მუსიკალური გამოფენა – ფიროსმანი
aarCie Seni musika. maswavlebeli bavSvebs sTxovs, daaTvalie- niko firosmani
ron niko firosmanis naxatebis gamofena, mocemuli musikaluri nawar
moebebidan, survilisamebr, aarCion musika da gaaformon gamofena.
1. s.nasiZe. simfonia `firosmani~;
2. i. stravinski. baleti `kurTxeuli gazafxuli~. Sesavali;
3. i. keWaymaZe. `arqaika~;
4. k. debiusi. `mTvaris Suqi~ .
49
"ადამიანი"
simReris Seswavla: inola gurgulia. `adamiani~
nurafers metyvi, mimRere
rom gamixde Tanaziari.
nurafers metyvi, mimRere,
sanam ar aris gviani.
misamReri: pirvelad iyo simRera, inola
galoba lamazxmiani
da simRerisTvis Seiqmna adamiani.
roca RimiliT miyurebs
eg Tvalebi sandomiani,
sul Cemianad giguleb
da guli damaqvs frTiani.
misamReri: meored iyo Rimili
mziani, alersiani,
da RimilisTvis Seiqmna adamiani.
pirvelad iyo simRera,
galoba lamazxmiani
da RimilisTvis Seiqmna
da simRerisTvis Seiqmna
da sikeTisTvis Seiqmna adamiani.
მოუყევით ბავშვებს...
`Cemi saxeli xSirad ucxouri hgoniaT. igi svanuri warmoSobisaa da biZaCems svaneTSi
yofnisas amoukiTxavs qvaze mkrTali, Zlivs gasarCevi warwera, irinola, marinola. gark-
veviT mxolod inola ikiTxeboda. ase damarqves es saxeli ivlisis Takara dRes. mzeSi daba-
debuls Tan damyva mzis usazRvro siyvaruli, mze CemTvis simboloa sinaTlis, sicocxlis,
siyvarulis. amitomac vambob: Cemi feria yviTeli, feri mzisa da cxeli qviSisa~.
inola gurgulia _ momRerali, poeti, uamravi simReris avtori _ daibada 1929 wlis
25 ivliss. gaizard a Tbilisis Zvel ubanSi. yovel zafxuls samegrelos ulamazes so-
fel uCaSonaSi atarebda. bunebasTan, samyarosTan siaxlovem igi bavSvobidanve aamRera.
gitaraze dakvra mamidam aswavla, xolo Congursa da fandurze _ ZiZam. sevdisa Tu
sixarulis gamomxatveli misTvis simRera da Svidsimiani gitara gaxda.
musikaluri ganaTleba Tbilisis niWier bavSvTa aTwledSi miiRo, mReroda gundSi,
werda leqsebs. universitetSi swavlis dros, Tavis megobrebTan _ giuli daraxveliZesa
da medea sixaruliZesTan erTad trio `samaiaSi~ mReroda. am periodSi daiwera misi ula-
mazesi simRerebi: `gitara~, `geli~, `sizmaria~, `Rimili minda~, `uSenod~ da sxv. aseve 15
sabavSvo simRera. inola gurgulias asze meti simRera sakuTar leqsebze aqvs Seqmnili.
qarTuli sasimRero xelovnebis Sedevria inolas mier namReri daviT ToraZis romansi
filmidan `dRe pirveli, dRe ukanaskneli~. misi bolo simReraa `adamiani~.
mosmena: inola gurgulia. `adamiani~. bavSvebi usmenen simReris or variants da
adareben erTmaneTs. gansazRvraven, Sesrulebis ra formaa gamoyenebuli _ gundi, kvar-
teti, solo, trio. ixseneben, ras ewodeba trio? Semdeg minus fonogramaze mRerian.
50
"ადამიანი" teqsti da musika:
inola gurguliasi
meToduri miTiTeba: maswavlebeli sTxovs bavSvebs, notebis dasaxelebiT gaimReron es
simRera, daadginon tonaloba, notebis grZlioba, zoma, aRniSnon alteraciis niSnebi da pauze-
bi; sanoto CanawerSi gamoyon motivi da musikaluri frazebi.
musikaluri leqsikoni: motivi (motivo) italiuri sityvaa da safuZvels, mamoZravebel Zalas
niSnavs. musikaSi, ki musikaluri nawarmoebis an simReris umcires nawils, romelic naTlad ga-
moxatavs ZiriTadi melodiis xasiaTsa da ganwyobas. motivebi, ZiriTadad, 1 an 2 taqtisgan Sedgeba.
fraza [berZ. phrasis gamoTqma]. musikaluri fraza 1. dasrulebuli azris mqone sityvaTa wyoba.
2. musikaluri Temis patara, SedarebiT dasrulebuli nawili. fraza SeiZleba Sedgebodes ori an
sami motivisagan. ori fraza ki qmnis musikalur winadadebas (motivi + motivi = frazas; fraza
+ fraza = winadadebas).
ansambli (ansamble) franguli sityvaa da niSnavs `erTad~, musikaSi ki _ SemsrulebelTa mcire
raodenobisgan Semdgar jgufs. arsebobs vokaluri, instrumentuli da vokalur-instrumentu-
li ansamblebi.
kvarteti (laT. quartus oTxi) _ kameruli ansambli, Semdgari oTxi Semsruleblisgan, romel-
Tagan TiToeuls damoukidebeli partia aqvs.
instrumentuli kvartetebi kamerul Janrs miekuTvneba. simebiani kvartetis Semadgenlobaa:
ori violino, alti da Celo. klasikuri simebiani kvartetebis I nawilebi, Cveulebriv sonaturi
alegros formiT iwereba. vokaluri kvartetebi oTxi momRerlisgan Sedgeba. simebiani kvarte-
tis genialuri nimuSebi Seqmnes i. haidnma, v. mocartma, l. van beThovenma, xolo qarTuli pro-
fesiuli musikisTvis sagulismoa sulxan cincaZis sakvarteto miniaturebi, romlebic qarTuli
xalxuri simRerebis motivebzea agebulia.
51
გაკვეთილი 8-9 თანამედროვე ქალაქის მუსიკა
resursi: moswavlis wigni; audio da videomasala. xangrZlivoba: 90 wT.
1. ritmuli moTelva: yvela gakveTili iwyeba ritmuli moTelviT _ zoma 2/4.
2. ritmul-intonaciuri savarjiSo: ix. gv. 56 `solfejio~ _ kilo da tonaloba
3. simReris Seswavla: s. cincaZis simRera `Tbilisis dila~.
t. makoveris simfonia in D: maswavlebeli bavSvebs aCvenebs videos _ makoveris
`simfonia in D~. bavSvebi uyureben videos da msjeloben. maswavlebeli svams kiTxvebs:
1. ra xmebi gesmiT?
2. ra garemoSi ismis es xmebi?
3. damatebiT ra xmebi gesmiT: vokaluri, saubris, qalaqis? bunebrivi Tu meqanikuri?
4. ra sakravebi gesmiT? amoicaniT da daasaxeleT.
5. musikis gamomsaxveli saSualebebidan _ melodia, ritmi, harmonia, tembri _ rome-
lia wamyvani am simfoniaSi?
6. Tqveni azriT, simfoniaSi melodiuri da ritmuli xazebi erTgvarovania Tu mra-
valferovani? მოუყევით ბავშვებს...
tod makoveri amerikeli kompozitori da novatoria. man mu-
sikaSi Semoitana da gamoiyena axali teqnologiebi. wlebis man-
Zilze, igi muSaobda masaCusetis teqnologiuri universtetis
musikisa da mediis profesorad, xelmZRvanelobda jgufs `hi-
perinstrumentebi-momavlis opera~, direqtoria proeqtebis _
`sagnebi, romlebic fiqroben~ da `momavlis saTamaSoebi~. 2000
wlidan igi miiwvies londonis samefo akademiis kompoziciis
profesorad. dawera bevri nawarmoebi cnobili Semsruleble-
bisTvis. magaliTad, Cineli violonCelist io-io-masaTvis.
t. makoveri tod makoveris simfonia in D aris erT-erTi simfonia se-
riidan `qal aqis simfoniebi~, romelic man miuZRvna qalaq de-
troits. kompozit ori gaocebuli darCa qalaqis saocari sazogadoebrivi rezonansiT,
misi mdidari istoriiT, qalaqis mravalferovani xmebiTa da pulsaciiT. kompozitorma
da misma gundma Sekriba detroitis xmebidan 15 000 sempli da 100 saaTze meti audio
xma: qalaqis xmebi da xmaurebi. makoveri Sexvda klasikur da rok musikosebs, skolis
moswavleebs, samoqalaqo liderebs, axalgazrdebs, moxucebs, quCaSi gamvlelebs, poe-
tebs, mxatvrebs, teqno-ostatebsa da qarxnis muSebs _ sazogadoebis TiTqmis yvela
fenis warmomadgenlebs da Cawera maTi xmebi. am xmebiTa da musikis sxvadasxva gamomsax-
veli saSualebebiT Seiqmna simfonia in D.
nawarmoebs in D ewoda imis gamo, rom igi mieZRvna qalaq detroits da mTeli simfo-
niis centraluri bgeraa re _ D (gaixseneT notebis asoiTi aRniSvnebi).
simfonia 5 nawilisagan Sedgeba da naxevar saaTze metxans grZeldeba. mTeli nawar-
moebis manZilze simfoniur orkestrTan Serwymulia qalaqis sxvadasxvagvari xma da
xmauri, rac TavisTavad inovatorulia musikaSi. gaerTianebulia rogorc klasikuri
musikis xerxebi, ise eleqtronuli musikis principebi.
meToduri miTiTeba: maswavlebels, SeuZlia, dauTmos Temas erTi sruli gakveTili. bavSvebi
uyureben videos an usmenen simfoniis audioCanawers da msjeloben. maT unda SesZlon, amoic-
non da ganarCion erTmaneTisagan simfoniaSi gamoyenebuli xmebi, daajgufon da gamoyon ele-
qtronuli musikisTvis damaxasiaTebeli xma-bgerebi, aseve, musikis gamomsaxveli saSualebebi:
melodia, ritmi, metri, harmonia; aRniSnon melodiuri Tu ritmuli ostinatoebi. maswavlebeli
uxsnis maT, rom simfoniaSi mTavari musikaluri bgeraa re, romlis garSemoc `trialebs~ mTeli
simfonia. bavSvebma, SesaZlebelia, TavianTi ganwyoba da damokidebuleba werilobiT gadmoscen.
52
simReris Seswavla: "თბილისის დილა"
simRera kinofilmidan `abezara~
teqsti petre gruzinski
musika sulxan cincaZe
roca Cemi qveynis zecas
mtredisferi edeba,
maSin dila Cems TbilisSi
simRerebiT Tendeba.
misamReri: kadri kinofilmidan `abezara~
Tbilisic xom simReraa,
agaRelvebs, gadagwvavs! aqtivoba: maswavlebeli sTxovs bavSvebs, Seas
uTbilisod saqarTvelo rulon simRera Tbilisze da kiTxvebiT amowu
zRaparSiac ara mwams. ravs Temas:
1. sulxan cincaZis romeli nawarmoebebi gaxsovT?
sanapiros xeivani, 2. romel Janrs ekuTvnis nawarmoebi?
tirifebi, verxvebi, 3. romel cekvas mogagonebT simRera?
rom SemeZlos, rogorc satrfos, 4. ras isurvebdi Seni qalaqisTvis?
moval, Semogexvevi. 5. daasaxele simebiani kvartetis sakravebi.
misamReri:
Tbilisic xom simReraa,
agaRelvebs, gadagwvavs...
modudunebs, modis mtkvari,
leqss CurCulebs Wadari,
besikiviT mReris qari,
siyvaruliT damwvari. petre gruzinski _ qarTveli
poetii. mis leqsebze dawerilia
misamReri: bevri qarTuli simRera.
Tbilisic xom simReraa,
agaRelvebs, gadagwvavs... p. gruzinski
mosmena: s. cincaZe. simRera `Tbilisis dila~.
mousmine simReris minus fonogramas da imRere TviTon.
informaciisTvis:
sulxan cincaZe (1925-1991 w.w.) XX saukunis cnobili qarTveli kompozi-
toria. mas dawerili aqvs opera `gandegili~, baletebi: `demoni~, `dali da
monadire~, simfoniebi, koncertebi da piesebi sxvadasxva instrumentisaTvis.
cincaZes ekuTvnis musika qarTuli filmebisaTvis: `abezara”, `WriWina”, `maia
wyneTeli”, `Tojinebi icinian”, `baSi-aCuki~, `jariskacis mama~. mis mravalfe-
rovan SemoqmedebaSi gansakuTrebuli adgili eTmoba sakvarteto Janrs. po-
pularulia cincaZis sakvarteto miniaturebi, romelTa umravlesoba xalxur
Temebzea Seqmnili: `lale~, `indi-mindi,~ `urmuli~, `saWidao~, `mwyemsuri~ da
sxva. saqarTvelos saxelmwifo erovnuli simebiani kvarteti sulxan cincaZis
s. cincaZe saxels atarebs. wlebis manZilze, sulxan cincaZe iyo vano sarajiSvilis saxe-
lobis Tbilisis saxelmwifo konservatoriis reqtori.
musikaluri leqsikoni:
miniatura (miniatura) italiuri sityvaa da niSnavs `mcires~, musikaSi _ patara piesas.
53
"Tbilisis dila" teqsti petre gruzinski
musika sulxan cincaZe
54
55
აქტივობა - კილო და ტონალობა
maJori გაიხსენე და გაიმეორე
gaimRere bgeraTa rigi aRmavali da daRmavali mimarTulebiT:
do-dan do-mde erTmaneTis miyolebiT Sesrulebul mwyobr bgeraTrigs gamas vu-
wodebT. Tu gamoviyenebT CvenTvis ukve nacnobi tonebisa da naxevartonebis sqemas.
aseTi gamebi SegviZlia avagoT `re~-dan, `mi~-dan da a.S. vnaxavT, rom miviRebT sxvadasx-
va elferis bgeraTrigs. am gansxvavebul, mravalferovan gamebs kiloebi, tonalobebi
ewodebaT. `do~-dan agebul gamas sxvagvarad do maJors uwodeben. maJori franguli
sityvaarudsauldiidxasl, xmutrkiiscimeRserniaS-anravyiss. xmeusikaSi maJorul gamas mxiaruli da naTeli xmo-
#vaneba aqvs. œ œ œ œ œœ œ œ œœœœ œœœœ œ œ
& 1/2-toni
42 œ 1/2-toni
# 1œjtonœi œ œ œ œdo reœ . mi fœaj œsol lœ a œsi œdo œ
& œ. ( œ
(
(
(
(
(
11 11 1
1 1 1/2 1 1 1 1/2
do maJori gaimRere gama do maJori da sol maJori.
do maJori wwww
wwww
& w wsol maJori w w
w w
sol maJori
# w
&w
la minori-bunebrivi
gaaormage do maJoris bgerebi da Seasrule jer legatoze, Semdeg stakatoze taSis
& w w w w w w w wayolebiT. gaixsene, ra aris legato da stakato
mi minori-bunebrivi
# w w w w w w w
&w
la minori-harmoniuli
& w w w 56 w w #w w
w
mi minori-harmoniuli
ბუნებრივი და მექანიკური ხმა-ბგერები-2 გაკვეთილი 10
resursi: moswavlis wigni; audio da videomasala. xangrZlivoba: 45 wT.
1. ritmuli moTelva: gakveTili iwyeba ritmuli moTelviT – zoma 2/4.
2. ritmul-intonaciuri savarjiSo: taSiT da kakuniT, bavSvebi gamoxataven ritmul
suraTs da hyvebian xmiT (marcvlebis dasaxelebiT). axla ukve, savarjiSos Seasruleben
rigebis mixedviT _ I da II rigi.
42 œ œ œ œ œ œ œ œ œ. œj 3 œœœ
œœœœ
1 42 ˙ œœ œœœ œ œœ ˙
3. simReris Seswavla: g. yanCelis simRera `qafCa da aguri~ multfilmidan `jadosnuri
kvercxi~.
Canaaqwterivsobsaxvmaodua42ssmxœivnaeœxdmaa-œgbagneaœrsxazvaœev. esxTmœxao-œbvgsermaeTbœi,:œammaœoswiaœcvnlœoenbexœlmeiœbibaœdvSavœ3embiœsusaœasjdmea‰ngionnebmsoacuedmiuol-
sityvebsa da2 mu42siœk.alur nawœjarmo˙ ebebs. œœœ œ œj ‰
mousmine sxvadasxva xma-bgeras, amoicani da isaubre maT xasiaTze, ganwyobaze da
miusadage Sesabamisi ganmartebebi:
1. bzuili, frena, kbena (bziki); œj
ssaxgvnadebaissxvear42xTmmœaajunreTœi,zyevdiraœrijltyim,œsisigxœnmaelbœii,(mseœaquabnairœkui r(qœialxœmaeqbœiis)œ;xmœebi); œj
2. œ
3.
4. Sriali,3zu42zuœni, Rmuili, qrœoj lœva (buneœbjis xmebi). œj œ œ
œ œ.
mousmine musikas da miusadage, romel mosmenil xma-bgerebs mogagonebs nawar
moebebi?
1. n. rimski _ korsakovi. `kelas gafrena~ (bziki);
2. t. ymaankCoevleri.i4s2.ismœiRmœefroœan`iœqaaifnœ CDaœ d(qœaalaœgauqirœ).;i~ (mœeqœanœikœuri 3 œ. œ œj œ œj
3. g.
xœmeœbiœ);
4. j. rosini. opera `vilhelm teli~. uvertiura (bunebis xmebi). œj œj
4 42 œ œ œ. œ œ œ œ
œ œ
1. romelia maTgan vokaluri da romeli _ instrumentuli nawarmoebi?
2. rraomteelmipaSima42aTd˙gawaenrsiollioT, ikTamoeeruulliœin, aswaaorrŒmkoeesbti?ro,œ saoperœ o Tu s˙ agundo nawarmoebi?
3.
4. ra musikaluri xerxebiT aRwevs kompozitori ama Tu im ganwyobisa da mxatvruli
saxis Seqmnas? bavSvebi msjeloben melodiaze, ritmze, harmoniaze, tempze, tembrze…
amodiacmnaotnebaimTniaawq43atrœimvooebœbae:bmiaœsswaœavvtloœe.rbeeœlbiœidbaavmSœivuœesbœasdsaTœgxooœnvmsaœ,Tmuœfsoikœtiosœ exœbasœs.ia˙T. is mixedviT, Tavad
5
43 ˙ œ œ œ œ œ œ. œ œ. œ œ œ ˙ Œ
gaavle asociaciuri kavSirebi musikasa da vizuals Soris
g. yanCeli n. rimski-korsakovi j. rosini t. makoveri
57
სიმღერის შესწავლა: simRera multfilmidan `jadosnuri kvercxi~. w
? w w w w w“ქაფჩა და აგური” w
kompozitori g. yanCeli
? qafCa da aguri, kviridan kviramde, w
w w wdoqSi ki Rvino dgas piramde.
saqme arsad gaiqceva am Tvisaa xvalec,
Rvinos droze Tu ar dalev,
# daZmardeba male.
&
aba he, movdivar. esa var, raca var,
gWirdebiT. giSveliT vficavar.
& b soflis tvirTi mxrebze avikide,
ar gegonoT vinmes SevuSinde,
cxra amdeni miwis qveS var kidev hei.
g. yanCeli Seubere saqme aRar icdis,
# sityvas ityvi ar Wirdeba fici!
& qici, qici, qicmacuric vici hei.
& bmosmena: gia yanCeli. `qafCa da aguri~. mousmine simReris minus fonogramas da imRere.
mosmenisas minus fonogramaSi bavSvebi amoicnoben aguris dartymis xmebs da aRniSnaven, bune-
brivia xmebi Tu meqanikuri.
&w w w ?
&w w w w w w
& w b w wkadrebi multfilmidan `jadosnuri kvercxi~
& w # w wაქტივო# wბა - w wინტერვალი. გ#აwიხსენეwდა გა#იwმეორwე b w
lagTaivniuxrseinsoiTtyivnataedravsaalzeo&bgia.dwmoandZiSwluasloerdb wsb,ggearnwassxvSaovrebbwiassi, nmatwneZrilvas#lwniiSenwaonvwsd.eba.winterb wvali w bw
gavixsenoT sami intervali
&w w ww ww ww ww ww w w
w
prima sekunda tercia
intervalebis saxelwodebebic laTinuri sityvebia. prima niSnavs pirvels, sekun-
da - meores, tercia - mesames.
keTilxmovan intervals konsonansi ewodeba, arakeTilxmovans – disonansi.
gaimRere intervalebi da gansazRvre, romeli JRers keTilxmovnad da romeli ara?
romelia konsonansi da romeli disonansi?
58
qafCa da aguri
simRera multfilmidan `jadosnuri kvercxi"
& ### cocxlad ∑ kompozitori: gia yanCeli
44 .. ∑∑
& ### 44 .. œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œœœœœœœœœœœœœœœœ œ œ œ œ
œ œ œ œ
f œœ œœ œ œœ œœ œœ œœ œœ œœ œœ œœ œœ œœ
? ### 44 .. œ œœœœ œœœœ
œ œ
& ### ∑ ∑ ∑
& ### œ œ œ œ œœœœœœœœœœœœœœœœ œœœœœœœœœœœœœœœœ
œ œ œ œ
? ### œœ œœ œœ œœ n œœ œœ œ œœ œœ nœœ œœ œœ œœ
œœœœ nœ nœ œ œ œ
œ œ
& ### ∑ F1. 2.
∑ .. Ó Œ œj œj
& ### nœ nœ .. nœ qaf -Ca
nœ nœ
œ œ œ œ œ œ œ œ œ
œ œ œ œ œ œ
? ### n œœ œœ œ œœ œœ n œœ œœ œ œœ œœ .. n œœ œœ œ œœ œœ
nœ nœ nœ
œ œ œ œ œ œ
59
& ### ˙. j œj ˙. œj œj œ j œj œ œj œj
œ œ
da a - gu - ri kvi-ri - dan kvi-ram - de doq - Si
###
& ‰ œœ.œ ‰ ‰ œœ.œ ‰ œœ.œ ‰ œœ.œ ‰ ‰ œœ.œ ‰ œœ.œ ‰ œœ.œ ‰ ‰ œœ.œ ‰ œœ.œ
F œœ.œ œœ.œ œœ.œ
? ### œ œ œ œ œœœœ œœ œœ
& ### œ j œj œ œj œj w ∑
œ
ki Rvi - no dgas pi - ram - de.
& ### ‰
œœ.œ ‰ ‰ œœ.œ ‰ œœ.œ ‰ ‰ œœ. ‰ œœœ. ‰ œœœœ. ‰ nœœ.œ ‰ ‰ œœœ.œ ‰ œœœ.œ
œœ.œ n œœ. œœ.œ
? ### œ œ œ œ œ œ œ nœ œ œ œ œ
& ### œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ ˙ ˙
saq - me ar - sad ga - iq - ce - va am Tvi - sa - a xva - lec,
& ### ‰ œœœ.œ ‰ œœœ.œ ‰nnœœœœ. ‰ œœœœ. ‰ œœœ. ‰ œœœ. ‰ #œœ.œ ‰ œœ.œ ‰ œœœ. ‰ œœœ. ‰ œœœ. ‰ œœœ. ‰ nœœœ. ‰ œœœ. ‰ œœ.œ ‰ œœ.œ
? ### œ œ œ œœœ œ œœœœ œ œ œ œ
œ
& ### œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ ˙ ˙
Rvi - nos dro - ze Tu ar da - lev aZ - mar - de - ba ma - le.
& ### ‰ œœœ.œ ‰ œœœ.œ ‰nnœœœœ. ‰ œœœœ. ‰ œœœ. ‰ œœœ. ‰ #œœ.œ ‰ œœ.œ ‰ œœœ. ‰ œœœ. ‰ œœœ. ‰ œœœ. ‰ nœœœ. ‰ œœœ. ‰ œœ.œ ‰ œœ.œ
? ### œ œ œ œœœ œ œœœœ œ œ œ œ
œ
60
& ### ∑ ∑∑∑
& ### œœœœ œ œ œ œ œ nnœœœ œ œ #œ œœœ œ œ œ œ œ #œœœ œ œ œ œœœ œ œ œ œ œ œœœ œ œ œ œ œœœ.œ ‰ œœœ.œ ‰ œœœ.œ ‰ œœœ.œ
n
? ### œ œœ œ œ œ œ œ œœœ œ œ œ œ
œ
& ### ∑ ∑∑
& ### œœœœœ œ œ œ œ nnœœœ œ œ #œ œœœ œ œ œ œ œ #œœœ œ œ œ œœœ œ œ œ œ œ œœœ œ œ œ
œ œœœ œ œœœ
? ### œ œœ
œ
& ### .. ∑ ∑∑
& ### .. œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œœœœœœœœœœœœœœœœ œ œ œ œ
œ œ œ œ
? ### .. œ œœ œ œœ œ œœ œ œœ œœ œœ œœ œœ œœ œœ œœ œœ
œœœœ œœœœ
& ### ∑ ∑ ∑
& ### œ œ œ œ œœœœœœœœœœœœœœœœ œœœœœœœœœœœœœœœœ
œ œ œ œ
? ### œœ œœ œœ œœ n œœ œœ œ œœ œœ nœœ œœ œœ œœ
œœœœ nœ nœ œ œ œ
œ œ
61
& ### ∑ 1. 2.
∑ .. Ó Œ œj œj
& ### nœ nœ nœ a - ba
nœ nœ nœ
œ œ œ œ œ œ .. œ œ œ
œ œ œ œ œ œ œ œ œ
? ### n œœ œœ œ œœ œœ n œœ œœ œ œœ œœ .. n œœ œœ œ œœ œœ
nœ nœ nœ
œ œ œ œ œ œ
& ### ˙. j œj ˙. œj œj œ j œj œ œj œj
œ œ
he, mov-di - var e - sa - var ra - ca var gWir-de -
& ### œœ.œ ‰ ‰ ‰
‰ œœ.œ œœ.œ ‰ œœ.œ ‰ œœ.œ ‰ œœ.œ œœ.œ ‰ œœ.œ ‰ œœ.œ ‰ œœ.œ ‰ œœ.œ ‰ œœ.œ
? ### œ œ œ œ œœœœ œ œ œ œ
& ### œ j œj œ œj œj w ∑
œ
biT giS - ve - liT vfi - ca - var.
& ### ‰
œœ.œ ‰ ‰ œœ.œ ‰ œœ.œ ‰ ‰ œœ. ‰ œœœ. ‰ œœœœ. ‰ nœœ.œ ‰ ‰ œœœ.œ ‰ œœœ.œ
œœ.œ n œœ. œœ.œ
? ### œ œ œ œ cresc.
œ œ œ nœ œ œ œ œ
& ### fœr œr œr œr œj œj œj œj œj œj œr œr œr œr œj œj œj œj œj œj
sof-lis tvir-Ti mxreb - ze a - vi - ki - de ar ge - go-noT vin - mes Se - vu - Sin - de
& ### ‰ œœœ.œ ‰ œœœ.œ ‰ nnœœœœ. ‰ œœœœ. ‰ œœœ. ‰ œœœ. ‰ #œœ.œ ‰ œœ.œ
f
? ### œ œœ œ œ œœ
œ
62
& ### œr œr œr œr œj œj œj œj œj œj œŒ Ó
cxra am - de - ni mi - wis qveS var ki - dev hei.
& ### ‰ œœœ. ‰ œœœ. ‰ œœœ. ‰ œœœ. ‰ œœœ.œ ‰ œœœ.œ ‰ nœœ.œ ‰ œœ.œ
? ### œœ œ œœœœ
œ
& ### œr œr œr œr œj œj œj œj œj œj œr œr œr œr œj œj œj œj œj œj
Se - u - be - re saq - me a - Rar ic - dis si-tyvas it - yvi ar Wir - de - ba fi - ci
& ### ‰ œœœ.œ ‰ œœœ.œ ‰ nnœœœœ. ‰ œœœœ. ‰ œœœ. ‰ œœœ. ‰ #œœ.œ ‰ œœ.œ
? ### œœ œ œ œ œœ
œ
& ### œr œr œr œr œj œj œj œj œj Jœ œŒÓ
qi - ci - qi - ci - qic - ma - cu - ric vi - ci hei.
& ### ‰ œœœ. ‰ œœœ. ‰ œœœ. ‰ œœœ. >œœœ Œ >œœœ Œ
œ
? ### œœ œ Œ >œ Œ
œ œ
>œ
mosmena: gia yanCeli. `qafCa da aguri~. mousmine simReris minus fonogramas da imRere.
mosmenisas minus fonogramaSi amoicani aguris dartymis xmebi da aRniSne, bunebrivia xma, Tu
meqanikuri.
63
გაკვეთილი 11-12
მოუსმინე და განასხვავე ხმა-ბგერები
resursi: moswavlis wigni; audio da videomasala. xangrZlivoba: 45 wT.
1. ritmuli moTelva: gakveTili iwyeba ritmuli moTelviT _ zoma 2/4.
2. ritmul-intonaciuri savarjiSo: taSiT da kakuniT bavSvebi gamoxataven ritmul
suraTs. Tavdapirvelad maswavlebeli gamoxatavs ritmul suraTs, bavSvebi imeoreben
taSiT da hyvebian xmiT (marcvlebis dasaxelebiT).
42 œ œ œ œ œ œ œ œ œ. œj 3 œœœ
œœœœ
1meqaaq42ntiki˙uvorbia:xmmoebuis.minœe da ganaœsxvave xma-bgœereœbi. aœmoicaniTœ , romelœia bœuneb˙rivi da romeli
moismineT sxvadasxva xma-bgera, amoicaniT da isaubreT maT xasiaTze, ganwyobaze da
miusadageT Sesabamisi ganmartebebi:
1. mogugune, mWeqare, omaxiani, swrafi (matarebeli).
2i3m4..2sdgjaœreloloiesbœ,agr,asantimœmsoRamzeRriœfvar,iqeClrxaœeiv.,iaTlseai?n,œaWbaiœrk-iWrikiitm(fuœrliiœnvmeoœlZrebaœoi)b.œa, wik-wiki (saaTi)3, (vœideœoj Tick-Tock).
œœ œœ ‰
2kal4u2rimœo.fursamgimneenTtmeubœisj?ikas˙da miusadageT, rœomelœmosmeœnil xma-bgerœebs mogagoœjnebT‰ musi-
1. s. nasiZe. simfonia #5 `firosmani~;
2. z. kodai. opera `hari ianoSi~. siuita `venis musikaluri saaTi~;
3. k. Janekeni. `Citebis simRera~.
ki42deœvj erœTxel moœujsminœeT naœwarmœoebeœbs daœupasuœxeœT kœiTxœvebœs: œj œ œj
3 1. romelia vokaluri da romelia _ instrumentuli nawarmoebi?
324..2rrœaomsealkrnaavweœabri mgoeesbmSiiTœ?gjvxvdœeba matarœjebliœs. moZraobis xma? œj
œ œ
4. sad ismis melodiuri da ritmuli ostinatoebi?
5. amoicani, ra Janris musika gvxvdeba: simRera, cekva, marSi, valsi da a.S.
6. romel nawarmoebSi gvxvdeba tempis TandaTanobiTi mateba?
amodi42acmnaœotnebœaimTœniaawqœatrimvœooebbœae: bmiœasswkœaovlmpeoœb.zeiltioœbraevœbSiveœdbsaœmsiTuxsoavœdsa,gœm3ounsœimkaiTœs. fxaostiœaoTeibœssj.mixœedviT,œjTavad
4 42 œ gaavle asociaciuri kavSirebi musikasa da vizuals Soœrjis œ œj
œ œ œ. œœ œ œ
42 ˙ œŒ œœ˙
43 œ œ œ œ œ. œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ ˙.
5 œs. nasiZe œ œ œ œ œ .z. kodali œ œ . œ œ œ ˙ Œk. Janekeni
43 ˙ 64
მოუყევით ბავშვებს...
olivie mesiani XX saukunis erT-erTi didi frangi kompozitori
_ novatoria. igi xelovnebaSi gakvalul gzebs ar misdevda, mudam
axlis ZiebaSi iyo, iswrafoda ganeaxlebina musikaluri ena. misi
nawarmoebebi gamoirCeva uCveulo ritmebiT da sxvad asxva sakra-
vis tembrTa originaluri SexamebiT. xSirad iyenebda egzotikur
dasartyam sakravebs, aseve eleqtrosakravebsac. axalgazrdobidan
kompozitoris STagonebis wyaro iyo religia, Zvelinduri filo-
sofia da musika, induri ritmebi, egzotikuri qveynebis kultura,
Tanamedrove poezia; swavlobda Citebis galobas da maT `planetis
o. mesiani 1908-1992 udides musikosebad~ miiCnevda. Citebi mesianisTvis bunebis sulis
asaxvaa. mesiani dauRalavad swavlobda jer safrangeTis, Semdeg _ afrikis, aziis, ame-
rikis frinvelebs, akvirdeboda maT qcevas, firze iwerda maT xmebs da SemoqmedebiTad
amuSavebda. amis safuZvelze man Seqmna araerTi nawarmoebi. pirveli piesa iyo `Savi SaS-
vi~ fleitisa da fortepianosaTvis (1952), Semdeg `Citebis gaRviZeba~ fortepianosa da
orkestrisTvis, `egzotikuri frinvelebi~ fortepianosa da 18 sakravisTvis, 13 safor-
tepiano piesisgan Semdgari cikli `frinvelebis katalogi~, sadac mogrovebulia kldis
lurji SaSvis, ruxi bus, tyis torolas da sxva frinvelTa xmebi.
mesiani ambobda: `mZime da sevdian fiqrTa moZalebis Jams, sxva ra gza da gamosavali
arsebobs, Tu ara miaxloeba frinv elTa galobasTan tyeSi, mindvrebSi, mTebsa Tu zRvis sa-
napiroze? CemTvis swored iq cocxlobs musika~.
mosmena: olivie mesiani. `egzotikuri frinvelebi~
mousmineT musikas da STabeWdileba gamoxateT piqtogramebiT. romeli nacnobi sakra-
vebi JRers am nawarmoebSi?
maswavlebeli kidev erTxel asmeninebs o. mesianis `egzotikuri frinvelebs~ da
k. Janekenis `Citebis simReras~ da sTxovs bavSvebs, Seadaron ori nawarmoebi erTmaneTs,
ipovon msgavseba da gansxvaveba.
1. ra aqvs saerTo am or nawarmoebs?
2. ra gamomsaxvelobiTi xerxebiT gadmoscems TiToeuli kompozitori frinvelTa
intonaciebs?
3. ra gansxvavebaa am or nawarmoebs Soris?
4. rogor fiqrobT, musikis Sinaarsisa da ganwyobis mixedviT, romeli nawarmoebia
ufro Zveli da romeli _ axali? ratom fiqrobT ase?
5. ra ganwyobas giqmniT nawarmoebebi?
o. mesiani 1908-1992 w.w. k. Janekeni 1485-1558 w.w.
meoce saukunis frangi aRorZinebis xanis frangi
kompozitori kompozitori
65
თემა: ბუნება და ტექნიკა მუსიკაში
ქვეთემა: მექანიკური ხმები
mizani: mosmenili xma-bgerebis amocnoba, gansxvaveba, Sedareba, maT xasiaTze, ganwyobaze, musi-
kis gamomsaxvel saSualebebze msjeloba, mosmenil musikalur fragmentebSi xma-bgerebis amoc-
noba, sxvadasxva kompozitorTa nawarmoebSi meqanikuri xelsawyoebis (musikaluri saaTebi da
zardaxSebi, meqanikuri Tojinebi, metronomi, da sxva) JReradobis amocnoba da ama Tu im mxa-
tvruli saxis Sesatyvisi musikalur-gamomsaxvelobiTi xerxebis daxasiaTeba.
misaRwevi Sedegebi: mus.sab.4,5
42 œ œ œჰაიœ დნœიœს œმეœქაœნ.იკური œსjაკœრაœ3ვœებœი გაკვეთილი 13
œœœ
r1 esu42rs˙i: moswavlis wigni; audio da videomasala œ xangrZlivoba: 45 wT.
œ œ œœœ œœ ˙
1. ritmuli moTelva: gakveTili iwyeba ritmuli moTelviT _ zoma 2/4.
2. ritmul-intonaciuri savarjiSo: maswavlebeli taSiT gamoxatavs ritmul suraTs
da bavSvebi imeoreben, yvebian xmiT marcvlebis dasaxelebiT.
42 œ œ œ œ œ. œ œ œœœœœ œœ œ 3 œ œj ‰
œ
2 TrheabiidTnœpijos pmueq˙lanarikuulrii gsaaxkdraavreboœik:omkeo-1sœ8stsaiulkœiusnmiesqaIIninkauxerviœarsaSkireavvreboiœp:jamSuis‰igkaanlsaukrui-
42 œ.
saaTi, meqanikurad marTuli miniaturuli organi, meqanikuri musikalu-
ri saTamaSoebi-Tojinebi, musikaluri zardaxSebi.
SeZlebul fenebSi did interess iwvevda ZviradRirebuli meqanikuri
ma warmi4o2. hmaaœidjdgnienœemolursmgiaak,naiisœ.TjFhlaöantie.dnaœnuvmhsart, drœsaaidweelarœcmaatmkeuoœqsnmiipkkoauzrœTitiavopirrsœoimagm,œrevgeesoœnibissrœmikislRœmawuseisvkieukbairœljiguaserkrœoiTlsiaiaasnTeebeœrubjTils-TierviiyTso-.
mn3ei2kgun3oarbwaiarr42osmrosœgeuabrniedbmari,sarTvœoavlimsgsavcaaa.rTiiemœbmjipeeqsrawnœoiiorkduerdSii,hsariaœodajTdniiesssTaœmcvu. issii..kihi.TaihdaaJindiR,nemruanegbSurœejqlemlinyaoTmœ.auvasasidekaSeesaitgœqremrenTahavhzeaiimsdeTnqiaasn-
orkestrs xelmZRvanelobda, aqve gaicno gamomgonebeli nemeCi (1750-1806). swored man
Seqmna meqanikuri organebi da didi saaTebis qveda nawilSi CarTo meqanizmi, romelic
winaswar daprogramebuli intervalebiT sxvadasxva xmovanebebs qmnida. nemeCis organebis
dnaiwaaprazmoo42enbieœbdiaœ.amxelœqoaneœibkiuœTrm3œa oqtava iyo. haidnma am axali œm3seaquœaknuiœkn.ueerbiSœiscakaœrrjavdeœabkiasrTgveisœsjaSqetqumnaa-
sœakrœavebœm.a daœsaœaTœebmœa Semdœeg
loba. kompozitorebi dResac qmnian nawarmoebebs, sadac meqanikur sakravebs baZaven.
4 b42avSœvebi uyureœben videokoœlaJs `meœq.anikurœi sœaaTeœbi~. œ œj œ œj
maswma42ovls˙meebneal: hiagidaanxissenpeibessehbaiidmenqiœasnsiikmufroiŒnoiarsg#ani1s0T1 v`œissa.aTi~. bœavSvebi a˙moicnoben, romel
meqanikur sagans baZavs kompozitori.
meToduri miTiTeba: gakveTilis mizania, bavSvebma mousminon musikas, amoicnon meqa-
nikuri xmebi da isaubron nawarmoebis Sinaarssa da ganwyobaze. bavSvebma unda gaacno-
bkiiTerxovenb,43srdœaaxaemroœxweubriœTavsqœmTniesmœa.kso. mœpoœzitorœ iœ mœusikœaSi œmeqaœnikœur œxmœebœs. œmas˙w.avlebeli svams
5
daSlilL43MfM˙rSa:gmbeanvtSveebœbsi auawsymoeœnbeenn.fœragœmenœts i. haiœd. nisœ sœim. ebiaœniœ kvaœrtet˙idan daŒ LMMS-Si
66
გაკვეთილი 14 ბეთჰოვენის მეტრონომი
resursi: moswavlis wigni; audio da videomasala. xangrZlivoba: 45 wT.
1. ritmuli moTelva: gakveTili iwyeba ritmuli moTelviT _ zoma 2/4.
2. ritmul-intonaciuri savarjiSo: savarjiSo ix. moswavlis wignSi gv. 26.
beThovenis metronomi: metronomi berZnuli sityvaa. metron
niSnavs zomas, nomos kanons. metronomi qanqariani xelsawyoa,
romelic dartymebiT aRniSnavs drois mcire monakveTebs. mas
iyeneben musikaSi nawarmoebis zusti tempiT Sesasruleblad,
aseve, laboratoriaSi zusti gazomvebisTvis. msgavsi xelsaw-
yoebi jer kidev me-17 saukuneSi Seiqmna, xolo 1816 wels avs-
trielma ostatma i.melcelma gaaumjobesa da Seqmna Tanamedro-
ve metronomis saxe. l. van beThoveni,
romelic kargad icnobda i. melcels, mas
kanoni miuZRvna, xolo Semdeg, es kanoni
safuZvlad daudo #8 simfoniis II nawils.
l.v. beThoveni kanoni ase imRereboda: „ta, ta-ta, ta-ta-
ta… o, melcelo, Cemo sayvarelo“.
beThovenma simfonias `patara simfonia~ uwoda da stiliT haid-
nis simfoniebs gavs.
II nawilis mxiaruli, bavSvuri Tema gabmulad JRers akordebis
ritmulad Tanabari pulsaciis fonze, romelic metronomis imi-
tacias axdens. melcelis metronomi
mosmena: l. van beThoveni. simfonia #8, II nawili .
maswavlebeli sTavazobs bavSvebs, mousminon simfonias da upasuxon kiTxvebs:
1. rogori xasiaTisaa es nawarmoebi?
2. ra sakravebi asruleben?
3. sad ismis metronomis xma: melodiaSi Tu ritmSi?
4. sad gvxvdeba ostinato: melodiaSi Tu ritmSi?
5. ra musikaluri xerxebiT aRwevs kompozitori meqanikur JReradobas?
6. rogori JReradobebi gesmiT harmoniaSi _ konsonansuri Tu disonansuri?
mosmena: d. ligeti. `simfoniuri poema 100 metronomisaTvis~.
Semdeg, maswavlebeli asmeninebs bavSvebs d. ligetis `100 metronomis simfonias~ da
svams kiTxvebs:
1. amoicaniT, nawarmoebSi namdvili metronomi JRers Tu misi imitacia;
2. aRwere, rogor viTardeba `metronomebis musika~?
yuradRebas miaqceven nawarmoebis dasasruls da Seadareben i. haidnis #45 `gamosa-
Txovar simfonias~. maswavlebeli gaaxsenebs haidnis aRniSnuli simfoniis finals.
bavSvebi uyureben videoebs:
1. d. ligeti. `simfoniuri poema 100 metronomisaTvis~;
2. i. haidni. #45 `gamosaTxovar simfonia~. finali;
3. „Pipe Dream“ – gakveTilis bolos uyureben videos da amoicnoben, meqanikuri xmebi JRers
Tu bunebrivi.
meToduri miTiTeba: gakveTilis mizania, bavSvebi daakvirdnen, amoicnon sxvadasxva
kompozitoris nawarmoebebSi meqanikuri xelsawyoebi da maTi imitacia. daadginon, ra
xerxebiT aRweven isini am JReradobebs.
67
42 œj œ œj œ მœუსიœკალœ ურœი ზაœრœდაœხშœა œ œj œ გაკვეთœjილი 15
r3esur42siœ: moswavlœ is wigniœ;jaudœio da viœdjeomaœs.ala. œj œ xangrZœlivoba: 45 wT.
1. ritmuli moTelva: gakveTili iwyeba ritmuli moTelviT _ zoma 2/4.
2. ritmul-intonaciuri savarjiSoebi: maswavlebeli agrZelebs samrigiani ritmuli
savarjiSos Seswavlas. bavSvebi taSiT gamosaxaven pirvel rigs.
42 œ œ œ œ œ œ œ œ œ. œ œ œ œ 3 œ œj œ œj
œ œ œ œ.
3. s42imœReris Seswavœla: saaxalwlœ o simRœe.ra WeœWishœ YouœA Meœrry Christmœjas.œ œj
4 musikaluri zardaxSa:
42 ˙ `bzrialua~y;umroeubesnmevœniednemouss: iŒak.asl, iamdsjoveilœso“bmeuns, ipkaaœsluuxorbienza˙kriTdaxxvSeab”s:da J. bizes
1. romeli meqanikuri sakravis an sagnis xma ismis? ra aniWebs piesebs meqan-
ikur xasiaTs?
2. rogoria xmebi: gabmuli, wyvetili, gaSlili, mReradi, naxtomiseburi?
za4r3daœxSa œ xas3iœ.aaTdsœaardeabœeg.nannwœaywoœarbamzoee.bœebœs œerTmœaneœTs dœa sœaubrœoœbeœn Tœ iT˙o.eulis Sinaarsze,
m5eq4ba.anvri43Skauvm˙erubiJsRiTkeiarTlaodueroœuiblexbiesrx?xerelœobsigTaowr(ymoieœalsrmoiœodtZimraiœ,a: romoibtnasomitg,rohœana.fruimrkoiuœn, eliœrai,.TdxgiavznaœairmToiœkvgaaa)nmgioœaTxdaumtocas˙vvcaelenm.esbkadoŒim?pozitori
informaciisTvis: J.bizes simfoniuri siuita `bavSvebis TamaSebi~
Sedgeba 12 piesisgan. igi naTlad asaxavs sxvadasxva TamaSs. siuitis me-
ore piesa cocxlad gadmogvcems bzrials, trialsa da brunvas. siuita
daiwera 1871 wels fortepianosTvis oTx xelSi, arsebobs ramdenime
piesis avtoriseuli saorkestro versiac. 1955 wels jorj balanCinma
siuitis musikis mixedviT baleti dadga.
`musikaluri zardaxSa~ a. liadovis safortepiani piesaa, romelSic
kompozitori baZavs musikaluri zardaxSis JReradobas. kompozitorma
J. bize piesis meqanikur xasiaTs xazi gausva miniSnebiT `auto-
maticamente~, e. i. `avtomaturad~. es aris piesa saTa-
maSo dasaqoq musikalur yuT-zardaxSaze.
musikalur zardaxSebs axasiaTebs maRali registris `miniseburi~,
wkriala JReradoba, erTferovani dinamika, xSiri da zusti ganmeore-
bebi.
bavSvebi gaixseneben, ra aris registri da dinamika.
a. liadovi
uyureben videos
1. mocartis operidan `jadosnuri fleita~ – papagenos a da papage-
nas scena, romelic musikaluri zardaxSis xmebiT iwyeba;
2. videokolaJi musikalur zardaxSebze.
musikaluri zardaxSa
68
მექანიკური საკრავები
Zveli musikaluri zardaxSebi, arRani, romlebic msgavs meqanizmebzea Seqmnili
fonografi gramofoni arRani T. edisoni da misi fonografi
informaciisTvis: fonografi berZnuli sityvaa da xmis Caweras niSnavs. is meqanikuri bger-
aTCawerisa da bgeraTwarmoebis xelsawyoa, romelic gamoigona Tomas edisonma 1877 wels. bgera
iwereboda lilvakze Semoxveuli kalis kilitaze, membranasTan dakavSirebuli nemsiT, kilitis ze-
dapirs nemsi kawravda. bgeraTa warmoebis dros, RarSi moZravi nemsi irxeoda da masTan dakavSire-
buli membrana bgeras gamocemda. gaumjobesebul fonografs XX saukunis 30-ian wlebSi iyenebdnen
diqtofonis saxiT, fonografis safuZvelze Seqmnili iyo gramofoni da patefoni, romlebic XX
saukunis 40-50-ian wlebSi Secvala eleqtomeqanikurma da magniturma Camwerma, eleqtrofonma,
magnitofonma da sxv.
saSobao-saaxalwlo simRerebi
"We Wish You A Merry Christmas"
simReris Seswavla _ro"WmeelWsaisch You A Merry Christmas" _ XVII saukunis inglisuri xalxuri
saSobao simRera, saSobaod ingliseli didgvarovnebi Rarib mosaxleobas
umRerodnen da saCuqrebs urigebdnen.
Good tidings we bring We won’t go ‘til we get some
To you and your kin; We won’t go ‘til we get some
Good tidings for Christmas We won’t go until we get some
And a happy New Year! So bring it out here!
We wish you a Merry Christmas We wish you a Merry Christmas
We wish you a Merry Christmas We wish you a Merry Christmas
We wish you a Merry Christmas We wish you a Merry Christmas
And a happy New Year. And a happy New Year
Bring us pudding We wish you a Merry Christmas
Bring us pudding We wish you a Merry Christmas
Bring us pudding We wish you a Merry Christmas
And a cup of good cheer And a happy New Year.
mosmena: "We Wish You A Merry Christmas".
bavSvebi usmenen minus fonogramas da mRerian.
69
We wish you a merry Christmas
& b 43 ∑ ∑ ∑ ∑ ∑ .. œ
We
& b 43 œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œœ œœ œœ ˙˙ .. œ
f
? b 43 ∑ œ #œ œ ˙ œ œœœ ˙ .. œ
f œj œj œj œj œ œ œ œ œj œj œj œj œ œ œ œ œj Jœ œj œj
&b œ
you a mar - ry Christ - mas, We wish you a mar - ry Christ - mas, We wish you a mar - ry
wish
&b œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ
?b œ œ œ ˙ œ œ œ nœ œ ˙ œ Aœ œ #œ œ
&b œ œ œj œj œ œ œ ˙ F œœ œ ˙ œ
Christ - mas, And a hap - py new year! œ ti - dings we brings, To
glad
& b œ œ œ œ œœ œœ œœ ˙˙ œ œœ œ ˙œ
F
?b œ œ œ œœœ ˙ Œ œ œ. œ. œ. #œ. œ. nœ. œ.
&b œ œ œ ˙ œ œ œj œj œj œj œ œ œj œj œœ œœ œœ ˙˙ ..
you and your kin, We wish you a mar - ry Christ - mas, And a hap - py new year!
&b œ œ œ ˙ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œœ œœ œœ ˙˙ ..
? b œ. œ. œ. nœ. œ. œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ ˙˙ ..
meToduri miTiTeba: maswavlebels saSobao-saaxalwlo simRerebi SeuZlia, survilisa-
mebr, Seasw avlos sxvadasxva gakveTilze
70
42 œj œ œj œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œj œ œj
3 42 œ œ œj მœექანიკœjურœი. თოჯინებიœj გაკვეთილი 16
resursi: moswavlis wigni; audio da videomasala œœ
xangrZlivoba: 45 wT.
sav21a..rrrjiiittSmm4o2uusllœmi-eiœomnortœTeoendœlaacvœami:eugœsraakimœvesearTœviiaglreœjib. iiisSwoySœeeebbsœiaw:arœmvailstœawmsau.vllixœie.bmgeœ3olakTiœveelaTœgv.irilTZieœl_11ezœ-bj1os2msaœa2m/r4i.gœijani ritmuli
4 42 œ œ œ œ. œ œ œ œ œj œ œj
42 ˙ œŒ œœ˙
3. simReris Seswavla: saaxalwlo simRera "Deck the Halls!"
meqanikuri Tojinebi: maswavlebeli bavSvebs uCvenebs videoebs:
1. pi43.. Cœaikoœvskiœ. baœletœi. `mœakœnatunœa~œ, `œferœia dœ raœJesœcekœvaœ~ œ(saœmi ˙T.ojinas SesrulebiT);
2.
baieri. baleti `feria-Tojina~;
5 3. p. Caikovski. baleti `maknatuna~, `feria draJes cekva~ (maknatunebis SesrulebiT);
4. J43. o˙fenbaxi.œoperaœ`hofœmanœis zœRaprebœi.~, Tœojœi. na oœ lœ impœias s˙imRera.Œ
meToduri miTiTeba: bavSvebi uyureben videoCanawerebs, saubroben da msjeloben Ti-
Toeul fragmentze. gakveTilis mizania, bavSvebma amoicnon
musikaSi meqanikuri sawyisi da moZraobebi; ganasxvaon erTmane-
Tisgan vokaluri, instrumentuli da musikalur-Teatraluri
Janrebi: baleti da opera; daadginon, raSi vlindeba meqaniku-
ri sawyisi: vokalSi, scenur moZraobebsa Tu instrumentul
musikaSi; ramdenad emTxveva scenuri moZraobebi instrumen-
tul Tanxlebas. maswavlebels SeuZlia, es nawarmoebebi au-
p. Caikovski. `maknatuna~ dioCanawerebis saxiTac moasmeninos bavSvebs da SesTavazos,
Tojinebis moZraobebi grafikuli xaziT gamoxaton.
p. Caikovski J. ofenbaxi i. baieri
i. baieri. Tojinas cekva J. ofenbaxi. Tojina olimpias simRera
mosmena: s. gubaidulina. `musikaluri saTamaSoebi~. bavSvebi ismenen safortepiano piesebs
da msjeloben.
71
simReris Seswavla: "Deck the Halls!"
Deck the Halls!
inglisuri xalxuri saSobao simRera
& bb 44 .. œ. œj œ œ œ œ œœ œ œ œ œ œ. œj œ œ ˙
Deck the halls with boughs of hol - ly! Fa la la la la la la la la!
See the blaz - ing
Fast aw - ay the yule be - for us! ˙˙ ˙ ˙˙
old year pass - es!
? bb 44 .. www
www
& bb œ. œj œ œ œœœœ œ œ œ œ œ. œj œ œ ˙ œ. œj œ œ
Tis the sea - son to be jol - ly! Fa la la la la la la la la! Don we now our
join the cho - rus!
Strike the harp and lads and las - ses! ˙˙ ˙ ˙˙ Foll - ow me in
Hail the new, ye www Sing we joy - ous
? bb www w
& bb œ. œj œ œ œ nœ œ œœœ œœ˙ œ. œj œ œ
gay ap - par - rel! Fa la la la la la la la la! Troll the anc - ient
mer - ry mea - sure! w œœ˙ While I tell of
Heed - less of the
all to - get - her!
www
? bb ˙ ˙
& bb œ gameoreba 3 -jer
yule - œ œœ œ œ œ œ œ. œj œ œ ˙ ..
yule -
winds tide car - ol! Fa la la la la la la la la!
tide treas - ure!
? bb www and wea - ther! ˙˙
œ œ ˙˙˙ ..
mosmena: inglisuri saSobao simRera "Deck the Halls!". minus fonograma.
72
3 42 œ œ œj œ œj œ. œj œ œ
თემა: ბუნება და ტექნიკა მუსიკაში
42ქmiვzეœaთniეœ: მmაœo:sბmœუenნiეœlბiრœ იxვmœaი-bხœgმeეrბeœიb.is œœœœ 3 œ œj œ œj
amocnoba, œ œ œ œ. xasiaTze,
gansxvaveba, Sedareba. maT
ganwyobaze, musikis gamomsaxvel saSualebebze msjeloba. mosmenil musikalur
42 œ œ œ œ . j jfragmentebSi xma-bgerebis amocnoba, samyaros bunebrivi xmebis mosmena da am xmebis
œ œ œ œ œ œ œ4 gamoyenebiT musikaluri kompoziciebis Seqmna LMMS programaSi.
misaRwevi Sedegebi: mus. sab. 4.5. mus. sab. 1.2.3
42 ˙
œŒ œœ ˙
მუსიკალური რიტმი, მელოდია, ტემპი გაკვეთილი 17
resursi: moswavlis wigni; audio da videomasala. xangrZlivoba: 45 wT.
su43r21..aœrTriisttmmmauuœrllcvi-ilmnœoetbToieœsnladcvaiasœ:uag.rxaeiklvsœeeaTbvœiaiTrlj.iiiSwoœyeebœbia:œrbaivtSmœvuebliœitmaoSœTiTelœdvaiTkœa_kuœznoiœTmaœa3s/r4˙u.. leben ritmul
5 œ œ œ œ œ œ. œ œ. œ œ œ ˙ Œ
43 ˙
3. simReris Seswavla: saaxalwlo simRerebis gameoreba
aqtivoba. mousmine da isaubre musikaze. bavSvebi usmenen sam
nawarmoebs, amoicnoben bunebriv xmebs musikaSi, msjeloben rit-
mze, melodiur xazsa da harmoniaze; TiToeul musikalur frag-
ments miusadageben Sesabamis winadadebas.
1. f. Sopeni. noqtiurni #2 op 9.
a. rogoria nawarmoebis melodiuri xazi: gaSlili, mRera-
di Tu wyvetili? mdorea Tu naxtomebi gvxvdeba?
b. rogor ganwyobas gamoxatavs melodia?
g. rogoria ritmi _ dinji, Tanabarzomieri, sinkopirebu-
li, mkveTrad aqcentirebuli? f. Sopeni
d. rogoria tempi _ neli,zomieri Tu Cqari?
maswavlebeli yuradRebas amaxvilebs konsonans da disonans intervalebze _ saw-
yis intonaciaze didi seqstiT da melodiis Tanxlebaze.
maswavlebeli sTxovs moswavleebs, imsjelon nawarmoebis xasiaTsa da ganwyobaze;
miusadagon Semdegi winadadebebi:
Tqveni azriT, musika gamoxatavs:
1. SiSs, SfoTvas, wyenas an gangaSs;
2. sixaruls, simSvides, aRtacebas an aRfrTovanebas;
3. musika gadmogvcems bunebis suraTs:
a. mzis amosvlas;
b. qariSxals;
g. zRvisa da wylis xmaurs;
d. mSvid mTvarian Rames.
2. g. maleri. simfonia #5. Adagio. g. maleri
a. rogoria nawarmoebis melodiuri xazi: gaSlili, mReradi
Tu wyvetili; mdore Tu naxtomebiseburi?
b. rogor ganwyobas gamoxatavs melodia?
73
g. rogoria ritmi _ dinji, Tanabarzomieri, sinkopirebuli Tu mkveTrad aqcentire-
buli?
d. rogoria tempi _ neli,zomieri Tu Cqari?
imsjele nawarmoebis xasiaTsa da ganwyobaze. miusadage Semdegi winadadebebi:
Tqveni azriT, musika gamoxatavs:
1. mxiarulebasa da dResaswauls;
2. zRaprul-fantastikur samyaros;
3. Rrma sevdas, mwuxarebas, uimedobas;
4. bunebis suraTebs:
a. Weqa-quxils;
b. nislian dRes;
g. gazafxulis wvimian dilas.
rogor ganwyobaze dagayenaT nawarmoebma? dagafiqraT, gagamxiarulaT Tu dagamwu-
xraT?
3. i. keWaymaZe. `arqaika~ (egzersisi).
a. rogoria nawarmoebis melodiuri xazi: gaSlili, mReradi Tu wyvetili; mdorea Tu
naxtomebi gvxvdeba?
b. rogor ganwyobas gamoxatavs melodia?
g. rogoria ritmi _ dinji, Tanabarzomieri, sinkopirebuli Tu mkveTrad aqcentire
buli?
d. rogoria nawarmoebis tempi _ neli, zomieri Tu Cqari?
imsjele nawarmoebis xasiaTsa da ganwyobaze. miusadage Sem-
degi winadadebebi:
Tqveni azriT, musika gamoxatavs:
1. kosmiur idumal xmebs;
2. qalaqis xmaurs;
3. sicocxlis, axlis dabadebas Tu dasasruls;
4. bunebis suraTebs:
a. zafxulis mcxunvare mzes;
b. zamTris susxian dRes;
g. foTolTa Srials;
d. bunebis gamoRviZebas.
i. keWaymaZe
k. sariaho 4. k. sariaho. koncerti fleitisa da orkestrisT-
vis. II nawili.
musika gamoxatavs:
1. idumals, Seucnobels;
2. SiSs, safrTxes;
3. siamovnebas, netarebas;
4. sixaruls, aRtacebas;
5. simartoves, sasowarkveTas;
6. sikeTes, siyvaruls;
7. arcerTs zemoT CamoTvlils.
74
meToduri miTiTeba: maswavlebeli bavSvebs asmeninebs oTx nawarmoebs da sTxovs, amoicnon
bunebrivi xmebi. ekiTxeba, aris Tu ara nawarmoebebSi meqanikuri xmebi. gakveTilis mizania, bavS-
vebma SeZlon isaubron musikaze, cnebebis _ melodiis, ritmis, tempis, harmoniis _ gamoyenebiT,
imsjelon nawarmoebis xasiaTsa da ganwyobaze. amaSi maT exmareba moswavlis wignSi mocemuli ki-
Txvebi. aqtivobebi bavSvebs ganuviTarebs metyvelebas, azrovnebas, mexsierebas, damoukideblad
azrovnebisa da SemoqmedebiT unarebs.
LMMS: mocemulia f. Sopenis valsis patara monakveTi. melodia da Tanxleba daS
lilia 8 nawilad. bavSvebi mocemul nimuSs usmenen da mis mixedviT mTlian monakveTs
awyoben LMMS-Si.
bavSvebi uyureben videos i. keWaymaZe. `arqaika~
leqsikoni:
arqaika (berZ. archaios Zveli) _ 1. xelovnebis ganviTarebis adrindeli safexuri. 2. uZvelesi
drois damaxasiaTebeli niSani.
saSobao-saaxalwlo simRerebi
msaismwRaevrliesbSeelswsasvlaSao: bsaaoax-aslaawxlalowsliomRseirmaR"eJrinegblie-SBeeullZRloicak,". survilisamebr, Seaswavl os sxva-
dasxva gakveTilze.
"Jingle-Bell Rock" avtorebi: j. bili da j. buTi
Jingle bell, jingle bell, jingle bell rock Jingle bell time is a swell time
Jingle bells swing and jingle bells ring, To go gliding in a one-horse sleigh,
Snowing and blowing up bushels of fun Giddy-up jingle horse, pick up your feet
Now the jingle hop has begun. Jingle around the clock.
Jingle bell, jingle bell, jingle bell rock, Mix and a-mingle in the jingling feet
Jingle bells chime in jingle bell time That’s the jingle bell,
Dancing and prancing in Jingle Bell Square That’s the jingle bell,
In the frosty air. That’s the jingle bell rock.
What a bright time, it’s the right time
To rock the night away.
mosmena: jo bili, jim buTi – `Jingle Bell Rock”.
mousmine simReris minus fonogramas da imRere.
75
`Jingle-Bell Rock~ teqsti da musika
jo bili, jim buTi
(Chorus) œJ œJ œ œj Jœ œj œj œj œJ œ œ œ
& ..FœJ Jœ œ Jin - gle-bell, jin - gle-bell rock jin -gle-bell swing and
Jin-gle bell, œœœ œœœ œœœ œœœ œœœ œœœ œœ œœœ œœœ œœœ bœ œ
& .. œœœ œœœ œœœ œ œ œ œ œ >œ >œ >œ #
F œ
? .. œ œ
76
77
78
42 œ œ œ œ œ œ œ œ œ. œ œ œ œ œ œ œ œ. œ œ œ œ
4გაკ42ვეთœ ილი 18 œ მუსიკœ ალურœ.ი რიœტმიœ , მœელœოდია,œjჰაœრმონœიj ა
resu42rs˙i: moswavlis wigni; audiœo da vidŒ eomasala.œ œ ˙xangrZlivoba: 45 wT.
1. ritmuli moTelva: gakveTili iwyeba ritmuli moTelviT _ zoma 3/4.
2. ritmul-intonaciuri savarjiSoebi: bavSvebi taSiT da kakuniT asruleben ritmul
suraTs marcvlebis dasaxelebiT.
43 œ œ œ œ œ. œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ ˙.
5 a3q.43tsiim˙vRoebra.ismoSeusœswmaivnlead:œasaiasxaaulbœwrleœomussœiimkRaezre.ebbiœas.vSgvaemœbeioœru. esbmaeœnenœ samœ nawa˙rmoebs, Œamoicnoben
bunebriv xmebs musikaSi, msjeloben ritmze, melodiur xazze, harmoniasa da tembrze;
TiToeul musikalur fragments miusadageben Sesabamis winadadebas.
1. beThovenis simfonia #6. IV naw. `Weqa-quxili. Stormi~.
1. rogoria nawarmoebis melodiuri xazi _ gaSlili, mReradi Tu wyvetili, mdore Tu
naxtomiseburi?
2. rogor ganwyobas gamoxatavs melodia?
3. rogoria ritmi _ dinji, Tanabarzomieri, sinkopirebuli,
mkveTrad aqcentirebuli?
4. rogoria tempi _ neli, zomieri Tu Cqari?
Tqveni azriT, musika gamoxatavs:
a. mxiarulebasa da dResaswauls;
b. zafxulis wynar saRamos;
g. Citebis galobas; l. van beThoveni
d. Weqa-quxilsa da grigals.
2. i. stravinskis baleti `kurTxeuli gazafxuli~
1. musikis gamomsaxveli xerxebidan mxatvruli saxis SeqmnaSi romelia ufro mniSvne-
lovani _ melodia, harmonia Tu ritmi?
2. rogoria melodiuri xazi: gabmuli, wyvetili Tu naxtomiseburi?
3. melodia erTgvarovania Tu ganviTarebas ganicdis?
4. rogoria harmonia: konsonansuri Tu disonansuri?
5. rogoria nawarmoebis xasiaTi? ra ganwyobas giqmniT?
Tqveni azriT, musika gamoxatavs:
a. SiSs, sevdas, gangaSs...;
b. bunebis gamoRviZebas, axlis dabadebas;
g. qalaqis xmaurs; i. stravinski
d. soflis xmaursa da bunebis xmebs;
e. sazeimo, sacekvao-saferxulo mxiarul ganwyobas;
v. gamoxatavs xalxTa meamboxe, mebrZol suliskveTebas.
damatebiTi aqtivoba: maswavlebeli bavSvebs sTxovs, musikis xasiaTis mixedviT, amoic-
non kompozitorebi da miusadagon maT fotoebs.
mosmena: beThovenis simfonia #6 IV naw. `Weqa-quxili. Stormi~
i. stravinskis baleti `kurTxeuli gazafxuli~.
blicinformacia: beThovens uyvarda venis SemogarenSi, patara mSvid soflebsa da mamulebSi
zafxulis gatareba, dilidan saRamomde, mzian amindsa Tu wvimaSi, tyeebsa da WalebSi xetiali. igi
werda: `arcerT adamians ar SeiZleba uyvardes buneba ise, rogorc me~ ... `buneba adamianis ganc-
debisa da azrebis gamoZaxilia~. misi me-6 `pastoraluri simfonia~ swored amis gamoxatulebaa.
79
maswavlebeli sTxovs bavSvebs, mousminon l. van beThovenis `pastoraluri simfo-
niis~ meore nawils `scena nakadulTan~. gadmoscen musikis Sinaarsi. amoicnon, romeli
sakravebiT aRwers kompozitori bunebis suraTs.
Semdeg maswavlebeli svams kiTxvas: romel Casaber sakravebs gamoiyenebdi bunebis Sem-
degi suraTebis gadmosacemad:
1. gazafxulis dila, Citebis galoba;
2. nadirobis scena tyeSi;
3. qariSxali zRvaze;
4. tbis mSvidi livlivi.
daasaxele Casaberi sakravebi
musikaluri leqsikoni:
konsonansi (laT. consono) ori an meti bgeris Serwymuli xmovanebaa. keTilxmovani interva-
lebia wminda prima, kvarta, kvinta da oqtava, didi da patara terciebi da seqstebi. aseve, is
akordebi, romlebic am intervalebisgan Sedgeba.
disonansi (laT. dissono) ori an meti bgeris daZabuli, arakeTilxmovani JReradobaa. aseTi
intervalebia: sekundebi, septimebi, nona da tritonebi. am intervalebisgan Sedgenili akorde-
bic disonansebia. musikaSi disonirebuli xmovaneba mZlavri gamomsaxveli saSualebaa da xSirad,
gamoiyeneba daZabuli, konfliqturi da sxva msgavsi emociis gamosaxatad.
80
42 œ œ œ œ œ œ œ œ œ. œ œ œ œ 3 œ œj œ œj
œ œ œ œ. გაკვეთილი 19
მუსიკალური რიტმი, მელოდია, ტემბრი œj œ œj
4 42 œ œ œ œ. œ œ œ œ xangrZlivoba: 45 wT.
resursi: moswavlis wigni; audio da videomasala.
421. ˙ritmuli moTelva: œgakveTili iwyebaŒ ritmuli œmoTelviT œ_ zoma 3/˙4.
2. ritmul-intonaciuri savarjiSoebi: bavSvebi taSiT da kakuniT asruleben ritmul
suraTs marcvlebis dasaxelebiT.
43 œ œ œ œ œ. œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ ˙.
5 œ œ œ œ œ œ. œ œ. œ œ œ ˙ Œ
43 ˙
3. simReris Seswavla: saSobao-saaxalwlo simRerebis gameoreba
aqtivoba. mousmine da isaubre musikaze. bavSvebi usmenen sam nawarmoebs, amoicnoben
bunebriv xmebs musikaSi, msjeloben ritmze, melodiur xazze, harmoniasa da tembrze;
TiToeul musikalur fragments miusadageben Sesabamis winadadebas.
1. J. bize. opera `karmeni~, me-3 moqmedebis antraqti.
1. musikaSi wamyvania melodia Tu ritmuli sawyisi?
2. rogoria melodiuri xazi: gabmuli, wyvetili Tu naxtomiseburi?
3. romeli sakravi asrulebs Temas?
4. ra saxis Tanxleba aqvs melodias: gaSlili, moZravi, figuraciuli Tu wyvetili?
5. rogori harmoniaa: konsonansuri Tu disonansuri?
romel sityvebs miusadagebT am nawarmoebs?
sevda, mxiaruleba, simSvide, siZulvili, siyvaruli, sikeTe...
Tqveni azriT, musika gamoxatavs:
a. bunebis ulamazes suraTs;
b. mtrul ZalTa Serkinebas, oms;
g. soflad, dilis mSvid peizaJs;
d. samyaros usasrulobas.
2. k. debiusi. `simfoniuri noqtiurnebi~. #3 `sirinozebi~.
rogor fiqrobT:
a. `sirinozebis simReras~ asrulebs qalTa usityvo gundi;
b. `sirinozebis simReras~ asruleben simebiani sakravebi.
rogor iyenebs kompozitori musikis gamomsaxvel xerxebs nawarmoeb is Sinaarsis gadmo-
sacemad?
1. rogoria melodiuri xazi: gabmuli Tu wyvetili, naxtomiseburi Tu monotonuri?
2. rogoria nawarmoebis tembraluri mxare?
3. ritmi aqtiuri da mkveTria Tu mSvidi da erTgvarovani?
4. romeli jgufis sakravebi Warbobs: sasule Tu simebiani? melodiuri xazi sakra-
vebs mihyavs Tu adamianis xmebs?
81
maswavlebeli sTxovs, daakvirdnen nawarmoebis vokalur mxares: 1. esmiT Tu ara sity-
vebi? 2. rogor fiqroben, simfoniur orkestrSi vokali gamoyenebulia rogorc `ori-
ginaluri sakravis tembri~ da saorkestro JReradobasTan aris Serwymuli? 3. wamyvania
vokali Tu saorkestro partia?
Tqveni azriT, musika gamoxatavs:
a. mistiur, amaRlebul, idumal ganwyobilebas;
b. zRvis talRebis mSvid moZraobas, sadac idumali xmebic gaismis.
3. o. TaqTaqiSvili opera `mindia~. gundi `bunebis xmebi~.
1. mousmineT musikas da imsjeleT melodiaze, ritmsa da harmoniaze;
2. aris Tu ara musikaSi disonirebuli JReradobebi?
3. vin asrulebs fragments: orkestri, gundi, solisti-momRerlebi Tu simebiani
kvarteti?
4. rogoria melodiuri xazi: gabmuli Tu wyvetili, naxtomiseburi Tu monotonuri?
Tqveni azriT, musika gamoxatavs:
a. simSvides, sikeTes, amaRlebul ganwyobas, bunebis gamoRviZebas;
b. bunebis SfoTvas, gangaSs, SiSsa da mrisxanebas;
g. bunebis xmebs, sidiades da mis RvTaebriobas;
d. Tanamedrove qalaqis kontrastul mravalferovan iers…
maswavlebeli svams kiTxvas: mocemuli sami nawarmoebidan, romel or nawarmoebs
daakavSirebdiT erTmaneTTan da ratom, ra niSniT?
meToduri miTiTeba: o. TaqTaqiSvili `bunebis xmebsa~ da k. debiusis `sirinozebSi~
_ orivegan gamoyenebulia usityvo gundi, romelic ganasaxierebs bunebis xmebs; isini
Serwymulia orkestrTan, vokali gamoyenebulia, rogorc `originaluri sakravis tem-
bri~.
J. bize k. debiusi o. TaqTaqiSvili
82
„გაიმღერე და შეიყვარე ოპერა“
meToduri miTiTeba: me-6 klasSi gavecaniT saopero Janrebsa da formebs: arias, reCi-
tativs, ansambls, gunds. movismineT fragmentebi operebidan. amjerad gTavazobT axal
rubrikas: gaimRere da Seiyvare opera. SevarCieT popularuli saopero fragmentebi da
axali rubrikisaTvis davamzadeT minus fonogramebi klasikuri saorkestro Tanxle-
biT. bavSvebi ismenen da uyureben fragmentebs cnobili Semsruleblebis monawileobiT
da Tavadac mRerian. Cveni eqsperimentis mizania, bavSvebma ara saopero, aramed, bavSvu-
ri xmiT gaimReron nawyvetebi saopero Sedevrebidan da Seiyvaron klasikuri vokaluri
musika. amisaTvis, minus fonogramebi maTTvis Sesaferis tonalobebSi davamzadeT.
musikaluri nomrebis sityvieri teqstebis ucxo enebze (italiuri, franguli) Ses-
rulebis SesaZlo sirTulis gamo, SesaZlebelia, maTi gamRereba vokalizis saxiT, no-
tebis dasaxelebiT an marcvlebze, mag. `tra-ta-ta~, `tara-ta-ta~ da a.S. SevarCieT eqvsi
saopero musikaluri nomeri, romelTac pilotireba gaiares Tbilisis, quTaisisa da ba-
Tumis ramdenime skolaSi, me-7 klasis moswavleebTan. gTavazobT videoCanawerebs maTi
SesrulebiT.
vimedovnebT, axali aqtivoba bavSvebs moewonebaT, mas xalisiT Seasruleben da ufro
metad Seiyvareben operas.
J. bize. biWunaTa gundi operidan `karmeni~
Marche et choeur des gamins
Avec la garde montante une, deux, marquant le pas.
nous arrivons, nous voilà! Les épaules en arrière
Sonne, trompette éclatante! et la poitrine en dehors,
Ta ra ta ta ta ra ta ta. les bras de cette manière,
Nous marchons, la tête haute tombant tout le long du corps.
comme de petits soldats, Avec la garde montante
marquant, sans faire de faute, nous arrivons, nous voilà!
(crié) Sonne, trompette éclatante!
Ta ra ta ta ta ra ta ta...
aqtivoba: mousmine da isaubre musikaze.
1. aris Tu ara musikaSi disonirebuli JReradobebi?
2. vin asrulebs musikalur fragments: orkestri, gundi Tu solistebi?
3. rogoria melodiuri xazi: gabmuli Tu wyvetili, naxtomiseburi Tu monotonuri?
4. ra xasiaTis aris es fragmenti?
5. ra qmnis mxiarul marSisebur ganwyobas?
6. rogoria ritmi: mSvidi Tu punqtiruli da energiuli?
musika gamoxatavs:
a. simSvides, keTilganwyobas;
b. TamaSis ganwyobas: bavSvebi baZaven 1. jariskacebs; 2. Tambaqos fabrikis muSebis qmedebas;
g. sulier SfoTvas, gangaSs, SiSsa da mrisxanebas;
d. Tanamedrove qalaqis kontrastul mravalferovan iers
e. Zveli espanuri qalaqis suraTs.
83
„ბიჭუნათა გუნდი“
gaimRere da Seiyvare opera
simReris Seswavla: J. bize _ biWunaTa gundi operidan `karmeni~. bavSvebi uyureben video
flrebagismedntassaxoeplerebiidTanm`RkearrimaMenn:iat~.rrcSaeh-mtedae-etgtab-catvhaS,ovbeeubumi-rbuusdmme-ebsnuegnm,agtumanrdiani-stsam-itnau.s.. fonogramas marcv-
Allegretto Marche et choeur des gamins musika J. bize
& b 68 œ. œœ œ œ œ #œ. œ œ œ œ œ œ. œ œ #œ œ œ #œ. œ.
p
& b œ. œ œ œ œ œ #œ. œ œ œ œ œ œ #œ œ œ #œ œ œ. œj ‰ ‰ 42
& b A42lle#gœjr√oœ.moœ.derœ.atoœ. #œ. n œ. œ #œj œ. œ. œ. œ. #œ. n œ. œ . . n œœ. œœ œ #œœ. œ.
#œj πœ. œ. œ. œ. œ. œ. œ #œj œ. œ. œ. œ. œ. œ. œ bœœ œ œ œœ œ
& b 42 ∑∑
& b n(√#œœ. ) nœ œ œœ. œ. œ. œ. Jœ. ‰ #œj œ. œ. œ. œ. #œ. n œ. œ #œj œ. œ. œ. œ.
œ œ œ #œj œ. œ. œ. œ. œ. œ. œ #œj œ. œ. œ. œ.
& b œ. œ œ œ. œ œ. œ. œ.j ‰ n œœ. œœ œ #œœ. œ. n #œœ. n œ œ œœ.
.. ∑ œ. œ œ œ.
(#√œ. ) n œ. œ œ. œ. œ. œJ. ‰
&b œ bœœ œ œ œœ œ œ œ œ
œ. œ. ∑ œ œ. œ. œ.j ‰
&b
(√) œ. .. œ. .. bœœŸ œ œ bœœ. œ.
œj b œ. œ œœ bœœ œœ œ œj b œ. œ œœ bœœ œœ œ œ. œ. bœ. bœ.
&b bœ œœ. œœ. bœ œœ. œœ.
.. ..
p b œœœœ.j ‰ Œ
& b bbœœœœ.j ‰ Œ bœœ.œœ œ œ œ b bœœ.œœ œ œ œ
84
(√) œœ œ#œœ. œ n nŸœœ œ œ n œœ. œœ. b œœœ œœ. œ. œœ. œj b œ. œœ. œœ. œ. .. œj b œ. œœ. œœ. œ.
n œœ. œ bœ œ œœ bœœ œœ œ bœ œ
&b
..
&b œ. œ. œ. œ. œœ œ. œ. œ. œ. b œœœœ.j ‰ Œ b œœœœ.j ‰ Œ
n œ. n œ. ? & œ. b bœœ.œœ œ œ œ b
(√. ) . œœ œ bŸœœ œ œ bœœ. bœœ. n œœ. n œœ œ n Jœœ. ‰ #œœŸ n œ œ œœ. œ. œ. œ. œJ. ‰
& b œœ bœœ .. œ œ œ
& b bœœ.œœ œ œ œ œ. œ. bœ. bœ. F œ. œ.j ‰
œ. œ. œ.j ‰ œ. œ œ œ. œ. œ.
&b #œj œ. œ. œ. œ. #œ. #œ. œj ‰ # œj √œ. œ. œ. œ. #œ. #œ. œj ‰ n œj n œ. œ. œ. œ. n œ. œ. œ. ‰
œ œ œ œ #œ #œ œ. œ œ œ œ #œ #œ œ. nœ œ œ œ nœ œ œJ
p œ. #œœ. œœ. œ. œ. #œœ. œœ. œ. œ. #œœ. œœ. œ. F œ. œœ. œœ. œ.
? b œ. #œœ. œœ. œ. n œ. n œœ. œœ. œ.
n œj n √œ. œ. œ. œ. n œ. œ. œ. #œj œ. n œ. œ. œ. n œ. œ. n œ. œ. œ. #œ. n œ. œ. #œ. #œ. n œ. œœœœ.
n œ œ œ œ nœ œ Jœ œ œ #œ nœ œ #œ #œ nœ
&b ‰ f cresc.
#œj œ. n œ. œ. œ.
? b n œ. n œœ. œœ. œ. œ. œœ. œJœ. ‰ n œ. œ. n œ. œ. œ. #œ. n œ. œ. #œ. #œ. n œ. ƒœ.
œ #œ #œ nœ œ
& b fœJ œj œj œJ #Jœ n œJ œj œr ≈ Jœ œj œj œJ #œJ n œJ œ œ ≈
n nntrœœœJœa - ta - ta - ta - ta - ta - ta...
n œj
&b pœœœ. œœœ. ‰ ‰ œœœ. œœœ. ‰ ‰ œœœ. œœœ. ‰ ‰ œœœ. œœœ. ‰
?b ‰ ‰ œj ‰ ‰ œj œj ‰ ‰ œ.
n œ. œj œ. œ. œj ‰ ‰ œj œ. œJ
œ. œ. œ.
85
& b nœ œJ œJ Jœ Rœ œR Jœ Rœ ≈ œj œr œr Jœ Jœ
n œœœ œ œ. œœœœ.
& b ‰ œœœJ. ‰ œœœJ. ‰ n œœœ.j ‰ #œœœJ. #œŸ.
œ
? b n œ. b œ. œ. œ. nœ œ #œ œ œ nœ œ œ.
nœ bœ œ œ n œ. œ. #œ. œ. œ. n œ. œ.
& b œj œj œj ‰ œJ œj œj Jœ #œJ n œJ œj œr ≈ œJ œj œj Jœ #œJ n Jœ œ œ ≈
& b œ. #œœœœ. œJ. ‰ ‰ pœœœ. œœœ. ‰ ‰ œœœ. œœœ. ‰ ‰ œœœ. œœœ. ‰ ‰ œœœ. œœœ. ‰
S œ.
œJ
?b œ œ œj ‰ œj ‰ ‰ œj œj ‰ ‰ œj œj ‰ ‰ œj œj ‰ ‰
œ. œ. œ. œ. œ. œ. œ. œ. œ. œ.
& b nœ œJ Jœ œJ Rœ Rœ Jœ Rœ ≈ SeZaxiliT ¿J œJ œj œj œj ‰
œœœœ.
¿J ‰ œ. #œœœœ. Jœ. ‰
S
& b ‰ œœœJ. ‰ Jœœœ. ‰ n œœœ.j ‰ #Jœœœ. #Ÿœ. n œœœ œ œ.
? b n œ. b œ. œ. œ. nœ œ #œ œ œ nœ œ œ œ œ œj ‰
nœ bœ œ œ n œ. œ. #œ. œ. œ. n œ. œ. œ. œ. œ. œ.
&b ∑ √ œœ œœ œœ. œœœ. œœœ. œœœ. œœœ. œœœœ. œœ œ œœ œ œœJ. ‰ œœ œ œœ œ œœ. n œj œœ.
œœ œ œ
? f œœœœ œ œ œœœœ œœ Jœœœœ œr ≈ œj F œ. œœ. œ œ œ. œ. œ.
n ‰ & œ œ œ. œ œ œ. œ. œ œ.
b ‰
86
(√) œ œ œœ. n œj œœ. œœ. œœ œ œ œœ. œœ.
œ œ
& b œœ œœ œJ. ‰ Œ ∑
œœ Jœœ ‰ ? bfœœœœ œ œ œœœœ
3 œœ
& b œœ. œ œ œ. œ. œ. œœ. œ œ œœ. œœ.
√ œœ œœ œœ. œœœ. œœœ. #œœœ. œœœ. œœœ. œœ œ œœ œ œJœ. ‰ n œœ œ œœ œ œœ. œj œœ.
& b œœ. œ. œ œ œ. œ. œ œ
? b œœœœJ œr ≈
‰ ‰ &œ œ œ F œ œ œ. œ. œ.
œj œ œ n œœ.
(√) œ œœ œ œœ. œj œœ. œœ. œœ œ œ œœ. œœ. #n œœœ œœœJ ‰
& b n œœ œ œ f œœœj ‰ ?
n œœœ
3
& b n œœ. œ œ œ. œ. œ. œœ. œ œ œœ. n œœ.
& b Fœj œj œj œj #œj #œj œj œr ≈ œj œj œj œj #œj #œj œ œ ≈ n œJ n œj œj œJ
&b #œj œ. œ. œ. œ. #œ. #œ. œj ‰ #œj √œ. œ. œ. œ. #œ. #œ. œj ‰ n œj n œ. œ. œ. œ.
œ œ œ œ #œ #œ œ. œ œ œ œ #œ #œ œ. nœ œ œ œ
p n œ. n œœ. œœ. œ.
? b œ. #œœ. œœ. œ. œ. #œœ. œœ. œ. œ. #œœ. œœ. œ. œ. #œœ. œœ. œ.
& b n œJ œj œj œr ≈ SeZaxiliT œJ n Jœ œj œj ‰ œJ n œJ œJ œJ
n œ. œ. #œj œ. n œ. œ. œ.
¿J ‰ ¿J œ
& b nœ
œ. œ. ‰ n œj n œ√. œ. œ. œ. n œ. œ. œ. ‰
? b œ. œ Jœ nœ œ œ nœ œ œJ
œœ. œœ. œ. n œ. n œœ. œœ. œ. œœ. Jœœ. ‰ p cresc. œ.
#œj œ. n œ. œ.
87
& b Jœ Jœ n œJ œJ Jœ #œJ n œJ œJ #œJ #œJ n œ œ ≈ n##
œ. n œ. œ. œ.
n œ. œ œ. #œ. n œ. œ #œ. #œ. n œ. œœœœ. n##
&b œ #œ nœ #œ #œ nœ
œ.
? b n œ. œ. n œ. œ. œ. #œ. n œ. œ #œ. #œ. n œ. ƒœ. n##
#œ #œ nœ œ
& ## ƒ œj œj œJ Jœ œJ œj œr ≈ Jœ œj œj œJ Jœ Jœ œj ‰ œJ œR Rœ œ œ ≈
n œJ œj œœœ. œ. œœœ. œ.
& ## n œœœœ. œ. œ. œ. œ. œ. œ. ‰ œj œ. œ. œ. œ. œ. œ. œ. ‰ œj œ. œ. œ. œ.
n œ œ œ œ œ œJ œ œ œ œ œ œ œJ
? ## n œ. œœ. œœ. œ. œ. œœ. œœ. œ. œ. œœ. œœ. œ. œ. œœ. œœ. œ.
& ## Jœ Jœ œ œ ≈ œJ œr œr Jœ œr œr œJ œr œr Jœ œJ
œ. œj œœœ. œ. œj œœœ. œ.
& ## œj œœœ. œ. œœœ. œ. œj œœœ. œ œ œ. œ
œ. œj œ. œ
œ.
? ## œj œ. œ. œ. œ. œj œ. œ. œj œ. œ œ œ.
œ œ
& ## Ï˙ œJ ‰ œJ œJ3 Jœ Jœ ‰ UŒ
& ## #˙˙˙ ˙ #Jœœœœ ‰ œ œ œ n œœJ. œ œ œ œ. ‰ UŒ
Ï ˙ Jœ
‰
? ## #˙˙˙
#Jœœœ ‰ n œœœ œœ œœ œœJœœ ‰ UŒ
3
88
შემაჯამებელი გაკვეთილი გაკვეთილი 20
ბუნებრივი და მექანიკური ხმების შედარება
resursi: moswavlis wigni; audio da videomasala. xangrZlivoba: 45 wT.
1. ritmuli moTelva: gakveTili iwyeba ritmuli moTelviT _ zoma 3/4.
2. ritmul-intonaciuri savarjiSoebi: ix. gv. 220 damatebiTi ritmuli savarjiSoebi.
3. bunebrivi da meqanikuri xmebis Sedareba: maswavlebeli bavSvebs asmeninebs ramdenime
nawarmoebs:
mosmena: 1. f. Suberti. simRera `gretxeni jarasTan~;
2. a. liadovi. `musikaluri zardaxSa~;
3. a. onegeri. `pasifiki 231~;
4. a. vivaldi. saviolino koncerti `gazafxuli~;
5. p. karmanovi. `gansxvavebuli wvimebi~;
6. v. zaderacki. `matarebeli~.
bavSvebi usmenen nawarmoebebs, amoicnoben da ganasxvaveben meqanikursa da bunebriv
xmebs; saubroben TiToeuli nawarmoebis xasiaTze, ganwyobaze, musikalur-gamomsaxve-
lobiT xerxebze (melodia, ritmi, harmonia). maT unda axsnan, ra aniWebs ama Tu im frag-
ments meqanikur Tu bunebriv JReradobas. SesaZlebelia, romelime fragmentSi orive
sawyisi iyos gamoxatuli. bavSvebi amoicnoben da ganasxvaveben xmebs da msjeloben, ori
sawyisi avsebs erTmaneTs Tu maT Soris konfliqti iqmneba.
informaciisaTvis: Subertis simRera `gretxeni jarasTan~ dawerilia i. goeTes leqsis
mixedviT. swored am nawarmoebSi vlindeba orive sawyisi: vokalur partiaSi Cans adamia-
nuri buneba, xolo TanxlebaSi _ jaras triali, rac meqanikur sawyiss uaxlovdeba.
bavSvebi pasuxoben kiTxvebs:
1. ra ganwyobas giqmniT TiToeuli nawarmoebi?
2. romeli gamomsaxvelobiTi formebi (ritmi, harmonia, melodia) aniWeben fragmen-
tebs meqanikur Tu bunebriv JReradobas?
3. rogoria melodiuri xazi: gaSlili, Tu wyvetili?
4. romel nawarmoebebSi baZavs kompozitori matareblis xmas?
5. romel nawarmoebSia asaxuli bunebis movlenebi?
6. romel nawarmoebSia gaerTianebuli bunebrivi da meqanikuri xmebi? isini avseben
erTmaneTs Tu maT Soris konfliqti iqmneba?
a. vivaldi a. onegeri v. zaderacki p. karmanovi
bavSvebi uyureben aseve videos v. zaderacki. `matarebeli~.
89
შემაჯამებელი გაკვეთილი გაკვეთილი 21
ბუნებრივი და მექანიკური საწყისები მუსიკაში
resursi: moswavlis wigni; audio da videomasala. xangrZlivoba: 45 wT.
1. ritmuli moTelva: gakveTili iwyeba ritmuli moTelviT - zoma 3/4.
2. ritmul-intonaciuri savarjiSoebi: ix. gv. 220 damatebiTi ritmuli savarjiSoebi.
3. bunebrivi da meqanikuri xmebis Sedareba: maswavlebeli bavSvebs asmeninebs ramdenime
nawarmoebs:
1. d. skarlati. sonata. K.141;
2. v. zaderacki. `Citebi~;
3. b. bartoki. Allegro barbaro;
4. a. karmanovi. kvinteti `kalmaxi~.
bavSvebi usmenen sxvadasxva epoqis musikas, amoicnoben da ganasxvaveben meqanikur-
sa da bunebriv xmebs. saubroben TiToeuli nawarmoebis xasiaTze, ganwyobaze, musi-
kalur-gamomsaxvelobiT formebze (melodia, ritmi, harmonia). maswavlebeli sTxovs
maT, amoicnon da ganasxvaon TiToeul fragmentSi bunebrivi da meqanikuri sawyisebi,
imsjelon da daasabuTon arCevani. amis Semdeg, Seusabamon TiToeuli nawarmoebi moce-
mul winadadebebs:
1. tyeSi frinvelebi galoben;
2. ismis wylis CuxCuxi da nakadulis rakraki;
3. qris qariSxali;
4. adamianebi garbian, ibrZvian;
5. dro gadis, mihqris, saaTi usasrulod wikwikebs.
d. skarlati b. bartoki v. zaderacki p. karmanovi
bavSvebi adareben f. Subertis simRera `kalmaxs~ p. karmanovis kvintets. gakveTilis
bolos, mRerian f. Subertis simRera `kalmaxs~ minus fonogramaze.
bavSvebi ixseneben qalTa da mamakacTa xmebs.
simaRlis mixedviT, qalTa xmebi iyofa sam ZiriTad jgufad:
1. maRali _ soprano 2. saSualo _ meco soprano
3. dabali _ kontralto anu alti
mamakacTa xmebi iyofa sam ZiriTad jgufad:
1. maRali _ tenori 2. saSualo _ baritoni
3. dabali _ bani
90
ქორეოგრაფია და მუსიკა გაკვეთილი 22
xangrZlivoba: 45 wT.
resursi: moswavlis wigni; audio da videomasala.
1. ritmuli moTelva: gakveTili iwyeba ritmuli moTelviT _ zoma 3/4.
2. ritmul-intonaciuri savarjiSoebi: bavSvebi taSiTa da kakuniT asruleben ritmul-
suraTs marcvlebis dasaxelebiT.
43 œ. œ œ œ œ. œ œ. œj œ œ œj œ œj œ. œ ˙
6 œ œ œ œ œ. œ œ œ ˙ œj ‰
43 ˙
baleti musikalur-Teatraluri xelovnebis erT-
erTi Janria. misi safuZveli moZraoba da cekvaa.
slpaebTqatilnauektlr43Siiisœs, iStcœieynkvaœvaairBTœsaaill,oœdrnaioSmpneaalnœvts.ioc`vmcimmeuiksTviœa,jkva~gsœ.aTdamnoaacœeSmeœu3rlwœiya-œ 3 œ œ œ œŒ Œ
œj ‰
œ 3
mul7i. zogjer, musika da qoreografiuli teqsti 3 œœœœ
-ankuonmtorZ4r3asato˙ubal, iT. anxveœdrœia œerTœmaœneTœTaœn., zœogœjer kiœ œœœ
gavixsenoT, rom musikas baletSi sxvadasxva fun- i. stravinski. `kurTxeuli gazafxuli~
qcia eniWeba:
1. cu43wekevvœiss;œ aœkoœmœpa. nementi _œjmusœikaœ, rœomœelœic saceœkjvaœo noœmjeœrsœ mœusiœk.alœuœrj T‰ anŒxlebas
2. akompanementi _ musika, romelic kvaldakval mihyveba cekvis TiToeul Jests;
38. Tr43eaonaœgmroaqfœmeiudliœ mœduaœsimœkuaœs_ikmœaulsuirœka. ,korœmopœmo.lnieœsntœderœb3soœ;sacœ Tanœabariœ mniœSvneœlobaœ eniWŒeba qo-
4. damoukidebeli musika, romelic ar Seqmnila specialurad sabaleto speqtakli-
saTvis;
5. musika, romelic wamyvania sabaleto speqtaklebis Sinaarsis gadmocemaSi.
taklidma4a3ns:wœavlœ œe3 œbeœlœi 3 3 3 33 3 3 speq-
vœiœdœeoœ fœ rœagmœenœtœsœ
œbœaœvSvœebsœ uCœvœenœeœbs œoœTœxœ sxœvœadœaœsxvaœ sabal˙.eto
1. i. rs43teirxœaiv. i`nbsakliœe. t`kiudraœTcxeekuvlaœ.iSgavaizadfœaxTuelTir~i;œ~ (irœJi kilœ ianis qœoreogrœ afiœa); ˙.
2.9s.
3. i.s. baxi. siuita CelosaTvis N:1. t. frolovis qoreografia;
33
4b.aiv.Ssv.e43bbaix˙iu_yulr. esbteonkvoiœvdsekœoi.esbœasodragapnaoœsutxookbaetnœaSdeamœdfeuggakœ.iTxvebsœ:
œœœœœœ ˙.
1. romel videofragmentSi SeiniSneba meqanikuri sawyisis niSnebi?
2. ra roli aqvs fragmentebSi musikas (SearCieT pasuxebi zemoT mocemuli xuTi tipis
gansazRvrebidan)?
3. rog44or˙ gadmoicema musikaSi qoreografiuli teqsti? 3
˙ œ œ œ œ œœœœ œ œ œ 4œ. roœmelœiœfœraœgmeŒntis qo-
reografiuli teqsti moga-
10 44 œ œ œ œ œ œ œ œ 3 œj œ. gmeoqnaeœnjbiTkœurrosmœaeglœanismœ?e sakravs an
œ. œœ. œœ œ œ œ œ œ. Œ
5. miusadagebdiT am sace-
kvao moZraobebs sxva musi-
kalur nawarmoebebs?
s. reixi. baleti-cekva
`Savi da TeTri~
91
კინო და მუსიკა გაკვეთილი 23-24
xangrZlivoba: 45 wT.
resursi: moswavlis wigni; audio da videomasala.
1. ritmuli moTelva: gakveTili iwyeba ritmuli moTelviT - zoma 3/4.
2. ritmul-intonaciuri savarjiSoebi: bavSvebi taSiTa da kakuniT asruleben ritmul-
suraTs marcvlebis dasaxelebiT.
43 œ. œ œ œ œ. œ œ. œj œ œ œj œ œj œ. œ ˙
6 œ œ œ œ œ. œ œ œ ˙ œj ‰
43 ˙
maswavlebeli bavSvebs aCvenebs xuT videofragments sxvadasxva kinofilmidan da
œj œ
erT v43idœeoœCanœaxaœtsœ: œ. 33 œŒ Œ
œj ‰
œœœœœœœ œ 3
7 1. `ben guri~; œœœœ
2. 43 `cisferi mTebi~; rœa.Wa-œleœCxumSiœ~; 3
3.
`a˙kaki wereTœliœs moœgzœaurœobœa œœœ
4. `pirveli mercxali~;
5. `firosmani~;
6. videoCanaxati „cirki“ v. zaderackis musikaze; `pirveli mercxali~
ulbeabv43aSsvSeœboœirpœiassœ. uœx.oben kiTxœvjebsœdaœ msœjeœloœben, raœjurœTierœjTkœavœSœiriaœ.muœsiœkja‰sa Œda gamosax-
8 1. romel videofragmentSi aRwers musika kadrSi gadmocemul Sinaarss anu sad aris
2. 43rmouœmseilkœalviudœreœiofiœlrœuagœsmternœtacSiiœi.qsmnnœiimsœu.kSoebnœitœ?rœa3sœts œmusikœa vizœualœ urœmxarœesTanŒ anu gvaqvs
kontrastuli musikaluri gaformebis nimuSi?
SeadareT videofragmentebis musika erTmaneTs.
3. aris Tu ara romelime fragmentSi meqanikuri sawyisi?
4. 43rrroooœmgmeeoœllrœ3 fragm3 entebs dauk3avSireb3diT3bune3 briv saw3yiss? 3 rogoria am
5.
6. œgœexœmaœrœeœbaœT muœ siœkaœ œTœiToœeœuœlœiœ œfœrœagœmeœntiœsœSœiœnaaœrœsiœsœgagœebaSi?˙.
fragmentSia gadmocemuli realuri anu dokumenturi kadrebi?
9 inf43ofrœimlamciisiœsmauTsviiksaœ:l`ua.rwiœegraefTolriœmsebmao: gkzoœanutrroœabsaturlaœWia-TlueCiœxluumSsit~rœadcoikuœulmie?nt˙u. ri filmia,
romelic 1912 wels gadaiRo reJisorma vasil amaSukelma. 33
43 ˙
œ œ œ œkadrebi filmebidan œ œ œ œ œœœœœœ ˙.
44 ˙ ˙ 3
œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œœœœ Œ
10 44 œ œ œ œ œ œ œ œ 3 œj œ. `cisferi mTebi~
œ. œœ. œœ œ œ œ œ œ. œj œ œ œ œ Œ
`akaki wereTlis mogzauroba `firosmani~
raWa-leCxumSi~
firosmanis rols film-
Si asrulebs mxatvari
avTo varazi.
92
მუსიკალური გამოფენა - ავთო ვარაზი
aarCie Seni musika. daaTvaliere avTo varazis naxatebi da gaaforme musikalurad
gamofena.
1. i.s. baxi. `maTes vnebani~, altis aria;
2. fani mendelsoni. melodia;
3. k. viki-Sumani. `bolero~;
4. g. yanCeli. `yviTeli foTlebi~.
93
Semajamebeli gakveTili
"ლუარსაბის და დარეჯანის სიმღერა"
simReris Seswavla: bavSvebi swavloben simReras kinofilmidan `kacia-adamiani?!~. taSiT
ahyvebian dolis xmas.
1) mudam dRe-RamiT fiqrebSi zixar,
Cemi ocnebis da avTandili xar.
haralo, hari-haralo,
haralo, hari-haralo.
2) qalo rama gSva egre lamazi,
mokrZalebuli da Tanac amayi.
haralo, hari-haralo,
haralo, hari-haralo.
3) sul Cemze fiqrob, xo marTalia?
am siyvarulma da guli galia.
haralo, hari-haralo,
haralo, hari-haralo.
luarsabis da darejanis cekva
"ლუარსაბის და დარეჯანის სიმღერა"
cekvis dawyebamde, musika: daviT ToraZe
fortepianos Tanxleba dolis riTtmSi.
www
& ## zomierad Cqara www www w
w w
c .. www
Piano ? ## c .. p
w
& ## F œ œ œœ ˙ Ó œœ œ œœ ˙ Ó
œ
ma - Cu - qa ba - Ri e - de - mi,
Rmer - Tma
www www wwww
& ## Fwww
? ## w ww
w
& ## œ œ œ œ œ ˙. œ œ œ œ œœ ˙ Ó ∑
œœ œ œ œ
Ce - mi si - co - cxle da xa -9r4e - ba Ce - mi.
& ## wwww www www www
# w ww w
& ## œ œ œ œ œ ˙. œ œ œ œ œœ ˙ Ó ∑
Ce - mi si - co - cxle da xa - re - ba Ce - mi. œœœ œ œ œ
w
& ## wwww wwww wwww wwww w
? ## w ww
w
& ## ˙. 3 ˙ Ó œ. œj œ #œ nœ ˙ Ó
ha - œ#œ nœ lo, ha - ri ha - ra - lo
& ## nwwww ra -
? ## nw n # www nwwww n#www
w
nw w
& ## ˙. 3 ˙ Ó œ. œj œ #œ nœ ˙ Ó ####
####
ha - œ#œ nœ lo ha - ri ha - ra - lo ####
& ## nwwww ra -
? ## nw n # www nwwww n#www
w nw w
cocxlad œ Jœ œ œ œ œ Jœ œ œ œ œ Jœ œ œ œ œ Jœ œ œ œ ˙
œ œ œœœ
& #### œ œ œ œ œ J‰ œ
J œœ
33 33 33 33 33 33
œ œœ œ œœ œ œœ
f œœ œœ œ œœ œ œœ
? #### œ œ œ
& #### >œ œ œœœ œœœœ >œ œJ ‰ œ œ œ œœœœ >œ œ œœœ œœœœ >œ Jœ ‰ œ œ ˙
J‰ J J J‰ J
33 33 3 3 33 3 3 33 33
? #### œ œœ #œ œœ œ œœ œ œœ œ œœ #œ œœ œœ œ œœ
œ
& #### >œ œJ ‰ œ œ œ œJ œ œ œ >œ œJ ‰ œ œ œ œJ 9œ5œ œ >œ œJ ‰ œ œ œ œJ œ œ œ >œ œJ œ œ œ ˙ nn##
3 3 33 3 3 33 3 3 33 33
œ
& #### >œ œJ ‰ œ œ œ œJ œ œ œ >œ œJ ‰ œ œ œ Jœ œ œ œ >œ Jœ ‰ œ œ œ œJ œ œ œ >œ œJ œ œ œ ˙ nn##
3 3 33 3 3 33 3 3 33 33 nn##
? #### œ #œœ #œ œœ œœ œ œœ # œœ #œ œœ œ œœ œ œœ
œ œ
& ## >œ œJ œ œ nœ œ œ œ œ >œ œJ ‰ œ œ œ œ œ nœ œ >œ œJ œ œ nœ œ œ œ œ œ œJ œ œ œ œ
J J J
‰ ‰ Œ ..
F 3 3 33 33 3 3 33 33 33
##
? www> www> www> ˙˙˙ >˙ ..
˙
f
bavSvebi uyureben or videos _ 1. luarsabis da darejanis cekva-simRera. fragmenti
kinofilmidan `kacia-adamiani?!~ 2. luarsabis da darejanis simReris. sakoncerto Sesru-
leba; asruleben nika raWveli da nato metoniZe.
bavSvebi amoicnoben meqanikur xmebsa da moZraobebs, agreTve, bunebriv xmebs. maswa-
vlebeli ekiTxeba maT:
1. sad gvxvdeba meqanikuri moZraobebi: simRerasa Tu cekvaSi?
2. rogoria simReris melodiuri xazi: gaSlili, wyvetili Tu mReradi?
3. sad aris meqanikuri xmebi: simReris melodiasa Tu TanxlebaSi?
4. romeli dasartyami sakravi asrulebs ritmul suraTs?
5. rogori xasiaTis aris simRera?
6. sad gvxvdeba ritmuli ostinato: Tanxlebasa Tu vokalSi?
maswavlebeli axsenebs bavSvebs simRerebs: `dahkar, dahkar~, `qafCa da aguri~. bavSve-
bi mRerian da pouloben msgavsebasa da gansxvavebas sam simReras Soris. es kidev erTi
Semajamebeli gakveTilia Temaze `bunebrivi da meqnikuri xmebi musikaSi”.
mosmena: d. ToraZe _ simRera kinofilmidan `kacia-adamiani?!~. bavSvebi usmenen simRe-
ris minus fonogramas da mRerian.
kadrebi filmidan: `kacia-adamiani?!~
96
გაკვეთილი 25 თუშეთი
resursi: moswavlis wigni; audio da videomasala. xangrZlivoba: 45 wT.
1. ritmuli moTelva: yvela gakveTili iwyeba ritmuli moTelviT _ zoma 3/4.
2. ritmul-intonaciuri savarjiSo: bavSvebi taSiT da kakuniT asruleben ritmul
suraTs marcvlebis dasaxelebiT.
43 œ. œ œ œ œ. œ œ. œj œ œ œj œ œj œ. œ ˙
6 œ œ œ œ œ. œ œ œ ˙ œj ‰
43 ˙
SeniSvna: am gakveTilis mizani da misaRwevi Sedegebi ix. gv. 41
43 œ œ œ œ œ œ. Txegeabœijix.sœernoemealRœmkoœu3sTaœvxleœSeiœT3 gœismœaoqgarzœaTuvreœliao?saRmŒwTeirseŒ ku-
bu-
7 neba. ra ici am kuTxeebis yofis Sesaxeb? romeli
43 ˙ œ œ œ œmpooœsetmeœenbiilœ.di aœgamqwœvesrlamebœkiuaTrxieaœenbœi3asmœ skiuœmTRœx3eirœsebœSiv?ilSœeejbgii‰?-
Zlia isini saqarTvelos sxva kuTxeebis simRere-
bisagan gamoarCio? ra niSnebiT?
mTauSli ac43mxaozœ evœsrioœ bTœe unœS.deTa imkkaacvr kaiœsjzioamœn T isrœ iksaœ,ldTœiedbiœzTeaovSlefœijes naœidl ai.œujgiszœt oœooœrbiisuœl g. aam dœo,œjmTo‰uwSyŒevbei
tbroiialb8.seTbfiu43iSlaeœrmTiiSa`inœTgbuaaSvrœir sœmc; eœeZcliœxrev iœab T ruael œd~.iadmswœ,ay.kmer emcsaœvixœsev.bagiraaenœ,ouœabygraœr3seeœlTmiivsœedd : aefvsae aœnnyd.vumaarr Tœeil,cWiœxiosa avn kruœrer abiv a,izœCseralgdviailmŒaumo
kavk asii dan Semosuli bal alaik a, mand ol in a da garmon i, Tumca garmonze,
dakruli TuSur i mel od ie bi iseTi lamazia da ise uxd eba TuS eTs, rom `Tu
Sur garmonsac~ uwod eben. TuSur i simRereb is cnob il i Semsruleb elia lela
TaTZvaerl 43aiaZdœe,. 33 3 333 3 3
œTœuœSœebœiœeœrœTœ xmaœSiœmœRœeœr oœdœn œenœ.œTœ aœn œamœedœr oœvœeœ Tœ uSœuœrœiœ simœRere˙b .i ki
gas amxmia n eb ul ia da sakravis Tanx lebiT sruld eb a. œ œ œ ˙.
9 mo43smœena: `rœ a lamœaziaœTuSeTœi~; œ œ œ
`baxtrionidan gicqerdi~.
œ œ 33
43 ˙ œ œ œ œ œ œ
œœœœœœ ˙.
44 ˙ ˙ 3
œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œœœœ Œ
10 salamuri œj œ. œj œ œ œ œ Œ
3
44 œ œ œ œ œ œ œ œ œ.
œ. œœ. œœ œ œ œ œ
Tavisufali aqtivoba. aamRere e. TaTaraiZis leqsi.
`wvima me mgav,
me – imas,
dardiT Rlileb –
lela TaTaraiZe vtirivar~.
TuSuri garmoniT
97
simReris Seswavla: "ბახტრიონიდან გიცქერდი"
TuSuri satrfialo
1. baxtrionidan gicqerdi 3. me male gamoviqroleb
lamazo, TuSis qalao. da mogitaceb malviTa,
2. me guli gadagiSale, 4. rom mTaSi Seni mSvenebiT
Sen siyvarulsa malavo. feri icvalon yvavilTa.
simReris Seswavla: moxevis qalo Tinao
"მოხევის ქალო, თინაო"
& bb Alegretto Jœ∑ œ moxevuri sœa∑trfialoJœœ_jsœœaxumaœœJrj oœœsimRœœera œœ œœ œœ Œ
c œJ œ œœ
f mo- xe - vis qa - lo, Ti, - na - o de-das rad u - zi Si - na - o.
? bb c Jœ œ Jœ œ œ œ œ Jœ œ œJ œ œ œ œ
& bb œJœj œ j œ œ œ œœ œ œœJj œœ Jœœj œœ œœ œœ œœ œœ Œ
œJ
Se - ni ga - Txov- dnen, Sen ra - Ram da - gar Ci - na - o.
to - le - bi
œœ Jœ œ Jœ œ œ œœ
? bb Jœ œ œJ œ œ
s a c e k v a o2. hai, gidi, moxevis qalo, 3. agre lamazi, Tinao,
ra lamazi rama xaro, qveynad ram gagaCinao?
netavi Seni alersiT moxeve biWi geZaxis,
vin unda gaaxaro. colad gamamye Sinao.
& b .. œœ 3 Jœœj Jœœj œœJ3j œœJj œœ 3 Jœœj Jœœ9j8 œœJ3j œœJj Jœœj œœ Jœœj œœ Œ
Œ
3333 rim tam tam tam,
rim - ti ta - pi - ti rim - ti ta - pi - ti
The words you are searching are inside this book. To get more targeted content, please make full-text search by clicking here.
tskarostvali_musika7_maswavlebeli
Discover the best professional documents and content resources in AnyFlip Document Base.
Search