โรงเรียนโนนคําพิทยาคม ๙๔
นักโบราณคดีจิ๋ว ออกแบบกิจกรรมจำลองการขุดค้นแหล่งโบราณคดีในชื่อ “นักโบราณคดีจิ๋ว” โดยครูนำเครื่องปั้นดินเผาไปฝังไว้ใน ดินแล้วให้นักเรียนช่วยกันสำรวจและขุดค้น ตามหลักการ ทางโบราณคดี ๙๕ การจัดการเรียนการสอนประวัติศาสตร์หน้าที่พลเมืองและศีลธรรม
โรงเรียนโนนคําพิทยาคม ๙๖
ยอดนักสํารวจ ออกแบบกิจกรรมการเรียนรู้แบบร่วมมือ โดยใช้เทคนิค TGT ฝึกการทำงานเป็นทีม ทักษะการสื่อสาร การรวบรวม ข้อมูล และการคิดวิเคราะห์ ๙๗ การจัดการเรียนการสอนประวัติศาสตร์หน้าที่พลเมืองและศีลธรรม
โรงเรียนโนนคําพิทยาคม ๙๘
๙๙ การจัดการเรียนการสอนประวัติศาสตร์หน้าที่พลเมืองและศีลธรรม
โรงเรียนโนนคําพิทยาคม ๑๐๐
๑๐๑ การจัดการเรียนการสอนประวัติศาสตร์หน้าที่พลเมืองและศีลธรรม
โครงการพัฒนา รูปแบบการจัด กิจกรรมการเรียนรู้ ประวัติศาสตร์ท้องถิ่น โดยใช้กระบวนการเรียนรู้ผ่านละคร เพื่อ เสริมสร้างทัศนคติเชิงบวกต่อวิชา ประวัติศาสตร์และการเรียนอย่างมีความสุข โรงเรียนโนนคําพิทยาคม ๑๐๒
การนำความรู้ด้านศิลปะการละคร ไปใช้เป็น เครื่องมือพัฒนามนุษย์ในฐานะกระบวนการเรียนรู้ สามารถใช้ได้หลายลักษณะ มีการใช้กิจกรรมละครในชั้น เรียนผ่านรูปแบบละครในการศึกษา (Drama in Education) การเรียนรู้ชุมชนหรือ รวมสะท้อนเรื่องราว ชุมชนในรูปแบบละครเพื่อการพัฒนาชุมชน ละครฐาน ชุมชน (Community-based Theatre) รวมไปถึงการนำ ละครไปประยุกต์ใช้ด้าน ๆ จนเกิดเป็นแนวทางของละคร ประยุกต์ (Applied Theatre) (พรรัตน์ดำรุง, ๒๕๕๗) ซึ่ง ละครประยุกต์เป็นคำใหม่ที่เกิดขึ้นในช่วง ๒๐ ปีที่ผ่านมา เป็นละครที่ให้ความสำคัญกับกลุ่มผู้ชมเฉพาะเจาะจงมีการ สร้างสรรค์กระบวนการละครและการแสดงที่มีเรื่องราว สัมพันธ์กับผู้ชม โดยนำหลักละครไปสู่ผู้ชมนอกโรงละคร เช่น งานขับเคลื่อนชุมชนในพื้นที่สาธารณะ การใช้ละครใน โรงพยาบาลเพื่อเรียนรู้เรื่องสุขภาพ การนำละครไปใช้ เป็นกระบวนการเรียนรู้ในงานพิพิธภัณฑ์ เป็นต้น (ภัทร ศิลป์ สุกัณศีล และ กิตติ มีชัยเขตต์, ๒๕๖๑) การ เปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็วของสังคม ในยุคดิจิทัล จำเป็น ต้องเพิ่มความตระหนักของการแสวงหาความรู้ของผู้เรียน นักการศึกษาหรือครู ได้เกิดแรงบันดาลใจจากการใช้ละคร เพื่อนำมาบูรณาการในการศึกษา เพื่อพัฒนาตัวผู้เรียนให้ เกิดประสิทธิภาพสูงสุด ละครเพื่อการศึกษาได้เข้ามามี บทบาทต่อการเรียนการสอนในศตวรรษที่ ๒๑ เพื่อการ เชื่อมต่อกับความรู้ในอดีต ปัจจุบัน และอนาคต ละครเพื่อ การศึกษาเป็นนวัตกรรมการสอน ที่สามารถนำมาใช้ส่ง เสริมพฤติกรรมการเรียนรู้เป็นการเรียนรู้แบประสบการณ์ ๑๐๓ การจัดการเรียนการสอนประวัติศาสตร์หน้าที่พลเมืองและศีลธรรม
ตรงทำให้ผู้เรียนจดจำความรู้ให้ดีอีกสามารถแสดงออกได้ อย่างสร้างสรรค์และมีอิสระในการแสดงความคิดเห็น การ ใช้ละครเป็นเครื่องมือในการเรียนรู้พบได้ทั้งในและต่าง ประเทศ เป็นวิธีการที่สามารถสร้างความสุข ความ สนุกสนานให้กับผู้เรียน นอกจากนี้ยังพบว่า กระบวนการ ในการสร้างละครขึ้นมาสักหนึ่งเรื่อง เริ่มตั้งแต่การวางโครง ร่างของเนื้อเรื่อง การเขียนบท ไปจนกระทั่งถึงการ ออกแบบฉาก แสง สีเสียง ก่อให้เกิดการพัฒนาทางด้าน ทักษะทั้งสิ้น เป็นรูปแบบการเรียนรู้ที่ทำให้ “ก้าวข้ามสาระ วิชา” ไปสู่การเรียนรู้เพื่อให้เกิดทักษะอื่น รู้จักวิธีการคิด และแสดงออกผ่านบทบาทสมมติ ผสมผสานกับการเรียน การสอนในรูปแบบละคร ส่งผลให้เกิดกระบวนทัศน์ใหม่ ของการเรียนการสอน คือไม่ใช่การเรียนการสอนเพื่อมุ่งให้ ได้ความรู้เพียงอย่างเดียว แต่ได้สร้างการคิดอย่างมีหลัก การและเหตุผลให้แก่ผู้เรียนอีกด้วย เพราะโลกหลังจากนี้ เป็นโลกที่ไม่อาจคาดเดา การเรียนรู้อยู่เสมอจะทำให้ผู้ เรียนสามารถเป็นเจ้าของการเรียนรู้ของตัวเอง รู้จักตัวเอง ครูจึงมีหน้าที่ในการเป็นผู้กระตุ้นการเรียนรู้ด้วยตนเองของ นักเรียนมากขึ้น (Self-Learning) เพื่อให้เกิดทักษะที่ จำเป็นหรือที่เรียกว่า soft skill เป็นทักษะสากลที่ไม่มีใน เนื้อหาบทเรียน แต่สามารถทำให้ผู้เรียน เอาตัวรอดได้ใน อนาคต ได้แก่ การคิดสร้างสรรค์ มีวิจารณญาณ การ ทำงานร่วมกันและการสื่อสาร หรือที่เรียกว่า 4Cs (พรรัตน์ ดำรุง, ๒๕๕๐) โรงเรียนโนนคําพิทยาคม ๑๐๔
จึงมีความคิดอยากปรับเปลี่ยนบทบาทตนเอง จากผู้บอกเล่าเรื่องราวทางประวัติศาสตร์ มาเป็นผู้อำนวย การเรียนรู้ เพื่อให้ผู้เรียนได้มีทักษะในการแสวงหาและ สร้างองค์ความรู้ได้ด้วยตนเอง โดยเริ่มจากการจัดระบบ การเรียนการสอนและจัดชั้นเรียนให้ผู้เรียนมีโอกาสทำ กิจกรรมร่วมกัน กล้าคิด กล้าทำ ให้โอกาสผู้เรียนได้ ประสบความสำเร็จทุกคน เป็นผู้ชี้นำหรือแนะแนวทาง เพื่อให้ผู้เรียนได้ค้นคว้าหาความรู้โดยการสังเกต การ สำรวจ การทดลอง เป็นผู้สังเกตพฤติกรรมของผู้เรียน เพื่อ พร้อมที่จะเข้าใจ ช่วยเหลือ ส่งเสริม สนับสนุน เพื่อให้ผู้ได้ เรียนรู้ได้อย่างราบรื่น เป็นผู้เสริมแรง เพื่อให้ผู้เรียนแสดง พฤติกรรมที่ครูต้องการ และเป็นการย้ำให้ผู้เรียนมั่นใจใน การกระทำของตนเอง จะได้พัฒนาตนเองให้ดียิ่งขึ้น เป็นผู้ ถามคำถาม เพื่อกระตุ้นให้ผู้เรียนคิด และใช้คำถามเป็น เครื่องมือในการพัฒนาสติปัญญาของผู้เรียน และเป็นผู้ให้ ข้อมูลย้อนกลับ ๑๐๕ การจัดการเรียนการสอนประวัติศาสตร์หน้าที่พลเมืองและศีลธรรม
ดังนั้นจึงได้พัฒนาหน่วยการเรียนรู้เรื่องการ สร้างองค์ความรู้ทางประวัติศาสตร์ โดยปรับประยุกต์ใช้ ละครมาเป็นกระบวนการเรียนรู้ในรายวิชาประวัติศาสตร์ และคาดหวังว่าหน่วยการเรียนรู้นี้จะสามารถเสริมสร้าง ทัศนคติเชิงบ วกของผู้เรียนที่มีก า รเรียนก า รสอน ประวัติศาสตร์และทำให้ผู้เรียนได้เรียนรู้อย่างมีความสุขได้ โรงเรียนโนนคําพิทยาคม ๑๐๖
ตอนที่ ๓ นโยบายสพฐ. Quick Policy ๑๐๗ การจัดการเรียนการสอนประวัติศาสตร์หน้าที่พลเมืองและศีลธรรม
การจัดการเรียนการสอนประวัติศาสตร์ หน้าที่พลเมือง และศีลธรรม สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน ได้กำหนดนโยบายและจุดเน้นของสำนักงานคณะกรรมการ การศึกษาขั้นพื้นฐานประจำปีงบประมาณ พ.ศ. ๒๕๖๗ ได้น้อมนำพระบรมราโชบายด้านการศึกษา ในพระบาท สมเด็จพระปรเมนทรรามาธิบดีศรีสุนทรมหาวชิราลงกรณ พระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว การศึกษาต้องมุ่งสร้างพื้นฐานให้แก่ ผู้เรียน ๔ ด้าน คือ ๑) มีทัศนคติที่ถูกต้องต่อบ้านเมือง ๒) มีพื้นฐานชีวิตที่มั่นคง มีคุณธรรม ๓) มีงานทำ มีอาชีพ และ ๔) เป็นพลเมืองดี รวมทั้งสอดคล้องเชื่อมโยงกับแผน สำคัญระดับต่าง ๆ ได้แก่ยุทธศาสตร์ชาติ๒๐ ปีแผนแม่บท ภายใต้ยุทธศาสตร์ชาติ แผนพัฒนาพัฒนาเศรษฐกิจและ สังคมแห่งชาติฉบับที่ ๑๓ แผนการการศึกษาแห่งชาติพ.ศ. ๒๕๖๐ - ๒๕๗๙ นโยบายและจุดเน้นของกระทรวง ศึกษาธิการ ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. ๒๕๖๗ ตลอดจน แผนพัฒนาการการศึกษาขั้นพื้นฐาน พ.ศ.๒๕๖๖ - ๒๕๗๐ ซึ่งมีความมุ่งมั่นในการพัฒนาการศึกษาขั้นพื้นฐานอย่าง ต่อเนื่องจากปีงบประมาณ พ.ศ. ๒๕๖๖ ได้กำหนดแนวทาง การพัฒนาการการศึกษาขั้นขั้น “วิถีอนาคต วิถีคุณภาพ” ในสีด้านได้แก่ ด้านความปลอดภัย ด้านโอกาส ด้านคุณภาพ และด้านประสิทธิภาพ ในปีงบประมาณ พ.ศ. ๒๕๖๗ ยังคง กำหนดแนวทางการพัฒนาการการศึกษาขั้นพื้นฐานในสี่ด้าน อย่างต่อเนื่องเช่นเดิม และต่อยอดการศึกษาสร้างสรรค์เป็น ซอฟพาวเวอร์ ในการสื่อสารภาพลักษณ์ของประเทศและนำ เสนอความเป็นไทยสู่สากล โรงเรียนโนนคําพิทยาคม ๑๐๘
Q&A Quick Policy Q: “โรงเรียนดำเนินการจัดการเรียนการสอน ประวัติศาสตร์หน้าที่พลเมือง คุณธรรม จริยธรรมอย่างไร” A: สาระประวัติศาสตร์ • จัดเป็นรายวิชาพื้นฐาน โดยกำหนดให้ระดับ ชั้นมัธยมศึกษาตอนต้น มีเวลาเรียน ๔๐ ชั่วโมงต่อปีระดับชั้นมัธยมศึกษาตอนปลาย ให้มีมีเวลาเรียน รวม ๓ ปี๘๐ ชั่วโมง • จัดการเรียนรู้ตามแนวคิดการจัดการเรียนรู้ เชิงรุก (Active Learning) • ใช้แหล่งเรียนรู้ทางประวัติศาสตร์ ที่มีในท้องถิ่นเป็นฐาน ในการจัดกระบวนการเรียนรู้ สาระหน้าที่พลเมืองฯ • จัดเป็นรายวิชาพื้นฐานและรายวิชาเพิ่มเติม • จัดกิจกรรมที่ส่งเสริมให้นักเรียนตระหนักรู้ถึง สิทธิหน้าที่ของตน • สร้้างบรรยากาศการเรียนรู้ที่มีความเป็น ประชาธิปไตย • ส่งเสริมให้นักเรียนทำกิจกรรมจิตอาสา มีจิต สาธารณะ ๑๐๙ การจัดการเรียนการสอนประวัติศาสตร์หน้าที่พลเมืองและศีลธรรม
สาระศาสนา ศีลธรรม จริยธรรม • จัดเป็นรายวิชาพื้นฐาน • มีชั่วโมงจริยธรรมทุกวันศุกร์ • เข้าร่วมโครงการโรงเรียนวิถีพุทธ และโรงเรียนคุณธรรม • จัดกิจกรรมตามโครงการวันสำคัญทางศาสนา • เข้าร่วมโครงการตอบปัญหาธรรมะทางก้่าวหน้า • จัดกิจกรรมการเรียนรู้ที่ส่งเสริมให้ผู้เรียนเกิด ความศรัทธาในศาสนา Q: “โรงเรียนมีการดำเนินการจัดทำแหล่งเรียนรู้ ประวัติศาสตร์ท้องถิ่นสู่การเรียนรู้อย่างไร” A: โรงเรียนมีนโยบายส่งเสริมการสอนประวัติศาสตร์ บูรณาการแหล่งเรียนรู้ท้องถิ่น โดยดำเนินการ จัดหาแหล่งเรียนรู้ประวัติศาสตร์ท้องถิ่น เช่น วัดเจติยาคีรีวิหาร (ภูทอก) วัดโพธาราม (ท่าไคร้) ชุมชนในตำบลคำแก้ว พิพิธภัณฑ์ชุมชนมีชีวิต หลวงพ่อพระแสนสามหมื่น เป็นต้น โรงเรียนโนนคําพิทยาคม ๑๑๐