01 บทนำ หนา 5 02 Best Practices (กรณีศึกษาในตางประเทศ) หนา 11 03 Tech Mechanism (กลไกการสงเสริมการใชเทคโนโลยีกับ SME) หนา 21 CONTENT CONTENT หนา 27 04 Case Studies (กรณีตัวอยาง SME แตละสาขาธุรกิจ)
หนา 109 หนา 119 หนา 133 05 06 SME TechList (เทคโนโลยีสำหรับผูประกอบการ SME) Keys to Success (ปจจัยความสำเร็จในการใชเทคโนโลยี) 07 Service Provider (หนวยงานใหบริการดานเทคโนโลยี)
01 บทนำ
6 ดวยบริบทของประเทศที่ถูกครอบคลุมดวย Technology และ Digital ทั้ง IoT (Internet of Things) AI (Artificial Intelligence) Big Data ฯลฯ ซึ่งมีบทบาทในทุกกิจกรรมทาง เศรษฐกิจเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพ และขีดความสามารถในการแขงขัน แตเมื่อพิจารณาถึงผูประกอบการ SME ไทย มีจํานวนไมนอยที่สิ่งนี้ไดกลายเปนอุปสรรค ดวยขอจํากัดที่ไมสามารถปรับ ตัวรับกับความกาวหนานี้ไดทัน สํานักงานสงเสริมวิสาหกิจขนาดกลางและขนาดยอม (สสว.) ภายใตโครงการเพิ่มประสิทธิภาพ การบริหารและขับเคลื่อนแผนการสงเสริม SME จึงไดศึกษาแนวทางการสงเสริมการใชเทคโนโลยี เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพธุรกิจ SME ผานการวิเคราะหกลไกการขับเคลื่อนโดยผูประกอบการ ตนแบบใน 4 สาขาธุรกิจ ไดแก ธุรกิจรานอาหารและเครื่องดื่ม ธุรกิจคาปลีก-คาสง ธุรกิจ โรงแรม-ที่พัก และธุรกิจขนสงและคลังสินคา รวมถึงหนวยงานภาครัฐและภาคเอกชนที่มีบทบาท สําคัญในการสงเสริมผูประกอบการในเรื่องดังกลาว เพื่อสะทอนออกมาเปนแบบอยางใหผูประกอบการที่สนใจไดเรียนรูและนําไปปรับใช พรอมทั้ง จัดทําหนังสือ “SME Technology Guide” ฉบับนี้ขึ้นเพื่อถายทอดแนวทาง การใชเทคโนโลยี ผานตนแบบผูประกอบการ รวมถึงกรณีตัวอยางที่เกิดขึ้นในตางประเทศ และ ยังไดรวบรวมขอมูลเทคโนโลยี และเรื่องอื่นๆ ที่เปนประโยชนเพื่อเปนแนวทางใหผูประกอบการ SME ที่สนใจนําไปปรับใชในการพัฒนาและเพิ่มขีดความสามารถในการแขงขันใหธุรกิจเขมแข็ง และเติบโตอยางยั่งยืนตอไป ฝายนโยบายและแผนสงเสริม SMEs สำนักงานสงเสริมวิสาหกิจขนาดกลางและขนาดยอม (สสว.)
เทคโนโลยี กับ SME ไทย ดวยบริบทของประเทศที่ความกาวหนาทางดานเทคโนโลยีและดิจิทัล ไดเขามามีบทบาทในทุก กิจกรรมทางเศรษฐกิจ แตเมื่อพิจารณาถึงผูประกอบการ SME ไทย มีจํานวนไมนอยที่สิ่งนี้ได กลายเปนอุปสรรค ดวยขอจํากัดที่ไมสามารถปรับตัวรับกับความกาวหนานี้ได และเนื่องจาก เทคโนโลยีมีความครอบคลุมทั้งดานการผลิต การบริหารจัดการ การตลาด และมีผลสําคัญตอ การเพิ่มศักยภาพและขีดความสามารถใหกับผูประกอบการ ขณะที่หนวยงานภาครัฐไดมีความ พยายามจัดทํามาตรการ โครงการ ฯลฯ เพื่อจูงใจให SME ปรับตัว เตรียมพรอมและสามารถ ประยุกตใชเทคโนโลยีเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในการทําธุรกิจอยางตอเนื่อง 7
8 ที่ผานมา SME ตองเผชิญความทาทายจากเทคโนโลยีที่กอใหเกิดการเปลี่ยนแปลงอยาง รวดเร็ว (Technology Disruption) ตอการดําเนินธุรกิจ รวมถึงการแขงขันจากโครงสรางทาง เศรษฐกิจและพฤติกรรมของผูบริโภคและผูใชบริการที่เปลี่ยนไป โดยพบวาปญหาการเขาถึง เทคโนโลยีของผูประกอบการ SME ไทยสวนใหญ คือ ไมสามารถเขาถึงแหลงเงินทุนจากสถาบันการเงิน และแหลงทุน ดอกเบี้ยตํ่า เพื่อเปนเงินทุนในการจัดหาเทคโนโลยี ขาดความรูพื้นฐาน และความรูที่จําเปนตอการใชเทคโนโลยี มีความกลัว เทคโนโลยี คิดวาใชงานยากหรือมีความยุงยากในการใชงาน ความรูที่ผูประกอบการมี ตามไมทันกับเทคโนโลยีที่มีการพัฒนาและ เปลี่ยนแปลงไปอยางรวดเร็ว ขาดการเขาถึงการสนับสนุนดานเทคโนโลยีจากหนวยงานตางๆ ที่เกี่ยวของ ปญหาการเขาถึง เทคโนโลยีของ SME ไทย 1 2 3 4
9 วิวัฒนาการ ดานเทคโนโลยี สำหรับผูประกอบการ SME
10 เนื่องจากเทคโนโลยีมีการเปลี่ยนแปลงอยูเสมอ และมีวิวัฒนาการกาวหนาไมหยุดนิ่ง โดย มีปจจัยที่เปนตัวกระตุนสําคัญ คือการตอบสนองความตองการแกปญหา เพิ่มประสิทธิภาพ ในการทํางาน เพิ่มความสะดวกสบาย ความตองการความกาวหนาของศาสตรตางๆ ทั้งทาง เศรษฐกิจและสังคม ซึ่งการเปลี่ยนแปลงอาจเปนการปรับปรุงกระบวนการผลิต ลักษณะทาง กายภาพ หนาที่ใชสอย ระบบกลไกการทํางาน การใชงาน รวมถึงประสิทธิภาพและประสิทธิผล ของวิธีการทํางาน สิ่งดังกลาว ไดสะทอนใหเห็นถึงองคความรูที่มนุษยคนพบมากขึ้น และนํามาประยุกตใชใน การพัฒนาเทคโนโลยีอยางตอเนื่อง เพื่อแกปญหาหรือสนองความตองการของมนุษยใหมาก ที่สุด ซึ่งการเปลี่ยนแปลงหรือวิวัฒนาการดานเทคโนโลยี สามารถแบงเปน 3 ระดับ คือ อยางไรก็ดี การเรียนรูสาเหตุและปจจัยที่สงผลใหเทคโนโลยีเกิดการเปลี่ยนแปลง รวมถึง วิวัฒนาการของเทคโนโลยีนั้น จะชวยใหเขาใจแนวทางการออกแบบและสรางเทคโนโลยี รวม ถึงการเลือกใชและพัฒนาเทคโนโลยีใหเหมาะสมและสอดคลองตอความตองการไดตอไปใน อนาคต เทคโนโลยีระดับพื้นฐาน (Traditional Technology) เปนเทคโนโลยีอยาง งาย สําหรับคนทั่วไป เนื่องจากมีความจําเปนตองใชเพื่อการดํารงชีพ แตไม จําเปนตองเขาใจอยางลึกซึ้งจนถึงระดับแกไข ดัดแปลง เชน โทรศัพทบาน มวนเทปวีดีโอ เครื่องคิดเลข เครื่องพิมพดีด เปนตน เทคโนโลยีระดับกลาง (Intermediate Technology) เกิดจากการปรับปรุง พัฒนาเทคโนโลยีระดับพื้นฐานใหไดรับประโยชนจากเทคโนโลยีนั้นเพิ่มมาก ขึ้น เทคโนโลยีผานการพัฒนาจากผูที่มีความรูลึกซึ้งเขาใจระบบการทํางาน และกลไกตางๆ ตลอดจนสามารถซอมแซมอุปกรณ เครื่องมือได เชน โทรศัพท เคลื่อนที่ (1G, 2G) ฮารดดิสก คอมพิวเตอร เครื่องจักรกล เปนตน เทคโนโลยีระดับสูง (High Technology) เปนเทคโนโลยีที่พัฒนา ดัดแปลง ปรับปรุง แกไข จากเทคโนโลยีเดิมใหมีคุณภาพดีขึ้น จนกอใหเกิดประโยชน สูงสุด ซึ่งเทคโนโลยีในระดับนี้จําเปนตองศึกษาเรียนรูในสถาบันการศึกษา มีการวิจัยทดลอง ประดิษฐคิดคนระบบ เครื่องมือ เครื่องจักรกลตางๆ เพื่อ รองรับการใชงานตามความตองการ เชน Smart Phone 5G ที่รับ-สงขอมูล ไดทั้งภาพและเสียงดวยความละเอียดและความเร็วสูง เทคโนโลยี AI (Artificial Intelligence) เทคโนโลยี VR (Virtual Reality) ระบบ Cloud คอมพิวเตอร แบบ Multi-touch Software as a Service เปนตน 1 2 3
GERMANY JAPAN CHINA 02 11 Best Practices
กรณีศึกษาตนแบบที่ดี ในการสงเสริมการใชเทคโนโลยี เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพธุรกิจ 25 หากมองถึงความสําเร็จของการสงเสริมการใชเทคโนโลยีเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพธุรกิจในตาง ประเทศ จะเห็นถึงรูปแบบที่แตกตาง หลากหลาย ดวยปจจัยสําคัญจากนโยบาย มิติการพัฒนา รวม ถึงบริบทของแตละประเทศ เพื่อออกแบบนโยบายและมาตรการภาครัฐที่สามารถตอบโจทยปญหา -อุปสรรค และความตองการเฉพาะดานของ SME ซึ่งการศึกษาครั้งนี้ไดคัดเลือกตนแบบที่ดีจํานวน 3 ประเทศ ไดแก สหพันธสาธารณรัฐเยอรมนี ญี่ปุน และสาธารณรัฐประชาชนจีน โดยพบจุดรวมที่ เปนปจจัยความสําเร็จที่สําคัญ คือ รัฐบาลของทุกประเทศตนแบบมุงใหบริการและความชวยเหลือที่ ตรงกับความตองการของ SME ในแตละระดับเปนหลัก โดยมีแนวทางที่เปนประโยชนและสามารถ นํามาประยุกตใชกับไทยได ดังนี้ SME 12
สหพันธสาธารณรัฐ เยอรมนี
สหพันธสาธารณรัฐเยอรมนี ไดรับการยอมรับในฐานะที่เปนตนแบบของประเทศที่ประสบความ สําเร็จในแนวทางการพัฒนา สงเสริมและสนับสนุนธุรกิจ SME อยางเปนระบบ จากจํานวนธุรกิจ SME คิดเปนรอยละ 99.6 ของจํานวนบริษัททั้งหมดในประเทศ มีการวางระบบที่สนับสนุนการดําเนิน ธุรกิจและเอื้อตอการพัฒนาศักยภาพดานเทคโนโลยีอยางตอเนื่อง ครอบคลุมตั้งแตระบบการศึกษา และการผลิตกําลังคนที่เปนแบบทวิภาคี การเขาถึงแหลงเงินทุนจากระบบธนาคารในระดับทองถิ่น ตลอดจนการรวมกลุมคลัสเตอรอุตสาหกรรมที่มีความเชื่อมโยงทั้งระดับภายในอุตสาหกรรม และ ระหวางอุตสาหกรรม กับมหาวิทยาลัยและสถาบันวิจัย โดยมีนโยบายที่กําหนดให SME เปนกลไกในการพัฒนาเทคโนโลยีและแกปญหาการวางงาน วางกลยุทธการดําเนินธุรกิจเพื่อเปาหมายระยะยาว ดวยการผลิตสินคาที่จะยึดยอดพีระมิดของ ตลาด เนนการเจาะตลาดเฉพาะกลุม (Niche product) และตั้งเปาในตลาดสงออกตั้งแตเริ่มตน ธุรกิจ การศึกษาระบบทวิภาคี (Dual system) ที่รวมการศึกษาแบบอาชีวะกับการฝกงานในบริษัทตางๆ เขาดวยกัน ทําใหนักศึกษามีพื้นฐานความเขาใจเกี่ยวกับความกาวหนาของเทคโนโลยี ขณะที่ ธุรกิจSME สามารถเขาถึงแรงงานที่มีทักษะฝมือ รวมทั้งพัฒนาตอยอดใหแรงงานที่มีทักษะฝมือที่สูง ขึ้นไปอีก สนับสนุนดาน High-Tech Start-Up และกระตุนแนวคิดการเปนผูประกอบการใหนักเรียนตั้งแต ระดับมัธยม 9 (ม.3) ภาครัฐลดทอนกระบวนการทางราชการที่ซับซอน ภาครัฐวางแนวทางบมเพาะการเปนผูประกอบการ โดยจัดสรรเงินงบประมาณเพื่อสนับสนุนชวย เหลือขั้นตน ในการใหคําปรึกษาแนะนําและการฝกอบรมทางธุรกิจชวยใหผูประกอบการไมตอง ประสบความยากลําบากเมื่อจะตองเริ่มธุรกิจใหมๆ - - - - - -
24 ญี่ปุน ญี่ปุน เปนประเทศในภูมิภาคเอเชียที่มีความกาวไกลทางเทคโนโลยีในระดับแนวหนา โดยเฉพาะ เทคโนโลยีที่คิดคนเพื่อตอบสนองการใชชีวิตของคนในประเทศ และผลจากการกาวเขาสูสังคมสูงอายุ แบบเขมขน จํานวนแรงงานลดลง จึงมีการพัฒนาและผสมผสานเทคโนโลยีใหมๆ เชน Big Data, AI ฯลฯ เขาดวยกันในทุกมิติ ดวยเปาหมายการเปน “สังคม 5.0” ที่มีความสมดุลของความกาวหนา ทางเศรษฐกิจและการแกปญหาทางสังคม ตอบสนองการใชชีวิตที่ทันสมัยและลํ้ายุคโดยมีประชาชน เปนศูนยกลาง หากกลาวถึงการพัฒนา SME ที่ประสบความสําเร็จ เชื่อวาญี่ปุนจะเปนหนึ่งในประเทศ ตนแบบที่ดี เริ่มตั้งแต
การประกาศให SME เปนสมบัติแหงชาติ (National Treasure) โดยรัฐบาลใหบริการและความชวย เหลือที่ตรงกับความตองการของ SME ในแตละระดับ ขับเคลื่อนแผนยุทธศาสตรนวัตกรรมแบบบูรณาการ ( ฉบับปรับปรุง) ประจําป 2562 ดวยเปาหมาย ในการสรางสังคมอัจฉริยะอยางยิ่งยวด (Super Smart Society) 5.0 โดยสนับสนุนการวิจัยและ พัฒนา ใหสามารถขาย Tech Solution ไปยังตางประเทศได แผนแมบทการเพิ่มประสิทธิภาพการผลิต การปรับปรุงและความสามารถทางเทคโนโลยี มุงเนนสง เสริมการลงทุนวิจัยนวัตกรรมในบริษัท หรือลงทุนรวมกับมหาวิทยาลัย สถาบันวิจัยภาครัฐ การขับเคลื่อนนโยบาย SME มีหนวยงานภาครัฐในระดับทองถิ่น เปนผูมีบทบาทสําคัญทั้งในการ ขับเคลื่อนการพัฒนาความเขมแข็งของ SME และมาตรการใหเงินทุนสนับสนุนผูประกอบการ การใหบริการและความชวยเหลือ SME ประกอบดวย 5 มิติ ไดแก 1) การสนับสนุนการบริหาร จัดการ ประกอบดวยการเพิ่มขีดความสามารถดานเทคโนโลยี 2) การสนับสนุนดานการธนาคาร 3) การสนับสนุนดานการเงิน 4) การสนับสนุนดานการคาและทองถิ่น และ 5) การใหคําปรึกษาและ ขอมูลประกอบมาตรการตางๆ - การสงเสริมการใชไอที รวมทั้งสนับสนุนการสรางตลาด - การจัดตั้งสถาบันบมเพาะธุรกิจ เพื่อใหความชวยเหลือผูประกอบการในรูปแบบการ จัดอบรมและสัมมนา การพัฒนาทักษะผูประกอบการที่จําเปน - การพัฒนาหนึ่งเมืองหนึ่งผลิตภัณฑ (One Town One Product) - การสรางจุดเดนดานการตลาดสําหรับสินคาเฉพาะกลุม (Niche market) ใหเปนสินคา และบริการที่มีความโดดเดนทั้งในระดับทองถิ่นและระดับสากล - - - - -
สาธารณรัฐประชาชนจีน
รัฐบาลจีนตระหนักถึงความสําคัญของ SME วาเปนรากฐานของการพัฒนาระบบเศรษฐกิจของ ประเทศ จึงไดกําหนดมาตรการเพื่อสงเสริมและปกปอง มีการรวมกลุม (Cluster) ตามศักยภาพและ ความเขมแข็งของ SME ในแตละพื้นที่ ในรูปแบบหนึ่งหมูบานหนึ่งผลิตภัณฑ (One Village, One Product) และหนึ่งเมืองหนึ่งอุตสาหกรรม (One Town, One Industry) ขึ้น ทําใหเกิดระบบการผลิต ที่เนนความตองการของผูบริโภคเปนตัวขับเคลื่อน (Market Driven) มีการประสานผูประกอบการรายยอยหลายๆ ราย เขาเปนหวงโซอุปทาน (Supply Chain) เกิด การกระจายความมั่งคั่งอยางกวางขวาง และยกระดับขีดความสามารถในการแขงขันโดยเฉพาะในเชิง ของคุณภาพและการใหบริการแบบมืออาชีพ (Professional Management) การใชแรงงานที่มีทักษะ และฝมือสูง การดําเนินธุรกิจ SME ใหสามารถแขงขันกับตางประเทศที่มีศักยภาพสูงกวา พัฒนาแบบรวมกลุมคลัสเตอรใหเกิดการสรางตลาดสินคาบริการ การผลิตและการแปรรูป อยางครบวงจร พัฒนาธุรกิจดานพาณิชยอิเล็กทรอนิกส (e-commerce) ซึ่งทําใหผูประกอบการ SME ของจีนมี จํานวนเพิ่มขึ้น และมีการเติบโตอยางกาวกระโดด สงเสริมการคิดคนนวัตกรรมใหมภายใตยี่หอหรือแบรนดสินคาที่มีชื่อเสียงของตนเองเพื่อสราง ความไดเปรียบในเชิงการแขงขันกับสากล - - -
บทสรุป โดยสรุปการถอดบทเรียนจากประสบการณของประเทศตนแบบ คือ เยอรมนี ญี่ปุน และจีน พบ วา ในการสงเสริม SME มีแนวทางที่หลากหลายขึ้นกับระดับการพัฒนาของ SME วามีความพรอมและ ปญหาอุปสรรคดานใดบางในแตละวงจรธุรกิจ และมีการสงเสริม สนับสนุนที่สอดคลองกับความตอง การพัฒนาของผูประกอบการ ภายใตแนวนโยบายและมาตรการรัฐมีความแตกตางและมีจุดเนนที่ ตางกัน ดังนี้ Go-Digital consulting and implementation services การอุดหนุนคาปรึกษาที่มาวิเคราะห ความตองการ และนําลงมือใชงาน จริง ใน 3 โมดูล • การปรับระบบงานและซอฟตแวร • การตลาดออนไลน • ความปลอดภัยดาน IT J-Good Tech Technology market place การอุดหนุน SME ดานการวิจัยพัฒนา และสรางแพลตฟอรมออนไลนให SME สามารถขาย Tech Solution ไปยังตางประเทศ โดยรัฐทําหนาที่ ตรวจสอบและรับรองคุณภาพของ เทคโนโลยี สรางความนาเชื่อถือ คลัสเตอร SME 4 ประสาน: การเกษตร, การแปรรูป, การทองเที่ยว, E-commerce จีนเนนการขับเคลื่อนคลัสเตอร SME ที่มีตลาดเปนตัวนํา โดยรัฐลงทุนและ สงเสริมการใชงานเทคโนโลยีตลอด Value Chain ในทุกมิติ offline-online 19
แนวทางการพัฒนาผูประกอบการ SME ของประเทศตนแบบ ความยากงายในการ เขาถึงเทคโนโลยี (Technology Availability) เยอรมนี ญี่ปุน จีน SME ถือเปนแหลงนวัตกรรม ชั้นนําของประเทศ เพราะ SME เยอรมนี ใหความสําคัญกับการ วิจัยและพัฒนาเทคโนโลยี R&D รวมกับหนวยงานสถาบันวิจัย ของภาครัฐ และพัฒนาตอยอด จากทักษะชางดั้งเดิม SME ถือเปนแหลงมรดกดาน วัฒนธรรม ภูมิปญญาทองถิ่น ภาครัฐไดสงเสริมการรวมทําวิจัย และพัฒนาเทคโนโลยี (R&D) รวมกันระหวาง SME กับหนวย งานสถาบันวิจัยของภาครัฐ ทําให SME มีเทคโนโลยีขั้นสูงในมือ SME ไดสงเสริมการถายทอด เทคโนโลยีอยางเขมขนจากหนวย งานสถาบันวิจัยภาครัฐ เพื่อให SME สามารถคัดเลือกและ สามารถใชงานเทคโนโลยีได เหมาะสมกับระดับการผลิตใน หวงโซอุปทาน สภาพแวดลอมการ แขงขันทางธุรกิจ (Business Environment) ความรูทักษะผู ประกอบการตั้งตน (Skill & Knowledge) สภาพแวดลอมในประเทศที่เอื้อ อํานวยตอการแขงขัน รัฐบาล สหพันธฯ เนนหลักการ แขงขัน เสรี และการเสริมสรางการ แขงขัน ภายใตกรอบกฎหมาย /ระเบียบ ที่ชัดเจน นอกจากนี้ ยังมีการรวมตัวกันภายใน อุตสาหกรรมคอนขางเขมแข็ง และระบบธนาคารในระดับทอง ถิ่นสนับสนุนการดําเนินธุรกิจ ดวย ดวยปญหาสังคมผูสูงอายุทําให ขนาดตลาดอุปโภคบริโภคใน ประเทศมีขนาดเล็กลง ตลอดจน การยายฐานการผลิตหรือหวงโซ อุปทาน (Supply Chain) ไปตาง ประเทศของบริษัทญี่ปุนขนาด ใหญ ทําให ผูประกอบการ SME ตองพยายามออกไปแขงขันและหา ตลาดในตางประเทศเพิ่มมากขึ้น สภาพแวดลอมในประเทศมี มาตรการปกปองผูประกอบการ สัญชาติจีนในประเทศใหสามารถ แขงขันกับผูประกอบการตาง ชาติได ผูประกอบการมีการแบง ระดับตลาดสินคาที่มีคุณภาพ และแบรนดที่แตกตางกันไปตาม การเติบโตของตลาดผูบริโภค ภายในประเทศที่มีกําลังซื้อสูง ความสอดคลองดาน นโยบายและมาตรการ ภาครัฐ (Supporting Policy) ผูประกอบการ SME เยอรมนี มีทัศนคติที่มุงเนนการออกไป แขงขันในตลาดสงออกตั้งแตเริ่ม ตนธุรกิจ อีกทั้งมี Mindset ของ การบริหารจัดการธุรกิจ ที่สืบทอดมาเปนเวลานาน ทําใหมีขีด ความสามารถในการแขงขัน ระหวางประเทศสูง แมวาสถิติ ของจํานวนการจดทะเบียน SME ใหมลดลง แตก็พบวา ผูประกอบการรุนใหมมีทักษะ การวางแผนธุรกิจที่ดีขึ้นในทุก ดานอยางตอเนื่อง จํานวน SME ที่ขอรับความชวยเหลือ จากรัฐบาลมีเพียงรอยละ 17 ใน ชวง 3 ปที่ผานมา ภาครัฐมีกลไกพัฒนาทรัพยากร บุคคล สถานประกอบการมี ตําแหนงใหนักเรียนเขาเรียนใน หลักสูตรทวิภาคี (Dual System) คิดเปนรอยละ 80 ของทั่ว ประเทศ อัตราการวางงานของ ประชากรวัยหนุมสาว อยูที่เพียง รอยละ 7.9 และเนนการใชดิจิทัล เขามายกระดับภาคการผลิต ของ SME ใหมีความอัตโนมัติ มากขึ้น ภาครัฐเนนการสงเสริมใหผูประกอบการ SME ใหกลายเปน “Micro-Multinationals” โดย สรางระบบ e-Business เพื่อ เปนชองทางกลางในการรวบรวม ขอมูลผูประกอบการ SME และ เผยแพรขอมูลเทคโนโลยีใหผู สนใจจากตางประเทศสามารถ รับทราบถึงขอมูลและเขามา ติดตอเพื่อซื้อเทคโนโลยี หรือ รวมทําธุรกิจ ภาครัฐเนนการสงเสริมการรวม กลุมภายในอุตสาหกรรมทองถิ่น (Cluster) และการสื่อพาณิชย อิเล็กทรอนิกส (E-Commerce) ในการยกระดับวิสาหกิจขนาด กลางและขนาดยอม ธุรกิจ อุตสาหกรรมดั้งเดิม ใหสามารถ เขาถึงตลาดทั้งในและตาง ประเทศไดรวดเร็วยิ่งขึ้น ผูประกอบการ SME ญี่ปุนความ สามารถในการผลิตสินคาบริการ ที่มีคุณภาพระดับโลก ตลอดจน มีเทคโนโลยีที่มีคุณภาพอยูใน มือ แตสิ่งที่ผูประกอบการ SME ญี่ปุนยังไมมีความเชี่ยวชาญ คือ การออกไปแขงขันในตลาดตาง ประเทศ และยังขาดความ สามารถในการปรับเปลี่ยน กลยุทธธุรกิจและแนวทางการ บริหารจัดการธุรกิจที่สืบทอดมา เปนเวลานานใหเปนสากล หรือ ใหมีความสามารถในการแขงขัน ระหวางประเทศสูงขึ้น ผูประกอบการจีนยังเปนธุรกิจ ครอบครัวยังขาดทักษะ การบริหาร จัดการแบบมืออาชีพ และการ ใชเทคโนโลยี ภาครัฐจึงมีสวนใน การให การสนับสนุนในการจัด ตั้งสมาคมการคาเพื่อรวมกลุม ผูประกอบการ ศูนยสงเสริม SME และหองทดสอบปฏิบัติการ ทองถิ่นใหผูประกอบการสามารถ เขาไปรับคําปรึกษาได 20
21 03 Tech Mechanism (กลไกการสงเสริมการใช เทคโนโลยีกับ SME)
22 ในการศึกษาแนวทางการสงเสริมการใชเทคโนโลยีเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพธุรกิจ SME ดําเนินการผานการศึกษากรณีตนแบบใน 4 สาขาธุรกิจ รวมจํานวน 20 ราย ประกอบดวย ธุรกิจรานอาหาร-เครื่องดื่ม ธุรกิจคาสง-คาปลีก ธุรกิจโรงแรม-ที่พัก และธุรกิจขนสง-สถานที่ เก็บสินคา ทั้งที่อยูในพื้นที่กรุงเทพมหานคร และพื้นที่อื่น ๆ ในเขตภาคกลาง ภาคเหนือ ภาคตะวันออกเฉียงเหนือและภาคใต และครอบคลุมทุกระดับการใชเทคโนโลยี เพื่อให เห็นถึงกลไกและแนวทางการสงเสริมการใชเทคโนโลยีเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพธุรกิจ SME รวมถึงการบูรณาการความรวมมือระหวางหนวยงานภาครัฐ ภาคเอกชน สถาบันการศึกษา และหนวยงานที่เกี่ยวของ โดยสามารถสรุปกลไกการสงเสริม ไดดังนี้ กลไกการสงเสริมให SME ใชเทคโนโลยีเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพธุรกิจไดสําเร็จ มักจะเกิด จากการที่ตัวผูประกอบการ เปนผูขับเคลื่อนหลัก โดยมีแรงจูงใจทั้งที่มาจากความตองการ แกปญหาของกิจการ ไมวาจะเปนปญหาดานการผลิต ดานคุณภาพ/มาตรฐาน ดานการ บริหารจัดการ หรือการขยายชองทางการตลาด หรือความตองการเพิ่มประสิทธิภาพ รวม ถึงอํานวยความสะดวกในการทํางาน ขณะที่การไดมาซึ่งเทคโนโลยี มีตั้งแตการซื้อหามา จากผูผลิต การไดรับการสนับสนุนจากหนวยงานที่เกี่ยวของ ทั้งภาครัฐ ภาคเอกชน รวมไป ถึงผูประกอบการที่มีความรูความสามารถ และเปนหัวขบวนหลักในการใชเทคโนโลยี ไมวา จะเปนสนับสนุนขอมูล องคความรู ที่ปรึกษาเชิงลึก เงินทุน การพัฒนาเทคโนโลยี ฯลฯ เพื่อชวยแกปญหาหรือเพิ่มประสิทธิภาพในดานตาง ๆ ใหผูประกอบการ ในสวนการประยุกตใชเทคโนโลยี มักจะเกิดจากการไดเห็นแบบอยาง หรือไดรับการ บอกเลาหรือบอกตอถึงความสําเร็จของการนําเทคโนโลยีไปใชกับผูประกอบการ SME ที่ ตองการเทคโนโลยีในลักษณะเดียวกัน หรือคลายๆ กัน
23 ภาครัฐ ภาคเอกชน สมาคม ผูเชี่ยวชาญ สถาบันการศึกษา สถาบันวิจัย องคความรู (Knowledge) ประสบการณ (Experience) ความรวมมือ (Collaboration) นโยบาย ของรัฐ ปญหา เทคโนโลยี ผูประกอบการ SME ผูประกอบการ SME ขาย/ถายทอด สูสาธารณะ ตนทุนต่ำ (Saving Cost) ตอบสนอง ความตองการ แกไขปญหาได (Problem Solving) เกิดความชำนาญ (Be Expert) กลไกการประยุกตใช และขยายผลในวงกวาง กลไกการสงเสริมผูประกอบการ SME ในการใชเทคโนโลยีเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพธุรกิจ กลไกการถายทอด และบมเพาะ กลไกการระบุโจทยผาน กลุม SME แนวหนา หรือ กลุมสมาคม กลไกการสงเสริม SME ในการใช เทคโนโลยีเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพธุรกิจ
24 กลไกการขับเคลื่อนและพัฒนา SME ผูขับเคลื่อน กลไก หนวยงาน ที่เกี่ยวของ ชองทาง การเผยแพร ประโยชน ตอผูนำไปใช แรงจูงใจ ทรัพยากร ผูประกอบการ SME • แกไขปญหา • ลดการทุจริต • ลดแรงงาน • ลดความผิดพลาด • ลดตนทุน • สรางโอกาสทาง การตลาด • สรางความไดเปรียบ ในการแขงขัน • สรางภาพลักษณ ที่ทันสมัย • เพิ่มประสิทธิภาพ การทํางาน • เพิ่มความสะดวก สบาย • ตอยอดเทคโนโลยี และนวัตกรรมที่มีอยู • แรงจูงใจทางการเงิน • สนองความตองการ • ไดรับการสนับสนุน จากภาครัฐ • ปรับตัวตามสถาน- การณ • เพิ่มประสิทธิภาพ ธุรกิจ • สรางโอกาสและ ความสามารถใน การแขงขัน • สรางโอกาสทาง การตลาด • สรางมูลคาเพิ่ม • สรางคุณภาพ/ มาตรฐาน • ลดตนทุน เพิ่มผล กําไร • ตอบสนองความ ตองการและเขา กับวิถีการดําเนิน ชีวิต • สรางภาพลักษณที่ดี • มีเทคโนโลยีและ นวัตกรรม • เงินทุน • เงินสนับสนุนจาก ภาครัฐทั้งแบบให เปลาและแบบมี เงื่อนไข • องคความรู ความเชี่ยวชาญ • บุคลากรที่มีทักษะ และความรู • ขอมูล ขาวสาร • เทคโนโลยี • ที่ปรึกษาผูเชี่ยวชาญ • หนวยงานภาครัฐ • หนวยงานภาค เอกชน • สถาบันการศึกษา • สถาบันวิจัยตาง ๆ • สถาบันการเงินของ รัฐและเอกชน • หนวยงานดานการ ถายทอดเทคโนโลยี และนวัตกรรม • หนวยงานสงเสริม สนับสนุน SME • สื่อสาธารณะ • สื่อประชาสัมพันธ • สื่อสังคมออนไลน • หนวยงานพันธมิตร ทั้งภาครัฐและเอกชน • การบอกเลา บอก ปากตอปากจากการ ใชงาน • ชองทางการตลาด • เวทีและสื่อสาธารณะ • ชองทางของรัฐ • กลไกของรัฐดานการ เผยแพรขอมูล ขาวสาร
25 อุปสรรคและความทาทาย ของการสงเสริมการใชเทคโนโลยี เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพธุรกิจ SME ขาดฐานขอมูลสําคัญๆ ที่รวบรวมความรูเทคโนโลยี และขอมูลที่ทันสมัยเพื่อใหผูประกอบการ สามารถเขาถึงไดทุกที่ทุกเวลา ขาดแคลนผูเชี่ยวชาญที่จะใหคําปรึกษาแนะนําในการนําเทคโนโลยีและนวัตกรรม ไปประยุกต ใชใหเหมาะสมกับศักยภาพและความสามารถของผูประกอบการ SME ในราคาที่เหมาะสม การเขาถึงเทคโนโลยีมีขอจํากัด ทั้งเรื่องของแหลงเงินทุน ความรูและมุมมองของผูประกอบ การที่เปนผูใชเทคโนโลยี เชน กลัวเทคโนโลยี คิดวาใชงานยาก มีความยุงยากในการใชงาน เปนตน เทคโนโลยีมีการพัฒนาไปอยางรวดเร็ว ทําใหผูใชงานตามไมทัน มีเทคโนโลยีที่เปดใหใชฟรีจํานวนมาก แต SME ไมสามารถเลือกใชใหเหมาะสมกับตัวเองได การสนับสนุนดานการเงินของหนวยงานภาครัฐยังไมเอื้อตอการพัฒนา เนื่องจากสวนใหญ ดําเนินการตามรอบปงบประมาณ และขาดความตอเนื่อง รูปแบการสนับสนุนของหนวยงานภาครัฐ สวนใหญจะใหผูประกอบการจายเงินไปกอนแลว เบิกเงินคืนภายหลังซึ่งมีระยะเวลาคอนขางนาน ทําใหผูประกอบการประสบปญหาขาด สภาพคลอง ไมมีกลไกสนับสนุนผูประกอบการ SME อยางเบ็ดเสร็จ ตรงตามความตองการเฉพาะในแตละ สาขาธุรกิจ (Tailor Made Technology to serve specific need) • • • • • • • • นอกจากนี้ ในการศึกษายังไดพบประเด็นที่นาสนใจ ดังนี้
26 แนวทางการจัดทำมาตรการ สงเสริมการใชเทคโนโลยีเพื่อเพิ่ม ประสิทธิภาพธุรกิจ SME สนับสนุนการสราง Cluster และพัฒนาในรูปแบบของการสรางแพลตฟอรมใหเกิดความ เชื่อมโยงเครือขายพันธมิตรธุรกิจของผูมีสวนไดสวนเสีย ระหวางผูประกอบการ SME ผูประกอบการ ที่เปนกลุมผูพัฒนาดานเทคโนโลยีและนวัตกรรม (Tech Service Provider) ผูผลิตและจําหนาย เทคโนโลยีและนวัตกรรม สถาบันการศึกษา และหนวยงานสนับสนุนจากภาครัฐ เพื่อสงเสริม ใหเกิดการพัฒนาเทคโนโลยีสําหรับ SME อยางเบ็ดเสร็จ การสนับสนุนและสงเสริมดานเทคโนโลยีผานสมาคม หรือตัวแทนกลุมผูประกอบการ SME เปนกลไกในการทําหนาที่ในการขับเคลื่อนและถายทอดเทคโนโลยีไปสูผูประกอบการ SME รายอื่นๆ สนับสนุนและสงเสริมการลงทุนรวมกับผูประกอบการ SME ที่เขารวมโครงการ ในรูปแบบ Matching Fund และ Performance Sharing รวมทั้งสนับสนุนและจัดหาเงินกูดอกเบี้ยตํ่า ใหผูประกอบการ Tech Service Provider เพื่อเปนเงินทุนตั้งตนและลดปญหาสภาพคลองใน ระยะแรกของการดําเนินธุรกิจ จัดตั้งโปรแกรม tTAP (Technology Assistance Program) เพื่อเปนชองทางสนับสนุนดาน เงินทุนในการวิจัย พัฒนาและยกระดับเทคโนโลยีสําหรับ SME ที่มีเงื่อนไขยืดหยุนกวาเดิม รวมถึงสรางกลไกเชื่อมโยงระหวางผูใหบริการเทคโนโลยี (Technology Service Providers) กับผูใชเทคโนโลยี (Technology Users) ในรูปแบบของการจัดหาผูเชี่ยวชาญดานเทคนิค ใน การใหคําปรึกษาและแกไขปญหา สนับสนุนใหเกิดเครือขายของกลุมผูประกอบการ SME ใน แตละสาขาธุรกิจในระดับประเทศ เพื่อวางรากฐานและพัฒนาเทคโนโลยีและนวัตกรรมของ ประเทศ สรางกลไกสนับสนุนผูประกอบการ SME ดวยการใหคําปรึกษาแนะนําที่มีประสิทธิภาพโดย Expert Team Mentoring สนับสนุนและสงเสริมผูประกอบการทางดานเทคโนโลยีและนวัตกรรมเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพ SME มีมาตรการควบคุมคุณภาพและมาตรฐานผลิตภัณฑเพื่อสรางความมั่นใจใหกับผูบริโภค 1 2 3 4 5 6 7
Case Studies 04 27
กรณีตัวอยาง SME แตละสาขาธุรกิจ 28
29 4.1
30 ธุรกิจ รานอาหาร -เครื่องดื่ม
31 ขาหมู พ.4 (Khamoo Phor4) ขาหมู พ.4 รานขาวขาหมูระดับตํานาน ในยานดินแดง ประชาสงเคราะห ที่มีชื่อเสียงโดงดังมากวา 40 ป ดวยความโดด เดนที่รสชาติ ทําใหรานตึกแถวคูหาเดียวแหงนี้ มีลูกคาแวะเวียน เขามาอุดหนุนกันไมขาดสาย แตเพราะใชวิธีการทํางานแบบดั้งเดิม ที่ใชแรงงานคนเปนหลัก ปญหาจึงยังวนเวียนกับเรื่องเดิมๆ คือ พนักงาน และการใหบริการ เมื่อกิจการตกทอดมาสูทายาทรุนที่ 2 “คุณพล กรพล แกวกรรณิพากร” ที่ตัดสินใจวางมือจากการเปนครูสอนเทนนิส มาชวยพอแมดูแลราน จึงเรียนรูงานอยางจริงจังตั้งแตหนาราน “เทคโนโลยีเปนตัวชวยที่ดีแตใชเพียง อยางเดียวไมได ตองควบคูไปกับการให บริการดวยอัธยาศัยไมตรีแบบเดิมๆ ไปดวย” 01
ถึงหลังราน และเพราะตองการแกปญหาทั้งพนักงาน ขาด ลา มาสาย ใหบริการลูกคาไมทัน ยอดขายยํ่าอยู กับที่ ขณะที่ตองขยายพื้นที่รานเพิ่ม จึงคิดวาถึงเวลา ที่จะกาวไปขางหนา โดยใชความรูที่เรียนจบดาน บริหารคอมพิวเตอร มาแสวงหาเทคโนโลยี เครื่องมือ อุปกรณ ที่ทันสมัยมาชวยงาน ทั้งการตมขาหมูที่ถอด ความรูความชํานาญออกมาเปนสูตรใชกับ “เครื่องซูวี” และเมื่อเครื่องที่ซื้อมากําลังการผลิตไมพอ ก็ถอด แบบเครื่องไปใหชางที่รูจักชวยประดิษฐเครื่องซูวีที่ สามารถตมขาหมูในปริมาณมากขึ้น นอกจากนี้ยัง ใชเครื่องลางจานอัตโนมัติที่ชวยลดการใชแรงงาน เมื่อสรางมาตรฐานการผลิตไดแลว เปาหมาย ตอไปคือ “อยากทํารานสไตลที่ไมตองมีคนบริการ” เหมือนที่เคยเห็นที่ญี่ปุน จึงวาง Flow การทํางาน ภายในรานทั้งวงจร พรอมทั้งหาเทคโนโลยีและระบบ บริหารจัดการเขามาชวย ซึ่งไดพี่ชายและเพื่อนของ พี่ชายมาชวยเขียนโปรแกรม POS ใหเหมาะกับความ ตองการใชงานของราน สวนเรื่องระบบบัญชีก็มีภรรยาของคุณพลเองเขามา ชวยดูแล อีกทั้งมีการใชระบบคิวและเพจเจอรในการ แจงคิวลูกคา ขณะเดียวกันไดสรางภาพลักษณราน ใหมใหดูทันสมัย ดวยการออกแบบและตกแตงราน ใหมทั้งหมด ออกแบบ Logo และสรางแบรนดของ ตัวเองที่ชัดเจน พรอมทั้งสรางชองทางสื่อสารไปยัง ลูกคาผาน Facebook แมการปรับปรุงราน และวิธีการที่ใชในระยะ แรกจะไมคอยไดรับการยอมรับจากกลุมลูกคาดั้งเดิม อาศัยการมีมนุษยสัมพันธที่ดีจึงทําใหลูกคาคอยๆ กลับเขามา หรือแมแตในชวงโควิด 19 ที่ไมสามารถ เปดใหบริการทานอาหารที่รานได ก็ไดพยายามคิดคน พัฒนาขาหมูพรอมทานออกขาย เพิ่มรูปแบบการขาย ผาน Delivery ที่มีการเชื่อมโยงตั้งแตวินมอเตอรไซค รับจาง Line Man/ Get Food/ Grab Food/ Food Panda และขยายสูการทํา Cloud Kitchen ตัวอยางการใชเทคโนโลยี - Facebook: ขาหมู พ.4 Khamoo Phor4 - เครื่อง “ซูวี” (Sous Vide) ในการทําขาหมู - เครื่องลางจานอัตโนมัติ - ระบบบริหารจัดการที่เขียนขึ้นเอง: ระบบ POS - ระบบจองคิว และใชเพจเจอร เรียกคิวลูกคา - ระบบแพลตฟอรม Delivery เชน Line Man Official 32
“แมเทคโนโลยีจะสำคัญทีม Class ที่พรอมจะปรับเปลี่ยน ก็สำคัญไมนอยกวา...” 33 Class Café Class Café รานกาแฟแบรนดไทยที่มีตนกําเนิดที่จังหวัด นครราชสีมา เมื่อป 2556 โดย “คุณกอลฟ มารุต ชุมขุนทด” อดีตผูบริหารสายเทคโนโลยีจากคาย Hutch/ Nokia และคาย แกรมมี่ เปนผูบุกเบิกการดาวนโหลดเพลง ฯลฯ ตัดสินใจทิ้ง ตําแหนงผูบริหารระดับสูงมาเปนเจาของธุรกิจในชวงเหตุการณ นํ้าทวมใหญ กทม. เมื่อป 2554 เริ่มจับธุรกิจโรงเรียนสอนภาษา อังกฤษชื่อ “Class” กอนจะกลับมาทํา “รานกาแฟ” ที่บานเกิด เปดรานกาแฟสาขาแรกในหองแถวกลางเมืองโคราช ชูจุดขาย เปน “กาแฟพรีเมี่ยม” พรอมๆ กับการสรางแบรนดผานการ ใช “Story Telling” ที่บอกเลาทุกๆ เรื่องราวและวิธีคิดผาน 02Facebook ทั้งหมด
ตัวอยางการใชเทคโนโลยี - Facebook: Classcoffee - Line Official Account: @classcoffee - Application: CLASS CAFE เปนชองทาง ใหขอมูลขาวสาร โปรโมชั่นและการสั่งซื้อสินคา - ระบบบริหารจัดการ: POS ระบบบัญชี HR เชื่อมตอกับระบบ ERP - เทคโนโลยี AI และ Machine Learning ในการทํา Data Prediction, Data Analytics - Cashless QR Code รับชําระเงินจากลูกคา - Delivery Platform: Line Man/ Food Panda/ Grab Food 34 เรียกวาเปน Pure Digital Brand ที่เกิดขึ้นนอก กรุงเทพ และเปน Open Coffee Platform ที่บอก เลาทุกเรื่องแบบไมมีความลับ ดวยความเชี่ยวชาญดานเทคโนโลยีของอดีต CEO สาย Tech ที่มุงเปน SME ดวยวิถีของ Startup จึงดึงเทคโนโลยีมาเปนฐานของธุรกิจ และเนนสราง มารเกตแชรใหมากที่สุด สรางมาตรฐานสินคาดวย การคัดเลือกเมล็ดกาแฟจากแหลงที่มีชื่อเสียง ทําโรง คั่วและคั่วเมล็ดกาแฟที่ใหรสชาติเฉพาะตัวในชื่อ Royal Blend พรอมๆ กับขยายสาขาในทุกๆ 6 เดือน เพื่อใหเกิด Economy of Scale ตอบโจทยที่วา “เมื่อจะลาออกมาขายกาแฟ อยาคิดแคเปดราน กาแฟ แตตองคิดเปดเชนกาแฟ” Class Café จึงได ขยายสาขาจากโคราช ไปสูหัวเมืองสําคัญของอีสาน ทั้งขอนแกน บุรีรัมย อุดรธานี กอนที่จะเขามารุก ธุรกิจใน กทม. เดินหนาพัฒนาโมเดลธุรกิจ และจับมือกับพารทเนอรในการขยายสาขาตามพื้นที่แตละแหง ซึ่งกอน วิกฤติ Covid-19 มีจํานวน 30 สาขา และพัฒนาสู ธุรกิจ Data ที่เชื่อมขอมูลทุกสาขาเขาดวยกัน เริ่มใช แพลตฟอรม ERP พัฒนาระบบคลาวด ระบบหลัง บานจึงเต็มไปดวย AI, Machine Learning เขามา ชวยทํา Data Prediction, Data Analytics เพื่อ คาดเดาพฤติกรรมหรือหาแนวโนมจากปจจัยตางๆ ในการทําธุรกิจ ทําให Class Café สามารถตัดสินใจ ทางธุรกิจไดแมนยํา ทั้งการพัฒนาใหรานเปน CoWorking Space พัฒนาชองทางขายออนไลนผาน เว็บไซต และ Application ที่สําคัญในชวงวิกฤติ Covid-19 ยังสามารถฝามรสุมดวยรูปแบบธุรกิจใหมๆ ไมวาจะเปน เพิ่มไลนสินคาเปนกาแฟขวดใหญ ทํา Class พุมพวง ทํา Class Agent ทํา Flash Sale และออกโปรโมชั่นตางๆ เพื่อทําทุกอยางใหมีเงินสด หมุนเวียน ซึ่งสามารถสรางยอดขายไดมากกวาชวง กอนวิกฤติดวยซํ้า ทุกวันนี้ Class Café ไมไดเปนแค รานกาแฟ แตเปนธุรกิจที่ติดอยูกับเทคโนโลยี และแม เทคโนโลยีจะสําคัญ ทีม Class ที่พรอมจะปรับเปลี่ยน ก็สําคัญไมนอยกวา เพื่อพรอมสรางประสบการณดีๆ ใหกับลูกคาตอไป
“ตนทุนการลงทุนเรื่องเทคโนโลยี คิดเปน มูลคานอยกวาคาจางพนักงานหนึ่งคนและ ยังชวยปองกันการทุจริตไดอีกดวย” 35 Penguin Eat Shabu หรือเพนกวินกินชาบู รานอาหาร บุฟเฟตชาบูสไตลญี่ปุนของ “คุณตน-ตอ ธนพันธ-ธนพงศ วงศ- ชินศรี” 2 พี่นองที่ตองการสรางธุรกิจดวยเงินทุนที่มีกอนสุดทาย 1.3 ลานบาท เพื่อชวยกูวิกฤติของครอบครัวที่ประสบปญหาทาง ธุรกิจเมื่อ 5 ปกอน ดวยการเขาสูธุรกิจรานอาหารทั้งๆ ที่ไมเคย มีความรูเรื่องทําอาหาร แตมองวางาย ไดกระแส และนาจะคืน ทุนไดเร็ว รานเพนกวินกินชาบู (Penguin Eat Shabu) 03
ตัวอยางการใชเทคโนโลยี - Facebook: penguineatshabu/ เพนกวินกินชาบู/ Torpenguin-ผูชายขายบริการ - Line Official Account: @PenguinEatShabu - Instagram/ Twitter: PenguinEatShabu - Social Media Marketing: Google Ads - ระบบบริหารจัดการ: POS Food Story และ ระบบ Cloud Base บริหารจัดการรานครบวงจร - Delivery Platform: Line Man และ แพลตฟอรมอื่นๆ - เครื่องมือทํางานในครัว: เครื่องสไลดเนื้อสัตว เครื่องลางจาน เครื่องควบคุมอุณหภูมิหองเย็น และทดลองพัฒนาหุนยนตสงอาหาร 36 เมื่อเริ่มตนธุรกิจดวยเงินทุนที่จํากัด ทามกลาง การแขงขันที่รุนแรง ทุกอยางจึงถูกคิดวิเคราะหอยาง ละเอียดตั้งแตการตั้งชื่อราน ออกแบบโลโก ออกแบบ ตกแตงราน คิดคนสูตร/ รสชาติ/ หนาตาอาหาร ออก แบบเมนู จัดหาวัตถุดิบ ศึกษาพฤติกรรมผูบริโภค ไป จนถึงออกสํารวจรานที่จะเปนคูแขงแบบละเอียด ฯลฯ ดวยเวลาภายใน 60 วัน ในที่สุดรานสาขาแรก จึงเกิด ขึ้นบริเวณดานหลัง Big C สะพานควาย ทุกอยางถูกคิดและทําไปบนหลักที่จะทําให Brand “Penguin Eat Shabu” เปนที่รูจักและจดจําในใจ ผูบริโภค อาศัยใช Facebook และ Social Media ตางๆ เปนชองทางหลักในการขับเคลื่อนกลยุทธการ ตลาด ทั้งเช็ค แชะ แชร ทําใหบล็อกเกอรชื่อดังรวม ไปถึงกลุมลูกคา ตางมารีวิวรานไปลงใน Facebook และ Pantip จนทําใหรานเปนที่รูจักเพิ่มขึ้นอยาง รวดเร็ว และเพจ Penguin Eat Shabu มียอดผู ติดตามถึง 100,000 คน ในเวลาเพียงเดือนกวาๆ ปจจุบันขยับ ขึ้นเปนเกือบ 500,000 คน ขณะเดียว กันไดใหความสําคัญทั้งในดานมาตรฐานสินคาการให บริการพรอมๆ กับขยับขยายการเปดสาขาทั้งใน กรุงเทพและที่เชียงใหม มีจํานวนสาขากอนวิกฤติ Covid-19 รวม 9 สาขา และเพราะตองการทํากิจการอยางเปนระบบ แบบที่มีเวลาไปทําสิ่งอื่นๆ ที่ตองการได จึงใหความ สําคัญกับการสรรหาเทคโนโลยีเขามาใชตั้งแตระบบ หนาบาน หลังบาน หองครัว ไปจนถึงการใหบริการ ลูกคา โดยมองตนแบบจากเชนรานอาหารจากตาง ประเทศ ไมวาจะเปนการใช Cloud Base POS เชื่อม โยงระบบตางๆ ของรานอาหารอยางครบวงจร นํา ขอมูลมาวิเคราะหเพื่อพัฒนาการใหบริการอยูเสมอ แมในวิกฤติ Covid-19 ที่ไดรับผลกระทบอยางหนัก แตก็สามารถกลับมาฟน และดําเนินกิจการตอได พรอมกับการสรางเครือขายผูประกอบการรานอาหาร และโมเดลธุรกิจใหมๆ เพื่อตอบโจทยความตองการ ดวยความเชื่อวา เทคโนโลยีคือสิ่งที่ SME ตองเรียนรู เลือกในสิ่งที่จําเปนและสําคัญตอธุรกิจกอน เรียนรู และประยุกตใช เพื่อที่จะไดกาวหลุดออกจากกับดัก ความลมเหลว
37 รานอาหารปุม 3 “เทคโนโลยีชวยออกแบบการจัดการ ภายในรานใหดีขึ้นปองกันปญหาเรื่องเงิน และบริการลูกคาไดรวดเร็ว” “รานอาหารปุม 3" เปนรานขาวตมชื่อดังของยานในเวียง เทศบาลเมืองนาน จ.นาน เปนรานเกาแกที่เกิดมาตั้งแตป 2526 โดยอามาซั้วใช แซตั้ง ขายขาวตมและอาหารไทย-จีน เมื่อกิจการ ตกทอดมาถึงทายาทอยาง “เชฟหมู-คุณอุทัย ตันตระกูล” หรือ “มิสเตอรมัสมั่น” สมญานามที่ไดมาจากรางวัลในการประกวด 04เชฟ จึงเปนจุดเปลี่ยนสําคัญของราน
ตัวอยางการใชเทคโนโลยี - Facebook: รานอาหารปุม 3 - ระบบบริหารจัดการ: POS ชวยบริหารจัดการราน - Platform Review รานอาหาร: Wongnai/ Trip Advisor - ระบบชําระเงิน ผาน QR Code โอนเงินแบบ Real-time - เครื่องอาน/ระบบ QR code - Platform ซื้อขายสินคาออนไลน: Lazada/ 24 Shopping/ Shopee 38 รานนี้เกิดขึ้นมาเพื่อทดแทนธุรกิจดั้งเดิมของ ครอบครัวคือธุรกิจโรงหนังที่ถูก Disrupt ดวยธุรกิจ รานเชา VDO เปดเปนรานขายอาหารกลางวัน โดย เชฟหมูซึ่งเปนลูกคนสุดทอง เริ่มเขามาชวยแมทํา รานอาหารโตรุงเมื่ออายุ 18 ป สั่งสมความรูการทํา อาหาร จนแตงงานกับภรรยาซึ่งเปนคนกรุงเทพฯ มาจากตระกูลทําอาหารเหมือนกัน และเขามาชวย กิจการ โดยมีการคิดเมนูอาหารใหมๆ เพื่อใหบริการ ลูกคาเสมอ ที่สําคัญเมื่อเมนู “มัสมั่นไกตําหรับไทย” อาหาร ไทยโบราณสูตรคุณหญิงแมนศรี ศรีธรรมราช อาจารย สอนโรงเรียนการเรือนพระนคร ซึ่งเปนคุณทวดของ ภรรยา ถูกปากถูกใจคุณหรีด รพีพรรณ เหลืองอรามรัตน จึงไดชวนเชฟหมูเขาประกวดโครงการเชฟไทยสูครัว โลกของกรมสงเสริมการสงออก เมื่อป 2553 และ ไดรับรางวัลชนะเลิศ ก็ยิ่งทําใหรานอาหารปุม 3 ได รับความสนใจจากลูกคามากยิ่งขึ้น และเมนูนี้ไดถูก บรรจุเปนเมนูแนะนําประจําราน ในชื่อ “มัสมั่นไก ฟรุตตี้” ที่เสิรฟมาพรอมกับแปงโรตี สับปะรดและ แอปเปล และทําใหรานขาวตมขนาด 9 โตะ จึงขยับ ขยายเปนรานใหญโต มีทั้งหองธรรมดาและหองแอร ใหบริการลูกคากวา 27 โตะ เมื่อรานขยายใหญขึ้นขณะที่เชฟหมูมีภารกิจทาง สังคมของจังหวัดมากขึ้น ในยุคนั้นจึงตองหาเทคโนโลยีเขามาชวยบริหารจัดการโดยเฉพาะระบบ POS และเชื่อมโยง Social Media ในการประชาสัมพันธ ราน ขณะที่ เมนูมัสมั่นก็เปนที่ตองการของลูกคาซื้อ กลับบาน จึงมีการพัฒนาเปนอาหารกระปองสําเร็จ รูปเพื่อขายเปนของฝาก และจําหนายผาน E-Market place รวมทั้ง Limping Supermarket จ.เชียงใหม และ Lemon Farm นอกจากนี้ยังรวมกับหุนสวน ทําราน “ทศกัณฐ Thai Curry House” ในยานถนน ขาวสาร กทม. โดยเชฟหมูเปนผูพัฒนานํ้าแกงหัวเชื้อ ทั้ง มัสมั่น แกงเขียวหวาน แกงแพะแนง ฯลฯ ใน ลักษณะ Cloud Kitchen พรอมทั้งเตรียมพัฒนา อาหารถุงสําเร็จรูป เปนสินคาระดับ Premium เพื่อ การสงออก
39 - Kitchen Robot - Meal Progress Bar - Kitchen Display - Drone - Service Robot - Delivery Service Restaurants Customers Products Printer POS Inside Restaurant Outside Restaurant Queuing System Cooking Delivery - Kitchen Robot - Meal Progress Bar - Kitchen Display - Drone - Service Robot - Delivery Service Products Printer POS InsidOutsQueCooking Delivery
40 - e-Payment - QR code scan - Online Banking - Online Booking - Online Ordering Restaurants Customers Order AI Self-Checkout Self-Order kiosks Customer-Facing Tabletop Calling & Paging Inside Restaurant Outside Restaurant Queuing System Payment Online / Application
มือใหมอยากทำรานอาหาร เริ่มตนอยางไรดี? 41 “รานอาหาร” เปนหนึ่งในธุรกิจยอดนิยมของผูที่ตองการจะเริ่มตนทําธุรกิจ จากตัวเลขของกรม พัฒนาธุรกิจการคา พบวา ธุรกิจอาหาร มีการจดทะเบียนจัดตั้งใหมอยูในระดับสูงติดตอกันอยางตอ เนื่อง เหตุผลสําคัญเพราะอาหาร เปนปจจัย 4 ที่คนขาดไมได ยิ่งทุกวันนี้ รานอาหารเสมือนเปนสถาน ที่แฟชั่นใหคนยุคดิจิทัล ไปอัพสเตตัสเพื่อสะทอนไลฟสไตลกัน ธุรกิจนี้จึงกลายเปนที่นิยมมากยิ่งขึ้น โดยเฉพาะกลุมคนรุนใหมที่ตองการเปนนายของตัวเอง เรียกวา “เกาไป ใหมมา” กันไมขาดสาย สําหรับผูประกอบการที่ตองการจะเริ่มตนทําธุรกิจนี้ ใชวามีสูตรอาหารอรอย มีทําเลดีๆ แลวจะ คาดหวังความสําเร็จได แตสิ่งที่ตองมีและนับเปนจุดเริ่มตนสําคัญ คือ จะตองศึกษาและรูขั้นตอนของ การประกอบธุรกิจรานอาหารอยางถูกตอง นอกเหนือจากการศึกษาพฤติกรรมผูบริโภคของกลุมเปา หมายตัวเองใหถองแท มาดูกันวา ถามือใหมอยากเริ่มตนธุรกิจรานอาหาร ควรรูและตองทําอะไรบาง? เลือกรูปแบบรานอาหารใหเหมาะกับกลุมเปาหมาย สรางเอกลักษณใหรานอาหาร ในการเริ่มตน จะตองวางแผนเลือกรูปแบบของรานและอาหารที่ตองการจะขายใหชัดเจน โดย ศึกษาความตองการของผูบริโภคที่เปนกลุมเปาหมายหลัก ศึกษาคูแขงในบริเวณเดียวกัน ขณะเดียว กันก็ตองสอดคลองกับทําเลที่ตั้งของธุรกิจ ปจจุบันรานอาหารมีหลากหลายรูปแบบ จากขอมูลของ กระทรวงพาณิชย แบงประเภทรานอาหารเปน 4 แบบ โดยใชหลักเกณฑจําแนกตามการออกแบบ ตกแตงเปนหลัก ไดแก รานอาหารระดับหรู (Fine Dining) รานอาหารระดับกลาง (Casual Dining) รานอาหารทั่วไป (Fast Dining) และรานริมบาทวิถี ซึ่งมีทั้งในรูปแบบ Kiosks, Street Food, Food Truck เปนตน เมื่อพิจารณารูปแบบของรานอาหารไดแลว สิ่งที่ตองทําตอมาคือ การสรางเอกลักษณที่เดนชัด เนื่องจากรานอาหาร เปนธุรกิจที่มีการแขงขันสูงและมีตัวเลือกมากมาย ดังนั้นสิ่งที่จะดึงดูดความสนใจ จากลูกคาได คือการมีเอกลักษณที่แตกตางและไมซํ้าใคร ซึ่งสามารถทําไดหลากหลายวิธี ไมวาจะเปน การสรางเอกลักษณดวยเมนูอาหาร การใหบริการ หรือบรรยากาศภายในราน เปนตน
42 ขออนุญาตประกอบธุรกิจ รานอาหารอยางถูกตอง เนื่องจากธุรกิจรานอาหารมีผลตอผูบริโภค สภาพแวดลอม รวมถึงผูอยูอาศัยขางเคียงโดยตรง ดังนั้นในการดําเนินธุรกิจจึงตองมีการขออนุญาตจากหนวยงานที่เกี่ยวของ ตัวอยางเชน ในพื้นที่ของ กรุงเทพมหานคร ไดมีขอบัญญัติเรื่องสถานที่จําหนายและสถานที่สะสมอาหาร พ.ศ. 2545 ซึ่งกําหนด ใหรานอาหารที่มีพื้นที่ไมเกิน 200 ตารางเมตร ตองยื่นคําขอเพื่อขอรับ “หนังสือรับรองการแจงจัดตั้ง สถานที่จําหนายอาหาร” มีคาธรรมเนียม 1,000 บาท และรานอาหารที่มีพื้นที่ตั้งแต 200 ตารางเมตร ขึ้นไป ตองยื่นคําขอเพื่อขอรับ “ใบอนุญาตจัดตั้งสถานที่จําหนายอาหาร” มีคาธรรมเนียม 3,000 บาท สําหรับการการยื่นคําขอใบอนุญาต การตออายุใบอนุญาต และการขอหนังสือรับรองการแจง ของผู ประกอบการในพื้นที่ตางๆ ใหยื่นไดที่สวนราชการตางๆ ดังนี้ - สํานักงานเขตของกรุงเทพมหานคร - สํานักงานองคการบริหารสวนตําบล - สํานักงานเทศบาลสําหรับรานอาหารที่ตั้งอยูในเขตเทศบาล - สํานักงานเมืองพัทยา ในสวนรานอาหารที่เปดในพื้นที่สาธารณะ จําเปนตองมีการขอใบอนุญาตจําหนายสินคาในที่หรือ ทางสาธารณะดวยเชนกัน นอกจากนี้ หากมีการจําหนายเครื่องดื่มแอลกอฮอล จะตองยื่นคําขอใบ อนุญาตขายสุราตอกรมสรรพสามิต โดยสามารถดําเนินการไดที่ - กรุงเทพมหานคร: กรมสรรพสามิต กระทรวงการคลัง - ตางจังหวัด: สํานักงานสรรพสามิตอําเภอ/กิ่งอําเภอ หรือในกรณีที่รานอาหารมีการเปดเพลง ฉายภาพวีดีทัศน หรือฉายภาพถายทอดสดรายการที่มีลิขสิทธิ์ รวมถึงการเปดจากแผนบันทึกเสียงแทที่มีลิขสิทธิ์ถูกตอง หรือเปดผานอินเทอรเน็ต ผูประกอบการก็ จะตองตองขออนุญาตจากเจาของลิขสิทธิ์อยางถูกตองเชนเดียวกัน
43 ที่มาขอมูล : กรมพัฒนาธุรกิจการคา / สํานักงานสงเสริมวิสาหกิจขนาดกลางและขนาดยอม (สสว.) จัดเตรียมเรื่องอาหารสถานที่และบุคลกรใหพรอม จัดการเรื่องภาษีอยางถูกตอง กรณีที่มีการกอสราง / ดัดแปลงอาคาร เพื่อทํารานอาหาร จะตองมีใบอนุญาตกอสราง / ดัดแปลง อาคาร นอกจากนี้จะตองใหความสําคัญกับเรื่องสุขลักษณะของสถานที่จําหนายอาหาร เชน ความสะอาด ของสถานที่ อุปกรณลางมือ การจัดการดานหองสุขา ซึ่งจํานวนหองสุชาจะขึ้นกับจํานวน ที่นั่งในราน อาหาร รวมไปถึงการจัดการนํ้าเสีย เชน การติดตั้งบอดักไขมัน นํ้าทิ้ง การจัดการขยะมูลฝอย และยัง ตองมีการจัดพื้นที่ปลอดบุหรี่ดวย เนื่องจากรานอาหารถูกกําหนดใหเปนพื้นที่ที่ตองมีเขตปลอดบุหรี่ สําหรับอาหารที่จําหนาย ตองถูกสุขลักษณะ ไมวาจะเปนอาหารสด/ แหง/ ปรุงสําเร็จ ตองสะอาด ปลอดภัย นํ้าดื่ม / นํ้าแข็ง ตองไดมาตรฐานตาม พ.ร.บ.อาหาร พ.ศ. 2522 รวมถึงกรรมวิธีการปรุงอาหาร ตองถูกตองปลอดภัย เชน หามใชกาซกระปองปรุงอาหารบนโตะ มีการจัดการดานสุขลักษณะของ อุปกรณและภาชนะ เชน เก็บอุปกรณสูงจากพื้น 60 ซม. ปองกันการปนเปอนจากสัตวหรือแมลงนํา โรค การฆาเชื้อภาชนะหลังทําความสะอาด สุดทายดานบุคลากร ทั้งผูประกอบ ผูสัมผัสอาหาร ตองปฏิบัติตามขอบัญญัติทองถิ่น คือตองมี สุขภาพรางกายแข็งแรง ไมเปนโรคติดตอหรือพาหะนําโรค ตามที่กําหนดในขอบัญญัติทองถิ่น มีการ รักษาความสะอาดของรางกาย สวมใสเสื้อผาและอุปกรณปองกันที่สะอาดและสามารถปองกันการปน เปอนสูอาหารได หากผูประกอบการจดทะเบียนเปนบุคคลธรรมดา เงินไดจากการประกอบการธุรกิจรานอาหาร ถือเปนเงินไดพึงประเมินประเภทที่ 8 ซึ่งตองมีการยื่นภาษีปละ 2 ครั้งคือ ภ.ง.ด.94 และ ภ.ง.ด.40 และลดหยอนโดยการหักคาใชจายแบบเหมาที่ 60% กรณีที่เงินไดสุทธิไมเกิน 150,000 บาทตอป ไม ตองเสียภาษี แตถาเกินจะใชอัตราภาษีเงินไดบุคคลธรรมดา กรณีจดทะเบียนนิติบุคคล จะตองยื่นภาษีปละ 2 ครั้งคือ ภ.ง.ด.51 และ ภ.ง.ด.50 โดยคํานวณ ภาษีจากกําไรสุทธิ หากขาดทุนหรือกําไรไมเกิน 300,000 บาท จะไมตองเสียภาษี แตหากกําไรเกิน 300,000 บาท แตไมเกิน 3 ลานบาท เสียภาษีในอัตรา 15% และถากําไรเกิน 3 ลานบาทขึ้นไป อัตรา ภาษีอยูที่ 20% พรอมกันนี้ หากผูประกอบการรานอาหารมีรายไดเกินกวา 1.8 ลานบาทตอป จะตอง จดทะเบียนภาษีมูลคาเพิ่ม (VAT) โดยกฎหมายบังคับใหตองดําเนินการภายใน 30 วัน นับแตมีราย ไดเกินกวาที่กําหนด ทั้งนี้ จะตองมีการจัดทํารายงานภาษีซื้อและภาษีขายทุกเดือน พรอมทั้งยื่นแบบ ภ.พ.30 ภายใน วันที่ 15 ของเดือนถัดไป นอกจากนี้ รานอาหารที่ตองการมีปายหนาราน จะตองขออนุญาตติดตั้งปายที่องคกรปกครอง สวนทองถิ่นที่เปนที่ตั้งของราน ซึ่งจะมีการเรียกเก็บภาษีปายตามอัตราที่กําหนด โดยภาษีปายจะเรียก เก็บจากการแสดงปายชื่อ ยี่หอ หรือโลโกบนวัตถุใดๆ ดวยตัวอักษร ภาพ ไมวาจะเปนบนปายทั่วไป ปายบิลบอรดตามตึก ตามทางดวน ปายผาใบ หรือปายไฟ ที่ใชเพื่อหารายไดหรือการโฆษณา รวมถึง ปายหนารานตามรานอาหารทั่วไป ลวนตองเสียภาษีปายทั้งสิ้น สวนอัตราภาษีจะขึ้นอยูกับรูปแบบการ ใชภาษา เชน ภาษาไทย ภาษาตางประเทศ หรือใชรวมกันทั้งภาษาไทยและภาษาตางประเทศและ ขนาดของปาย ตามที่กําหนด
44
45 4.2
46 ธุรกิจ โรงแรม-ที่พัก
47 01 บอเกลือ วิว รีสอรท “บอเกลือวิว รีสอรท” เปนรีสอรทที่ตั้งอยูทามกลางหุบเขา ริมลํานํ้ามาง ใกลอุทยานแหงชาติดอยภูคา จ.นาน ของ “คุณทวน อุปจักร” อดีตเชฟในโรงแรม 5 ดาว ที่ตระเวนสั่งสมประสบการณ ทั้งจากเมืองไทยและตางประเทศ เชน มาเลเซีย สิงคโปร อินโดนีเซีย ลาว กัมพูชา ออสเตรเลีย กอนจะตัดสินใจกลับเมืองไทย และปกหลักในพื้นที่ “บอเกลือ” บานเกิด ในป 2549 พัฒนา รีสอรทในยุคตั้งแตบอเกลือยังเปนดินแดนหางไกลความเจริญ ไมมี ไฟฟา นํ้าประปา และเมืองนานยังไมใชจุดหมายของนักทองเที่ยว “ เทคโนโลยีเมื่อใชเปนจะชวยให การจัดการตางๆ โดยเฉพาะเรื่องการเงิน มีความถูกตอง แมนยำ ไมรั่วไหล ”
ดวยความมุงหวังจะเปนกลไกหนึ่งที่ชวยพัฒนา คุณภาพชีวิตของคนในพื้นที่ และเผยแพรวิถีวัฒนธรรม ทองถิ่นของชนเผาลั๊วะ ซึ่งเปนชาวพื้นเมืองของนาน โดยการสอดแทรกรูปแบบวิถีชีวิตของคนทองถิ่นแต เติมแตงความคิดสรางสรรคดวยสถาปตยกรรม ขาว ของเครื่องใช รวมไปถึง “รานปองซา” ซึ่งแปลวา “กินขาว” เนนใชวัตถุดิบจากธรรมชาติในทองถิ่น ไมวาจะเปนฟกทองอบเนย บานานา บานอฟฟ โดย เฉพาะไกทอดมะแขวน ที่มีจุดกําเนิดจากที่นี่และ แพรหลายกลายเปนอาหารประจําถิ่นที่หามพลาด ซึ่งทั้งหมดนี้เพื่อสะทอนอัตลักษณความเปนบอเกลือ จนไดรับรางวัลมาตรฐาน Green Hotel จากกรมสง เสริมคุณภาพสิ่งแวดลอม และทําใหที่นี่กลายเปนจุด หมายของนักทองเที่ยวทั้งชาวไทยและตางชาติ ความเจริญที่เกิดขึ้นกับพื้นที่บอเกลือ ปฏิเสธไม ไดวาบอเกลือวิวรีสอรทมีสวนสําคัญ ไมวาจะเปนการ เปดรับคนในพื้นที่เขามาแสดงความสามารถดานงาน ฝมือรวมถึงงานบริการ สงเสริมชาวบานปลูกพืชผัก ปลอดสารพิษ และแมจะทําธุรกิจรีสอรทขนาดเล็ก เพียง 21 หอง ที่เชื่อมโยงกับธรรมชาติ แตเพราะเปน งานบริการ จึงตองสรางความสะดวกสบาย มีการใช เทคโนโลยีเขามาชวยบริหารจัดการธุรกิจ ไมวาจะ เปนระบบ POS ระบบบัญชี “Comanche” ระบบ รานอาหาร “Easy Restaurant” รวมถึง Platform ออนไลนชื่อดังในการเขาถึงลูกคา ใช Website/ Facebook/ Instagram เปนสื่อ สงผานภาพถาย บอกเลาเรื่องราวเพื่ออัพเดทสิ่งที่ทํา หรือพิถีพิถันกับการตกแตงสถานที่ จานอาหาร โตะ อาหาร เพราะคนชอบถายรูปแลวแชร ซึ่งเทคโนโลยี นี้เปนการโฆษณาที่ลงทุนนอยไมตองจางใครทํา และ ชวยสรางความรูสึกวามาที่นี่แลวมีความทรงจําดีๆ กลับไป 48 ตัวอยางการใชเทคโนโลยี - Website: www.bokluaview.com - Facebook, Instagram: Bokluaviewresort - ระบบ POS ในการบริหารจัดการ ทั้งหองพัก หองครัว และเชื่อมตอกับ ระบบบัญชี - Platform Travel Agent: Expedia/ Agoda/ Hotels.com/ Traveloka - เครื่องอํานวยความสะดวก: ผาหมไฟฟา ฯลฯ
49 Once Again Hostel เปนโฮสเทลขนาดกลาง ตั้งอยูในซอย สําราญราษฎร หรือยานประตูผี กทม. ที่มีสตรีทฟูดชื่อดังและ ใกลกับสถานที่ทองเที่ยวสําคัญของเกาะรัตนโกสินทร ดวยบริบท ของชุมชนที่สอดคลองกับแนวทางทําธุรกิจของหุนสวนวิศวกรกับ สถาปนิกอยาง “คุณศานนท หวังสรางบุญ และ ภัทรกร ธนสารอักษร” ที่ใชแนวคิด “Inclusive Business Tourism” มาเปน 02แนวทางหลักในการพัฒนา Once Again Hostel Once Again Hostel “ Locall.Bkk เปนเครื่องมือสรางความ สัมพันธในชุมชนและสรางทรัพยากร บางอยางสำหรับการพัฒนาชุมชนได ”
50 ความพยายามที่จะมีสวนรวมชุบชีวิตยานคา เกาแกและอนุรักษอาชีพดั้งเดิมของชุมชน โดยดัด แปลงโรงพิมพเการางขนาด 4 หองแถว ในยานประตูผี พัฒนาเปนที่พักขนาด 100 เตียง ใหเปนศูนยกลาง ที่เชื่อมวิถีชีวิตกับ 4 ชุมชนเกาแก ไดแก ชุมชนวัง กรมพระสมมตอมรพันธ ชุมชนนางเลิ้ง ชุมชนบานบาตร และชุมชนปอมมหากาฬ ใหเปนจุดหมายการ เรียนรูเชิงวัฒนธรรมและวิถีชีวิตดั้งเดิมสําหรับนักเดิน ทาง สงเสริมใหเกิดการสรางงาน สรางรายไดและ สนับสนุนธุรกิจเล็กๆ ในชุมชน แนวคิดนี้ไดรับการ ตอบรับเปนอยางดีจากนักทองเที่ยวทั่วโลกตลอด 5 ปที่ผานมา โดยมีรางวัลการันตีลาสุด The Best Hostel in Bangkok 2020 จาก Hostelgeeks.com แตเมื่อ Covid-19 เขามาเปนตัวแปรสําคัญที่ ทําใหตองปรับ Business Model โดยเลือกที่จะ รักษา Core Value ของธุรกิจไว และเพราะธุรกิจ ที่พักยังเดินหนาตอไมได ขณะที่ธุรกิจอาหารซึ่งใน ยานชุมชนโดยรอบมีชื่อเสียง แตหลายรานที่เปนคุณ ลุง คุณปา กําลังจะตองปดตัวเพราะไมมีลูกคา จึงได พัฒนาแพลตฟอรมฟูดเดลิเวอรี ในชื่อ “Locall.bkk” ใหเปน Delivery Hub ดวยการรวบรวมเมนูอาหารทั้ง คาวหวานที่ขึ้นชื่อในยานประตูผี-เสาชิงชา มารวมไว ใหลูกคาเลือกซื้อ ซึ่งเปนแนวทางที่ไดรับการตอบรับ ดีขึ้นอยางตอเนื่องจากลูกคา หากการทองเที่ยวกลับมาฟนตัว การเดินหนา ธุรกิจที่พักจะยังเปนไปตามแนวทางที่กําหนด แตจะ ใหความสําคัญกับ Domestic เพิ่มขึ้น และตองปรับ ตัวใหสอดคลองกับความตองการของลูกคา หาตลาด ที่หลากหลาย และหันมาใหความสําคัญกับธุรกิจ อาหารผาน Platform Local มากขึ้น ซึ่งทุกวันนี้ ไดขยายไปในยานชุมชนตางๆ ที่สําคัญไมวาจะเปน เชียงใหม สระบุรี ฯลฯ ตัวอยางการใชเทคโนโลยี - Website: www.onceagainhostel.com - Facebook: Onceagainhostel/ Locallbkk - Social Media: Instagram/ Twitter/ Line และ Email - ระบบบริหารจัดการโรงแรม: Property Management System (PMS) - โปรแกรมบัญชี: FlowAccount - Platform Travel Agent: Agoda/ Hotels.com/ Trivago/ Traveloka
51 โรงแรมคอนวีเนียนท แกรนดสุวรรณภูมิ ที่พักระดับ 4 ดาว ตั้งอยูที่ถนนศรีวารีนอย (ลาดกระบัง 54) สมุทรปราการ ของ “คุณปริญญา เรงพินิจ” วิศวกรสิ่งแวดลอม ที่ปรึกษาและผู เชี่ยวชาญดานการวินิจฉัยสถานประกอบการเกี่ยวกับการเพิ่ม ประสิทธิภาพในกระบวนการผลิต และบริหารจัดการดานการเงิน เมื่อมาสานตอกิจการครอบครัวดวยการบริหารโรงแรมขนาด 158 หอง ในยานสุวรรณภูมิ ซึ่งเปดใหบริการเมื่อป 2553 จึงไดพัฒนา และปรับตัวใหทันกับสถานการณที่เปลี่ยนแปลงมาอยางตอเนื่อง โรงแรมคอนวีเนียนท แกรนด สุวรรณภูมิ “ผูบริหารธุรกิจไมไดอยูดูแลการทำงาน ทุกวัน ระบบตางๆ จะเปนตัวชวยตรวจสอบ การทำงานทำใหทำงานไดงายขึ้น” 03