Perwakilan Data

PENGAJARAN 11

2.0 PERWAKILAN DATA

2.2 Ukuran Data

2.2.1 Mengenal pasti unit ukuran bagi imej digital
dan unit ukuran bagi audio digital –
Imej Digital

Kandungan Muka Surat

Rancangan Pengajaran 176

Lampiran 11-1 179

Lampiran 11-2 180

Lembaran Kerja 11-1 182

Lembaran Kerja 11-2 183

Skema Jawapan 186

11

PENGAJARAN 11

BIDANG PEMBELAJARAN Masa: 60 minit

2.0 Perwakilan Data Penerapan Pemikiran

Standard Kandungan Komputasional: ASAS SAINS KOMPUTER (TINGKATAN 1) PENGAJARAN 11
2.2 Ukuran Data • Leraian (Decomposition)
• Pengecaman Corak

(Pattern Recognition)

Standard Pembelajaran • Peniskalaan (Abstraction)

Murid boleh:

2.2.1 Mengenal pasti unit ukuran bagi imej digital dan audio digital.

Bahan Bantu Mengajar (BBM)

Bahan untuk kelas
• Lampiran 11-1
• Lampiran 11-2

Bahan untuk setiap murid
• Lembaran Kerja 11-1
• Lembaran Kerja 11-2

Sumber Tambahan

• Pewakilan imej digital: http://www.bbc.co.uk/education/guides/zpfdwmn/
revision/2
• Laman sesawang untuk menghasilkan imej bentuk piksel: http://www.info-study.
net/unplugged/activity2-j.html
• Computer Science K-12: http://cse4k12.org/
• Aktiviti Image Representation: http://web.archive.org/web/20140706041401/http://
www.dwengo.org/CSUnplugged-image-representation

175

11

RANCANGAN PENGAJARAN



M as a C adang an Ak tiviti BBM/ Catatan

5 Minit Set Induksi BBM
• Lampiran 11-1
1. Guru menunjukkan tiga imej di bawah, guru tanya murid sama (ms 179)

ada tiga keping imej yang ditunjuk merupakan imej yang Penerapan
Pemikiran
sama. (Guru juga boleh membuka fail: Penguin.jpeg Komputasional:
• Leraian
menggunakan Microsoft Office Picture Manager dan zoom masuk • Pengecaman ASAS SAINS KOMPUTER (TINGKATAN 1) PENGAJARAN 11
Corak
imej tersebut supaya nampak petak piksel) • Peniskalaan

2. Guru membimbing murid untuk dapatkan jawapan bahawa
imej-imej di atas merupakan imej yang sama tetapi
hanya dibesarkan sahaja.
3. Murid perhatikan imej ketiga, imej yang dibesarkan.
Berdasarkan imej ketiga, murid memberitahu guru bahawa
imej dalam komputer terdiri daripada kotak-kotak kecil yang
dinamakan piksel.
4. Jumlah kotak kecil dalam satu imej menentukan bahawa
imej tersebut jelas atau tidak.
5. Guru menerangkan bahawa lebih banyak kotak kecil (piksel)
dalam satu imej, lagi jelas imej tersebut.

176

11

BBM/ Catatan ASAS SAINS KOMPUTER (TINGKATAN 1) PENGAJARAN 11
M as a C adang an Ak tiviti
BBM
15 Minit Aktiviti 1: Perwakilan Imej • Lampiran 11-1
1. Guru imbas kembali bahawa setiap maklumat dalam komputer (m/s 179)
disimpan dalam bentuk nombor perduaan termasuk imej. • Lembaran
2. Imej disimpan dalam komputer dinamakan sebagai imej Kerja 11-1
digital dan unit ukurannya dinamakan sebagai piksel. (m/s 182)
3. Guru menerangkan bahawa setiap piksel dalam imej digital
diwakili oleh nombor perduaan. Penerapan
4. Sifar (0) mewakili putih manakala satu (1) mewakili hitam. Pemikiran
5. Guru menunjukkan contoh berikut baris demi baris. Komputasional:
• Leraian
0 1 0 1 0 • Pengecaman
Corak
0 1 0 1 0 • Peniskalaan

0 0 0 0 0

1 0 0 0 1

0 1 1 1 0

6. Guru menunjukkan imej di bawah (Lampiran 11-1) dan
menyebarkan Lembaran Kerja 11-1.

7. Murid dibahagikan kepada kumpulan.
8. Setiap kumpulan bekerjasama antara ahli kumpulan untuk
menulis nombor perduaan yang mewakili imej yang
ditunjukkan oleh guru.
9. Setiap kumpulan membentangkan jawapan baris demi baris.
10. Murid menyemak jawapan bersama dengan guru.

177

11

Cadangan Aktiviti BBM/Catatan
Masa
BBM
• Lampiran 11-1
(m/s 179)
20 Minit Aktiviti 2: Cara Mewakili Imej dalam Komputer • Lampiran 11-2
(m/s 180-181)
1. Guru memberikan tugasan kepada murid. • Lembaran Kerja
11-1 (m/s 182)
2. Setiap kumpulan diberi Lampiran 11-2 yang mengandungi 4 imej
Kemahiran
digital. Komputasional:
• Leraian
3. Setiap kumpulan dikehendaki untuk mewakili keempat-empat imej • Pengecaman ASAS SAINS KOMPUTER (TINGKATAN 1) PENGAJARAN 11
Corak
digital dalam bentuk nombor perduaan.

4. Setiap kumpulan diberi 10 minit untuk melaksanakan tugasan yang

diberi.

5. Setiap kumpulan membentangkan perwakilan imej digital masing-

masing.

6. Murid menyemak jawapan bersama dengan guru dengan melukis

semula imej digital menggunakan nombor perduaan yang diberi

oleh setiap kumpulan.

15 Minit Aktiviti 3: Aktiviti Pengukuhan BBM
1. Murid diberi Lembaran Kerja 11-2 sebagai pernilaian individu. • Lembaran Kerja
2. Murid diberi 15 minit untuk menyiapkan lembaran kerja 2.0. 11-2 (m/s 183)
3. Guru membimbing murid yang lemah.

5 Minit Penutup
1. Guru mendapatkan semula perhatian murid dan menanyakan
soalan berikut:
a. Apakah unit ukuran imej digital?
b. Bagaimanakah imej digital disimpan dalam bentuk nombor
perduaan?

178

11

LAMPIRAN 11-1
Contoh Imej Piksel

Guru boleh menggunakan lampiran ini semasa pengajaran.

ASAS SAINS KOMPUTER (TINGKATAN 1) PENGAJARAN 11

179

11

LAMPIRAN 11-2
Contoh Imej Piksel

Cetak lampiran ini untuk setiap kumpulan. Potong mengikut garisan yang
diberi dan agihkan kepada setiap kumpulan semasa aktiviti 1.

ASAS SAINS KOMPUTER (TINGKATAN 1) PENGAJARAN 11

180

11

181
ASAS SAINS KOMPUTER (TINGKATAN 1) PENGAJARAN 11

11

LEMBARAN KERJA 11-1
Kod Nombor

Lengkapkan soalan di bawah dengan mewarnakan kotak mengikut
kod nombor yang diberi.

Baris 1: _____________________________________________________________________________ ASAS SAINS KOMPUTER (TINGKATAN 1) PENGAJARAN 11
Baris 2: _____________________________________________________________________________
Baris 3: _____________________________________________________________________________
Baris 4: _____________________________________________________________________________
Baris 5: _____________________________________________________________________________
Baris 6: _____________________________________________________________________________
Baris 7: _____________________________________________________________________________
Baris 8: _____________________________________________________________________________
Baris 9: _____________________________________________________________________________
Baris 10: _____________________________________________________________________________
Baris 11: _____________________________________________________________________________
Baris 12: _____________________________________________________________________________

182

11

LEMBARAN KERJA 11-2
Kod Nombor

A. Tuliskan nombor perduaan untuk mewakili imej digital berikut:

ASAS SAINS KOMPUTER (TINGKATAN 1) PENGAJARAN 11

183

11

184
ASAS SAINS KOMPUTER (TINGKATAN 1) PENGAJARAN 11

11

B. Jawab soalan berikut. ASAS SAINS KOMPUTER (TINGKATAN 1) PENGAJARAN 11
Ibu memberikan anda satu ucapan dalam bentuk nombor perduaan.
Tukarkan nombor perduaan yang diberi kepada imej digital supaya
anda boleh membaca ucapan tersebut.
Ucapan:

0 1 1 1 0
0 0 1 0 0
0 0 1 0 0
0 0 1 0 1
0 1 1 1 0

0 0 1 0 1 0 0
0 1 0 1 0 1 0
0 1 0 0 0 1 0
0 0 1 0 1 0 0
0 0 0 1 0 0 0

0 1 0 1 0
0 1 0 1 0
0 1 0 1 0
0 1 0 1 0
0 1 1 1 0

185

SKEMA JAWAPAN 11

LAMPIRAN 11-2
Gambar Kod Nombor

Cetak lampiran ini supaya cukup untuk setiap kumpulan. Potong mengikut
garisan yang diberikan dan agihkan kepada setiap kumpulan semasa aktiviti
1. Pastikan setiap kumpulan mendapat kesemua empat gambar di bawah.

0 0 0 1 0 1 0 0 0 ASAS SAINS KOMPUTER (TINGKATAN 1) PENGAJARAN 11
0 0 0 1 0 1 0 0 0
0 0 0 1 0 1 0 0 0
0 1 0 0 0 0 0 1 0
0 1 0 0 0 0 0 1 0
0 0 1 0 0 0 1 0 0
0 0 0 1 1 1 0 0 0

0 0 0 1 0 1 0 0 0
0 0 0 1 0 1 0 0 0
0 0 0 0 0 0 0 0 0
0 0 0 0 0 0 0 0 0
0 1 1 1 1 1 1 0 0
0 0 0 0 1 0 1 0 0
0 0 0 0 1 1 1 0 0

186

11 ASAS SAINS KOMPUTER (TINGKATAN 1) PENGAJARAN 11

0 0 0 1 0 1 0 0 0
0 0 0 1 0 1 0 0 0
0 0 0 1 0 1 0 0 0
0 0 0 0 0 0 0 0 0
0 0 0 1 1 1 0 0 0
0 0 1 0 0 0 1 0 0
0 1 0 0 0 0 0 1 0

0 0 1 0 0 0 1 0 0
0 1 0 1 0 1 0 1 0
0 0 0 0 0 0 0 0 0
0 1 0 0 0 0 0 1 0
0 1 0 0 0 0 0 1 0
0 0 1 0 0 0 1 0 0
0 0 0 1 1 1 0 0 0

187

SKEMA JAWAPAN 11
LEMBARAN KERJA 11-2
Kod Nombor

A. Tuliskan nombor perduaan untuk mewakili imej digital berikut:

ASAS SAINS KOMPUTER (TINGKATAN 1) PENGAJARAN 11

0 0 0 0 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 0 0
0 0 0 0 1 1 1 1 1 1 1 1 1 0 0 1 0
0 0 0 0 1 1 1 1 1 1 1 1 1 0 0 1 0
0 0 0 0 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 0 0
0 0 0 0 1 1 1 1 1 1 1 1 1 0 0 0 0
0 0 0 0 1 1 1 1 1 1 1 1 1 0 0 0 0
0 0 0 0 0 1 1 1 1 1 1 1 0 0 0 0 0
1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1
0 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 0

188

11

0 0 0 0 0 0 1 1 1 1 1 0 0 1 1 1 0 0 ASAS SAINS KOMPUTER (TINGKATAN 1) PENGAJARAN 11
0 0 0 0 1 1 0 0 0 0 0 1 1 0 0 0 1 0
0 0 0 1 0 0 0 0 0 0 0 0 0 1 0 0 1 0
0 0 0 1 0 0 0 0 0 0 0 0 0 1 0 1 0 0
0 0 1 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 1 0 0 0
0 0 1 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 1 1 0 0 0
0 0 1 0 0 0 0 0 0 0 0 0 1 0 1 0 0 0
0 0 1 0 0 0 0 0 0 0 0 1 0 0 1 0 0 0
0 0 1 0 0 0 0 0 0 0 1 0 0 0 1 0 0 0
0 1 0 1 0 0 0 0 1 1 0 0 0 1 0 0 0 0
1 0 0 1 0 0 1 1 0 0 0 0 0 1 0 0 0 0
1 0 0 0 1 1 0 0 0 0 0 1 1 0 0 0 0 0
0 1 1 1 0 0 1 1 1 1 1 0 0 0 0 0 0 0

189

11

B. Jawab soalan berikut: ASAS SAINS KOMPUTER (TINGKATAN 1) PENGAJARAN 11
Ibu memberikan anda satu ucapan dalam bentuk nombor perduaan.
Tukarkan nombor perduaan yang diberi kepada imej digital supaya
anda boleh membaca ucapan tersebut.
Ucapan:

0 1 1 1 0
0 0 1 0 0
0 0 1 0 0
0 0 1 0 1
0 1 1 1 0

0 0 1 0 1 0 0
0 1 0 1 0 1 0
0 1 0 0 0 1 0
0 0 1 0 1 0 0
0 0 0 1 0 0 0

0 1 0 1 0
0 1 0 1 0
0 1 0 1 0
0 1 0 1 0
0 1 1 1 0

190

PENGAJARAN 12

2.0 PERWAKILAN DATA

2.2 Ukuran Data

2.2.1 Mengenal pasti unit ukuran bagi imej
digital dan audio digital – Audio Digital

Kandungan Muka Surat

Rancangan Pengajaran 193

Lembaran Kerja 12-1 198

Lembaran Kerja 12-2 199

Skema Jawapan 200

12

PENGAJARAN 12 Masa: 120 minit ASAS SAINS KOMPUTER (TINGKATAN 1) PENGAJARAN 12

BIDANG PEMBELAJARAN Penerapan Pemikiran
Komputasional:
2.0 Perwakilan Data • Leraian (Decomposition)
• Pengecaman Corak
Standard Kandungan (Pattern Recognition)
2.2 Ukuran Data • Peniskalaan (Abstraction)

Standard Pembelajaran
Murid boleh:
2.2.1 Mengenal pasti unit ukuran bagi imej digital dan
audio digital.

Bahan Bantu Mengajar (BBM)

Bahan untuk kelas
• Audio: https://www.youtube.com/watch?v=hRhVb6iRArg

Bahan untuk setiap murid
• Lembaran Kerja 12-1
• Lembaran Kerja 12-2

Sumber Tambahan

• Perwakilan audio digital: http://www.bbc.co.uk/education/guides/zpfdwmn/
revision/3
• Nota audio digital: https://www.scribd.com/doc/35153036/Modul-Konsep-
Multimedia

192

12

RANCANGAN PENGAJARAN



M as a C adang an Ak tiviti BBM/ Catatan

10 Minit Set Induksi BBM
• Fail audio:
1. Guru memainkan fail audio berikut: https://www.youtube.com/ https://www.
youtube.com/
watch?v=hRhVb6iRArg watch?v=
hRhVb6iRArg
2. Fail audio tersebut mengandungi 3 jenis audio yang sama tetapi
• Guru muat
berlainan kualiti. turun fail audio ASAS SAINS KOMPUTER (TINGKATAN 1) PENGAJARAN 12
dari Youtube
3. Murid dikehendaki untuk mendengar dan mengenal pasti jenis sebelum sesi
PdP
audio yang paling jelas didengar.

4. Murid bersoal jawab bersama dengan guru tentang audio yang

didengar.

Contoh soalan:

Soalan Guru Contoh Jawapan Murid

Audio yang manakah paling Pertama
jelas didengar?

Mengapa anda berpendapat Setiap nota muzik dalam
bahawa audio pertama paling audio tersebut amat jelas
jelas? didengar.

Apakah ciri-ciri audio pertama Dapat dengar setiap
yang menyebabkannya menjadi nota muzik dalam audio
audio yang paling jelas? dengan jelas.

20 Minit Aktiviti 1: Pengenalan Kepada Audio Digital BBM
1. Guru imbas kembali cara komputer menyimpan maklumat. • Lembaran Kerja
(digital) 12-1 (m/s 197)
2. Guru menerangkan bahawa gelombang audio merupakan
gelombang analog. Penerapan
Pemikiran
Komputasional:
• Leraian
• Pengecaman
Corak
• Peniskalaan

3. Komputer hanya boleh membaca maklumat dalam bentuk digital.

193

12

BBM/ Catatan
M as a C adang an Ak tiviti
ASAS SAINS KOMPUTER (TINGKATAN 1) PENGAJARAN 12
4. Oleh itu, komputer akan menukarkan gelombang analog kepada
gelombang digital.
5. Proses ini dinamakan pensampelan
6. Pensampelan merupakan proses di mana setiap pecahan saat
sampel bagi sesuatu audio akan dirakamkan dalam bentuk bit
digital.
7. Nilai sampel yang diambil kemudiannya boleh ditukarkan
kepada nombor perduaan. (Ingat: Komputer menyimpan
maklumat dalam bentuk nombor perduaan)
Nilai sampel dibundarkan kepada nombor bulat.
Contoh:

Masa Sampel 1 2 3 4 5 6 7 8
4 5 2 4 2 6 1 4
Nilai (Nombor
Perpuluhan) 01002 01012 00102 01002 00102 01102 00012 01002

Nilai (Nombor
Perduaan)

8. Guru memberikan tugasan berkumpulan.
9. Setiap kumpulan diberi satu graf gelombang bunyi. (Lembaran
Kerja 12-1)
10. Setiap kumpulan dikehendaki untuk mengisikan jadual dalam
Lembaran Kerja 12-1 yang mempunyai tiga maklumat berikut:

194

12

BBM/ Catatan
M as a C adang an Ak tiviti
ASAS SAINS KOMPUTER (TINGKATAN 1) PENGAJARAN 12
I. Masa Sampel
II. Nilai (Nombor Perpuluhan)
III. Nilai (Nombor Perduaan)
11. Setiap kumpulan diberi 10 minit untuk menyiapkan tugasan.
12. Selepas 10 minit, murid membentangkan jawapan masing-
masing.
13. Guru menyemak jawapan murid dan membetulkan sebarang
kesilapan.

25 Minit Aktiviti 2: Kadar Sampel BBM
1. Guru menerangkan bahawa proses Pensampelan boleh • Lembaran Kerja
dijalankan pada kadar yang berbeza. 12-1 (m/s 199)
2. Kadar sampel merupakan jumlah sampel audio digital diambil
dalam masa satu saat dan diukur dalam Hertz (Hz). Penerapan
3. Kadar sampel Akitiviti 1 merupakan 1 kerana kita hanya ambil Pemikiran
satu sampel dalam masa satu saat. Komputasional:
4. Guru menunjukkan contoh kadar sampel yang berbeza. • Leraian
• Pengecaman
Corak
• Peniskalaan

Kadar sampel: 8 kali sesaat (8 Hz)

Kadar sampel: 4 kali sesaat (4 Hz)

195

12

Cadangan Aktiviti BBM/ Catatan
Masa



5. Jika kita melukis semula graf audio dengan nilai digital, kadar

sampel yang lebih tinggi menghasilkan graf yang lebih serupa

dengan graf asal.

Kadar sampel: ASAS SAINS KOMPUTER (TINGKATAN 1) PENGAJARAN 12
8 kali sesaat (8 Hz)

Kadar sampel:
4 kali sesaat (4 Hz)

196

12

BBM/ Catatan
M as a C adang an Ak tiviti
ASAS SAINS KOMPUTER (TINGKATAN 1) PENGAJARAN 12
6. Ini bermaksud audio sampel tersebut akan menjadi lebih jelas.
7. Kebanyakan audio digital mempunyai kadar sampel sebanyak
44 100 Hz atau 48 000 Hz.
8. Guru memberikan tugasan kepada setiap murid seperti
Lembaran Kerja 12-2.

5 Minit Penutup:
1. Guru mendapatkan semula perhatian murid dan menanyakan
soalan berikut:
a. Apakah maksud kadar sampel?
b. Bagaimanakah kadar sampel akan mempengaruhi kualiti
audio?

197

12

LEMBARAN KERJA 12-1
Perwakilan Audio Digital

Graf di bawah menunjukkan sampel audio. Hasilkan jadual untuk
mewakili sampel audio dalam bentuk nombor perpuluhan dan nombor
perduaan.

ASAS SAINS KOMPUTER (TINGKATAN 1) PENGAJARAN 12

Jadual:

198

12

LEMBARAN KERJA 12-2
Kadar Sampel

Jawab soalan berikut berdasarkan graf yang diberi.

ASAS SAINS KOMPUTER (TINGKATAN 1) PENGAJARAN 12

1. Setiap simbol dalam graf di atas menunjukkan sampel audio yang diambil
daripada audio asal. Berapakah kadar sampel untuk audio yang ditunjukkan
dalam graf?
_________________________________________________________________________________

2. Mengapakah kadar sampel yang tinggi menghasilkan audio yang lebih berkualiti?
_________________________________________________________________________________
_________________________________________________________________________________
_________________________________________________________________________________

3. Adakah kadar sampel yang tinggi akan menyebabkan saiz fail yang besar?
Berikan sebab anda.
_________________________________________________________________________________
_________________________________________________________________________________
_________________________________________________________________________________

199

SKEMA JAWAPAN 12

LEMBARAN KERJA 12-1
Perwakilan Audio Digital

Graf di bawah menunjukkan sampel audio. Hasilkan jadual untuk
mewakili sampel audio dalam bentuk nombor perpuluhan dan nombor
perduaan.

ASAS SAINS KOMPUTER (TINGKATAN 1) PENGAJARAN 12

Jadual:

Masa Sampel 1 2 3 4 5 6 7 8
4 1 6 3 7 2 4 3
Nilai (Nombor
Perpuluhan) 01002 00012 01102 00112 01112 00102 01002 00112

Nilai (Nombor
Perduaan)

200

SKEMA JAWAPAN 12
LEMBARAN KERJA 12-2
Kadar Sampel

Jawab soalan berikut berdasarkan graf yang diberi.

ASAS SAINS KOMPUTER (TINGKATAN 1) PENGAJARAN 12

1. Setiap simbol dalam graf di atas menunjukkan sampel audio yang diambil
daripada audio asal. Berapakah kadar sampel untuk audio yang ditunjukkan
dalam graf?
Empat

2. Mengapakah kadar sampel yang tinggi menghasilkan audio yang lebih berkualiti?
Kadar sampel bermaksud jumlah sampel audio yang diambil daripada audio asal.
Jika jumlah sampel yang diambil tinggi, audio sampel akan lebih merupai audio
asal. Oleh itu, audio tersebut lebih berkualiti.

3. Adakah kadar sampel yang tinggi akan menyebabkan saiz fail yang besar?
Berikan sebab anda.
Ya. Kadar sampel yang tinggi bermaksud jumlah sampel audio dalam satu satu
diambil yang besar. Ini bermaksud lebih maklumat disimpan dalam satu fail audio.
Oleh itu, fail saiz akan menjadi besar.

201

PENGAJARAN 13

2.0 PERWAKILAN DATA

2.2 Ukuran Data

2.2.2 Membandingkan saiz fail imej yang sama dalam
pelbagai format melalui tunjuk cara:
I. Bitmap (*.bmp)
II. Joint Photographic Experts Group (*.jpg)
III. Tagged Image File Format (*.tiff)
IV. Graphics Interchange Format (*.gif)

Kandungan Muka Surat

Rancangan Pengajaran 204

Lampiran 13-1 208

Lembaran Kerja 13-1 213

Skema Jawapan 214

13

PENGAJARAN 13

BIDANG PEMBELAJARAN Masa: 60 minit

2.0 Perwakilan Data Penerapan Pemikiran

Standard Kandungan Komputasional: ASAS SAINS KOMPUTER (TINGKATAN 1) PENGAJARAN 13
2.2 Ukuran Data • Leraian (Decomposition)
• Pengecaman Corak

(Pattern Recognition)

Standard Pembelajaran • Peniskalaan (Abstraction)

Murid boleh:

2.2.2 Membanding saiz fail imej yang sama dalam pelbagai format melalui format tunjuk cara:

I. Bitmap (*.bmp)

II. Joint Photographic Experts Group (*.jpg)

III. Tagged Image File Format (*.tiff)

IV. Graphics Interchange Format (*.gif)

Bahan Bantu Mengajar (BBM)

Bahan untuk kelas
• Microsoft Office Image Picture Manager
• Microsoft Paint
• Komputer/Komputer riba
Bahan untuk setiap murid
• Lembaran Kerja 13-1
• Lampiran 13-1

Prasyarat

• Murid sudah belajar unit ukuran imej digital.
• Murid telah belajar nombor perduaan.

Persediaan

• Guru perlu mencetak dan menyediakan Lampiran 13-1 cukup untuk setiap murid
dalam kelas masing-masing.
• Guru mencetak lembaran kerja mengikut bilangan murid dalam kelas masing-masing.

Sumber Tambahan

• Laman sesawang menukar format imej digital: http://image.online-convert.com/
• Penerangan resolusi dan kualiti imej: http://www.atiz.com/resources/DPI-PPI-
Megapixels-and-Resolution.pdf
• Projek penukaran format imej digital: http://www.sciencebuddies.org/science-
fair- projects/project_ideas/CompSci_p020.shtml?fave=no&isb=
cmlkOjc2ODUyMzcsc2lkOjAscDoxLGlhOkNvbXBTY2k&from=TSW#procedure

203

13

RANCANGAN PENGAJARAN

Cadangan Aktiviti BBM/ Catatan
Masa
BBM
• 3 Bekas
Set Induksi berbeza saiz
10 Minit • 3 Buah-buahan
berbeza saiz
1. Guru menunjukkan 3 bekas yang berbeza saiz dan 3 buah-buahan

yang berbeza saiz seperti imej di bawah:

2. Murid dikehendaki untuk memilih bekas yang sesuai untuk setiap Penerapan ASAS SAINS KOMPUTER (TINGKATAN 1) PENGAJARAN 13
barang yang ditunjukkan. Pemikiran
3. Guru menanya soalan berikut: Komputasional:
• Buah epal sesuai dimasukkan dalam bekas yang mana? (paling • Leraian
kecil) • Pengecaman
• Buah pisang sesuai dimasukkan dalam bekas yang mana? Corak
(yang kedua besar) • Peniskalaan
• Buah oren sesuai dimasukkan dalam bekas yang mana? (paling
besar)
• Bolehkah buah pisang dimasukkan dalam bekas paling kecil
tanpa mengubah saiznya? (tidak)
• Bagaimanakah kita boleh masukkan pisang dalam bekas paling
kecil? (memotongnya kepada bahagian yang lebih kecil)
4. Guru menerangkan konsep penyimpanan barang dalam bekas
sama seperti konsep menyimpan imej digital dalam komputer.
Terdapat beberapa format (bekas) untuk menyimpan imej (buah)
5. Sama seperti contoh buah-buahan, imej juga tidak boleh
disimpan dalam format yang dikehendaki kalau saiznya terlalu
besar. Oleh itu, komputer akan “memotongnya kepada
bahagian-bahagian” bagi mengecilkan imej.

15 Minit Aktiviti 1: Tunjuk Cara Format Imej Digital Berbeza BBM
1. Guru menerangkan bahawa format imej digital yang disimpan • Perisian Paint
boleh mempengaruhi saiz fail imej tersebut. atau serupa
2. Guru menunjukkan cara menyimpan imej digital dalam format • Fail imej:
yang berbeza. (Langkah dilampirkan di Lampiran 13-1) • Lampiran 13-1
3. Guru menyimpan imej digital yang lain kepada 4 jenis format (m/s 208-212)
menggunakan langkah seperti di Lampiran 13-1, iaitu:
1) Bitmap 204
2) Joint Photographic Experts Group
3) Tagged Image File Format
4) Graphics Interchange Format
4. Guru menunjukkan saiz fail dalam keempat-empat jenis format.

Cadangan Aktiviti 13
Masa
BBM/ Catatan

Penerapan
Pemikiran ASAS SAINS KOMPUTER (TINGKATAN 1) PENGAJARAN 13
Komputasional:
• Leraian
• Pengecaman
Corak
• Peniskalaan

205

Cadangan Aktiviti 13
Masa
BBM/ Catatan



ASAS SAINS KOMPUTER (TINGKATAN 1) PENGAJARAN 13

Jenis Format Saiz fail
Bitmap (*.map) 2.25MB
Joint Photographic Experts Group (*.jpg) 790KB
Tagged Image File Format (*.tiff) 588KB
Graphics Interchange Format (*.giff) 328KB

5. Merujuk kepada ciri-ciri setiap format yang ditunjukkan, murid 206
menyatakan jenis format yang mempunyai fail saiz yang paling
besar. (Bitmap)

13

BBM/ Catatan ASAS SAINS KOMPUTER (TINGKATAN 1) PENGAJARAN 13
Masa Cadangan Aktiviti
BBM:
• Lembaran
30 Minit Aktiviti 2: Menukarkan Imej Digital Kepada Format Berbeza Kerja 13-1
1. Guru menerangkan bahawa setiap jenis format imej digital (m/s 213)
digunakan untuk tujuan yang berbeza. • Folder BBM
2. Contohnya, jenis format yang mempunyai saiz fail yang kecil Pengajaran 13
sesuai digunakan apabila ingin menghantarnya melalui e-mel.
3. Murid memberikan beberapa situasi di mana saiz fail yang kecil Penerapan
sesuai digunakan. Pemikiran
4. Murid diberikan tugasan berkumpulan. Komputasional:
5. Setiap kumpulan diberikan fail imej. (Guru boleh menggunakan • Leraian
imej dalam folder “BBM Pengajaran 13” atau imej sendiri) • Pengecaman
6. Setiap kumpulan dikehendaki untuk memilih satu imej dan Corak
menukarnya kepada keempat-empat format imej digital yang • Peniskalaan
telah diterangkan.
7. Setiap kumpulan dikehendaki untuk mengisikan Lembaran
Kerja 13-1 dengan maklumat setiap penukaran format imej
digital dan akhirnya memilih satu format yang ingin menyimpan
imej tersebut.
8. Setiap kumpulan juga dikehendaki untuk membuat justifikasi
pemilihan format untuk imej digital masing-masing.
9. Murid diberi 20 minit untuk melaksanakan aktiviti.
10. Selepas 20 minit, setiap kumpulan membentangkan hasil kerja
masing-masing.
11. Guru memberikan ulasan dan membetulkan sebarang kesilapan.

5 Minit Penutup
1. Guru mendapatkan semula perhatian murid dan menanyakan
soalan berikut:
a. Terdapat berapa jenis format untuk menyimpan imej digital?

207

13

LAMPIRAN 13-1
Cara Menyimpan Format Imej Digital

Berikut merupakan langkah-langkah untuk menukarkan format imej digital ASAS SAINS KOMPUTER (TINGKATAN 1) PENGAJARAN 13
menggunakan perisian Paint. Guru dan murid boleh menggunakan perisian imej
digital yang lain untuk menukarkan format imej digital.

Langkah 1: Melancarkan perisian Paint. Gambar rajah 1 menunjukkan antara muka
Paint.

Gambar rajah 1

208

13 ASAS SAINS KOMPUTER (TINGKATAN 1) PENGAJARAN 13

Langkah 2: Klik File seperti Gambar rajah 2
Langkah 3: Klik Open dan dialog box open akan muncul seperti Gambar rajah 3

2
3

Gambar rajah 2

Gambar rajah 3

209

13 ASAS SAINS KOMPUTER (TINGKATAN 1) PENGAJARAN 13

Langkah 4: Pilih imej yang dikehendaki. Contohnya, Koala seperti Gambar rajah 4
Langkah 5: Klik Open dan dialog box open akan muncul seperti Gambar rajah 4

4
5

Gambar rajah 4

210

13 ASAS SAINS KOMPUTER (TINGKATAN 1) PENGAJARAN 13

Langkah 6: Klik File seperti Gambar rajah 5
Langkah 7: Klik Save As dan dialog box save as akan muncul seperti Gambar rajah 6

6

7

Gambar rajah 5

Gambar rajah 6

211

13 ASAS SAINS KOMPUTER (TINGKATAN 1) PENGAJARAN 13

Langkah 8: Pilih format yang dikehendaki seperti Gambar rajah 7
Langkah 9: Klik Save dan dialog box save as akan muncul seperti Gambar rajah 7

8
9

Gambar rajah 7

212

13

LEMBARAN KERJA 13-1
Format Imej Digital

Catatkan maklumat penukaran format bagi imej yang digunakan.

Nama Fail Format Fail Saiz Fail ASAS SAINS KOMPUTER (TINGKATAN 1) PENGAJARAN 13

Selepas anda memerhati imej dalam pelbagai jenis format, pilih satu format imej
yang ingin disimpan. Berikan sebab anda memilih format tersebut dan huraikan.
_______________________________________________________________________________
_______________________________________________________________________________
_______________________________________________________________________________
_______________________________________________________________________________

213

SKEMA JAWAPAN 13

LEMBARAN KERJA 13-1
Format Imej Digital

Catatkan maklumat penukaran format bagi imej yang digunakan. ASAS SAINS KOMPUTER (TINGKATAN 1) PENGAJARAN 13

Nama Fail Format Fail Saiz Fail

Penguin.jpg Joint Photographic 759KB
Expert Groups

Penguin.bmp Bitmap 2.25MB

Penguin.tif Tagged Image File 584KB
Penguin.gif 326KB
Graphics Interchange
Format

Selepas anda memerhati imej dalam pelbagai jenis format, pilih satu format imej
yang ingin disimpan Berikan sebab anda memilih format tersebut dan huraikan.

Selepas membandingkan imej digital dalam keempat-empat format, saya
memilih untuk menyimpan imej digital saya dalam format Tagged Image File
Format kerana saya ingin menghantar imej digital tersebut melalui e-mel. Saiz
fail yang kecil sesuai digunakan. Walaupun Graphics Interchange Format
mempunyai saiz fail yang paling kecil, tetapi kualiti imejnya nampak kurang
daripada format Tagged Image File Format.

214

PENGAJARAN 14

2.0 PERWAKILAN DATA

2.2 Ukuran Data

2.2.3 Membandingkan kualiti dan saiz imej
apabila kedalaman warna (colour depth)
dan resolusi bagi imej dikurangkan.

Kandungan Muka Surat

Rancangan Pengajaran 217

Lampiran 14-1 223

Lembaran Kerja 14-1 224

Lembaran Kerja 14-2 225

Skema Jawapan 229

14

PENGAJARAN 14

BIDANG PEMBELAJARAN Masa: 60 minit

2.0 Perwakilan Data Penerapan Pemikiran

Standard Kandungan Komputasional: ASAS SAINS KOMPUTER (TINGKATAN 1) PENGAJARAN 14
2.2 Ukuran Data • Leraian (Decomposition)
• Pengecaman Corak

(Pattern Recognition)

Standard Pembelajaran • Peniskalaan (Abstraction)

Murid boleh:

2.2.3 Membandingkan kualiti dan saiz imej apabila kedalaman warna (colour depth) dan

resolusi bagi imej dikurangkan.

Bahan Bantu Mengajar (BBM)

Bahan untuk kelas
• Microsoft Office Image Picture Manager atau perisian serupa
• Komputer/Komputer riba
• Fail imej: Penguin.jpg dan kuda.png
Bahan untuk setiap murid
• Komputer/komputer riba
• Lembaran Kerja 14-1
• Lembaran Kerja 14-2
• Lampiran 14-1

Prasyarat

• Murid sudah belajar unit ukuran imej digital.
• Murid telah belajar nombor perduaan.

Persediaan

• Guru mencetak semua lembaran kerja mengikut bilangan murid dalam kelas masing-
masing.

Sumber Tambahan

• Rujukan tambahan: https://en.wikipedia.org/wiki/Dots_per_inch

216

14

RANCANGAN PENGAJARAN

Cadangan Aktiviti BBM/ Catatan
Masa
BBM
• Lampiran 14-1
Set Induksi (m/s 223)
15 Minit
Penerapan
1. Guru memaparkan imej Lampiran 14-1 menggunakan Pemikiran
Komputasional:
LCD projektor atau guru boleh mencetak Lampiran 14-1 dan • Leraian
• Pengecaman
melekatkannya di atas papan putih/hitam. Corak
• Peniskalaan
Fail imej: kuda.png ASAS SAINS KOMPUTER (TINGKATAN 1) PENGAJARAN 14

2. Murid dibahagikan kepada beberapa kumpulan.

3. Setiap kumpulan diberikan satu set Lampiran 14-1 untuk diwarnakan.

4. Kumpulan 1, 2, dan 3 diberi 5 batang pensel warna sahaja untuk

setiap kumpulan. (Merah, Kuning, Hijau, Biru dan Hitam)

5. Kumpulan 4, 5, dan 6 diberi 24 batang pensel warna setiap

kumpulan. (bekas pensel warna yang mempunyai 24 jenis warna)

6. Dalam kumpulan masing-masing dan dengan jumlah pensel warna

yang diberi, murid dikehendaki untuk mewarnakan Lampiran 14-1

mengikut imej pertama dalam Lampiran 14-1. Murid tidak

boleh menambah atau meminjam pensel warna dari kumpulan.

7. Murid diberi 10 minit untuk aktiviti ini.

8. Selepas 10 minit, guru meminta murid memaparkan hasil kerja

masing-masing di hadapan kelas.

9. Murid memilih imej yang paling serupa dengan imej yang

diberi oleh guru.

10.Murid mendapati bahawa kumpulan yang mempunyai 5 jenis

warna sahaja tidak mampu menghasilkan imej seperti yang

ditunjukkan.

15 Minit Aktiviti 1: Kedalaman Bit dan Resolusi Imej Digital BBM
1. Guru menerangkan imej disimpan dalam komputer juga • Lampiran 14-1
berfungsi seperti aktiviti yang dijalankan. (m/s 223)
2. Dalam komputer, jumlah warna yang digunakan dikira sebagai • Fail imej:
kedalaman warna atau kedalaman bit. Satu bit bermaksud 21 Penguin.jpg
jenis warna iaitu 2 jenis warna. Dua bit bermaksud 22 = 4 jenis
warna, tiga bit bermaksud 23= 8 jenis warna dan seterusnya. Penerapan
3. Jika komputer memaparkan imej 24 bit, ini bermaksud Pemikiran
komputer boleh memaparkan 224 =16,777,216 jenis warna dalam Komputasional:
sesuatu imej. • Leraian
• Pengecaman
Corak
• Peniskalaan

217

14

Cadangan Aktiviti BBM/ Catatan
Masa


4. Guru menanyakan soalan berikut:

- Apakah ciri imej yang tidak memerlukan kedalaman warna

yang tinggi? (Imej tidak menggunakan banyak warna tidak
perlu colour depth yang tinggi)

- Jika imej yang di ambil mempunyai 24 bit tetapi ASAS SAINS KOMPUTER (TINGKATAN 1) PENGAJARAN 14

komputer hanya dapat memaparkan imej 16 bit, apakah yang

akan terjadi? (Imej semasa dibuka dalam komputer
mungkin akan kurang jelas kerana komputer hanya boleh

memaparkan 65,536 jenis warna tetapi imej 24 bit

mempunyai 16,777,216 jenis warna. Perbezaan ini mungkin

tidak dapat dikesan oleh mata kita)

- Adakah kedalaman warna menentukan kejelasan satu imej?
(tidak, hanya warnanya)

5. Guru mengimbas kembali unit ukuran imej digital iaitu piksel.

6. Guru mengingatkan murid bahawa imej terdiri daripada

kotak kecil yang dinamakan piksel. Imej kuda ditunjukkan di

hadapan kelas dengan menggunakan LCD projektor. Zoom in

imej sehingga murid nampak kotak kecil dalam gambar.

7. Guru menunjukkan imej di bawah:

Nombor di atas imej menerangkan bilangan piksel. Murid
memerhati bahawa bilangan piksel yang lebih tinggi
menghasilkan imej yang lebih jelas.
8. Bilangan piksel dalam satu imej juga dinamakan sebagai
resolusi imej tersebut. Lebih tinggi resolusi imej digital, lebih jelas
imej digital tersebut.
9. Resolusi juga menunjukkan saiz imej digital. Imej digital
yang mempunyi resolusi yang rendah, mempunyai bilangan
piksel yang rendah dan saiz yang kecil.
10. Guru menunjukkan cara untuk mengenal pasti ciri-ciri sekeping
imej digital. (right-click imej yang ingin dikenal pasti)

218

Cadangan Aktiviti 14
Masa
BBM/ Catatan



ASAS SAINS KOMPUTER (TINGKATAN 1) PENGAJARAN 14

11. Guru menunjukkan contoh menukar kualiti imej menggunakan
Microsoft Office Picture Manager (atau perisian image editing
yang serupa).

219

14
Masa Cadangan Aktiviti
BBM/ Catatan

ASAS SAINS KOMPUTER (TINGKATAN 1) PENGAJARAN 14

12. Guru menerang dan menunjukkan beberapa contoh imej
digital yang berlainan resolusi. (rujuk Lembaran Kerja 14-1)
13. Murid mencatatkan perbezaan kualiti imej digital apabila resolusi
ditukarkan dalam Lembaran Kerja 14-1.

20 minit Aktiviti 2: Saiz Fail Imej Digital BBM
1. Guru menerangkan cara mengira saiz fail imej digital. • Lembaran Kerja
14-2 (m/s 225-228)
bilangan piksel x kedalaman bit
Saiz fail= Penerapan
Pemikiran
8 bit Komputasional:
• Leraian
2. Ini bermaksud kedalaman bit dan resolusi imej yang berbeza • Pengecaman
akan mengubah saiz fail imej. Corak
• Peniskalaan

220

14
Masa Cadangan Aktiviti
BBM/ Catatan

3. Guru menunjukkan contoh.

ASAS SAINS KOMPUTER (TINGKATAN 1) PENGAJARAN 14

Bilangan piksel = 1024 x 768

= 786,432 piksel

Kedalaman bit = 24 bit

Saiz fail = (786,432 piksel x 24 bit)

÷ 8 bit = 2,359,296 bait

4. Murid dibahagikan kepada kumpulan.
5. Setiap kumpulan dikehendaki untuk menukar resolusi imej digital
mengikut kehendak kad arahan. (Lembaran Kerja 14-2)

221

14

BBM/ Catatan
Masa Cadangan Aktiviti
ASAS SAINS KOMPUTER (TINGKATAN 1) PENGAJARAN 14

Kad arahan:
I. Anda ingin menghantar imej digital anda kepada kawan
melalui e-mel.
II. Anda ingin mencetak imej digital untuk kad hari jadi kawan
anda.
III. Anda ingin memuat naik imej digital ke laman sesawang
FROG VLE untuk memperkenalkan diri.
IV. Anda ingin mencetak imej digital untuk menghasilkan poster
saiz B5.

*Fail imej digital untuk aktiviti ini dilampirkan secara

berasingan. Guru boleh menggunakan imej yang disediakan

untuk aktiviti ini atau menyuruh murid menggunakan imej sendiri.
6. Ahli kumpulan mencatat jawapan masing-masing dalam
Lembaran Kerja 14-2.
7. Murid membentangkan jawapan masing-masing.
8. Guru memberikan ulasan dan membetulkan sebarang kesilapan.

5 minit Penutup:

1. Guru mendapatkan semula perhatian murid dan menanyakan

soalan berikut:

a. Apakah kedalaman warna?
b. Apakah fungsi kedalaman warna?
c. Bagaimanakah kita ingin mengetahui resolusi imej?

222

14

LAMPIRAN 14-1
Imej Set Induksi

Guru mencetak lampiran ini untuk setiap kumpulan dalam kelas. Setengah
kumpulan hanya diberikan 5 jenis warna; tidak termasuk warna coklat dan
setengah lagi diberi 24 jenis warna termasuk warna coklat.

ASAS SAINS KOMPUTER (TINGKATAN 1) PENGAJARAN 14

223