คำนำ กลุมงานคุมครองผูบริโภคและเภสัชสาธารณสุข สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดอุทัยธานี ไดจัดทำ สรุปผลการดำเนินงานประจำปงบประมาณ พ.ศ. 2566 โดยมีวัตถุประสงค คือ 1) เพื่อรายงานผลการ ดำเนินงานคุมครองผูบริโภคดานผลิตภัณฑและบริการสุขภาพ และรายงานผลการดำเนินงานดานเภสัช สาธารณสุข 2) เพื่อรวบรวมขอมูล สรุปผลการวิเคราะหขอมูล ทบทวนประเด็นปญหาและขอจำกัดจากการ ดำเนินงานที่ผานมา ขอเสนอแนะในการแกไขปญหา ตลอดจนแนวทางการพัฒนางานคุมครองผูบริโภคดาน ผลิตภัณฑและบริการสุขภาพ และงานดานเภสัชสาธารณสุข ของจังหวัดอุทัยธานี 3) เพื่อเปนฐานขอมูลและ เปนชองทางในการเผยแพรและแลกเปลี่ยนเรียนรูผลการดำเนินงาน ใหกับบุคลากรเจาหนาที่และภาคี เครือขายงานคุมครองผูบริโภคและเภสัชสาธารณสุข ในระดับชุมชน ระดับตำบล ระดับอำเภอ ระดับจังหวัด ระดับเขตและระดับประเทศ เพื่อใหเกิดประโยชนสูงสุดตอประชาชน ขอขอบพระคุณภาคีเครือขายงานคุมครองผูบริโภคและเภสัชสาธารณสุข โรงพยาบาลอุทัยธานี โรงพยาบาลชุมชนทุกแหง สำนักงานสาธารณสุขอำเภอทุกอำเภอ โรงพยาบาลสงเสริมสุขภาพตำบลทุกแหง เครือขายหนวยบริการสุขภาพทุกแหง องคกรปกครองสวนทองถิ่น เครือขายภาครัฐ เครือขายภาคเอกชน เครือขายผูประกอบการและภาคีเครือขายภาคประชาชน ที่ใหความรวมมือเปนอยางดียิ่งในการดำเนินงาน คุมครองผูบริโภคดานผลิตภัณฑและบริการสุขภาพและงานดานเภสัชสาธารณสุข ยิ่งไปกวานั้น ขอกราบ ขอบพระคุณนายแพทยสาธารณสุขจังหวัดอุทัยธานี รองนายแพทยสาธารณสุขจังหวัดอุทัยธานีทุกทาน และ ผูบริหารทุกระดับ ที่เห็นความสำคัญและรวมขับเคลื่อนเพื่อพัฒนางานงานคุมครองผูบริโภคและเภสัช สาธารณสุขอยางตอเนื่อง หวังเปนอยางยิ่งวา เอกสารฉบับนี้ จะเปนประโยชนตอทุกภาคสวนที่เกี่ยวของ อันจะนำไปสู การพัฒนางานคุมครองผูบริโภคดานผลิตภัณฑและบริการสุขภาพ และงานดานเภสัชสาธารณสุข ใหเกิด ประสิทธิภาพยิ่งขึ้นอยางยั่งยืน หากมีขอเสนอแนะประการใด ทีมงานคุมครองผูบริโภคและเภสัชสาธารณสุข สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดอุทัยธานี ขอนอมรับไวพิจารณาเพื่อเปนประโยชนในการปรับปรุงแกไขใหเกิด ความสมบูรณยิ่งขึ้นในโอกาสตอไป กลุมงานคุมครองผูบริโภคและเภสัชสาธารณสุข สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดอุทัยธานี 12 ธันวาคม 2566 ก
สารบัญ หนา คำนำ ก สารบัญ ข วิสัยทัศน/พันธกิจขององคกรคุมครองผูบริโภคดานสาธารณสุขจังหวัดอุทัยธานี 1 โครงสรางหนวยงานในราชการบริหารสวนภูมิภาค สังกัดสำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข 1 แผนที่ทางเดินยุทธศาสตรงานคุมครองผูบริโภคจังหวัดอุทัยธานี ป 2566 – 2570 2 โครงสรางกลุมงานคุมครองผูบริโภคและเภสัชสาธารณสุข 3 กรอบภาระงาน กลุมงานคุมครองผูบริโภคและเภสัชสาธารณสุข สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดอุทัยธานี 4 ภาพรวมขอมูลพื้นฐานจำนวนสถานประกอบการดานผลิตภัณฑและบริการสุขภาพ 5 1. งานอนุญาตและทะเบียนใบอนุญาตกอนออกสูตลาด (Pre-marketing) 11 1.1 การพิจารณาอนุญาตผลิตภัณฑสุขภาพและสถานประกอบการดานสุขภาพ 12 1.2 ความทันเวลาของการพิจารณาอนุญาตผลิตภัณฑสุขภาพและสถานประกอบการดานสุขภาพ 13 1.3 ความพึงพอใจของผูมารับบริการ ณ ศูนยบริการผลิตภัณฑสุขภาพเบ็ดเสร็จ (OSSC) 13 2. งานควบคุมกำกับผลิตภัณฑและบริการสุขภาพหลังออกสูทองตลาด Post – marketing 15 2.1 ดานผลิตภัณฑและสถานประกอบการตาม พ.ร.บ. อาหาร พ.ศ. 2522 15 2.2 ดานสถานพยาบาล ตาม พรบ.สถานพยาบาล พ.ศ. 2551 19 2.3 ดานสถานประกอบการเพื่อสุขภาพ พ.ศ. 2559 19 2.4 ดานผลิตภัณฑและสถานประกอบการตาม พ.ร.บ.ยา พ.ศ. 2510 20 2.5 ดานผลิตภัณฑและสถานประกอบการตาม พ.ร.บ.สมุนไพร พ.ศ. 2562 22 2.6 ดานผลิตภัณฑและสถานประกอบการตาม พ.ร.บ.เครื่องสำอาง พ.ศ. 2558 24 2.7 ดานการโฆษณาผลิตภัณฑสุขภาพ 31 2.8 เรื่องรองเรียนผลิตภัณฑและบริการสุขภาพ 41 3. งานพัฒนาศักยภาพผูบริโภคและงานอาหารปลอดภัย 42 3.1 สถานการณความปลอดภัยดานอาหารในจังหวัดอุทัยธานี 42 3.2 แนวโนมสถานการณความปลอดภัยดานอาหารในจังหวัดอุทัยธานี 43 3.3 การปนเปอนของโคลิฟอรมแบคทีเรียในอาหาร 46 3.4 ฟอรมาลีนในอาหาร 48 3.5 ไอโอดีน (I-Reader) 49 3.6 คากรด-ดางในน้ำบริโภคตูน้ำดื่มหยอดเหรียญ 49 3.7 แอฟลาทอกซิน 51 3.8 การขับเคลื่อนบูรณาการงานอาหารปลอดภัย จังหวัดอุทัยธานี 53 4. การพัฒนาสู “จังหวัดใชยาอยางสมเหตุผล” ปงบประมาณ 2565 จังหวัดอุทัยธานี 56 4.1 สรุปผลการดำเนินงานการพัฒนาสู “จังหวัดใชยาอยางสมเหตุผล” 56 4.2 แผนการดำเนินงาน “จังหวัดใชยาอยางสมเหตุผล” ปงบประมาณ 2567 จังหวัดอุทัยธานี 59 ข
หนา 5. งานพัฒนาศักยภาพผูบริโภค 5.1 งานพัฒนาองคกรปกครองสวนทองถิ่นดานงานคุมครองผูบริโภคดานผลิตภัณฑสุขภาพ 60 5.2 งานการสรางความรอบรูดานผลิตภัณฑสุขภาพของจังหวัด 61 6. งานบริหารเวชภัณฑและระบบยา 63 6.1 คณะกรรมการเภสัชกรรมและการบำบัดจังหวัดอุทัยธานี 64 6.2 กำหนดกรอบบัญชีรายการยาจังหวัดอุทัยธานี ป 2566 65 6.3 ผลการสืบราคายารวมระดับจังหวัดอุทัยธานี ป 2566 67 6.4 กรอบบัญชีเวชภัณฑมิใชยาประเภทวัสดุวิทยาศาสตรการแพทย 71 6.5 กรอบบัญชีเวชภัณฑที่มิใชยาประเภทวัสดุการแพทยจังหวัดอุทัยธานี 73 6.6 การดำเนินการพัฒนาตามเกณฑการประเมินมาตรฐานความปลอดภัยดานยา 74 6.7 การควบคุม กำกับ ติดตาม ลงพื้นที่ทุก CUP ใน 8 อำเภอ CUP ละ 2 รพ.สต 77 7. แผนการดำเนินงาน (Gantt Chart) กลุมงานคุมครองผูบริโภคและเภสัชสาธารณสุข ระดับอำเภอ 81 สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดอุทัยธานี ปงบประมาณ 2567 ค
1 สรุปผลการดำเนินงานกลุมงานคุมครองผูบริโภคและเภสัชสาธารณสุข สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดอุทัยธานี ปงบประมาณ ๒๕๖๖ วิสัยทัศนขององคกรคุมครองผูบริโภคดานสาธารณสุขจังหวัดอุทัยธานี “องคกรที่เปนเลิศดานการคุมครองผูบริโภคและเภสัชสาธารณสุข โดยการมีสวนรวมจากทุกภาคสวน บุคลากรมีสมรรถนะและความสุข” พันธกิจขององคกรคุมครองผูบริโภคดานสาธารณสุขจังหวัดอุทัยธานี 1. กำกับ ดูแล สงเสริม ผลิตภัณฑและบริการสุขภาพใหมีคุณภาพ 2. สนับสนุนเครือขายในการดำเนินงานคุมครองผูบริโภคดานบริการและผลิตภัณฑสุขภาพ 3. พัฒนาศักยภาพผูบริโภคและเครือขายเพื่อดำเนินงานคุมครองผูบริโภคดานบริการและผลิตภัณฑ สุขภาพ 4. มุงเนนการจัดการความรู และการวิจัย เพื่อพัฒนาองคความรูการดำเนินงานใหมีประสิทธิภาพ โครงสรางหนวยงานในราชการบริหารสวนภูมิภาค สังกัดสำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข
2 แผนที่ทางเดินยุทธศาสตรงานคุมครองผูบริโภคจังหวัดอุทัยธานี ป 2566 - 2570 ประชาชน ประชาชนไดรับบริการและผลิตภัณฑสุขภาพที่มีคุณภาพ • มีระบบเฝาระวังผลิตภัณฑและบริการสุขภาพ • พัฒนาสถานประกอบการดานผลิตภัณฑและบริการ สุขภาพใหไดมาตรฐาน • สรางระบบการพิทักษสิทธิผูบริโภคดานผลิตภัณฑ และบริการสุขภาพ ประชาชนมีพฤติกรรมการบริโภคผลิตภัณฑและบริการสุขภาพที่ถูกตอง • พัฒนาศักยภาพประชาชน • สนับสนุนการมีสวนรวมของประชาชน • สรางระบบสารสนเทศ • ประชาสัมพันธเชิงรุก ภาคี ภาคีเครือขายมีสวนรวมในการดำเนินงาน คบส. • สรางแรงจูงใจในการดำเนินงาน คบส. • ผลักดันให อปท. กำหนดนโยบายและสนับสนุนงาน คบส. • สนับสนุนใหภาคีเครือขายมีบทบาทในการดำเนินงาน คบส. • อาสาสมัครสาธารณสุขและภาคเอกชนมีบทบาทในการเฝาระวังดาน คบส. ภาคีเครือขายมีศักยภาพในการดำเนินงาน คบส. • พัฒนาศักยภาพภาคีเครือขาย • สรางระบบสารสนเทศ กระบวนการ มีการบูรณาการงาน คบส. • จัดทำแผนบูรณาการงาน คบส. • ประสานงานทุกภาคสวนตามลำดับการบังคับบัญชา การจัดระบบงานและการสื่อสารที่ตอบสนองตองาน คบส. • พัฒนากระบวนการดำเนินงาน คบส.อยางตอเนื่อง (PDCA) • สรางระบบตรวจสอบติดตามประเมินผล • การประชาสัมพันธเชิงรุก รากฐาน เกิดองคกรแหงการเรียนรู • จัดเวทีแลกเปลี่ยนเรียนรู • การศึกษาวิจัยในชุมชน มีระบบสารสนเทศดาน คบส. • จัดใหมี data center • พัฒนาบุคลากรดาน IT บุคลากรมีศักยภาพและมีคุณภาพชีวิตที่ดี • พัฒนาศักยภาพและทักษะ • สรางขวัญและกำลังใจ 2
3 โครงสรางกลุมงานคุมครองผูบริโภคและเภสัชสาธารณสุข กรอบอัตรากำลัง กรอบขั้นต่ำ - กรอบขั้นสูง (12 - 15) มีแลว สวนขาดจากรอบขั้นต่ำ คน % เภสัชกร (ขาราชการ) 9 - 11 9 0 0% เภสัชกร (พนักงานราชการ) - นวก.สาธารณสุข/จพ.สาธารณสุข 1 - 1 1 0 0% จพ. เภสัชกรรม 2 - 3 1 1 50% พนักงานบริการ ลจป. ไมมีกรอบ 1 - - นวก.คอมพิวเตอร จางเหมา ไมมีกรอบ 1 - - รวม 12 - 15 13 0 0%
4 ภญ.กฤษณี งานควบคุมกำกับ ผลิตภัณฑและสถาน บริการสุขภาพกอน ออกสูทองตลาด งาน OSSC พรบ.อำนวยความสะดวก (กฤษณี) ทะเบียน/ตรวจสถานที่/ ใบอนุญาต สถานพยาบาล (ศรัณย) สถานประกอบการเพื่อ สุขภาพ (ศรัณย) อาหาร (กฤษณี) เครื่องสำอาง (กฤษณี) วัตถุอันตราย (กฤษณี) เครื่องมือแพทย (กฤษณี) ยา (กฤษณี) ผลิตภัณฑสมุนไพร (กฤษณี) วัตถุเสพติด (กฤษณี,ศรัณย) กัญชา กัญชง (ศรัณย) - คณะกรรมการพิจารณาการ ขอรับใบอนุญาตประกอบการ เพื่อสุขภาพ (ศรัณย) - คณะอนุกรรมการ สถานพยาบาล (ศรัณย) - คณะอนุกรรมการกลั่นกรอง การโฆษณา (สถานพยาบาล) (ศรัณย) - คณะกรรมการขออนุญาต จำหนายสมุนไพรควบคุม (กัญชา) รวมกับกลุมงาน แพทยแผนไทยฯ (ศรัณย) ภญ.ศิริพร งานควบคุมกำกับ ผลิตภัณฑ และสถานบริการสุขภาพ หลังออกสูทองตลาด ตรวจเฝาระวัง / ตรวจตอ อายุ สถานพยาบาล (ศิริพร) นวดเพื่อสุขภาพ (ศิริพร) สปา (ศิริพร) อาหาร/GMP (ศิริพร) วัตถุเสพติด (โสภณวิชญ) สารระเหย (ศิริพร) ยา/รานยาคุณภาพ(โสภณ วิชญ) ผลิตภัณฑสมุนไพร (โสภณ วิชญ) เครื่องสำอาง (โสภณวิชญ) วัตถุอันตราย (ศิริพร) เครื่องมือแพทย (โสภณวิชญ) คณะกรรมการ GPP(โสภณ วิชญ) คณะกรรมการเปรียบเทียบคดี สถานพยาบาล (ศิริพร) คณะทำงานขับเคลื่อนลด ความแออัด (โสภณวิชญ) เก็บตัวอยาง/ตรวจ วิเคราะห/ตรวจสถานที่ (ศิริพร, สมถวิล) พัฒนาศักยภาพ ผูประกอบการเกี่ยวกับขอ กฎหมายที่มีการปรับเปลี่ยน (ศิริพร,โสภณวิชญ) พัฒนาและกำกับดูแลระบบบริหาร เวชภัณฑ ระบบบริหารเวชภัณฑ จัดซื้อจัดหา เวชภัณฑระดับจังหวัด/ระดับเขต ดูแลควบคุมกำกับการดำเนินงาน บริหารเวชภัณฑ คณะกรรมการ PTC จังหวัด (วนิชา/ ยุพดี/ ปารวี) การพัฒนามาตรฐานความ ปลอดภัยดานยาในสถานบริการ สาธารณสุข งานคลังสำรอง เวชภัณฑ (Logistic&Stockpilling) (วนิชา/ ยุพดี/มณีรัตน) ควบคุมกำกับระบบ Cold Chain & ยาและวัคซีน (ยุพดี) ควบคุมกำกับระบบยาและAEFI ของ COVID-19 (วนิชา, ยุพดี) งานจัดซื้อจัดหาเวชภัณฑและวัสดุ การแพทย เจาหนาที่พัสดุ (มณีรัตน) หัวหนาเจาหนาที่พัสดุ (วนิชา) งานตรวจสอบภายใน คณะกรรมการตรวจสอบภายใน (วนิชา, ยุพดี, มณีรัตน) งานการประเมินคุณธรรมและ ความโปรงใส (ITA) คณะกรรมการ ITA จังหวัด (ยุพดี)/ เขต (วนิชา) ITA ระดับเขต (วนิชา) งานควบคุมภายใน (ยุพดี) คณะกรรมการ CPO (วนิชา) คณะกรรมการ CFO (วนิชา) คณะกรรมการ คบส.เขต 3 (วนิชา) ภญ.วนิชา งานระบบยาและงานพัฒนา ระบบบริหารเวชภัณฑ ยุทธศาสตรอาหารปลอดภัย หนวยตรวจสอบเคลื่อนที่ ผลิตภัณฑสุขภาพ พัฒนาศักยภาพผูประกอบการ ผลิตภัณฑสุขภาพชุมชน ถายทอดเทคโนโลยีชุดทดสอบ ผลิตภัณฑสุขภาพ (ณัฐวุฒิ) ประชาสัมพันธเชิงรุก (ณัฐวุฒิ) สงเสริม/พัฒนา OTOP,นวัติวิถี, มผช. (ณัฐวุฒิ) สงเสริม/พัฒนาวิสาหกิจชุมชน และเศรษฐกิจฐานราก (ณัฐวุฒิ) สนับสนุน ศพช. (อย.(ณัฐวุฒิ) ณัฐวุฒิ งานอาหารปลอดภัยและ พัฒนาผลิตภัณฑสุขภาพ สถานพยาบาล /นวดเพื่อสุขภาพ / ประกอบโรคศิลปะ (ศิริพร/ ศรัณย) อาหาร / เครื่องสำอาง / วัตถุอันตราย / เครื่องมือแพทย (วนิชา/ยุพดี/โสภณวิชญ) ยา/ผลิตภัณฑสมุนไพร/สาระเหย/ วัตถุเสพติด /วิชาชีพเภสัชกรรม (กฤษณี/สิริลักษณ/ปารวี) งานทะเบียน (สมถวิล) สคบ. (ยุพดี) คณะกรรมการพิจารณาคดีและ อุทธรณทางคดี (มณีรัตน) ภญ.จิราพร งานจัดการเรื่องรองเรียน และบังคับใชกฎหมาย สนับสนุนเครือขายคุมครองผูบริโภค คบส. ใน อปท./คบส. ใน รพ.สต. (สิริ ลักษณ) อย.นอย (มณีรัตน) เครือขาย บวร.ร (สิริลักษณ) คณะกรรมการ คบส.จ.อุทัยธานี (สิริลักษณ) พัฒนาศักยภาพ (สิริลักษณ) พัฒนาศักยภาพผูบริโภค /พัฒนาศักยภาพ จนท.และภาคีเครือขาย/ยาปลอดภัยใน ชุมชน (สิริลักษณ,มณีรัตน) RDU Province (สิริลักษณ,ปารวี) Risk & Harm ผลิตภัณฑสุขภาพ (สิริ ลักษณ, ศิริพร) โฆษณา (ยุพดี) ภญ.สิริลักษณ งานพัฒนาศักยภาพและสนับสนุน ภาคีเครือขาย งานพัฒนาระบบยาและเภสัช กรรมปฐมภูมิ พัฒนาคุณภาพ และมาตรฐาน ระบบบริการดานยา และระบบยา พัฒนาระบบเภสัชกรรมปฐมภูมิ พัฒนามาตรฐานความปลอดภัย ดานยาและผลิตภัณฑ พัฒนา รพ.สต.ติดดาว พัฒนาโครงการ RDU สงเสริมการนำกัญชามาใช ประโยชนทางการแพทย ฯ การขับเคลื่อน GECC นักศึกษาฝกงาน ภญ.ปารวี งานพัฒนาระบบยาและ เภสัชกรรมปฐมภูมิ ยุทธศาสตร (จิราพร) พัฒนายุทธศาตรกลุมงาน คบส. ระบบขอมูล ขาวสารและเทคโนโลยี (ศรัณย,วรรณประภา) นิเทศและประเมินผล (วนิชา,สิริลักษณ) งบประมาณ (มณีรัตน) ธุรการ (มณีรัตน,สมถวิล) รับ/สงหนังสือ/เก็บรักษา/ทะเบียน พัสดุ/ครุภัณฑ (มณีรัตน) สำรวจความตองการ/ทะเบียนครุภัณฑ คลังวัสดุชุดทดสอบ /จัดซื้อเวชภัณฑ ของกลางคดี (มณีรัตน) เก็บรักษา ใชประโยชน / ทำลาย คณะอนุกรรมการ สคบ. (จิราพร) ประชาสัมพันธ (วรรณประภา) รายงาน (วรร ภญ.จิราพร ณประภา) งานอำนวยการ ควบคุมกำกับ และติดตามประเมินผล งานวิจัยและพัฒนา ระบบงาน คบส. กอนออกสู ทองตลาด (กฤษณี) ระบบงาน คบส. หลังออกสูทองตลาด (ศิริพร) ระบบงานเภสัชกรรม, เภสัชกรรม สมุนไพร(วนิชา/ยุพดี) ระบบงาน คบส. และภาคีเครือขาย (สิริลักษณ) งานวิชาการ (กฤษณี ศิริพร วนิชา สิริลักษณ) คนควาวิจัย เผยแพรขอมูล และ บริการวิชาการ ดานคุมครองผูบริโภค จัดทำเอกสารแนวทางการดำเนินงาน การประเมินผล และคูมือวิชาการ Safety alert (สิริลักษณ) ภญ.จิราพร งานวิจัยและพัฒนา แผนผังกำกับงาน กลุมงานคุมครองผูบริโภคและเภสัชสาธารณสุข สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดอุทัยธานี
5 ภาพรวมขอมูลพื้นฐานจำนวนสถานประกอบการดานผลิตภัณฑและบริการสุขภาพ ปงบประมาณ 2566 สถานประกอบการ ประเภทยาและสมุนไพร ปงบประมาณ 2566 อำเภอ เมือง อุทัยธานี ทัพทัน สวาง อารมณ หนอง ฉาง หนองขา หยาง บานไร ลาน สัก หวยคต รวม สถานที่ผลิต ผลิตภัณฑ สมุนไพร 2 0 0 3 1 0 0 0 6 สถานที่ขายยา แผนปจจุบัน (ข.ย.1) 12 2 2 10 0 6 2 1 35 สถานที่ขายยา แผนปจจุบัน บรรจุเสร็จ (ข.ย.2) 4 3 2 5 0 4 5 1 24 สถานที่ขายยา แผนปจจุบัน บรรจุเสร็จ สำหรับสัตว (ข.ย.3) 3 1 1 0 0 2 1 0 8 สถานที่ขาย ผลิตภัณฑ สมุนไพร 3 0 0 5 0 1 0 1 10 รวม 24 6 5 23 1 13 8 3 83
6 สถานประกอบการ ประเภทสถานพยาบาล ปงบประมาณ 2566 อำเภอ เมือง อุทัยธานี ทัพทัน สวาง อารมณ หนองฉาง หนองขาหยาง บานไร ลาน สัก หวยคต รวม คลินิกเวชกรรม 16 7 1 3 2 6 3 1 39 คลินิกเฉพาะ ทางดานเวชกรรม 18 0 1 2 0 0 0 0 21 คลินิกทันตกรรม 7 2 1 3 0 2 1 0 16 คลินิกเฉพาะ ทางดานทันตก รรม 1 0 0 0 0 0 0 0 1 คลินิกการ พยาบาลและการ ผดุงครรภ 3 2 8 1 1 15 12 3 45 คลินิก กายภาพบำบัด 1 0 0 2 0 0 0 0 3 คลินิกเทคนิค การแพทย 2 0 0 0 0 0 0 0 2 คลินิกการแพทย แผนไทย 1 0 0 0 0 2 0 0 3 คลินิกการแพทย แผนไทยประยุกต 0 0 0 1 0 0 0 0 1 คลินิกการ ประกอบโรคศิลปะ สาขาการแพทย 1 0 0 0 1 1 0 0 3 สหคลินิก 3 0 0 1 0 0 0 0 4 คลินิกการผดุง ครรภชั้นสอง 0 0 0 0 0 1 0 0 1 โรงพยาบาล เอกชน 1 0 0 0 0 0 0 0 1 รวม 54 11 11 13 4 27 16 4 140
7 สถานประกอบการเพื่อสุขภาพ ปงบประมาณ 2566 อำเภอ เมือง อุทัยธานี ทัพทัน สวาง อารมณ หนอง ฉาง หนองขา หยาง บานไร ลาน สัก หวยคต รวม กิจการนวดเพื่อ สุขภาพ 9 3 1 2 2 5 3 1 26 สถานที่ผลิตอาหาร ปงบประมาณ 2566 อำเภอ เมือง อุทัยธานี ทัพทัน สวาง อารมณ หนอง ฉาง หนองขา หยาง บานไร ลาน สัก หวยคต รวม สถานที่ผลิต อาหารที่ไมเขา ขายโรงงาน 20 3 0 7 5 13 3 1 52 สถานที่ผลิต อาหารเขาขาย โรงงาน 2 0 2 1 1 4 1 1 12 รวม 22 3 2 8 6 17 4 2 64 สถานที่ผลิตเครื่องสำอาง ปงบประมาณ 2566 อำเภอ เมือง อุทัยธานี ทัพทัน สวาง อารมณ หนอง ฉาง หนองขา หยาง บานไร ลาน สัก หวยคต รวม สถานที่ผลิต เครื่องสำอาง 4 1 0 2 0 5 1 0 13 ใบอนุญาตเกี่ยวกับวัตถุออกฤทธิ์และยาเสพติด ปงบประมาณ 2566 อำเภอ เมือง อุทัยธานี ทัพทัน สวาง อารมณ หนอง ฉาง หนองขา หยาง บานไร ลาน สัก หวยคต รวม วัตถุออกฤทธิ์ ประเภท 2 6 1 0 2 0 0 0 0 9 วัตถุออกฤทธิ์ ประเภท 3 3 0 0 0 0 0 0 0 3 วัตถุออกฤทธิ์ ประเภท 4 11 2 1 2 0 0 0 0 17 ยาเสพติดให โทษประเภท 2 2 0 0 0 0 0 0 0 2 รวม 22 4 1 4 0 0 0 0 31
8 1. หลักการและเหตุผล ปจจุบัน มีการแขงขันกันในเชิงธุรกิจมากทำใหผูผลิตแขงกันผลิตและบริการเพื่อตอบสนองตอ ความตองการของผูบริโภค กลุมงานคุมครองผูบริโภคและเภสัชสาธารณสุข สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดอุทัยธานี มีภารกิจหลักดานคุมครองผูบริโภคและสงเสริมผูประกอบการดานผลิตภัณฑสุขภาพเพื่อประชาชนสุขภาพดี จึงตองดำเนินการสงเสริมและพัฒนาการประกอบการใหมีศักยภาพแขงขันไดในระดับสากล เพื่อเพิ่มมูลคาทาง เศรษฐกิจของจังหวัดและควบคุม กำกับดูแลผลิตภัณฑสุขภาพใหมีคุณภาพ ปลอดภัย ไมเอาเปรียบผูบริโภค และพัฒนาผูบริโภคใหมีศักยภาพในการดูแลตนเอง บริโภคผลิตภัณฑสุขภาพที่ปลอดภัยถูกตองและเหมาะสม ไมตกเปนเหยื่อของผูประกอบการ สถานการณดานการคุมครองผูบริโภคดานผลิตภัณฑสุขภาพจังหวัดอุทัยธานี ในป 2565 พบวาใหบริการงานใบอนุญาตเกี่ยวกับยาและผลิตภัณฑสมุนไพร จำนวน 8 รายการ งานใบอนุญาต เกี่ยวกับอาหาร จำนวน 165 รายการ งานใบอนุญาตเกี่ยวกับเครื่องสำอางจำนวน 9 รายการ งานใบอนุญาต เกี่ยวกับวัตถุอันตราย จำนวน 2 รายการ งานใบอนุญาตเกี่ยวกับสถานพยาบาลจำนวน 136 รายการ งานใบอนุญาตเกี่ยวกับสถานประกอบการเพื่อสุขภาพ จำนวน 30 รายการ งานใบอนุญาตเกี่ยวกับกัญชง, กัญชา 33 รายการ (กอนวันที่ 9 มิถุนายน 2565) การใหคำปรึกษาผูประกอบการผานชองทางonline จำนวน 1,217 ครั้ง และไดดำเนินการตรวจสอบเฝาระวังผลิตภัณฑสุขภาพหลังออกสูตลาดโดยตรวจประเมินสถานที่ผลิต อาหาร ทั้งหมด 12 แหง ผาน 12 แหง สถานที่ผลิตนมโรงเรียนผานมาตรฐาน 1 แหง ตรวจประเมินสถานที่ จำหนายอาหารตรวจสอบทุกอำเภอ จำนวนทั้งหมด 35 แหง ตรวจสอบฉลากอาหาร 555 รายการ พบฉลาก อาหารไมถูกตองจำนวน 25 รายการ พบไมระบุวันเดือนปผลิต หมดอายุ กอนบริโภคกอน ไมระบุสถานที่ผลิต ตรวจสอบฉลากเครื่องสำอาง พบวาการแสดงฉลากผลิตภัณฑถูกตอง แตตรวจสอบผลิตภัณฑแอลกอฮอลจาก รานขายสง/รานยา ทั้งหมด 22 รายการ พบผลิตภัณฑที่ฉลากไมครบถวน 14 รายการ สุมเก็บตัวอยาง ผลิตภัณฑสุขภาพอาหาร สงตรวจวิเคราะหที่ศูนยวิทยาศาสตรการแพทยนครสวรรคจำนวน 41 ตัวอยาง ผาน 27 ตัวอยาง ตรวจเฝาระวังสารปนเปอนในอาหารดานเคมีและจุลินทรียดวยชุดทดสอบเบื้องตนจำนวน 2,583 ตัวอยาง พบผานมาตรฐาน 2,412 ตัวอยาง คิดเปนรอยละ 93.38 โดยแบงเปนการตรวจวิเคราะห ทางเคมี 2,391 ตัวอยาง ผานมาตรฐาน 2,254 ตัวอยาง คิดเปนรอยละ 94.27 และการตรวจวิเคราะหทาง จุลินทรีย192 ตัวอยาง ผานมาตรฐาน 158 ตัวอยาง คิดเปนรอยละ 82.29 จากการดำเนินการเฝาระวังเชิง รุก ในสถานีวิทยุกลุมเสี่ยง 4 อำเภอ จำนวน 5 สถานี ไมพบการโฆษณาโออวดเกินจริง และในดานเครือขาย มีการดำเนินการพัฒนาสู “จังหวัดใชยาอยางสมเหตุผล” RDU province การดำเนินงาน RDU Hospital ผานตัวชี้วัด 10 ขอ จาก 12 ขอ รพ.สต > 80% ผานตัวชี้วัด การใช ATB ใน URI และ AD มีการขับเคลื่อน ใหเกิดรานชำ RDU ไมนอยกวา 1 ราน ในทุกอำเภอ พัฒนาโรงเรียนอย.นอยดีเยี่ยมเขาสูโรงเรียนอย.นอย พลัส จำนวน 3 โรงเรียน โครงการเครือขายชุมชนรวมใจ ปองกันภัยผลิตภัณฑสุขภาพ บวร.ร ดำเนินการอำเภอละ 1 ตำบล ดำเนินการ จำนวน 9 ตำบล พัฒนาศักยภาพเจาหนาที่องคกรปกครองสวนทองถิ่นเพื่อรองรับ การถายโอนภารกิจการกระจายอำนาจของสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา(อย.)ใหแกองคกรปกครอง สวนทองถิ่น ครบทั้ง 4 ภารกิจ (จังหวัดอุทัยธานีมีเทศบาลทั้งหมด 10 แหง จาก 14 แหง) คิดเปนรอยละ 71.43 จังหวัดอุทัยธานีเปนพื้นที่วิจัยนำรอง RDU ของกระทรวงสาธารณสุข โครงการวิจัยการพัฒนา เครื่องมือและประเมินความรอบรูดานการใชยาอยางสมเหตุผลของประชาชนไทย (พื้นที่วิจัย RDU 4 พื้นที่ ไดแก เชียงราย อุทัยธานี ศรีสะเกษ และ สุราษฎรธานี) ยังพบปญหาเกี่ยวกับการใชยาปฏิชีวนะไมสมเหตุผล การจำหนายยา ชุดในรานชำการพบสารสเตียรอยดปลอมปนผลิตภัณฑสุขภาพ การพบสารอันตรายปลอมปนในเครื่องสำอาง
9 การโฆษณาผลิตภัณฑและสถานประกอบการสุขภาพที่ไมไดรับอนุญาตอยางถูกตอง การโฆษณาที่มีลักษณะชวนเชื่อ โออวดเกินจริง ในป 2565 มีเรื่องรองเรียนเกี่ยวกับผลิตภัณฑและบริการสุขภาพทั้งหมด 14 เรื่อง สวนใหญเปน เรื่องเกี่ยวกับอาหาร จำนวน 6 เรื่อง พบการผลิตอาหารโดยไมไดรับอนุญาต การแสดงฉลากอาหารไมถูกตอง สถานพยาบาล จำนวน 4 เรื่อง การจองวัคซีน การโฆษณาสถานพยาบาล การจัดฟนแฟชั่น สถานประกอบการ เพื่อสุขภาพ จำนวน 3 เรื่อง สถานประกอบการเพื่อสุขภาพที่อาจไมไดขออนุญาต และดานยา 1 เรื่อง พบผูปวยจากอ.ลานสัก จ.อุทัยธานี เกิด Sepsis shock จากการรับประทานยาผงจินดามณี(สมุนไพรสูตร โบราณ)เปนตน ดานผูบริโภคไดสำรวจพฤติกรรมการบริโภคอาหารเพื่อลดปจจัยเสี่ยงตอโรคไมติดตอเรื้อรัง (NCDs) ของนักเรียนกอนและหลังใชรูปแบบการพัฒนาพฤติกรรมการบริโภคอาหารของนักเรียนในโรงเรียน อย.นอย เพื่อลดปจจัยเสี่ยงตอโรคไมติดตอเรื้อรัง (NCDs) 190 คน พบวาสวนใหญกินขนมขบเคี้ยว ดื่มน้ำอัดลมหรือเครื่องดื่มที่มีน้ำตาล รอยละ 82.11 สถานการณการใชยาของผูสูงอายุพบวา ซื้อยาชุดจาก รานขายยาหรือรานชำมากิน เมื่อเจ็บปวย ไมสบาย รอยละ 15.71 กินยาสมุนไพรรวมกับยารักษาโรคที่เปนอยู และกินอาหารเสริมรวมกับยารักษาโรคที่เปนอยูรอยละ 7.14 ไมรูจักยาปฏิชีวนะ รอยละ 28.57 เขาใจวา ยาปฏิชีวนะคือยาแกอักเสบรอยละ 60 เปนยาฆาเชื้อรอยละ 18.57 ในครัวเรือนพบยายาปฏิชีวนะเหลือใช รอยละ 2.99 และไดประเมินความรอบรูดานการใชยาอยางสมเหตุผล สวนใหญมีความรอบรูแตมีบางประเด็น ที่ตองสรางความรอบรู ความเขาใจ ไดแก การรูทันโฆษณา การตรวจสอบขอเท็จจริงเกี่ยวกับโฆษณา เปนตน จากนโยบายการสงเสริมและพัฒนาผลิตภัณฑสุขภาพชุมชนและเศรษฐกิจฐานราก กัญชา กัญชง สงเสริมให กลุมชุมชนผานมาตรฐานไดรับเลขสารบบอาหาร ผลิตภัณฑน้ำพริกปลาแรดสมุนไพรกัญชา 2. วัตถุประสงค 2.1เพื่อพัฒนาศูนยบริการผลิตภัณฑสุขภาพเบ็ดเสร็จ สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดอุทัยธานี (One Stop Service Center : OSSC) อยางตอเนื่อง เพื่อรองรับการประเมินมาตรฐานศูนยราชการสะดวก (Good Easy Contact Center : GECC) ในป 2567 2.2เพื่อสนับสนุนสงเสริมใหประชาชนมีความรอบรูดานผลิตภัณฑสุขภาพ (Health Products Literacy) 2.3เพื่อพัฒนาระบบการเฝาระวังผลิตภัณฑสุขภาพและการโฆษณาดานผลิตภัณฑและบริการสุขภาพ 2.4เพื่อสงเสริมใหบุคลากรและภาคีเครือขายที่เกี่ยวของมีความเชี่ยวชาญในการดำเนินงานคุมครองผูบริโภค 2.5เพื่อพัฒนาศักยภาพบุคลากรของคลินิกกัญชาทางการแพทยและผูเกี่ยวของ 2.6เพื่อสงเสริมและพัฒนาเศรษฐกิจฐานราก ยกระดับผลิตภัณฑชุมชนใหสามารถไดรับการอนุญาต 2.7.เพื่อขับเคลื่อนการดำเนินงานจังหวัดอุทัยธานีสูการเปนจังหวัดใชยาอยางสมเหตุผล (RDU district)” 3. เปาหมาย ๓.๑ คณะกรรมการ/คณะทำงานขับเคลื่อนการดำเนินงานคุมครองผูบริโภคดานสุขภาพ จังหวัดอุทัยธานี และผูเกี่ยวของ จำนวน ๓๐ คน ๓.๒ ผูประกอบการดานผลิตภัณฑสุขภาพและผูเกี่ยวของ จำนวน ๑๐๐ คน ๓.๓ สถานประกอบการดานผลิตภัณฑสุขภาพจังหวัดอุทัยธานี จำนวน ๑๐๐ แหง ๓.๔ เจาหนาที่ระดับอำเภอผูปฏิบัติงานคลินิกกัญชาทางการแพทยและปฏิบัติงานคุมครองผูบริโภคฯ การเฝาระวังความปลอดภัยดานยาและผูเกี่ยวของ จำนวน ๙๐ คน ๓.๕ บุคลากรดานบริหารเวชภัณฑ การจัดซื้อจัดจางยาและเวชภัณฑมิใชยาในสถานการณ Covid 19 และเวชภัณฑอื่นๆ ไดแก เภสัชกร บุคลากรผูรับผิดชอบงานและเจาหนาที่ผูเกี่ยวของ จำนวน ๖๐ คน
10 ๓.๖ ครูแกนนำ ,นักเรียนแกนนำอย.นอย และผูเกี่ยวของ ทั้ง ๘ อำเภอ จำนวน ๑๖๐ คน ๓.๗ เภสัชกรรมปฐมภูมิใหแก RDU coordinator และผูเกี่ยวของ 25 คน ๓.๘ เจาหนาที่องคกรปครองสวนทองถิ่น ๘ อำเภอ จำนวน ๓๐ คน ๓.๙ คณะกรรมการ PTC/คณะกรรมการความปลอดภัยดานยาจังหวัดอุทัยธานีจำนวน ๓๐ คน ๓.๑๐ อสม.ในพื้นที่ของจังหวัดอุทัยธานี จำนวน ๙๐ คน ๓.๑๑ ประชาชนในจังหวัดอุทัยธานี
11 งานอนุญาตและทะเบียนใบอนุญาตกอนออกสูตลาด (Pre-marketing) สรุปขอมูลพื้นฐานจำนวนสถานประกอบการดานผลิตภัณฑและบริการสุขภาพ ณ วันที่ 30 กันยายน พ.ศ. 2566 จำนวนสถานประกอบการดานสุขภาพ ปงบประมาณ 2566 อำเภอ ประเภท เครื่องมือ แพทย เครื่อง สำอาง ผลิตภัณฑ สมุนไพร ยา ยา เสพติด วัตถุ ออก ฤทธิ์ วัตถุ อันตราย สถาน พยาบาล อาหาร ราน นวด /สปา เมืองฯ 0 4 5 19 2 14 1 54 22 9 ทัพทัน 0 1 0 6 1 4 0 9 3 3 สวางอารมณ 0 0 0 5 1 2 0 11 2 1 หนองฉาง 0 2 8 15 1 4 1 10 8 2 หนองขา หยาง 0 0 1 0 1 1 0 4 6 2 บานไร 0 5 1 12 1 1 0 27 17 5 ลานสัก 0 1 0 8 1 1 0 16 4 3 หวยคต 0 0 1 2 1 1 0 4 2 1 รวมทั้งจังหวัด 0 13 16 67 9 28 2 135 64 26 จำนวนสถานประกอบการดานยา อาหาร สถานพยาบาลเอกชนและสถานประกอบการเพื่อสุขภาพปงบประมาณ 2566 อำเภอ ยา สถานบริการดานสุขภาพ อาหาร ขย.1 ขย.2 ขย.3 คลินิก โรงพยาบาล ราน นวด อาหาร น้ำ ดื่ม น้ำแข็ง นม น้ำเกลือปรุง รส เมือง 12 4 3 53 1 9 12 7 1 1 1 ทัพทัน 2 3 1 9 0 3 1 2 0 0 0 สวางอารมณ 2 2 1 11 0 1 2 0 0 0 0 หนองฉาง 10 5 0 10 0 2 1 6 1 0 0 หนองขา หยาง 0 0 0 4 0 2 2 2 1 0 0 บานไร 6 4 2 27 0 5 10 7 0 0 0 ลานสัก 2 5 1 16 0 3 1 2 1 0 0 หวยคต 1 1 0 4 0 1 1 1 1 0 0 รวมทั้ง จังหวัด 35 24 8 134 1 26 30 27 5 1 1
12 1. ผลการดำเนินงานอนุญาตและทะเบียนใบอนุญาตกอนออกสูตลาด (Pre-marketing) 1.1 การพิจารณาอนุญาตผลิตภัณฑสุขภาพและสถานประกอบการดานสุขภาพ จำนวนการพิจารณาอนุญาตผลิตภัณฑสุขภาพและสถานประกอบการดานสุขภาพ จ.อุทัยธานี ประจำป 2566 งานบริการ ประเภท อาหาร ยา ยา เสพ ติด วัตถุ ออก ฤทธิ์ เครื่อง สำอาง เครื่องมือ แพทย วัตถุ อันตราย สมุน ไพร สถาน พยาบาล สปก. เพื่อ สุขภาพ รวมป 2566 อนุญาตสถานที่/ ออกใบอนุญาต 7 3 1 3 0 0 0 0 12 4 30 รับแจง/จดแจง/ ขึ้นทะเบียน ผลิตภัณฑและ ผูประกอบ วิชาชีพ 148 7 0 0 6 0 0 0 93 41 295 ตออายุ ใบอนุญาต/ ชำระ คาธรรมเนียม 3 66 0 0 0 0 0 0 188 14 271 แกไข เปลี่ยนแปลง/ ออกใบแทน 3 8 1 1 0 0 0 1 50 5 69 ยกเลิก 6 3 1 3 1 0 0 0 6 4 24 อนุมัติโฆษณา 0 0 0 0 0 0 0 0 12 0 12 รวมป 2566 167 87 3 7 7 0 0 1 361 68 701
13 1.2 ความทันเวลาของการพิจารณาอนุญาตผลิตภัณฑสุขภาพและสถานประกอบการดานสุขภาพ รอยละความทันเวลาของการพิจารณาอนุญาตผลิตภัณฑสุขภาพและสถานประกอบการดานสุขภาพ จังหวัดอุทัยธานี ประจำป 2566 พ.ร.บ. จำนวนรายการใหบริการทั้งหมด จำนวนใหบริการทันเวลา อาหาร 167 167 ยา 87 87 ยาเสพติด 3 3 วัตถุออกฤทธิ์ 7 7 เครื่องสำอาง 7 7 เครื่องมือแพทย 0 0 วัตถุอันตราย 0 0 สมุนไพร 1 1 สถานพยาบาล 361 361 สถานประกอบการเพื่อสุขภาพ 68 68 รวม 701 701 รอยละความทันเวลา 100 1.3 ความพึงพอใจของผูมารับบริการ ณ ศูนยบริการผลิตภัณฑสุขภาพเบ็ดเสร็จ (OSSC) ผูตอบแบบประเมินความพึงพอใจจำนวน 277 คน สวนใหญเปนเพศหญิงรอยละ 58.12 ประเภท การรับบริการ ไดแก สถานพยาบาล รานขายยาแผนปจจุบัน สถานประกอบการเพื่อสุขภาพ โรงงานผลิต อาหาร โรงงานผลิตน้ำดื่ม ยาเสพติดใหโทษและวัตถุออกฤทธิ์ เครื่องสำอาง สมุนไพรควบคุม(กัญชา) วัคซีน พาสปอรต และบริการดานอื่นๆ ประเด็นความพึงพอใจ รอยละ ความพึง พอใจ ระดับความ พึงพอใจ 1. สถานที่ใหบริการสะอาด เปนระเบียบและเพียงพอตอการใหบริการ ๙5.50 พึงพอใจ 2. ความสะดวกในการเขาถึงจุดใหบริการของสำนักงานสาธารณสุขจังหวัด อุทัยธานี 95.51 พึงพอใจ 3. ความเพียงพอของสิ่งอำนวยความสะดวกสำหรับผูมารับบริการ เชน ที่นั่ง พักคอย, คอมพิวเตอร, บริการสัญญาณอินเตอรเน็ต 94.77 พึงพอใจ 4. การใหขอมูลขาวสารดานบริการของสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดอุทัยธานี เชน ปาย/เอกสารประชาสัมพันธ เว็บไซด การมีชองทางใหสืบคน/สอบถาม 93.54 พึงพอใจ 5. ขั้นตอนการใหบริการสะดวก รวดเร็ว ไมยุงยากซับซอน 95.36 พึงพอใจ 6. บริการที่ไดรับถูกตอง ครบถวน ตรงตามความตองการ 95.87 พึงพอใจ 7. เจาหนาที่ผูใหบริการพูดจาสุภาพ มีไมตรี เต็มใจในการใหบริการ 96.60 พึงพอใจ 8. ความพึงพอใจในการใหบริการของสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดอุทัยธานี ในภาพรวม 95.44 พึงพอใจ
14 จากผลการดำเนินงาน (1.1) พบวา ในปงบประมาณ พ.ศ. 2566 มีการพิจารณาอนุญาตผลิตภัณฑ สุขภาพและสถานประกอบการดานสุขภาพ จำนวน 701 ธุรกรรม แบงเปนภารกิจการอนุญาตตาม พระราชบัญญัติตางๆ รวม 10 พระราชบัญญัติ โดยพระราชบัญญัติที่มีการยื่นคำขออนุญาตสถานที่เปน 3 อันดับแรก ไดแก พ.ร.บ.สถานพยาบาล จำนวน 361 คำขอ พ.ร.บ.อาหาร จำนวน 167 และ พ.ร.บ.ยา จำนวน 87 คำขอ จากผลการดำเนินงาน (1.2) ดานความทันเวลาของการพิจารณาอนุญาตผลิตภัณฑสุขภาพ และสถานประกอบการดานสุขภาพ ซึ่งแบงเปนภารกิจการตามพระราชบัญญัติตางๆ ทั้ง 10 พระราชบัญญัติ พบวาการพิจารณาอนุญาตผลิตภัณฑสุขภาพ และสถานประกอบการดานสุขภาพ ทั้งหมดจำนวน 701 คำขอ ความทันเวลา รอยละ 100 ทุกพระราชบัญญัติ จากผลการดำเนินงาน (1.3) ดานความพึงพอใจอยูในระดับพึงพอใจในทุกประเด็นความพึงพอใจ โดยมีคะแนนความพึงพอใจเฉลี่ยรวมทุกประเด็นความพึงพอใจ รอยละ 95.32 ปญหาอุปสรรค 1. ผูประกอบการบางรายตองการติดสินบนเจาหนาที่ 2. ผูประกอบการบางรายขมขูเจาหนาที่ โดยการกลาวอางวารูจักกับผูบริหารในสำนักงานสาธารณสุข จังหวัดอุทัยธานี ผูบริหารในกระทรวงสาธารณสุข หรือรองเรียนโดยไมมีมูลความจริง แนวทางการพัฒนา 1. การใหบริการผูประกอบการหรือออกตรวจสถานที่ จัดใหมีเจาหนาที่ดำเนินการแบบเปนคู partner เพื่อปองกันการรองเรียนหรือกลาวอางเรื่องติดสินบน ๒. ใหบริการใหเปนไปตามแนวปฏิบัติ บริการผูประกอบการทุกคนดวยมาตรฐานเดียวกัน
15 งานควบคุมกำกับผลิตภัณฑและบริการสุขภาพหลังออกสูทองตลาด Post – marketing (Surveillance) ผลการดำเนินงานเฝาระวังและควบคุมกำกับมาตรฐาน (Post-marketing) 1. ดานผลิตภัณฑและสถานประกอบการตาม พ.ร.บ. อาหาร พ.ศ. 2522 - ผลงานการเฝาระวังและควบคุมกำกับมาตฐานดานสถานที่ผลิต ปงบประมาณ 2566 เปาหมายการตรวจ สถานประกอบการผลิตภัณฑอาหารกลุมเปาหมาย ไดรับการตรวจสอบมาตรฐานหลังออก สูทองตลาด รอยละ 100 อำเภอ ดำเนินการตรวจสอบ ผลตรวจประเมิน จำนวนสถานประกอบการ (แหง) ตรวจแลว รอยละ ผาน รอยละ เมืองอุทัยธานี 8 8 100.00 7 87.50 หนองขาหยาง 1 1 100.00 1 100.00 หนองฉาง 2 2 100.00 0 0.00 ทัพทัน 1 1 100.00 1 100.00 สวางอารมณ 0 0 0.00 0 0.00 ลานสัก 1 1 100.00 1 100.00 หวยคต 2 2 100.00 1 50.00 บานไร 7 7 100.00 4 57.14 รวมทั้งหมด 23 23 100.00 15 65.22 จากผลการดำเนินงาน พบวา การตรวจสอบสถานที่ผลิตอาหารทั้งหมด 23 แหง ครบตามเปาหมาย ตรวจเฝาระวังประจำปรอยละ 100 สวนผลการตรวจประเมินมาตรฐานสถานที่ผลิตตามแบบประเมินผาน เกณฑ 15 แหง คิดเปนรอยละ 65.22 ทั้งนี้ สถานที่ผลิตที่เหลือ 8 แหงในระหวางการขอเขาตรวจสอบแจง ขอยกเลิก 2 แหง ขอแกไขเปลี่ยนแปลงแบบแปลนแผนผังและรายการเครื่องมือเครื่องจักร 2 แหง อยูระหวาง การตัดสินใจยกเลิกสถานที่ผลิต 3 แหง สวนอีก 1 แหงไมมีสภาพเปนสถานที่ผลิตอาหาร อยูระหวางติดตาม ผูประกอบการใหมาขอแจงยกเลิก ปญหาอุปสรรค ผูประกอบการรายเกาบางแหงไมสามารถปรับปรุงสถานที่ผลิตใหผานเกณฑตามที่ มาตรฐานกำหนด และมีความประสงคแจงขอยกเลิกสถานที่ผลิต แนวทางการพัฒนา พัฒนาศักยภาพใหผูประกอบการผลิตอาหารโดยเฉพาะรายเกาปฏิบัติตามเกณฑที่ กฎหมายใหมกำหนด (GMP420)
16 - ผลงานการเฝาระวังและควบคุมกำกับมาตฐานดานคุณภาพผลิตภัณฑอาหาร ปงบประมาณ 2566 เปาหมายการตรวจ ผลิตภัณฑอาหารกลุมเสี่ยงมีคุณภาพและมาตรฐานตามที่กฎหมายกำหนด รอยละ 100 อำเภอ เปาหมายการเก็บตัวอยางสงตรวจวิเคราะห ผลตรวจวิเคราะห จำนวน (ตัวอยาง) ผลงาน รอยละ ผาน รอยละ เมืองอุทัยธานี 15 14 93.33 14 93.33 หนองขาหยาง 5 4 80.00 4 80.00 หนองฉาง 8 7 87.50 7 87.50 ทัพทัน 1 1 100.00 1 100.00 สวางอารมณ 0 0 0 0 0 ลานสัก 2 2 100.00 2 100.00 หวยคต 2 2 100.00 2 100.00 บานไร 10 10 100.00 10 100.00 รวมทั้งหมด 43 40 93.02 40 93.02 จากผลการดำเนินงาน พบวา เปาหมายการเก็บตัวอยางผลิตภัณฑอาหารสงตรวจวิเคราะหคุณภาพ ทั้งจังหวัด 43 ตัวอยาง เปนอาหารกลุมเสี่ยง ไดแก เชน น้ำบริโภคในภาชนะบรรจุที่ปดสนิท น้ำแข็ง ไอศกรีม นมพาสเจอไรซ เนยแข็ง ลูกชิ้น น้ำปลา ซอสในภาชนะบรรจุที่ปดสนิท เครื่องดื่มในภาชนะบรรจุที่ปดสนิท สง ตรวจวิเคราะหและผลผานเกณฑมาตรฐานตามประกาศกระทรวงสาธารณสุข 40 รายการ คิดเปนรอยละ 93.02 อีก 3 รายการพบวา แจงหยุดการผลิตและตรวจสอบในทองตลาดไมพบการจำหนาย 2 รายการ และ ไมสามารถเก็บตัวอยางสงตรวจวิเคราะห 1 รายการ อยูระหวางดำเนินการติดตามผล ปญหาอุปสรรค ตัวอยางอาหารที่เก็บสงตรวจวิเคราะหคุณภาพยังไมครอบคลุมอาหารทุกประเภท สง ตรวจเฉพาะอาหารกลุมเสี่ยง แนวทางการพัฒนา ชี้แจงใหผูประกอบการผลิตอาหารทุกแหง ดำเนินการสุมเก็บตัวอยางผลิตภัณฑ อาหารสงตรวจวิเคราะหคุณภาพซึ่งจะสอดคลองตามเกณฑ GMP 420
17 - ผลงานการเฝาระวังและควบคุมกำกับฉลากน้ำบริโภคในภาชนะบรรจุที่ปดสนิท ณ สถานที่ผลิต เปาหมายการตรวจ รอยละของฉลากน้ำบริโภคในภาชนะบรรจุที่ปดสนิท ณ สถานที่ผลิตผิดกฎหมายลดลง ระดับคะแนน 5 (รอยละ ≥50) อำเภอ ฉลากไมถูกตอง (รอบที่ 1) ตรวจติดตาม รอยละ ฉลากถูกตอง งดผลิต ยกเลิกผลิต เมืองอุทัยธานี 6 5 0 1 83.33 หนองขาหยาง 2 2 0 0 100.00 หนองฉาง 8 5 3 0 62.50 ทัพทัน 1 1 0 0 100.00 สวางอารมณ 0 0 0 0 0 ลานสัก 1 1 0 0 100.00 หวยคต 1 0 0 1 0 บานไร 7 7 0 0 100.00 รวมทั้งหมด 26 21 3 2 80.77 จากผลการดำเนินงาน พบวา การตรวจสอบเฝาระวังรอบที่ 1 มีฉลากที่ไมถูกตอง 26 รายการ ใน สถานที่ผลิตทั้งหมด 16 แหง สงเรื่องใหกลุมกฎหมายเปรียบเทียบปรับทั้งหมด ประเด็นที่แสดงฉลากน้ำบริโภค ฯ ไมถูกตอง เรียงจากมากไปนอย 3 อันดับ ไดแก 1.ไมระบุวันเดือนปที่หมดอายุ หรือควรบริโภคกอน 2. ฉลากของถังไมตรงกับคอถัง (ใชถังยี่หออื่นที่ไมใชของตนเอง) 3.วันเดือนปที่หมดอายุ หรือควรบริโภคกอน ไม มีขอความเปนภาษาไทย และไดมีการตรวจติดตามรอบที่ 2 พบวา ฉลากถูกตอง 21 รายการคิดเปนรอยละ 80.77 (รอยละ ≥50) อยูในระดับคะแนนที่ 5 สำหรับอีก 5 รายการ แจงงดการผลิตเพื่อแกไขฉลากให ถูกตอง 3 รายการ และยกเลิกการผลิต 2 รายการ ปญหาอุปสรรค สถานที่ผลิตบางแหงไมยอมรับขอบกพรองของตนเองและมีการโตแยงเรื่องเงินคาปรับ ที่มีจำนวนสูงเกินไป แนวทางการพัฒนา จัดอบรมพัฒนาศักยภาพสรางความรูความเขาใจขอกฎหมายฉลากอาหาร มาตรฐานสถานที่ผลิต และคุณภาพของผลิตภัณฑอาหาร
18 - ผลงานการสำรวจการแสดงฉลากน้ำบริโภคในภาชนะบรรจุที่ปดสนิท ณ สถานที่จำหนาย เปาหมายการตรวจ ฉลากน้ำบริโภคในภาชนะบรรจุที่ปดสนิท ณ สถานที่จำหนาย แสดงฉลากถูกตองตามที่ กฎหมายกำหนด รอยละ 80 อำเภอ รานคาทั้งหมด (แหง) ฉลากทั้งหมด ฉลาก รอยละ ถูก ผิด เมืองอุทัยธานี 9 30 25 5 83.33 หนองขาหยาง 6 19 17 2 89.47 หนองฉาง 7 16 14 2 87.50 ทัพทัน 7 25 18 7 72.00 สวางอารมณ 9 32 22 10 68.75 ลานสัก 10 44 41 3 93.18 หวยคต 10 33 28 5 84.85 บานไร 9 34 30 4 88.24 รวมทั้งหมด 67 233 195 38 83.69 จากผลการดำเนินงาน พบวา สุมตรวจสถานที่จำหนาย ไดแก รานคารานชำ ทั้งในชุมชนและหมูบาน จำนวน 67 แหง ทุกอำเภอในจังหวัดอุทัยธานี ฉลากทั้งหมด 233 รายการ แสดงถูกตอง 195 รายการ คิดเปนรอยละ 83.69 สำหรับฉลากที่ไมถูกตอง 38 รายการ มีสถานที่ผลิตอยูตางจังหวัด สำนักงาน สาธารณสุขจังหวัดอุทัยธานีไดทำหนังสือขอใหตรวจสอบขอเท็จจริง ไดแก จังหวัดปทุมธานี สมุทรปราการ นครสวรรคและชัยนาท ซึ่งตอบกลับมาเปนที่เรียบรอยแลว ปญหาอุปสรรค จำนวนรานคา รานชำ มีเปนจำนวนมาก บางที่ใน 1 ตำบลมีเปน 10 แหง แนวทางการพัฒนา สรางชุดความรูเรื่องการแสดงฉลากน้ำบริโภคฯ รวมทั้ง ขอกฎหมาย ใหรานคา รานชำ ทราบ และเสริมสรางองคความรูพนักงานเจาหนาที่ระดับอำเภอ ตำบล ใหตรวจสอบและแนะนำได อยางถูกตอง - ผลงานการเฝาระวังและควบคุมกำกับนมโรงเรียน ณ สถานที่ผลิต เปาหมายการตรวจ 1. ตรวจสถานประกอบการ ปละ 2 ครั้ง และสุมเก็บตัวอยางนมโรงเรียน เดือนละ 1 ครั้ง 2. สถานที่ผลิตผานเกณฑมาตรฐาน GMP 420 และนมพาสเจอไรซผานเกณฑตาม ประกาศกระทรวงสาธารณสุขกำหนด จากผลการดำเนินงาน พบวา บรรลุไปตามเปาหมายการตรวจสอบเฝาระวังประจำปปละ 2 ครั้ง (ป การศึกษาละ 1 ครั้ง) และสถานที่ผานเกณฑมาตรฐานตามที่กฎหมายกำหนด สวนการสุมเก็บตัวอยางนม โรงเรียนสงตรวจวิเคราะหคุณภาพ เดือนละ 1 ครั้ง เก็บสงตรวจ 8 ครั้ง ผานเกณฑมาตรฐานตามประกาศ กระทรวงสาธารณสุขกำหนดทุกรายการ ปญหาอุปสรรค การประสานงานระหวางหนวยงานภาครัฐมีความลาชา แนวทางการพัฒนา ประสานความรวมมือโดยใชชองทางการติดตอสื่อสารที่หลากหลายและทันสมัย
19 2. ดานสถานพยาบาล ตาม พรบ.สถานพยาบาล พ.ศ. 2551 เปาหมายการตรวจ สถานพยาบาลเอกชนกลุมเปาหมายผานเกณฑมาตรฐานตามที่กฎหมายกำหนด รอยละ 80 อำเภอ ผลการดำเนินงาน จำนวนสถานพยาบาล (แหง) ผลงานระดับ จังหวัด ผลงาน ระดับอำเภอ รวม ผาน รอยละ เมืองอุทัยธานี 51 17 34 51 51 100.00 หนองขาหยาง 4 2 2 4 4 100.00 หนองฉาง 10 1 9 10 10 100.00 ทัพทัน 9 3 6 9 9 100.00 สวางอารมณ 9 1 8 9 9 100.00 ลานสัก 15 4 11 15 15 100.00 หวยคต 4 0 4 4 4 100.00 บานไร 26 19 7 26 26 100.00 รวมทั้งหมด 128 47 81 128 128 100.00 จากผลการดำเนินงาน พบวา บรรลุไปตามเปาหมายการตรวจสอบเฝาระวังประจำป มีการตรวจสอบ เฝาระวังทุกแหง รวมสถานพยาบาลเอกชนกลุมเปาหมายที่เปนกลุมเสี่ยง ทั้งโรงพยาบาลและคลินิก 128 แหง ผานเกณฑมาตรฐานตามที่กฎหมายกำหนด 128 แหง คิดเปนรอยละ 100 ปญหาอุปสรรค เนื่องจากปจจุบันมีสื่อสังคมออนไลนเขาถึงประชาชนไดงาย จึงมีการโฆษณา สถานพยาบาลเอกชนที่ไมไดรับอนุญาตและเขาขายผิดกฎหมายจำนวนมาก แนวทางการพัฒนา ชี้แจงใหผูประกอบกิจการทราบในขอกฎหมายที่เกี่ยวกับการโฆษณา พรอมทั้ง ยกตัวอยางชุดขอมูลความรูหรือขอหามการโฆษณา 3. ดานสถานประกอบการเพื่อสุขภาพ พ.ศ. 2559 เปาหมายการตรวจ สถานประกอบการเพื่อสุขภาพผานเกณฑมาตรฐานตามที่กฎหมายกำหนด รอยละ 80 อำเภอ ดำเนินการตรวจสอบ ผลตรวจประเมินมาตรฐานประจำป จำนวนสถาน ประกอบการ(แหง) ตรวจแลว (แหง) รอยละ ผาน (แหง) รอยละ เมืองอุทัยธานี 9 9 100.00 9 100.00 หนองขาหยาง 2 2 100.00 1 50.00 หนองฉาง 3 3 100.00 2 66.67 ทัพทัน 3 3 100.00 2 66.67 สวางอารมณ 1 1 100.00 1 100.00 ลานสัก 3 3 100.00 3 100.00 หวยคต 0 0 0 0 0 บานไร 4 4 100.00 3 75.00 รวมทั้งหมด 25 25 100.00 21 84.00
20 จากผลการดำเนินงาน พบวา บรรลุไปตามเปาหมายการตรวจสอบเฝาระวังประจำปมีการตรวจสอบ เฝาระวังทุกแหง 25 แหง ผานเกณฑมาตรฐาน 21 แหง คิดเปนรอยละ 84.00 สวน 4 แหง แจงขอยกเลิกใน ระหวางการตรวจสอบ 2 แหง แจงยายสถานที่ 1 แหง และเขาตรวจสถานที่ภายในไมได ไมพบผูประกอบการ และติดตอไมได 1 แหง สถานประกอบการนวดเพื่อสุขภาพผานเกณฑมาตรฐานในเสนทางทองเที่ยวเชิงสุขภาพ 10 แหง อยูในพื้นที่อำเภอเมืองอุทัยธานี ลานสักและบานไร สถานประกอบการนวดเพื่อสุขภาพผานเกณฑมาตรฐานนวดไทยพรีเมี่ยมระดับเขต 1 แหง ปญหาอุปสรรค สถานประกอบการบางแหงไมไดดำเนินการและไมมาแจงยกเลิก สถานประกอบการ ในจังหวัดอุทัยธานีเปนขนาดเล็กและมีหมอนวดแหงละ 1 คน ทำใหการพัฒนาหรือยกระดับเขาสูสากล คอนขางทำไดยาก แนวทางการพัฒนา สงเสริมและใหขอเสนอแนะในการปรับปรุงสถานที่ใหไดตามเกณฑนวดไทยพ รีเมี่ยม และรวมกับสถานประกอบการพัฒนาใหไดตามเกณฑขอกำหนด 4. ดานผลิตภัณฑและสถานประกอบการตาม พ.ร.บ.ยา พ.ศ. 2510 ผลการเฝาระวังและควบคุมกำกับมาตรฐานดานสถานที่ ตามเกณฑ GPP ข.ย.1 (ขอมูล ณ วันที่ 12 ธ.ค. 66) เปาหมายการตรวจ 35 แหง อำเภอ ดำเนินการตรวจสอบ ผลตรวจประเมิน หมายเหตุ จำนวน สถาน ประกอบการ (แหง) ตรวจ แลว (แหง) รอยละ ผาน (แหง) รอยละ ปงบประมาณ 2565 (%ผาน) ปงบประมาณ 2566 (%ผาน) เมืองอุทัยธานี 12 12 100.00 12 100.00 100.00 100.00 หนองขาหยาง 0 0 0 0 0 0 0 หนองฉาง 10 10 100.00 10 100.00 100.00 100.00 ทัพทัน 2 2 100.00 2 100.00 100.00 0 สวางอารมณ 2 2 80.00 2 100.00 100.00 0 ลานสัก 2 2 100.00 2 100.00 100.00 100.00 หวยคต 1 1 100.00 1 100.00 100.00 0 บานไร 6 6 100.00 6 100.00 100.00 100.00 รวมทั้งหมด 35 35 100.00 63 100.00 100.00 100.00 หมายเหตุ : จำนวนสถานประกอบการทั้งหมด จะนับรวมรานยาคุณภาพ ในจังหวัดอุทัยธานี จากผลการดำเนินงาน การตรวจประเมิน GPP พนักงานเจาหนาที่จากสำนักงานสาธารณสุขจังหวัด อุทัยธานีจะเปนผูดำเนินการตรวจ สวนรานที่ไมตองรับการการตรวจประเมิน GPP จะใหพนักงานเจาหนาที่ ระดับอำเภอตรวจเฝาระวัง โดยเนนตรวจสอบยาหมดอายุในราน หรือการจัดทำบัญชีการซื้อขายตามที่ กฎหมายกำหนด
21 ปญหาและอุปสรรค ในสวนของรานประเภท ข.ย.1 ในภาพรวมมีการปฏิบัติตามเกณฑที่กฎหมาย กำหนด เพียงแตในบางรานการเลือกซื้อผลิตภัณฑอื่นที่นอกเหนือจากยา เชน ผลิตภัณฑสมุนไพร เครื่องสำอาง ยังมีการเลือกผลิตภัณฑที่ไมมีเลขทะเบียน หรือเลขที่จดแจงมาขาย (สินคา OTOP) อีกทั้ง ระบบในการ ตรวจสอบยาหมดอายุในบางรานยังเปนระบบการไลตรวจสอบเปนรายตัว และจดบันทึกไว จึงงายตอการเสี่ยง ที่ยาจะหมดอายุและไมไดนำออกจากบริเวณจำหนาย แนวทางการพัฒนา หากราน ข.ย.1 สามารถใชระบบการตรวจสอบยาหมดอายุเปนระบบ อิเล็กทรอนิกสได จะสามารถลดความเสี่ยงตอการที่ยาหมดอายุในชั้นวางขาย และสามารถวางแผนการจัดการ ยาในรานไดดียิ่งขึ้น ผลการเฝาระวังและควบคุมกำกับมาตรฐานดานสถานที่ ตามเกณฑ GPP ข.ย.2 และ ข.ย.3 (ขอมูล ณ วันที่ 12 ธ.ค. 66) เปาหมายการตรวจ 32 แหง อำเภอ ดำเนินการตรวจสอบ ผลตรวจประเมิน หมายเหตุ จำนวน สถาน ประกอบการ (แหง) ตรวจ แลว (แหง) รอยละ ผาน (แหง) รอยละ ปงบประมาณ 2565 (%ผาน) ปงบประมาณ 2566 (%ผาน) เมือง อุทัยธานี 7 4 57.14 4 100.00 N/A- 100.00 หนองขา หยาง 0 0 0 0 0 N/A- 0 หนองฉาง 5 5 100.00 5 100.00 N/A- 100.00 ทัพทัน 4 4 100.00 4 100.00 N/A- 100.00 สวางอารมณ 3 2 66.67 2 100.00 N/A- 100.00 ลานสัก 6 6 100.00 6 100.00 N/A- 100.00 หวยคต 1 1 100.00 1 100.00 N/A- 100.00 บานไร 6 6 100.00 6 100.00 N/A- 100.00 รวมทั้งหมด 32 28 100.00 28 100.00 N/A- 100.00 หมายเหตุ : รานขายยาที่ยังไมไดตรวจประเมิน อยูในระหวางการพิจารณาวาจะดำเนินการตอหรือยกเลิก ใบอนุญาต จากผลการดำเนินงาน ในป 2566 เปนปแรกที่รานขายยาประเภท ข.ย.2 และ ข.ย.3 จะตองปฏิบัติ ตามมาตรฐาน GPP ตามที่กฎหมายไดกำหนด ซึ่งตองมีการปรับปรุงทั้งดานสถานที่ ระบบการใหบริการ และ จัดทำเอกสารตางๆที่เกี่ยวของสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดอุทัยธานี จึงไดจัดประชุมผูประกอบการรานขายยา ข.ย.2 และ ข.ย.3 ใหมาทำความเขาใจในเกณฑการประเมิน GPP เพื่อนำไปปรับปรุงสถานที่และบริการ ให เปนไปตามที่กฎหมายกำหนด กอนที่พนักงานเจาหนาที่จะลงตรวจประเมิน ในการตรวจประเมิน GPP นั้น พนักงานเจาหนาที่จากสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดอุทัยธานีจะเปนผูดำเนินการตรวจโดยรวมตรวจกับ
22 เจาหนาที่ระดับอำเภอในทุกๆราน โดยเนนการพัฒนา ปรับปรุง และใหคำแนะนำแกผูประกอบการ เพื่อใหสา มาตรปฏิบัติตามมาตรฐานที่กำหนดได ปญหาและอุปสรรค เนื่องจากเปนการตรวจประเมินในปแรก ผูประกอบการรานขายยาจะเนนในการ ปรับปรุงตามขอวิกฤตตามที่กฎหมายกำหนดเปนอันดับแรก เพื่อใหสามารถผานการประเมินไดแตในสวน เกณฑขออื่นๆ แตละรานจะพิจารณาปรับปรุงตามเกณฑบางขอที่สามารถทำไดหรือทำไมได แตยังสามารถผาน การตรวจประเมินในปแรกไปได ทำใหเกณฑในบางขอรานขายยายังไมไดดำเนินการตามที่กำหนด แนวทางการพัฒนา ในปถัดๆไป จะเปนการพัฒนาใหผูประกอบการดำเนินการตามเกณฑ GPP ที่ กำหนดไวในทุกๆขอเพื่อใหเปนไปตามมาตรฐานของรานขายยาตามที่กฎหมายกำหนด และตรวจเฝาระวัง เพื่อใหคงรักษามาตรฐานรานขายยาที่ปฏิบัติตาม GPP 5. ดานผลิตภัณฑและสถานประกอบการตาม พ.ร.บ.สมุนไพร พ.ศ. 2562 ผลการเฝาระวังและควบคุมกำกับมาตรฐานดานสถานที่ผลิตผลิตภัณฑสมุนไพร เปาหมายการตรวจ 6 แหง อำเภอ ดำเนินการตรวจสอบ ผลตรวจประเมิน หมายเหตุ จำนวน สถาน ประกอบการ (แหง) ตรวจ แลว (แหง) รอยละ ผาน (แหง) รอยละ ปงบประมาณ 2565 (%ผาน) ปงบประมาณ 2566 (%ผาน) เมือง อุทัยธานี 2 2 100.00 2 100.00 100.00 - หนองขา หยาง 1 1 100.00 1 100.00 100.00 - หนองฉาง 3 3 100.00 3 100.00 100.00 - ทัพทัน 0 0 0 0 0 0 0- สวาง อารมณ 0 0 0 0 0 0 0 ลานสัก 0 0 0 0 0 0 0 หวยคต 0 0 0 0 0 0 0 บานไร 0 0 0 0 0 0 0 รวม ทั้งหมด 6 6 100.00 6 100.00 100.00 - หมายเหตุ : ป 2566 ไมมีการลงตรวจสถานที่ผลิตฯ เนนใหผูประกอบการตรวจสอบฉลากกอนทำมาจำหนาย จากผลการดำเนินงาน ในการตรวจประเมินสถานที่ผลิตผลิตภัณฑสมุนไพร จะมีพนักงานเจาหนาที่ จากกองผลิตภัณฑสมุนไพรจากสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) ลงมาตรวจประเมินตามแผนที่ กำหนด และในสวนพนักงานเจาหนาที่สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดอุทัยธานี จะเปนการตรวจเฝาระวังสถานที่
23 ใหอยูในมาตรฐานที่กำหนดทั้งดานสถานที่และผลิตภัณฑ จากการตรวจประเมินจาก อย. ไดมีการใหสถานที่ ผลิตฯ ในจังหวัดอุทัยธานีปรับปรุงสถานที่หากสามารถทำไดตามกำลังทรัพย สวนสถานที่ผลิตฯ ที่ไมสามารถ ปรับปรุงใหเปนไปตามที่กฎหมายกำหนดได จะแนะนำใหจางผลิตจากสถานที่ผลิตฯอื่นในจังหวัดอุทัยธานีแทน เพื่อใหสามารถคงไวซึ่งสูตรตำรับและใบอนุญาตตอไปได ปญหาและอุปสรรค 1. ผูประกอบการสถานที่ผลิตผลิตภัณฑสมุนไพรในจังหวัดอุทัยธานีทั้งหมดเปนผูประกอบการรายเกาซึ่ง ในอดีตยังไมมีมาตรฐานดานสถานที่หรือวิธีการผลิตมากำกับ ทำใหปจจุบันตองเริ่มเปลี่ยนและปรับปรุงพัฒนา สถานที่ใหเปนไปตามที่กฎหมายกำหนด จึงทำใหบางรายประสงคจะทำตอและบางรายยกเลิกใบอนุญาตผลิต ไป ทำใหบางรายที่ประสงคดำเนินการตอ ตองปรับปรุงใหเปนไปตามมาตรฐาน ซึ่งปจจุบันยังอยูในขั้นตอนของ การปรับปรุง ซึ่ง อย. เขาใจถึงปญหาของผูประกอบการรายเกาดี ที่ไมมีกำลังทรัพยที่จะปรับปรุง หรือมี ขอจำกัดดานสถานที่แตยังประสงคที่จะดำเนินการตอ จึงไดจัดทำแผนที่จะเขามาชวยประเมินสถานที่ใน อนาคตตอไป 2. ผูประกอบการสถานที่ผลิตฯ บางแหง ไมสามารถปรับปรุงสถานที่ได ทำใหไมสามารถผลิตตามเกณฑที่ กฎหมายกำหนด จึงจำเปนตองอาศัยการจางผลิตจากสถานที่ผลิตฯอื่น แตปจจุบัน ยังไมสามารถหาที่ผลิตอื่น ได เนื่องจาก สถานที่ผลิตอื่นๆในจังหวัดอุทัยธานียังไมรับทำ หรือ สถานที่ผลิตกำลังอยูในระหวางการปรับปรุง จึงไมสามารถรับจางผลิตได 3. การจัดทำฉลากผลิตภัณฑของผูประกอบการบางราย ยังตองมีการปรับปรุงและกำกับควบคุมใหเปนไป ตามที่กฎหมายกำหนด แนวทางการพัฒนา 1. เนนใหผูประกอบการที่ประสงคมีใบอนุญาตผลิตไวตอ ดำเนินการปรับปรุงสถานที่หรือจางผลิต เพื่อใหปฏิบัติตามเกณฑมาตรฐานที่กฎหมายไดกำหนด 2. เฝาระวังและกำกับดูแลฉลากผลิตภัณฑใหถูกตองเปนไปตามที่กฎหมายกำหนด
24 6. ดานผลิตภัณฑและสถานประกอบการตาม พ.ร.บ.เครื่องสำอาง พ.ศ. 2558 ผลการเฝาระวังและควบคุมกำกับมาตรฐานดานสถานที่ผลิตผลิตภัณฑสมุนไพร เปาหมายการตรวจ 5 แหง อำเภอ ดำเนินการตรวจสอบ ผลตรวจประเมิน หมายเหตุ จำนวน สถาน ประกอบการ (แหง) ตรวจ แลว (แหง) รอยละ ผาน (แหง) รอยละ ปงบประมาณ 2565 (%ผาน) ปงบประมาณ 2566 (%ผาน) เมืองอุทัยธานี 0 0 0 0 0 0 0 หนองขาหยาง 0 0 0 0 0 0 0 หนองฉาง 2 2 100.00 2 100.00 100.00 - ทัพทัน 1 1 100.00 0 0 0 0 สวางอารมณ 0 0 0 0 0 0 0 ลานสัก 0 0 0 0 0 0 0 หวยคต 0 0 0 0 0 0 0 บานไร 2 2 100.00 2 100.00 100.00 100.00 รวมทั้งหมด 5 5 100.00 4 80.00 100.00 50.00 หมายเหตุ : สถานที่ผลิตเครื่องสำอาง จังหวัดอุทัยธานี จะตรวจเฝาระวังปเวนป จากผลการดำเนินงาน ในป 2565 และ 2566 จะเนนตรวจเฝาระวังสถานที่ผลิตใหเปนไปตามที่ กฎหมายกำหนด สถานที่ผลิตฯ สวนใหญปฏิบัติเปนไปตามมาตรฐานที่กฎหมายกำหนดแตมี 1 แหง ยังไม สามารถปฏิบัติได จึงตองใหเวลาในการปรับปรุงแกไขใหเปนไปตามมาตรฐานกอนจึงจะอนุญาตใหผลิตเพื่อ จำหนายในทองตลาดได ปญหาและอุปสรรค จากสถานการณโควิด-19 ทำใหสถานที่ผลิตสมุนไพรบางแหงหยุดผลิตไป และ กลับมาเริ่มผลิตใหมอีกรอบ พรอมกับขออนุญาตผลิตภัณฑตัวใหม ทำใหตองปรับปรุงมาตรฐานสถานที่ วิธีการ ผลิต และเอกสารตางๆ ที่เกี่ยวของ จึงตองใชเวลาในการปรับปรุงแกไขกอนจึงสามารถผลิตเพื่อจำหนายได แนวทางการพัฒนา เนื่องจากปจจุบัน มีการรองเรียนเรื่องผลิตภัณฑเปนจำนวนมาก และ ผูประกอบการสถานที่ผลิตเครื่องสำอางในจังหวัดอุทัยธานีเปนผูประกอบการรายยอย บางทานไมเขาใจเรื่อง การจัดทำฉลากใหเปนไปตามที่กฎหมายกำหนด จึงตองเนนเรื่องฉลากผลิตภัณฑเครื่องสำอางที่จะตองปฏิบัติ ตามเกณฑที่กฎหมายกำหนดกอนจึงจะสามารถนำไปจำหนายได เพื่อประโยชนของผูบริโภคและปองกันการถูก รองเรียน
25 ชื่อโครงการ โครงการพัฒนาผลิตภัณฑสุขภาพปลอดภัย ภาคีรวมใจ คุมครองหวงใย ใสใจผูบริโภคจังหวัด อุทัยธานี ปงบประมาณ พ.ศ.2566 ดานการเพิ่มประสิทธิภาพงานกำกับดูแลหลังออกสูตลาด ชื่อผูรับผิดชอบ 1. นางสาวศิริพร ปนพุด เภสัชกรชำนาญการ 2. นายโสภณวิชญ ผดุงกิจ เภสัชกรปฏิบัติการ ระยะเวลาดำเนินการ 1 ตุลาคม 2565 – 30 กันยายน 2566 วัตถุประสงคของโครงการ 1. เพื่อควบคุมกำกับ ดูแล ผลิตภัณฑสุขภาพ ในสถานประกอบการดานสุขภาพ ใหเปนไปตามมาตรฐาน ตามที่กฎหมายกำหนด 2. เพื่อเสริมสรางความรูความเขาใจ ในการปฏิบัติตามกฎหมาย และใหคำแนะนำ เสนอแนวทางแกไข ปญหาของผูประกอบการสถานประกอบการดานสุขภาพหลังการอนุญาต 3. เพื่อพัฒนาศักยภาพพนักงานเจาหนาที่ ผูประกอบการสถานประกอบการดานสุขภาพ ใหมีองคความรู เปนปจจุบัน 4. เพื่อดำเนินการแกไขปญหา เรื่องรองเรียนเกี่ยวกับผลิตภัณฑสุขภาพ ใหเปนไปตามที่กฎหมายกำหนด ตัวชี้วัดความสำเร็จของกิจกรรม เปาหมาย ตัวชี้วัดของ กิจกรรม ผลการดำเนินงาน ผลการ ดำเนินงาน เปรียบเทียบกับ เปาหมาย 1.ผูประกอบการรานขายยา ประเภท ข.ย.2 และ ข.ย.3 เขา รวมอบรม มีความรูความเขาใจ ดานเกณฑ GPP และสามารถ ปฏิบัติตามนำไปปรับปรุงรานขาย ยาไดอยางถูกตองผานตามเกณฑ GPP รอยละ 100 ผูประกอบการสามารถนำไปปรับปรุง รานขายยาไดอยางถูกตอง และ ผาน ตามเกณฑ GPP เปนไปตาม เปาหมาย 2.สถานประกอบการผลิตภัณฑ และบริการสุขภาพ ที่ไดรับการ ขออนุญาตทุกแหงไดรับการตรวจ ประเมินหรือเฝาระวังหลังออกสู ตลาด รอยละ 80 -สถานประกอบการดานยา 67 แหง ตรวจประเมินและเฝาระวัง ผาน 64 แหง (รอยละ 95.52) -สถานที่จำหนายผลิตภัณฑสมุนไพร 10 แหง ผาน 10 แหง (รอยละ 100.00) -สถานที่ผลิตผลิตภัณฑสมุนไพร 6 แหง ผาน 6 แหง (รอยละ 100.00) -สถานที่ผลิตเครื่องสำอาง 5 แหง ผาน 5 แหง (รอยละ 100.00) -สถานพยาบาลเอกชน 128 ผาน 128 (รอยละ 100.00) เปนไปตาม เปาหมาย
26 ตัวชี้วัดความสำเร็จของกิจกรรม เปาหมาย ตัวชี้วัดของ กิจกรรม ผลการดำเนินงาน ผลการ ดำเนินงาน เปรียบเทียบกับ เปาหมาย -สถานประกอบการเพื่อสุขภาพ 25 แหง ผาน 21 แหง (รอยละ 84.00) -สถานที่ผลิตอาหาร 23 แหง ผาน 15 (รอยละ 65.22) ภาพกิจกรรม/ขาวประชาสัมพันธ 1. การดำเนินการตรวจประเมินและเฝาระวังรานยา ประเภท ข.ย.1 ข.ย.2 และ ข.ย.3 ในจังหวัดอุทัยธานี
27 2. การประชุมผูประกอบการรานขายยา ข.ย.2 และ ข.ย.3 เพื่อนำไปสูการปรับปรุงสถานที่ใหเปนไปตาม เกณฑ GPP 3. ตรวจประเมินและเฝาระวังสถานที่ผลิตเครื่องสำอาง จังหวัดอุทัยธานี
28 4. ตรวจประเมินและเฝาระวังสถานที่ผลิตอาหาร ตรวจสอบฉลาก ณ สถานที่ผลิตน้ำบริโภค และสำรวจฉลาก น้ำบริโภค ณ สถานที่จำหนาย
29 5. ตรวจประเมินและเฝาระวังสถานพยาบาลเอกชน
30 6. ตรวจประเมินและเฝาระวังสถานประกอบการเพื่อสุขภาพ
31 7. ดานการโฆษณาผลิตภัณฑสุขภาพ 7.1 การเฝาระวังการโฆษณาผลิตภัณฑสุขภาพทางสื่อวิทยุชุมชน หลักการและเหตุผล/ที่มาและความสำคัญของปญหา วิทยุชุมชนนับเปนสื่อทีไดรับการยอมรับวาเปนสื่อทีสงกระจายเสียงไปไดในรัศมีกวางไกล สามารถรับฟง ได โดยไมมีขอจํากัดในการอานออกเขียนไดจึงเปนสื่อที่มีความใกลชิดกับประชาชนมากกวาสื่อประเภทอื่น และแมวาสื่อวิทยุเปนสื่อที่มีเพียงเสียงอยางเดียว แตดวยคําพูด ความสามารถของตัวผูจัดรายการ เทคนิค การ ใช ความถี่และความตอเนื่องของวิทยุ ก็สามารถ ชักจูงใจทำใหผูฟงคลอยตามได การโฆษณาผาน วิทยุกระจายเสียงชุมชนที่มีปญหา เชน การโฆษณายาโดยไมไดรับอนุญาตดวยการพูดสดในรายการ การ โฆษณาผลิตภัณฑอาหารโดยโฆษณาสรรพคุณในลักษณะหลอกลวง แสดงคุณสมบัติในทางยาวาชวยรักษาโรค ตางๆไดเนื่องจากผลิตภัณฑเสริมอาหารมีรูปแบบและสวนผสมใกลเคียงกับยา ทำใหผูบริโภคเกิดความสับสน หลงเชื่อ และซื้อมาบริโภค เพื่อเปนแนวทางในการดําเนินงานคุมครองผูบริโภคดานสื่อโฆษณาทางวิทยุชุมชน จึงจัดทำการเฝาระวังการโฆษณาผลิตภัณฑสุขภาพทางสื่อวิทยุชุมเสียงในพื้นที่จังหวัดอุทัยธานี วัตถุประสงค 1. เพื่อตรวจสอบ ติดตาม และเฝาระวัง การโฆษณาผลิตภัณฑสุขภาพจาก สื่อวิทยุกระจายเสียง ภายใน จังหวัดอุทัยธานี 2. เพื่อใหการโฆษณาผลิตภัณฑสุขภาพภายในจังหวัดอุทัยธานี มีความเหมาะสม และเปนไปตาม กฎหมาย รายงานผลการดำเนินงาน 1. ผลการดำเนินงานการเฝาระวังการโฆษณาทางสถานีวิทยุชุมชน เปาหมายการตรวจ รอยละ 100 ของจำนวนสถานีวิทยุชุมชน (อยางนอย 1 เรื่อง/สถานี) อำเภอ จำนวนสถานี (แหง) ผลการตรวจเฝาระวัง(เรื่อง) หมายเหตุ เฝาระวัง รอยละ เมืองอุทัยธานี 2 2 100 หนองฉาง 2 2 100 ทัพทัน 2 1 50 ไมสามารถรับฟงได 1 สถานี บานไร 6 3 50 ไมสามารถรับฟงได 3 สถานี ลานสัก 3 3 100 สวางอารมณ 1 0 0 ไมสามารถรับฟงได หวยคต 1 0 0 ไมสามารถรับฟงได หนองขาหยาง 1 1 100 รวม 18 12 66.67 จากผลการดำเนินงาน พบวา ผลการเฝาระวังโฆษณาทางสถานีวิทยุชุมชนในพื้นที่อุทัยธานี จำนวน 18 สถานีสามารถรับฟงได 12 สถานี ไมสามารถรับฟงได 6 สถานี พบเขาขายกระทำความผิดตามพรบ. อาหาร พ.ศ. 2522 จำนวน 1 สถานีมีการโฆษณาผลิตภัณฑอาหารบัดดี้เบอรี่ที่โออวดเกินจริงวาสามารถ รักษาโรคไดดำเนินคดีตามมาตรา 40 และ 41 สงเรื่องใหกลุมกฎหมายดำเนินการเปรียบเทียบปรับเรียบรอย ปญหาอุปสรรค 1. การรายงานผลการเฝาระวังโฆษณาไมครอบคลุมทุกอำเภอ
32 ขอเสนอแนะเพื่อปรับปรุงการดำเนินงานในครั้งตอไป 1. มีการควบคุมกำกับ ติดตามการรายงานผลการเฝาระวังโฆษณาอยางสม่ำเสมอ ในแตละอำเภอใน พื้นที่จังหวัดอุทัยธานี 2. จัดอบรมใหความรูและหาแนวทางการดำเนินงานเชิงพัฒนา ทำงานเปนภาคีดานการโฆษณา ผลิตภัณฑสุขภาพทางสื่อวิทยุชุมชนแกผูประกอบการสถานีวิทยุชุมชนในพื้นที่จังหวัดอุทัยธานี 7.2 กิจกรรมประกวด “สื่อ โฆษณา การเลือกซื้อผลิตภัณฑสุขภาพ ไมซื้อผลิตภัณฑสุขภาพตาม โฆษณาที่โออวดเกินจริง” หลักการและเหตุผล/ที่มาและความสำคัญของปญหา สื่อโฆษณา ถือวาเปนสื่อที่มีอิทธิพลตอความรูสึกนึกคิด คานิยม ทัศนคติ และพฤติกรรมในการ เลือกใชและตัดสินใจในการบริโภคสินคาของผูบริโภค หากสื่อโฆษณาที่ออกอากาศผานชองทางตางๆที่ออกมา นั้น เปนสื่อที่มุงหวังแตผลกำไร ใหขอมูลที่เกินจริงและเปนเท็จ ก็ยอมที่จะสงผลกระทบทางดานสุขภาพ กาย และใจตามมา โดยเฉพาะผลิตภัณฑสุขภาพ เชน ยา อาหาร เครื่องสำอาง เครื่องมือแพทย วัตถุอันตราย โดย ผลการวิจัยผลกระทบของโฆษณาที่อาจกอเกิดความเขาใจผิดตอผูบริโภคนั้น ผูบริโภคสวนใหญรับรู คุณประโยชนของผลิตภัณฑที่สัมพันธกับปญหาสุขภาพของตน บางรายไมสามารถแยกประเภทผลิตภัณฑจาก การฟงโฆษณา เนื่องจากโฆษณาอาหารแสดงสรรพคุณในการรักษาโรคเชนเดียวกับยาไดสรางความสับสนแก ผูบริโภค ทั้งนี้ผูโภคสวนใหญเชื่อในประสิทธิภาพของผลิตภัณฑตามโฆษณาตองการที่จะลองใชเพื่อทดสอบ ประสิทธิภาพผลิตภัณฑดวยตนเอง หากผูบริโภคทดลองดวยตนเองแลวดีจริงก็คิดวาจะทำการบอกตอแกผูอื่น ดังนั้นจึงจัดทำ กิจกรรมประกวด “สื่อ โฆษณา การเลือกซื้อผลิตภัณฑสุขภาพ ไมซื้อผลิตภัณฑสุขภาพตาม โฆษณาที่โออวดเกินจริง” ขึ้น เพื่อใหผูบริโภคตระหนักในการเลือกซื้อเลือกใชผลิตภัณฑสุขภาพ ไมซื้อ ผลิตภัณฑสุขภาพตามโฆษณาที่มีการโออวดสรรพคุณเกินจริง วัตถุประสงค 1. เพื่อพัฒนาศักยภาพผูบริโภคใหมีความรูความเขาใจและรูเทาทันสื่อโฆษณาเกินจริง 2. เพื่อสรางความตระหนักในการเลือกซื้อเลือกใชผลิตภัณฑสุขภาพ ไมซื้อผลิตภัณฑสุขภาพตาม โฆษณาที่มีการโออวดเกินจริง 3. ผูบริโภคตระหนักถึงภัยของการโฆษณาผลิตภัณฑสุขภาพที่ผิดกฎหมาย พัฒนาตนเองใหรูเทาทัน การโฆษณาโดยสามารถแยกแยะโฆษณาที่ถูกและผิดกฎหมายได... รายงานผลการดำเนินงาน ผลการประกวด “สื่อ โฆษณา การเลือกซื้อผลิตภัณฑสุขภาพ ไมซื้อผลิตภัณฑสุขภาพตามโฆษณาที่ โออวดเกินจริง” ดังนี้ 1. รางวัลชนะเลิศ ไดแก นายอรรถศาสตร วรชินา โรงเรียนบานสระนารายณ สาขาบานหนองตะคลอง อำเภอสวางอารมณ ไดรับเงินรางวัล จำนวน 3,000 บาท พรอมเกียรติบัตร 2. รางวัลรองชนะเลิศอันดับหนึ่ง ไดแก นางสาวนลทพร คุมไพรี โรงเรียนสวางอารมณวิทยาคม อำเภอสวางอารมณ ไดรับเงินรางวัล จำนวน 2,000 บาท พรอมเกียรติบัตร 3. รางวัลรองชนะเลิศอันดับสอง ไดแก นางวรลักษณ วงษสาธุภาพ โรงเรียนวัดทุงหลวง (เจริญ ราษฎรบำรุง) อำเภอหนองฉาง ไดรับเงินรางวัล จำนวน 1,000 บาท พรอมเกียรติบัตร
33 วิเคราะหและสรุปผลการดำเนินงาน คลิปวิดีโอ สื่อ โฆษณา การเลือกซื้อผลิตภัณฑสุขภาพ ไมซื้อผลิตภัณฑสุขภาพตามโฆษณาที่โออวด เกินจริง ที่เขารวมการประกวดฯ เปนสื่อการสอนใหนักเรียน แกนนำอย. สามารถนำไปสอนเพื่อนๆ นักเรียน ครอบครัว และคนในชุมชน ได สรางความตระหนักในการเลือกซื้อเลือกใชผลิตภัณฑสุขภาพ ไมซื้อผลิตภัณฑ สุขภาพตามโฆษณาที่มีการโออวดสรรพคุณเกินจริง ปญหาอุปสรรคในการดำเนินงาน โรงเรียนที่สนใจเขารวมสงผลงานนอย ทำใหไดคลิปวิดีโอ สื่อ โฆษณา การเลือกซื้อผลิตภัณฑสุขภาพ ไมซื้อผลิตภัณฑสุขภาพตามโฆษณาที่โออวดเกินจริง ไมหลากหลาย ขอเสนอแนะเพื่อปรับปรุงการดำเนินงานในครั้งตอไป เพิ่มชองทางการประชาสัมพันธในการสงผลงานเขารวมประกวด และนำสื่อออกเผยแพรในวงกวาง เพื่อสรางการรับรูใหประชาชน 7.3 การอบรมใหความรูเกี่ยวกับการโฆษณา ลักษณะของโฆษณาผลิตภัณฑสุขภาพที่โออวดเกินจริง หลักการและเหตุผล/ที่มาและความสำคัญของปญหา สื่อโฆษณา ถือวาเปนสื่อที่มีอิทธิพลตอความรูสึกนึกคิด คานิยม ทัศนคติ และพฤติกรรมในการ เลือกใชและตัดสินใจในการบริโภคสินคาของผูบริโภค หากสื่อโฆษณาที่ออกอากาศผานชองทางตางๆที่ออกมา นั้น เปนสื่อที่มุงหวังแตผลกำไร ใหขอมูลที่เกินจริงและเปนเท็จ ก็ยอมที่จะสงผลกระทบทางดานสุขภาพ กาย และใจตามมา โดยเฉพาะผลิตภัณฑสุขภาพ เชน ยา อาหาร เครื่องสำอาง เครื่องมือแพทย วัตถุอันตราย โดย ผลการวิจัยผลกระทบของโฆษณาที่อาจกอเกิดความเขาใจผิดตอผูบริโภคนั้น ผูบริโภคสวนใหญรับรู คุณประโยชนของผลิตภัณฑที่สัมพันธกับปญหาสุขภาพของตน บางรายไมสามารถแยกประเภทผลิตภัณฑจาก การฟงโฆษณา เนื่องจากโฆษณาอาหารแสดงสรรพคุณในการรักษาโรคเชนเดียวกับยาไดสรางความสับสนแก ผูบริโภค ทั้งนี้ผูโภคสวนใหญเชื่อในประสิทธิภาพของผลิตภัณฑตามโฆษณาตองการที่จะลองใชเพื่อทดสอบ ประสิทธิภาพผลิตภัณฑดวยตนเอง หากผูบริโภคทดลองดวยตนเองแลวดีจริงก็คิดวาจะทำการบอกตอแกผูอื่น ดังนั้นจึงจัดการอบรมใหความรูเกี่ยวกับการโฆษณา ลักษณะของโฆษณาผลิตภัณฑสุขภาพที่โออวดเกินจริงขึ้น เพื่อใหผูบริโภคตระหนักในการเลือกซื้อเลือกใชผลิตภัณฑสุขภาพ ไมซื้อผลิตภัณฑสุขภาพตามโฆษณาที่มีการโอ อวดสรรพคุณเกินจริง สงเสริมใหประชาชนมีความรอบรูดานการโฆษณาผลิตภัณฑสุขภาพ วัตถุประสงค 1. เพื่อสนับสนุนสงเสริมใหประชาชนมีความรอบรูดานการโฆษณาผลิตภัณฑสุขภาพ 2. เพื่อใหนักเรียนแกนนำ อย. นอย มีความรอบรูเกี่ยวกับการโฆษณาผลิตภัณฑสุขภาพที่ถูกตอง สามารถนำความรูไปเผยแพรใหแกชุมชน โรงเรียน และครอบครัว ไมหลงเชื่อโฆษณาที่โออวดเกินจริง รายงานผลการดำเนินงาน การจัดกิจกรรมการอบรมใหความรูเกี่ยวกับการโฆษณา ลักษณะของโฆษณาผลิตภัณฑสุขภาพที่โอ อวดเกินจริงวันที่ 10, 12, 17 และ 23 มกราคม 2566 ณ โรงเรียนบานไรวิทยา โรงเรียนสวางอารมณ วิทยาคม โรงเรียนหนองฉางวิทยา และโรงเรียนรองตาทีวิทยา กลุมงานคุมครองผูบริโภคและเภสัชสาธารณสุข สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดอุทัยธานี จัดกิจกรรม การอบรมใหความรูเกี่ยวกับการโฆษณา ลักษณะของโฆษณาผลิตภัณฑสุขภาพที่โออวดเกินจริง การเลือกซื้อ เลือกใชผลิตภัณฑสุขภาพแกผูบริโภค และสรางเครือขายเฝาระวังโฆษณารวมกับนักเรียนแกนนำอย.นอย
34 ครูแกนนำ และนักเรียนสมาชิก อย.นอย ในการรายงานแจงขอมูลผลิตภัณฑสุขภาพที่นาสงสัย ขอมูลสถาน ประกอบการผิดกฎหมาย การโฆษณาผลิตภัณฑสุขภาพผิดกฎหมาย โดยผานระบบเฝาระวังผลิตภัณฑสุขภาพ และโฆษณาผลิตภัณฑสุขภาพ (Uthaithani Product and Advertising Surveillance : UPAS) เพื่อใหนักเรียน แกนนำ อย.นอย สามารถถายทอดความรูดานการเลือกซื้อเลือกใชผลิตภัณฑสุขภาพอยางปลอดภัยและรูเทา ทันสื่อโฆษณาเกินจริง ใหกับเพื่อนนักเรียนและชุมชน และรายงานขอมูลผลิตภัณฑสุขภาพที่มีการโฆษณาผิด กฎหมาย หรือผลิตภัณฑสุขภาพที่นาสงสัยผานระบบ UPAS จำนวน 4 รุน ในวันที่ 10, 12, 17, 23 มกราคม 2566 ณ หองประชุมโรงเรียนบานไรวิทยา, หองประชุมโรงเรียนสวางอารมณวิทยาคม, หองประชุม โรงเรียนหนองฉางวิทยา และหองประชุมโรงเรียนรองตาทีวิทยา รายงานสรุปผลการประเมินกิจกรรม ผูเขารวมการอบรม จำนวน 108 คน ทำแบบทดสอบการอบรมใหความรูเกี่ยวกับการโฆษณา ลักษณะของโฆษณาผลิตภัณฑสุขภาพที่โออวดเกินจริง กอนเรียนและหลังเรียน จำนวน 108 คน คิดเปน รอยละ 100 โดยผูเขารวมการอบรมไดคะแนนกอนการอบรม รอยละ 74.50 และหลังการอบรมไดคะแนน รอยละ 90 การประเมินผลความพึงพอใจของผูเขารวมตอการจัดกิจกรรมการอบรมใหความรูเกี่ยวกับการโฆษณา ลักษณะของโฆษณาผลิตภัณฑสุขภาพที่โออวดเกินจริง จำนวน 108 คน โดยแบบสอบถามเปน 2 สวน ดังนี้ 1. ขอมูลทั่วไปของผูตอบแบบสอบถาม วิเคราะหผลดวยคาสถิติรอยละและการพรรณนาอธิบายผล 2. การประเมินความพึงพอใจของผูเขารวมกิจกรรม วิเคราะหผลดวยคาสถิติรอยละคาเฉลี่ย และ พรรณนาอธิบายผล 1.1 ขอมูลทั่วไปของผูตอบแบบสอบถามจำแนกตามเพศ ตารางที่ 1 แสดงจำนวนและรอยละผูตอบแบบสอบถาม โดยจำแนกตามเพศ เพศ จำนวน(คน) รอยละ ชาย 31 28.70 หญิง 77 71.30 รวม 108 100 จากตารางที่ 1 พบวา จากกลุมตัวอยางผูตอบแบบสอบถาม 108 คน สวนใหญเปนเพศหญิง จำนวน 77 คน คิดเปนรอยละ 71.30 รองมา คือ เพศชาย จำนวน 31 คน คิดเปนรอยละ 28.70 1.2ขอมูลทั่วของผูตอบแบบสอบถามจำแนกตามชวงอายุ ตารางที่ 2 แสดงจำนวนและรอยละผูตอบแบบสอบถามโดยจำแนกตามชวงอายุ อายุ จำนวน(คน) รอยละ อายุ 11-15 ป 58 53.70 อายุ 16-20 ป 50 46.30 รวม 108 100 จากตารางที่ 2 พบวา จากกลุมตัวอยางผูตอบแบบสอบถาม 108 คน สวนใหญมีอายุ 11-15 ป จำนวน 58 คน คิดเปน รอยละ 53.70 รองลงมา คือ อายุ 16-20 ป จำนวน 50 คน คิดเปน รอยละ 46.30
35 1.3 ขอมูลทั่วไปของผูตอบแบบสอบถามจำแนกตามระดับการศึกษา ตารางที่ 3 แสดงจำนวนและรอยละผูตอบแบบสอบถามโดยจำแนกตามระดับการศึกษา ระดับการศึกษา จำนวน(คน) รอยละ มัธยมศึกษาปที่ 1 36 33.33 มัธยมศึกษาปที่ 2 10 9.26 มัธยมศึกษาปที่ 3 11 10.18 มัธยมศึกษาปที่ 4 19 17.60 มัธยมศึกษาปที่ 5 28 25.93 มัธยมศึกษาปที่ 6 4 3.70 รวม 108 100 จากตารางที่ 3 พบวา จากกลุมตัวอยางผูตอบแบบสอบถาม 108 คน สวนใหญมีการศึกษาระดับ มัธยมศึกษาปที่ 1 จำนวน 36 คน คิดเปนรอยละ 33.33 รองลงมา คือ ระดับมัธยมศึกษาปที่ 5 จำนวน 28 คน คิดเปนรอยละ 25.93 และนอยสุด คือ ระดับมัธยมศึกษาปที่ 6 จำนวน 4 คน คิดเปนรอยละ 3.70 ผูเขารวมกิจกรรม จำนวน 108 คน โดยไดตอบแบบสอบถามจำนวน 108 คน คิดเปนรอยละ 100 ผลการประเมินความพึงพอใจของนักเรียนตอการจัดกิจกรรม การอบรมใหความรูเกี่ยวกับการโฆษณา ลักษณะของโฆษณาผลิตภัณฑสุขภาพที่โออวดเกินจริง อยูในระดับ มากที่สุด มีคาเฉลี่ยรวม เทากับ 4.53 การแปลความหมายคาเฉลี่ย การแปลความหมายคาเฉลี่ยที่ไดจากระดับการประเมินผล ใช เกณฑ ดังนี้ 1. คาเฉลี่ย 4.50-5.00 หมายความวา มีความพึงพอใจระดับ มากที่สุด 2. คาเฉลี่ย 3.50-4.49 หมายความวา มีความพึงพอใจระดับ มาก 3. คาเฉลี่ย 2.50-3.49 หมายความวา มีความพึงพอใจระดับ ปานกลาง 4. คาเฉลี่ย 1.50-2.49 หมายความวา มีความพึงพอใจระดับ นอย 5. คาเฉลี่ย 1.00-1.49 หมายความวา มีความพึงพอใจระดับ นอยที่สุด ตารางที่ 1 คาเฉลี่ยผลการประเมิน การประเมิน คาเฉลี่ย รอยละ ความหมาย การจัดกิจกรรมในครั้งนี้มีประโยชนตอทาน 4.58 91.67 มากที่สุด ทานไดมีสวนรวมในการทำกิจกรรม 4.26 85.19 มาก ทานไดรับความรู/ประโยชนจากการเขารวมกิจกรรมเพื่อไปปรับใชได 4.59 91.85 มากที่สุด รูปแบบ/หัวขอ ในการจัดกิจกรรมมีความเหมาะสม 4.49 89.81 มาก ระยะเวลาในการจัดกิจกรรมมีความเหมาะสม 4.31 86.11 มาก การประชาสัมพันธการจัดกิจกรรม 4.34 86.85 มาก สถานที่จัดกิจกรรมมีความเหมาะสม 4.57 91.48 มากที่สุด เจาหนาที่สามารถใหขอมูล หรือตอบขอซักถามไดเปนอยางดี 4.75 95.00 มากที่สุด เจาหนาที่มีความสุภาพ เปนมิตร และเปนกันเอง 4.80 95.93 มากที่สุด ภาพรวมความพึงพอใจในการจัดกิจกรรมครั้งนี้ 4.65 92.96 มากที่สุด รวม 4.53 90.69 มากที่สุด
36 จากตาราง พบวาโดยภาพรวมผูเขารวมการอบรมมีความพึงพอใจตอการจัดกิจกรรมอยูในระดับมาก ที่สุด (คิดเปนรอยละ 90.69) โดยขอที่นักเรียนมีความพึงพอใจระดับมากที่สุด อันดับแรกคือ เจาหนาที่มีความ สุภาพ เปนมิตร และเปนกันเอง (คิดเปนรอยละ 95.93) นักเรียนมีความพึงพอใจเปนอันดับสอง คือ เจาหนาที่ สามารถใหขอมูล หรือตอบขอซักถามไดเปนอยางดี (คิดเปนรอยละ 95.00) อันดับที่สาม คือ ภาพรวมมีความ พึงพอใจในการจัดกิจกรรมครั้งนี้ (คิดเปนรอยละ 92.96) อันดับที่สี่คือ ทานไดรับความรู/ประโยชนจากการเขา รวมกิจกรรมเพื่อไปปรับใชได (คิดเปนรอยละ 91.85) เปนตน ขอคิดเห็นและเสนอแนะ 1. เจาหนาที่ใจดีมีของมาแจก 2. เจาหนาที่นารัก ไดรับความรูกับการเขารวมกิจกรรมมาก 3. อยากใหมีของรางวัลมาแจกเยอะขึ้น ระหวางทำกิจกรรมใหมีเสียงเพลงเพื่อไมใหเครียด 4. อยากใหมีกิจกรรมแบบนี้อีกบอยๆ เพื่อใหความรูแกแกนนำเพื่อนำไปเปนประโยชนตอไปครับ 5. กิจกรรมใหความรูและสนุกมีการตอบคำถามแลวไดรางวัล 6. อยากไดของรางวัลเยอะๆคะ 7. สนุกและไดสาระมากๆครับ มีทุกปเลยดีมากๆครับ 8. อยากใหมีกิจกรรมการเตนเพิ่มมา หรือตอบคำถามบอยๆ 9. มีของรางวัลตางๆมากมายขึ้น มีการจับกลุมกันตอบคำถาม
37 ภาพกิจกรรม วันที่ 10 มกราคม 2566 ณ โรงเรียนบานไรวิทยา อ.บานไร จ.อุทัยธานี
38 ภาพกิจกรรม วันที่ 12 มกราคม 2566 ณ โรงเรียนสวางอารมณวิทยา อ.สวางอารมณ จ.อุทัยธานี
39 ภาพกิจกรรม วันที่ 17 มกราคม 2566 ณ โรงเรียนหนองฉางวิทยา อ.หนองฉาง จ.อุทัยธานี
40 ภาพกิจกรรม วันที่ 23 มกราคม 2566 ณ โรงเรียนรองตาทีวิทยา อ.ลานสัก จ.อุทัยธานี
41 เรื่องรองเรียนผลิตภัณฑสุขภาพและบริการสุขภาพ ปงบประมาณ 2566 มีเรื่องรองเรียนทั้งหมด 18 เรื่อง ดังนี้ พรบ. จำนวน เรื่อง 1. ยา 2 ๑. มีการขายยารักษาสัตวโดยไมขออนุญาต ๒. ตรวจสอบเรื่องรองเรียนขายยาสัตวไมมีทะเบียน 2. สถานประกอบการ เพื่อสุขภาพ 4 ๑. เปดบริการดานสถานประกอบการเพื่อสุขภาพ (บานสวางอารมณ) ๒. รานนวด นวดแอบแฝง ๓. ขอใหตรวจสอบเปดบริการดานสถานประกอบการนวดเพื่อสุขภาพ (อ.บานไร) ๔. ขอใหตรวจสอบรานนวดเปดโดยไมไดรับใบอนุญาต 3. สถานพยาบาล 3 ๑. ตรวจสอบการใชเข็มซ้ำ แกวซ้ำ เอาทิชชูเช็ด ๒. ขอใหตรวจสอบการใหบริการฉีดโปท็อกและวิตามินผิว ๓. ขอรองรียนเรื่องการรักษาจากคลินิกทำใหบิดาเกิดอันตรายตอ สุขภาพและชีวิต 4. อาหาร 9 ๑. รองเรียนรานทำขนมไมถูกสุขลักษณะ ๒. ขอใหตรวจสอบฉลากอาหารที่อาจเขาขายผิดกฎหมาย ๓. ขอใหตรวจสอบน้ำดื่มอูไทออรา ๔. ตรวจสอบสถานที่ผลิตอาหารที่เขาขายไมไดรับอนุญาต ๕. ขอใหตรวจสอบสถานที่ผลิตอาหารที่อาจเขาขายไมไดรับอนุญาต ๖. ขอใหตรวจสอบการผลิตน้ำบริโภค ๗. ขอความอนุเคราะหตรวจสอบเรื่องรองเรียน ๘. ขอใหตรวจสอบขอเท็จจริงการขออนุญาตลูกชิ้นเจอารเอฟ ๙. ขอความอนุเคราะหตรวจสอบเรื่องรองเรียนกรณีแจงความนำจับ
42 งานพัฒนาศักยภาพผูบริโภคและงานอาหารปลอดภัย สรุปผลการดำเนินงานความปลอดภัยดานอาหารในจังหวัดอุทัยธานีป 2566 สถานการณความปลอดภัยดานอาหารในจังหวัดอุทัยธานี สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดอุทัยธานีไดรับการสนับสนุนงบประมาณในการดำเนินงานอาหาร ปลอดภัยจากองคการบริหารสวนจังหวัด เปนเงิน ๒๕๐,๐๐๐ บาท (สองแสนหาหมื่นบาท) ในปงบประมาณ 2566 สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดอุทัยธานี รวมกับสำนักงานสาธารณสุขระดับอำเภอและโรงพยาบาล อาหารปลอดภัยในจังหวัดอุทัยธานี และหนวยตรวจสอบเคลื่อนที่ เพื่อความปลอดภัยดานอาหาร เขตสุขภาพ ที่ 3 นครสวรรค ไดดำเนินการสุมเก็บตัวอยางผลิตภัณฑสุขภาพ ไดแก อาหารและน้ำดื่มบริโภค ทั้งจังหวัด อุทัยธานี จำนวนทั้งหมด 2,538 ตัวอยาง พบผานมาตรฐาน 2,342 ตัวอยาง คิดเปนรอยละ 92.28 โดยแบงเปนการตรวจวิเคราะหทางเคมี 2,201 ตัวอยาง ผานมาตรฐาน 2,104 ตัวอยาง คิดเปนรอยละ 95.59 และการตรวจวิเคราะหทางจุลินทรีย337 ตัวอยาง ผานมาตรฐาน 238 ตัวอยาง คิดเปนรอยละ 70.62 ซึ่งเมื่อพิจารณาผลการตรวจวิเคราะหตัวอยางอาหารดานเคมีและ ดานจุลินทรีย โดยพบวามีรายการ ไมผานมาตรฐานเรียงลำดับจากมากไปนอย 5 อันดับ ดังนี้ 1. การปนเปอนของโคลิฟอรมแบคทีเรียในอาหาร 2. ฟอรมาลีนในอาหาร 3. ไอโอดีน (I-Reader) 4. คากรด-ดางในน้ำบริโภคตูน้ำดื่มหยอดเหรียญ 5. แอฟลาทอกซิน ซึ่งในปงบประมาณ 2566 สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดอุทัยธานีและหนวยตรวจสอบเคลื่อนที่ฯ ไดดำเนิน การสุมเก็บตัวอยางผลิตภัณฑสุขภาพที่เปนปญหาและครอบคลุมการเก็บตัวอยางมากขึ้น ทั้งนี้ ไดยกเลิก การตรวจปริมาณสารแขวนลอยในน้ำบริโภค (TSD) ซึ่งเปนปญหาอันดับ 1 ตอเนื่องมาตั้งแตปงบประมาณ 2564 เนื่องจากการรายงานผลการตรวจวิเคราะหปริมาณสารแขวนลอยในน้ำบริโภค โดยการใชเกณฑของ ทางหนวยตรวจสอบเคลื่อนที่เพื่อความปลอดภัยดานอาหาร คือ ไมเกิน 50 มิลลิกรัมตอน้ำบริโภค 1 ลิตร (50 ppm.) ทำใหไดผลการตรวจสอบที่เขมงวด แตเนื่องจากคาตามกฎหมายกำหนดไว ไมเกิน 500 มิลลิกรัม ตอน้ำบริโภค 1 ลิตร (500 ppm.) ดังนั้น ผูประกอบการกิจการน้ำดื่มที่ทำการสุมตรวจวิเคราะหจึงไมไดทำ ผิดตามกฎหมาย ทำใหไมสามารถนำขอมูลดังกลาวมาใชประโยชนไดเทาที่ควร จึงไดมีการสงขอเสนอเกี่ยวกับ การปรับเปลี่ยนคากำหนดใชในการตรวจวิเคราะห Total Dissolve Solid (TDS) ของทางหนวยตรวจสอบ เคลื่อนที่เพื่อความปลอดภัยดานอาหาร และหากพิจารณาตามกฎหมายการตรวจปริมาณสารแขวนลอยใน น้ำบริโภค (TSD) ไมถือเปนปญหาเรื่องคุณภาพของตูน้ำดื่มหยอดเหรียญของจังหวัดอุทัยธานี แตทั้งนี้ ยังมีการตรวจคุณภาพน้ำสำหรับบริโภคจากตูน้ำหยอดเหรียญในรายการวิเคราะหอื่น อยางไรก็ตาม ยังมีการตรวจพบการตกคางของสารปนเปอนตางๆ และการใชสารเคมีในอาหารที่ไมถูกวิธี ดังนั้น การตรวจ ติดตามและเฝาระวังจึงจำเปนตองมีดำเนินการอยางตอเนื่อง รวมถึงพัฒนาขีดความสามารถ การตรวจวิเคราะหทางหองปฏิบัติการใหครอบคลุมในการคุมครองผูบริโภคอยางมีประสิทธิภาพมากขึ้น เพื่อใหไดผลิตภัณฑที่มีคุณภาพและปลอดภัยตอสุขภาพของประชาชน โดยจะตองมีการบูรณาการรวมกัน ตั้งแตตนน้ำ กลางน้ำ และปลายน้ำ เพื่อกำกับ ดูแล ควบคุมผลิตภัณฑอาหารในพื้นที่จังหวัดอุทัยธานี ใหมีความปลอดภัยและมีมาตรฐาน
43 แนวโนมสถานการณความปลอดภัยดานอาหารในจังหวัดอุทัยธานี จากผลการตรวจสอบเฝาระวังสารปนเปอนในอาหารในชวงระหวางป 2562-2566 โดยเปรียบเทียบ จากผลการตรวจวิเคราะหที่ดำเนินการรวมกับหนวยตรวจสอบเคลื่อนที่เพื่อความปลอดภัยดานอาหาร เขต สุขภาพที่ 3 นครสวรรค แสดงดังแผนภูมิที่ 5-1 จะเห็นไดวา ในปงบประมาณ 2566 สถานการณ ความปลอดภัยดานอาหารในภาพรวม มีรอยละของการผานมาตรฐานลดลง เมื่อเทียบกับปกอนหนา และหากพิจารณาในรายการตรวจวิเคราะห พบวา รอยละของผลการตรวจสอบเฝาระวังสารปนเปอนในอาหาร ดานจุลินทรียลดลง ในขณะที่รอยละผลการตรวจสอบเฝาระวังสารปนเปอนในอาหารดานเคมีเพิ่มขึ้น ซึ่งการที่ ผลการตรวจพบจุลินทรียในอาหารที่เพิ่มขึ้น อาจเปนผลมาจากการทำงานเชิงรุกที่เพิ่มขึ้น มีการจัดทำโครงการ ดานอาหารทำใหมีการสุมตัวอยางเพิ่มขึ้น เชน การสุมตรวจดานจุลินทรียในรานอาหาร โครงการรานอาหารเดน เมนูชูสุขภาพ อาหารเปนยา รานจำหนายผลิตภัณฑ ของดี ของเดน ของฝากจังหวัดอุทัยธานี และตลาดสด ตลาดนัด รานอาหาร รวมกับกลุมงานอนามัยสิ่งแวดลอมและอาชีวอนามัย (อวล) ซึ่งถือเปนการขยายงานอาหาร ปลอดภัยไปในสวนของรานอาหาร และรานจำหนายผลิตภัณฑ ของดี ของเดน ของฝาก จังหวัดอุทัยธานี และจากการตรวจวิเคราะหตัวอยางผลิตภัณฑอาหารทางดานเคมี รวมกับ mobile unit โดยพิจารณาในแตละรายการปนเปอนหรือชนิดการตรวจวิเคราะห พบวา 6 จาก 16 รายการ ผานมาตรฐาน รอยละ 100 และมี 4 จาก 16 รายการ ที่มีแนวโนมพบการผานมาตรฐานลดลง ไดแก ฟอรมาลิน สารเรงเนื้อ แดง (ซาบูตามอล) กรดเบนโซอิก (สารกันเสีย) และคากรด-ดางของน้ำดื่มสำหรับบริโภคจากตูน้ำหยอดเหรียญ รายละเอียดดังแสดงในตารางที่ 1 และจากการตรวจวิเคราะหตัวอยางผลิตภัณฑอาหารทางดานจุลินทรีย พบ แนวโนมของรอยละการผานมาตรฐานลดลง รายละเอียดดังแสดงในตารางที่ 2 แผนภูมิ 1 แสดงแนวโนมสถานการณการผานมาตรฐานของการตรวจวิเคราะหสารปนเปอน ในอาหารในภาพรวม ชวงป 2562-2566 87.15 91.11 92.86 93.38 92.28 84 85 86 87 88 89 90 91 92 93 94 พ.ศ.2562 พ.ศ.2563 พ.ศ.2564 พ.ศ.2565 พ.ศ.2566 แนวโนมการผานมาตรฐานของการตรวจวิเคราะห สารปนเปอนในอาหาร
44 ตาราง 1 แสดงขอมูลการเปรียบเทียบผลการตรวจสอบเฝาระวังสารปนเปอนในอาหารดานเคมี ในชวงระหวางป 2562-2566 ชนิดการตรวจวิเคราะห รอยละที่ผานมาตรฐาน แนวโนม สถานการณ ป 2562 ป 2563 ป 2564 ป 2565 ป 2566 1) ยาฆาแมลง (GT Test Kit) 93.40 94.98 97.02 98.56 100.00 2) ยาฆาแมลง (TM/2 Kit) 100.00 97.62 98.96 98.13 100.00 3) บอแรกซ 100.00 100.00 100.00 97.99 100.00 4) ฟอรมาลีน 62.79 70.37 55.32 66.22 58.90 5) สารกันรา (กรดซาลิซิลิก) 100.00 100.00 100.00 100.00 100.00 6) สารฟอกขาว (โซเดียมไฮโดรซัลไฟต) 100.00 100.00 100.00 100.00 100.00 7) สารเรงเนื้อแดง (ซาบูตามอล) 100.00 94.12 100.00 100.00 98.53 8) ไอโอดีน (I-reader) 26.67 51.92 61.90 48.15 63.51 9) สารโพลารในน้ำมันทอดซ้ำ (Blue Kit) 77.08 76.81 88.88 42.11 84.21 10) สารโพลารในน้ำมันทอดซ้ำ (Ebro) 94.74 94.74 100.00 83.78 96.30 11) กรดแรอิสระ 100.00 100.00 100.00 100.00 100.00 12) กรดเบนโซอิก (สารกันเสีย) - - - 100.00 98.50 13) แอฟลาทอกซิน - 100.00 96.97 73.33 75.00 14) สีสังเคราะห - 90.91 84.00 - - - 15) Total Dissolve Solid (TDS) (ตูน้ำดื่มหยอดเหรียญ) - 46.15 44.19 37.50 - - 16) ความกระดางของน้ำบริโภค (ตูน้ำดื่มหยอดเหรียญ) - 82.05 100.00 90.00 98.77 17) คากรด-ดางในน้ำบริโภค (ตูน้ำดื่มหยอดเหรียญ) - 92.31 100.00 95.00 72.84 ผลรวมทั้งหมด 90.83 91.35 93.61 92.96 95.16 ตาราง 2 แสดงขอมูลการเปรียบเทียบผลการตรวจสอบเฝาระวังสารปนเปอนในอาหารดานจุลินทรีย ในชวงระหวางป 2562-2566 ชนิดการตรวจวิเคราะห รอยละที่ผานมาตรฐาน แนวโนม สถานการณ ป 2562 ป 2563 ป 2564 ป 2565 ป 2566 1. Coliform (SI2) 87.04 82.22 66.67 73.47 50.00 2. Coliform (ชุดตรวจน้ำและน้ำแข็งของกรมวิทยฯ) 72.98 92.31 88.37 72.50 90.12 ผลรวมทั้งหมด 74.54 86.90 76.29 73.03 71.24
45 แผนภูมิ 2 แสดงแนวโนมสถานการณการผานมาตรฐานของการตรวจวิเคราะหสารปนเปอนในอาหาร ดาน เคมีในชวงป 2562-2566 แผนภูมิ 3 แสดงแนวโนมสถานการณการผานมาตรฐานของการตรวจวิเคราะหอาหาร ดานจุลินทรียในชวงป 2562-2566 90.83 91.35 93.61 92.96 95.16 88 89 90 91 92 93 94 95 96 พ.ศ.2562 พ.ศ.2563 พ.ศ.2564 พ.ศ 2565 พ.ศ.2566 แนวโนมการผานมาตรฐานของการตรวจวิเคราะห สารปนเปอนในอาหารดานเคมี 74.54 86.9 76.29 73.03 71.24 0 10 20 30 40 50 60 70 80 90 100 0 10 20 30 40 50 60 70 80 90 100 พ.ศ.2562 พ.ศ.2563 พ.ศ.2564 พ.ศ.2565 พ.ศ.2566 แนวโนมการผานมาตรฐานของการตรวจวิเคราะห อาหารดานจุลินทรีย
46 จากผลการตรวจวิเคราะหตัวอยางผลิตภัณฑอาหารทางดานเคมีและจุลินทรีย รวมกับหนวยตรวจสอบ เคลื่อนที่เพื่อความปลอดภัยดานอาหาร เขตสุขภาพที่ 3 นครสวรรค (mobile unit) สามารถแยกรายการ สารปนเปอนที่ไมผานมาตรฐาน 5 อันดับแรก โดยเรียงลำดับรอยละการไมผานมาตรฐานจากมากไปนอย ดังนี้ 1. การปนเปอนของโคลิฟอรมแบคทีเรียในอาหาร 2. ฟอรมาลีนในอาหาร 3. ไอโอดีน (I-Reader) 4. คากรด-ดางในน้ำบริโภคตูน้ำดื่มหยอดเหรียญ 5. อะฟลาท็อกซิน และเมื่อพิจารณาแนวโนมของรายการสารปนเปอนที่ไมผานมาตรฐาน 5 อันดับแรก พบวา บางรายการมีแนวโนมการผานมาตรฐานเพิ่มขึ้น เมื่อเทียบกับปกอนหนา เชน การตรวจปริมาณไอโอดีน (I-reader) ในเกลือสำหรับบริโภคผานมาตรฐานเพิ่มขึ้น การตรวจพบแอฟลาทอกซินลดลง แสดงใหเห็นถึง ความสำเร็จในการดำเนินการแกไขปญหาในปงบประมาณที่ผานมา ในขณะที่ปญหาการปนเปอนของ โคลิฟอรมแบคทีเรียในอาหาร กลายเปนปญหาสำคัญอันดับหนึ่ง ที่อาจนำมาซึ่งโรคที่เกิดจากอาหารและ น้ำเปนสื่อ จำเปนตองมีการแกไขอยางเรงดวน รวมถึงปญหาคากรด-ดางในน้ำบริโภคจากตูน้ำดื่มหยอดเหรียญ และ ฟอรมาลีนในอาหาร นอกจากนี้ ยังมีรายการตรวจเฝาระวังที่มีแนวโนมผานมาตรฐานลดลง ไดแก สารเรงเนื้อแดง (ซาลบูตามอล) และกรดเบนโซอิก (สารกันเสีย) จากขอมูลขางตน สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดอุทัยธานี จึงไดมีการวิเคราะหปญหา แกไขและ วางแผนการทำดำเนินงานอยางตอเนื่อง ดังนี้ การปนเปอนของโคลิฟอรมแบคทีเรียในอาหาร จากการตรวจเฝาระวังการปนเปอนของโคลิฟอรมแบคทีเรียในอาหารปรุงสำเร็จในพื้นที่จังหวัด อุทัยธานี พบวา มีการปนเปอนรอยละ 50 หรือคิดเปน 1 ใน 3 ของตัวอยางอาหารที่นำมาตรวจวิเคราะห ซึ่งมีรอยละของการปนเปอนเพิ่มขึ้นเมื่อเทียบกับป 2565 อีกทั้ง ในสังคมปจจุบัน คนสวนใหญมีพฤติกรรม การบริโภคโดยการซื้ออาหารปรุงสำเร็จจากรานจำหนายอาหารเพิ่มขึ้น ดังนั้น การพบการปนเปอนของ โคลิฟอรมแบคทีเรียในอาหารอาจเปนสาเหตุใหเกิดโรคอาหารเปนพิษ เนื่องมาจากเชื้อจุลินทรียได จากการ สำรวจลักษณะสถานที่จำหนายอาหารนั้น พบวา ผูประกอบการมักมีการวางจำหนายอาหารไวในภาชนะ ที่ไมมีสิ่งปกปด ไมมีการอุนรอน จึงอาจทำใหมีการปนเปอนเชื้อโคลิฟอรมจากสิ่งแวดลอมได นอกจากนี้ ยังอาจเกิดการปนเปอนจากการจัดระบบสุขาภิบาลและการปรุงประกอบอาหารที่ไมไดมาตรฐาน ดังนั้น สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดอุทัยธานีจึงไดดำเนินการตรวจเฝาระวังเชื้อโคลิฟอรมแบคทีเรียดวยชุดทดสอบ เบื้องตน (ชุดทดสอบโคลิฟอรม SI-2) ในตัวอยางอาหารที่ปรุงสำเร็จที่จำหนายตามรานอาหาร เพื่อเฝาระวัง การปนเปอนโคลิฟอรมแบคทีเรียในอาหารปรุงสำเร็จ ซึ่งเปนการตรวจวิเคราะหจุลินทรียที่ทำใหเกิดโรคอาหาร เปนพิษ (food poisoning) เพื่อสรางความปลอดภัยในการบริโภคอาหาร อีกทั้ง ยังเปนการประเมินคุณภาพ และสุขลักษณะในกระบวนการผลิตอาหาร และเมื่อพิจารณาผลการตรวจดานจุลินทรียในอาหารปรุงสำเร็จ พบวา รอยละของตัวอยางที่ตรวจ พบจุลินทรีย 2 อันดับแรก คือ มือผูสัมผัส/ผูปรุง รอยละ 100 และภาชนะ/เครื่องมือ รอยละ 58.33 สอดคลองกับผลการตรวจอาหารทางดานจุลินทรีย ในโครงการรานอาหารเดน เมนูชูสุขภาพ อาหารเปนยาที่ พบ จุลินทรีย 13 ตัวอยางจาก 82 ตัวอยาง โดยแบงเปน มือผูสัมผัส/ผูปรุง 6 ตัวอยาง คิดเปนรอยละ