Jack Ma

Jack Ma

คนธรรมดาท่กี ลายเปน็ มหาเศรษฐโี ลกในพริบตา

เวบ็ ไซตอ์ เี บยเ์ ตบิ โตขนึ้ เรอื่ ยๆ กระทง่ั ในปคี .ศ. 2004 กม็ ผี ใู้ ชง้ าน
มากถึง 135 ลา้ นคน แต่สถานการณต์ า่ งๆ เริ่มแย่ลงในปคี .ศ. 2005
บริษัทประกาศตวั เลขการเติบโตต่�ำ กวา่ ท่ีคาดการณ์ไว้ สถานการณ์ย่ิง
เลวร้ายข้ึนไปอีกเมื่อต้องจ่ายเงินกว่า 2.6 พันล้านเหรียญเพ่ือขอซ้ือ
Skype ซงึ่ ไมม่ ที ศิ ทางสรา้ งก�ำ ไรไดช้ ดั เจนจนท�ำ ใหอ้ เี บยต์ ดั สนิ ใจขายทงิ้
ในปคี .ศ. 2009
แต่อย่างไรก็ตามก็เป็นเพราะปิแอร์ โอมิดดียาร์มองการณ์ไกล
กลา้ ทจ่ี ะน�ำ คนทเี่ กง่ บรหิ ารกวา่ มาชว่ ยงานและยอมรบั ในความคดิ ของ
เมก็ วทิ แมน ซงึ่ เธอกา้ วลงจากประธานบรหิ ารของอเี บยเ์ พอื่ เขา้ สสู่ นาม
การเมอื ง
ซงึ่ กน็ บั วา่ เมก็ วทิ แมนเปน็ หนงึ่ ในผบู้ รหิ ารทช่ี ว่ ยพลกิ สถานการณ์
ธรุ กจิ ระดบั โลกทตี่ อ้ งฝา่ มรสมุ วกิ ฤตการณด์ อทคอมมาได้ และหากเทยี บ
กบั เรอื่ งในสนามการเมอื งทว่ี ทิ แมนกระโจนลงไปเลน่ เธออาจพบวา่ การ
สร้างหนึ่งในองค์กรธุรกิจที่ประสบความสำ�เร็จท่ีสุดในโลกอย่างอีเบย์
อาจกลายเปน็ เรื่องง่ายๆ เหมอื นปอกกลว้ ยไปเลยก็ได้
6. กลยุทธ์ที่คู่แข่งตามไม่ทัน “ให้มากกว่าฟรี”
(Free is the most expensive)
แจค็ หมา่ เปน็ คนทค่ี ดิ อะไรตา่ งจากคนอนื่ ๆ แมแ้ ตค่ �ำ วา่ “ฟร”ี กย็ งั
ต่างออกไป เพราะเขาถือว่าการให้ฟรีน้ันมีมูลค่าและสร้างมูลค่าได้
มากกวา่ การมวั ไปเกบ็ เงนิ คา่ บรกิ ารตา่ งๆ ซง่ึ เปน็ หลกั ของการให้ มนั จะ
ท�ำ ใหค้ รองใจผคู้ นไดม้ ากกวา่ อยา่ งทเ่ี ขาแสดงใหเ้ หน็ ในการใชร้ ะบบการ
ทำ�ธุรกรรมผา่ น Alipay.com ทีท่ �ำ ให้ระบบนมี้ มี ูลค่าสูงมากในตลาด
E-commerce และถือเปน็ อาวธุ สำ�คัญของ Alibaba Group ทีเดียว

50

51

7. ให้ความส�ำ คญั ในสงิ่ ที่ส�ำ คญั เท่าน้ัน
แจ็ค หม่ามีคำ�พูดทคี่ มคายประโยคหนง่ึ ที่วา่
“วันนเ้ี ป็นวนั ท่โี หดร้าย พรุง่ น้จี ะเปน็ วันทจี่ ะแย่กว่า แต่มะรืนน้ี
จะเป็นวนั ทสี่ วยงาม”
เขาจึงมีแนวความคิดในเรื่อง อดีตเป็นแค่บทเรียน สิ่งสำ�คัญ
กวา่ คือเวลาปจั จุบนั และอนาคต
8. ไมป่ ระมาทและรอบคอบ ระมดั ระวงั ในการท�ำ
ธรุ กิจทุกก้าว
แจค็ หมา่ มคี วามเหน็ เรอ่ื งการเปดิ ธรุ กจิ หรอื การเปน็ เจา้ ของกจิ
การวา่ สงิ่ ทน่ี า่ กลวั ทสี่ ดุ ของการเรมิ่ ตน้ ธรุ กจิ คอื การทไี่ มส่ ามารถจะมอง
เหน็ ความเปน็ ไปทแี่ ทจ้ รงิ ของธรุ กจิ นน้ั ได้ มคี วามประมาทและไมเ่ ขา้ ใจ
สิง่ ทีเ่ กิดข้นึ และไมส่ ามารถรักษาความม่ันคงได้
สิง่ ทีแ่ จค็ หม่าให้ความส�ำ คญั นอกจากตวั เองแลว้ เขาก็ให้ความ
สำ�คัญกับคู่แข่งด้วย คือถ้าคุณไม่ทราบว่าคู่แข่งของคุณอยู่ท่ีไหนแล้ว
ทำ�ให้คุณม่ันใจเกินเหตุก็จะท�ำ ให้ประมาทคู่แข่งเกินไป ในท่ีสุดคู่แข่ง
พวกน้ันก็จะตามหลังได้ทันที ซึง่ แจ็ค หม่าพูดวา่
“First they ignore you, then they laugh at you, then
they fight you, then you win.”
ดงั นน้ั จงอยา่ เป็น “they” ในประโยคขา้ งต้นโดยเด็ดขาด
9. อยา่ มวั แตย่ ึดติดกับหลมุ แหง่ ความสบาย
ความหมายของการเริม่ ตน้ บริษัทคือความล�ำ บากมาก แตห่ าก
สไู้ มถ่ อยคุณกม็ โี อกาสประสบความสำ�เร็จได้ ในทางกลับกนั ถ้าคุณมวั
ตกหลุมสบายท่เี คยอยู่มันอาจฆา่ คณุ ได้ทง้ั เป็น

Jack Ma

Billionaire From Alibaba.com

Jack Ma

คนธรรมดาทก่ี ลายเป็นมหาเศรษฐโี ลกในพรบิ ตา

แจค็ หม่ากล่าววา่
“เมอ่ื คณุ เปดิ บรษิ ทั คณุ จะสญู เสยี รายไดท้ ม่ี นั่ คง แตค่ ณุ จะมสี ทิ ธิ์
หยดุ ได้ตามใจ จะไดโ้ บนสั หรอื ไมก่ ็เปน็ สิทธข์ิ องคณุ อย่างไรกต็ ามมนั
กห็ มายความวา่ รายไดข้ องคณุ กจ็ ะไมถ่ กู จ�ำ กดั คณุ จะใชเ้ วลาไดอ้ ยา่ งมี
ประสทิ ธภิ าพมากยงิ่ ขนึ้ และคณุ จะไมจ่ �ำ เปน็ ตอ้ งขอความชว่ ยเหลอื จาก
คนอนื่ อกี ตอ่ ไป เมอ่ื คณุ มคี วามคดิ ทแี่ ตกตา่ งกบั คนอน่ื ผลลพั ธข์ องคณุ
กจ็ ะแตกตา่ งไปดว้ ย ถา้ คณุ ตดั สนิ ใจเลอื กสงิ่ ทแี่ ตกตา่ งจากคนรอบขา้ ง
คณุ ชวี ิตของคุณจะแตกต่างจากคนรอบข้างคุณแนน่ อน...”
10. ผ้นู ำ�ต้องมีในสง่ิ ทีค่ นอน่ื ไม่มี
ปฏิเสธไม่ได้ว่าคนท่ียิ่งใหญ่จำ�เป็นต้องมีอะไรที่คนธรรมดาไม่มี
(ไมอ่ ยา่ งนนั้ ก็คงไม่มคี นระดับบรหิ ารและระดับปฏบิ ัตกิ าร) ซง่ึ ส่งิ ท่ที ำ�
ให้คนสองกลมุ่ แตกตา่ งกันในความเหน็ ของหม่ากค็ อื
• ผูน้ ำ�ตอ้ งมวี สิ ยั ทศั นแ์ ละมองเหน็ อนาคตได้ดกี วา่ พนักงาน
คนทเี่ ปน็ ผนู้ �ำ นน้ั ตอ้ งมองการณไ์ กลกวา่ และไมค่ วรนำ�ทกั ษะเชงิ
เทคนิคของตัวเองไปเปรียบเทียบกับพนักงาน เพราะแม้แต่คนที่เก่ง
อยา่ งสตีฟ จอ๊ บส์กย็ ังเคยพงั มาแลว้ เพราะถอื ดเี รื่องความเก่งกาจเรือ่ ง
การประดิษฐ์คิดค้นท่ีมากเกินไปอันนำ�ไปสู่ความล้มเหลวในด้านการ
บรหิ ารได้ พดู งา่ ยๆ กค็ อื เขาเปน็ นกั ประดษิ ฐท์ ด่ี แี ตไ่ มใ่ ชผ่ บู้ รหิ ารทดี่ นี กั
จนตอ้ งจา้ งคนอื่นมาช่วยบริหาร
หม่าให้ความเห็นว่าพนักงานของคุณเองจำ�เป็นต้องมีทักษะเชิง
เทคนคิ มากกวา่ ตวั ผ้บู ริหาร ย่ิงมีมากกวา่ ยง่ิ ดี ถ้าหากพนกั งานคนนั้น
ไม่มีความสามารถในทางเทคนิคที่ดีกว่าผู้บริหารก็แสดงว่าคุณจ้างคน
ผดิ เพราะผบู้ รหิ ารตอ้ งเกง่ เรอ่ื งการใชค้ นมากกวา่ การท�ำ งานดา้ นเทคนคิ
ทีล่ กึ ซงึ้

52

53

ลองฟังตัวอย่างดีๆ สักเร่ืองหนึ่งจากคนที่มีวิสัยทัศน์อย่าง
ลี กอน ฮี แห่งบรษิ ัทซัมซงุ
เป็นที่รู้กันว่าในยุคต้นทศวรรษที่ 90 ยี่ห้อสินค้าซัมซุงได้
ชื่อว่าเป็นสินค้าเกรดต่ำ�มากในตลาดผลิตภัณฑ์เครื่องใช้ไฟฟ้าและ
อิเลก็ ทรอนกิ ส์ แตเ่ กดิ อะไรข้นึ กับซมั ซงุ ท่ที กุ วันนกี้ ลายเปน็ แบรนด์ชัน้
นำ�ของโลกไดอ้ ย่างไม่นา่ เชือ่ ในเวลา 20 กว่าปี
ลี กอน ฮพี ดู ถงึ ปญั หาของซมั ซงุ และความลม้ เหลวในการบรหิ าร
ในชว่ งยคุ เรมิ่ ตน้ ของเขา แลว้ จงึ ประกาศนโยบายทเี่ ปน็ วสิ ยั ทศั นใ์ หมท่ ี่
เรยี กวา่ “การบรหิ ารแนวใหมข่ องซมั ซงุ ” เพอ่ื ใหก้ ารบรหิ ารมปี ระสทิ ธภิ าพ
ยง่ิ ขนึ้
ซง่ึ แทท้ จ่ี รงิ แลว้ ในชว่ งปคี .ศ. 1992 กอ่ นทจ่ี ะมปี ระกาศนโยบาย
ออกมา ประธานลคี ิดถึงเร่ืองปรัชญาการบริหารของเขาอยูต่ ลอดเวลา
การเข้ารบั ตำ�แหนง่ ประธานของซัมซุงในค.ศ. 1987 ในปถี ดั มาเขาได้
ฉลองครบรอบหน่ึงปีในการด�ำ รงตำ�แหน่งประธาน และออกประกาศ
ฉบับท่ี 2 ในเดือนธันวาคมปีเดียวกัน ซ่ึงเขายังคงเน้นเก่ียวกับการ
เปล่ียนแปลงและการปฏิรปู บริษทั
หลังจากนั้นหลายปีเขาถึงรู้ว่าเรื่องที่เขาเน้นย�ำ้ มาตลอดกลับไม่
ไดร้ บั ความสนใจอยา่ งทเี่ ขาไดต้ ง้ั ใจไว้ ลรี สู้ กึ ผดิ หวงั มาก สง่ ผลใหใ้ นชว่ ง
ฤดรู อ้ นจนถงึ ฤดใู บไมร้ ว่ ง ค.ศ. 1992 เขามอี าการนอนไมห่ ลบั เขาเรม่ิ
วิตกว่าหากสถานการณ์น้ียังคงดำ�เนินต่อไป เขาอาจไม่ใช่แค่สูญเสีย
เพียงบริษัท 2-3 บริษัทในเครือ แต่อาจสูญเสียเครือบริษัทท้ังหมด
กว็ ่าได้

Jack Ma

Billionaire From Alibaba.com

Jack Ma

คนธรรมดาที่กลายเป็นมหาเศรษฐโี ลกในพรบิ ตา

ยังดีที่ลียอมรับฟังปัญหาจากท่ีปรึกษาอย่างตรงไปตรงมาและ
ลงมือแก้ไขทำ�ให้ซัมซุงพลิกโลกได้เหมือนในปัจจุบัน แต่ก่อนหน้าจะ
ประสบความส�ำ เร็จนัน้ ลกี ต็ อ้ งยอมรับอยา่ งเจบ็ ปวดท่สี ดุ วา่ ซัมซุงนน้ั
ตกต�ำ่ เพยี งใดในแง่ของภาพลักษณ์
ปีค.ศ. 1993 ประธานลีเดินทางไปติดต่อธุรกิจท่ีประเทศ
สหรัฐอเมริกา ขณะอยู่ที่ลอสแองเจลิสเขาได้สำ�รวจห้างสรรพสินค้า
และห้างรา้ นหลายๆ แห่ง เขาตกตะลึงและผดิ หวงั อย่างแรงเมือ่ มอง
ไปรอบๆ และพบความจรงิ เกยี่ วกบั สถานภาพของผลติ ภณั ฑภ์ ายใตช้ อื่
ซัมซงุ ว่าอยใู่ นระดับใดในตลาดสหรัฐอเมริกา
ลเี หน็ ดว้ ยตวั เขาเองวา่ ผลติ ภณั ฑข์ องญปี่ นุ่ อยา่ งโซน่ี และ NEC
วางอยบู่ นชน้ั ในระดบั สายตา ท�ำ ใหล้ กู คา้ มองเหน็ สนิ คา้ ไดอ้ ยา่ งชดั เจน
ในทางตรงกันข้ามผลิตภัณฑ์ซัมซุงกลับวางอยู่ท่ีมุมด้านล่างและเต็ม
ไปด้วยฝุ่น เขาต้องเผชิญกับความเป็นจริงอันขมข่ืนท่ีว่า ท้ายที่สุด
ผลิตภัณฑ์ภายใต้การดูแลของเขาก็ถูกวางกองท้ิงไว้โดยไม่มีใครสนใจ
ราวกับเป็นกองขยะ
จากนน้ั ไมน่ านเขาไดเ้ รยี กหวั หนา้ ทดี่ แู ลเรอื่ งเครอ่ื งใชไ้ ฟฟา้ 7-8
คนมาพบ กอ่ นหนา้ นนั้ ประธานลบี อกใหห้ วั หนา้ ทกุ คนไปเดนิ ดตู ามหา้ ง
สรรพสินค้าและห้างร้านตา่ งๆ ทเี่ ขาไปมา โดยเฉพาะแผนกเครื่องใช้
ไฟฟ้า
เมอื่ ทกุ คนกลบั มาประธานลกี ถ็ ามวา่ “พวกคณุ รสู้ กึ อยา่ งไรบา้ ง
เกีย่ วกบั สนิ คา้ ของเรา”

54

55

ทุกคนถึงกับพูดไม่ออก ส่ิงที่พวกเขาต้ังใจผลิตด้วยใจกลับถูก
ปฏบิ ตั เิ สมอื นสนิ คา้ ระดบั ลา่ ง ประธานลสี ง่ั ใหต้ วั แทนบรษิ ทั หาสถานท่ี
เพอื่ จดั งานแสดงผลติ ภณั ฑข์ องซมั ซงุ โดยวางไวใ้ กลก้ บั ผลติ ภณั ฑข์ อง
ญ่ีป่นุ เพือ่ สงั เกตและเปรยี บเทยี บเปน็ คู่ๆ ดกู ่อน
การศึกษาและเปรียบเทียบน้ีมาจากความคิดของประธานลีที่
ตอ้ งการแสดงใหเ้ หน็ ขอ้ แตกตา่ งทางดา้ นเทคโนโลยี การออกแบบ และ
สมรรถนะของตู้เย็นและเคร่ืองซักผ้าระหว่างของซัมซุงกับเคร่ืองใช้ท่ี
ล้ำ�หน้าของญ่ีปุ่น ซึ่งก็สามารถแสดงให้เห็นได้อย่างชัดเจนว่าสินค้า
จากญ่ีปุน่ นน้ั น�ำ หนา้ บรษิ ัทซัมซุงของเขาไปไกลสดุ กู่ทเี ดยี ว
การพลกิ แบรนด์ของซัมซุงเรมิ่ ตน้ ขนึ้ ดว้ ยการสำ�รวจตลาด โดย
ลไี ดค้ วกั เงนิ สว่ นตวั ใหท้ มี งานคนละ 1 พนั เหรยี ญ (ราว 3 หมน่ื บาท)
เพื่อซ้ือสินค้าท่ีเป็นที่นิยมในตอนน้ันและนำ�มาเปรียบเทียบกับซัมซุง
แบบชนิ้ สว่ นตอ่ ชน้ิ ส่วน
โครงสร้างภายในของบริษัท ลีก็ทำ�การปรับเปลี่ยนท้ังหมดเพอื่
กา้ วสคู่ วามเปน็ บรษิ ทั ระดบั โลก ปรบั ระบบอาวโุ สมาเปน็ ระดบั เงนิ เดอื น
ตามมาตรฐาน ปรับการจ่ายค่าตอบแทนตามคุณภาพมากกว่าอายุ
การทำ�งาน
นอกจากนั้นลีได้สร้างโปรเจ็คต์เขย่าโลกบริหารและการตลาด
ดว้ ยการสรา้ งโครงการ “Regional Specialist” เพอ่ื คดั เลอื กหนมุ่ สาว
กว่า 4,700 คนเพือ่ ให้เดินทางไปยงั 80 ประเทศต่างๆ ทั่วโลกด้วย
ตวั คนเดียว ไม่มคี รอบครัวตามไปด้วย

Jack Ma

Billionaire From Alibaba.com

Jack Ma

คนธรรมดาที่กลายเปน็ มหาเศรษฐีโลกในพรบิ ตา

คนเหล่าน้ีต้องเข้าค่ายเตรียมตัวในการเดินทางไปยังประเทศ
นนั้ ๆ ทถ่ี กู ก�ำ หนดไวท้ งั้ ในเรอ่ื งภาษา วฒั นธรรมและประเพณที แี่ ตกตา่ ง
กันของแต่ละประเทศ กระบวนการทุกอย่างต้องฝึกฝนกันอย่างหนัก
ไมแ่ พก้ ารปั้นศลิ ปนิ เคปอ๊ ปในสมยั นเ้ี ลยก็ว่าได้
พนักงานทกุ คนตอ้ งต่ืนเชา้ ตง้ั แต่ตี 5 ออกวิง่ เปน็ ระยะทางไกล
น่ังสมาธิให้จิตสงบ เรียนรู้วัฒนธรรมท่ีแตกต่างกันของประเทศท่ีจะ
เดนิ ทางไปใชช้ วี ิต ตั้งแต่เรอ่ื งอาหารการกนิ และการเขา้ สงั คมประเทศ
นนั้ อยา่ งละเอียดให้เหมือนเกิดและโตท่นี ่นั
ขอ้ มลู ดา้ นนเ้ี ปน็ เรอ่ื งส�ำ คญั ทจ่ี ะท�ำ ใหซ้ มั ซงุ เขา้ ใจนสิ ยั ใจคอและ
อุปนสิ ยั การบรโิ ภคสินค้าของผคู้ นในประเทศนัน้ ๆ ว่าเป็นอย่างไร
ซมั ซุงรวู้ า่
- คนรัสเซียอดทนสูงมาก เพราะอยู่ในระบอบการปกครองที
่เข้มงวด
- คนอนิ โดนเี ซยี ชอบใหช้ า่ งขา้ งถนนซอ่ มโทรศพั ทม์ อื ถอื มากกวา่
จะส่งเข้าศูนย์ซ่อมใหญ่ๆ
- คนไทยมกั จะใช้ค�ำ ว่า “เกรงใจ” ในการสอ่ื สาร
ข้อมูลเหล่านี้ทำ�ให้ซัมซุงสามารถวิเคราะห์เชิงการตลาดได้
ละเอยี ดเพอ่ื ทจ่ี ะสร้างผลิตภณั ฑ์ทท่ี �ำ ให้คนทว่ั โลกสนใจจะซ้อื ไปใช้ได้
ซมั ซุงยังได้ลงทนุ กับงานวิจัยต่างๆ และการพฒั นาต่างๆ เป็น
จ�ำ นวนมากถงึ 4.6 พนั ลา้ นเหรยี ญ มพี นกั งานวจิ ยั ดา้ นนถี้ งึ 27,000 คน
จากพนักงานรวมกว่า 110,000 คนท่ัวโลก คิดเป็นจำ�นวนถึง 25
เปอร์เซน็ ต์ทีเดียว

56

57

โครงการดังกล่าวของประธานลีนับว่าเป็นโครงการฉบับระห่ำ�
เขยา่ โลกมากเพราะลงทนุ สงู ไมม่ บี รษิ ทั ทไ่ี หนกลา้ ท�ำ แบบทล่ี ที �ำ สง่ ผล
ให้ 20 ปตี อ่ มา ทงั้ ทวี ี เครอื่ งใชไ้ ฟฟา้ และสมารท์ โฟนของซมั ซงุ กลบั ขน้ึ
มาอย่บู นชนั้ วางทีส่ วยหรดู ูดีมาก แทนที่สนิ ค้าญีป่ ่นุ หลายย่ีห้อ
ในที่สุดซัมซุงก็พลิกผันตัวเองได้เป็นหนึ่งในผู้นำ�ทางด้านสินค้า
ไอทีอย่างทุกวันนี้ ปฏิเสธไม่ได้เลยว่าหากไม่มีผู้บริหารที่มีวิสัยทัศน์
อย่างลี กอน ฮแี ลว้ กไ็ มร่ วู้ า่ จะเกิดอะไรขึน้ กับซมั ซุงในตอนน้ันและ
จะอยู่มาถึงตอนนไ้ี ดห้ รือไม่
• ผ้นู �ำ ต้องอดทน จูงใจพนักงานได้ และไม่ยอมแพ้
หม่าไม่มีทางประสบความสำ�เร็จในวันนี้เลยหากไม่อดทนกับ
ความยากลำ�บากในด้านต่างๆ ท่ีผ่านมาเขาให้ความส�ำ คัญกับทุกๆ
คนในองคก์ ร ไมใ่ ชแ่ คเ่ ขาจงู ใจเกง่ (อยา่ งทเ่ี คยท�ำ ไดก้ บั มาซาโยชิ ซนั
ทเี่ จรจาเรอื่ งธรุ กจิ พนั ๆ ลา้ นไดใ้ นหอ้ งนำ้�) แตเ่ ขาแสดงออกดว้ ยบคุ ลกิ
ที่ไม่จ้จู ้ีขบี้ น่ อะไร
หม่ามที ัศนคตเิ รอื่ งนีว้ า่
“ถ้าการบน่ คณุ สามารถทำ�ไดแ้ บบนานๆ ครั้ง ก็ไมถ่ อื ว่าเปน็
เรื่องใหญ่อะไร แต่หากบ่นเป็นนิสัยแล้ว คุณก็จะย่ิงบ่นมากข้ึนไปอีก
เปรียบได้กับด่ืมนำ้�ทะเล ย่ิงด่ืมก็ยิ่งกระหาย ดื่มไปไม่ได้ช่วยอะไร
การบน่ ก็เหมือนกนั การบน่ เยอะๆ มนั ไม่ไดช้ ่วยใหอ้ ะไรดขี ึน้ หนทาง
สู่ความสำ�เร็จนั้น คุณจะสังเกตได้ว่าผู้ท่ีสำ�เร็จมักจะไม่ขี้บ่นกันหรอก
และท่ีสำ�คัญก็คือโลกน้ีไม่สนหรอกว่าคุณจะพูดอะไร แต่แน่นอนว่า
โลกนจ้ี ะไมล่ มื ว่าคณุ ไดท้ ำ�อะไรลงไปบา้ ง”

Jack Ma

Billionaire From Alibaba.com

Jack Ma

คนธรรมดาทก่ี ลายเปน็ มหาเศรษฐโี ลกในพริบตา

ตัวอย่างดีๆ ไม่ใช่แค่หม่าเท่าน้ันท่ีเป็นแบบนี้ มีผู้บริหารคน
หน่ึงเคยสร้างผู้บริหารระดับโลกได้อีกคนเพราะเขาไม่ได้ใช้คำ�บ่น
ค�ำ ดา่ ในงาน แตใ่ ชค้ �ำ สอนและขอ้ คดิ ใหผ้ บู้ รหิ ารระดบั ลา่ งคนนนั้ กลาย
มาเปน็ ผ้ยู ิง่ ใหญไ่ ด้และเปน็ ตำ�นานถึงทุกวันนี้
เรอ่ื งนเี้ กดิ ขน้ึ ในปคี .ศ. 1964 ขณะนนั้ ชายคนหนง่ึ ซง่ึ เปน็ ผบู้ รหิ าร
โรงงานนำ�ร่องในเครือบรษิ ัท GE ทแ่ี มสซาชเู ซตส์ ซ่งึ ขณะน้ันทมี วิจยั
ก�ำ ลงั พัฒนาพลาสติกชนดิ ใหมอ่ ยู่
ทีมวจิ ัยของชายคนน้มี ีทีมงานอยู่ 2-3 คนกำ�ลงั ท�ำ งานกนั อยา่ ง
ขะมกั เขมน้ แตก่ ลบั มอี ะไรบางอยา่ งในการทดลองผดิ พลาด ผลของมนั
ทำ�ให้เกิดการระเบิดขึ้นจนหลังคาโรงงานปลิวว่อน แรงระเบิดทำ�ให้
ตวั ลอ็ กกาน�ำ้ พงุ่ ขน้ึ ไปบนหลงั คา เศษแกว้ กก็ ระเดน็ ไปทวั่ แตโ่ ชคดไี มม่ ี
ใครเสยี ชวี ติ หรอื ไดร้ บั บาดเจบ็ สาหสั มแี ตค่ นไดร้ บั บาดเจบ็ เลก็ นอ้ ยกนั
ชายคนนไ้ี ดร้ บั โทรศพั ทจ์ าก “ชารล์ ี รดี ” ซง่ึ เปน็ ผบู้ รหิ ารระดบั
สงู กว่าเขา 2-3 ขนั้ ใหไ้ ปเขา้ พบท่ีเมอื งนวิ ยอร์ก ชายคนน้คี ดิ ว่าตวั เอง
คงจะถูกไล่ออกแน่ๆ เพราะเหตุการณ์ท่ีเกิดขึ้นก็ถือว่าอยู่ในระดับที่
ร้ายแรงมาก
แตช่ ารล์ ี รดี ไมไ่ ดท้ �ำ เชน่ นนั้ เขาไมไ่ ดบ้ น่ ไมไ่ ดต้ �ำ หนหิ รอื ตอ่ วา่
อะไรเลย ชารล์ บี อกใหช้ ายคนนน้ี ง่ั ลงแลว้ อธบิ ายไปทล่ี ะขนั้ วา่ เกดิ อะไร
ขน้ึ ในเหตกุ ารณน์ นั้ หลังจากทีเ่ ขาอธิบายจบชารล์ กี ็ตง้ั ค�ำ ถามวา่
“คุณอัดออกซิเจนไปทำ�ไม ทำ�ไมคุณไม่บดมันให้ละเอียดกว่า
นี้...”
นอกจากนั้นชารล์ ียงั ได้กล่าวว่า
“เราทำ�แบบนดี้ ีไหม แล้วแบบนั้นล่ะเป็นไง...”

58

59

ทุกอยา่ งทช่ี ารล์ ี รีดพดู ใหช้ ายคนน้ีฟังลว้ นเปน็ วธิ กี ารแกป้ ัญหา
ไม่ใช่คำ�ตำ�หนิหรือพรำ่�บ่นเลยแม้แต่น้อย โดยท่าทีของรีดบ่งบอก
ชดั เจนเรือ่ งเดยี วคือ
“เราจะยอ้ นกลับไปดูและหาวธิ ีใหม่ทีถ่ กู ต้อง เมือ่
ได้วิธีที่ถกู แล้วกล็ งมอื เลย”
บทเรียนท่ีย่ิงใหญ่สำ�หรับชายคนนั้นก็คือ “อย่าเหยียบซ้ำ�เวลา
คนล้มและไม่ควรเลยท่ีพรำ่�บ่นกับปัญหา” นับต้ังแต่น้ันชายคนนี้ก็ไม่
เคยพรำ่�บน่ ไร้สาระหรือเหยียบซ้�ำ ใครเลยตลอดชวี ติ การทำ�งาน
สุดท้ายพลาสติกท่ีทีมวิจัยของชายคนน้ีพัฒนาข้ึนก็กลายเป็น
ธรุ กิจทป่ี ระสบความสำ�เร็จ และเพราะเขาเป็นหัวหน้าโครงการนี้ท�ำ ให้
หนา้ ท่ีการงานของเขาก้าวหนา้ อยา่ งมาก
ชายคนนนั้ ก็คอื “แจ็ค เวลช”์ ต�ำ นาน CEO โลก ซง่ึ ตอ่ มาขึ้น
เปน็ ผบู้ รหิ ารของ GE. ในปคี .ศ. 1981 ทำ�ให้ GE กลายเปน็ บรษิ ทั ทม่ี ี
มลู คา่ รวมในตลาดหลกั ทรพั ยเ์ พมิ่ ขน้ึ 1.3 หมนื่ ลา้ นเปน็ 4 แสนลา้ นเหรยี ญ
และนิตยสารฟอร์จูนยกใหเ้ ป็นผู้บริหารแหง่ ศตวรรษในปี 2000
• ผ้นู ำ�ต้องยอมรับความลม้ เหลวได้
ความล้มเหลวเป็นส่ิงที่ทุกคนในโลกนี้ต้องพบเจออยู่เสมอ คน
ยิ่งใหญ่ของโลกล้มเหลวมาแล้วท้ังส้ิน ไม่ใช่แค่คร้ังเดียวแต่หลายคร้ัง
จนมาถึงฝ่ังความสำ�เร็จได้ บางคนแทบสน้ิ เน้อื ประดาตัว บางคนถูก
ไลอ่ อกจากบรษิ ัทที่ตวั เองต้งั ขึน้ มา แตท่ ุกคนยอมรับความล้มเหลวได้
เม่อื ยอมรับมนั ไดม้ นั ก็คือโอกาสต้งั ต้นของความสำ�เร็จ

Jack Ma

Billionaire From Alibaba.com

Jack Ma

คนธรรมดาที่กลายเป็นมหาเศรษฐีโลกในพรบิ ตา

แจ็ค หม่ากล่าววา่
“เมอ่ื ปคี .ศ. 2001 ผมไดท้ ำ�สง่ิ ผดิ พลาดเปน็ อย่างมากทบ่ี อกให้
คน 18 คนทไ่ี ดร้ ว่ มลงเรอื ล�ำ เดยี วกนั ในการเรม่ิ ธรุ กจิ กบั ผมวา่ ต�ำ แหนง่
สูงสุดท่ีพวกเขาสามารถเป็นได้คือการทำ�งานในตำ�แหน่งระดับการ
จัดการเท่านั้น ส่วนตำ�แหน่งประธานและตำ�แหน่งผู้บริหารระดับสูง
ของเราน้นั เราจำ�เป็นจะตอ้ งจ้างบคุ คลภายนอกมาบรหิ ารงาน
แตเ่ พียงแคไ่ มก่ ป่ี ีตอ่ มาพวกเขาเหล่านัน้ ก็ลาออกไปและสดุ ทา้ ย
แล้วบุคลากรภายในบริษัทที่อยู่มาต้ังแต่แรกท่ีเหลือเหล่าน้ันก็เติบโต
กลายเป็นประธานและผู้บริหารระดับสูง คนซ่ึงผมเคยสงสัยในความ
สามารถของพวกเขา
หลังจากนน้ั มาจึงท�ำ ให้ผมเชือ่ อยู่ใน 2 อย่าง คอื
ทัศนคติของคุณน้ันสำ�คัญกว่าความสามารถ และการ
ตัดสนิ ใจของคุณนนั้ กส็ �ำ คัญกวา่ ความสามารถ”
คนทยี่ ง่ิ ใหญแ่ ละประสบความส�ำ เรจ็ จะยอมรบั วา่ ตวั เองลม้ เหลว
ไดแ้ ละหาทางแก้
ขอยกตวั อยา่ งผนู้ �ำ ทางธรุ กจิ อกี ทา่ นทร่ี เู้ รอ่ื งนด้ี คี อื โดนลั ด์ คโี อห์
เป็นผู้บริหารยอดเยี่ยมท่ีสุดแห่งยุคคนหนึ่ง ถือเป็นตำ�นานของบริษัท
โคคาโคลาตลอดกาล คโี อหก์ ลา่ วเลา่ ไวใ้ นหนงั สอื ของเขาในเหตกุ ารณ์
หนงึ่ ทบี่ รษิ ทั โคคาโคลาทำ�ผดิ พลาดไวร้ า้ ยแรง แตโ่ ชคดที เี่ ขายอมรบั วา่
มนั ผิดพลาดและแก้ไขได้ทนั นัน่ กค็ อื เรอื่ งโปรเจค็ ต์ “นิวโคก้ ”

60

61

ครง้ั หนงึ่ ทมี ทป่ี รกึ ษาของบรษิ ทั โคคาโคลาไดเ้ ลอื กโครงการ “นวิ
โคก้ ” ขนึ้ มาใหท้ างบรษิ ทั พจิ ารณา โดยทป่ี รกึ ษา ผเู้ ชยี่ วชาญ และทมี
นักวิจัยตลาดที่ได้ทดสอบรสชาติจำ�นวนนับครั้งไม่ถ้วนในสหรัฐฯ
ได้แสดงใหเ้ หน็ ว่า ถึงเวลาแล้วทจ่ี ะต้องเปล่ียนไปท�ำ อะไรใหม่ๆ ดว้ ย
การทำ�โคก้ สูตรใหมไ่ ดแ้ ล้ว
โดนลั ด์ คโี อหแ์ ละโรแบรโ์ ต้ กอยซเู อตา้ ซง่ึ เปน็ ผบู้ รหิ ารในเวลานนั้
ก็หลงเชื่อคำ�ท่ีปรึกษาสนับสนุนโครงการเพราะคำ�พูดที่ว่าการเปลี่ยน
สูตรใหม่จะท�ำ ใหโ้ ค้กเดนิ ก้าวล้�ำ คู่แข่ง
ตัวอย่างนิวโค้กถูกคลอดออกมาหลังผ่านการทดสอบอีกหลาย
ครง้ั ผา่ นผู้เช่ยี วชาญหลายคน มีผลวิจยั กลมุ่ ย่อย การทดสอบทางการ
ตลาดและการสุ่มตัวอย่างซึ่งทำ�ให้น่าเชื่อเหลือเกินว่า ก้าวน้ีเป็นก้าว
สำ�คัญในการเปล่ียนแปลงโดยแท้จริง แม้โรแบร์โต้กับโดนัลด์จะถูก
ปลูกฝังมาว่าอย่าไปแตะต้องสูตรที่เป็นมรดกตกทอด แต่แนวคิดใหม่
กเ็ ย้ายวนใจเหลือเกิน
กระแสนวิ โคก้ เรม่ิ แพรห่ ลายจนกลายเปน็ กระแสน�ำ้ แรงทไ่ี มม่ ใี คร
อยากเขา้ ไปชกั ใบใหเ้ รอื เสยี ซง่ึ แมโ้ รแบรโ์ ตแ้ ละโดนลั ดจ์ ะสงวนทา่ ทไี ว้
กอ่ นเพราะปรชั ญาดง้ั เดมิ วา่ จะไมเ่ ปลย่ี นสตู ร แตเ่ มอ่ื ทานกระแสไมไ่ หว
กต็ อ้ งไหลตามน�้ำ ทกุ คนเชอ่ื วา่ นวิ โคก้ จะสรา้ งอนาคตใหมไ่ ดพ้ รอ้ มกบั
ความหวังมากมายมหาศาล
และแล้วนิวโค้กก็ตกเปน็ กระแสโด่งดงั ไปทั่วโลก!

Jack Ma

Billionaire From Alibaba.com

Jack Ma

คนธรรมดาท่ีกลายเปน็ มหาเศรษฐโี ลกในพรบิ ตา

แต่ทว่าผลลัพธ์ในด้านลบกลับมามากกว่าด้านบวก เริ่มมีคน
โทรศัพท์กระหน่ำ�เข้ามาต่อว่าสำ�นักงานจนสายแทบไหม้ เพียงไม่ก่ี
สปั ดาห์โคคาโคลาตอ้ งเผชญิ กับปรมิ าณสายโทรศพั ท์ จดหมายดา่ กว่า
4 แสนฉบบั สายอกี เปน็ ลา้ นๆ สาย ซงึ่ ทง้ั หมดเปน็ ค�ำ ดา่ ไมม่ ชี มปนเลย
แม้แต่สักคำ�เดียว แต่ผู้เชี่ยวชาญท่ีปรึกษาดันคิดว่าเป็น “เสียงนก
เสยี งกา”
จดหมายฉบับหนึง่ เขยี นถงึ โรแบรโ์ ต้และโดนัลดด์ ้วยค�ำ พดู ท่ีว่า
“ท่านสุภาพบุรษุ ท่เี คารพท้ังสองท่าน ผมละ่ อยากจะได้ลายเซ็น
ของท่านไว้สักหน่อยในฐานะที่เป็นลายเซ็นของผู้ที่โง่เขลาท่ีสุดใน
ประวตั ศิ าสตรข์ องสหรัฐอเมริกา”
กระแสต่อต้านนิวโค้กยังไม่หยุดแค่นั้น แม้แต่เมืองที่จัดว่าห่าง
ไกลอย่างซแี อตเทลิ ยงั มีการปลกุ ระดมคนกว่า 5,000 คนเพื่อตอ่ ต้าน
นิวโค้ก พิธีกรรายการชื่อดังอย่างจอห์นนี่ คาร์สันยังกล่าวติดตลก
แดกดนั ในรายการทูไนทโ์ ชวว์ ่า
“ขณะน้ีขนมทวิงกีส์ก็มีแผนท่ีจะปรับสูตรใหม่โดยเพิ่มไส้ผักโขม
เขา้ ไปเชน่ กัน”
บรรดาผู้ทำ�ธุรกิจบรรจุขวดให้โค้กต่างก็บอกกล่าวเป็นเสียง
เดียวกันว่า พวกเขาไม่กล้าออกไปเล่นกอล์ฟท่สี โมสรเพราะกลัวเจอดี
กบั กลมุ่ ตอ่ ตา้ น พนกั งานขายกไ็ มก่ ลา้ ไปพบผคู้ า้ ปลกี และผคู้ า้ สง่ เพราะ
กลัวโดนด่า อีกทั้งผู้คนมากมายพากันซ้ือโค้กสูตรเดิมมากักตุนไว้จน
กระแสลกุ ลามไปทั่วประเทศ
แต่บรรดาที่ปรึกษาและนักวิจัยตลาดก็ยังทำ�หูทวนลมเช่นเดิม
และมองแบบเดิมว่า “เสยี งนกเสียงกา อกี หน่อยกเ็ งยี บไปเอง” พรอ้ ม
กบั ประโยคคลาสสิกกรอกหูผู้บรหิ ารวา่

62

63

“มันต้องใช้เวลาสักระยะเพราะคนเรามักจะติดของเดิมเสมอ
ตามหลกั จิตวทิ ยา”
คร้ังหน่ึงโดนัลด์ คีโอห์ได้ไปนั่งรับประทานอาหารกับโรแบร์โต้
พรอ้ มกับภรรยาทร่ี ้านอาหารเล็กๆ แหง่ หนงึ่ เจา้ ของร้านซง่ึ ร้วู ่านค่ี ือ
ผู้บริหารของโค้กจึงได้เดินตรงมาที่โต๊ะแล้วนั่งลงทันที ในมือเขาถือ
ตะกร้าสวยๆ แบบท่ใี สไ่ วนพ์ รอ้ มกับผา้ ก�ำ มะหยีส่ ีแดง พอเปดิ ผ้าออก
เท่านั้นก็กลายเป็นโค้กแบบออริจินลั
“น่ีเป็นโค้กของจริงครับ” เจ้าของร้านซ่ึงพูดอังกฤษได้นิดๆ
หนอ่ ยๆ และพยายามน�ำ เสนอโคก้ ออรจิ นิ ลั ใหด้ เู หมอื นไวนห์ ายากอายุ
100 ปี
เหตกุ ารณน์ ท้ี �ำ ใหโ้ ดนลั ดแ์ ละโรแบรโ์ ตเ้ รมิ่ คดิ วา่ นไี่ มใ่ ชเ่ รอ่ื งเลก็ ๆ
อีกต่อไปกับโปรเจ็คต์นิวโค้กและเป็นเร่ืองท่ีรอไม่ได้ด้วยท่ีจะให้มันซา
ไปเอง
ย่ิงไปกว่าน้ันโดนัลด์ได้เจอกับคุณยายคนหนึ่งซึ่งกำ�ลังสะอื้นไห้
ว่า “เธอพรากโค้กไปจากฉัน”
“คณุ ยายดื่มโค้กครั้งสดุ ทา้ ยเมื่อไรกนั ครบั ” โดนลั ดถ์ ามทันที
“ประมาณย่ีสบิ ปี ออ้ ! สามสบิ ปีแลว้ ล่ะมง้ั ” เธอตอบ
“แล้วท�ำ ไมคณุ ยายจึงเสียใจมากนกั ” โดนัลด์ยังงงไม่หาย
“เธอก�ำ ลงั เล่นตลกกับความทรงจ�ำ วัยสาวของฉนั นะ หยุดเดย๋ี ว
นเี้ ลย เธอไม่รเู้ หรอว่าโคก้ มีความหมายกบั ฉันแคไ่ หน”
โดนลั ดแ์ ละโรแบรโ์ ตต้ าสวา่ งทนั ที นไี่ มใ่ ชป่ ญั หาเรอื่ งรสชาตหิ รอื
วธิ ที �ำ การตลาดอกี แลว้ แตม่ นั เปน็ ความรสู้ กึ ของคนสว่ นใหญ่ เปน็ เรอื่ ง
จติ ใจ

Jack Ma

Billionaire From Alibaba.com

Jack Ma

คนธรรมดาที่กลายเป็นมหาเศรษฐีโลกในพรบิ ตา

มนั ไมใ่ ชค่ วามเปน็ โคก้ ทถี่ กู ก�ำ หนดโดยใคร ไมว่ า่ จะเปน็ ผบู้ รหิ าร
หรือทป่ี รึกษา แต่เปน็ ส่งิ ทีฝ่ งั แนน่ ในจิตใจคนมากกวา่ โคก้ เปน็ สินค้า
ระดบั วฒั นธรรมทแ่ี พรก่ ระจายไปทวั่ โลกแลว้ ความเปน็ โคก้ แมจ้ ะไดร้ บั
นยิ ามที่ตา่ งกนั ไปแตส่ ดุ ทา้ ยมนั ก็คอื “สิ่งเดียวกัน”
ขอ้ สรปุ ของโดนลั ดก์ ค็ อื นวิ โคก้ ไมม่ ที างแจง้ เกดิ ไดแ้ น่ ไมว่ า่ จะมี
การทุ่มทุนสร้างแค่ไหน ผู้บริโภคของอเมริกาประกาศชัดแล้วว่าโค้ก
ไม่ใช่สินค้าของบริษัทโคคาโคลาแต่เป็นสินค้าของคนอเมริกันทุกคน
และอาจจะเป็นของทุกคนในโลกในบี้ ผู้บริโภคต้องการมันคืนซ่ึงใน
ทีส่ ุดทีมบรหิ ารกเ็ ห็นดว้ ย
และเพอ่ื เปน็ การระงบั กระแสนวิ โคก้ โดนลั ดต์ ดั สนิ ใจแถลงการณ์
ผา่ นทวี วี า่ จะมกี ารน�ำ โคก้ สตู รดง้ั เดมิ มาใชต้ อ่ ไปภายใตช้ อื่ “โคคาโคลา
คลาสสกิ ” ซง่ึ แมแ้ ตซ่ รี สี ย์ อดฮติ ในเวลานน้ั หลายเรอ่ื งกต็ อ้ งหลกี ทางให้
แถลงการณน์ ี้ และสถานีโทรทศั น์ทกุ ช่องก็แพร่ภาพเชน่ กนั
โคคาโคลาต้องโกลาหลอีกรอบเรื่องจดหมายและโทรศัพท์ท่ี
ประดงั เขา้ มา แตค่ ราวน้ีตรงกนั ขา้ มกบั คราวที่แลว้ เพราะมแี ต่เสยี ง
ช่ืนชม คำ�ขอบคุณ โค้กปล่อยให้ผู้บริโภคเป็นฝ่ายชนะและยอดขาย
โค้กคลาสสิกก็พุ่งทะยานสุดๆ เป็นเรื่องดีที่สุดท่ีโดนัลด์ คีโอห์และ
โรแบร์โต้พบว่าทำ�ถูกแล้วที่ไม่ได้ก้าวถลำ�ตามที่ปรึกษาไปมากกว่าน้ัน
และกลับตวั ได้ทันดว้ ยการยอมรบั ขอ้ ผิดพลาด

64

65

11. จะยิ่งใหญห่ รอื จะกลับบา้ น (Go Big or Go
home)
คำ�คำ�น้ีแจ็ค หม่าให้นิยามได้อย่างเยี่ยมยอด คำ�ไม่ก่ีคำ�แต่
กระชากหัวใจมากในความหมายวา่ คณุ ต้องตัดสนิ ชีวติ ของคุณเลยว่า
คณุ จะเดนิ เสน้ ทางไหน ระหวา่ งจะเดนิ ไปสคู่ วามยง่ิ ใหญห่ รอื จะยอมแพ้
หนั หลงั กลับบา้ นไป
การจะประสบความสำ�เร็จก็คือ “อย่ายอมแพ้” เพราะความ
ฝันของคนเราน้ัน เจ้าของความฝันเป็นผู้รับผิดชอบและจะมีชีวิตอยู่
ในแบบที่ฝันหรือเป็นแค่ฝันค้าง ก็ข้ึนอยู่กับว่าจะล้มเลิกไปก่อนหรือ
ยอมแพก้ ่อนหรอื เปล่า
แจค็ หม่ากลา่ วถงึ 4 เหตผุ ลท่ีคนเรามัก “ยอมแพ”้ ในชวี ติ
ไปกอ่ นจะประสบความสำ�เร็จวา่
1. คดิ อะไรแคบเกนิ ไป
ความคดิ แคบๆ กค็ อื การมองอะไรเพยี งแคจ่ งั หวะตรงหนา้ หรอื
การมองสน้ั ๆ กบั สง่ิ ทเี่ หน็ ไมย่ อมมองออกไปถงึ อนาคตขา้ งหนา้ วา่ สงิ่ ที่
ท�ำ อยจู่ ะมโี อกาสเตบิ โตขนึ้ ไดอ้ กี มาก มองเพยี งแคต่ วั เองเทา่ นนั้ ซงึ่ ใน
ตวั อยา่ งของความลม้ เหลวกม็ ใี หเ้ หน็ มากมายส�ำ หรบั การคดิ อะไรแคบๆ
จะขอยกตวั อย่างเสริมเพอื่ ให้เห็นภาพมากขนึ้ ในสิง่ ทเี่ ขาพดู ถึง
บรษิ ัท มอนโกเมอรี่ วอร์ด ซงึ่ เปน็ บริษัทผูบ้ กุ เบิกและผู้น�ำ รายสำ�คญั
ของอตุ สาหกรรมขายสนิ คา้ แคต็ ตาลอ็ ก หรอื แบบทคี่ นไทยเรารจู้ กั อยา่ ง
Friday ในบา้ นเรา ซึ่ง “ซีเวลล์ เอเวอร”ี่ ท่เี ปน็ ผู้บรหิ ารน้ันเป็นคนท่ี
นา่ สงสารทีม่ องอะไรแคบเกนิ ไปจนมอนโกเมอรี่ตอ้ งถงึ จุดจบ

Jack Ma

Billionaire From Alibaba.com

Jack Ma

คนธรรมดาทีก่ ลายเป็นมหาเศรษฐโี ลกในพรบิ ตา

ซีเวลล์ เอเวอรเ่ี คยเป็นบคุ คลส�ำ คญั ของบริษทั แห่งน้ีซึง่ เขาพลกิ
สถานการณท์ ยี่ �ำ่ แยข่ องมอนโกเมอรไี่ ดใ้ นชว่ งทเ่ี ศรษฐกจิ ตกต�ำ่ ครง้ั ใหญ่
ดว้ ยการปรบั ลดกจิ การ ขณะทรี่ ายอน่ื ๆ พยายามขยายกจิ การแตเ่ พราะ
แนวคิดในยคุ เศรษฐกจิ ตกตำ�่ ทีผ่ า่ นมามนั ครอบงำ�จิตใจเขา ซีเวลล์จึง
ไดช้ อ่ื วา่ “ผหู้ มน่ หมอง” เพราะกลวั วา่ บรษิ ทั จะลม้ ละลายอยตู่ ลอดเวลา
หลงั สงครามโลกครง้ั ทส่ี อง เปน็ ชว่ งทบ่ี า้ นเมอื งทกุ ประเทศก�ำ ลงั
มกี ารปรบั ปรงุ พฒั นา ครวั เรอื นกเ็ กดิ ขน้ึ ใหมม่ ากมาย แตเ่ ขากลบั มอง
ตัวเองและบริษัทอย่างคับแคบ เขาปฏิเสธเลยว่าไม่มีโอกาสทำ�เงิน
โดยไมย่ อมลงทุนอะไรใหม่ๆ เพ่ิมทงั้ ส้นิ ท้งั ที่สงั คมอเมริกันเตบิ โตข้ึน
และรำ่�รวยขน้ึ เรอ่ื ยๆ
หลังสงครามโลกสิ้นสุดได้ 10 ปี (1955) บริษัทคู่แข่งของ
มอนโกเมอร่อี ย่าง “เซยี รส์ ” มียอดขายสนิ ค้าสง่ ตามบา้ นมากขนึ้ เปน็
2 เทา่ ขณะทมี่ อนโกเมอร่ีลดลง 10 เปอรเ์ ซ็นตแ์ ละก็เรม่ิ ตกต่ำ�ลงไป
เรอ่ื ยๆ
ปัจจุบันมอนโกเมอรี่ก็ต้องปิดตัวลงไปพร้อมๆ กับชีวิตท่ี
หมน่ หมองของซเี วลล์ ซงึ่ โดยปกตเิ ขากเ็ ปน็ คนทม่ี กั จะไลค่ นทพี่ ยายาม
เตอื นสตเิ ขาออกอยเู่ รอ่ื ยไป จงึ ไมแ่ ปลกใจทบ่ี รษิ ทั ใหญอ่ ยา่ งมอนโกเมอรี่
ตอ้ งพบจดุ จบเพราะวิสยั ทศั น์ทแี่ คบเกินไปของผบู้ ริหาร
ถา้ แจค็ หม่ามีความคดิ แคบๆ แบบทซ่ี เี วลล์เอเวอร่เี ปน็ ปา่ นนี้
โลกก็คงไม่มีใครรู้จัก แจ็ค หม่าผู้รำ่�รวยท่ีสุดในประเทศจีนอย่างใน
ปัจจุบนั น้ีแน่นอน

66

67

2. ไมเ่ ห็นคา่ ของโอกาสท่ีอยู่ตรงหน้า
สามส่งิ ท่ไี มส่ ามารถเรยี กคนื ได้ก็คอื คำ�พดู เวลา และโอกาส
ซงึ่ โอกาสนนั้ เปน็ สงิ่ ทล่ี ำ้�คา่ มากทสี่ ดุ ในชวี ติ คนเรา เปน็ เรอื่ งนา่ เสยี ดาย
มากๆ ถา้ เราเจอเพอ่ื นดแี ลว้ ไมไ่ ดค้ บหา เจอครดู แี ลว้ ไมไ่ ดม้ โี อกาสเรยี น
และเจอโอกาสดีแล้วไมไ่ ด้ควา้ เอาไว้
ครั้งแรกทีแ่ จค็ หม่าเห็นโอกาสในการท�ำ ธรุ กจิ E-commerce
แมว้ า่ เขาจะไมม่ คี วามรอู้ ะไรมากพอกบั เรอื่ งคอมพวิ เตอร์ แตเ่ ขากค็ วา้
เอาไวก้ อ่ นแลว้ ลงมอื ท�ำ แม้ในโอกาสส�ำ คัญๆ ในการเจรจาธุรกิจทีม่ ี
โอกาสพดู คุยกันในห้องน�ำ้ เล็กๆ เขาก็ยังทำ�ใหม้ าซาโยชิ ซันลงทุนใน
ระดับพนั ลา้ นเหรยี ญได้ นน่ั หมายความว่า
โอกาสแมจ้ ะมีเพยี งแค่ 1 จาก 100 แตน่ ่ันหมาย
ถึงยังมีช่องให้ได้ลองทำ�และกอ็ าจจะได้ผลด้วย!
เพราะไม่มีใครรับประกันได้ว่าการพูดคุยในห้องหรูระดับวีไอพี
หรือร้านอาหารช้ันเย่ียมจะการันตีความสำ�เร็จได้ ดังนั้นเม่ือมีโอกาส
แล้วต้องรูจ้ ักคว้าไว้ หรือรีบทำ�อะไรสกั อยา่ งเมื่อมนั มาถงึ
มีบริษัทใหญ่มากมายท่ีเคยท้ิงโอกาสที่มีอยู่ตรงหน้าจนพลาด
โอกาสแห่งความยงิ่ ใหญ่ไปอยา่ งนา่ เสยี ดาย
ตวั อยา่ งของบรษิ ทั ใหญท่ ไี่ มย่ อมควา้ โอกาสเดนิ หนา้ ในเวลาทค่ี วร
จะทำ�ในโลกธรุ กิจมีตัวอยา่ งเรือ่ งของบริษทั Xerox ซ่ึงบริษัทนป้ี ระสบ
ความส�ำ เร็จและล้มเหลวมาพอๆ กัน
ในปีค.ศ. 1906 เปน็ ยุคทบี่ รษิ ัท Xerox ใช้ชือ่ ว่า “ฮาลอยด์”
ซ่ึงประสบความสำ�เร็จในการผลิตกระดาษอัดรูปท่ีเมืองโรเชสเตอร์ใน
นวิ ยอร์กมานานกวา่ 41 ปี

Jack Ma

Billionaire From Alibaba.com

Jack Ma

คนธรรมดาทีก่ ลายเปน็ มหาเศรษฐโี ลกในพรบิ ตา

หลังจบสงครามโลกครัง้ ท่ี 2 ได้ 2 ปี (1947) Xerox เลอื กที่
จะเสย่ี งครงั้ ใหญก่ บั แนวคดิ ของวศิ วกรบรษิ ทั ทห่ี นั มาใชว้ ธิ ี “ถา่ ยเอกสาร
โดยใช้ประจุไฟฟ้า” ซ่ึงในเวลานั้นนิยมใช้การก๊อบป้ีด้วยกระดาษ
คาร์บอน แนวคิดของวิศวกรคนดังกล่าวช่ือ “เชสเตอร์ คาร์ลสัน”
ถกู ปฏเิ สธหลายปจี ากหลายบรษิ ทั ซ่ึงบริษัทใหญๆ่ ทป่ี ฏิเสธแนวคิดน้ี
กม็ ที งั้ ไอบเี อม็ และเจนเนอรลั อเิ ลก็ ทรคิ ดว้ ยการไมใ่ สใ่ จอะไรเลยกบั
แนวคดิ ของเชสเตอร์ คาร์ลสัน
สดุ ทา้ ยนายคารล์ สนั จงึ ไปท�ำ สญั ญากบั สถาบนั ทชี่ อ่ื “แบทเทลล์
เมมโมเรยี ล” ในเมอื งโคลมั บสั โอไฮโอ เพอ่ื ใหส้ ถาบนั วจิ ยั ชว่ ยปรบั แตง่
ส่ิงประดิษฐ์ของเขา และฝ่ายการตลาดของบริษัทฮาลอยด์ไปพบ
สิ่งประดิษฐ์น้ีเข้าจึงได้พัฒนาให้กลายเป็นเคร่ืองถ่ายเอกสาร ซ่ึง
ศาสตราจารย์สาขาภาษาคลาสสิกคนหน่ึงในมหาวิทยาลัยโอไฮโอ
ให้ช่ือกระบวนการถ่ายเอกสารว่า “Xerography”
ต่อมาบริษัทฮาลอยด์ได้เปลี่ยนชื่อเป็น “ฮาลอยด์-ซีร็อกซ์”
แรกๆ บริษัทซีร็อกซ์ยังเล็กและไม่มีอะไรน่าสนใจมากนัก บริษัทได้
คิดคน้ พัฒนาเคร่ืองถา่ ยเอกสารท่มี ีประสทิ ธภิ าพขึน้ มาเรือ่ ยๆ
9 ปใี ห้หลัง (1958) บรษิ ัทซรี ็อกซเ์ ริ่มผลติ เคร่อื งถา่ ยเอกสาร
ออกมาแบบอตั โนมตั ิเปน็ เครือ่ งแรกของโลก ซ่งึ เปิดตัวในปีค.ศ. 1959
ช่ือ “Xerox 914” ท�ำ ใหก้ ระดาษคาร์บอนทใี่ ชก้ นั ในส�ำ นกั งานกลาย
เป็นของล้าสมัยทันที และคำ�ว่าซีร็อกซ์ก็กลายเป็นภาษาท่ีนิยมใช้กัน
เปน็ ค�ำ กริยาไปเลยว่า “ไปถ่ายเอกสารมา”

68

69

ซรี อ็ กซป์ ระสบความส�ำ เรจ็ ในการขายเครอื่ งถา่ ยเอกสารรนุ่ 914
ไปกวา่ 2 แสนเครอื่ ง ระหวา่ งปคี .ศ. 1959-1976 ซงึ่ เครอ่ื งถา่ ยเอกสาร
เครื่องแรกร่นุ แรกของโลกถูกเก็บไว้ท่พี ิพิธภัณฑส์ มธิ โซเนียนเลยทีเดยี ว
เพราะความที่ซีร็อกซ์กล้าเสี่ยงเลยทำ�ให้บริษัทประสบความ
ส�ำ เรจ็ เตบิ โตมรี ายไดก้ วา่ 1 พนั ลา้ นดอลลารส์ หรฐั ฯ ในเวลาไมถ่ งึ 20 ปี
แต่ด้วยความสำ�เร็จนี้ทำ�ให้ซีร็อกซ์ไม่กล้าที่จะเสี่ยงอะไรใหม่ๆ อีก
พดู งา่ ยๆ คือไมก่ ล้าทำ�อะไรกบั สง่ิ ประดิษฐ์ของตัวเองอกี เลย
แม้จะได้ช่ือว่าประสบความสำ�เร็จและรำ่�รวยกันไปแล้ว แต่
หนทางเดยี วทจ่ี ะเตบิ โตไดข้ องซรี อ็ กซก์ ค็ อื การขายเครอ่ื งถา่ ยเอกสาร
ร่นุ ใหม่ให้ไดม้ ากขึ้นเรื่อยๆ เพยี งอย่างเดียว
ในปีพ.ศ. 1990 ซีร็อกซ์ก็ต้องเสียตำ�แหน่งผู้นำ�ในด้านตลาด
เครอ่ื งถา่ ยเอกสารไป ตามดว้ ยการประกาศปลดพนกั งานครง้ั ใหญ่ และ
ในปคี .ศ. 2002 กถ็ กู คณะกรรมการก�ำ กบั หลกั ทรพั ยแ์ ละตลาดหลกั ทรพั ย์
ตั้งข้อหาในการตกแต่งตัวเลขทางบัญชี ผู้บริหารหลายคนโดนข้อหา
ปัน่ ห้นุ
ความล้มเหลวของซีร็อกซ์เป็นบทเรียนสำ�คัญของวงการธุรกิจ
แนวคิดสมัยใหม่มาก เพราะเขาติดกับความสำ�เร็จที่เคยสร้างเอาไว้
จากสินค้าเพียงตัวเดียว เลิกคิดพัฒนาและเสี่ยงคว้าโอกาสกับอะไร
ใหมๆ่ ทัง้ ท่โี อกาสทองในความสำ�เรจ็ อยู่ในมือแล้ว
สิง่ ทซี่ ีรอ็ กซล์ มื ไปสนทิ ก็คอื
“ถา้ หากเราตอ้ งการสรา้ งผลก�ำ ไรในระยะยาวแลว้
เราตอ้ งสรา้ งอะไรใหม่ๆ ในระยะสั้นอยูเ่ สมอ”

Jack Ma

Billionaire From Alibaba.com

Jack Ma

คนธรรมดาท่ีกลายเปน็ มหาเศรษฐโี ลกในพรบิ ตา

อกี ตวั อยา่ งหนง่ึ กค็ อื “บลิ เลยี ร”์ ทพ่ี ลาดโอกาสทองของตวั เอง
ไปอย่างนา่ เสยี ดาย
บลิ เลยี ร์ เปน็ ผปู้ ระดษิ ฐค์ ดิ คน้ เรอื่ งวทิ ยตุ ดิ รถยนตข์ น้ึ มาครง้ั แรก
โดยที่คนรอบๆ ข้างเขาต่างรุมต่อว่าในความคิดอันบรรเจิดของเขา
มากมาย ซง่ึ ทกุ คนตา่ งความเหน็ ทม่ี องไปทางเดยี วกนั กค็ อื “มนั เปน็ ไป
ไม่ไดเ้ ลยทีผ่ ูค้ นจะตดิ วิทยุไว้ในรถ เพราะมันจะท�ำ ให้คนขบั เสียสมาธิ
ได”้
เมื่อบลิ เลียรโ์ ดนถล่มหนักเข้า เขาก็กลัวจนตงั้ ตวั ไม่ตดิ เขา
ยอมขายความคดิ นใ้ี หก้ บั บรษิ ทั กลั วนิ แมนแู ฟคเตอรไ์ ป ซงึ่ กลบั กลาย
เป็นเรื่องดีของกัลวินที่เอาไปพัฒนาต่อยอดจนร่ำ�รวยแล้วก็เปลี่ยนช่ือ
เป็น “โมโตโรลา” บริษทั ยักษใ์ หญบ่ ริษทั ทีเ่ คยเป็นเจ้าพอ่ โทรศัพท์มือ
ถอื มายุคหนึ่ง
ถ้าอเลก็ ซานเดอร์ เกรแฮม เบลล์ ผ้ปู ระดิษฐ์โทรศพั ทใ์ นอดีต
รู้ว่าทุกวันน้ีมีคนบนโลกใช้โทรศัพท์อยู่ตลอดเวลาไม่เว้นแต่วินาทีเดียว
เขาคงดีใจท่สี ุด เพราะตอนท่เี ขาเพ่งิ ทดลองโทรศัพท์ข้ามแม่น�ำ้ ส�ำ เรจ็
ใหมๆ่ เมอื่ รอ้ ยกวา่ ปกี อ่ น นายกเทศมนตรใี หส้ มั ภาษณน์ กั ขา่ วดแู คลน
ส่ิงประดิษฐ์ของเบลล์ว่า “ของเล่นอันน้ีมันก็ดีอยู่หรอก แต่มันจะใช้
ท�ำ อะไรได”้
น่าเสียดายที่บิล เลียร์กลัวมากไปจนไม่กล้าคว้าโอกาส ไม่
อยา่ งน้นั เขาก็คงร่ำ�รวยเปน็ มหาเศรษฐไี ปแล้ว
แลว้ โอกาสแหง่ ความส�ำ เรจ็ ของแจค็ หมา่ นน้ั หมายถงึ อะไร?

70

71

เขาให้นิยามของโอกาสว่า
“เป็นสิ่งท่ีคนท่ัวไปหรือคนจำ�นวนมากมองไม่เห็น
ไมค่ ดิ จะทำ� นนั่ แหละคือโอกาสท่ีแท้จรงิ ”
เขากล่าวอกี วา่
“ถ้าหากมีข้อเสนอหน่ึงยื่นมาให้เรา แล้วคน
ส่วนใหญ่ (มากกวา่ 90%) ตอบว่าข้อเสนอน้มี นั ‘ใช’่
ผมก็จะทงิ้ ข้อเสนอน้นั ลงถงั ขยะในทนั ที
เหตผุ ลงา่ ยนดิ เดยี วคอื ถา้ หากมคี นมากมายทคี่ ดิ วา่
ข้อเสนอน้ีดี ย่อมแสดงว่าต้องมีคนอีกเยอะเช่นกันท่ี
ก�ำ ลงั ทำ�งานนอ้ี ยู่ และโอกาสนัน้ มนั ก็ไมไ่ ดเ้ ป็นของเรา
แล้ว”
นักธุรกิจอีกคนที่พอจะเป็นตัวอย่างในเร่ืองการมองเห็นโอกาส
ท่คี นอ่ืนไม่เหน็ กค็ อื “เรย์ ครอ็ ก” ผู้ปลกุ ปั้นใหแ้ มคโดนลั ด์มชี ือ่ เสียง
กระห่ึมโลกไดใ้ นทุกวันน้ี
เรย์ ครอ็ ก แต่เดิมมีอาชีพเป็นเซลสแ์ มนขายเครื่องผสมนมป่นั
โดยเขาต้องเดินทางไปท่ัวประเทศสหรัฐอเมริกาเพ่ือเสนอขายเคร่ือง
ผสมนมปน่ั ไปตามร้านอาหารและรา้ นกาแฟต่างๆ
ในขณะเดียวกันเขาก็คอยสังเกตการณ์ดำ�เนินกิจการของร้าน
เหล่าน้ี และสิ่งท่ีเขาพบก็คือร้านอาหารหลายร้านมีการจัดการท่ีแย่
มากจึงท�ำ ให้กิจการของรา้ นเหลา่ น้นั ไมค่ อ่ ยดีนัก
อาชีพการเป็นเซลส์แมนน้ีเองที่ทำ�ให้เขารู้จักสองพ่ีน้อง
แห่งตระกูลแมคโดนัลด์ คือ “ด๊ิก และแม็ค” ซึ่งได้เปิดร้านอาหาร
“แมคโดนลั ด”์ ท่ีเมืองซานเบอร์นารด์ ิโน ในมลรฐั แคลฟิ อรเ์ นยี

Jack Ma

Billionaire From Alibaba.com

Jack Ma

คนธรรมดาที่กลายเป็นมหาเศรษฐีโลกในพริบตา

ร้านแมคโดนัลด์นี้ก็ขายดิบขายดีเป็นเทน้ำ�เทท่าจนต้องขยาย
สาขาไปอีกถึง 4 สาขาในปีค.ศ. 1953 จุดแรกเรม่ิ ของแมคโดนัลด์ใน
ขณะน้นั จะเป็นบริการแบบ Drive Trough คือขับรถเข้าไปซอ้ื ทีช่ อ่ ง
สัง่ อาหาร ซง่ึ สอดคลอ้ งกบั วิถีชวี ติ แบบอเมรกิ นั ในเวลานนั้ จึงไม่ตอ้ ง
ใชพ้ ้นื ทรี่ า้ นขนาดใหญ่มาก แตเ่ น้นที่วธิ กี ารผลติ ทร่ี วดเรว็
รา้ นของสองพี่น้องแมคโดนลั ด์ นอกจากจะขายแฮมเบอร์เกอร์
และเฟรนชฟ์ รายสแ์ ลว้ กย็ งั ขายนมปนั่ อกี ดว้ ย ดงั นนั้ เรย์ ครอ็ กจงึ ตอ้ งมา
รู้จักพ่ีน้องคู่น้ีในฐานะที่เขาเป็นเซลส์แมนขายเคร่ืองผสมนมปั่นเป็น
ครง้ั แรกเมือ่ ปคี .ศ. 1954 โดยสองพ่ีนอ้ งได้สง่ั ซอ้ื เคร่อื งปัน่ จากเขาเปน็
จ�ำ นวน 8 เครอ่ื ง ทง้ั ๆ ทแ่ี ตล่ ะเครอื่ งนนั้ กส็ ามารถท�ำ มลิ คเ์ ชคไดพ้ รอ้ มๆ
กัน ทีละ 5 แกว้ อยูแ่ ลว้ แสดงว่ารา้ นนีต้ ้องทำ�มิลค์เชคพรอ้ มๆ กัน
ไดใ้ นเวลาเดยี วถึง 40 แก้ว
เรย์ ครอ็ กรูส้ กึ ว่าร้านน้ตี ้องขายดีแน่ๆ และเขารูส้ กึ ประทบั ใจ
กับระบบความรวดเร็วในการให้บริการของสองพี่น้องแมคโดนัลด์มาก
ท้ังๆ ที่อาหารกเ็ ปน็ เมนูพ้ืนๆ ราคาถกู แตค่ วามพิเศษอย่ตู รงทีร่ ้าน
ของสองพนี่ อ้ งนส้ี ามารถเสริ ฟ์ อาหารใหแ้ กล่ กู คา้ เปน็ จ�ำ นวนมากภายใน
เวลาอันรวดเร็ว
อกี ทงั้ อาหารทกุ ชน้ิ ลว้ นแตม่ คี ณุ ภาพและรสชาตอิ รอ่ ยเหมอื นกนั
หมด จงึ ท�ำ ใหม้ ลี กู คา้ มากมายมากนิ อาหารในรา้ นนี้ เพราะสง่ิ ทเ่ี ขาพบ
ก็คือร้านที่เต็มไปด้วยผู้คนในท้องถิ่นพากันมาซื้อแฮมเบอร์เกอร์ท่ีร้าน
เลก็ ๆ แต่บรกิ ารไดอ้ ย่างรวดเรว็
เขามองเห็นลู่ทางอันสดใสในการขายเครื่องผสมนมปั่นเขาเช่ือ
ว่าเขาสามารถขายเคร่ืองผสมนมป่ันนี้ได้มากขึ้นตามจำ�นวนการเปิด
ร้านแมคโดนัลด์สาขาใหม่ๆ ท่ีเปิดเพ่ิมมากขึ้นเร่ือยๆ เขาจึงแนะนำ�
ใหส้ องพนี่ อ้ งเปดิ สาขาของร้านแมคโดนลั ด์ใหไ้ ดท้ ัว่ ประเทศ

72

73

แต่สองพี่น้องแมคโดนัลด์ไม่เห็นโอกาสที่จะขยายกิจการออกไป
เพราะไม่อยากรับภาระหนักในการขยายกิจการ เนื่องจากท่ีเปิด
สาขาไว้สามแห่งก็มีรายได้สบายๆ พอเลี้ยงตัวอยู่แล้ว แต่ด้วยความ
ทะเยอทะยานอยากประสบความสำ�เรจ็ ยงิ่ ขนึ้ บวกกบั วสิ ยั ทศั นใ์ นการ
เป็นนักขาย เรย์ คร็อกจึงขอร่วมลงทุนเป็นหุ้นส่วนกับสองพี่น้อง
แมคโดนลั ดเ์ พื่อเขา้ มาบริหารงานและเปดิ ร้านแมคโดนัลดส์ าขาใหมๆ่
เขาได้ยื่นขอเสนอว่าขอให้สองพ่ีน้องยินยอมให้เขาเปิดสาขา
ของร้านแมคโดนัลด์ในรัฐอื่นๆ ท่ีไม่ใช่ท่ีต้ังของร้านแม่ที่เปิดแล้วใน
แคลิฟอร์เนยี และอริโซน่า และสองพนี่ ้องตอ้ งยินยอมใหเ้ ขาเปน็ ผูท้ ไ่ี ด้
รับสิทธ์ิในการเปิดสาขาอื่นเป็นคนแรก ซึ่งเขาจะจ่ายค่าตอบแทนใน
การเปิดสาขาเปน็ เงิน 0.5% ของรายได้ทั้งหมดใหแ้ กส่ องพน่ี ้อง โดย
เขาจะได้รบั ส่วนแบ่งจำ�นวน 1.4% ของรายรับจากรา้ นแฟรนไชส์
เขามมุ านะอยา่ งหนกั ในการขยายสาขาของรา้ นแมคโดนลั ด์ โดย
เปา้ หมายแรกของเขาคือ “วอลท์ ดิสนีย”์ ซึ่งวอลทเ์ ปน็ คนทเี่ ขารู้จัก
ในช่วงสงครามในระหว่างท่ีเขาไปฝึกเป็นคนขับรถพยาบาลของหน่วย
กาชาดทคี่ อนเนต็ ตกิ ตั ซง่ึ วอลทก์ ไ็ ดไ้ ปท�ำ การฝกึ ณ ทนี่ นั้ เชน่ เดยี วกนั
เขาสง่ จดหมายไปหาวอลท์ ดสิ นยี ใ์ นปคี .ศ. 1954 เพอื่ พยายามโนม้ นา้ ว
ยนิ ยอมใหเ้ ขาเปดิ รา้ นแมคโดนลั ดใ์ นดสิ นยี แ์ ลนด์ ทกี่ �ำ ลงั อยใู่ นระหวา่ ง
การก่อสร้างอยู่และจะเปิดทำ�การในไม่ช้า แต่ความหวังอันน้ีของเขา
ก็ตอ้ งพังครนื ไปเพราะวอลท์ไม่เคยเขยี นจดหมายตอบรับกลับมาเลย
ในปีค.ศ. 1955 เขาท�ำ ใหก้ จิ การแมคโดนัลด์อยูใ่ นรูปแบบของ
บรษิ ทั ขน้ึ เปน็ ครง้ั แรก ซงึ่ ในตอนนนั้ มชี อื่ บรษิ ทั วา่ “McDonald’s Sys-
tems Inc.” เขาไดเ้ ปดิ รา้ นแมคโดนลั ดเ์ ปน็ สาขาที่ 9 ทเี่ ขตเดสเพลนส์

Jack Ma

Billionaire From Alibaba.com

Jack Ma

คนธรรมดาที่กลายเป็นมหาเศรษฐโี ลกในพรบิ ตา

ซง่ึ เปน็ เขตชานเมอื งของชคิ าโก ในมลรฐั อลิ ลนิ อยส์ เมอ่ื วนั ท่ี 15
เมษายน รายได้ ณ วนั แรกของร้านแมคโดนลั ดส์ าขานีอ้ ยู่ที่ 366.12
ดอลลารส์ หรฐั ทง้ั ๆ ทว่ี นั นนั้ มฝี นตกลงมาอยา่ งหนกั ซงึ่ ถอื วา่ เปน็ รา้ น
แมคโดนัลด์สาขาแรกที่เขามาเปิดสาขาด้วยตัวของเขาเอง
เรย์ คร็อกได้ว่าจ้างลูกจ้างหลายคนเพ่ือมาทำ�งานในบริษัท
ซึ่งลูกจ้างเหล่าน้ีต่อมาได้กลายเป็นคนสำ�คัญของบริษัทท้ังส้ิน เช่น
แฮรร์ ี่ เจ ซอนเนบอร์น ทถ่ี ูกจ้างมาให้เป็นหัวหนา้ หนว่ ยการเงิน และ
เขาได้กลายเป็นบุคคลสำ�คัญของบริษัทแมคโดนัลด์จนกระท่ังเขาลา
ออกไปในปีค.ศ. 1967 และยงั ได้ว่าจ้างให้เฟร็ด เทอร์เนอร์ มาเป็น
คนดูแลการยา่ งเนือ้ ในร้านแมคโดนัลดส์ าขาเดสเพลนส์ ซึ่งต่อมาเทอร์
เนอร์ก็ได้ดิบได้ดีกลายเป็นประธานกรรมการบริหารและเป็นประธาน
ของบรษิ ทั
เรย์ คร็อกยังได้ขยายสาขาของร้านแมคโดนัลด์ออกไปเรื่อยๆ
ภายในระยะเวลาเพียง 4 ปีก็สามารถขยายกิจการได้ร่วมร้อยสาขา
และมกี ารขยายสาขาออกไปยงั ตา่ งประเทศอกี ดว้ ย ทง้ั ยงั มกี ารโฆษณา
ตามแผ่นป้ายโฆษณาใหเ้ ป็นทรี่ ูจ้ กั อยา่ งกวา้ งขวาง
ทักษะการบริหารและการท�ำ กำ�ไรท่ีน่าทึ่งก็คือ เขาได้ต้ังบริษัท
อสังหาริมทรัพย์ที่ซ้ือท่ีดินไว้ก่อน แล้วให้แฟรนไชส์ร้านแมคโดนัลด์
ตา่ งๆ ทข่ี ยายออกไปนัน้ เช่าทขี่ องตนอีกที เปน็ การทำ�รายไดส้ ามต่อ
ในคราวเดียว คือท้ังขายแฟรนไชส์ ขายเครอ่ื งปนั่ มลิ คเ์ ชค และการ
ใหเ้ ช่าทีด่ นิ
ในปีค.ศ. 1960 เรย์ คร็อกได้เปล่ียนชื่อบริษัทใหม่ จาก
“McDonald’s Systems, Inc.” เปน็ “McDonald’s Corporation”

74

75

แต่เรย์ คร็อกก็รู้สึกอึดอัดกับความตั้งใจของสองพ่ีน้อง
แมคโดนัลด์ท่ีต้องการจะเปิดสาขาร้านแมคโดนัลด์ไว้เพียงจำ�นวนหนึ่ง
เท่าน้ัน เพราะพวกเขาไม่ตอ้ งการทจี่ ะขยายสาขาเพม่ิ ไปมากกว่าน้ี
ในปคี .ศ. 1961 เรย์ ครอ็ ก จึงตดั สินใจซือ้ ลขิ สทิ ธใิ์ นกิจการ
บรษิ ทั แมคโดนลั ดจ์ ากสองพีน่ อ้ งแมคโดนัลดด์ ้วยเงินจำ�นวน 2.7 ล้าน
ดอลลาร์สหรัฐ ซ่ึงเงินจำ�นวน 2.7 ล้านดอลลาร์สหรัฐ น้ีเป็นเงินท่ี
เรย์ ครอ็ ก ไดย้ มื มาจากนักลงทนุ หลายคน
ในข้อตกลงระหว่างเขากับสองพี่น้องแมคโดนัลด์น้ัน นอกจาก
เงินทีซ่ ้อื กิจการจำ�นวน 2.7 ลา้ นดอลลารส์ หรฐั ฯ แลว้ สองพน่ี ้องคนู่ ้ี
ยงั จะไดเ้ งนิ คา่ สทิ ธติ อ่ เนอื่ งเปน็ เงนิ ตอบแทนเปน็ อตั ราจำ�นวน 1% ของ
ยอดขายกอ่ นหักส่วนลด
แตพ่ อเวลาจะยตุ ขิ อ้ ตกลงสองพนี่ อ้ งกเ็ กดิ เปลยี่ นใจและตอ้ งการ
ที่จะรักษาร้านแมคโดนัลด์ร้านแรกแบบด้ังเดิมของพวกเขาไว้ ดังน้ัน
พวกเขาจงึ ไดบ้ อกแกเ่ รย์ ครอ็ ก วา่ พวกเขาไดใ้ หอ้ สงั หารมิ ทรพั ย์ การ
บริหารงาน และสิทธิ์ต่างๆ ของร้านแมคโดนัลด์ร้านแรกด้ังเดิมของ
พวกเขาแก่ลกู จา้ งท่ีร่วมกอ่ ตั้งกับพวกเขาไปแล้ว
เร่อื งนี้ทำ�ใหเ้ รย์ ครอ็ ก โกรธมากทส่ี องพน่ี ้องไม่ยอมมอบสทิ ธ์ิ
ในรา้ นดง้ั เดมิ แกเ่ ขา เขาจงึ ปดิ ขอ้ ตกลงซอื้ ขายและปฏเิ สธทจ่ี ะยอมรบั
การจา่ ยคา่ ตอบแทน 1% ของยอดขายกอ่ นหกั สว่ นลดโดยใหเ้ หตผุ ลวา่
มนั ไมไ่ ดถ้ กู เขียนไว้ในข้อตกลง
ดว้ ยเหตนุ สี้ องพนี่ อ้ งตระกลู แมคโดนลั ดก์ ย็ งั เหลอื รา้ นแมคโดนลั ด์
ร้านด้ังเดิมที่พวกเขาก่อตั้งกันมา แต่พวกเขาท้ังสองก็ต้อสูญเสีย
ผลประโยชน์ที่จะรักษาสิทธิแฟรนไชส์ของแมคโดนัลด์ไป ดังน้ัน
สองพน่ี อ้ งจงึ ตอ้ งเปลยี่ นชอื่ รา้ นใหมว่ า่ เปน็ “The Big M” แตต่ อ่ มารา้ น
“The Big M” ของสองพนี่ อ้ งนกี้ ไ็ ดป้ ดิ ตวั ไปอยา่ งถาวรในปคี .ศ. 1964

Jack Ma

Billionaire From Alibaba.com

Jack Ma

คนธรรมดาทก่ี ลายเปน็ มหาเศรษฐโี ลกในพริบตา

ซึ่งถา้ สองพีน่ อ้ งนี้ไดร้ กั ษาข้อตกลงแรกท่ีท�ำ กบั เรย์ ครอ็ ก ทจ่ี ะ
ใหค้ า่ ตอบแทนประจ�ำ ปขี องการเปดิ สาขาแลว้ พวกเขาหรอื ทายาทของ
พวกเขาจะไดเ้ งนิ ตอบแทนเปน็ จ�ำ นวนเกนิ กวา่ 100 ลา้ นดอลลารส์ หรฐั
ตอ่ ปใี นปจั จบุ นั นบั เปน็ เรอื่ งทนี่ า่ เสยี ดายอยา่ งยงิ่ กบั โอกาสทหี่ ลดุ ลอยไป
3. ไมเ่ ขา้ ใจส่งิ ทีท่ ำ�อย่างแท้จรงิ
แจค็ หมา่ ถอื วา่ เปน็ คนฉลาดหลกั แหลมมากกบั เรอื่ งความเขา้ ใจ
ในธรุ กจิ เขามองออกอยา่ งทะลปุ รโุ ปรง่ วา่ การท�ำ ธรุ กจิ E-commerce
ของเขากค็ อื
การสร้างแพลตฟอร์มให้พ่อค้าแม่ค้าได้มีพื้นท่ีใน
การจ�ำ หน่ายสินคา้
โดยทเ่ี ขาไม่จำ�เปน็ ตอ้ งลงไปแข่งขนั ผลติ และจ�ำ หนา่ ยแขง่ ให้
เสียเวลา ไมต่ ้องสต๊อคสินคา้ เอง แต่เน้นเร่ืองพื้นท่ีการค้าและการให้
บรกิ าร จงึ ท�ำ ใหเ้ วบ็ ไซตเ์ ถาเปา่ และทมี อลลเ์ ปน็ ทไี่ ดร้ บั ความนยิ มอยา่ ง
สงู จนประสบความสำ�เร็จดงั ทกุ วันนี้
หากพดู อีกอย่างกค็ อื คนทจ่ี ะประสบความสำ�เรจ็
ต้องมีความรู้ ความเข้าใจ ท้ังเรื่องการบริหารและ
ความรู้เชงิ ลกึ ในสันค้าของตวั เองเปน็ อย่างดี
คนท่ีฉลาดจะเลือกทำ�งานหรือลงทุนสร้างสินค้าหรือผลิตภัณฑ์
ในส่ิงท่ตี ัวเองช�ำ นาญก่อน อย่างสองหนุม่ จาก Google
Google เปน็ เสริ ช์ เอ็นจิน (Search Engine) ทใ่ี หญ่ทส่ี ุด
ในโลกเรยี กไดว้ ่าหาอะไรไม่เจอกถ็ ามกเู กิลดแู ล้วก็จะเจอเอง Google
เป็นบริษัททางเทคโนโลยีท่ีร้อนแรงที่สุดและมีการให้คำ�ยกย่องว่าเป็น
แบรนด์ท่ีมีค่าท่ีสุดด้วย เพราะการผนึกกำ�ลังกันของสองหนุ่มอย่าง
“เซอรเ์ กย์ บรนิ และแลร์ร่ี เพจ”

76

77

ปีค.ศ. 1996 บรนิ และเพจได้เริ่มทำ�เสริ ช์ เอ็นจนิ ดว้ ยกนั ซง่ึ
ตอนนั้นถูกเรียกว่า “Backrup” แต่แค่ปีเดียวก็ตัดสินใจเปล่ียนเป็น
“Google” แทน ซึ่งดัดแปลงคำ�นี้มาจากศัพท์ทางคณิตศาสตร์ที่ว่า
Googol หมายถึงเลขหน่ึงตามด้วยศูนย์อีกร้อยตัว เพื่อสื่อนัยยะถึง
ข้อมูลปรมิ าณมหาศาลท่ีมอี ยูใ่ นโลกออนไลน์
ตามแบบฉบบั ซลิ คิ อนวลั เลยข์ นานแท้ ทที่ งั้ คไู่ ดพ้ ยายามโนม้ นา้ ว
“แอนดี เบค็ โทลไชม์” ผู้ร่วมกอ่ ต้งั บริษัท Sun และลงเงนิ กัน 1 แสน
เหรยี ญตงั้ ออฟฟศิ ขน้ึ ในโรงรถเชา่ แหง่ หนง่ึ และเปดิ เปน็ บรษิ ทั Google
Technology Inc.
Google ใชเ้ วลาไมถ่ ึง 10 ปี จากบริษทั ที่ไมม่ ใี ครร้จู ักกลาย
เป็นยักษ์ใหญ่ระดับโลกได้ เพราะอะไรที่ทำ�ให้เขาท้ังสองคนทำ�ได้
แบบนน้ั ทง้ั ที่ Google ไม่ใชเ่ สริ ์ช เอ็นจินรายแรกเท่าท่มี มี าในโลก
โดยสมัยก่อนมเี วบ็ ท่เี ป็นเสริ ์ช เอ็นจินมากมาย เชน่
- Excite
- Ask Jeeves
- Lycos
ตอนนบี้ รษิ ทั ดงั กลา่ วกลายเปน็ วญิ ญาณไปแลว้ กเู กลิ เองกถ็ อื วา่
ชา้ มากในการสรา้ งงาน แตเ่ พราะความเชี่ยวชาญของทั้งบรนิ และเพจ
ที่ร่วมกันคิดบริหารและสร้างมันให้ไม่เหมือนใคร นี่ต่างหากที่ทำ�ให้
Google กลายเป็นยักษ์ใหญ่ในเวลาต่อมา
บรนิ และเพจเหน็ ตรงกันวา่ เสิร์ช เอน็ จินอ่ืนๆ จะจัดอนั ดับหนา้
เว็บตามจำ�นวนคร้ังท่ีคำ�ที่ถูกค้นหาปรากฏอยู่ในหน้าเว็บนั้นๆ ท�ำ ให้
หนา้ เว็บทส่ี �ำ คญั ๆ มักถกู เชือ่ ไว้กบั หน้าเว็บอ่นื ๆ

Jack Ma

Billionaire From Alibaba.com

Jack Ma

คนธรรมดาทกี่ ลายเป็นมหาเศรษฐีโลกในพริบตา

พวกเขาจึงได้เลือกเขียนอัลกอริทึม Pagerank ข้ึนมาใช้
วเิ คราะหข์ อ้ มลู นี้ วา่ กนั วา่ วธิ นี ผี้ ลการคน้ หาทไ่ี ดจ้ ะสอดคลอ้ งมากกวา่
กบั วิธีทผี่ ้คู นใหค้ วามสำ�คัญแก่หนา้ นน้ั ๆ ซ่งึ แลรร์ ี่ เพจกลา่ วไวว้ า่
“จากที่เราได้พดู คยุ กับประธานบริษทั เสิรช์ เอ็นจินต่างๆ ซึ่งก็
กำ�ลังเปลี่ยนไปเป็น Portals กันหมด เราก็ร้ไู ด้เลยวา่ จริงๆ แลว้ ไม่มี
ใครตัง้ ใจจะพฒั นาเสริ ์ช เอ็นจินในเชิงพาณิชย์กันเลยสักคน พวกเขา
ชอบพดู วา่ เราไมไ่ ดใ้ สใ่ จกบั เสริ ช์ เอน็ จนิ ของเรานกั หรอก เรากเ็ ลยเหน็
โอกาสทางธุรกจิ ครั้งใหญ่ซง่ึ ไม่มใี ครสนใจจะควา้ ไว้อย่างจรงิ จงั ”
บรนิ และเพจตา่ งชว่ ยกนั ออกแบบใหห้ นา้ ตาเวบ็ ดสู ะอาดสะอา้ น
ในขณะทเี่ สริ ช์ เอน็ จนิ รายอน่ื ท�ำ หนา้ เวบ็ ใหร้ กรงุ รงั ราวกบั อา่ งลา้ งจาน
กองใหญ่ เพียงแค่ค�ำ ว่า Google กบั พน้ื สีขาวสะอาดๆ ก็ท�ำ ใหผ้ คู้ น
ชอบไดแ้ ลว้
บรินและเพจเดินหน้าต่อไปด้วยการเร่ิมขายโฆษณาโดยอิงจาก
การคน้ หาของผู้ใช้ คอื โฆษณามักปรากฏอยทู่ างซา้ ยของผลการคน้ หา
วธิ สี รา้ งรายไดก้ ค็ อื การใหบ้ รษิ ทั ตา่ งๆ “ซอื้ ” คยี เ์ วริ ด์ ดว้ ยการประมลู
และการคลกิ ผ่านกเู กลิ
หมายความว่าบริษัทจะต้องจ่ายเงินให้แก่กูเกิลทุกคร้ังที่มีคน
คลิกเขา้ ไปดูเว็บไซต์ของบริษัทนนั้ ๆ ผา่ นทางโฆษณาของกเู กิล ท�ำ ให้
เวบ็ ไซต์เสิร์ช เอ็นจินนที้ ำ�รายได้มากมายตั้งแตต่ น้
ไม่ต้องผลาญเงินของนักลงทุนไปก่อนในช่วงแรกหรือการ
พยายามมานั่งอธิบายว่าทำ�ไมจำ�นวนผู้เข้าชมถึงสำ�คัญกว่ากำ�ไร ซ่ึง
กเู กลิ มีก�ำ ไรเปน็ ครง้ั แรกในปคี .ศ. 2001 หลังก่อต้งั ได้ 3 ปี

78

79

การคิดสร้างโปรดักส์ที่สำ�คัญของ Google ก็คือการสร้าง
Gmail Google Chrome และ Android
Gmail เป็นบริการอีเมลของกูเกิล ซ่ึงได้รับการยอมรับและมี
ความนิยมอย่างมาก เพราะคุณภาพการออกแบบอันเป็นการปฏิวัติ
วงการ บริษัทใหญ่อย่าง Rentokil ถึงกับเปล่ียนมาใช้ระบบของ
Google เลยทเี ดยี ว แม้ Google จะเปดิ ใหบ้ รกิ ารอีเมลหลงั คนอ่นื
ซง่ึ คแู่ ขง่ ตวั ฉกาจของ Gmail กค็ อื Hotmail ทม่ี มี าตง้ั แตป่ คี .ศ. 1996
และถกู ไมโครซอฟท์ซอื้ ไปในปคี .ศ. 1997
กว่าท่ี Gmail จะมขี ึน้ ก็ปาเขา้ ไปปีค.ศ. 2004 แลว้ แตก่ ย็ ัง
แยง่ ตลาดจาก Hotmail ไดอ้ ยา่ งมหาศาล โดยท่ี Hotmail มผี ใู้ ชร้ วม
360 ล้านคน Yahoo 284 ล้านคน ส่วน Gmail แม้เปดิ ทหี ลงั ก็มผี ู้
เข้าใช้แลว้ กว่า 173 ล้านคน
Gmail ถูกมองวา่ ดีกวา่ คู่แข่งทัง้ Hotmail และ Yahoo แม้วา่
Hotmail จะปรับโฉมใหม่มากข้ึนก็ตาม แต่เป็นการต้องปรับเพ่ือไม่
ให้ Gmail แซงหน้าต่างหาก เพราะปญั หาของ Hotmail คือเร่ือง
ภาพลกั ษณ์ท่ีเมลรองรบั อเี มลขยะมากเกินไป มคี วามจใุ นการเก็บเมล
ได้น้อย อกี ทั้งขาดลูกเลน่ หลายอยา่ ง
ในขณะท่ี Gmail ผ้มู าทีหลงั มี Inbox ขนาดใหญก่ ว่าเป็นเจา้
แรกท่ีมีระบบ IMAP ด้วยความที่เป็นเจ้าแรก เรื่องพวกนี้จึงดูท�ำ ให้
Gmail เจ๋งกวา่ Hotmail และ Yahoo หลายดา้ น
โปรดกั สท์ ส่ี �ำ คญั อกี อยา่ งหนง่ึ ของ Google กค็ อื Web Browser
ทช่ี อ่ื วา่ Google Chrome ในปีค.ศ. 2008 และผลตอบรับกอ็ อกมา
ดีมาก ครองตลาดได้ 7% ตามหลัง Firefox เลก็ น้อย ซึ่งในบรรดา
Web Browser ทีน่ ิยมใช้กนั มากและมีสว่ นแบ่งตลาดมากท่สี ดุ ได้แก่

Jack Ma

Billionaire From Alibaba.com

Jack Ma

คนธรรมดาทก่ี ลายเป็นมหาเศรษฐโี ลกในพรบิ ตา

- IE (Internet Explorer) ถือสว่ นแบง่ ท่ี 60%
- Firefox ถอื สว่ นแบ่งท่ี 25%
- Chrome ที่ 7%
ท่ีเหลอื กลายเป็น Browser ของ Apple ทีช่ ือ่ Safari
สิ่งที่ท�ำ ให้ Chrome มุ่งทำ�กค็ ือ ไมต่ ้องการเปน็ เพียงผนู้ �ำ ใน
เสิร์ช เอ็นจินและอีเมลเทา่ นัน้ แต่เป็นการแจกระบบปฏบิ ตั กิ ารตา่ งๆ
ฟรดี ว้ ยซง่ึ หมายความวา่ ในอนาคตใครๆ กจ็ ะสามารถดแู ละเปลยี่ นโคด้
คอมพวิ เตอรไ์ ด้ ท�ำ ใหก้ ารเปดิ คอมพวิ เตอรเ์ ปดิ ไดเ้ รว็ เกอื บจะทนั ทแี ละ
พร้อมใช้งานเลย นน่ั คอื เปา้ หมายแทจ้ รงิ ของ Google
Google ยังเป็นบริษัทท่ีใหญ่ท่ีสุดในด้านอ่ืนๆ เกี่ยวกับ
เทคโนโลยีด้วย ซึ่งเริ่มบุกตลาดแอพพลิเคช่ันในปีค.ศ. 2006 ซึ่งถือ
เป็นโปรแกรมเวอร์ช่นั ย่อสว่ นของโปรแกรมต่างๆ ทีใ่ ช้งานหลากหลาย
ซง่ึ ความสนใจทตี่ วั Google App เอง แมจ้ ะเปน็ แอพพลเิ คชน่ั สำ�หรบั
องค์กรที่ต้องเสียเงินซ้ือและไม่ได้มีฟังก์ช่ันการใช้งานเยอะเท่า MS
office แต่ก็เป็น Apps ท่ีทำ�รายได้ดี ซ่ึงจุดเด่นของการคิดค้น
ผลติ ภณั ฑ์ของ Google กค็ ือ
1. ถ้าถูกปลอ่ ยออกมากอ่ นชาวบา้ น จะเปน็ ของยอดเยยี่ มและ
แปลกใหม่
2. ถา้ ถกู ปลอ่ ยออกมาหลงั ชาวบา้ น จะท�ำ ใหโ้ ปรดกั สข์ องคแู่ ขง่
ดูเก่าครำ่�ครึไปทนั ที

80

81

แตถ่ งึ อยา่ งนน้ั กไ็ มใ่ ชว่ า่ โปรดกั สข์ อง Google จะเปน็ ทนี่ ยิ มทกุ
ตวั เชน่ Google Video ตายไปอย่างเงียบๆ ในปคี .ศ. 2007 และ
Google Orkut ซง่ึ เปน็ Social Media แบบเดยี วกบั Facebook กส็ ู้
Facebook ไมไ่ ด้ แตส่ นิ ค้าตวั อน่ื ๆ อย่าง Gmail, Google Earth,
Google Maps และ Google Chrome กป็ ระสบความสำ�เร็จอย่าง
งดงามพอจะปกปดิ ความล้มเหลวในผลติ ภณั ฑ์ตวั ท่ีไม่เวิรก์ ได้
ด้วยความสามารถในด้านการคิดค้นสินค้าและบริหารอย่าง
ยอดเยี่ยมของทง้ั บรินและเพจ ทัง้ คตู่ อนนีอ้ ายุไมถ่ ึง 40 ปี กก็ ลาย
เปน็ คนทร่ี วยทส่ี ดุ เปน็ อนั ดบั 24 ของโลก พวกเขาถอื หนุ้ สว่ นใหญข่ อง
บริษัทและมีสิทธิ์มีเสียงอยู่เต็ม แม้จะเคยบอกว่าขายหุ้นก้อนหนึ่งไป
เพ่ือลดสดั ส่วนการถือหนุ้ ของตัวเองลงให้ต่ำ�กว่า 50 เปอรเ์ ซน็ ตก์ ต็ าม
เพอื่ นำ�เงินไปใช้ด้านพลงั งานหมนุ เวยี น แตก่ ระน้ัน Google ก็ยังคง
ประสบความสำ�เร็จอยา่ งงดงาม
หากมองไปที่ตัวของแจ็ค หม่าด้วยแล้วในบทที่กล่าวถึงความ
ส�ำ เรจ็ ของเขา กเ็ พราะเขาคดิ คน้ อาวธุ หนกั ๆ เจง๋ ๆ ไดม้ ากมายหลาย
รายการเอามาต่อสู้กับคู่แข่งได้ จนอีเบย์และอเมซอนต่างก็ต้องถอย
กรูออกจากจีนกันหมด กลายเป็นเขาเองท่ีกลายเป็นจระเข้ใหญ่ใน
แมน่ �ำ้ ฮวงโหทฉ่ี ลามยกั ษอ์ ยา่ งอเี บยแ์ ละอเมซอนกา้ วผา่ นจระเขต้ วั นไี้ ป
ไดย้ าก
และหากมองเรื่องความล้มเหลวกับคนที่ไม่ได้เข้าใจในสิ่งที่
ตวั เองท�ำ อย่างแท้จริงก็คงไมพ่ ้นบรษิ ทั ยักษใ์ หญ่ท่บี รหิ ารงานผิดพลาด
ทมี่ ใี หเ้ ห็นมากมาย เชน่ บรษิ ทั Apple ในช่วงเวลาท่ีสตีฟ จ๊อบส์
ไม่ไดอ้ ยู่ในต�ำ แหนง่ บริหาร

Jack Ma

Billionaire From Alibaba.com

Jack Ma

คนธรรมดาท่กี ลายเปน็ มหาเศรษฐโี ลกในพริบตา

บริษัท Apple คอมพิวเตอร์ก็เป็นอีกตัวอย่างหน่ึงในด้านการ
ขาดความร้คู วามเข้าใจในเร่อื ง Product ของตัวเอง และไม่ไดเ้ ขา้ ใจ
เลยวา่ บรษิ ทั ก�ำ ลงั ท�ำ อะไรอยู่ ซง่ึ เหตกุ ารณข์ องบรษิ ทั Apple สะทอ้ น
ภาพไดช้ ดั จนเกอื บลม้ ละลายหลงั จากทสี่ ตฟี จอ๊ บส์ ประธานบรษิ ทั ถกู
ไลอ่ อกไป
สตีฟ จ๊อบสเ์ คยว่าจา้ ง “จอห์น สกลั ลยี ”์ อดตี ผู้บริหารบรษิ ัท
โคคา โคลามาบรหิ ารงานชว่ ยเขา เพอ่ื ทเ่ี ขาจะไดม้ เี วลาประดษิ ฐค์ ดิ คน้
เทคโนโลยีใหม่ๆ ได้มากขึ้น ซ่ึงเหตุการณ์นั้นนับได้ว่าเป็นความผิด
พลาดคร้ังใหญ่ของสตีฟ จ๊อบส์ก็ว่าได้ เพราะสกัลลีย์แม้จะได้ชื่อว่า
เปน็ นกั บรหิ ารทเ่ี กง่ แตเ่ ขากลบั ไมม่ คี วามรเู้ รอื่ งเทคโนโลยแี ละการผลติ
สินค้า IT เลยแม้แตน่ ้อย
ในช่วงปีค.ศ. 1993 บรษิ ทั Apple หลังยคุ ของสตฟี จอ๊ บส์
ภายใตก้ ารน�ำ ของจอหน์ สกลั ลยี ไ์ ดด้ ำ�เนนิ การผดิ พลาดหลายประการ
ในช่วงน้ันบริษัทไมโครซอฟท์ของบิลล์ เกตส์ ได้พัฒนาระบบ
ปฏิบัตกิ ารคอมพิวเตอรด์ ้วย Windows ขนึ้ มาได้อยา่ งมีประสทิ ธภิ าพ
ทำ�ให้ยอดการจำ�หน่ายเครื่องคอมพิวเตอร์ของไมโครซอฟท์ล้ำ�หน้า
Apple แบบท้ิงห่างสดุ กู่ เพราะชูจดุ เด่นเรอ่ื งราคาทีถ่ ูกกว่า Apple
อยา่ งเหน็ ไดช้ ัด
ในขณะท่ี Apple พยายามอีกคร้ังท่ีจะสร้างคอมพิวเตอร์ที่มี
คุณสมบัติยอดเย่ียมและประสิทธิภาพที่ดีกว่า แต่กลายเป็นว่าราคา
ขายปลีกก็ยังสูงเกินไปกว่าผู้ใช้ส่วนใหญ่จะเข้าถึงอยู่ดี นอกจากน้ัน
สถานการณ์ทางการเงินของบริษทั ก็กา้ วเข้าข้นั วกิ ฤต

82

83

บรษิ ทั Apple ยงั หาเรอื่ งใสต่ วั ใหม้ ภี าระเพมิ่ ขน้ึ อกี เมอ่ื ไปทำ�การ
ฟอ้ งรอ้ งบรษิ ทั ไมโครซอฟท์ โดยกลา่ วหาไมโครซอฟทว์ า่ มกี ารลอกเลยี น
ระบบกราฟิกอินเตอร์เฟซในระบบปฏิบัติการ Windows โดยการ
ฟอ้ งร้องนดี้ ำ�เนนิ ไปอยา่ งยาวนานนับปี
แต่สุดท้ายแล้ว Apple ก็ประสบความพ่ายแพ้ ทำ�ให้บริษัท
ลม้ เหลวในทกุ ๆ ดา้ น จนทำ�ใหจ้ อหน์ สกัลลียต์ อ้ งประกาศลาออกไป
แล้วมอบหมายให้ ไมเคิล สเปนเดอร์ มารบั หน้าท่ใี นต�ำ แหน่ง CEO
แทน
บรษิ ัท Apple และคอมพวิ เตอรแ์ มคอนิ ทอชภายใต้การนำ�ของ
ไมเคิล สเปนเดอร์ได้พยายามคิดค้นสร้างคอมพิวเตอร์ขึ้นมาใหม่อีก
หลายรุ่นในช่วงต้นทศวรรษที่ 90 แต่ก็ประสบความล้มเหลวมาโดย
ตลอด เนื่องจากคอมพิวเตอร์แมคอินทอชขณะนั้นไม่ได้ถูกออกแบบ
มาใหท้ �ำ งานแบบหลายโปรแกรมและสามารถใชง้ านไดใ้ นเวลาเดยี วกนั
ทเ่ี รียกวา่ “Multitasking” แบบที่ไมโครซอฟท์พัฒนาได้ส�ำ เร็จ
นอกจากน้ันซอฟต์แวร์สำ�คัญบางซอฟต์แวร์ของแมคอินทอช
ยังถูกตีกรอบบังคับให้ใช้ได้เฉพาะบางรุ่นอีกต่างหาก ทำ�ให้สิ่งน้ัน
กลายเป็นข้อบังคับในการซื้อและใช้งานคอมพิวเตอร์จนเกินไป ผู้ซื้อ
รสู้ กึ วา่ เครอื่ งคอมพวิ เตอรท์ ซี่ อื้ มาแสนแพงนน้ั ไมส่ ามารถทำ�งานไดอ้ ยา่ ง
คุ้มค่า
ในปีค.ศ. 1996 ไดม้ ีการเปล่ยี นตำ�แหนง่ CEO อกี คร้ัง โดย
บรษิ ทั Apple ไดว้ ่าจา้ งให้ “กลิ เบริ ์ต เอมลี โิ อ” มาด�ำ รงต�ำ แหนง่
CEO แทนไมเคิล สเปนเดอร์

Jack Ma

Billionaire From Alibaba.com

Jack Ma

คนธรรมดาทีก่ ลายเป็นมหาเศรษฐโี ลกในพรบิ ตา

เอมีลิโอได้เริ่มต้นการทำ�งานด้วยการปลดพนักงานจำ�นวน
มากอันเป็นการกระทำ�ที่ผิดพลาดอย่างย่ิง อีกทั้งยังได้ริเร่ิมโครงการ
ผลิตภัณฑ์ต่างๆ ซ่ึงนำ�มาสู่ความล้มเหลวอีกมากมาย ไม่ว่าจะเป็น
โครงการ Taligen Copland และ Gershwin
เม่ือกิล เอมีลิโอประสบความล้มเหลวในการประดิษฐ์สินค้า
ใหม่ๆ เช่นน้ี เขาจงึ มีความคดิ ท่จี ะซ้อื บริษัท NeXT และระบบปฏบิ ตั ิ
การ “ NeXTSTEP” ของสตีฟ จอ๊ บสใ์ ห้กลบั มาเป็นของ Apple และ
อยากจะน�ำ ตวั ของสตีฟ จอ๊ บส์กลบั เข้ามาทำ�งานใน Apple อีกครัง้
ในตำ�แหน่งที่ปรึกษา
แตก่ ลายเปน็ วา่ เอมลี โิ อไมไ่ ดท้ �ำ งานตอ่ เมอ่ื บอรด์ เลอื กใหจ้ อ๊ บส์
กลับมานั่งในบริษัทท่ีเขาสร้างมันข้ึนมาอีกคร้ังในปีค.ศ. 1997 สตีฟ
จ๊อบสไ์ ดถ้ ูกรบั เลือกใหก้ ลับขน้ึ มาดำ�รงต�ำ แหนง่ CEO แทนโดยคณะ
กรรมการหวังว่าเขาจะกลับมากอบกู้บริษัทที่เขาเป็นคนสร้างมันข้ึน
มาอีกคร้ังหนึ่งด้วยเอกลักษณ์และความเป็นอัจฉริยะในเรื่องความคิด
สรา้ งสรรค์ดา้ นการออกแบบคอมพวิ เตอร์ และคงไมต่ ้องบอกว่าต้ังแต่
เวลานัน้ มา สตีฟ จอ๊ บสป์ ระสบความสำ�เร็จมากมายเพียงใด
4. ทำ�อะไรช้าเกนิ ไป
ถา้ คณุ รทู้ กุ อยา่ งดแี ลว้ มคี วามรแู้ ลว้ มปี ระสบการณแ์ ลว้ แตถ่ า้
ยงั ไม่ลงมือทำ�มันก็ไมม่ วี ันประสบความสำ�เรจ็ นนั่ ก็เพราะโลกหมนุ ไป
ทุกวนั มีความเปลย่ี นแปลงเกดิ ข้นึ ทกุ วัน หากวันน้ันหม่าไมไ่ ด้รบี เร่ง
สร้าง Alibaba เราอาจไมไ่ ดเ้ ห็นอาณาจกั รอนั ย่งิ ใหญข่ องเขาเหมือน
ในวันนกี้ ็ได้

84

85

คนที่ทำ�อะไรช้าไม่ได้หมายความว่ามีความ
เช่ืองช้าในการทำ�งานเสมอไป แต่คำ�ว่าช้าในที่นี้ก็คือ
การปรับตัวอย่างเช่ืองช้าจนไม่ทันยุคสมัยเหมือนท่ี
บริษทั ใหญอ่ ย่างโคคา โคลาก็เคยประสบมาแลว้
บรษิ ทั ผู้ผลติ โคลาในยุคตน้ ๆ มอี ยู่ 2 บรษิ ทั ท่เี ปน็ ยักษใ์ หญ่ก็
คอื โคคา โคลา (โค้ก) และเป๊ปซ่ี-โคลา ซ่งึ สองบรษิ ทั น้ีท�ำ การแข่งขัน
มาโดยตลอดตั้งแตเ่ รือ่ งการบรรจภุ ัณฑ์ ขวด กระป๋อง รวมถงึ สปอต
โฆษณาที่เน้นจุดขายกันคนละแบบ โค้กไม่ค่อยเน้นดาราดังแต่เน้น
แนวคิดสร้างสรรค์หลากรูปแบบ ส่วนเป๊ปซี่มีพรีเซ็นเตอร์ระดับโลก
มากมายโดยเฉพาะการใชน้ กั ฟุตบอลระดับโลกเปน็ ตัวชูโรง
แรกเริ่มเดิมทีโค้กไม่ได้ใส่ขวดขาย คร้ังแรกในปีค.ศ. 1886
จอห์น เอส เพมเบอร์ตนั ท�ำ งานท่ีร้านขายยาชอ่ื เจคอบส์ ฟารม์ าซี
ทแ่ี อตแลนตา้ ขายดว้ ยวธิ กี ารใสแ่ กว้ ขายตามเครอ่ื งจา่ ยน�ำ้ อดั ลม และ
มขี ายเฉพาะในรา้ นขายยาอยหู่ ลายปี ซงึ่ วธิ นี กี้ ย็ งั ใชอ้ ยใู่ นสนามแขง่ ขนั
กฬี า โรงภาพยนตร์ ร้านอาหารฟาสต์ฟู้ด แมคโดนลั ด์ แตพ่ วกบรรจุ
ขวดนัน้ ยงั ไมไ่ ด้เรมิ่ ขนึ้
เพมเบอร์ตันไม่ทันเห็นโค้กใส่ขวดขายเพราะเขาเสียชีวิตก่อน
บริษัทตกไปอยู่ในมือของเอซา แคนด์เลอร์ท่ีพยายามเดินหน้าขยาย
กิจการไปทั่วทางใต้ของสหรัฐฯ แต่ก็ขายผ่านหน้าร้านขายยาเท่านั้น
เพราะกระบวนการผลิตยังไม่ทันสมัย การอัดลมบางทีไม่ได้คุณภาพ
มีระเบิดตูมตามจนผู้คนเดือดร้อนบ่อยครั้งจึงไม่มีใครกล้าเส่ียงทำ�
รปู แบบใหมๆ่ เพ่ิม

Jack Ma

Billionaire From Alibaba.com

Jack Ma

คนธรรมดาทก่ี ลายเป็นมหาเศรษฐโี ลกในพริบตา

ค.ศ. 1899 เบนจามนิ โทมัส และโจเซฟ ไวต์เฮดก็ไปเขา้ พบ
กับแคนดเ์ ลอร์เพือ่ น�ำ เสนอการบรรจุโค้กใส่ขวดขายให้ได้ โดยทั้งสอง
คนพรอ้ มจะรบั ความเสย่ี งทกุ รปู แบบ ท�ำ ใหแ้ คนดเ์ ลอรต์ กลงเซน็ สญั ญา
ยกสิทธใ์ิ นการบรรจุขวดขายใหก้ บั เบนจามินและโจเซฟ ดว้ ยราคาสุด
ถกู แค่ 1 ดอลลาร์เทา่ น้นั
แคนด์เลอร์ยังเป็นเจ้าของน้ำ�สูตรโค้กอยู่เหมือนเดิม ซึ่งหาก
แผนการประหลาดๆ ของโจเซฟและเบนจามินมันเข้าท่าเขาก็ยังท�ำ
เงนิ จากการขายหวั เชือ้ ให้ผู้บรรจขุ วดรายอื่นๆ ได้
โคก้ บรรจุขวดไดร้ ับความนยิ มลน้ หลามทเี ดียว ในปคี .ศ. 1905
โค้กกม็ ีโรงงานบรรจุขวดมากถึง 200 โรง โคก้ ขวดมีขายทุกที่ โดย
ขนาดท่นี ยิ มกค็ ือ 230 มิลลลิ ติ ร
บริษัทโคคา โคลาเร่ิมมองเห็นโอกาสและได้แรงกระตุ้นจากผู้
บรรจขุ วด จงึ มอบหมายใหบ้ รษิ ทั “รทู กลาส” ไดอ้ อกแบบขวดใหมท่ มี่ ี
เอกลกั ษณเ์ ฉพาะ โดยมนี ยิ ามวา่ แคจ่ ับก็ร้สู กึ เลยว่าเป็นโคก้ ใหไ้ ด้ และ
กไ็ ดข้ วดออกมาเป็นขวดแก้วสีเขียว ตรงกลางขวดปอ่ งออกมา โดยที่
สว่ นหัวและท้ายเวา้ เข้าไปในปคี .ศ. 1915
การออกแบบขวดใหม่ทำ�ให้โค้กประสบความสำ�เร็จอย่างมาก
เมื่อบริษัทประสบความสำ�เร็จมากขนาดนี้ทำ�ให้ผู้บริหารเร่ิมประมาท
ว่าโค้กจะไม่มวี ันมคี แู่ ข่งทีข่ ้นึ มาทัดเทียมได้
โรเบริ ต์ วดู รฟั ฟ์ ตะลยุ ขยายกจิ การไปทว่ั โลก ภาพของขวดโคก้
แบบปคี .ศ. 1915 กฝ็ งั แนน่ ในความคดิ ผคู้ นจนทำ�ใหเ้ ขาและทมี บรหิ าร
ไมเ่ คยคดิ ถงึ บรรจภุ ณั ฑแ์ บบอนื่ เลยสกั นดิ ขณะทคี่ แู่ ขง่ อยา่ งเปป๊ ซกี่ เ็ รม่ิ
ขยบั ในปคี .ศ. 1939 มกี ารปรับตวั โดยมีการให้ค�ำ ขวัญผลติ ภณั ฑ์ใหม่
ว่า “ได้ 2 เทา่ แตร่ าคา 5 เซ็นตเ์ ท่ากัน”

86

87

“เป๊ปซโ่ี คลา ขวดนีใ้ ชเ่ ลย 340 มลิ ลิลิตร เยอะกวา่ ที่เคย ได้
สองเทา่ แตแ่ ค่ 5 เซน็ ตเ์ ทา่ กนั เลย เปป๊ ซโี่ คลาคอื เครอ่ื งดม่ื ส�ำ หรบั คณุ ”
กลายเปน็ เพลงท่รี ้องกนั ตดิ ปากคนสมัยน้ัน
การออกแคมเปญใหม่น้ีทำ�ให้ยอดขายเป๊ปซ่ีพุ่งทะยานขึ้น แต่
โค้กกลบั ไมย่ อมขยับ โค้กใชค้ �ำ พูดถงึ เป๊ปซ่วี ่า “พวกช่างลอก”
ยอดขายของเป๊ปซี่ในปีค.ศ. 1954 สูงข้ึนมากเป็นสองเท่าเม่ือ
เทยี บกบั ปคี .ศ. 1947 ขณะทโ่ี คก้ ยงั ไมข่ ยบั ซง่ึ ตอนนนั้ โคก้ กย็ งั น�ำ เปป๊ ซ่ี
อยู่หลายช่วงตัวเหมือนกัน แต่ระยะห่างเริ่มแคบลงเรื่อยๆ โดยท่ีผู้
บรหิ ารของโคก้ ก็ยงั ไมย่ อมพิจารณาบรรจภุ ัณฑใ์ หม่ๆ โดยอ้างเหตุผล
วา่ “ถา้ เพม่ิ บรรจภุ ณั ฑใ์ หใ้ หญข่ น้ึ กต็ อ้ งใสน่ ้ำ�ตาลเพม่ิ และทำ�ใหต้ น้ ทนุ
สูงขึ้นแบบท่ีเป๊ปซี่ท�ำ อยู่ เดีย๋ วกเ็ จ๊งไปเอง”
แตเ่ หตกุ ารณก์ ไ็ มเ่ ปน็ อยา่ งนนั้ ยอดขายในซปุ เปอรม์ ารเ์ กต็ ของ
โค้กลดลงอย่างมาก ท�ำ ให้โคก้ ตอ้ งเปดิ ตวั น้�ำ อดั ลมขนาดใหม่ 3 แบบ
คอื ขวดใหญ่ 285 ml ใหญพ่ เิ ศษ 340 ml และขนาดครอบครวั 740 ml
สว่ นผูบ้ รรจุขวดท้งั หลายกย็ งั ไม่ยอมปรบั ตวั เชน่ กัน
ในปคี .ศ. 1974 ระบบบรรจขุ วดท่ีโคก้ ใชม้ านานเริม่ ลา้ สมัย ท�ำ
สง่ ไมท่ นั กบั ลกู คา้ รายใหญ่ ขณะทผี่ บู้ รรจขุ วดเดมิ กไ็ มย่ อมเปลยี่ นแปลง
สญั ญาอะไรทง้ั ส้นิ ไมย่ อมควบรวมกจิ การ ท�ำ ให้บรษิ ทั ตอ้ งแกป้ ญั หา
ครง้ั ใหญด่ ว้ ยการพยายามคยุ กบั เหลา่ ผบู้ รรจขุ วดกอ่ นจะสายเกนิ ไป ไม่
เชน่ นน้ั บรษิ ทั โคก้ และผบู้ รรจขุ วดทกุ รายตอ้ งกอดคอกนั ตายและปลอ่ ย
ใหเ้ ปป๊ ซ่แี ซงหนา้ ไปแนน่ อน
ซง่ึ ปจั จบุ นั โคก้ กย็ งั ปรบั ตวั ไดท้ นั และเปลยี่ นรปู แบบการบรรจขุ วด
ไปลงกระป๋องด้วย และพฒั นาอย่างต่อเนอื่ งเรอ่ื ยมาจนถงึ ปจั จุบนั

Jack Ma

Billionaire From Alibaba.com

Jack Ma

คนธรรมดาทก่ี ลายเปน็ มหาเศรษฐโี ลกในพรบิ ตา

แจค็ หมา่ กลา่ วทง้ิ ทา้ ยเรอ่ื ง Go Big or Go Home
เอาไวอ้ ยา่ งนา่ สนใจเพอื่ เป็นบทเรียนแกท่ กุ คนวา่
“บนโลกใบน้ี มนั อาจมบี างอยา่ งทย่ี ากเกนิ จะหยงั่ ถงึ แตม่ นั ไมม่ ี
สิ่งไหนหรอกที่เราจะทำ�มันไมไ่ ด้ มันขน้ึ อยกู่ บั ความแนว่ แน่ เพ่อื ไปสู่
จุดมุ่งหมายของเราก็เท่าน้ันเองท่ีจะกำ�หนดอนาคตของเรา การท่ีเรา
ยากจนมนั ไมไ่ ดก้ ารนั ตหี รอกนะวา่ เราจะไดร้ บั ความเหน็ ใจ ไดร้ บั ความ
ชว่ ยเหลอื และไดร้ บั ความรกั จากคนอ่ืน...”
- ถ้าครอบครัวคิดว่าเราไร้ค่าเม่ือไร เวลานั้นก็ไม่มีใครสงสาร
คุณหรอก
- ถ้าพอ่ แมค่ ุณไมม่ เี งนิ จา่ ยคา่ ยารักษาโรค ไม่มใี ครสงสารคณุ
หรอก
- ถ้าคุณถกู คูแ่ ข่งเอาชนะได้ ไม่มใี ครสงสารคุณหรอก
- ถ้าคุณถูกคนที่คุณรักท้งิ ไป ไม่มใี ครสงสารคุณหรอก
- ถ้าคุณอายุ 35 แล้วยังไม่ประสบความสำ�เร็จอะไรสักอย่าง
ไม่มีใครสงสารคณุ หรอก
คณุ จะเลือก “Go Big or Go Home”
นแ่ี หละทชี่ วี ติ คนเราตอ้ งเลอื กเดนิ เอง มนั คอื เรอ่ื ง
จรงิ ของชีวิตของคนเราทกุ ๆ คน

88

89

ForrestผGมuมmฮี ีโpรค่ นือะ
ผมชอบคนแบบเขามาก
Jack Ma
Billionaire From Alibaba.com

Jack Ma

คนธรรมดาที่กลายเปน็ มหาเศรษฐโี ลกในพรบิ ตา

โอกาสทีย่ งิ่ ใหญน่ ัน้
มักจะอธบิ ายชดั เจนไมไ่ ด้

ส่วนส่งิ ทีอ่ ธิบายชัดเจนไดน้ นั้
มกั จะไม่ใชโ่ อกาสท่ีดีท่สี ุด

90

91

Chapter 3

MaEnxaegciuntgivaend
Life, Jack Ma.
แนวคิดการบริหารคน
และบรหิ ารชีวิต
แบบ แจ็ค หม่า

Jack Ma

Billionaire From Alibaba.com

Jack Ma

คนธรรมดาทีก่ ลายเป็นมหาเศรษฐโี ลกในพรบิ ตา

การเอาชนะใจคนเปน็ เรอ่ื งส�ำ คญั คอื ชนะตง้ั แตใ่ จของ
ตัวเอง ให้ทำ�แต่เร่ืองสุจริตไม่ออกนอกลู่นอกทาง เม่ือ
บรหิ ารใจของตวั เองไดด้ กี จ็ ะสามารถบรหิ ารใจคนอนื่ ไดด้ ว้ ย รวมไปถงึ
ค่คู า้ ลกู ค้า ผู้เกยี่ วข้องทั้งหมดในธรุ กิจทที่ �ำ และรู้วิธีรับมอื ค่แู ข่งซ่งึ
มหาเศรษฐีระดับโลกที่ประสบความสำ�เร็จไปกอ่ นแจ็ค หม่ากม็ ใี ห้เหน็
มากมาย และเขาก็เปน็ อกี คนหนึ่งที่เดนิ ตามรอยวถิ ีน้ัน
มีปรัชญาธุรกจิ หนึ่งกลา่ วไว้ว่า
“ความสำ�เร็จอยา่ งยัง่ ยนื จะเกิดขึน้ ได้
ถา้ คณุ ไมไ่ ดพ้ ยายามท�ำ ลายหลกั การทถ่ี กู ตอ้ งและ
เที่ยงธรรมต่อทุกๆ คน”
สาเหตทุ ท่ี �ำ ใหธ้ รุ กจิ ลม้ เหลวกค็ อื การทจุ รติ การประพฤตมิ ชิ อบ
หลายๆ ดา้ น โดยทกี่ ารทจุ รติ นนั้ แผข่ ยายกวา้ งออกไปในสงั คมระบาด
ไปทวั่ แบบนี้ กเ็ พราะสภาพสงั คมโดยรวมทเ่ี สอ่ื มทรามลงจากจรยิ ธรรม

92

93

พน้ื ฐาน คนในสงั คมเรมิ่ ปรบั ตวั ใหเ้ คยชนิ กบั พฤตกิ รรมทไี่ มด่ จี นมองวา่
เป็นเรอ่ื งปกติ
มตี วั อย่างทน่ี กั จิตวทิ ยาชาวตะวันตกเขาทดลองไว้ว่า ในปคี .ศ.
1969 ฟิลิป ซิมบาร์โด นักจิตวิทยาจากมหาวิทยาลัยสแตนฟอร์ด
ทดลองเร่ืองนี้โดยการเอารถสองคันที่ไม่มีแผ่นป้ายทะเบียนไปจอดทิ้ง
ไว้ในทจ่ี อดรถโดยเปดิ ฝากระโปรงทิง้ ไว้ดว้ ย
คนั แรกจอดอยูท่ น่ี วิ ยอร์ก
อกี คนั จอดไวท้ แี่ คลฟิ อรเ์ นยี ผลปรากฏวา่ รถทจ่ี อดอยใู่ นนวิ ยอรก์
โดนร้ือช้นิ ส่วนออกไปจนไม่เหลอื ซากเลยในเวลาไมก่ ่นี าที
แต่ในขณะที่อีกคันท่ีจอดไว้ที่แคลิฟอร์เนียกลับไม่มีอะไรเกิดขึ้น
แต่พอนักจิตวิทยาคนดังกล่าวเดินคว้าเอาค้อนไปทุบรถเท่านั้น คนที่
เดนิ ผา่ นไปผา่ นมากผ็ ลดั กนั หยบิ คอ้ นไปทบุ รถกนั บา้ งจนกลายเปน็ เศษ
เหลก็ ได้ในเวลาไมก่ ีช่ ัว่ โมง
การทดลองดังกล่าวเป็นการทดลองทางจิตวิทยาท่ีสำ�คัญที่ชื่อ
“ทฤษฎหี นา้ ตา่ งแตก” ถา้ อาคารหลงั ไหนทม่ี กี ระจกหนา้ ตา่ งทแี่ ตกโดย
ไม่ได้รับการดูแลแม้เพียงแค่บานเดียว ไม่ช้าพวกมือบอนก็จะพากัน
ทำ�ลายท่ีเหลือจนหมด เพราะทุกคนพากันคิดว่าไม่เป็นไรหรอก ทำ�
แตกอกี บานกค็ งไมม่ ใี ครว่าอะไร ทำ�ๆ ไปเถอะ
แลว้ มนั กเ็ ปน็ เรอื่ งจรงิ ในทกุ สงั คมโดยเฉพาะในสงั คมสมยั ใหม่ ที่
มเี รอื่ งทจุ รติ คอรร์ ปั ชนั่ แบบบรู ณาการกนั เตม็ ไปหมด เพราะคนในสงั คม
ตา่ งมองวา่ “ใครๆ เขากท็ �ำ กนั ” นเ่ี ลยเปน็ หายนะทก่ี ลนื กนิ คนในสงั คม
โดยไมร่ ตู้ ัว

Jack Ma

Billionaire From Alibaba.com

Jack Ma

คนธรรมดาที่กลายเป็นมหาเศรษฐีโลกในพริบตา

คนท่ีอยู่รอดปลอดภัยและอยู่อย่างย่ังยืนในสังคมได้จึงเป็นคน
ที่พร้อมจะซ่ือสัตย์ทุกเวลา ซ่ือสัตย์ได้ในขณะที่คนอ่ืนพร้อมใจกัน
โกง เพราะความถูกต้องก็คือถูกต้อง มันไม่เคยท�ำ ร้ายใคร คนท่ีคง
ไว้ซ่ึงความถูกต้องท่ีดีงามและพยายามมอบอะไรกลับไปยังสังคมอยู่
เสมอ คนคนน้ัน บริษัทน้ันๆ ก็จะอยไู่ ด้อย่างยั่งยืน อีกท้ังมีคนพา
กันสรรเสริญ
ส�ำ หรับแจ็ค หม่า มงั กรจีนมคี วามคิดเหน็ เกย่ี วกับเรื่องการทำ�
ธรุ กจิ ใหถ้ กู ตอ้ ง รวมถงึ การด�ำ เนนิ ชวี ติ อยา่ งนา่ สนใจในแบบเขาเอง ท่ี
นา่ จะมาการผสมผสานระหวา่ งตะวนั ออกและตะวนั ตก ตามแบบฉบบั
นกั ธรุ กจิ ชาวจนี รนุ่ ใหม่ ทไี่ มล่ มื ศาสนา ไมล่ มื วถิ ขี งจอ๊ื ไมล่ มื สง่ิ ทบ่ี รรพชน
สอนไว้มาหลายพันปีในการซ่ือสัตย์ การกตัญญู การตอบแทนผู้มี
พระคณุ การมชี วี ติ แบบธรรมชาตไิ มเ่ บยี ดเบยี นกนั ต�ำ ราพชิ ยั สงคราม
ต่างๆ วรรณกรรมดีที่ควรเสพอย่างสามก๊ก รวมถึงการนำ�ระบบการ
จัดการสมัยใหม่เข้ามาประยกุ ต์ใช้ใหเ้ หมาะสม เขามหี ลกั ยึดในใจทใ่ี ช้
เปน็ ธงชยั ในการด�ำ เนนิ ชวี ติ และธรุ กจิ พอจะสรปุ ไดอ้ อกมาเปน็ “5 วธิ ี
ในการครองชวี ติ และประคองธุรกจิ ให้รอดปลอดภยั ” คือ
1. อย่ารเิ ข้าไปยงุ่ เกยี่ วกบั การเมือง
การเมืองเป็นเร่ืองของอำ�นาจและผลประโยชน์ แม้ว่าในเรื่อง
ธรุ กจิ ทแี่ จค็ หมา่ ท�ำ จะมผี ลประโยชนม์ ากมาย แตม่ นั กเ็ ปน็ คนละเรอื่ ง
กบั การจะเขา้ สอู่ �ำ นาจเพอื่ ไปกอบโกยผลประโยชนจ์ ากรฐั และประชาชน
เพ่ิมเตมิ

94

95

แจค็ หม่ากลา่ วว่า
“...คุณต้องเข้าใจเสมอว่าเงินและอำ�นาจทางการ
เมืองมนั อยูท่ ่เี ดยี วกันไม่ได้
หากคุณอยู่ในการเมือง ก็ไม่ควรคิดเรื่องเงินอีก
ตอ่ ไป
แต่ถ้าหากคุณทำ�ธุรกิจก็อย่าเที่ยวไปยุ่งเก่ียวกับ
การเมอื ง
หากสองอยา่ งนเ้ี จอกนั เมอื่ ไรละ่ ก็ รอวนั จบไมส่ วย
เมอ่ื น้นั ...”
และเท่าท่ีเห็นกันในโลกธุรกิจ คนที่ประสบความสำ�เร็จแล้วมัก
จะไม่เข้าไปยุ่งเก่ียวกับเรื่องการเมืองการปกครองให้เสียเวลา แต่จะ
เดนิ หนา้ ใชช้ ีวิตอยา่ งมีคณุ ภาพและมีความสขุ มากกว่า
2. ใหค้ วามสำ�คัญกบั ความคดิ ของแต่ละบุคคล
ความคดิ ความเห็นเป็นเร่ืองส�ำ คญั การร้จู ักรบั ฟังความคิดเห็น
ของคนอน่ื และยอมรบั ในความแตกตา่ งกนั จะชว่ ยนำ�พาใหท้ งั้ ตวั คนคน
น้ันรวมถึงเพื่อนร่วมงานก้าวไปสู่ความสำ�เร็จได้ด้วยกัน ไม่ใช่ต่างคน
ต่างเดนิ ตา่ งคนต่างท�ำ
แจ็ค หม่ากล่าววา่
“คุณไม่สามารถที่จะทำ�ให้คนทุกคนน้ันคิดเหมือน
กันไดห้ รอก
แตค่ ณุ สามารถทจ่ี ะท�ำ ใหท้ กุ คนกา้ วไปทางเดยี วกนั
ได้ด้วยเปา้ หมายเดยี วกนั
อยา่ พยายามแมแ้ ตจ่ ะคดิ วา่ คณุ จะท�ำ ใหท้ กุ คนคดิ
เหมือนกนั ได้

Jack Ma

Billionaire From Alibaba.com

Jack Ma

คนธรรมดาทก่ี ลายเป็นมหาเศรษฐีโลกในพรบิ ตา

เพราะมนั ไมม่ ีทางเป็นไปได!้
โดยท่ี 30% ของผู้คนท้งั หมดน้นั จะไม่มีวันเชือ่
คณุ เลย
ดังน้ันอย่าพยายามทำ�ให้เพ่ือนร่วมงานและ
พนกั งานท�ำ งานใหค้ ณุ
แตจ่ งทำ�ให้เคา้ ทำ�งานเพื่อเป้าหมายรว่ มกัน
การสร้างบริษัทให้รวมใจกันอยู่ภายใต้เป้าหมาย
ร่วมกัน
งา่ ยกวา่ การท�ำ งานภายใตต้ ามค�ำ สง่ั ของใครคนใด
คนหน่ึงหรือเพื่อใครคนใดคนหน่งึ ...”
มีตัวอย่างท่ีน่าสนใจเพ่ือเสริมเร่ืองนี้ของแจ็ค หม่า เป็นเร่ือง
ของ “โทน่ี เช” ทเี่ ปดิ รา้ นขายรองเทา้ ออนไลน์จนประสบความสำ�เร็จ
ก็มีแนวคดิ แบบนี้
โทนี่ เช เป็นผูก้ อ่ ต้ังเว็บไซต์รา้ นค้ารองเท้าออนไลน์ Zappos
.com ซ่งึ มีฐานลกู ค้าหนาแนน่ มาก ในตอนแรกท่ีเขาก่อตัง้ ธุรกิจเครอื
ข่ายโฆษณานน้ั ใช้ชื่อวา่ “LinkExchange” เม่ือปีค.ศ. 1996 โดยที่มี
พนกั งานเพยี ง 25 คนเทา่ นัน้ แตเ่ พยี งแค่ 3 ปี ในปคี .ศ. 1998 เขา
กม็ ีพนักงานในองค์กรมากถึง 100 คน
ตอนแรกโทน่ี เชบริหารงานอย่างมคี วามสขุ ดี แต่พอถึงจดุ หนึ่ง
แลว้ เขารสู้ กึ วา่ การคดั เลอื กคนเขา้ มาท�ำ งานนน้ั ไมค่ อ่ ยไดค้ ณุ ภาพเทา่ ไร
ทำ�ให้พบเจอแต่พนักงานท่ีมีวิสัยทัศน์ตรงกันข้ามกับบริษัท เขาจึง
คิดเร่ืองการใส่ใจพนักงาน คนรอบข้าง และสร้างวัฒนธรรมองค์กร
ขน้ึ มา

96

97

จงั หวะนนั้ เองทบ่ี รษิ ทั ไมโครซอฟทเ์ ขา้ มาซอ้ื กจิ การลงิ กเ์ อกเชนจ์
ของเขาดว้ ยมลู คา่ สูง 256 ล้านเหรยี ญสหรัฐ เท่านั้นและ โทน่ี เช
ตัดสินใจขายไป หลังเอากำ�ไรการขายหุ้นไปแบ่งกับเพ่ือนแล้ว เขา
ก็เปล่ียนจากผู้ประกอบการกลายเป็นนักลงทุนอยู่พักหน่ึง ซ่ึงหนึ่งใน
ธุรกิจที่เขาลงทุนก็คือธุรกิจค้ารองเท้าออนไลน์ชื่อว่า “แซปโปส” ใน
ปคี .ศ. 1999
ปีค.ศ. 2000 เกิดวิกฤตการณ์ที่เรียกว่า “วิกฤตฟองสบู่ดอท
คอม” ทำ�ให้ธุรกิจด้านไอทีได้รับผลกระทบมากมาย โทนี่ต้องถอยตวั
เองออกมาจากตลาดทนุ แล้วกลับมาเปน็ ผู้ประกอบการอีกครั้ง
แซปโปสก่อต้ังขึ้นมาในช่วงท่ีย�ำ่ แย่ทางเศรษฐกิจ โทนี่ขายของ
แทบไมไ่ ดเ้ ลยจนตอ้ งมกี ารลดเงนิ เดอื นพนกั งานและมหี ลายคนลาออก
เพราะไม่ได้ศรัทธาในแนวคดิ ของเขา
โทนี่ เชจึงหนั กลบั ไปทบทวนเรื่องการใสใ่ จคนรอบขา้ ง ผ่าตดั
องค์กรใหม่ เร่ิมทำ�หน้าร้าน ทำ�สต๊อคสินค้า และหานักลงทุนใหม่
เข้ามา พยายามท�ำ ให้พนักงานมคี วามสุขในการทำ�งานและเสรมิ ภาพ
ลกั ษณข์ องแบรนดใ์ นการให้บรกิ ารแบบวนั สตอ๊ ปเซอร์วสิ
โทน่ี เชให้พนักงานช่วยกันระดมความคิดเพ่ือสร้างคู่มือ
วัฒนธรรมองค์กรในฝันที่ต้องการ คือรับใครเข้ามาก็จะได้คนอย่างที่
องคก์ รและคนในนน้ั ตอ้ งการ เรยี กไดว้ า่ เจอกนั ไดท้ กุ ทแ่ี มน้ อกเวลางาน
ระบบคอมพิวเตอร์ที่แซปโปสใช้คือตัวอย่างท่ีดี โดยท่ัวไปแล้ว
คอมพวิ เตอรจ์ ะใชเ้ พยี งการกรอกชอื่ และรหสั ผา่ น แตท่ แี่ ซปโปสจะเพม่ิ
เข้ามาก็คือ การสุ่มใบหน้าพนักงานข้ึนมาหน้าจอ 1 คนเพ่ือให้ผู้ใช้
ตอบวา่ คนคนนั้นเป็นใครในบรษิ ทั จากนั้นประวตั ขิ องพนกั งานคนนน้ั
จะขึ้นมาท่ีหน้าจอ ท�ำ ให้คนในองค์กรร้จู ักกันมากข้ึน

Jack Ma

Billionaire From Alibaba.com

Jack Ma

คนธรรมดาท่ีกลายเปน็ มหาเศรษฐีโลกในพรบิ ตา

พฤติกรรมแปลกแต่ดนู ่าสนุกในออฟฟศิ ของแซปโปสกค็ ือ
- พนกั งานหญงิ มกี ารทา้ ใหพ้ นกั งานชายในออฟฟศิ โกนหวั ในการ
ท้าทายกันเรื่องต่างๆ ที่สร้างสรรค์ ไม่เว้นแม้แต่โทนี่ เช ประธาน
บริษัท
- มีการจัดโครงการอ่านหนังสือตามตารางที่กำ�หนด ใครอ่าน
ครบทกุ เลม่ กจ็ ะไดร้ างวลั เปน็ ตวั๋ หนงั หรอื อาหารกลางวนั ฟรี ทำ�ใหห้ อ้ ง
รบั แขกของบรษิ ทั มหี นงั สอื มากมายทจี่ ดั เรยี งอยา่ งดแี ละหยบิ อา่ นไดฟ้ รี
บางเล่มก็ข้ึนปกไวว้ ่า “พนักงานทุกคนต้องอ่าน” อีกดว้ ย
ในช่วงท่ีบริษัทเจอวิกฤตและต้องปลดพนักงานออกอีกคร้ังหน่ึง
เขากท็ �ำ การบอกพนกั งานตามตรงกบั การเสนอจา่ ยเงนิ เดอื นเพมิ่ ใหส้ อง
เดือนนอกจากเงินชดเชยทั่วไปหลังถูกเลิกจ้าง และยังจ่ายค่าประกัน
สุขภาพใหอ้ ีก 6 เดอื น
การสรา้ งวฒั นธรรมองคก์ ร การใสใ่ จรายละเอยี ดของลกู คา้ และ
พนกั งาน ท�ำ ใหแ้ ซปโปสสามารถสง่ ตอ่ บรกิ ารการขายรองเทา้ ทป่ี ระทบั
ใจมากแกล่ ูกค้า คลังสนิ คา้ ของแซปโปสจึงเปดิ ทำ�การ 24 ชวั่ โมงหาก
ส่งั สินคา้ ในตอนเท่ยี งคืน ภายใน 8 โมงเช้า รองเท้าคใู่ หมต่ ามท่สี ง่ั ก็
จะไปอยทู่ ีห่ นา้ บ้านแลว้
การใสใ่ จคนในองคก์ รท�ำ ใหโ้ ทนี่ เชสามารถกอบกู้บริษัททเ่ี กอื บ
จะลม้ ได้ กลายเปน็ รา้ นรองเทา้ ระดบั 1 พนั ลา้ นเหรยี ญสหรฐั ในปคี .ศ.
2009 และท�ำ ใหอ้ เมซอนซ้ือแซปโปสไปด้วยราคา 1,200 ล้านเหรียญ
สหรฐั
ปคี .ศ. 2010 นิตยสารฟอร์จูนกจ็ ดั ให้บริษทั แซปโปสติดอันดับ
บริษทั ที่ 15 จาก 100 บริษัททนี่ ่าทำ�งานด้วยมากทีส่ ดุ ในโลก

98

99

และกเ็ ดาไดไ้ มย่ ากวา่ อาลบี าบาของแจค็ หมา่ นน้ั กค็ งไมต่ า่ งจาก
แซปโปสของโทนี่ เชมากนกั
3. ร้จู กั ใชช้ วี ติ โดยไมบ่ า้ งานจนเกนิ ไป
มีมหาเศรษฐีหลายคนที่หมกมุ่นอยู่กับเงินทองและความสำ�เร็จ
ทางธุรกิจจนลืมใส่ใจสุขภาพ และมีหลายคนที่ต้องจากไปก่อนวัยอัน
ควรเพราะไมไ่ ด้ดแู ลสขุ ภาพให้ดีพออย่างน่าเสียดาย
แจ็ค หม่าเองพูดเสมอว่า
“เราเกิดมาเพ่อื ใชช้ ีวิต
ผมบอกกับตัวเองเสมอว่าเราไม่ได้เกิดมาเพ่ือ
ท�ำ งาน
แต่คนเราเกิดมาเพื่อใช้ชีวิต เราเกิดมาเพื่อ
สรา้ งสรรค์สงิ่ ท่ีดกี ว่าเพอ่ื คนอนื่ ๆ
ถ้าหากคุณใช้เวลาทั้งชีวิตทำ�งาน คุณจะต้อง
เสยี ใจแนน่ อนในสักวนั
ขอใหจ้ �ำ ไวเ้ สมอวา่ ไมว่ า่ คณุ จะประสบความส�ำ เรจ็
มากมายสักแคไ่ หนกต็ าม
คุณเกดิ มาเพอื่ ใชช้ วี ิตของคุณใหค้ ุ้มค่า
ถา้ หากคณุ ท�ำ งานตลอดเวลา แนน่ อนวา่ สกั วนั คณุ
จะต้องเสยี ใจ”
เชอ่ื แนว่ ่าเวลานี้ แจ็ค หม่าคงมีความสขุ กบั ชวี ิตของเขาเองได้
อยา่ งเตม็ ทโี่ ดยไมต่ อ้ งกงั วลอะไรมาก เชน่ เดยี วกบั มหาเศรษฐนี กั ธรุ กจิ
ชอ่ื ดงั หลายคน ทท่ี ง้ั ประสบความส�ำ เรจ็ ในธรุ กจิ การงานและมคี วามสขุ
กับการใช้ชวี ติ ของตวั เองได้
คนท่ีอยากกล่าวเทียบอีกคนหนึ่งก็คือ “ริชาร์ด แบรนสัน”
ประธานกล่มุ Virgin

Jack Ma

Billionaire From Alibaba.com