รพ.สต.ติดดาวบ้านปลื้มใต้

53
3.2 มีแนวทางการสร้างความพึงพอใจและความผูกพนั (engagement)

มีการค้นหาปจั จัยทีจ่ ะสร้างความสขุ และความผูกพนั ในองคก์ ร ประเมนิ ระดบั ความพึงพอใจทม่ี ีต่อปจั จยั ท่ี
เจา้ หน้าทแี่ สดงความคิดเห็น คน้ หาปัจจัยท่ีเจ้าหนา้ ที่ไม่พอใจองค์กร ประเมนิ ระดบั ความไม่พึงพอใจที่เจา้ หน้าท่ี
แสดงความคิดเหน็ และวเิ คราะหเ์ พื่อนาํ เสนอแผนงานสร้างความสขุ และความผูกพนั ในองค์กร

3.3 ระบบพัฒนาการเรยี นรู้ของบุคลากรและการประเมินผลการปฏบิ ัตงิ าน
3.3.1 มกี ารจดั ระบบพัฒนาและการเรยี นรู้ของบุคลากรตามความจาํ เป็น
- สํารวจความต้องการอบรมและศกึ ษาต่อของบคุ ลากรทุกปแี ละเปิดโอกาสใหบ้ คุ ลากรเข้ารับการอบรม,ศึกษาดู
งานตามความต้องการและความจําเปน็

3.4 การวิเคราะห์ ทบทวน Happpinometer
โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตําบลบ้านปลื้มใต้ มีการนําผลการประเมินดัชนีความสุขของคนทํางาน

(Happinometer) มาใช้พัฒนาองค์กร บริหารงาน เพื่อส่งเสริมความสุขในการทํางาน ส่งผลให้บุคลากรเพิ่ม
ประสิทธิภาพและประสิทธิผลในการทํางานได้บรรลุเปูาหมายขององค์กร “ประชาชนสุขภาพดี เจ้าหน้าท่ีมีความสุข
ระบบสขุ ภาพย่งั ยนื ”

54

สขุ สมดุล
ความ ชวี ติ กบั
ช่ือ สุขภา ผ่อน น้าํ ใจ จิต ครอบ สงั คมดี ใฝุรูด้ ี ภา การ เฉลี่ย ผูกพัน การ
หนว่ ยงา พกาย คลาย ดี วญิ ญา ครวั ดี พ งานดี
ณดี เงนิ ทาํ งาน
น ดี ดี

ดี

รพ.สต.

บา้ นปลมื้ 70 65 80 80 83.3 75 83.3 50 71.5 72.58 74.65 73.5
ใต้

แปลผล HAPPY HAPPY HAPPY HAPPY HAPPY HAPPY HAPPY Unh HAPPY HAPPY HAPPY HAPPY
appy

จากตารางข้างบนพบว่า ค่าเฉลี่ยทุกมิติรายบุคคล มีคะแนนเฉล่ียในช่วง ๗๓.๔% นําไปเปรียบเทียบกับ
เกณฑ์ของค่าคะแนนเฉล่ียระดับความสุขตนเองและความสุขรวมของบุคคลในองค์กร แปรผลออกมาว่า แต่ละคนใน
โรงพยาบาลสง่ เสรมิ สุขภาพตําบลบา้ นปลื้มใต้ มีความสุข: Happy สะท้อนให้เห็นว่า คนทํางานในองค์กรอยู่ในระดับ
“มคี วามสุข ”

แต่เม่ือนําคะแนนเฉล่ียในแต่ละมิติรายบุคคล พบว่า คะแนนเฉล่ียตํ่าสุดในมิติ Happy Money (สุขภาพเงิน
ด)ี ไดค้ ะแนนเฉล่ีย ๕๐.๐๐ เม่อื นําไปเปรยี บเทยี บกบั เกณฑข์ องคา่ คะแนนเฉลี่ยระดับความสุขตนเองและความสุขรวม
ของบุคคลในองค์กร แปรผลออกมาว่า มีความสุข: Happy สะท้อนให้เห็นว่า คนทํางานในองค์กรของท่านอยู่ใน
ระดับ “มีความสุข ”ผู้บริหารต้องสนับสนุนให้มีความสุขย่ิงข้ึนไป Money (สุขภาพเงินดี) ผู้บริหารต้องดําเนินการ
แก้ไขอย่างจรงิ จัง จงึ จัดทาํ แผนพัฒนาเสรมิ สรา้ งความสขุ ของเจ้าหนา้ ท่ดี ังนี้
3.5 มีแผนพฒั นาบุคลากรจากสว่ นขาด Happpinometer

๑. การสร้างบรรยากาศทีด่ ีในการปฏบิ ัติงาน
๑.๑ สรา้ งความสัมพันธ์ให้เกิดขึน้ ในองค์กร ความสัมพนั ธท์ ี่ดีเป็นสงิ่ ทีช่ ว่ ยใหก้ ารดาํ เนินงานราบร่นื

การพดู คยุ ประสานงานในแต่ละหน่วยงานลว้ นมผี ลมาจากความสมั พนั ธท์ ้งั สิ้น ซึ่งผูบ้ ริหารสามารถสนบั สนนุ ให้เกดิ

55

ความสัมพนั ธ์ที่ดีในองค์กรได้ทง้ั ทางตรงและทางอ้อม เชน่ การจดั กิจกรรมสัมพันธ์รว่ มกัน เช่น การไป OD ,การอวยพร
วนั เกดิ หรือรับประทานอาหารกลางวันรว่ มกนั

๑.๒ การปรับปรงุ ซ่อมแซม ตอ่ ขยายสถานท่ีทํางาน มีการต่อเตมิ อาคาร จัดสถานทหี่ ้องทาํ งานให้
เป็นสดั ส่วน และจัดสถานที่ ใหม้ แี สงสว่างเพียงพอ สะอาดเรียบรอ้ ยและอากาศถ่ายเทได้สะดวก รวมถงึ สขุ อนามัยใน
ห้องนาํ้

๑.๒ . สร้างแบบอย่างของความรว่ มมอื และการมสี ่วนรว่ ม สรา้ งแบบอย่างค่านยิ มองค์กรใหเ้ กิด
พฤติกรรมทางบวกท่จี ะส่งผลดีต่อการสรา้ งความร่วมมือในองค์กร เช่น กจิ กรรม ๕ ส และการจดั ระเบยี บสถานที่
ทํางาน ตามนโยบายมีการจดั ทาํ ความสะอาด ๕ ส. ทุกวันศุกร์ เวลา ๑๕.๐๐ ของแตล่ ะสปั ดาห์

๑.๓ การจดั หาหรอื ซ่อมแซมอุปกรณ์สาํ นกั งานและ เครอ่ื งมือเคร่ืองมือวัสดกุ ารแพทย์ใชท้ ี่มี
ประสทิ ธิภาพเพียงพอ และทันสมัย จดั ซอ้ื เคร่ืองคอมพิวเตอรโ์ นต้ บ๊คุ เคร่ืองปรน้ิ เตอร์ และวสั ดุสํานักงานอื่นๆ เพื่อให้
เกดิ ความสะดวกในการทํางาน

๑.๔ หน่วยงานมีโครงสรา้ งองค์กร การแบ่งหนา้ ที่ และการมอบหมายงานท่ีชดั เจน เหมาะสม
๒. เสรมิ สร้างแรงจูงใจในการปฏิบตั ิงานของบคุ ลากร

๒.๑ พัฒนาศักยภาพของบุคลาการตามความเหมาะสมกับตําแหนง่ และสอดคล้องกบั แผนพัฒนา
บคุ ลากร

๒.๒ การสรา้ งวัฒนธรรมของการแบ่งปนั ไม่ใชเ่ พียงการให้ของขวญั แต่เป็นการใหค้ าํ ปรึกษา
คําแนะนํา การชว่ ยเหลือในการปฏบิ ตั งิ านร่วมกนั รวมถงึ ช่ืนชมกนั และกัน ใหก้ าํ ลังใจกันในการทํางาน

๓. การปรบั ปรงุ สวัสดิการ
๓.๑ การจดั สวัสดกิ ารเพม่ิ เตมิ เช่น กองทุนเงิน ส
๓.๓ การจัดกิจกรรมการเตน้ แอโรบิค
๓.๔ การอบรมให้ความรู้เก่ียวกบั การประกอบอาชพี เสรมิ นอกเวลาราชการ

3.6 มกี ารใช้ทรัพยากรภายในชุมชน
๑.คน มีบุคลากรในหลายสหสาขาวิชาชีพ เชน่ พยาบาล แพทย์แผนไทย ในการดูแลผสู้ งู อายุ
๒.เงนิ มกี องทนุ ฌาปกิจสงเคราะห์ในผูส้ ูงอายุในชมุ ชน , มีการส่งเสริมอาชพี ให้แกผ่ สู้ งู อายุ
๓.วัสดุและสิ่งของ
 วัสดอุ ปุ กรณ์ในการสนับสนุนให้กบั ผสู้ งู อายุที่ตดิ บา้ น ติดเตียง เช่น ท่ีนอนลม ไมเ้ ท้าช่วยเดิน เกา้ อนี้ ัง่
ถา่ ย เครอ่ื งผลิตออกซิเจน ที่ไดจ้ ากการบรจิ าคของคนในชุมชน

56

หมวดที่ 4

การบริการดี การจดั ระบบบรกิ าร
ครอบคลุมประเภทและประชากร

ทุกกลมุ่ วยั

โรงพยาบาลสง่ เสรมิ สุขภาพตาบลบ้านปลืม้ ใต้
อาเภอปะคา จังหวดั บรุ ีรมั ย์

57

๔.๑ การจัดบรกิ ารตามสภาพปญั หาของพ้นื ท่ี (OTOP)

ขอ้ มูลท่ัวไป

OTOP ระดบั M ตําบล ชอ่ื รายงานการวิเคราะห์ปริมาณเกลือโชเดียมในอาหารปรุงจาํ หน่าย ด้วยเครอ่ื งวดั โชเดียมใน

(รพ.สต.) ปลมื้ ใต้ อาหาร นชมุ ชนบา้ นปล้ืม

ชือ่ หน่วยบริการ โรงพยาบาลสง่ เสริมสุขภาพตําบลบา้ นปล้มื ใต้ อําเภอปะคํา จงั หวดั บุรีรัมย์
ท่ีอยู่
ประเภท / ระดบั โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตําบลบา้ นปล้มื ใต้ หมู่ 20 บ้านบ้านปล้มื ใต้ ตาํ บลโคกมะม่วง
ตน้ สังกัด
ระดบั อําเภอ อําเภอปะคํา จงั หวัดบุรรี ัมย์
ประธาน คปสอ.
รองประธาน คปสอ. รพ.สต.ขนาดกลาง ( M )

ระดับตําบล สํานักงานสาธารณสุขอําเภอปะคํา
สสอ.
ผอ.รพ.สต. ลงชือ่ ....................................................... ลงชอ่ื .......................................................
(...........................................................) (...........................................................)
ผปู้ ระสานงาน ๑ ตาํ แหนง่ .........................................................
ตาํ แหน่ง วนั ที่ ...........เดอื น................... พ.ศ. ...............
ผปู้ ระสานงาน ๒ ..........................................................
วันท่ี ..........เดอื น................... พ.ศ.

...............

ลงชอื่ ....................................................... ลงช่ือ.......................................................
(นายชวี ี เชอ้ื มาก) (นางสาวทศั นยี ์ อุตรวเิ ชยี ร)
ตาํ แหนง่ ...ผอ.รพ.สต.บ้านปลมื้ ใต้
ตาํ แหนง่ ..สาธารณสุขอาํ เภอปะคาํ ...
วนั ที่ วันท่ี

ช่อื -สกุล นายประมวล จาํ ปีกาง
ตําแหน่ง ผู้อํานวยการโรงพยาบาลสง่ เสริมสุขภาพตําบลบ้านปลื้มใต้
e-mail Publichealth_๒๐[email protected] โทรศัพท์ 099-5529499
ชอ่ื -สกุล นางสาวสารภี เย็นกูล
ตาํ แหน่ง เจา้ พนักงานสาธารณสุขชาํ นาญงาน
e-mail Publichealth_๒๐[email protected] โทรศพั ท์ 099-5529499

วันท่ีส่ง........................................เวลา.................. วันท่รี บั .......................................เวลา..................

ผสู้ ง่ (ตวั บรรจง................................... ผ้รู ับ(ตัวบรรจง)......................................

การจัดใหม้ ีระบบงานและกระบวนการปฐมภมู ิทค่ี รอบคลมุ การบรกิ ารทส่ี รา้ งคณุ ค่า และผู้มสี ว่ นได้สว่ น

เสีย รวมท้ังจดั ให้มีกระบวนการสนับสนนุ การให้บริการดังกลา่ วเพื่อใหบ้ รรลุผลและครอบคลมุ ประชากร

ทกุ กลมุ่ วยั

58

ปญั หาและความสาคญั ของโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตาบลบา้ นปล้มื ใต้
การแกไ้ ขปัญหาการลดการบรโิ ภคเกลอื โชเดียมและสารปรุงรส ในอาหาร

ส่วนที่ ๑ บรบิ ทชุมชน

(เช่ือมโยงกบั ความจําเปน็ ด้านสุขภาพและการจดั บริการท้ังปจั จุบันและแนวโน้มในอนาคต)

๑.๑ สภาพทางกายภาพและสังคมของชุมชน และแนวโน้มการเปลี่ยนแปลงต่อ (“ปัญหา/ความ
จําเป็น/ความต้องการด้านสุขภาพ”ที่สัมพันธ์กับ ๕ กลุ่มวัยตามประเด็น ODOP/ OTOP : โรคความดันโลหิตสูง ,
Long Term Care (LTC)) ของผู้คนในชุมชน ทีเ่ ป็นอยู่ในปจั จุบนั และมีแนวโนม้ จะเกดิ ขึน้ ในอนาคต)

โรงพยาบาลสง่ เสริมสุขภาพตาํ บลบา้ นปลื้มใต้ ตาํ บลโคกมะมว่ ง อาํ เภอปะคาํ จังหวัดบุรีรัมย์ เป็น
รพ.สต.ขนาดกลาง รับผิดชอบ 7 หมู่บ้าน ประชากร 3,025 คน ลักษณะชุมชนเป็นชนบททั้งหมดและเป็นเครือ
ญาตกิ ันในชุมชนนัน้ ๆ ประชากรสว่ นใหญน่ ับถือศาสนาพุทธ ประกอบอาชีพทําสวน ทําไร่ ทําการเกษตรเล็กๆน้อยๆ
ในครวั เรอื น เศรษฐกิจส่วนใหญ่รายได้ต่อปี ค่อนข้างสูง ฐานะทางครอบครัวยากจนและปานกลาง , รวย ส่วนการ
คมนาคมและระยะห่างจากโรงพยาบาลปะคํา 12 กิโลเมตร ใช้เวลาในการเดินทาง 12 นาที มีร้านอินเตอร์เน็ต
และการติดต่อสอ่ื สารสามารถเขา้ ถงึ สอ่ื ออนไลนไ์ ดส้ ะดวกมากขึ้นรา้ นค้าในหมู่บ้านจําหน่ายอาหารสําเร็จรูป อาหารถุง
เนอื่ งจากวิถีชีวิตที่เปลยี่ นไปตามสภาพสงั คมและเศรษฐกิจ ส่งผลให้การดํารงชีวิตหันมาบริโภคอาหารสําเร็จรูป กาแฟ
เครื่องดื่มชกู าํ ลัง แอลกอฮอลแ์ ละบหุ รีม่ ากขนึ้ และทส่ี าํ คัญความเครียดจากการดํารงชีวิตเพ่ิมความเส่ียงด้านจิตใจและ
อารมณต์ ่อวัยทาํ งานและวยั สงู อายุ และในวัยสูงอายุมักมีโรคประจําตัวคือโรคเร้ือรัง เบาหวานความดัน และจากการ
สํารวจพบว่ามีกลุ่มผู้สูงอายุท่ีมีภาวะพึ่งพึง จํานวน 3 ราย ซ่ึงกลุ่มผู้สูงอายุดังกล่าวมักมีปัญหาเรื่องคนดูแลและ
คา่ ใชจ้ ่ายท่ีตอ้ งเพม่ิ ขน้ึ

๑.๒ ศักยภาพของผู้นําชุมชน และภาคีเครือข่ายในการจัดการกับ “ปัญหา/ความจําเป็น/ความ
ต้องการด้านสุขภาพของชุมชน ที่สัมพันธ์กับ ๕ กลุ่มวัย” (ตามประเด็น ODOP/OTOP : กลุ่มโรคเรื้อรัง (ความดัน
โลหิตสงู ,โรคไข้เลอื ดออก , งานอนามัยสง่ิ แวดลอ้ ม , LTC ของผู้คนในชุมชน ทั้งปัจจุบนั และแนวโนม้ ในอนาคต

สําหรบั สถานการณใ์ นประเทศไทยน้ัน กลมุ่ โรคไมต่ ิดต่อยงั คงเปน็ ปญั หาสุขภาพอนั ดับหนงึ่ ของ
ประเทศทัง้ ในมติ ิ ของจํานวนการเสียชีวติ และภาระโรคโดยรวม ซึ่งเปน็ ไปในทศิ ทางเดียวกนั กับสถานการณ์ระดบั โลก
จากการรายงานข้อมลู ของกองยุทธศาสตร์และแผนงาน สํานักงานปลัดกระทรวงสาธารณสขุ ระหว่างปีพ.ศ. 2557-
2561 พบอตั ราการเสยี ชวี ติ อยา่ งหยาบอันมีสาเหตุมาจาก โรคไม่ตดิ ต่อที่สาํ คัญ มีแนวโน้มเพม่ิ ขึ้นในประชากรไทย
โดยในปีพ.ศ. 2561 โรคไมต่ ิดตอ่ ทเ่ี ป็นสาเหตกุ ารตาย 3 อันดับแรกได้แก่ โรคมะเร็งรวมทุกประเภท รองลงมาคือ
โรคหลอดเลือดสมอง และโรคหัวใจขาดเลอื ด คิดเป็นอตั ราการเสียชวี ติ เท่ากับ 123.3 47.1 และ 31.8 ตอ่
ประชากรแสนคน เม่ือพิจารณาการตายจําแนกตามรายโรคของประชากรไทยทกุ อายุใน พ.ศ. 2557 ใน 10 อันดบั
แรก พบวา่ 5 อันดบั แรกส่วนใหญ่มสี าเหตกุ ารตายจากกลุ่ม โรคไมต่ ิดต่อกลา่ วคือเพศชายมกี ารตายจากโรคหลอด
เลอื ดสมองมากทีส่ ดุ รอ้ ยละ11.1 ของการตายทั้งหมดในเพศชาย รองลงมาอีก 4 อันดับ คอื โรคหวั ใจขาดเลือด ร้อย
ละ 7.8 อบุ ตั ิเหตุทางถนน ร้อยละ 7.4 โรคมะเร็งตบั ร้อยละ 6.5 และโรคปอดอดุ กั้นเรื้อรังร้อยละ 6.0 ตามลําดบั
สว่ นในเพศหญิงมกี ารตายจากโรคหลอดเลอื ดสมอง มากที่สุดรอ้ ยละ14.6ของการตายทงั้ หมดในเพศหญงิ รองลงมาคือ
โรคเบาหวาน และโรคหัวใจขาดเลอื ด มีสัดสว่ นเทา่ กนั ร้อยละ8.8 ไตอักเสบและไตพิการ (nephrisis and

59

nephrosis) ร้อยละ4.0และโรคมะเรง็ ตับ ร้อยละ3.7ตามลาํ ดบั เม่อื เปรียบเทยี บการ ตายจําแนกรายสาเหตุระหว่าง
เพศ พบวา่ โรคหลอดเลือดสมองเป็นสาเหตุการตายอันดับ 1 ท้งั ในเพศชายและเพศหญิง

ความชกุ ของผ้ทู มี่ ภี าวะความดนั โลหิตสงู ในปีพ.ศ.2557 เท่ากับร้อยละ 24.7 ซง่ึ เพมิ่ ข้นึ ร้อยละ 15 เมือ่
เทียบกบั ปี พ.ศ.2552 หรอื คิดเป็นจํานวนกวา่ 1.8ล้านคน โดยเพศชายมคี วามชุกและอุบัติการณส์ ูงมากกว่าเพศหญงิ
ภายหลงั จากปีพ.ศ.2558

แผนยุทธศาสตรร์ ะดบั ชาติด้านโรคไม่ตดิ ต่อและปจั จัยเสี่ยงทเี่ กย่ี วข้องในช่วง 5 ปีทผี่ ่านมาได้แก่ 1) แผน
ยทุ ธศาสตร์ สุขภาพวิถีชวี ติ ไทย พ.ศ.2554-25632)แผนยทุ ธศาสตร์การปูองกนั และควบคุมโรคไมต่ ิดต่อระดับชาติ5
ปี(พ.ศ.2560-2564) 3)แผนยทุ ธศาสตรก์ ารจัดการปญั หาภาวะนา้ํ หนักเกินและภาวะอ้วน พ.ศ.2553-25624)
แผนยทุ ธศาสตร์นโยบายแอลกอฮอล์ ระดบั ชาติพ.ศ.2554-2563 5) แผนยุทธศาสตร์การควบคุมยาสูบแหง่ ชาติ
ฉบบั ที่ 2 พ.ศ.2559–2562 6) ยทุ ธศาสตร์การ ลดการบรโิ ภคเกลือ และโซเดยี มในประเทศไทย พ.ศ. 2559-
2568 7) แผนการส่งเสรมิ กิจกรรมทางกาย พ.ศ. 2561-2573

พ.ศ.2552 พบวา่ ประชากรไทยรบั ประทานปริมาณเกลือโซเดยี มมากถึง 3,246 มลิ ลิกรัมตอ่ วนั ต่อคน สงู กวา่
เกณฑ์สากล ท่กี าํ หนด (2000 มก/วนั ) อยา่ งไรกต็ ามยงั ไม่มีการสํารวจต่อเน่ืองหลังจากปพี .ศ. 2552 โดยระหว่างปี
พ.ศ.2556–2560 การ บริโภคขนมกรบุ กรอบ หรือขนมทานเล่น และอาหารจานด่วนมีแนวโน้มลดลง ในขณะทกี่ าร
บรโิ ภคอาหารสําเรจ็ รปู มแี นวโน้มเพิ่มขน้ึ

การบริโภคอาหารท่ไี ม ่เหมาะสม ซงึ่ ให้ความสําคัญในประเดน็ ของค่าเฉล่ียปริมาณการบรโิ ภคเกลอื และโซเดยี ม
ในประชากรต่อวัน เนอ่ื งจากการบรโิ ภคเกลือ และโซเดยี มในปรมิ าณที่เกินกาํ หนดมาตรฐานต่อวนั เป็นปจั จยั เสย่ี ง
สะสมทน่ี ําไปสกู่ ารเกดิ โรคไม่ตดิ ตอ่ โดยเปูาหมายระดบั โลก ได้มกี ารกาํ หนดเกณฑ์ตวั ชวี้ ัดในการบรรลเุ ปูาหมายคอื
ลดลงร้อยละ 30 สําหรบั ประเทศไทยใช้ข้อมลู จากการสํารวจสขุ ภาพ ประชาชนไทยโดยการตรวจรา่ งกาย ปีพ.ศ.
2552 เปน็ ปีสถานการณ์อ้างองิ ในการดาํ เนินงานเพ่ือให้บรรลุเปูาหมายระดบั โลก ในปีพ.ศ. 2568 ซ่ึงการสาํ รวจฯ
ดงั กล่าว ใชข้ อ้ มลู การสาํ รวจการบริโภคอาหารย้อนหลัง 24 ชวั่ โมงเพื่อวิเคราะหห์ าปริมาณ โซเดยี มท่บี ริโภค พบว่า
คา่ มธั ยฐานปริมาณโซเดยี มที่บรโิ ภคเท่ากับ 3,246 มลิ ลิกรัมตอ่ วัน (2,961.9–3,633.8 มิลลกิ รมั ต่อวัน) ซ่งึ ถอื วา่
เกินเกณฑม์ าตรฐานการบรโิ ภคโซเดียมท่ที างองค์การอนามัยโลกกาํ หนดคือ ไม่ควรบรโิ ภคเกนิ 2,000 มิลลิกรัมต่อวนั
สาํ หรบั ขอ้ มูลการสํารวจฯ ปีพ.ศ. 2557 ไมพ่ บการเก็บขอ้ มูลดงั กล่าว จงึ ไม่มีข้อมลู เปรียบเทียบเพ่ือดแู นวโนม้ ของ
การบรโิ ภค เกลือและโซเดียมของประชากรไทยในปัจจบุ นั (5) นอกจากนย้ี ังมผี ลการสาํ รวจปริมาณการบริโภคโซเดยี ม
คลอไรด์ของประชากรไทย ปีพ.ศ. 2552 ซง่ึ ดาํ เนนิ การ โดยสํานักโภชนาการกรมอนามยั กระทรวงสาธารณสขุ ร่วมมือ
กับคณะสาธารณสขุ ศาสตร์มหาวทิ ยาลัยมหดิ ลโดยทาํ การสํารวจ ปรมิ าณการบริโภคโซเดียมคลอไรด์ของประชากรไทย
ทไี่ ด้รบั จากอาหารและผลติ ภณั ฑอ์ าหารท่มี สี ่วนประกอบของโซเดยี มคลอไรด์ พบว่าประชากรไทยไดร้ ับโซเดียมจาก
การบริโภคอาหารในปริมาณทีม่ ากถึง 4,351.69 มิลลิกรมั ตอ่ คนต่อวัน(7) จากการสาํ รวจขา้ งต้นเป็นไปในทศิ ทาง
เดียวกนั วา่ ประชากรไทยมกี ารบริโภคเกลอื และโซเดยี มในปรมิ าณท่สี งู ซ่ึงเกนิ ค่ามาตรฐานทกี่ ําหนดกว่า2เท่าเมื่อ
เปรยี บเทยี บกับเกณฑม์ าตรฐานการบริโภคโซเดยี มท่ที างองคก์ ารอนามัยโลกกําหนด คือ ไมค่ วรบรโิ ภคเกิน 2,000
มลิ ลกิ รมั ตอ่ วนั ดงั นน้ั การจะบรรลตุ ามเปาู หมายระดบั โลกเพื่อลดการบรโิ ภคเกลอื และโซเดยี ม ในประชากรอายุตัง้ แต่
18 ปีขน้ึ ไป ลดลงร้อยละ30 นนั้ คา่ มัธยฐานปริมาณการบรโิ ภคโซเดียมตอ้ งมีคา่ ไมเ่ กิน 2,434.5 มิลลกิ รัม ต่อวัน
แมแ้ ตค่ ่าเปาู หมายที่กําหนดในปพี .ศ. 2568 กย็ ังมีคา่ เกินมาตรฐานเชน่ กัน

60

อาหารทม่ี โี ซเดยี มสูงแกป่ ระชากรไทยทีส่ อดคลอ้ งกับสภาวะสงั คม วัฒนธรรมและบริบทของประชาชนใน
พืน้ ที่ สาํ หรับสถานการณป์ ัญหาโรคความดนั โลหิตสงู รายใหม่ ในจงั หวดั บรุ ีรัมย์ ตงั้ แต่ปี 2562 – 2564 พบว่า
จาํ นวนผปู้ วุ ยรายใหม่ 21,018 , 18,316 และ 21,018 คน อาํ เภอปะคํา พบว่า มผี ้ปู วุ ยความดนั โลหติ สูง
ต้งั แตป่ ี 2562 - 2564 จํานวน 3,469 , 3,631 และ 3610 คน ตามลําดบั สาํ หรับ ผูป้ วุ ยโรคความดนั
โลหิตสงู ของโรงพยาบาลส่งเสริมสขุ ภาพตําบลบ้านปลื้มใต้ นับตง้ั แตป่ ี 2562 – 2564 พบว่ามีจํานวน 338,
357 และ 358 คน ตามลาํ ดับ ซงึ่ สบื เนอ่ื งมาจาก ชุมชนบา้ นปลืม้ เปน็ ชมุ ชนธุรกิจเกษตรกรรม ประกอบอาชีพทํา
ไร่ ทาํ สวนผลไม้ ข้าวโพด ซงึ่ ต้องเรง่ รีบในการประกอบอาชีพทําให้ ต้องแข่งกับเวลา โดยใช้ช้ืออาหารปรงุ สาํ เรจ็ ทวี่ าง
จาํ หน่ายและอาหารตามส่ังที่ปรุงจาํ หน่ายชุมชน

ดว้ ยเหตขุ ้างต้น พบว่าเกลอื เป็นสว่ นหน่งึ ของสารปรงุ รสทีม่ ีความสาํ คัญ ในการปรุงอาหารและอกี ทั้งยัง
เป็นสว่ นประกอบในสารปรุงรส เพอ่ื เปน็ การศกึ ษาปริมาณเกลอื โชเดยี มในอาหารที่ปรงุ จําหน่ายชมุ ชน ทางผศู้ กึ ษา จึง
ไดต้ ดิ ต่อเครื่องวัดปริมาณเกลือโชเดยี ม ในอาหารประเภทต่าง ๆ ทจี่ ําหนา่ ยโดยผปู้ รุงจําหน่ายในชมุ ชน จาก
โรงพยาบาลปะคํา มาเพ่ือทดสอบวัดค่าเกลือโซเดียมในอาหาร เพอ่ื นําไปแจง้ แก่ผูป้ ระกอบการและเครือขา่ ยแกนนาํ
สุขภาพ เพ่ือนาํ ไปปรบั ปรงุ การเตรยี มและปรงุ อาหาร ในการลดปริมาณเกลือโชเดียมลง

ของโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตําบลบ้านปลื้มใต้ ตําบลบ้านปล้ืมใต้ อําเภอปะคํา จังหวัดบุรีรัมย์
เป็นไปอยา่ งมีประสทิ ธภิ าพและประสทิ ธิผล จงึ แตง่ ตั้งคณะทํางานดังน้ี

ภาคเี ครอื ข่าย ภาคเี ครือข่ายที่เกี่ยวข้อง
๑.โรงพยาบาลปะคํา (แม่ขา่ ย) บทบาทหนา้ ที่

๒. สาํ นกั งานสาธารณสุขอาํ เภอปะคาํ ๑. รักษาผปู้ ุวยท่มี ีอาการรนุ แรง และมีข้อบง่ ชีแ้ ละอาการ
ทางสมอง
๒. จัดเตรียมสหวิชาชีพเพื่อค่อยสนับสนนุ การตดิ ตาม
อาการผูป้ วุ ยท่ีได้รับบาดเจบ็ และเสยี ชวี ิตทางถนน
๓. Consult รพ.สต.ในการดแู ลผปู้ วุ ยท่ีได้รับบาดเจบ็ และ
เสยี ชวี ติ ทางถนน
๔. สนับสนนุ อปุ กรณ์ในการดูแลผูป้ วุ ยทีไ่ ด้รบั บาดเจบ็ และ
เสยี ชีวิตทางถนน
๑. ประสานงานตามกบั แม่ข่ายและลูกขา่ ย
๒. จดั การระบบฐานขอ้ มลู ผปู้ ุวย
๓. นเิ ทศ กํากับ ตดิ ตาม

๓. โรงพยาบาลสง่ เสริมสขุ ภาพตําบล ๑. ตดิ ตามเย่ยี มดแู ลผูป้ วุ ยและประเมนิ ผปู้ วุ ยใหแ้ ม่ข่าย
ทราบ
๒. ขอสนับสนุนอุปกรณ์ทผ่ี ปู้ ุวยไดใ้ ช้กบั แม่ข่าย

61

๓. จดั ทาํ ทะเบยี นสรปุ ผู้ปวุ ยที่ดแู ล/คนื ข้อมูลใหก้ ับชุมชน

๔. อสม. ๑. จัดทําทะเบยี นผู้ปวุ ยในพื้นรบั ผดิ ชอบ

๒. ร่วมตดิ ตามเยีย่ มบ้านกับทีมหสวชิ าชีพ

๓. ประสานงานกับทมี หสวิชาชพี ในพืน้ ที่ กรณผี ปู้ ุวย

ฉุกเฉนิ

๕. ผู้นาํ ชมุ ชน ๑. นโยบายสขุ ภาพ

๒. ประชาสมั พนั ธ์

๖. ผดู้ แู ลผู้ปุวยตดิ เตียง ๑. ดูแลผปู้ ุวยต่อเนื่อง

๒. ประสานงานกบั ทีมหสวิชาชพี ในพืน้ ท่ี กรณผี ปู้ ุวย

ฉกุ เฉนิ

๑.๓ ทุนทางสังคมและความพร้อมของชุมชนในการจัดการกับ “ปัญหา/ความจําเป็น/ความต้องการด้าน

สุขภาพ” ของผู้คนในชุมชน ท่ีสัมพันธ์กับ ๕ กลุ่มวัย ตามประเด็น ODOP/ OTOP และ:// อุบัติเหตุทางท้องถนน,

โรคเรือ้ รัง , ผู้สูงอายุทม่ี ีภาวะพง่ึ พงิ (Long Term Care (LCT)) ทง้ั ปจั จุบันและแนวโน้มในอนาคต เช่น ภูมิปัญญา(ท้ัง

ทเ่ี ปน็ เทคโนโลยแี ละผู้รู้จริงทําจรงิ เหน็ ผลจริงๆ) ความคิด/ความเช่ือ ทรัพยากร/องค์กร/กลุ่มคน/การจัดการ/ระบบ ที่

มอี ยูใ่ นชมุ ชน ฯลฯ

ในยุคของการส่อื สารทีไ่ รพ้ รมแดนในปจั จุบันสง่ ผลใหก้ ารเขา้ ถงึ บรกิ ารทด่ี ีขึน้ ทําให้การศึกษาท่ีดีขึ้นการสื่อสาร

ทสี่ ะดวกรวดเร็ว (โทรศพั ท,์ Line) ทาํ ใหก้ ารรบั รู้ขอ้ มูลขา่ วสารด้านสุขภาพไดด้ ขี ้ึนรวมถึงการประชาสัมพันธ์ข้อมูลการ

ประสานงานเช่นการส่งต่อข้อมูลระหว่างอาสาสมัครสาธารณสุขระจําหมู่บ้าน ผู้ปุวย เจ้าหน้าที่ รวมท้ังการพัฒนา

ศักยภาพเจ้าหน้าที่ ในพื้นท่ีตําบลบ้านปลื้มใต้ คณะกรรมการประสานงานสาธารณสุขระดับอําเภอ (คปสอ.) ได้มี

การจัดระบบในการดูแลผู้ปุวยดังน้ีคือ มีโรงพยาบาลปะคํา เป็นแม่ข่ายในการพัฒนาศักยภาพเจ้าหน้าที่ ในการดูแล

ผปู้ วุ ยรวมทง้ั สนับสนุนยาเวชภณั ฑ์ อุปกรณ์ทาํ แผลการกาํ จัดขยะติดเชื้อและระบบแพทย์ที่ปรึกษา มีการเตรียมความ

พรอ้ มของครอบครวั ผปู้ ุวยในการปรบั สิง่ แวดลอ้ มของบ้านและฝึกทักษะญาติในการดูแลผู้ปุวยติดเตียงมีระบบแพทย์ที่

ปรึกษาใหค้ าํ ปรกึ ษาแก่เจา้ หนา้ ที่ได้ตลอดเวลา โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตําบลบ้านปลื้มใต้ มีการจัดระบบในการ

ดูแลผู้ปุวยที่ต่อเนื่องเชื่อมโยงจากโรงพยาบาลชุมชน สู่โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตําบล สู่ชุมชนมีระบบให้

คําปรึกษาในระดับ Family Care Term (FCT) ของชุมชนและมีการพฒั นา

62

สว่ นท่ี ๒ ข้อมูลพน้ื ฐานของเครือข่ายบริการปฐมภมู ิ

สะทอ้ นใหเ้ หน็ ถึงความพร้อมในการจัดบรกิ ารเพื่อตอบสนองความจาํ เปน็ ดา้ นสขุ ภาพของประชาชน/

กลมุ่ เปาู หมายสําคัญ/โจทยห์ ลักของพ้ืนท่ี ของ CUP และแต่ละรพ.สต.

๒.๑ ลักษณะหน่วยบริการเช่น ขนาดรพ., ขนาดรพ.สต.,ภาระงาน, จํานวนประชากรแยกตามกลุ่มวัย/

Setting/ภาระโรค ฯลฯ

บุคลากร :

บคุ ลากร จานวน สัดสว่ น: หมายเหตุ

ประจา สนับสนุน (คน) ประชากรทร่ี ับผิดชอบ

แพทย์ /๑ ๑ : 3,025 - มแี พทย์ออกตรวจ ๑/เดอื น

ท่โี รงพยาบาลสง่ เสรมิ สขุ ภาพ

ตาํ บลบ้านปลม้ื ใต้

พยาบาลวชิ าชพี ⁄- ๒ ๑ : 3,025

เจา้ พนักงานสาธารณสุข / - ๑ ๑ : 3,025

ประชากรแยกตามกลุ่มวัย

กลุม่ วัย เพศ รวม(ราย) หมายเหตุ
ชาย(ราย) หญงิ (ราย)

กลมุ่ แมแ่ ละเด็ก

- แม่ (หญงิ ตั้งครรภ์) -33

- เดก็ (อายุ ๐ – ๕ ปี ) ๑๔๒ ๑๑๒ 254

กลุ่มวยั เรยี น (อายุ ๖ – ๑๔ ปี) 453 410 608

กลุ่มวยั ร่นุ (อายุ ๑๕ – ๑๙ ปี) 117 138 255

กล่มุ วยั ทํางาน (อายุ ๑๕ – ๕๙ ปี) 699 735 1,434

กล่มุ ผ้สู ูงอายุ (อายุ ๖๐ ปี ขนึ้ ไป) 294 286 580

หมายเหตุ - แบง่ กลุ่มวัยตามกรมอนามัย

- ผู้สูงอายุทัง้ หมด 580 รายแบง่ เป็น กลุม่ ติดสงั คม ๕62 ราย กลมุ่ ติดบา้ น 14 รายและติดเตียง 4

ราย

- ผูป้ วุ ยโรคเร้อื รัง

๑. โรคเบาหวาน ชาย ๕๔ ราย หญิง ๑๑๔ ราย รวมทั้งหมด ๑๖๘ ราย

๒. โรคความดนั โลหติ สูง ชาย ๙๓ ราย หญงิ ๑๔๒ ราย รวม ๒๓๕ ราย

( ผปู้ วุ ยทเี่ ป็นทัง้ เบาหวานและความดนั สงู ชาย ๒๑ ราย หญิง ๕๒ ราย รวม ๗๓ ราย )

๕ อันดับกลุม่ โรค/ภยั สุขภาพท่ีเปน็ ปัญหาในพนื้ ที่
๑. โรคความดนั โลหิตสูง

๒. โรคมะเรง็

63

๓. โรคไข้เลอื ดออก
๔. ผูส้ ูงอายทุ ีม่ ภี าวะพ่ึงพงิ (Long Term Care (LTC))
๕. ปญั หาสงิ่ แวดลอ้ มในชมุ ชน
๒.๒ โครงสร้างและลักษณะการบริหารภายในองค์กรเครือข่าย เป็นเงื่อนไขท่ีเอื้อต่อการพัฒนาคน
และระบบบริการปฐมภูมิ เช่น วิธีบริหารเครือข่าย,ทรัพยากร คน/เงิน/ครุภัณฑ์ ฯลฯ ทั้งในด้านการบริหารภายใน
CUP และการบริหารร่วมกับภาคี เครือข่ายภายนอกสาธารณสุข(ที่สอดคล้องกับ ODOP/ OTOP : อุบัติเหตุทางท้อง
ถนน , Long Term Care (LTC))

ผงั การควบคมุ และการป้องกันลดเค็มโรคความดนั โลหติ สูง

โรงพยาบาลส่งเสรมิ สุขภาพตาบลบ้านปล้ืมใต้

อปท. คปสอ

-สนบั สนนุ งบประมาณ โครงการ และวสั ดุ -สนบั สนนุ องค์รู้ , เคร่ืองมือ ,
อุปกรณ์ -การตรวจยนื ยัน. ใหค้ วามรู้ เพือ่ ปรบั เปลีย่ น
พฤติกรรม

แนะนาและขอความรว่ มมือร้านแผงลอย ลดเคม็ ลดโรคความดนั
และผปู้ ระกอบการ ในการลดเกลอื โชเดยี โลหิตสูง
มและสารปรงุ รส ในอาหารท่ปี รุง

ประชาชน รพ.สต. อสม.

-ลดบริโภคเกลอื และสารปรุงรส -ออกคดั กรองปีละ 1 ครง้ั ออกคัดกรอง ประชาชนกลุ่ม
บรโิ ภคไม่เกนิ 2,000 มิลลกิ รมั รว่ มกบั อสม . เสย่ี งปี 1 ครงั้
( 1 ช้อนชา ) -ตดิ ตามกลมุ่ เส่ียงทมี่ ีความเสย่ี ง
-ปรุงอาหารเอง ต่อความดันโลหิตสูง -ให้บริการ ท่ี Health station
-ส่งต่อกลุ่มเส่ียงตรวจยนื ยนั ตรวจวดั ความดันโลหิตสูง
-แนะนาปรบั เปลีย่ นพฤติกรรม

64

๒.๓ สมรรถนะหลกั ขององค์กร (core competency) (ความเชี่ยวชาญเฉพาะขององคก์ ร) ใหส้ อดคลอ้ งกบั
ODOP/OTOP

บุคลากรและภาคีเครือข่ายของโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตําบลบ้านบ้านปล้ืมใต้ มีการพัฒนา
ตนเอง พร้อมทีจ่ ะเรียนรแู้ ละมีส่วนรว่ มในการดูแลผ้ปู ุวย

ส่วนที่ ๓ คา่ นยิ มหลัก
เป็นแนวคิดหลกั หรือหลักการท่ียึดเหน่ียว หรือ วิธีการหลักในการออกแบบและจัดระบบบริการของ
หน่วยบริการทั้งที่เป็นลายลักษณ์อักษรและเป็นความรับรู้/แนวปฏิบัติ หรือ วัฒนธรรมหรือข้อพิจารณาของ ผู้บริหาร
และผู้ปฏิบัตงิ าน(ท่สี อดคล้องกบั ODOP/ OTOP คอื การรายงานผลวิเคราะหป์ ริมาณโซเดยี มในอาหาร

ค่านยิ มหลกั :

โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตําบลบ้านปล้ืมใต้ บุคลากรและภาคีเครือข่าย ทํางานเป็นทีม มุ่งม่ัน
บริการเสมือนญาติดว้ ยหวั ใจความเป็นมนุษย์

วิสัยทศั น์

มีเป็นหนว่ ยบริการที่เปน็ เลศิ ดา้ นการบรกิ ารแบบองค์รวม แพทย์แผนไทย และเครอื ขา่ ยชุมชน

พันธกิจ

๑. จัดบริการดา้ นสุขภาพแกป่ ระชาชน ด้านการส่งเสริมสุขภาพปูองกันโรค รักษาพยาบาลและ

ฟื้นฟูสภาพแบบองคร์ วม

๒. พฒั นาระบบบรหิ ารงานแบบมสี ว่ นร่วม เพ่อื ให้เกิดผลสัมฤทธ์ิตอ่ ภารกจิ ขององค์กร

๓. พฒั นาสถานบริการให้เป็นศูนย์รวมในการพฒั นาชมุ ชนเพ่ือความมผี ลสัมฤทธิ์ในการสร้าง

สขุ ภาพชมุ ชน

สว่ นท่ี ๔ การออกแบบและจัดบรกิ ารสุขภาพแบบองคร์ วมต่อเนื่อง

เป็นบริการท่ีสามารถแสดงให้เห็นถึงความยึดโยงกับค่านิยมหลัก โดยผสมผสานการจัดบริการ
ส่งเสริม ปูองกนั รักษา และฟื้นฟู สําหรับกลุ่มเปูาหมายหลักหรือประเด็นสุขภาพหลัก(ODOP/OTOP: ประเด็นความ
ดันโลหิตสูง ( ลดเค็ม ) ซ่ึงมุ่งมั่นที่จะพัฒนาให้เป็นระบบและมีผลลัพธ์ที่ชัดเจน ทั้งน้ี ขอให้นําเสนอพัฒนาการของ
การจดั บรกิ าร ในพ้นื ทเ่ี อง จนกระทัง่ นําไปส่กู ารพัฒนาเป็นระบบบรกิ ารสุขภาพที่ครอบคลมุ และมปี ระสทิ ธิภาพ

๔.๑. Unity district Health Team : เขียนเลา่ ถงึ กระบวนการไดม้ าซง่ึ ปัญหาสาํ คัญของชมุ ชนและการ
ดาํ เนนิ งานร่วมกนั (ODOP/ OTOP)

มีการจดั ประชมุ นําเสนอผลงาน/ปญั หา/แนวทางการแก้ไขปัญหา สรปุ วิเคราะหส์ ถานการณอ์ บุ ัตเิ หตุ

๑. มีแผนงาน/แผนปฏบิ ัติการ/โครงการ

65

โรงพยาบาลสง่ เสรมิ สุขภาพตําบลบา้ นปลื้มใต้ ไดด้ ําเนินงานประชมุ วางแผนการดําเนนิ งานการ
ปูองกนั และควบคมุ โรคความดนั โลหติ สูง รว่ มกบั ภาคีเครือขา่ ยตา่ งๆในพืน้ ที่ ทั้งทอ้ งถิ่น ในกจิ กรรมเกี่ยวกับปัจจยั
การปอู งกนั และควบคมุ โรคความดันโลหิตสูง ดงั นี้

๑.๒. มีความตอ่ เนื่องในการดาํ เนนิ งาน

๒. การจัดการทมี
๒.๑. มกี ารดาํ เนนิ งานอยา่ งมีส่วนรว่ ม มีการดําเนนิ งานอย่างเป็นรูปแบบมีภาคีเครอื ข่ายจาก

หนว่ ยงานต่างๆประกอบดว้ ย ผ้นู ําชมุ ชน อาสาสมัครสาธารณสขุ และเจา้ หน้าที่สาธารณสุข เพอ่ื ให้ดาํ เนินงานไป
อยา่ งมปี ระสทิ ธภิ าพ และเป็นรูปธรรม

๒.๒. มกี ารแลกเปล่ยี นทรัพยากรในพน้ื ท่ใี นการดาํ เนนิ งานการปูองกันโรคความดันโหลิมีการแลกเปลี่ยนเรียนรู้
ร่วมกัน การใช้ทรัพยากรร่วมกนั การจดั ประชุม คือ

๓. วเิ คราะห์สถานการณ์โรคความดันโลหติ สูง

กรณเี มอื่ เกิดอบุ ตั ิเหตุทางถนนมผี ู้บาดเจ็บหรอื เสียชวี ติ จะมกี ารสอบสวนการเกดิ อุบตั เิ หตุการ
บาดเจ็บทางถนนหรือเสียชวี ติ โดยโรงพยาบาลปะคํา ในปี งบประมาณ ๒๕64 , ๒๕๖3 และปี ๒๕๖2 ตาํ บลบา้ น
ปล้ืมใต้ ยงั ไม่มีอุบัตเิ หตแุ ละผู้เสียชวี ติ จากอุบตั ิเหตทุ างถนน

๓.๑. จานวนผปู้ ่วยโรคความดันโลหิตสงู

ปี จานวนผู้ป่วย จานวนผู้เสยี ชีวติ หมายเหตุ

(คน)

๒๕60 176 ๐

๒๕61 180 0

๒๕62 176 ๐

๒๕๖3 162 0

๒๕๖4 109 0

66

๔. มีการดําเนินงานอย่างมีสว่ นรว่ ม ในการลดภาวะความดนั โลหิตสงู ของโรงพยาบาลส่งเสรมิ
สุขภาพตาํ บลบา้ นปลืม้ ใต้ มีการดําเนินงานอยา่ งเปน็ รปู แบบมภี าคเี ครือข่ายจากหน่วยงานตา่ งๆประกอบด้วย ท้องถ่ิน
ผุน้ าํ ชุมชน อาสาสมคั รสาธารณสุข โดยให้เนน้ 3 อ 2 ส ลดหวาน มัน เค็ม โดยเน้นลดเค็ม ลดโรค ในการร่วม
การประชมุ วางแผน กําหนดแนวทางการดาํ เนนิ งานปอู งกนั และลดปจั จยั เสีย่ งสูงของโรคความดนั โลหติ สูง เพอ่ื ให้
ดําเนินงานไปอย่างมปี ระสิทธิภาพ และเป็นรปู ธรรม จึ

67

ส่วนท่ี ๕ การจัดระบบสนับสนนุ
การออกแบบระบบทสี่ อดคล้องกบั ODOP/OTOP
(เพอ่ื กาํ กบั ติดตามและประเมินผล งบประมาณ/การบรหิ ารจัดการ)

เกณฑ์ การออกแบบระบบท่ีสอดคล้องกับ หมายเหตุ
เกณฑ์มาตรฐานงานเภสชั กรรม ODOP/OTOP

เกณฑร์ ะบบข้อมลู ข่าวสารเทคโนโลยี - CUP สนบั สนุนยา และเวชภัณฑ์
สารสนเทศ - ตดิ ตามและแนะนํา ความรู้ ในกลุ่มปุวย
เกณฑ์การประเมินด้านการปูองกนั และ และมี Line group ในการประสานงาน
ควบคุมการติดเช้อื - ระบบการบันทึกข้อมลู ตามกิจกรรมท่ี
ใหบ้ ริการ
CQI/ นวตั กรรม/ R๒R/ วจิ ยั - ตดิ ตามประเมนิ ผล
- เฝูาระวงั การตดิ เช้ือในชมุ ชน
- การจดั การขยะติดเช้ือในชุมชน
- การดูแลวสั ดุอุปกรณ์
- การจดั สถานที่
- การมสี ่วนร่วมของภาคีเครอื ข่ายในการดูแล
ประชาชนในความรับผิดชอบ
-การเสริมความรู้อย่างต่อเนือ่ ง

๔.๒ การบรกิ ารในสถานบรกิ าร (บทบาทเจา้ หนา้ ที่)

รพ.สต.บา้ นปลมื้ ใต้ ประชากร 3,025 คน
มีทงั้ หมด 7 หมู่บ้าน 1,017 หลังคาเรือน อสม. 125

นายประมวล จาปีกาง
ผอ. รพ สต.บ้านปล้มื ใต้
ดแู ลประชากร จานวน ๑ : 1,500

นางสาวสรติ า สิงหา น
พยาบาลวชิ าชพี ดแู ล

ดแู ลประชากร จานวน ๑ : 1,500

68

นพ.อภิวฒั น์ จูมเกตุ
ดูแลประชากรท้งั ตาบล จานวน 1 : 3,025 คน

คน

เภสชั กรหญงิ ฐาปนยี ์ อบอนุ่
เภสชั กรชานาญการ

ดูแลประชากรทั้งตาบล จานวน 1: 3,025

นางสาวสารภี เย็นกลู
จพ.สส.ชานาญงาน

ลประชากร จานวน ๑ : ๑,๑๖๕

69

Flow Chart

การวนิ จิ ฉยั ความดนั โลหติ สงู รายใหม่ คป.สอ.ปะคา

เกณฑใ์ นการคัดกรอง 1. ผ้ทู ่ีมีอายุ 30 ปีขึ้นไป
ความดนั โลหิตสงู ควรทาใน 2. ผทู้ ่อี ้วน (BMI > 25 กก./ม.2 และ/หรือ มรี อบเอวเกินมาตรฐาน) และมี

พ่อ แม่ พหี่ รือน้องเปน็ โรคความดันโลหติ สงู
3.เป็นโรคเบาหวาน
4.มรี ะดบั ไขมันในเลอื ดผิดปกติหรือรับประทานยาลดไขมันในเลอื ดอยู่
5.มีประวัติครรภ์เปน็ พิษ หรือพบความดนั โลหิตสงู ขณะต้งั ครรภ์
6.มโี รคหัวใจและหลอดเลอื ด (cardiovascular disease)
7.เป็นโรคไต

กลมุ่ ปกติ DX.R030 กลมุ่ เสยี่ ง กล่มุ ปว่ ย

DX.I10-I15

SBP<120 และ/หรอื DBP SBP 130-139mmHg SBP 140-159 mmHg SBP160-179 mmHg SBP≥180 และ/หรอื
<80 T(มม.ปรอท) DBP 80-89.mmHg DBP 90-99.mmHg DBP 100-109 mmHg) DBP ≥110(มม.ปรอท)

Follow up ประเมนิ BP ระยะ ประเมนิ BP ระยะ ประเมิน BP ระยะ สง่ ต่อเพ่ือข้ึนทะเบียน
6 เดอื น 1 เดือน -2 เดือน 1 สัปดาห์ -1 เดอื น และรกั ษา/แพทย์วนิ ิจฉยั
ดว้ ยการวนั BP

ตามมาตรฐาน

ซา้ ทกุ 1 ปี

การปรบั เปลยี่ นพฤติกรรม คา่ เฉลย่ี ปกติ คา่ เฉลยี่ คา่ เฉลย่ี
1.ลดนา้ หนักให้ BMI อยู่ท่ี <120/80 mmHg <139/89 mmHg >140/90 mmHg
18.5-24.9

2.เพิ่มการประทานผักและ DX.R030 DX.I10-I15
ผลไม้
3.จากัดโซเดยี มในอาหารให้ ลงทะเบียนกลมุ่ เสี่ยงต่อโรค กรณีขึ้นทะเบยี นรายใหม่
คร้งั ที่ 1 นดั 14 วนั (ขยบั ใหต้ รงกับวนั พธุ หรอื วันพฤหสั บดี)

นอ้ ยกวา่ 2,300 มก. ตอ่ วนั Metabolic และแนะนาเขา้ ครัง้ ที่ 2 นดั 1 เดือน นดั ตรงกับวนั พธุ หรือวนั พฤหสั บดี

4.ออกกาลังกายวนั ละ30 นาที โครงการปรแับนเปวลทีย่ านงพกฤาตรกิ ปรรฏมิบตั ใิ นการใหบ้ คหครรรมงัง้้ัิกาททยา่่ีีเ43หรตฝนนุ ัดัดแาตป1กถ่ รเค้าะดมือBรานPรณไภมน2์่ดั sเตtดaรือbงนกleบั (นวใหนััด้นตพรัดุธงตหการับมือววFันันlพoพุธwฤหหกรสั าอื บรวปดนั ีรพบั ฤยหาสั บดี)
จานวน 5 วนั ตอ่ สัปดาห์

โรงพยาบาลส่งเสริมสขุ ภาพตาบลบ้านปลืม้ ใต้ อาเภอปะคา จงั หวดั บรุ รี ัมย์

70

จดุ ม่งุ หมาย คอื การนาํ วิธีการทางเวชศาสตร์ปูองกันมาใช้ในการดูแลหญิงตงั้ ครรภใ์ หม้ ภี าวะแทรกซอ้ น
ของมารดาและทารกในครรภ์ใหน้ ้อยทสี่ ดุ
ข้ันตอนในการใหบ้ รกิ ารฝากครรภ์

หญงิ ต้งั ครรภร์ ายใหม่

๑. ลงทะเบียน , ซักประวัติ

๒. ประเมนิ สุขภาพร่างกายทั่วไป

๓. ให้การปรึกษาก่อนเจาะเลอื ด , การมาฟงั ผลเลอื ด
,

๔. สง่ ตรวจทางหอ้ งปฏิบัติการ

๕. ตรวจร่างกายทวั่ ไป , ตรวจครรภ์ พบ
มภี าวะแเพสท่ยี งยข์ ณะต้งั ครรภ์
ประเมนิ ภาวะเสี่ยง มปี ญั หา ลงบนั ทึกมุมขวาดา้ นล่าง ให้การรักษาตามอาการ
หนา้ บันทกึ การต้ังครรภ์
ปกติ กลับบ้าน

๖. ใหค้ าแนะนารายบคุ คล

๗. สรา้ งเสรมิ ภมู คิ ุ้มกันและการไดร้ ับยา Admitte

กลับบา้ น

๘. นัดหมายครัง้ ต่อไปและให้สมุดบนั ทึกสุขภาพแม่และเด็กไวป้ ระจาตัว

๙. ชาระเกงินลับ, บรับ้ายนา

หญงิ ต้งั ครรภร์ ายเกา่

๑. ตรวจปสั สาวะ , ชัง่ นา้ หนกั , วัดความดนั โลหติ

๒. ประเมินสุขภาพร่างกายทว่ั ไป
๓. อายุครรภ์ ๓๒ สัปดาห์ข้ึนไป
นัดเข้าโรงเรียนพอ่ แม่ ครัง้ ท่ี ๒

71

Flow Chart การบริการงานทนั ตกรรม
โรงพยาบาลสง่ เสริมสุขภาพตาบลบ้านปล้ืมใต้ อาเภอปะคา จงั หวดั บุรรี ัมย์

ข้ันตอนการให้บรกิ ารทนั ตกรรม (เฉพาะวนั พุธ)

โรงพยาบาลส่งเสรมิ สุขภาพตาบลบ้านปลม้ื ใต้

72

๔.๓ การบริการในชุมชน

FAMILY CARE TEAM (FCT)

สรปุ การรับผดิ ชอบกลุ่มประชากร ๕ กลมุ่ วัย ปี ๒๕๖๕

ทมี หมอครอบครัว กลมุ่ สตรี กลุ่มเดก็ กลุ่มเด็ก กลุ่มวัย กลมุ่ รวม
และเดก็ วัยเรยี น วยั ร่นุ ทางาน ผูส้ ูงอายุ
นายประมวล จาํ ปกี าง ปฐมวัย และพิการ 1,202
นางสาวสารภี เยน็ กูล 124 228 890
นางสาวสรติ า สิงหา 83 273 175 592 225 933
238 129
45 401 190

53 441 308

73

ทาเนยี บหมอครอบครัว โรงพยาบาลส่งเสริมสขุ ภาพตาบลบา้ นปลื้มใต้

ที่ ทีมหมอครอบครวั ประชา ช่อื หมู่บ้าน หมู่ กลมุ่ กลมุ่ กลมุ่ กลุ่มวัย กลมุ่ รวม
กร สตรี เดก็ เดก็ ทางาน ผู้สงู อายุ
และ วัย วยั ร่นุ
เด็ก เรยี น และ
ปฐมวัย พกิ าร

นางสาวสรติ า สิงหา 405 บา้ นปล้มื พฒั นา 7 43 51 43 194 405 43
นางสาวสริตา สงิ หา 528 บา้ นเริงแก้ว
นางสาวสารภี เย็นกลู 418 บา้ นปลื้มใต้ 8 66 78 66 247 528 66
นางสาวสารภี เยน็ กลู 472 บ้านบ่อน้ําใส
นายประมวล จําปีกาง 506 บา้ นเริงทรพั ย์ 9 38 71 38 192 418 38

15 85 79 85 209 472 85

18 58 81 58 268 506 58

นายประมวล จาํ ปีกาง 322 บ้านศรเี มืองใหม่ 20 34 60 34 165 322 34
นายประมวล จาํ ปีกาง 374 บา้ นปลม้ื อดุ ม 22 32 87 32 159 374 32

รวม 3,025 1หมู่บา้ น 7 151 356 507 1434 633 3,025

หมอครอบครัว/หมู่บา้ น หมอครอบครัว/หลังคาเรือน หมอครอบครวั /อสม. หมอครอบครัว/ประชากร
1:2
1:336 1: 43 1:1008

เครอื ข่ายทมี หมอครอบครัวของโรงพยาบาลส่งเสริมสขุ ภาพตาบลบ้านปล้ืมใต้

ภารกจิ ตามพืน้ ที่ จํานวน 7 หมบู่ ้าน ประชากร 3,025 คน

ให้ผรู้ ับผดิ ชอบพ้ืนที่เปูาหมายติดต่อประสานงานกับเจ้าภาพหลกั แตล่ ะกลุ่มงานและงานนโยบาย เพื่อ

ดําเนินงานในชมุ ชน FCT (Family Care Team) ใหบ้ รรลตุ ามดัชนตี ัวชวี้ ดั ดังน้ี

๑. นายประมวล จําปกี าง

ผ้รู ับผิดชอบหลกั 3 หม่บู า้ น จํานวน 357 ครัวเรอื น รับผดิ ชอบประชากร 1,202 คน

- หมู่ที่ 18 บ้านเริงทรัพย์

- หมู่ที่ 20 บ้านศรเี มืองใหม่

- หมทู่ ่ี 22 บ้านปลืม้ อดุ ม

กลุ่มเปูาหมาย ๕ กลุม่ วยั ในการดําเนนิ งาน

๑. หมูท่ ี่ ๑ บ้านบ้านปล้มื ใต้ มีกลุ่มเปาู หมายในการดําเนินงาน ดงั ตอ่ ไปนี้

- กลมุ่ วยั ทํางาน (๑๕ - ๕๙ ปี) มีจํานวน ๖๕๔ คน

- กลุ่มเด็กวยั เรียน (๕ – ๑๕ ปี) มีจาํ นวน ๑๔๕ คน

- กลมุ่ เด็กวยั รุ่น (๑๕ – ๒๑ ปี) มีจํานวน ๗๙ คน

- กลมุ่ สตรีและเดก็ ปฐมวัย มีจํานวน ๖๐ คน

- กลุ่มผู้สูงอายแุ ละพกิ าร มีจาํ นวน ๑๕๘ คน

๒. หมู่ที่ ๒ บ้านถนนหัก มีกลุ่มเปาู หมายในการดาํ เนินงาน ดังต่อไปนี้

- กลุ่มวัยทาํ งาน (๑๕ - ๕๙ ปี) มีจํานวน ๓๑๒ คน

74

- กลุ่มเด็กวยั เรยี น (๕ – ๑๕ ปี) มจี ํานวน ๕๕ คน

- กลมุ่ เด็กวยั รุ่น (๑๕ – ๒๑ ปี) มจี ํานวน ๓๕ คน

- กลุ่มสตรีและเด็กปฐมวยั มจี ํานวน ๒๗ คน

- กลุ่มผสู้ ูงอายแุ ละพกิ าร มีจาํ นวน ๖๐ คน

๒. นางสาวทัศนยี ์ อตุ รวเิ ชียร

ผรู้ บั ผดิ ชอบหลกั ๒ หมบู่ า้ น จาํ นวน ๒๒๓ ครัวเรือน รับผดิ ชอบประชากร ๑๑๐๗ คน

- หม่ทู ่ี ๕ บา้ นโคกปราสาท

- หมทู่ ี่ ๑๒ บ้านปราสาทพร

กลุม่ เปูาหมาย ๕ กล่มุ วยั ในการดาํ เนนิ งาน

๑. หมูท่ ่ี 18 บา้ นเรงิ ทรัพย์ มีกลมุ่ เปูาหมายในการดําเนินงาน ดังตอ่ ไปน้ี

- กลมุ่ วยั ทาํ งาน (๑๕ - ๕๙ ปี) มีจาํ นวน ๔๔๐ คน

- กลุ่มเด็กวัยเรยี น (๕ – ๑๕ ปี) มีจาํ นวน ๕๙ คน

- กลมุ่ เด็กวัยร่นุ (๑๕ – ๒๑ ปี) มจี าํ นวน ๕๘ คน

- กลมุ่ สตรแี ละเดก็ ปฐมวยั มจี าํ นวน ๒๗ คน

- กลุ่มผูส้ ูงอายแุ ละพกิ าร มจี าํ นวน ๘๗ คน

๒. หมทู่ ี่ 20 บ้านศรเี มืองใหม่ กลุ่มเปูาหมายในการดาํ เนินงาน ดงั ต่อไปนี้

- กลุม่ วยั ทํางาน (๑๕ - ๕๙ ปี) มีจํานวน ๓๓๔ คน

- กลุ่มเด็กวยั เรยี น (๕ – ๑๕ ปี) มีจาํ นวน ๕๗ คน

- กลุ่มเด็กวยั รุ่น (๑๕ – ๒๑ ปี) มีจํานวน ๔๒ คน

- กลุม่ สตรแี ละเดก็ ปฐมวัย มีจํานวน ๒๔ คน

- กลมุ่ ผู้สูงอายแุ ละพิการ มีจํานวน ๖๙ คน

3.หมู่ที่ 22 บา้ นปลื้มอุดม กลุ่มเปูาหมายในการดําเนินงาน ดงั ต่อไปน้ี

- กลุ่มวัยทํางาน (๑๕ - ๕๙ ปี) มีจาํ นวน ๓๓๔ คน

- กลุ่มเด็กวัยเรียน (๕ – ๑๕ ปี) มจี าํ นวน ๕๗ คน

- กลุ่มเด็กวัยรุ่น (๑๕ – ๒๑ ปี) มจี าํ นวน ๔๒ คน

- กลมุ่ สตรีและเด็กปฐมวยั มีจาํ นวน ๒๔ คน

- กลมุ่ ผู้สงู อายแุ ละพิการ มีจาํ นวน ๖๙ คน

๓. นางสาวสารภี เยน็ กลู
ผู้รบั ผิดชอบหลกั ๒ หมบู่ า้ น จํานวน 334 ครัวเรือน รับผดิ ชอบประชากร 890 คน
- หม่ทู ่ี 9 บ้านปลม้ื ใต้
- หมู่ท่ี 15 บ้านบ่อนํา้ ใส

กลมุ่ เปูาหมาย ๕ กลมุ่ วัย ในการดาํ เนนิ งาน
๑. หมูท่ ี่ 9 บา้ นปล้มื ใต้ มีกลมุ่ เปาู หมายในการดาํ เนินงาน ดงั ตอ่ ไปนี้
- กลุ่มวยั ทํางาน (๑๕ - ๕๙ ปี) มีจาํ นวน ๓๗๓ คน
- กลมุ่ เด็กวยั เรียน (๕ – ๑๕ ปี) มจี าํ นวน ๗๖ คน
- กลมุ่ เด็กวัยรุ่น (๑๕ – ๒๑ ปี) มีจาํ นวน ๕๒ คน
- กลมุ่ สตรแี ละเดก็ ปฐมวัย มจี าํ นวน ๒๗ คน

75

- กลมุ่ ผู้สูงอายแุ ละพกิ าร มีจํานวน ๘๒ คน

๒. หมู่ที่ 15 บ้านบอ่ น้ําใส มกี ลมุ่ เปูาหมายในการดําเนินงาน ดังตอ่ ไปน้ี

- กลุ่มวัยทาํ งาน (๑๕ - ๕๙ ปี) มีจาํ นวน ๔๕๖ คน

- กลุ่มเด็กวยั เรยี น (๕ – ๑๕ ปี) มีจาํ นวน ๘๕ คน

- กลมุ่ เด็กวัยรนุ่ (๑๕ – ๒๑ ปี) มจี าํ นวน ๖๙ คน

- กลุ่มสตรแี ละเด็กปฐมวยั มจี ํานวน ๔๕ คน

- กลมุ่ ผสู้ ูงอายแุ ละพกิ าร มีจาํ นวน ๘๓ คน

๔. นางสาวสริตา สงิ หา

ผู้รบั ผิดชอบหลกั ๒ หม่บู า้ น จํานวน 319 ครัวเรือน รบั ผดิ ชอบประชากร 933 คน

- หมูท่ ี่ 7 บา้ นปล้ืมพัฒนา

- หมทู่ ่ี 8 บา้ นเรงิ แกว้

กลมุ่ เปาู หมาย ๕ กล่มุ วยั ในการดําเนนิ งาน

๑. หม่ทู ่ี 7 บา้ นปล้ืมพัฒนา มีกลมุ่ เปูาหมายในการดําเนินงาน ดังตอ่ ไปนี้

- กลมุ่ วัยทาํ งาน (๑๕ - ๕๙ ปี) มีจาํ นวน ๔๒๑ คน

- กลมุ่ เด็กวยั เรยี น (๕ – ๑๕ ปี) มจี ํานวน ๘๓ คน

- กลุ่มเด็กวยั รุ่น (๑๕ – ๒๑ ปี) มจี ํานวน ๔๓ คน

- กลุ่มสตรแี ละเดก็ ปฐมวัย มจี าํ นวน ๓๐ คน

- กลมุ่ ผู้สงู อายุและพิการ มจี ํานวน ๑๑๕ คน

๒. หมูท่ ่ี 7 บา้ นปล้ืมพัฒนา มีกลุม่ เปูาหมายในการดาํ เนินงาน ดังต่อไปนี้

- กลุ่มวยั ทาํ งาน (๑๕ - ๕๙ ปี) มจี ํานวน ๓๙๖ คน

- กลุ่มเด็กวัยเรียน (๕ – ๑๕ ปี) มีจํานวน ๘๗ คน

- กลุ่มเด็กวัยรนุ่ (๑๕ – ๒๑ ปี) มีจํานวน ๕๖ คน

- กลุ่มสตรีและเด็กปฐมวยั มจี ํานวน ๔๓ คน

- กลมุ่ ผ้สู งู อายแุ ละพิการ มีจาํ นวน ๖๖ คน

ขอ้ มูลการดาเนินงานชมรมผู้สูงอายุ
โรงพยาบาลส่งเสริมสขุ ภาพตาบลบ้านปลืม้ ใต้ อาเภอปะคา จังหวดั บุรีรมั ย์

รายช่อื คณะกรรมการชมรมผสู้ ูงอายุ โรงพยาบาลส่งเสริมสขุ ภาพตาบลบ้านปล้ืมใต้

ท่ี ชื่อ – สกลุ ตาแหน่ง หมายเหตุ

๑ นายสี พูลเพ่ิม ประธาน

๓ นายแสวง สรอ้ ยจิตร กรรมการ

๖ เลขานกุ าร

๗ เหรัญญิก

๘ นายพิกลุ สีสนั ต์ กรรมการท่ปี รึกษา

๙ ผอ รพ.สต.บ้านปล้มื ใต้ นายทะเบียนและท่ีปรึกษา

๑๐ จนท. รพ.สต.บา้ นปลมื้ ใต้ กรรมการท่ีปรึกษา

76

ภาพกิจกรรมการออกเยย่ี มบ้าน

กจิ กรรมตรวจสุขภาพผู้สงู อายุ และใหค้ วามรผู้ ู้สูงอายุ

77
๓.๒ การให้บริการงานแพทย์แผนไทย

มีบรกิ ารงานแพทย์แผนไทยโดยการให้บรกิ ารรว่ มกบั โรงพยาบาลปะคํา ซ่ึงโรงพยาบาลสง่ เสรมิ สขุ ภาพ
ตาํ บลบา้ นบ้านปลื้มใต้ ผา่ นมาตรฐานการประเมินระดับดีเย่ียม มกี ารตรวจวินิจฉัยโดยแพทย์แผนไทยที่ไดร้ บั ใบ
ประกอบโรคศิลปะสาขา การแพทยแ์ ผนไทยดา้ นเวชกรรมไทย เภสชั กรรมไทย การนวดไทย และผดุงครรภ์ไทย
รกั ษาโดยการจ่ายยาสมนุ ไพร การหัตถบําบดั การพอกยาสมนุ ไพร การอบสมนุ ไพร การดมู ารดาหลังคลอด
ตลอดจนการติดตามเย่ียมผ้ปู ุวยตดิ บ้าน ติดเตียงในชมุ ชม

ทาเนียบบุคลากร

นายประมวล จาปีกาง
รก.ผอ.รพ.สต.บ้านปลื้มใต้
งานบริหาร ฯ ,งานควบคมุ โรคตดิ ตอ่ , งานคุม้ ครองผู้บริโภค ,

งานแพทยแ์ ผนไทย

นางราตรี ทงุ จนั ทร์
พนกั งานผชู้ ่วยเหลอื การพยาบาล

,งานแพทยแ์ ผนไทยและงานอน่ื ๆ ทไี่ ดร้ บั มอบหมาย

โรงพยาบาลส่งเสรมิ สขุ ภาพตําบลบ้านปล้มื ใต้ 2565

78

การแบง่ หนา้ ที่รบั ผดิ ชอบของงานแพทย์แผนไทย
นางราตรี ทงุ จันทร์ ตาแหนง่ พนกั งานช่วยการพยาบาล
1.ด้านบริหาร

1.1 จดั ทําแผนปฏิบตั ิงานด้านการแพทยแ์ ผนไทยโดยศึกษาขอ้ มลู พ้นื ฐานด้าน
1.1.1 ขอ้ มูลหมอพื้นบ้าน
1.1.2 หมอโบราณมใี บประกอบโรคศิลปะ
1.1.3 ข้อมูลสวนสมนุ ไพร

1.4 ตดิ ตามประเมินผล
1.4.1 จัดทํารายงานประจําเดือน / ประจําปี
1.4.2 สรุปและรายงานผลการดาํ เนินงานแต่ละกจิ กรรม

1.5 ประสานความร่วมมือด้านบุคลากรในการปฏิบตั ิงานดา้ นการแพทย์แผนไทย
1.5.1 ประสานงานกบั ฝาุ ยตา่ ง ๆ ภายในหนว่ ยงานเพ่ือขอใช้ทรัพยากรของฝุายน้ัน ๆ

2. งานคลนิ กิ บริการการแพทย์แผนไทย
2.1 จัดทําแผนการให้บรกิ ารด้านการแพทยแ์ ผนไทย
2.2 ให้บริการตรวจวินจิ ฉยั โรคแกค่ นไข้ที่มารับบริการโดยตรงตามมาตรฐานของวชิ าชีพ
2.3 ให้บริการตรวจวินจิ ฉยั โรคแกค่ นไข้ที่ไดร้ ับการสง่ ตอ่ มาจากแพทย์แผนปจั จบุ นั

3. งานเภสัชกรรม
3.1 จัดหาวตั ถุดบิ เพือ่ การนาํ มาใชใ้ นการผลติ ยา
- จัดสง่ เสริมใหส้ มาชกิ ชมรม / ประชาชนท่ีสนใจปลกู เป็นรายไดเ้ สรมิ ให้แก่ครอบครวั
3.2 ศึกษารวบรวมพันธส์ มุนไพรทีห่ ายากมาปลูกเพือ่ อนรุ ักษ์และขยายพันธ์รวมทงั้ เป็นแหลง่ ศกึ ษาของ
ประชาชนที่สนใจทว่ั ไป

4. งานส่งเสริมและสนับสนุนพึ่งตนเองของชุมชนดา้ นการแพทย์แผนไทย
4.1 วางแผนกาํ หนดวัตถุประสงค์ เปูาหมาย กจิ กรรมใหช้ ดั เจน
ก. กลุ่มเปาู หมาย เปน็ กลุ่มที่มีความร้ดู ้านการแพทย์แผนไทย เช่น หมอพน้ื บา้ น ประชาชนทวั่ ไป
อาสาสมัครสาธารณสุข นกั เรยี น เจ้าหน้าที่สาธารณสุข เป็นต้น
ข. กิจกรรมตา่ ง ๆ รณรงคก์ ารใชส้ มนุ ไพรตามฤดูกาล โดยจัดบอรด์ จดั ทําแผ่นพบั
4.2 วางแผนกาํ หนดแนวทางการดาํ เนินงาน
1. จัดประชมุ / อบรม ความรู้พืน้ ฐานด้านการแพทย์แผนไทยให้กับกลุ่มเปูาหมายในการดําเนินงาน
2. สง่ เสรมิ และสนบั สนุนบทบาทองค์กรในชมุ ชนให้มีการดแู ลสุขภาพตนเองและชมุ ชน
3. สง่ เสริมและสนับสนุนการดําเนนิ งานและกิจกรรมด้านการแพทยแ์ ผนไทยครบวงจร เชน่ จดั หา
พนั ธ์สุ มุนไพรใหช้ มุ ชน / สมาชกิ ปลกู และกระจายพันธ์
4. ประสานงานกับหนว่ ยงาน / องคก์ รต่าง ๆ ท้งั ในและนอกชมุ ชน เพอื่ ใหเ้ กิดความเขา้ ใจงานด้าน

การแพทย์แผนไทย
5. งานเผยแพรป่ ระชาสมั พันธ์
1. สนับสนนุ ส่อื ตา่ ง ๆ เชน่ แผน่ พบั ให้กบั ประชาชนทวั่ ไปและผูป้ ุวยท่ีมารับบริการ

โรงพยาบาลสง่ เสริมสขุ ภาพตําบลบ้านปลื้มใต้ 2565

79

6. งานวิชาการ
1. จดั ทําคมู่ ือสําหรับบุคลากรใช้ในการปฏบิ ตั ิงาน
2. จดั ทําสอื่ เผยแพร่ความรวู้ ิชาการด้านการแพทย์แผนไทยทสี่ อดคล้องกับวถิ ีชีวิตแก่ประชากร

งานคลินกิ บรกิ ารแพทยแ์ ผนไทย
-ใหบ้ ริการแก่คนไขท้ ม่ี ารับบรกิ ารโดยตรงจากเจา้ พนักงานสาธารณสขุ ชุมชน พยาบาลวชิ าชพี
แพทยแ์ ผนไทย และไดร้ ับการสง่ ตอ่ มาจากแพทยแ์ ผนปัจจบุ นั ตามมาตรฐานวชิ าชีพ
-ให้การรักษาคนไข้ด้วยวิธตี ่อไปน้ี

1. การนวดไทย
-นวดแกอ้ าการปวดเม่ือย
-นวดรกั ษาโรค

2. การประคบสมนุ ไพร
โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตําบลบา้ นปลื้มใต้ 2565

80

3. การอบไอนา้ สมุนไพร ( งดบริการอบ เน่ืองดว้ ย ภาวะการณ์โรคโควิด )
-อบเพ่อื สุขภาพ
-อบเพ่ือรักษาโรค

5. ดา้ นเภสชั กรรม (การปรุงยาเฉพาะราย)
งานอ่นื ๆ ท่ไี ด้รับมอบหมาย

1. ดแู ลต้อู บ หม้อต้มสมุนไพร
2. ตม้ ลูกประคบสมุนไพรพร้อมให้บริการ
3. เช็คทาํ ความสะอาดเตยี ง ผ้าปู ใหพ้ ร้อมให้บริการ
4. ลงกจิ กรรมประจาํ วัน
5. บนั ทกึ ขอ้ มูลในทะเบยี นผู้มารบั บรกิ ารแพทย์แผนไทย ยาสมนุ ไพรและประเมินความเส่ียง
5. งานด้านการสอน เผยแพร่จดั การความรู้ นทิ รรศการ บอร์ด การอบรม สาธิต ด้านแพทย์แผนไทย

การสง่ เสรมิ สขุ ภาพ
6. สรุปรายงานประจาํ เดอื น ลงทะเบียนและข้อมูลของผ้มู ารับบรกิ าร ผา่ นโปรแกรม HOSxP PCU

และบนั ทึกข้อมูลลง Web สปสช.

โรงพยาบาลสง่ เสริมสุขภาพตําบลบ้านปล้มื ใต้ 2565

81
7. ลงรับวตั ถดุ บิ สมนุ ไพร ดแู ลสวนสมุนไพร
9. คลนิ กิ ใหบ้ ริการ รับผดิ ชอบงานแพทยแ์ ผนไทยและการแพทย์ทางเลอื ก ให้ไดต้ ามมาตรฐาน รพ.สส.พท.

บันทึกทบทวน ติดตามผู้รับบริการ ควบคุมการปฏบิ ัตงิ านและบริการให้เปน็ ไปตามจรรยาบรรณ
10. ใหส้ ขุ ศึกษาผ้ปู ุวย ท่ี OPD และผปู้ ุวยวันคลินกิ NCD
11. รับผิดชอบงาน 5 ส ตามโซนทไ่ี ด้รับมอบหมาย
12. บันทึกข้อมลู ลง Hosxp และบันทึกข้อมลู ลง Web สปสช.
13. งานอ่นื ๆทีไ่ ด้รบั มอบหมาย

ตารางการให้บรกิ ารงานแพทยแ์ ผนไทยโรงพยาบาลสง่ เสรมิ สุขภาพตาบลบ้านบา้ นปลืม้ ใต้

อาคารสถานทแ่ี พทย์แผนไทย
มกี ารจัดการอาคาร สถานท่ี สะอาด สวยงาม เป็นระเบียบ เหมาะสมกับการให้บริการ

1. มหี ้องตรวจที่ไดม้ าตรฐาน

โรงพยาบาลสง่ เสรมิ สุขภาพตําบลบา้ นปลื้มใต้ 2565

82

1.ดา้ นหน้า หอ้ งหัตถการ มีพื้นท่ีนัง่ รอรับบริการทีเ่ พียงพอทัง้ ทางด้านหน้าห้องโถง
2.มหี อ้ งหัตถบาํ บัด มฉี ากกัน้
3.มีตเู้ กบ็ ของใช้ผู้รับบรกิ าร ชาย/หญิง

โรงพยาบาลส่งเสรมิ สุขภาพตําบลบ้านปลม้ื ใต้ 2565

83

โรงพยาบาลสง่ เสรมิ สขุ ภาพตําบลบ้านบา้ นปลื้มใต้ มกี ารจัดบริการทัง้ รักษาพยาบาล สง่ เสรมิ สขุ ภาพ ปูองโรค
และฟื้นฟูสภาพ โดยทีมสหวิชาชีพ มีพยาบาลเวชปฏบิ ัติ (การรกั ษาโรคเบ้ืองต้น)
โดยมีแนวทางการดูแลรักษาผู้ปุวยกลมุ่ โรคต่างๆ( CPG ) ท่ีจัดทาํ ขึน้ โดยคณะอนกุ รรมการพัฒนาคณุ ภาพการ
พยาบาลและรูปแบบบริการ โรงพยาบาลปะคาํ มจี ัดทําตารางการให้บรกิ ารในสถานบริการประชาสัมพนั ธ์ให้
ประชาชนทราบ มกี ารจดั ทําข้อมลู กลุ่มเปูาหมาย ในการจัดบริการ มีระบบติดตามผ้ปู ุวยผดิ นัด มีการบันทึก
ข้อมลู สุขภาพท้งั OPD Card Family folder และ Electric file
๓.๓ การจดั ระบบบรกิ ารสนบั สนุน

๓.๓.๑ การปอู งกนั และควบคุมการติดเชื้อ (IC)
๑. การออกแบบระบบและการจัดการทรพั ยากร

โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตําบลบ้านบ้านปล้ืมใต้ มีการมอบหมายให้ นางสาวอลิสสา มาตาชาติ
ตําแหน่งพยาบาลวิชาชีพปฎิบัติการ เป็นผู้รับผิดชอบงานปูองกันและควบคุมการติดเชื้อ ตามคําสั่งมอบหมายหน้าที่การ
งานของโรงพยาบาลส่งเสริมสขุ ภาพตาํ บลบา้ นบา้ นปลืม้ ใต้

- ผู้รับผิดชอบงาน เจ้าหน้าที่ ลูกจ้างผ่านการอบรมฟื้นฟูการปูองกันและควบคุมการติดเช้ือใน
โรงพยาบาลและโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตําบล จํานวน ๘ คน คิดเป็นร้อยละ ๑๐๐ จัดอบรมโดยงานปูองกันการติด
เชือ้ โรงพยาบาลปะคาํ

- มีคมู่ ือการปฏิบัตงิ านดา้ นระบบและการปูองกนั และควบคุมการติดเช้ือในโรงพยาบาลส่งเสริมสขุ ภาพ
ตาํ บล

๒. การดําเนนิ งาน
๒.๑ มรี ะบบเฝาู ระวงั การตดิ เชอื้ ผปู้ วุ ยสอดคลอ้ งกบั ปญั หาของชุมชน คือ

๑) โรคไข้เลอื ดออก การสวมเคร่อื งปอู งกนั ในการควบคุมโรค
๒) โรคติดต่อระบบทางเดนิ หายใจและโรคอุบตั ใิ หม่ มจี ดุ คัดกรองและ

ให้บริการแบบ one stop service
๒.๒ บุคลากรของโรงพยาบาลสง่ เสรมิ สขุ ภาพตาํ บลบ้านบ้านปลมื้ ใต้ ได้รบั การตรวจ

สขุ ภาพประจําปี ๒๕๖5 จาํ นวน 6 คน คิดเปน็ รอ้ ยละ ๑๐๐
๒.๓ บุคลากรของโรงพยาบาลส่งเสรมิ สขุ ภาพตําบลบา้ นบ้านปลืม้ ใต้ ไดร้ ับการสรา้ ง

เสรมิ ภูมิคุ้มกันโรคประจาํ ปี ๒๕๖๑ จาํ นวน 6 คน คดิ เป็นร้อยละ ๑๐๐
๒.๔ มีแนวทางการปฏบิ ตั เิ มื่อไดร้ บั อุบัตเิ หตสุ ัมผัสเลือด/สารคดั หล่ังขณะปฏบิ ัติงาน

(ใน รพ.สต.) โดยตดิ ปาู ยประกาศชัดเจน
๒.๕ ปาู ยแสดงข้นั ตอนการทาํ ความสะอาดมอื และอปุ กรณ์ล้างมือเพียงพอพร้อมใช้
๒.๖ มปี ูายแสดงขั้นตอนการใชอ้ ปุ กรณ์ปอู งกนั ส่วนบคุ คล
๒.๗ มีการจดั แบง่ พ้นื ทเ่ี ขตสะอาดและเขตปนเป้อื นใน รพ.สต. เพือ่ ปอู งกนั กแพร่กระจายเช้อื ได้ถูกต้อง
๒.๘ มีการทําลายเชื้อและทําให้ปราศจากเชื้อในอุปกรณ์เครื่องมือแพทย์ด้วยเคร่ือง ไอนํ้า และการ
ควบคุมคุณภาพการทําใหป้ ราศจากเชื้อทัง้ ๓ ดา้ น โรงพยาบาลปะคาํ
๒.๙ มีการจัดเก็บมูลฝอยติดเช้ือในพ้ืนท่ีพักมูลฝอยติดเช้ือที่ปูองกันสัตว์แมลงคุ้ย ได้ และขนส่งขยะติด
เชื้อไปทําลายนอก รพ.สต. โดยรถขนยา้ ยมลู ฝอย ของโรงพยาบาลปะคํา

โรงพยาบาลสง่ เสรมิ สขุ ภาพตําบลบ้านปลมื้ ใต้ 2565

84

๓.๓.๒ ระบบคณุ ภาพและมาตรฐานทางห้องปฏิบตั กิ ารดา้ นการแพทยแ์ ละสาธารณสขุ (LAB)

ส่วนท่ี ๑ ข้อมลู ท่ัวไป
อตั รากาํ ลังของบุคลากร
๑ ข้าราชการ 2 คน
2 พนักงานกระทรวงสาธารณสุข 1 คน

ส่วนท่ี ๒ ข้อมลู ศักยภาพการใหบ้ ริการ ( ) มี
งานบรกิ ารทางห้องปฏบิ ตั ิการด้านการแพทยแ์ ละสาธารณสุข ( ) มี
( ) มี
๑. การตรวจวิเคราะห์นํ้าตาลในเลือดจากปลายน้วิ ( ) มี
๒. การตรวจวเิ คราะห์นํ้าตาลและโปรตีนในปสั สาวะ ( ) มี
๓. การตรวจวิเคราะห์การต้ังครรภ์ (HCG ในปัสสาวะ) ( ) มี
๔. การตรวจหาปริมาตรเมด็ เลอื ดแดงอดั แนน่ (Hematocrit)
๕. การเก็บตวั อย่าง Rectal swab
6.การวเิ คราะห์ fit test

ส่วนที่ ๓ ขอ้ มูลคณุ ภาพและมาตรฐานการบริการ
๑. บคุ ลากร

๑.๑ ผ้ปู ฏิบตั ิงานตรวจทางหอ้ งปฏบิ ตั ิการดา้ นการแพทยไ์ ด้รับการอบรมหรือได้รบั การฟื้นฟู
ทางวิชาการปลี ะ ๑ ครงั้ โดยนกั เทคนิคการแพทย์ โรงพยาบาลปะคํา

๑.๒ มคี ําสงั่ มอบหมายหน้าที่การงานเป็นลายลกั ษณ์อกั ษรในรพ.สต.
๑.๓ มคี ําสงั่ ปรึกษาทางวชิ าการจาก CUP ตามคําส่งั อาํ เภอปะคาํ โดยมีการรบั คําปรึกษาจาก
ผูร้ บั ผิดชอบงานของโรงพยาบาลปะคาํ
๒. สถานทท่ี าการทดสอบ/พ้ืนท่ีปฏบิ ัติงาน
๒.๑ มีการจดั พื้นที่ตรวจปสั สาวะ แยกเปน็ สดั ส่วน โดยตรวจในสว่ นทจี่ ดั เปน็ พื้นท่ตี รวจทาง
หอ้ งปฏิบัติการในบรเิ วณห้องฉกุ เฉิน
๒.๒ พน้ื ทว่ี างเครื่องป่ัน Hematocrit แข็งแรง มนั่ คงสะดวกใชง้ านโดยตรวจในส่วนทจี่ ัดเป็น
พน้ื ท่ตี รวจทางหอ้ งปฏบิ ตั กิ ารในบริเวณห้องฉุกเฉิน
๓. น้ายาและเคร่ืองมือทดสอบ

๓.๑ วัสดนุ ้ํายา
โรงพยาบาลส่งเสรมิ สุขภาพตําบลบ้านบา้ นปล้ืมใต้ ได้รบั การสนบั สนนุ ชดุ นํ้ายาทดสอบจากโรงพยาบาล
แมข่ ่าย โดยระบบการเบิกจากโรงพยาบาลปะคาํ

๓.๒ เครอื่ งมอื ทดสอบ
- มีทะเบียนประวตั ิเครอื่ งมือ และมหี มายเลขครภุ ัณฑ์
- มแี ผนสอบเทยี บและบํารงุ รักษาเคร่ืองมอื ของ CUP

โรงพยาบาลส่งเสรมิ สขุ ภาพตําบลบ้านปลืม้ ใต้ 2565

85

- การบันทกึ การสอบเทียบ และบํารงุ รักษาเคร่ืองมือเปน็ ปัจจุบนั
๓.๓ การตรวจวิเคราะหน์ ้ําตาลในเลือดจากปลายน้ิว

- มแี ผน่ ทดสอบ (Test strip) นา้ ตาลในเลือดไม่หมดอายุ
- มีแบตเตอรส่ี ํารอง พร้อมใช้งาน

๓.๔ การตรวจวเิ คราะหน์ ้ําตาลและโปรตนี ในปสั สาวะ
- มแี ถบวดั Sugar, Proteinในปัสสาวะ ไมห่ มดอายแุ ละมีการใชน้ าฬกิ าจับเวลา
- มีภาชนะใส่ปัสสาวะ (สะอาด,แห้ง,ใช้ครัง้ เดียว)

๓.๕ การตรวจวเิ คราะห์การต้ังครรภ์ (HCG ในปัสสาวะ)
- มีแถบตรวจหาการตั้งครรภ์ ไมห่ มดอายุ และมกี ารใช้นาฬิกาจบั เวลา
- มีภาชนะใส่ปสั สาวะ (สะอาด,แห้ง,ใช้คร้งั เดยี ว)

๓.๖ การตรวจหาปริมาตรเม็ดเลือดแดงอัดแนน่ (Hematocrit)
- มแี ผน่ สเกลอา่ นคา่ Hematocrit คมชดั ไม่จาํ เป็นต้องเป็นโลหะ
- เครอื่ งปั่น Hematocrit เป็นแบบ Auto ไมต่ ้องมีการสํารองตรวจสอบแปรงถา่ น/ฟิวส์
- capillary tube สาํ หรับใช้ตรวจ Hct มีแถบคาดสีแดงและไมห่ มดอายุ
- ดนิ น้าํ มันสาหรับอุดปลาย Tube Hematocrit และคุณภาพพร้อมใช้
- มเี ปน็ lancet หรอื เข็มเฉพาะเจาะปลายนวิ้ พรอ้ มใชง้ าน
- เครือ่ งป่ัน Hematocrit ได้รบั การสอบเทยี บปีละ๑ ครงั้
๔. ขน้ั ตอนก่อนการทดสอบ
- มีคมู่ ือกรมวิทยาศาสตรก์ ารแพทย์ และคู่มือกลมุ่ งานเทคนคิ การแพทยโ์ รงพยาบาลปะคาํ
- มีการเขียนใบส่งตรวจระบชุ ่ือ-นามสกลุ เพศ รายการตรวจ
- มีหนงั สอื ส่งตรวจทางห้องปฏบิ ตั ิจากรพ.สต.
- มอี ปุ กรณ์เกบ็ ตัวอย่างท่สี ะอาดและแหง้ เช่น หลอดเก็บเลือด ภาชนะใสป่ ัสสาวะ เปน็ ต้น
- ฉลากตดิ ภาชนะบรรจตุ วั อย่างมรี ะบุ ชื่อ-นามสกุล หน่วยงานทสี่ ่ง วันที่โดยใชฉ้ ลากตดิ ที่
ภาชนะบรรจุสงิ่ ส่งตรวจ
๕. ขั้นตอนการทดสอบ

โรงพยาบาลส่งเสรมิ สขุ ภาพตําบลบา้ นปล้มื ใต้ 2565

86

- มคี ู่มือการทดสอบตวั อยา่ งครบทกุ รายการทเ่ี ปิดให้บริการปฏิบตั ิตามขั้นตอนท่ีระบุไว้ในค่มู ือ
อย่างเคร่งครัด
๖. การประกนั คณุ ภาพการทดสอบ

- มกี ารทํา IQC ทุกการทดสอบความถเ่ี ดือนละ ๑ ครั้ง
- การส่งทดสอบควบคุมคุณภาพโดยองค์กรภายนอก(EQA) ปี ๒๕๕๙
- มีการส่งทดสอบควบคมุ คุณภาพโดยองค์กรภายนอก (External Quality Assessment,
EQA) ผลการประเมินเปรียบเทียบกบั ค่าเปูาหมาย ระดบั ดีทกุ การทดสอบ
๗. ขั้นตอนหลังการทดสอบและความปลอดภยั
- มีแนวทางการทําลายตวั อยา่ งตามคู่มอื กรมวิทยาศาสตร์การแพทยแ์ ละของCUP
- มีแนวทางปฏิบัติตามค่มู อื งาน IC ของ CUP
๘. การรายงานผลการทดสอบ
- ใบรายงานผลการทดสอบมีรายละเอยี ดของผูป้ ุวยครบถ้วน และเก็บผลการทดสอบในระบบ
computer และบันทึกใน HOxP_PCU
- มที ะเบยี นรายชื่อผปู้ วุ ยทีส่ ่งตรวจต่อ รพ.แมข่ ่ายพร้อม หนงั สือส่งตรวจ
๓.๓.๓ เภสชั กรรม/คุ้มครองผู้บริโภคด้านสขุ ภาพ (คบส.)

๑. บคุ ลากร
- คําสั่งแตง่ ต้ังเภสัชกรรับผิดชอบในการพัฒนางานบรกิ ารเภสัชปฐมภูมิ
- แผนการปฏิบตั ิการ
๒. คลงั ยาและเวชภณั ฑ์
๒.๑ มสี ถานท่เี กบ็ ยาและเวชภณั ฑ์ ท่เี หมาะสม มคี วามมั่นคง ถาวร มรี ะบบ ปูองกนั
การสูญหาย
- ประตมู กี ุญแจลอ็ ค ๒ ช้ัน
- คําสง่ั มอบหมายให้เจา้ หนา้ ทถ่ี อื กุญแจ
๒.๒ สถานที่เกบ็ ยาและเวชภัณฑ์มี ความสะอาด อากาศถา่ ยเท สะดวก ปอู งกันแสงแดดและ
ความช้นื สามารถปูองกันสตั ว์และแมลงได้

- มีเคร่ืองวัดอุณหภูมแิ ละความชื้น
- มีการบนั ทึกอณุ หภูมิ และความช้นื ผา่ นเกณฑม์ าตรฐาน (อุณหภมู ิไม่เกนิ ๓๐ °c ความชื้นไม่
เกิน ๗๐%) เป็นปัจจุบันอยา่ งนอ้ ย ๖ เดอื นนับแตว่ ันตรวจ
- คลงั ยาสามารถ ปูองกันสตั ว์และแมลงได้
- ไมม่ กี ล่นิ อับชนื้ ยาไม่ถกู แสงแดด
๒.๓ มกี ารจดั เกบ็ ยาและเวชภณั ฑ์เหมาะสม
มกี ารแยกยาและเวชภัณฑ์เป็นหมวดหมู่ มปี ูายชอ่ื ยาแต่ละ รายการ ไมว่ างยาและเวชภัณฑ์บนพน้ื โดยตรงไม่พบ
ยาและเวชภัณฑ์วางบนพื้น โดยตรงมปี ูายชอ่ื ยาทกุ รายการ
- มปี าู ยบอกช่ือยาทุกรายการ ไมว่ างยา และเวชภณั ฑ์บนพื้นโดยตรง
๒.๔ การควบคุมและการเบิกจ่ายเวชภณั ฑ์

โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตําบลบ้านปลื้มใต้ 2565

87

- มีบัญชคี วบคุมการเบิกจา่ ย (stock card) และลงข้อมลู เป็นปัจจุบัน การเบิกจ่ายมี
ใบเบกิ -บันทึกการจ่ายท่ถี ูกตอ้ งตรงกบั ทะเบียนควบคุม คลงั ยา

- มีใบเบกิ ยาจากคลงั ยาและมีการลงนาม ครบถ้วน (ผู้เบกิ ผู้จ่าย ผ้รู บั ผูอ้ นมุ ัติ) และวันท่ี
สอดคล้องกบั stock card

๒.๕ การสาํ รองยาและเวชภัณฑ์ยาในคลงั จาํ นวนเพยี งพอ
๒.๖ มีการบันทกึ ตรวจสอบยาหมดอายุ ในคลงั ยาและจุดบริการผปู้ วุ ย จัดเรียงยา

แบบ first expired first use
๒.๗ ตเู้ ย็นเกบ็ ยาและตเู้ ยน็ เก็บวคั ซนี

๓. งานบริการเภสชั กรรม
๓.๑ มีบัญชีรายการยาและเวชภัณฑ์ โดยมยี าชว่ ยชวี ติ ดังนี้

- มบี ัญชีรายการยาและเวชภณั ฑ์
- มียาชว่ ยชวี ติ ดังน้ี

๑. Adrenaline ๑ mg/ml. inj
๒. Atropine sulfate ๐.๖ mg/ml inj
๓. Ca. gluconate ๑๐% w/v, ๑๐ml
๔. Dexamethasone ๔ mg inj
๕. Diazepam ๑๐ mg/ml inj
๖. Furosemide ๒๐ mg/ml inj
๗. Dextrose inj ๕๐% in ๕๐ ml
- คมู่ อื การใช้ยาชว่ ยชวี ติ
๓.๒ มเี ภสชั กร/เจ้าหน้าท่ีทร่ี ับผิดชอบการจดั ยาและส่งมอบยา
เจ้าหน้าที่โรงพยาบาลส่งเสรมิ สุขภาพตาํ บลบา้ นบ้านปลื้มใต้ ไดร้ บั การอบรมความร้ดู ้านยา โดยเภสัชกร
โรงพยาบาลปะคํา
๓.๓ มีการเช่ือมโยงข้อมูลผู้ปุวยแพ้ยาระหว่างโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตาํ บลบ้านบ้านปลื้มใต้ และโรงพยาบาล
ปะคํา
- มีขอ้ มลู ผู้ปวุ ยแพย้ า
- มกี ารบนั ทกึ ข้อมูลผ้ปู วุ ยแพ้ยาใน HOSxP_PCU
- มีแนวทางการส่งต่อผปู้ ุวยกรณีแพย้ า การออกบัตรแพ้ยา
๓.๔ ยาทส่ี ่งมอบมขี ้อมลู ครบถ้วน
- ฉลากยาระบุสถานทบ่ี ริการ ชอื่ ผปู้ ุวย วันท่จี ่ายยา ช่ือยา วิธีใช้ ขอ้ ควรระวังในการใช้ยา
มีการระบุวันหมดอายุในซองยาแบง่ บรรจุ (Pre-pack)
๓.๕ มีการสง่ เสริมการใช้ยาของผปู้ ุวยใหถ้ กู ต้อง ปลอดภยั
- มีการจดั ทําฉลากช่วย
๔. งานค้มุ ครองผบู้ รโิ ภค

โรงพยาบาลส่งเสริมสขุ ภาพตําบลบ้านปล้ืมใต้ 2565

88

๔.๑ มีการจัดทาํ ฐานขอ้ มูลร้านค้า แผงลอย, จําหนา่ ยอาหารแปรรปู (อย.), อาหารปรุงจาํ หนา่ ย (CFGT),ร้านชาํ
ถูกต้องและเป็นปัจจบุ นั

- ตัวอย่างทะเบยี นสถานประกอบการ เขตพน้ื ที่ รพ.สต.บ้านบ้านปลม้ื ใต้
๔.๒ มีการดําเนนิ การตรวจสอบเฝูาระวังอาหารสด อาหารแปรรปู ยา และเครือ่ งสาํ อาง ในร้านคา้ และแผงลอย
ในชุมชน
- ตวั อยา่ งแบบสรปุ ผลการตรวจ แผงลอยปรงุ ประกอบจาํ หนา่ ยอาหาร
๔.๓ สรปุ ผลการตรวจเฝูาระวังผลิตภณั ฑส์ ขุ ภาพร้านคา้ /ร้านชาํ ชุมชน

แบบสรปุ ผลการตรวจเฝูาระวงั ผลติ ภัณฑส์ ุขภาพร้านค้า/รา้ นชําชมุ ชน ในเขตพ้นื ท่ี ๑/๒๕๖5

โรงพยาบาลสง่ เสรมิ สขุ ภาพตําบลบา้ นบ้านปลื้มใต้ ตาํ บลบ้านปล้มื ใต้ อาํ เภอปะคาํ จังหวัดบรุ ีรมั ย์

จาํ นวนรา้ นชําที่ จํานวนร้านชําแยกตามประเภท (แห่ง)
ไดร้ ับการตรวจ
ที่ ทง้ั หมด (แห่ง) จาํ นวนอาหาร จาํ นวนเคร่ืองสําอาง จําหนา่ ยยา

รพ.สต. ฉลากไม่ ฉลากไม่ พบยา

ทั้งหมด ถกู ต้อง ทงั้ หมด ถกู ต้อง ทั้งหมด อนั ตราย

๑. บ้านบ้านปล้ืมใต้ ๑๙ 15 0 15 ๐ 15 ๑

คดิ เป็นรอ้ ยละ ๘๔ ๐ ๕

ปญั หาท่พี บเก่ียวกับการจาํ หนา่ ยอาหารที่พบมากทส่ี ุด ๓ อนั ดบั แรก (รวมทุก รพ. สต. ) คอื

ท่ี ปญั หาที่พบ จาํ นวนร้านที่พบ คดิ เป็นร้อยละ

๑. พบอาหารไม่แสดงเลขสารบบอาหาร 0 ๘๔

๒. พบอาหารไม่แสดงวัน เดอื น ปี ทผี่ ลิต/หมดอายุ 0 ๘๔

๓. พบอาหาร ทไ่ี ม่มที ่ีอยู่ผผู้ ลติ 0 ๘๔

ปัญหาอน่ื ๆท่ีพบ

1. ยงั พบมีการแอบยาทหี่ า้ มขาด เช่นยาปฏิชวี นะ ( จากคําบอกเล่าผมู้ ารบั บริการ )

แนวทางแกไ้ ข/ติดตาม/ประเมนิ ผล
๑. ตั้งคณะกรรมการจากทุกภาคส่วนและออกตรวจรว่ มกันกับชุมชน ปีละ 2 ครัง้
๒. อสม.ตรวจเฝูาระวงั และรายงาน คณะกรรมการ ทุกเดือน
๓. ขอความร่วมมือจากสถานีวทิ ยชุ ่วยประชาสมั พนั ธ์ และวางระเบยี บรถขายยาในชุมชน
๔ ผู้จาํ หน่ายในร้านค้า ร้านชํามอี งคค์ วามร้ดู ้านผลิตภัณฑส์ ขุ ภาพ

- ผจู้ าํ หน่ายรา้ นชําไดร้ บั การอบรมความรู้ดา้ นผลติ ภัณฑ์สุขภาพ ครบ ๓ ข้อ ผู้จาํ หนา่ ยสามารถบอกได้ (๑) ดู อย.
(๒) ดวู ัน ผลิต วนั หมดอายุ (๓) ทราบรายการยาที่กฎหมายกําหนดายในร้านค้า

๕ มกี ารเฝาู ระวังการโฆษณา ผลิตภณั ฑ์สขุ ภาพทผ่ี ิดกฎหมาย (ยาและอาหาร)ในปาู ยโฆษณา
๖ ร้านคา้ รา้ นชาํ ไมพ่ บการปดิ แผ่นปูายโฆษณาผลิตภัณฑ์สุขภาพผิดกฎหมาย
๗ มกี ารพัฒนาศักยภาพผู้บรโิ ภค ได้แก่ กล่มุ อสม. คร/ู นักเรียน อย.นอ้ ย

โรงพยาบาลสง่ เสรมิ สุขภาพตําบลบ้านปล้ืมใต้ 2565

89
- ผู้จาํ หน่ายในร้านชาํ และผู้เข้ารับการอบรมไดร้ บั การประเมนิ ผลหลังอบรมพบว่าสามารถดแู ละบอกความรูด้ ้าน
ผลติ ภณั ฑ์สขุ ภาพ ครบ ๓ ข้อ
๘ มกี ารทําแผนออกตรวจสอบเฝูาระวังร้านชํา ร่วมกับ อสม. อปท. และ อย.น้อย เพ่ือมีส่วนร่วมในการแกไ้ ขปัญหา
การค้มุ ครองผูบ้ ริโภคในพืน้ ที่

การตรวจปริมาณโซเดียมในอาหารทีจ่ าํ หนา่ ยในชุมชน

โรงพยาบาลสง่ เสริมสขุ ภาพตําบลบ้านปลื้มใต้ 2565

90

การเย่ยี มร้านค้าในชมุ ชน
โรงพยาบาลสง่ เสริมสุขภาพตําบลบ้านปล้มื ใต้ 2565

91

การให้รูด้ า้ นงานคุ้มครองผูบ้ ริโภค ในโรงเรยี น
๓.๓.๔ ระบบขอ้ มูลสารสนเทศดา้ น
สว่ นท่ี ๑ ระบบคณุ ภาพขอ้ มูล
๑.๑ การจดั การระบบบนั ทึกข้อมูล ผ่านโปรแกรม HOSxP_PCU
๑.๒ การตรวจสอบและการจัดส่งขอ้ มลู
๑.๓ คณุ ภาพของข้อมลู ขอ้ มูล ๔๓ แฟมู ผ่านการตรวจคุณภาพด้วยโปรแกรม OPPP-๒๐๑๐
สว่ นท่ี ๒ ระบบเทคโนโลยีสารสนเทศ
๒.๑ มเี ครือ่ งคอมพวิ เตอร์เพียงพอตอ่ การทาํ งานของเจา้ หน้าทท่ี ุกคนใน รพ.สต.
๒.๒ มีเครื่องคอมพิวเตอรแ์ ม่ขา่ ย (Server) ท่ีจัดเกบ็ ข้อมูลเฉพาะ
โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตําบลบ้านบ้านปล้ืมใต้ มีเคร่ืองคอมพิวเตอร์แม่ขาย (Sever) จํานวน ๑ เคร่ือง ไว้
สําหรับเกบ็ ขอ้ มูลการบรกิ ารโดยเฉพาะและไมใ่ ช่ในงานอืน่
๒.๓ มีการสาํ รองฐานข้อมูลตามโปรแกรมคอมพวิ เตอรท์ ใี่ ช้ในการบันทึกข้อมูลบริการของรพ.สต.
โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตําบลบ้านบ้านปล้ืมใต้ มีการสํารองข้อมูล HOSxP_PCU ที่ใช้ในการบันทึกข้อมูล
การบริการทุกวัน โดยการเก็บฐานข้อมูลไว้ใน Drive : C ของเคร่ืองคอมพิวเตอร์ มีเก็บไว้ในอุปกรณ์ภายนอกที่ปลอดภัย
และสามารถเรียกใช้ได้ทนั ทจี ากเคร่ืองคอมพิวเตอร์ทสี่ าํ รองไว้
๒.๔ มรี ะบบการดูแลบาํ รงุ รักษาเคร่ืองคอมพวิ เตอร์ และแผนรองรับเมื่อเคร่ืองมือมีปัญหา
๒.๕ มกี ารพฒั นาทักษะดา้ นการบริหารจัดการระบบข้อมูลและการใชเ้ ทคโนโลยสี ารสนเทศ
๒.๖ มีระบบการรกั ษาความลับและปูองกันการรว่ั ไหลของข้อมูลในบรกิ ารข้อมลู และสารสนเทศ
ส่วนท่ี ๓ การวเิ คราะหแ์ ละประเมินผลการดําเนนิ งาน
๓.๑ ขอ้ มูลสุขภาพท่ีเปน็ ปัญหาสาํ คญั ในพื้นท่ตี ามประชากร ๕ กลุม่ วยั
ขอบเขตบรกิ าร เน้น ๕ กลุม่ เปา้ หมายหลัก

โดยเรมิ่ จากการวเิ คราะหธ์ รรมชาตขิ องกลุ่มเปาู หมาย ความร้สู ึกนกึ คิด คา่ นยิ ม ปญั หาสขุ ภาพ

โรงพยาบาลสง่ เสริมสุขภาพตําบลบา้ นปล้ืมใต้ 2565

92

การจําแนกออกเป็นกลุ่ม ปกติ-เส่ียง-ปุวย ศักยภาพแต่ละกลุ่มและความต้องการความช่วยเหลือในแต่ละกลุ่ม ออกแบบ
บรกิ ารตามพนั ธกจิ สําคัญ (๓ ช. เชิงรกุ -เช่ือมโยง-ชมุ ชน)

๑) งานเชงิ รุก คอื สร้างการเข้าถึงบรกิ าร หรือการเข้าหาประชาชนในรูปแบบบริการใน
สํานักงาน/นอกสํานักงานและหมายรวมถึงการมุ่งจัดการปัจจัยเส่ียงที่เป็นสาเหตุปัญหาสุขภาพ บริการต่อเน่ืองเป็นองค์
รวมด้วยมุมมองของผู้ปุวย/ผู้รับบริการ (Humanized health care) ประสานบริการยึดชุมชนเป็นฐานตัวอย่างรูปธรรม
ทีมเย่ียมบ้าน (ทีมสุขภาพประจําครอบครัวประชาชนทุกครัวเรือนมีเบอร์โทรศัพท์ของทีมสุขภาพประจําครอบครัวโทร
ปรึกษาได้ตลอด) มีขอ้ มลู สภาพปัญหาเข้าใจความต้องการของกลุ่มเปูาหมายแผนงานส่งเสริมสุขภาพ ปูองกันโรคชุมชนท่ี
ดําเนินงานโดยการมีส่วนร่วมของชุมชนทุกภาคส่วน ตั้งแต่ร่วมคิด ร่วมทํา ร่วมประเมินผล และร่วมรับผลประโยชน์ใน
ลักษณะของผู้มีส่วนได้ส่วนเสียในการจัดระบบสุขภาพชุมชนได้อย่างมีคุณภาพ ประสิทธิภาพ และยั่งยืนสอดคล้องกับ
ปญั หาสุขภาพของชมุ ชน และในท่สี ดุ นาํ มาซง่ึ ความเข้มแข็งของชุมชน

๒) งานเชอื่ มโยง คือการเชือ่ มโยงบรกิ ารกับหน่วยงานสาธารณสขุ (โรงพยาบาลชุมชนรพศ./
รพท.รพ.สต.), หน่วยราชการอืน่ ท่เี ก่ียวขอ้ งปัญหา(พม.ศธ. อปท.ฝุายปกครอง) องคก์ รเอกชน ภาคธุรกิจ/เอกชน NGOs ที่
จะมารว่ มคิด รว่ มดาํ เนนิ การแกป้ ญั หาสุขภาพด้วยกัน ตัวอย่างรูปธรรม ระบบให้คําปรึกษาและส่งต่อในอําเภอ เช่น ศูนย์
ใหค้ าํ ปรึกษาและส่งต่อ มีทีมสุขภาพของรพ.ที่รับผิดชอบในการให้คําปรึกษาและมีบทบาทในการพัฒนาศักยภาพของรพ.
สต.ทีเ่ ฉพาะ สนบั สนนุ ให้มีการเชื่อมโยงการทาํ งานกับภาคที ี่เกีย่ วขอ้ ง

๓) งานชุมชน คือ การเสริมพลังชมุ ชนให้ผูป้ ุวย ครอบครวั และชมุ ชนเข้ามาเรยี นรปู้ ญั หา
สุขภาพตนเองสามารถจัดการปัญหาสุขภาพในระยะยาวได้อย่างไร (ร่วมคิด วางแผน ระดมทุน ดําเนินการและติดตาม)
ตัวอย่างรูปธรรม คณะกรรมการพัฒนาระบบสุขภาพตําบล มีกรรมการที่มาจากท้องถิ่น ชุมชน สาธารณสุข (รพ ,สสอ.)
ผ้ทู รงคณุ วฒุ ิ (ปราชญ์ชาวบา้ น) มาด้วยวิธีการเป็นที่ยอมรับและมีบทบาทในการร่วมกันคิดวางแผน ระดมทุน ดําเนินงาน
และตดิ ตามปญั หาสขุ ภาพของตําบล (แผนสขุ ภาพตาํ บล)

กิจกรรมการดูแล ๕ กล่มุ วัย
กลุ่มแมแ่ ละเด็ก อายุ ๐-๕ ปี

สถานการณ์
เปูาหมายสูงสุดของงานอนามัยแมแ่ ละเด็กของพน้ื ทตี่ ําบลบา้ นปลืม้ ใต้ คือ ลกู เกดิ รอด แมป่ ลอดภัย โดยมีกลวิธีที่

จะบรรลุเปูาหมายดังกล่าว ได้แก่ การให้บริการต้ังแต่ก่อนการตั้งครรภ์และขณะตั้งครรภ์ การดูแลขณะเจ็บครรภ์คลอด
โดยมีแมข่ า่ ยโรงพยาบาลปะคํา เปน็ ทป่ี รึกษา การประเมนิ ภาวะเสย่ี งของมารดาขณะตั้งครรภ์จะสามารถปูองกันและแก้ไข
ปัญหาท้ังท่ีจะเกิดแก่มารดาและทารกได้ ปัจจัยด้านอายุมารดาท่ีอายุน้อยและมารดาที่อายุมากมีผลต่อการต้ังครรภ์และ
การคลอดทั้งโดยทางตรงและทางอ้อม เช่น การคลอดก่อนกําหนด วิธีการคลอด นํ้าหนักทารกแรกเกิด และการตายของ
มารดาและทารกปรกิ าํ เนิด ปญั หาการต้ังครรภ์เหลา่ นี้เปน็ ผลมาจากการตงั้ ครรภ์ในชว่ งอายุทไ่ี ม่เหมาะสม ภาวะเสี่ยงต่างๆ
ขณะตั้งครรภ์ของหญิงต้ังครรภ์ การดูแลสุขภาพตนเองขณะต้ังครรภ์ ท้ังในเร่ืองการรับบริการฝากครรภ์ท่ีครบตามเกณฑ์
พ้ืนที่ตําบลบ้านปลื้มใต้ มีพ้ืนที่ค่อนข้างกว้าง กลุ่มเปูาหมายในการดําเนินงาน มีจํานวนมาก ทําให้ความคลอบคลุมการ
บริการด้านงานอนามัยแม่และเด็กยังไม่คลอบคลุม การฝากครรภ์ก่อน ๑๒ สัปดาห์ ปี ๒๕๖๐ ร้อยละ ๘๙.๑๙ สาเหตุ
ของการฝากครรภ์ชา้ เนือ่ งจาก ๑) ไม่ทราบวา่ ตง้ั ครรภ์ ๒) ทํางานไม่มเี วลาไปฝากครรภ์ ๓) ปกปิดการตั้งครรภ์ ตามลําดับ

โรงพยาบาลสง่ เสริมสุขภาพตําบลบา้ นปลม้ื ใต้ 2565

93

การฝากครรภ์คุณภาพครบ ๕ ครั้งตามเกณฑ์ ปี ๒๕๖๐ ร้อยละ ๘๘.๒๙ สาเหตุการฝากครรภ์ไม่ครบ ๑) ฝากครรภ์คร้ัง
แรกอายุครรภ์เกิด ๑๒ สัปดาห์ ๒) ทํางานต่างจังหวัดเปล่ียนสถานที่ทํางานบ่อย ๓) ปกปิดการตั้งครรภ์ เป็นต้น ปัญหา
เด็กแรกคลอดน้ําหนักต่ํากว่า ๒,๕๐๐ ปี ๒๕๖๐ ร้อยละ ๖.๓๑ สาเหตุจาก ๑) คลอดก่อนกําหยด ๒) ครรภ์แฝด ๓) แม่
น้ําหนักน้อย/มีโรคประจําตัว อัตราการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่อย่างเดียว ๖ เดือน ปี ๒๕๖๐ ร้อยละ ๘๘.๕๗ สาเหตุจาก ๑)
แม่ทํางานต่างจังหวัด ๒) เป็นวัยรุ่นไม่ต้องการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ ๓) ความเช่ือตามบิดา มารดา การดําเนินงานตรวจ
พฒั นาการเด็กยังไม่คลอบคลุม จากการดําเนินงานดังกล่าว พื้นท่ีตําบลบ้านปล้ืมใต้ จึงพัฒนารูปแบบการดําเนินงาน แม่
และเด็ก

เป้าหมายบรกิ าร
- พ่อแม่คุณภาพ คลอดปลอดภยั เด็กเจริญเตบิ โต สมวยั
- นมแม่อยา่ งเดียว ๖ เดอื น รอ้ ยละ ๖๐ เด็กแรกเกิด- ๖ เดือน
- เด็ก ๙, ๑๘, ๓๐, ๔๒ เดือน ได้รับการประเมินพัฒนาการและพบพัฒนาการสงสัยล่าช้า ไม่น้อยกว่า ร้อยละ
๒๐
- เดก็ พัฒนาการสงสัยลา่ ช้าไดร้ บั การกระต้นุ รอ้ ยละ ๑๐๐
- จดั กจิ กรรมโรงเรียนพอ่ แม่ ปุู ย่า ตา ยาย ใน รพ.สต.
- โครงการรณรงฝากท้องเรว็ และเริม่ กินยา Triferdine ในไตรมาสแรก
- จัดกจิ กรรมเฝูาระวงั การเจรญิ เตบิ โตและประเมินพฒั นาการสมวัยเชิงรบั เชงิ รกุ
- พัฒนาระบบเฝาู ระวังการเจรญิ เติบโตและพฒั นาการ เด็กแรกเกดิ ถงึ ๕ ปี โดยเครือข่ายชุมชน

ผลการดาเนินงาน

ตารางท่ี ๑ แสดงผลการดาํ เนินงานปงี บประมาณ ๒๕๖๕

ที่ รายการข้อมูลหรอื ตวั ช้ีวัด จานวน ผลงาน รอ้ ยละ

๑. รอ้ ยละของหญงิ ตั้งครรภไ์ ดร้ ับยาเสรมิ ไอโอดีน ร้อยละ ๑๐๐ 1 1 100.0

0

๒. ร้อยละของหญิงตง้ั ครรภท์ ี่ไดร้ ับบริการ ANC กอ่ น ๑๒ Wks ร้อยละ ๖๐ 3 3 100.0

0

๓. รอ้ ยละของหญิงตงั้ ครรภท์ ไี่ ด้รบั บรกิ าร ANC ๕ ครัง้ คณุ ภาพ ร้อยละ ๖๐ 3 3 100.0

0

๔. รอ้ ยละของเดก็ (๐-๕ ปี) ได้รับการตรวจพฒั นาการ รอ้ ยละ ๙๐ 90 87 96.67

๕. ร้อยละของเดก็ อายุ ๐ - ๕ ปี มีพฒั นาการสมวัย (ไม่น้อยกวา่ รอ้ ยละ ๘๕) 87 60 68.97

๖. ร้อยละของเด็กอายุ ๙,๑๘,๓๐,๔๒ ปีได้รับการตรวจพัฒนาการ ร้อยละ 90 87 96.67

๙๐

๗. ร้อยละเด็กอายุ ๙,๑๘,๓๐,๔๒ ปีมีพัฒนาการสมวัย (ไม่น้อยกว่าร้อยละ 87 60 68.97

๘๕)

โรงพยาบาลส่งเสรมิ สุขภาพตําบลบ้านปล้มื ใต้ 2565

94

ภาพกิจกรรมดาเนนิ งานเครอื ข่ายอนามยั แม่และเด็ก

ปัญหาการดาเนนิ งาน
๑. เขตพื้นที่ให้บริการกว้าง การคมนาคมบางพื้นท่ีอยู่ไกล ทําให้การดําเนินงานคัดกรองกลุ่มเปูาหมายและการ
ให้บรกิ ารดา้ นสาธารณสขุ ยังไม่ครอบคลมุ
๒. ประชากรมีการเคลื่อนยา้ ยบ่อย ผูป้ กครองทาํ งานตา่ งจงั หวัด
๓. เด็ก ๐-๕ ปี ถูกทอ้ งทิ้งให้อยู่กับ ปุู ย่า ตา ยาย
๔. พอ่ แม่ เปน็ เดก็ วัยรุ่น ไมใ่ ส่ใจเสริมสรา้ งพฒั นาการเด็ก

โรงพยาบาลสง่ เสริมสขุ ภาพตําบลบ้านปลืม้ ใต้ 2565

95

กลุม่ เด็กวยั เรยี น (๕ – ๑๔ ป)ี
สถานการณ์

ปัจจุบันปัญหาโรคอ้วนในเด็กวัยเรียนในพ้ืนท่ีตําบลโคกมะม่วง มีแนวโน้มเพ่ิมสูงขึ้นเรื่อยๆ เนื่องจากมีปัจจัย
หลายด้านท่ีเอ้อื และสง่ ผลให้ “เดก็ เร่ิมอว้ นและอว้ น” ทั้งกระแสของการพฒั นาเทคโนโลยีสารสนเทศในยุคโลกไร้พรมแดน
ค่านิยม และวัฒนธรรมการบริโภคที่เปล่ียนแปลงไป อิทธิพลของสังคมและส่ิงแวดล้อม ทั้งภายในและภายนอกโรงเรียน
ทําให้เด็กวัยเรียนขาดภูมิคุ้มกันทางปัญญา ขาดความรู้ความเข้าใจ ขาดความตระหนัก และทักษะในการเลือกบริโภค
อาหารทถ่ี กู ตอ้ งเหมาะสม รวมถงึ ทักษะการใช้ส่ือท่ีถูกต้อง ตัดสินใจกินอาหารตามอารมณ์ความรู้สึก ตามกลุ่มเพื่อนๆ กิน
อาหารที่ขาดคุณภาพและความสมดุล กอ่ ให้เกดิ ปัญหาหลายอย่างตามมาที่เกิดจากภาวะอว้ น เดก็ ท่ีเป็นโรคอ้วนเม่ือเติบโต
เป็นผูใ้ หญ่จะมโี อกาสเป็นโรคอ้วน ๑ ใน ๓ และหากอว้ นจนถงึ

วัยรุ่นโอกาสเส่ียงสูงถึง ๓ ใน ๔ คนท่ีเป็นโรคอ้วน มีผลนําไปสู่การเกิดโรคเร้ือรังท่ีไม่ติดต่อต่างๆ (Non-
Communicable chronic Diseases : NCD) ทง้ั ในเด็กและผู้ใหญ่

ปัญหาโภชนาการท่ีสําคัญอีกประการหนึ่ง คือ เด็กวัยเรียนมีส่วนสูงต่ํากว่าเกณฑ์มาตรฐาน(เต้ีย) ซึ่งผลกระทบ
ของการขาดอาหารเร้ือรังมิใช่แค่เพียงโครงสร้างด้านร่างกายเป็นผลให้เต้ียแคระแกร็นเท่านั้น ยังทําให้ภูมิต้านทานโรคต่ํา
เป็นผลให้ตดิ เชอื้ ไดง้ า่ ย เจ็บปุวยบ่อยหรอื เป็นนาน และมีความรุนแรง ภาวะเตีย้ ยังมผี ลตอ่ การพัฒนาสมองเป็นผลให้เด็กมี
สตปิ ัญญาตาํ่ ความสามารถในการเรียนรู้บกพร่อง ไม่สนใจสิ่งแวดล้อม เฉื่อยชา โรงเรียนในเขตพื้นทีชุมชนบ้านบ้านปล้ืม
ใต้ ผ่านเกณฑ์ประเมินโรงเรียนส่งเสริมสุขภาพระดับทองดี แสดงถึงกระบวนการพัฒนาสภาวะสุขภาพของเด็กวัยเรียน
อยู่ในเกณฑม์ าตรฐานตามที่กรมอนามยั กําหนด

ตารางท่ี ๒ ขอ้ มลู สถานการณใ์ นกลุ่มเดก็ อายุ ๕-๑๔ปี

ที่ รายการขอ้ มลู หรือตัวชี้วัด/ ค่าเปา้ หมาย ๒๕65 ๒๕๖4 ๒๕63 ๒๕62 ๒๕61

ปพี .ศ. /เกณฑ์

๑. เด็กอายุ ๕-๑๔ปี ในโรงเรียนทุก <ร้อยละ ๑๐ 0.17 0.10 0.08 0.07 1.13

สังกัด มีอัตราเริ่มอ้วนและอ้วน

ไม่เกนิ ร้อยละ ๑๐

๒. อัตราต่อ ปชก.อายุตํ่าหว่า ๑๕ ปี ไ ม่ เ กิ น ๖ . ๕ - ๑๖.๔๐ ๘.๑๙ - -

เสียชีวติ จากการจมน้ํา แสนคน ตอ่ ประชากร

เป้าหมายบริการ
- เด็กวยั เรียนไทยเติบโตสมวยั มสี ติ รู้คดิ มีทักษะชีวิตสามารถจัดการภาวะสขุ ภาพของตนเอง
- เดก็ ได้รับการฝึกการปูองกันการจมน้ํา อัตราการเสียชีวิตจากการจมน้าของเด็กอายุตํ่ากว่า ๑๕ ปี (ไม่เกิน ๖.๕

ต่อประชากรเด็กอายุตํา่ กวา่ ๑๕ ปีแสนคน)
- เดก็ มีรูปรา่ งสมสว่ น เด็กนักเรยี นมภี าวะเร่ิมอ้วนและอ้วน (ไมเ่ กนิ ร้อยละ ๑๐ ภายในปี ๒๕๖๐)

โรงพยาบาลสง่ เสริมสขุ ภาพตําบลบา้ นปลมื้ ใต้ 2565

96
- เดก็ ไทยมี IQ EQ ไม่ต่ํากวา่ มาตรฐานสากล
กิจกรรมดาเนนิ งาน
- โครงการ “ผกู้ ่อการดี (Merit Maker) ปอู งกันการจมน้ํา”
- กิจกรรมสื่อสารประชาสัมพนั ธ์ ใหค้ วามรกู้ ารปูองกันเด็กจมนาํ้
- กิจกรรมเฝูาระวงั ตดิ ตามประเมนิ ผลการปอู งกันเดก็ จมนํา้
การพฒั นาศกั ยภาพทกุ ระดบั

กิจกรรมดาํ เนินงาน
- กจิ กรรมพัฒนาการดําเนินงานในโรงเรียนสง่ เสรมิ สขุ ภาพผ่านระดับทองแดงทกุ แห่ง
- โครงการพัฒนาศักยภาพ Smart Kid Coacher ผ่านแกนนํา DSH (ทุก รร. ที่มีปัญหา จัดกิจกรรม “ลดเวลา
เรียน เพ่ิมเวลารู้”(Food For Fun & Enjoy Exercise) ทุกรร. ตลอดจนสร้างประสบการณ์การเรียนรู้ เพื่อเช่ือมโยงกับ
ประกอบอาชีพ)
กจิ กรรมดาเนนิ งานปอ้ งกันเด็กจมนา้

โรงพยาบาลส่งเสรมิ สขุ ภาพตําบลบ้านปลืม้ ใต้ 2565

97

แนวทางการพัฒนา
๑. รว่ มสร้างมาตรการ และพันธะสญั ญา ทั้งในโรงเรยี นและชมุ ชนโดยการสนับสนุนจากท้องถ่ินและหน่วยงานอ่ืนๆ ท่ี

เก่ยี วขอ้ ง
๒. อปท.สนับสนุนทรัพยากร และรว่ มส่งเสรมิ สุขภาพกลุ่มเดก็ วยั เรียนท้ังในโรงเรยี น และในชุมชน
๓. จัดกิจกรรมสร้างความสัมพันธร์ ะหวา่ งภาคเี ครอื ขา่ ยในชุมชน
๔. สรา้ งเครอื ขา่ ยและการเรยี นร้กู ารดแู ลเดก็ วัยเรียนท่คี รอบคลมุ ท้ังบ้าน วัด โรงเรียน ท้องถิ่น
๕. กาํ กบั ติดตามประเมนิ ผลในเชงิ บูรณาการ ด้วยกระบวนการพัฒนาโรงเรยี นสง่ เสรมิ สขุ ภาพแบบบรู ณการ

แผนการดาเนินงานปี ๒๕๖๖
- คา่ ยปรบั เปล่ียนพฤติกรรมเด็กอ้วน(กองทุนตาํ บล)
- สรา้ งนักจัดการนา้ํ หนกั ในเดก็ วัยเรียน (Smart Kids Coacher)
- สรา้ งแกนนาํ ด้านการจัดการน้ําหนักในเด็กวัยเรยี น (Smart Kids Leader)

ปญั หา/อุปสรรค/ปจั จัยทที่ าใหก้ ารดาเนินงานไมบ่ รรลวุ ัตถปุ ระสงค์
๑. กระแสคา่ นยิ ม และวัฒนธรรมการบริโภค อิทธิพลส่ิงแวดล้อมและสังคมทั้งภายในและภายนอกโรงเรียน จากการ
พัฒนา เทคโนโลยสี ารสนเทศในยุคโลกไร้พรมแดน
๒. ขาดระบบการบริหารจดั การงานสขุ ภาพในโรงเรยี นทม่ี ีประสิทธภิ าพ
๓. ขาดการบูรณาการทํางานและเรียนรู้แบบมีส่วนร่วมอย่างต่อเนื่องและจริงจัง ระหว่างเด็กนักเรียน ผู้ปกครอง
ผู้ประกอบการร้านค้า ชุมชน ท้องถิ่น และภาคเอกชน ในการแก้ปัญหาที่ไม่มีความเชื่อมโยงระหว่างโรงเรียน บ้านและ
ชุมชน
๔. เด็กขาดภูมคิ มุ้ กันในด้านทักษะชวี ิต การใช้สอ่ื และการพง่ึ ตนเองด้านสุขภาพ รวมถึงวิธีการเลี้ยงดูของผู้ใหญ่แต่ละ
ครอบครวั

กล่มุ เด็กวัยรุ่น/ นกั ศึกษา (๑๕ – ๒๑ ป)ี
สถานการณ์

พน้ื ทต่ี าํ บลบ้านปลื้มใต้ ปัญหาสุขภาพของวัยรุ่น ยังเป็นปัญหาอันดับแรกๆของพื้นท่ี ช่วงวัยรุ่น เป็นวัย
ท่ีมีการเปล่ียนแปลงทั้งร่างกาย จิตใจ อารมณ์ และสังคม เนื่องจากเป็นช่วงต่อของวัยเด็กและวัยผู้ใหญ่ ซึ่งจาก
สภาพแวดล้อมทางสังคม ครอบครัว และเศรษฐกิจ ตลอดจนเทคโนโลยีในปัจจุบัน นับเป็นวิกฤติในช่วงพัฒนาการของ
ชีวิตท่ีวัยรุ่นต้องเผชิญ ดังจะเห็นได้จากแนวโน้มของสถานการณ์ปัญหาที่พบในวัยรุ่น ท้ังปัญหาสุขภาพ พฤติกรรมเสี่ยง
ทางเพศ การต้ังครรภ์ในวัยรุ่น ตลอดจนพฤติกรรมเสี่ยงอ่ืนๆ เช่น ภาวะสมาธิสั้น การติดเกม และอินเตอร์เน็ต ฯลฯ ที่
ส่งผลต่อปัญหาสงั คมที่รนุ แรงเพ่มิ ขน้ึ หากวยั รนุ่ ไม่ได้รับการดูแลช่วยเหลือทเ่ี หมาะสม

เป้าหมายบรกิ าร
- วยั รุ่นไดร้ ับการพฒั นาใหล้ ดพฤติกรรมเสีย่ งด้านสุขภาพ
- อัตราการคลอดในมารดาอายุ ๑๕-๑๙ ปี ไม่เกิน ๕๐ ต่อ ประชากรหญงิ อายุ ๑๕-๑๙ ปพี นั คน

โรงพยาบาลส่งเสริมสขุ ภาพตําบลบ้านปลืม้ ใต้ 2565

98
- ความชุกของผบู้ ริโภคเครื่องดื่มแอลกอฮอลใ์ นประชากรอายุ ๑๕-๑๙ ปี ไมเ่ พิ่มขึน้ จากผลการสํารวจ ปี ๒๕๖๕

ตารางท่ี ๕ ข้อมูลแสดงผลการดาเนนิ งานในกลุ่มเด็กวยั รุ่น/ นักศกึ ษา (๑๕ – ๒๑ ปี)

ที่ รายการข้อมูลหรอื ตวั ช้ีวดั เปา้ หมาย ผลงาน รอ้ ยละ

๑. อตั ราการคลอดมชี ีพในหญงิ อายุ ๑๕-๑๙ ปี 135 0 00.00
0 0
๒. ความชกุ ผู้บรโิ ภคเคร่อื งด่ืมแอลกอฮอล์ในประชากร 252

อายุ ๑๕ – ๑๙ ปี

ปจั จยั ที่ทาให้การดาเนินงานไมบ่ รรลุวัตถุประสงค์
- การปอู งกนั เชิงรุก ยงั ดาํ เนินการไดน้ อ้ ย เพียงบางโรงเรียนที่มมี าตรการรว่ มกับฝุายสาธารณสุข
- ค่านิไม่มีขอ้ มูลความชกุ ผบู้ รโิ ภคเครื่องดม่ื แอลกอฮอลฯ์ จากการสาํ รวจ BSS ในระดับอําเภอ

ขอ้ เสนอแนะ
1. การสนบั สนนุ ใหง้ านวัยร่นุ เป็นแผนงานระดับหมู่บา้ น/ตําบล
2. พัฒนาการจดั บริการทเี่ ปน็ มิตรกบั วยั รนุ่ โดยบูรณาการกบั ทุกงานที่มีวัยรุ่นมารับบริการ เพ่ือเป็นศูนย์กลางการบูร

ณาการกับการดแู ลสุขภาพระดับอําเภอ(พชอ.) และชุมชนและควรมีการดําเนินงานเชิงรุก ทั้งในสถานศึกษาและ
นอกสถานศกึ ษา จดุ เสย่ี งตา่ งๆ
3. การวางแผนวิเคราะห์สถานการณ์ให้ลึกซ้ึงขึ้น ติดตามด้วยกันกับภาคีขอให้ใช้แนวคิด PDCA ทําโครงการแบบมี
เหตผุ ล ทําแล้วไม่ท้ิง ทําแล้วตดิ ตามตอ่ ยอด “พัฒนาคนไปพร้อม ๆ กบั พฒั นางาน แยกส่วนไมไ่ ด้”
4. ควรมีการปรับระบบการให้บริการคุมกําเนิดในแม่วัยรุ่นหลังคลอดก่อนกลับบ้าน และติดตามการคุมกําเนิด
ตอ่ เน่ืองในกรณีใช้วธิ ชี วั่ คราว
5. วเิ คราะหก์ ารให้บริการคุมกาํ เนดิ รายวธิ ี เพม่ิ วิธีคุมกําเนิดแบบก่ึงถาวรมากข้ึน ในกรณีที่มีความเสี่ยงท่ีจะตั้งครรภ์
ซํ้า หรือหญิงหลังคลอด/หลังแท้ง อายุยังน้อย รวมท้ังรายท่ียุติการตั้งครรภ์ควรมีการจัดเก็บข้อมูลการแท้งใน
วยั รุ่น และการคุมกําเนิดหลังแท้งทกุ ราย
6. ควรมีการตรวจสอบความถูกต้องของการบนั ทึกข้อมลู และการดึงข้อมูลจากระบบรายงาน HDC เปรียบเทียบกับ
ระบบรายงานอืน่ ๆ
7. สร้างความเข้าใจกับพ่อแมข่ องวัยรุน่ คู่ของวัยรุน่ ในความสําคัญของการยืดระยะเวลาการมบี ุตร
8. การบรู ณาการระหวา่ ง teen manager กับงานส่งเสรมิ และ TO be Number One
9. พ้ืนที่เสีย่ งของวยั ร่นุ ควรทาํ mapping พืน้ ทีด่ าํ เนินการใหไ้ ปทางเดียวกัน

โรงพยาบาลส่งเสรมิ สขุ ภาพตําบลบา้ นปลมื้ ใต้ 2565

99

กลุ่มวัยทางาน (๑๕ – ๕๙ ป)ี

เปูาหมายบริการ : วัยทํางานมีทักษะในการทางานและสุขภาพแข็งแรง(ลดปัญหาจากโรค NCD โรคจากการ
ประกอบอาชีพ อบุ ัตเิ หตุทางถนนลดพฤติกรรมเส่ียง ลดปุวย ลดภาวะแทรกซอ้ น ลดตาย)

- อัตราผ้ปู ุวยรายใหม่จากโรคหลอดเลอื ดหวั ใจเฉยี บพลันลดลง (ลดลง ร้อยละ ๑๐ ภายในปี ๒๕๖๒)
- อัตราตายจากอุบัติเหตทุ างถนนไม่เกนิ ๑๖ ต่อประชากรแสนคน

ข้อเสนอแนะ
๑. ควรส่งผลการคดั กรอง DM/HT ให้องคก์ ารบริหารสว่ นตาํ บลได้ทราบ เพื่อใหพ้ ื้นที่ไดเ้ ห็นสถานการณข์ องตนเอง
๒. ควรนัดผู้ปุวย DM/HTที่ควบคุมระดับน้ําตาล/ความดันไม่ได้ มารับยาในวันเดียวกัน เพื่อทํากิจกรรมกลุ่มในการ
ปรบั เปลี่ยนพฤติกรรมร่วมกัน
3.ชุมชนบ้าน มีพฤติกรรมการใช้สารเคมีภาคเกษตรจํานวน มากควรเพื่มการเฝูาระวังสารเคมี ในเกษตรกร และ
ผลิตผลทางการเกษตร

ยุทธศาสตรท์ ี่ ๒ อุบตั ิเหตุทางถนน
สถานการณอ์ ุบตั ิเหตุ

เขตพ้นื ที่ตําบลบา้ นปลม้ื ใต้ เปน็ ชมุ ชนท่ีชุมชนที่ มรี ถสญั จรค่อนข้างมาก สถานการณ์อุบัติเหตุท่ีมีการเสียชีวิตใน
เขตพ้ืนท่ีตําบลบ้านปล้ืมใต้ ๓ ปี ย้อนหลัง ปี ๒๕๕๘-๒๕๖๐ มีผู้เสียชีวิตจากอุบัติเหตุทางถนน ๑ ราย และจากการ
สํารวจจุดเส่ียง พบจุดที่เสี่ยงต่อการเกิดอุบัติเหตุ ๕ จุดเสี่ยง เวลาที่เกิดเหตุอยู่ในช่วง ๑๘.๓๐-๒๓.๓๐ น อยู่ในกลุ่มอายุ
๑๐-๑๙ ปี รองลงมา ๒๐-๒๙ ปี ยานพาหนะ พบเกดิ เหตสุ ูงสดุ คอื จักรยานยนต์ ร้อยละ ๗๘ จากสถานการณ์และปัญหา
ดงั กลา่ ว ภาคีเครอื ข่ายในชมุ ชนบา้ นปล้ืม จึงรว่ มดําเนนิ โครงการ รณรงคค์ วบคุมและปูองกันอุบัติเหตุพ้ืนที่

การดาเนนิ งานปอ้ งกันอบุ ัติเหตุในปี ๒๕๖๖
๑. สํารวจและปรับปรุงจดุ เส่ยี ง ถนนสภาพแวดลอ้ มใหเ้ อ้ือต่อการจราจร ถนนสายหลัก สายรองในเขตพื้นที่ตําบล ติด
ปูายเตือน และสัญญาณไฟจราจรให้ชดั เจน
๒. หน่วยงานราชการ กําหนดใหพ้ นักงาน หรอื ผ้ทู ่มี าต่อตอ่ ราชการสวมหมวกนิรภัย คาดเขม็ ขดั นริ ภยั ๑๐๐%
๓. ทุกหน่วยงานรณรงค์ประชาสัมพันธ์ ให้ความรู้การปูองกันอุบัติเหตุ กฎจราจร มาตรการชุมชน ในช่วงเทศกาล
สําคัญ
๔. จดั ให้มีด่านชมุ ชน และ ศูนย์ส่างเมา ในเทศกาลสงกรานต์ ปใี หม่ และงานประเพณีสําคัญของตําบล

โรงพยาบาลส่งเสรมิ สุขภาพตําบลบ้านปล้มื ใต้ 2565

100

กลุ่มผสู้ ูงอายุ (๖๐ ปีขน้ึ ไป) และผพู้ ิการ
เปาู หมายบรกิ าร : ผสู้ ูงอายุและคนพิการไดร้ บั การบริการด้านสขุ ภาพที่พึง่ ประสงค์ กายดี จิตสดใส มที พี่ ักพิง
- คนพกิ ารเข้าถงึ บริการด้านสุขภาพ (ผ่านระบบบริการสุขภาพและการจัดสิง่ อํานวยความสะดวกใน
สถานพยาบาล) ไม่น้อยกว่าร้อยละ ๘๐
- รอ้ ยละของผสู้ ูงอายุตอ้ งการความช่วยเหลอื ในการดาเนินชีวติ ประจาวนั พน้ื ฐาน(ไม่เกินร้อยละ ๑๕)
กิจกรรมในการดําเนินงาน Long Term Care ดําเนนิ งาน ๖ กิจกรรม ได้แก่
1. พัฒนาระบบข้อมูลด้านผู้สูงอายุ
2. พัฒนาชมรมผูส้ ูงอายคุ ุณภาพ
3. การดแู ลสุขภาพผู้สงู อายุที่บา้ น โดยบุคลากรสาธารณสุข
4. การอบรมอาสาสมัครผดู้ ูแลผสู้ งู อายุในชุมชน
5. การบรกิ ารส่งเสริมปูองกนั ทันตสขุ ภาพในระดับตําบล
6. การดแู ลส่งเสริมสุขภาพผู้สูงอายุ โดย การมีส่วนร่วมขององคก์ รปกครองส่วนท้องถ่ิน

โรงพยาบาลสง่ เสรมิ สขุ ภาพตําบลบา้ นปลมื้ ใต้ 2565

101
ปญั หา/อุปสรรค/ปัจจัยท่ที าให้การดาเนินงานไมบ่ รรลวุ ตั ถปุ ระสงค์

1. ไมม่ ี CG ในการดําเนนิ งาน และ เพงิ่ มี CM มารับงานใหม่
2. ยงั ไม่มีโรงเรยี นผูส้ ูงอายทุ ี่จัดกิจกรรมอย่างตอ่ เน่ืองในการปูองกันหกลม้ และภาวะสมองเสอื่ มให้กับผู้เรยี น
3. ยังไม่มีโรงเรียนผสู้ ูงอายุทจ่ี ดั กิจกรรมอยา่ งตอ่ เน่ืองในการปูองกนั หกลม้ และภาวะสมองเส่ือมให้กับผู้เรยี น
แผนงานโครงการท่ีใชแ้ ก้ไขปัญหาสุขภาพตามการวเิ คราะหป์ ัญหาของชมุ ชน
รปู แผนงานโครงการ

๓.๓ สรุปตดิ ตามผลการดาํ เนินงานตามโครงการตามยุทธศาสตรโ์ รงพยาบาลสง่ เสริมสขุ ภาพตาํ บลบา้ นบา้ นปลืม้ ใต้
ปัญหาอุปสรรค

๑. แผนงานโครงการงบประมาณเงนิ บํารุง รพ.สต.ตอ้ งสง่ สํานกั งานสาธารณสุขจังหวดั บรุ ีรมั ย์ เพอ่ื อนมุ ตั ิ แต่เนือ่ งจาก
การอนมุ ัตแิ ผนมีหลายขัน้ ตอนเกดิ ความล่าชา้ จงึ ต้องมีการขยายเวลาดาํ เนินโครงการตามแผน สิ้นสดุ เดือนกนั ยายน
2565

๒. แผนงานโครงการงบประมาณกองทนุ ตําบลฯ ชัว่ เวลาดาํ เนินกจิ กรรมตามแผนงานโครงการซา้ํ ซ้อนกับการประเมิน
งานของโรงพยาบาลสง่ เสริมสุขภาพตาํ บล อยู่ในชว่ งยคุ โควิด

โรงพยาบาลสง่ เสรมิ สุขภาพตําบลบา้ นปลื้มใต้ 2565