นํ้ าเสีย และการระบาย มีความหนาตามระดับการ รับแรงดัน ตั้ งแต่ ชั้นคุณภาพ 5 ,8.5 และ 13.5 ตามมาตรฐาน มอก.17 -2532 3) สีเทา ใช้สําหรับการเกษตร หรือนํ้ าทิ้ ง มีราคาค่อนข้างถูกกว่าท่อสีอื่น ๆ 8.2.3 ท่อไซเลอร์(SYLER) เป็ นท่อเหล็กกล้าชุบสังกะสี ภายนอกเคลือบด้วยผงโพลีเอทิลิน ภายใน ถูกบุด้วยพลาสติกโพลีเอทิลิน ป้องกันสนิมได้ดี มีความแข็งแรง รับนํ้ าหนักได้ดี ทนทานต่อแรง กระแทกได้ ไม่ หักงอ ทนต่อความดันได้มากกว่า 20 บาร์ และอุณหภูมิสูง ถึง 95 องศา เหมาะสําหรับใช้ติดตั้งระบบท่อเมน ขนาดใหญ่ ในโรงแรม อาคารขนาดใหญ่ สถานที่ ๆ ต้องการความทนทานสูง หรือสถานที่ที่ยากต่อการซ่อมแซม มี 2 แบบคือแบบธรรมดาภายในสีขาวและแบบสําหรับนํ้ าร้อนภายในสีแดง ความยาวท่อนละ6 เมตร 8.2.4 ท่อพีพีอาร์(PPR) เป็ นท่อนํ้าสีเขียวที่ผลิตจากเม็ดพลาสติกคุณภาพสูง ความยาวท่อนละ 4 เมตร เป็ นท่อที่ใช้วิธีการเชื่อมต่อระหว่างท่อกับข้อต่อโดยวิธีการให้ความร้อน ทําให้ท่อและข้อต่อเชื่อมผสานกัน เป็ นเนื้อเดียวกัน จึงไม่เกิดปัญหาการรั่ วซึมที่บริเวณจุดต่อเชื่อมระหว่างท่อและข้อต่อ ทนอุณหภูมิได้สูง ถึง 95 องศา แข็งแรง ทนแรงดันได้สูงถึง 20 บาร์ อายุการใช้งาน ยาวนานกว่า 50 ปี ไม่เป็ นสนิม เหมาะสําหรับใช้ ติดตั้ งระบบประปา ระบบนํ้ าร้อน นํ้ าเย็นในอาคาร 8.2.5 ท่อ PE (Poly Ethylene) หรือที่เรียกอีกชื่อหนึ่งว่า “HDPE PE” เป็ นท่อที่ผลิตจากวัสดุทาง เคมีที่มีค่าความหนาแน่นสูงกว่าท่อเหล็กอาบสังกะสีถึง 1/5 เท่าขดเป็ นม้วนได้ความยาวต่อม้วน 50 - 400 เมตร สะดวกในการเคลื่อนย้ายยืดหยุ่นได้ดี ทนแรงกระแทก ทนสารเคมี อายุการใช้งานยาวนาน ทนแสงอาทิตย์มี 2 แบบคือ สีดําคาดฟ้า เหมาะสําหรับงานเดินท่อประปา สามารถใช้เป็ นท่อนํ้ าดื่มได้ และสีดําคาดส้มเหมาะสําหรับ งานเดินท่อร้อยสายไฟฟ้า 8.2 หลักเกณฑ์เกี่ยวกับการประมาณราคางานระบบสุขาภิบาล กรมบัญชีกลางได้กําหนดหลักเกณฑ์การคํานวณราคากลางงานก่อสร้างอาคารเกี่ยวกับการประมาณราคา งานระบบสุขาภิบาลไว้ดังนี้ 8.2.1 การถอดแบบสํารวจและคํานวณหาปริมาณของวัสดุและอุปกรณ์ในส่วนของงานระบบสุขาภิบาล

7 สามารถดําเนินการได้ โดยแบ่งออกเป็ น 2 ส่วน ดังนี้ 8.2.1.1 วัสดุอุปกรณ์ที่นับได้ 1) เป็ นการสํารวจหาปริมาณวัสดุอุปกรณ์ระบบสุขาภิบาลที่ถอดเป็ นจํานวนนับได้ เช่น จุก เปิ ดล้างท่อที่พื้ น (FCO)จุกเปิ ดล้างท่อใต้พื้ น (CO) รูระบายนํ้ าทิ้ งที่พื้ น (FD) รูระบายนํ้ าฝนรูปโดม (RD) รูระบาย นํ้ าฝนแบบเรียบ (RFD) ฝาปิ ดท่อระบายอากาศ (AVC) ถังเก็บนํ้ าสําเร็จรูป เครื่องสูบนํ้ า มาตรวัดนํ้ า ประตูนํ้ าลิ้ น เกต ประตูนํ้ าลิ้ นปี กผีเสื้อ ประตูนํ้ ากันกลับ ประตูนํ้ าระบายอากาศ ก๊อกนํ้ า ถังบําบัดนํ้ าเสีย ถังดักไขมัน บ่อพัก เป็ นต้น 2) เป็ นการการสํารวจหาปริมาณวัสดุอุปกรณ์ระบบดับเพลิงและป้องกันอัคคีภัยที่ถอดเป็ น จํานวนนับได้ เช่น ตู้ดับเพลิงพร้อมอุปกรณ์ประกอบ (FHC)ถังดับเพลิงเคมี หัวกระจายนํ้ าดับเพลิงอัตโนมัติ (Automatic Sprinklers) เครื่องสูบนํ้า ประตูนํ้าชนิดต่าง ๆ หัวรับนํ้าดับเพลิง (RMF) หัวจ่ายนํ้าดับเพลิง (SMC) เป็ นต้น 8.2.1.2 วัสดุอุปกรณ์ที่ต้องวัดความยาว 1) เป็ นการสํารวจหาปริมาณวัสดุอุปกรณ์ที่ต้องวัดความยาว ได้แก่ งานเดินท่อระบายนํ้า ท่อโสโครก ท่อระบายนํ้าทิ้ ง ท่อระบายอากาศ ท่อนํ้าประปา ท่อนํ้าร้อน ท่อระบายนํ้าฝน ท่อดับเพลิง ท่อ รวบรวมนํ้าเสีย ท่อระบายนํ้า ท่อรดนํ้าต้นไม้ เป็ นต้น จะถอดเป็ นเมตร โดยจะเริ่มสํารวจปริมาณจากแบบ ไดอะแกรมท่อและแปลนการเดินท่อพื้นชั้นต่าง ๆ โดยแยกเป็ นท่อของแต่ละระบบ ทั้ งนี้เพื่อความสะดวกในการ จัดทําข้อมูลลงแบบ ปร. 4 2) ผู้ถอดแบบสํารวจหาปริมาณวัสดุและอุปกรณ์ จําเป็ นต้องศึกษาแบบรูปรายการ รายการ ประกอบแบบ และ ข้อกําหนดต่าง ๆ ในงานที่จะทําการก่อสร้าง ทั้งนี้เพื่อให้มีความถูกต้องและมีรายการ ครบถ้วนตรงตามวัตถุประสงค์ที่หน่วยงานภาครัฐต้องการจัดจ้างฯ 8.2.2 หลักเกณฑ์และวิธีการคํานวณท่อและอุปกรณ์ ในงานระบบสุขาภิบาล 8.2.2.1 การคํานวณท่อในแนวนอนและแนวดิ่ ง ให้คํานวณความยาวรวมเป็ นเมตรของท่อแต่ละชนิด และขนาดของท่อต่าง ๆ โดยเผื่อความยาวท่อ 10% เนื่องจากการเสียวัสดุจากการตัดต่อท่อ 8.2.2.2 ค่าแรงงานเดินท่อให้คํานวณ 30% ของราคาวัสดุ แต่ต้องไม่ตํ่ากว่า 20 บาทต่อเมตร ต่ออัน หรือต่อข้อต่อเนื่องจากท่อและอุปกรณ์ข้อต่อ ข้องอ บางขนาดต้องฝังในพื้ นและผนังทําให้ค่าแรงงานสูงขึ้น 8.2.2.3ข้อต่อข้องอต่าง ๆ คํานวณตามชนิดของท่อ ดังนี้ 1) ท่อเหล็กกล้าอาบสังกะสี (GSP) ท่อเหล็กดํา (BSP) ท่อเหล็กไร้สนิม (SSP) ท่อทองแดง (CU) ค่าวัสดุ 30% ของราคาท่อ ค่าแรงงาน 30% ของราคาวัสดุ 2) ท่อพีวีซี (PVC) ท่อพีบี(PB) ท่อพีพี (PP) ท่อเอชดีพีอี(HDPE) ค่าวัสดุ 40% ของราคาท่อ ค่าแรงงาน 30% ของราคาวัสดุ 3) ท่อเหล็กหล่อเคลือบยางมะตอย (CI) ค่าวัสดุ 50% ของราคาท่อ ค่าแรงงาน 30% ของ ราคาวัสดุ 4) ปลอกรัดสแตนเลส ค่าวัสดุ 50% ของราคาท่อ ค่าแรงงาน 5% ของราคาวัสดุ

8 5) ท่อทนสารเคมีห้องทดลอง ท่อแก้ว ท่อชนิดอื่นๆ และงานที่มีแบบขยายแสดงการเดินท่อ อาจต้องสํารวจปริมาณและคํานวณราคาข้อต่อ ข้องอต่าง ๆ ตามที่ปรากฏในแบบรูปรายการและรายการประกอบ แบบ 8.2.2.4 ค่าอุปกรณ์ยึดและรองรับท่อ ค่าวัสดุ 10% ของราคาท่อ ค่าแรงงาน 30%ของราคาวัสดุ 8.2.2.5 ค่าทดสอบ ทําความสะอาด ทาสี ทําสัญลักษณ์ท่อ ค่าวัสดุ 5% ของราคาท่อ ค่าแรงงาน 30% ของราคาวัสดุ 8.2.2.6 อุปกรณ์ระบบระบายนํ้ า FCO, SCO, CO, FD, SD, RD, RFD, PD, AVC คํานวณตาม จํานวนที่ปรากฏในแบบรูปรายการฯ และรายการประกอบแบบ 8.2.2.7 อุปกรณ์ระบบประปา มาตรวัดนํ้ า ประตูนํ้ าชนิดต่าง ๆ คํานวณตามจํานวนที่ปรากฏในแบบ รูปรายการและรายการประกอบแบบ 8.2.2.8 อุปกรณ์ระบบดับเพลิงและป้องกันอัคคีภัย 1) คํานวณตามจํานวนที่ปรากฏในแบบรูปรายการและรายการประกอบแบบฯ 2) หัวกระจายนํ้าดับเพลิงอัตโนมัติ (Automatic Sprinklers) ให้เผื่อ 3% จากที่กําหนดตาม แบบรูปรายการและรายการประกอบแบบ 8.2.2.9อุปกรณ์ระบบสุขาภิบาลระบบบําบัดนํ้ าเสีย และระบบระบายนํ้ า 1) ถังเก็บนํ้ าสําเร็จรูปให้คํานวณตามจํานวนที่ปรากฏในแบบรูปรายการและรายการ ประกอบแบบ 2) ถังเก็บนํ้ าคอนกรีตเสริมเหล็ก ถอดปริมาณจากแบบรูปรายการและรายการประกอบแบบ และคํานวณราคาค่าวัสดุและค่าแรงงานตามมาตรฐานงานโครงสร้างวิศวกรรมและงานสถาปัตยกรรม 3) โรงสูบและถังเก็บนํ้ าคอนกรีตเสริมเหล็ก ถอดปริมาณจากแบบรูปรายการและรายการ ประกอบแบบฯ โดยคํานวณราคาค่าวัสดุและค่าแรงงานตามมาตรฐานงานโครงสร้างวิศวกรรมและงาน สถาปัตยกรรม 4) บ่อบําบัดนํ้ าเสียสําเร็จรูป บ่อดักไขมันสําเร็จรูปบ่อพักสําเร็จรูป คํานวณตามจํานวนที่ ปรากฏในแบบรูปรายการและรายการประกอบแบบ 5) อาคารปรับปรุงคุณภาพนํ้ า บ่อบําบัดนํ้ าเสียคอนกรีตเสริมเหล็ก ถอดปริมาณจากแบบรูป รายการและรายการประกอบแบบฯ และคํานวณราคาค่าวัสดุและค่าแรงงานตามมาตรฐานงานโครงสร้าง วิศวกรรมและงานสถาปัตยกรรม 6) รางระบายนํ้ า ท่อระบายนํ้ า ท่อรวบรวมนํ้ าเสีย คํานวณราคาเป็ นเมตร โดยคํานวณราคา ค่าวัสดุและค่าแรงงานตามมาตรฐานงานโครงสร้างวิศวกรรมและงานสถาปัตยกรรม 7) บ่อพักท่อระบายนํ้ า บ่อพักท่อรวบรวมนํ้าเสีย คํานวณราคาเป็ นบ่อ โดยคํานวณราคาค่า วัสดุและค่าแรงงานตามมาตรฐานงานโครงสร้างวิศวกรรมและงานสถาปัตยกรรม 8.2.3 หลักเกณฑ์การเผื่อความยาวท่อแนวดิ่ ง (พิจารณาตามความสูงของอาคาร) 10.2.3.1 ท่อระบายนํ้ าโสโครก

9 เดินท่อรับโถส้วม เผื่อไว้ 0.50 -1.00 เมตร เดินท่อรับโถปัสสาวะ เผื่อไว้ 0.70 -1.00 เมตร เดินท่อรับ FCO เผื่อไว้0.50 -1.00 เมตร 8.2.3.2 ท่อระบายนํ้ าทิ้ ง เดินท่อรับอ่างล้างหน้า เผื่อไว้ 0.70 -1.00 เมตร เดินท่อรับ FD เผื่อไว้ 0.50 -1.00 เมตร เดินท่อรับ FCO เผื่อไว้ 0.50 -1.00 เมตร 8.2.3.3 ท่อประปา (ท่อใต้พื้นเข้าสุขภัณฑ์) เดินท่อเข้าโถส้วมชักโครก เผื่อไว้ 1.00 เมตร เดินท่อเข้าโถปัสสาวะ เผื่อไว้ 1.00 เมตร เดินท่อเข้าอ่างล้างหน้า เผื่อไว้ 1.00 เมตร เดินท่อก๊อกนํ้ า เผื่อไว้ 1.00 เมตร เดินท่อวาล์วฝักบัว เผื่อไว้ 1.50 -2.00 เมตร 8.2.3.4 ท่อประปา (ท่อบนพื้นเข้าสุขภัณฑ์) เดินท่อเข้าโถส้วมชักโครก เผื่อไว้ 2.50 -3.00 เมตร เดินท่อเข้าโถปัสสาวะ เผื่อไว้ 1.50 -2.00 เมตร เดินท่อเข้าอ่างล้างหน้า เผื่อไว้2.00 -2.50 เมตร เดินท่อก๊อกนํ้ า เผื่อไว้ 2.00 -2.50 เมตร เดินท่อวาล์วฝักบัว เผื่อไว้ 3.00 -4.00 เมตร 8.2.3.5 ท่อระบายอากาศ เดินท่อเข้าโถส้วมชักโครก เผื่อไว้ 3.00 -4.00 เมตร เดินท่อเข้าโถปัสสาวะ เผื่อไว้ 1.50 -2.00 เมตร เดินท่อเข้าอ่างล้างหน้า เผื่อไว้ 1.50 -2.00 เมตร 8.2.3.6 ท่อดับเพลิง เดินท่อรับหัว SPRINKLER เผื่อไว้ 0.20 -0.50 เมตร 8.2.3.7 ท่อระบายนํ้ าฝน เดินท่อรับหัว RFD และ RD เผื่อไว้ 0.20 -0.50 เมตร 8.2.4 ชนิดของท่อที่ใช้ในงานระบบสุขาภิบาล 8.2.4.1 ท่อระบายนํ้ าโสโครก ใช้เหล็กหล่อหรือท่อPVC ความลาดตามแนวนอนไม่น้อยกว่า 1 : 75 8.2.4.2 ท่อระบายนํ้ าทิ้ ง ใช้เหล็กกล้าอาบสังกะสีหรือท่อ PVC ความลาดแนวนอนไม่น้อยกว่า 1 : 75 8.2.4.3 ท่อระบายอากาศ ใช้ท่อเหล็กอาบสังกะสีหรือท่อPVC 8.2.4.4 ท่อประปาส่วนที่ต่อกับเครื่องสูบนํ้ า,ถังนํ้า,ท่อเมนแนวดิ่ งในช่องท่อใช้ท่อเหล็กกล้าอาบ

10 สังกะสี สําหรับท่อส่วนที่ฝังดินและท่อห้องนํ้ าต่าง ๆ ที่แยกย่อยมาจากท่อเมนใช้ท่อPB หรือท่อ PVC 8.2.4.5 ท่อระบายนํ้ าฝน ใช้ท่อเหล็กกล้าอาบสังกะสีหรือท่อPVC 8.2.4.6 ท่อรับนํ้ าเสีย ใช้ท่อ HDPE 8.2.4.7 ท่อระบายนํ้ าบริเวณ ใช้ท่อคอนกรีตเสริมเหล็ก 8.3วิธีการประมาณราคางานระบบสุขาภิบาล การประมาณราคางานระบบสุขาภิบาล วิธีการดังนี้ 1. ศึกษาแบบแปลนระบบสุขาภิบาลของอาคารแต่ละชั้น แบบขยายห้องนํ้ า รูปตัดห้องนํ้ า รวมถึงรายการ ประกอบแบบและสัญลักษณ์ต่าง ๆ ของงานระบบสุขาภิบาล 2. นับจํานวนสุขภัณฑ์ต่าง ๆ จากแบบแปลนขยายห้องนํ้ า แต่ละชั้นโดยแยกตามสัญลักษณ์ได้เป็ นจํานวน .....ชุด 3. หาความยาวของท่อชนิดต่าง ๆ ในงานระบบสุขาภิบาล โดยประมาณความยาวทั้งแนวราบและแนวดิ่ ง จากแบบแปลนระบบสุขาภิบาล และรูปตัดอาคาร ได้เป็ นจํานวน.....เมตร 4. ศึกษาหลักเกณฑ์การเผื่อปริมาณวัสดุตามหลักเกณฑ์การเผื่อปริมาณงานระบบสุขาภิบาล 5. สืบราคาวัสดุ ค่าแรง งานระบบสุขาภิบาลต่าง ๆ จากแหล่งข้อมูลที่เกี่ยวข้อง เพื่อคํานวณค่าใช้จ่าย ทั้ งหมดของงานระบบสุขาภิบาล 6. คํานวณหาข้อต่อ ข้องอต่าง ๆ ที่ใช้ในงานระบบสุขาภิบาลโดยคํานวณค่าวัสดุ ค่าแรงตามชนิดของท่อ ตามหลักเกณฑ์ของกรมบัญชีกลาง ความยาวของท่อ= ระยะตามแนวราบ + ระยะตามแนวดิ่ ง

11 ตัวอย่างที่ 8.1 จากแบบก่อสร้างต่อไปนี้จงหาปริมาณงานระบบสุขภัณฑ์ภายในห้องนํ้ าของบ้านพักอาศัย 2 ชั้ น แปลนพื้ นห้องนํ้ าชั้นล่าง ห้องนํ้ า ห้องนํ้ า

12 มาตรฐานสัญลักษณ์และรายการสุขภัณฑ์ มาตรฐานสัญลักษณ์และรายการสุขภัณฑ์ สัญลักษณ์ รายการสุขภัณฑ์ สัญลักษณ์ รายการสุขภัณฑ์ WC.1 โถส้วมแบบนังราบ อุปกรณ์ครบชุด ่ HS. ชุดสายฉีดชําระ LAV.1 อ่างล้างหน้าแบบฝังหรือติดตั้ งบนเคาน์เตอร์ พร้อมอุปกรณ์ครบชุด M กระจกเงาอย่างดี หนา 5 มม. TR ราวแขวนผ้า LAV.2 อ่างล้างหน้าแบบแขวนผนัง พร้อมอุปกรณ์ครบชุด SP. ที่วางสบู่ F1 ก๊อกอ่างล้างหน้า SW. ฝักบัวสายอ่อน พร้อมอุปกรณ์ครบชุด PH. ที่ใส่กระดาษชําระ K ก๊อกนํ้ าล้างพื้ น แปลนพื้ นห้องนํ้ าชั้นบน ห้องนํ้ า

13 วิธีทํา 1. นับจํานวนสุขภัณฑ์ตามสัญลักษณ์จากแบบขยายห้องนํ้ า โถส้วมแบบนังราบ อุปกรณ์ครบชุด ่ ชั้นล่าง = 2 ชุด ชั้ นบน = 1 ชุด รวม = 3 ชุด ตอบ อ่างล้างหน้าแบบฝังหรือติดตั้งบนเคาน์เตอร์ พร้อมอุปกรณ์ครบชุด ชั้นล่าง = 2 ชุด ชั้นบน = 1 ชุด รวม = 3 ชุด ตอบ ก๊อกอ่างล้างหน้า ชั้นล่าง = 2 ชุด ชั้นบน = 1 ชุด รวม = 3 ชุด ตอบ ที่ใส่กระดาษชําระ ชั้นล่าง = 2 ชุด ชั้นบน = 1 ชุด รูปตัดห้องนํ้ า

14 รวม = 3 ชุด ตอบ ชุดสายฉีดชําระ ชั้ นล่าง = 2 ชุด ชั้ นบน = 1 ชุด รวม = 3 ชุด ตอบ กระจกเงาอย่างดี หนา 5 มม. ชั้นล่าง = 2 ชุด ชั้นบน = 1 ชุด รวม = 3 ชุด ตอบ ราวแขวนผ้า ชั้ น 1 = 1 ชุด ชั้ น 2 = 1 ชุด รวม = 2 ชุด ตอบ ที่วางสบู่ ชั้นล่าง = 2 ชุด ชั้นบน = 1 ชุด รวม = 3 ชุด ตอบ ฝักบัวสายอ่อน พร้อมอุปกรณ์ครบชุด ชั้ นล่าง = 2 ชุด ชั้ นบน = 1 ชุด รวม = 3 ชุด ตอบ ก๊อกนํ้ าล้างพื้น ชั้ นล่าง = 2 ชุด ชั้ นบน = 1 ชุด รวม = 3 ชุด ตอบ

15 ตัวอย่างที่ 8.2 จากแบบแปลนสุขาภิบาลพื้นชั้ นล่างต่อไปนี้กําหนดให้ท่อคอนกรีตต่อลงท่อระบายนํ้ าสาธารณะ ที่ห่างจากเขตพื้นที่ของอาคาร 10 เมตร จงหา 1. ความยาวของท่อคอนกรีตที่ต่อเข้าบ่อพักท่อระบายนํ้ าเชื่อมไปยังท่อระบายนํ้ าสาธารณะทั้ งหมด 2. จํานวนบ่อดักไขมัน บ่อบําบัดนํ้ าเสีย และบ่อพักท่อระบายนํ้ าทั้ งหมด แปลนระบบสุขาภิบาลพืนชั ้น้ล่าง

16 วิธีทํา 1) หาความยาวของท่อคอนกรีต 1.1) เขียนเส้นแนวท่อคอนกรีต และวัดความยาวท่อคอนกรีตโดยประมาณจากแบบแปลนจากนั้นเขียน ตัวเลขกํากับความยาวของท่อแตะละช่วงดังรูปต่อไปนี้ 4.60 พักผ่อน +0.60 จอดรถ +0.20 ห้องครั ว ทานอาหาร +0.60 ซักล้าง เฉลียง ท่อคอนกรีตท้องตลาด Ø 0 20 ม ลาด 1 : ท่อคอนกรีตท้องตลาด Ø 0.20 ม. ลาด 1 : จดต่อท่อลึก 0.60 ขึ้น + 0.20 ±0.00 ท่อคอนกรีต ท้องตลาด Ø 0 20 ม ลาด 1 : บ่อดัก จดต้นท่อ 4.50 2.20 2.05 5.50 5.00 4.60 4.60 6.70 4.00 3.55 บ่อบำบัดน้ำ บ่อพักท่อระบายน้ำ เส้นแสดงการเดินท่อคอนกรีต

17 1.2) คํานวณหาความยาวท่อคอนกรีตขนาด ø0.20 เมตร ความยาวของท่อทั้ งหมด = ระยะตามแนวราบ = 4.60 + 4.60 + 2.05+ 5.50+ 2.20+ 4.50+ 4.60 + 6.70 + 4.00 + 3.55 + 5.00 = 47.30 เมตร เผื่อ 10 เปอร์เซนต์ = 47.30× 1.10 = 52.03 เมตร ตอบ 2) หาจํานวนบ่อดักไขมัน บ่อบําบัดนํ้ าเสีย และบ่อพักท่อระบายนํ้ าทั้ งหมด 2.1) บ่อดักไขมันสําเร็จรูป จํานวนบ่อดักไขมัน = 1 ชุด (นับจากแบบแปลน) ตอบ 2.2) บ่อดักบําบัดนํ้ าเสียสําเร็จรูป จํานวนบําบัดนํ้ าเสีย = 1 ชุด (นับจากแบบแปลน) ตอบ 2.3) บ่อดักพักท่อระบายนํ้ าสําเร็จรูป ขนาด 0.40 ×0.40 เมตร พร้อมฝา คสล. จํานวนบ่อพักท่อระบายนํ้ า = 11 ชุด (นับจากแบบแปลน) ตอบ ตัวอย่างที่ 8.3 จากแบบแปลนระบบสุขาภิบาลพื้นชั้นล่างตามตัวอย่างที่ 8.2จงหาความยาวของท่อประปา ทั้ งหมด ชนิดท่อที่ใช้ในการก่อสร้าง ท่อ สัญลักษณ์ ชนิดท่อ ความลาดในแนวนอน โสโครก S ท่อ PVC ชั้น 8.5 ตามมาตรฐาน มอก. 17 -2532 1 : 75 ระบายนํ้ าทิ้ ง W ท่อ PVC ชั้น 8.5 ตามมาตรฐาน มอก. 17 -2532 1 : 75 ระบายอากาศ V ท่อ PVC ชั้น 8.5 ตามมาตรฐาน มอก. 17 -2532 - ประปา CW ท่อ PVC ชั้น 13.5 ตามมาตรฐาน มอก. 17 -2532 - ท่อระบายนํ้ า - ท่อคอนกรีตท้องตลาด ตามแบบ ท่อระบายนํ้ าฝน RL ท่อ PVC ชั้น 8.5 ตามมาตรฐาน มอก. 17 -2532 1 : 75 นํ้ าทิ้ งจากครัว K ท่อ PVC ชั้น 8.5 ตามมาตรฐาน มอก. 17 -2532 1 : 75

18 วิธีทํา 1. เขียนเส้นแนวท่อประปาจากมาตรวัดนํ้ า เข้าสู่ถังเก็บนํ้ า และเดินท่อเข้าสู่จุดต่าง ๆ ภายในอาคารและวัดความ ยาวตามแนวราบจากแบบแปลนดังรูปต่อไปนี้ 2. คํานวณหาปริมาณงานท่อประปา งานท่อประปา ท่อ PVC ขนาด ø1 ½ นิ้ ว (ชั้น 13.50 ตามมาตรฐาน มอก. 17 -2532) ความยาวของท่อประปาทั้ งหมด = ระยะตามแนวราบ + ระยะตามแนวดิ่ ง ระยะตามแนวราบ = ความยาวจากมาตรวัดนํ้ าเข้าสู่จุดนํ้ าใช้ภายในอาคาร 14.25 2.50 6.70 2.50 2.50 พักผ่อน เส้นแสดงการเดินท่อประปา +0.60 จอดรถ +0.20 ห้องครั ว ทานอาหาร +0.60 ซักล้าง เฉลียง ท่อคอนกรีตท้องตลาด Ø 0 20 ม ลาด 1 : ท่อคอนกรีตท้องตลาด Ø 0.20 ม. ลาด 1 : จดต่อท่อลึก 0.60 ขึ้น + 0.20 ±0.00

19 = 2.50+ 2.50+ 2.50+ 6.70+ 14.25 = 28.45 เมตร ระยะตามแนวดิ่ ง = ระยะเผื่อความยาวท่อแนวดิ่ ง เดินท่อเข้าสายฉีดชําระและโถส้วมจํานวน 1 จุด = 2.50 เมตร เดินท่อเข้าอ่างล้างหน้า 1 จุด = 2.00 เมตร เดินท่อเข้าฝักบัว 1 จุด = 3.00 เมตร เดินท่อเข้าก๊อกนํ้ าล้างพื้น 1 จุด = 2.00 เมตร เดินท่อเข้าก๊อกนํ้ าใช้ภายในบ้าน 2จุด = 4.00 เมตร รวมระยะตามแนวดิ่ ง = 2.50 + 2.00+ 3.00+ 2.00 + 4.00 = 13.50 เมตร ความยาวของท่อ = 28.45+ 13.50 = 41.95 เมตร เผื่อ 10 เปอร์เซนต์ = 41.95× 1.10 = 46.15 เมตร(12 ท่อน) ตอบ

20 ตัวอย่างที่ 8.4 จากแบบแปลนระบบสุขาภิบาลพื้นชั้ นสองต่อไปนี้จงหาความยาวของและท่อประปาท่อ โสโครกทั้ งหมด แปลนระบบสุขาภิบาลพื้ นชั้ นสอง

21 วิธีทํา 1. ปริมาณท่อประปา 1.1 เขียนเส้นแนวท่อประปาจากมาตรวัดนํ้ า เข้าสู่ถังเก็บนํ้ า และเดินท่อเข้าสู่จุดต่าง ๆ ภายในอาคารและ วัดความยาวตามแนวราบจากแบบแปลนโดยเขียนตัวเลขกํากับไว้ดังรูปต่อไปนี้ 1.2 คํานวณปริมาณท่อประปาทั้ งหมด ท่อ PVC ขนาด ø1 ½ นิ้ ว (ชั้น 13.50 ตามมาตรฐาน มอก. 17 -2532) ปริมาณท่อประปาทั้ งหมด = ระยะตามแนวราบ + ระยะตามแนวดิ่ ง ระยะตามแนวราบ = ความยาวจากจุดนํ้ าใช้ภายในอาคาร(ตามแบบแปลน) แปลนระบบสุขาภิบาลห้องนํ้ า2 ห้องน้ำ 2 1.80 1.50 เส้นแสดงการเดินท่อประปา ห้องน้ำ 2 แปลนระบบสุขาภิบาลห้องนํ้ า2

22 = 1.80 + 1.50 = 3.30 เมตร ระยะตามแนวดิ่ ง = ความสูงของท่อที่ต่อเข้าสุขภัณฑ์ทุกจุด + ระดับพื้นชั้น 2 เดินท่อเข้าสายฉีดชําระและโถส้วมจํานวน 1 จุด = 2.50 เมตร เดินท่อเข้าอ่างล้างหน้า 1 จุด = 2.00 เมตร เดินท่อเข้าฝักบัว 1 จุด = 3.00 เมตร เดินท่อเข้าก๊อกนํ้ าล้างพื้น 1 จุด = 2.00 เมตร ระดับพื้นชั้น 2 = 3.65 เมตร รวมระยะตามแนวดิ่ ง = 2.50 + 2.00+ 3.00+ 2.00 + 3.65 = 13.15 เมตร ความยาวของท่อ = 3.30+ 13.15 = 16.45 เมตร เผื่อ 10 เปอร์เซนต์ = 16.45× 1.10 = 18.10 เมตร(5 ท่อน) ตอบ 2. ปริมาณท่อโสโครก 2.1 เขียนเส้นแนวท่อโสโครกจากโถส้วมไปยังช่องท่อแนวดิ่ งและวัดความยาวตามแนวราบจากแบบ แปลนโดยเขียนตัวเลขกํากับไว้ดังรูปต่อไปนี้ 2.2 คํานวณปริมาณท่อโสโครกทั้ งหมด ท่อ PVC ขนาด ø4 นิ้ ว (ชั้น 13.50 ตามมาตรฐาน มอก. 17 -2532) ปริมาณท่อโสโครกทั้ งหมด = ระยะตามแนวราบ + ระยะตามแนวดิ่ ง 2.00 เส้นแสดงการเดินท่อโสโครก ห้องน้ำ 2 แปลนระบบสุขาภิบาลห้องนํ้ า2

23 ระยะตามแนวราบ (ตามแบบแปลน) = 2.00 เมตร ระยะตามแนวดิ่ ง = ความสูงของท่อที่ต่อเข้าสุขภัณฑ์ทุกจุด + ระดับพื้ นชั้น 2 เดินท่อรับโถส้วม 1 จุด = 0.50 เมตร ระดับพื้ นชั้ น 2 = 3.65 เมตร รวมระยะตามแนวดิ่ ง = 0.50 + 3.65 = 4.15 เมตร เผื่อ 10 เปอร์เซนต์ = 4.15× 1.10 = 4.57 เมตร(2 ท่อน) ตอบ

24 แบบฝกหัดหนวยที่ 8 ชื่อวิชา ประมาณราคางานสถาป�ตยกรรม เวลาเรียนรวม 54 ชั่วโมง 3 ชื่อหน่วย การประมาณราคางานสุขาภิบาล ครั้งที่ 14-15 หนวยที่ 8 การประมาณราคางานสุขาภิบาล จำนวน 6 ชั่วโมง ชี้แจง จงแสดงวิธีทํา 1. จากแบบก่อสร้างต่อไปนี้จงหาจํานวนสุขภัณฑ์ภายในห้องนํ้ าทั้ งหมด แปลนห้องนํ้ า

25 รูปตัดห้องนํ้ า

26 มาตรฐานสัญลักษณ์และรายการสุขภัณฑ์ มาตรฐานสัญลักษณ์และรายการสุขภัณฑ์ สัญลักษณ์ รายการสุขภัณฑ์ สัญลักษณ์ รายการสุขภัณฑ์ WC.1 โถส้วมแบบนังราบ อุปกรณ์ครบชุด ่ M กระจกเงาอย่างดี หนา 5 มม. LAV.2 อ่างล้างหน้าแบบแขวนผนัง พร้อมอุปกรณ์ครบชุด TR ราวแขวนผ้า F1 ก๊อกอ่างล้างหน้า SP. ที่วางสบู่ PH. ที่ใส่กระดาษชําระ SW. ฝักบัวสายอ่อน พร้อมอุปกรณ์ครบชุด UR. โถปัสสวะชาย K ก๊อกนํ้ าล้างพื้ น HS. ชุดสายฉีดชําระ FD รูระบายนํ้ าทิง ชนิดมีตะแกรงและที่ดักกลิ ้ ่ น 2. จากแบบก่อสร้างต่อไปนี้จงคํานวณหาปริมาณงานระบบสุขาภิบาลทั้ งหมด ขนาดท่อย่อยที่ต่อเข้าสุขภัณฑ์ สุขภัณฑ์ สัญลักษณ์ ขนาดท่อ (นิ้ ว) ท่อนํ้ าประปา ท่อระบายนํ้ าโสโครก ท่อระบายอากาศ ท่อระบายนํ้ าเสีย CW. S. V. W. โถส้วม WC.1 1 4 2 - อ่างล้างหน้า LAV. 1/2 - 1 1/2 2 ฝักบัว SH. 1/2 - - - ก๊อกนํ้ า C. 1/2 - - - อ่างล้าง SINK 1/2 - 1 1/2 2 รูระบายนํ้ าทิงที่พื ้ ้ น FD - - - 2 แปลนระบบสุขาภิบาลห้องนํ้ า ห้องนํ้ า

27 2.1 ความยาวของท่อโสโครกทั้ งหมด 2.2 ความยาวของท่อประปาที่ต่อจากมาตรวัดนํ้ าถึงอ่างล้างหน้า 2.3 ความยาวของท่อคอนกรีตขนาด Ø 0.20 เมตร แปลนระบบสุขาภิบาลพื้น A = 2.00 ม. B = 4.00 ม.

28 แบบทดสอบหนวยที่ 8 ชื่อวิชา ประมาณราคางานสถาป�ตยกรรม เวลาเรียนรวม 54 ชั่วโมง 3 ชื่อหน่วย การประมาณราคางานสุขาภิบาล ครั้งที่ 14-15 หนวยที่ 8 การประมาณราคางานสุขาภิบาล จำนวน 6 ชั่วโมง แบบทดสอบกอนเรียน หนวยที่ 8 คําชี้แจงจงเลือกคําตอบที่ถูกต้องที่สุดเพียงข้อเดียว 1. ส่วนประกอบของงานระบบสุขาภิบาลข้อใดที่ทําหน้าที่จ่ายนํ้าไปยังจุดต่าง ๆ ของอาคารเพื่อการอุปโภค บริโภค ก. ท่อนํ้ าทิ้ ง ข. ท่อบําบัดนํ้ า ค. ท่อระบายนํ้ า ง. ท่อนํ้ าประปา 2. ท่อพีวีซีชนิดใดเหมาะสําหรับงานระบบสุขาภิบาลภายในอาคารมากที่สุด ก. สีฟ้า ข. สีเทา ค. สีขาว ง. สีเหลือง 3. วัสดุอุปกรณ์งานระบบสุขาภิบาลข้อใดที่ใช้วิธีการถอดแบบโดยการนับจํานวน ก. ท่อนํ้ าทิ้ ง ข. ท่อดับเพลิง ค. ท่อระบายอากาศ ง. จุกเปิ ดล้างท่อที่พื้ น 4. ตามหลักเกณฑ์การประมาณราคางานระบบสุขาภิบาลของกรมบัญชีกลางกําหนดให้ท่อระบายนํ้ าทิ้ งมีความ ลาดตามแนวนอนไม่น้อยกว่าเท่าใด ก. 1 :25 ข. 1 :50 ค. 1 : 75 ง. 1 :100 5. ตามหลักเกณฑ์การประมาณราคางานระบบสุขาภิบาลของกรมบัญชีกลางกําหนดให้การคํานวณความยาวท่อ ในแนวนอนและแนวดิ่ งของงานระบบสุขาภิบาลในอาคารโดยเผื่อกี่เปอร์เซนต์ ก. 5 ข. 7 ค. 10 ค. 15 6. กรมบัญชีกลางกําหนดให้การคํานวณค่าแรงในการเดินท่อคิดเป็ นกี่เปอร์เซนต์ของราคาวัสดุ ก. 20 ข. 25 ค. 30 ง. 35 7. หลักเกณฑ์การเผื่อความยาวท่อของกรมบัญชีกลางกําหนดเผื่อความยาวท่อแนวดิ่ งสําหรับการเดินระบายนํ้ า โสโครกสําหรับท่อรับโถปัสสาวะไว้กี่เมตร ก. 0.50 -1.00 ข. 0.70 -1.00 ค. 1.20 -1.50 ง. 1.50 -2.00

29 8. ตามหลักเกณฑ์การประมาณราคางานระบบสุขาภิบาลของกรมบัญชีกลางกําหนดให้ประมาณราคารางระบาย นํ้ าและท่อระบายนํ้ าเป็ นหน่วยใด ก. จุด ข. บ่อ ค. ท่อน ง. เมตร 9. ต้องการต่อท่อประปาจากห้องนํ้ าชั้นสองของอาคารพักอาศัยหลังหนึ่งซึ่งมีความสูงจากระดับพื้นชั้นล่างถึง ระดับพื้นชั้นสองเท่ากับ 3.20 เมตร โดยต่อท่อเข้าสู่อ่างล้างหน้าสูง 0.80 เมตร และต้องต่อท่อเข้ามาตรวัดนํ้ าที่อยู่ ห่างจากตัวบ้าน 40 เมตร ต้องใช้ท่อประปาทั้ งหมดกี่ท่อน (เผื่อ 10 เปอร์เซ็นต์) ก. 9 ข. 13 ค. 32 ง. 49 10. ต้องการต่อท่อโสโครกจากโถส้วมของห้องนํ้ าชั้นสองซึ่งมีความสูงจากระดับพื้นชั้นล่างถึงระดับพื้นชั้นสอง เท่ากับ 3.50 เมตร และต่อเข้าสู่บ่อเกรอะที่อยู่ห่างจากห้องนํ้ า 20 เมตร ต้องใช้ท่อโสโครกทั้ งหมดกี่เมตร (เผื่อ 10 เปอร์เซ็นต์) ก. 22 ข. 24 ค. 26 ง. 28

30 เฉลยแบบทดสอบ หนวยที่ 8 แบบทดสอบกอนเรียน 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10 ง ก ง ค ค ค ข ง ข ค แบบทดสอบหลังเรียน 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10 ง ก ง ค ค ค ข ง ข ค

1 หน่วยการเรียนรู้ที่ 9 รหัสวิชา 20106-2005 ชื่อวิชา ประมาณราคางานสถาป�ตยกรรม ชั่วโมง/สัปดาห์ 3 ชม. ชื่อหน่วย บันทึกสรุปรายการประมาณราคา แผนการจัดการเรียนรู้ครั้งที่ 16-17 ชื่อเรื่อง บันทึกสรุปรายการประมาณราคา จำนวน 6 ชั่วโมง 1. หัวข้อเรื่อง 1) ส่วนประกอบของบันทึกสรุปรายการประมาณราคา 2) ขั้นตอนการจัดทำบันทึกสรุปรายการประมาณราคา 3) รูปแบบของบันทึกสรุปรายการประมาณราคา 4) วิธีการบันทึกสรุปรายการประมาณราคา 5) การบันทึกสรุปรายการประมาณราคาของหน่วยงานราชการ 6) การคำนวณหาค่า Factor F งานอาคาร 2. สาระสำคัญ เพื่อให้นักเรียนมีความรู้ ความเข้าใจเกี่ยวกับ หลักการ วิธีการ การบันทึกสรุปรายการประมาณราคางาน สถาป�ตยกรรมอาคารพักอาศัยในวิชาประมาณราคางานสถาป�ตยกรรม และสามารถที่จะนำความรู้ที่ได้จาก การศึกษาในครั้งนี้ไปใช้งานได้อย่างถูกต้อง เข้าใจ และแนะนำผู้อื่นได้อย่างเข้าใจสามารถทำงานเกี่ยวกับ ประมาณราคางานสถาป�ตยกรรมได้อย่างถูกต้องและเป�นไปตามวัตถุประสงค์ที่ได้ตั้งไว้ เพื่อเป�นหนทางในการลง มือปฏิบัติที่ถูกต้องและตรงตามวิธีการทำงาน 3. สมรรถนะหลัก (สมรรถนะประจำหน่วย) 1) แสดงความรู้เกี่ยวกับหลักการและขั้นตอนการคำนวณหาปริมาณวัสดุ อุปกรณ์งานสุขาภิบาล 2) คำนวณหาปริมาณวัสดุ อุปกรณ์งานสุขาภิบาล 4. สมรรถนะย่อย (สมรรถนะการเรียนรู้) สมรรถนะทั่วไป (ทฤษฎี ) 1) แสดงความรู้เกี่ยวกับส่วนประกอบของบันทึกสรุปรายการประมาณราคา 2) แสดงความเข้าใจขั้นตอนการจัดทำบันทึกสรุปรายการประมาณราคา 3) แสดงความเข้าใจรูปแบบของบันทึกสรุปรายการประมาณราคา 4) แสดงความเข้าใจวิธีการบันทึกสรุปรายการประมาณราคา 5) แสดงหลักการเกี่ยวกับการบันทึกสรุปรายการประมาณราคาของหน่วยงานราชการ 6) แสดงหลักการเกี่ยวกับการคำนวณหาค่า Factor F งานอาคาร

2 หน่วยการเรียนรู้ที่ 9 รหัสวิชา 20106-2005 ชื่อวิชา ประมาณราคางานสถาป�ตยกรรม ชั่วโมง/สัปดาห์ 3 ชม. ชื่อหน่วย บันทึกสรุปรายการประมาณราคา แผนการจัดการเรียนรู้ครั้งที่ 16-17 ชื่อเรื่อง บันทึกสรุปรายการประมาณราคา จำนวน 6 ชั่วโมง สมรรถนะที่พึงประสงค์ (ทฤษฎี) 1) บอกส่วนประกอบของบันทึกสรุปรายการประมาณราคา 2) อธิบายขั้นตอนการจัดทำบันทึกสรุปรายการประมาณราคา 3) อธิบายรูปแบบของบันทึกสรุปรายการประมาณราคา 4) อธิบายวิธีการบันทึกสรุปรายการประมาณราคา 5) สามารถการบันทึกสรุปรายการประมาณราคาของหน่วยงานราชการ 6) สามารถการคำนวณหาค่า Factor F งานอาคาร สมรรถนะทั่วไป (ปฏิบัติ) 1) แสดงหลักการเกี่ยวกับการบันทึกสรุปรายการประมาณราคาของหน่วยงานราชการ 2) แสดงหลักการเกี่ยวกับการคำนวณหาค่า Factor F งานอาคาร สมรรถนะที่พึงประสงค์ (ปฏิบัติ) 1) สามารถการบันทึกสรุปรายการประมาณราคาของหน่วยงานราชการ 2) สามารถการคำนวณหาค่า Factor F งานอาคาร 5. กิจกรรมการเรียนการสอน ในการจัดการเรียนการสอนรายวิชาประมาณราคางานสถาป�ตยกรรม หน่วยที่ 9 บันทึกสรุปรายการ ประมาณราคา ได้กำหนดกิจกรรมการเรียนการสอนให้ผู้เรียนเกิดการเรียนรู้โดยใช้วิธีการจัดการเรียนรู้ฐาน สมรรถนะเชิงรุก (Active Learning Competency Based) ด้านเทคนิคการจัดการเรียนการสอนแบบ MAIP โดยมีขั้นตอนในการดำเนินกิจกรรมการเรียนการสอน ดังนี้

3 กิจกรรมการเรียนการสอน (สอนครั้งที่ 16 ) เวลา 3 ชั่วโมง/สัปดาห์ ขั้นก่อนเริ่มบทเรียน 1. ครูชี้แจงรายละเอียดหน่วยการเรียน และการเช็คชื่อนักเรียนนักศึกษา ขั้นนำเข้าสู่บทเรียน 1. ครูถามผู้เรียนเกี่ยวกับบันทึกสรุปรายการประมาณราคาที่ใช้ในงานก่อสร้างและสอบถามความรู้ ความเข้าใจเกี่ยวกับหลักเกณฑ์บันทึกสรุปรายการประมาณราคาว่ามีอะไรบ้างที่นักเรียนรู้จัก โดย ใช้เกมวงล้อสุ่มนักเรียนในการตอบคำถาม เกมวงล้อสุ่มเลขที่นักเรียน 2.ครูอธิบายถึงความสำคัญในการเรียนวิชาประมาณราคางานสถาป�ตยกรรม ว่าเป�นวิชาที่จำเป�นต้องใช้ เป�นความรู้พื้นฐานในการเรียนในวิชาที่สูงขึ้นไป ขั้นสอน (ใช้วิธีการสอนแบบบรรยาย และถาม-ตอบ) 1. ครูดำเนินการสอนเกี่ยวกับ 1) ส่วนประกอบของบันทึกสรุปรายการประมาณราคา 2) ขั้นตอนการจัดทำบันทึกสรุปรายการประมาณราคา 3) รูปแบบของบันทึกสรุปรายการประมาณราคา 2. นักเรียนมีส่วนร่วมในการแสดงความคิดเห็น โดยที่ครูใช้วิธีการถาม-ตอบ โดยใช้เกมส์ quizizz ในการสร้างแรงดึงดูดความสนใจ ขั้นตอนการปฏิบัติ 1. ครูบรรยายพร้อมกับให้ผู้เรียนจดบันทึก 2. ครูสอนความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับบันทึกสรุปรายการประมาณราคาและสอบถามความรู้ แล้วให้ผู้เรียน ออกมาเขียนตอบ หรืออาจซักถามเป�นรายบุคคลสลับกันไป (โดยใช้เกมส์ quizizz ในการสร้างแรงดึงดูดความ สนใจ) 3. ครูสังเกตพฤติกรรมรายบุคคล 4. ครูให้ผู้เรียนส่งสมุดท้ายชั่วโมงเพื่อตรวจสอบความตั้งใจ

4 กิจกรรมการเรียนการสอน (สอนครั้งที่ 17 ) เวลา 3 ชั่วโมง/สัปดาห์ ขั้นก่อนเริ่มบทเรียน 1. การเช็คชื่อนักเรียนนักศึกษา ขั้นนำเข้าสู่บทเรียน 1. ครูถามผู้เรียนเกี่ยวกับการเรียนการสอนในครั้งที่ผ่านมาว่าเรียนเรื่องที่ผ่านมา 2. ครูอธิบายถึงความสำคัญในการนำความรู้ในสัปดาห์ที่ผ่านมาใช้ในการเรียนการสอนครั้งนี้ ขั้นสอน (ใช้วิธีการสอนแบบบรรยาย และถาม-ตอบ) 1. ครูดำเนินการสอนเกี่ยวกับ 1) วิธีการบันทึกสรุปรายการประมาณราคา 2) การบันทึกสรุปรายการประมาณราคาของหน่วยงานราชการ 3) การคำนวณหาค่า Factor F งานอาคาร 2. นักเรียนมีส่วนร่วมในการแสดงความคิดเห็น โดยที่ครูใช้วิธีการถาม-ตอบ ขั้นตอนการปฏิบัติ 1. ครูบรรยายพร้อมกับให้ผู้เรียนจดบันทึก 2. ครูแสดงการทำตัวอย่างโดยละเอียดพร้อมให้ผู้เรียนออกมาเขียนตอบ หรืออาจซักถามเป�น รายบุคคลสลับกันไป 3. ครูสังเกตพฤติกรรมรายบุคคล 4. ครูให้ผู้เรียนส่งสมุดท้ายชั่วโมงเพื่อตรวจสอบความตั้งใจ 6. สื่อการสอน 6.1 สื่อ PowerPoint เรื่อง การบันทึกสรุปรายการประมาณราคา 7. งานที่มอบหมาย/กิจกรรม ให้นักเรียนทำใบงาน แบบฝ�กเสริมทักษะท้ายหน่วยการเรียนที่ 9

5 8. การวัดและประเมินผล สมรรถนะที่พึง ประสงค์ วิธีการวัด เครื่องมือ เกณฑ์การประเมิน 1. ด้านความรู้ (Knowledge) ทดสอบ แบบทดสอบ -ใบงาน นักเรียนต้องได้คะแนนไม่น้อย กว่าร้อยละ 70 2. ด้านทักษะ (Skill) - - 3. คุณลักษณะอันพึง ประสงค์(Attitude) การสังเกต แบบสังเกตพฤติกรรมของ นักเรียนด้านการใฝ่รู้ นักเรียนผ่านการประเมิน 9. บันทึกหลังสอน

6 ใบความรู้หน่วยที่ 9 ชื่อวิชา ประมาณราคางานสถาป�ตยกรรม เวลาเรียนรวม 54 ชั่วโมง 3 ชื่อหน่วย บันทึกสรุปรายการประมาณราคา ครั้งที่ 14-15 หน่วยที่ 9 บันทึกสรุปรายการประมาณราคา จำนวน 6 ชั่วโมง สาระสำคัญ การบันทึกสรุปรายการประมาณราคา เป็ นการจัดทําเอกสารที่แสดงรายการต่างๆของจํานวนวัสดุก่อสร้าง ค่าแรงงานและค่าใช้จ่ายต่างๆของงานก่อสร้างทั้ งหมด โดยการแยกหมวดงานต่างๆเรียงตามลําดับ ประกอบด้วย ราคาวัสดุ ราคาค่าแรง ค่าดําเนินการ กําไร ภาษี หรือค่า Factor F ในการก่อสร้างแต่ละโครงการ การจัดทําบันทึก สรุปรายการประมาณราคา ผู้ประมาณราคาจะจัดทําหลังจากการคํานวณหาปริมาณวัสดุต่าง ๆ เสร็จเรียบร้อยแล้ว ซึ่งจะช่วยให้ทราบงบประมาณในการก่อสร้างทั้ งหมด 9.1 ส่วนประกอบของบันทึกสรุปรายการประมาณราคา การจัดทําบันทึกสรุปรายการประมาณราคา ประกอบด้วยรายการดังต่อไปนี้ 9.1.1 ค่าวัสดุ หมายถึง ปริมาณวัสดุที่ได้จากการคํานวณตามแบบรายการก่อสร้างเสร็จสิ้ นเรียบร้อยแล้ว นํามาคูณกับราคาต่อหน่วยที่ได้จากการหาข้อมูลราคาวัสดุจากแหล่งข้อมูลต่างๆ ซึ่งผู้ประมาณราคาจะต้องมีการ ติดตามข่าวสารความเคลื่อนไหวเกี่ยวกับราคาวัสดุก่อสร้างอย่างสมํ่าเสมอ 9.1.2 ค่าแรงงาน หมายถึง ค่าใช้จ่ายในการดําเนินการจ้างแรงงาน หรือเครื่องจักรกลที่ใช้ในการก่อสร้าง แต่ละส่วน บางครั้งอาจเป็ นค่าแรงงานต่อหน่วย หรืออาจเป็ นค่าแรงงานแบบเหมารวมขึ้นอยู่กับความเหมาะสม ของแต่ละโครงการ 9.1.3 ค่าดําเนินการ หมายถึง ค่าใช้จ่ายที่เกี่ยวข้องกับการบริหารจัดการในการดําเนินงานโครงการก่อสร้าง 9.1.4 กําไร หมายถึง ส่วนต่างของรายรับรวมและต้นทุนรวม หรือประโยชน์ที่ผู้รับจ้างจะ ได้รับ จากการดําเนินงานก่อสร้าง 9.1.5 ภาษี หมายถึง ค่าภาษีเงินได้ที่ผู้รับจ้างจะต้องชําระ ให้แก่รัฐบาลเพื่อนําไปพัฒนาประเทศ ในอัตรา ปัจจุบัน ( ร้อยละ 7) 9.1.6 ดอกเบี้ย หมายถึง อัตราเงินล่วงหน้าที่ผู้ก่อสร้างไปกู้ยืมในสถาบันการเงินเพื่อเป็ นทุนหมุนเวียนใน การดําเนินงาน เนื่องจากการดําเนินงานก่อสร้างอาคารต้องใช้เงินทุนสูง ผู้ก่อสร้างจึงจําเป็ นต้องไปกู้ยืมเงินจาก สถาบันการเงินเพื่อเป็ นทุนหมุนเวียนในการเตรียมการก่อสร้างรวมทั้ งการจัดหาวัสดุอุปกรณ์ต่างๆ ที่จําเป็ นมาใช้ ก่อสร้าง ซึ่งผลของการกู้ยืมเงินเพื่อเป็ นทุนหมุนเวียนดังกล่าวก่อให้เกิดค่าดอกเบี้ย ซึ่งถือเป็ นค่าใช้จ่ายในการ ดําเนินงานก่อสร้างอีกรายการหนึ่ง

7 9.2 ขั้นตอนการจัดทําบันทึกสรุปรายการประมาณราคา การจัดทําบันทึกสรุปรายการประมาณราคา มีแนวทางปฏิบัติ ดังนี้ 9.2.1 ถอดแบบก่อสร้างจากแบบก่อสร้างที่จะใช้ก่อสร้าง เพื่อสํารวจและกําหนดรายการงานก่อสร้าง รวมทั้งหน่วยวัด และปริมาณ วัสดุ และค่าแรงงานสําหรับแต่ละรายการงานก่อสร้าง และรวมไปถึงการปรับ จํานวนหรือปริมาณงาน/วัสดุของบางรายการงานก่อสร้างตามที่กําหนดให้สอดคล้องกับการก่อสร้างที่เป็ นจริง 9.2.2 นํารายละเอียดหรือข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับการคํานวณราคากลางงานก่อสร้างอาคาร ซึ่งประกอบด้วย ค่าวัสดุ ค่าแรงงาน และค่าวัสดุมวลรวมต่อหน่วย มาลงในแบบฟอร์มประมาณราคาที่กําหนด 9.2.3 ศึกษาหาข้อมูลราคาวัสดุก่อสร้างแต่ละชนิด จากแหล่งข้อมูลต่างๆที่น่าเชื่อถือ เช่น เว็บไซด์ของ กระทรวงพาณิชย์ เว็บไซด์โยธาไทย เป็ นต้น ซึ่งรวบรวมราคาวัสดุก่อสร้างของพาณิชย์จังหวัดไว้ให้ค้นคว้า และ มีการปรับปรุงราคาวัสดุก่อสร้างเป็ นประจําทุกเดือน หากไม่มีราคาวัสดุก่อสร้างภายในจังหวัด ให้ศึกษาราคา จากจังหวัดใกล้เคียง และราคาจากส่วนกลางตามลําดับ หากยังมีวัสดุก่อสร้างชนิดใดที่ยังไม่ปรากฏราคา ผู้ ประมาณราคาอาจใช้วิธีการสืบราคา และเปรียบเทียบราคาจากร้านค้าภายในท้องถิ่ น 9.2.4 ศึกษาหาข้อมูลราคาค่าแรง จากแหล่งข้อมูลต่างๆที่น่าเชื่อถือ เช่น เว็บไซด์กรมบัญชีกลาง ซึ่งได้ รวบรวมบัญชีค่าแรงงานในการก่อสร้างและมีการปรับปรุงให้ทันกับสถานการณ์การก่อสร้างอยู่เสมอ 9.3 รูปแบบของบันทึกสรุปรายการประมาณราคา รูปแบบของบันทึกสรุปรายการประมาณราคา โดยทัวไปแบ่งออกเป็ น ่ 2รูปแบบดังนี้ 9.3.1 รูปแบบ B.O.Q. (Bill of Quantities) เป็ นเอกสารแสดงราคากลางงานก่อสร้างที่ใช้ในขั้ นตอนการหา ผู้รับเหมาก่อนที่จะทําการก่อสร้างของงานส่วนบุคคลหรืองานก่อสร้างของหน่วยงานที่ไม่ใช่หน่วยงานราชการ โดยรายละเอียดของบัญชีจะแสดงปริมาณเนื้องาน ค่าวัสดุ และค่าแรงงาน ที่ถอดมาจากแบบก่อสร้างทั้งหมด จากแบบสถาปัตยกรรม แบบวิศวกรรมโครงสร้าง และแบบวิศวกรรมระบบซึ่ งแยกหมวดหมู่อย่างละเอียด จากนั้นนําราคารวมของวัสดุและค่าแรงทั้ งหมดมาคํานวณหาค่าดําเนินการ กําไร และภาษี 9.3.2 รู ปแบบ ปร. ต่าง ๆ เป็ นเอกสารแสดงราคากลางงานก่อสร้างของหน่วยงานราชการต่าง ๆ ประกอบด้วยแบบ ปร.1, ปร.2, ปร.3, ปร.4, ปร.5 และ ปร.6 โดยทุกครั้งที่จัดทําบัญชีรายการวัสดุก่อสร้างและ ราคาของงานก่อสร้างในส่วนนี้ผู้ประมาณราคาต้องคํานวณค่าใช้จ่ายในการดําเนินงานก่อสร้าง ซึ่งประกอบด้วย ค่าอํานวยการ ดอกเบี้ย กําไร ภาษี ที่จัดทําไว้ในรูปแบบของตารางสําเร็จรูป เรียกว่า “ค่า Factor F” 9.4 วิธีการบันทึกสรุปรายการประมาณราคา วิธีการบันทึกสรุปรายการประมาณราคา มีขั้ นตอนดังต่อไปนี้ 9.4.1 นํารายการวัสดุมาใส่ในช่อง “รายการ” โดยใส่รายละเอียดของวัสดุไว้ตามหมวดงาน ส่วนมากจะ เริ่มต้นจากงานดิน งานโครงสร้าง งานสถาปัตยกรรม งานระบบสุขาภิบาล งานสี งานไฟฟ้า ตามลําดับ 9.4.2 นําตัวเลขจํานวนวัสดุที่คํานวณได้มาใส่ในช่อง “จํานวน” แล้วใส่หน่วยนับลงในช่องหน่วย