รพ.สต.ติดดาวบ้านปลื้มใต้

102

โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตาบลตดิ ดาว
ปี 2565

หมวด 5 ประชาชนมสี ขุ ภาพดี
ผลลัพท์

โรงพยาบาลสง่ เสรมิ สุขภาพตาบลบ้านปลม้ื ใต้
อาเภอปะคา จงั หวัดบุรรี มั ย์

ส่วนที่ 5 ประชาชนมสี ุขภาพดี

5.1 บทบาทของบุคคลและครอบครวั ในการดูแลตนเอง (Self care)
โรงพยาบาลสง่ เสริมสขุ ภาพตําบลบา้ นปล้ืมใต้ 2565

103
มีการประเมินศักยภาพของประชาชนและครอบครัวในการดูแลสขุ ภาพตนเอง ( Self care ) ที่สอดคล้องกบั ปญั หา
การบรกิ ารท้ังในสถานบริการและชมุ ชน
1.ปัญหาสําคญั ของพ้นื ที่

โรงพยาบาลส่งเสรมิ สขุ ภาพตําบลบา้ นปลมื้ ใต้ ไดด้ าํ เนินการปฏบิ ตั ิงานตามแผนงาน เพ่ือให้ ประชาชน
มีสขุ ภาพดี ประชาชนสามารถดูแลสุขภาพตนเอง และครอบครัวได้ รวมถึงรว่ มกนั ดแู ลกันในชมุ ชนท่ตี นเองอาศัยอยู่
ได้รบั บริการด้านสุขภาพครบถว้ นเหมาะสม

ภาพกิจกรรมตามโครงการและนโยบาย เพอ่ื ตอบสนองตวั ชว้ี ดั

โรงพยาบาลส่งเสรมิ สุขภาพตําบลบ้านปลื้มใต้ 2565

104

การนาํ ภาพรวมของปัญหาเขา้ สูก่ ระบวนการแกไ้ ขปัญหา แบบการมีสว่ นร่วมของภาคี

ผลลัพธ์ทไี่ ดจ้ ากการทํางาน คือ ประชาชนใส่ใจการปรับเปล่ียนพฤติกรรม ในดา้ นตา่ งๆ เชน่
1.ปรับพฤตกิ รรมการกิน
2.ปรับพฤติกรรมการออกกาํ ลังกาย

- 3.ปรบั พฤติกรรม ลดยาสบู /สุรา
4.ปรบั พฤตกิ รรมชวี ิตการทํางาน

5.2 ผลลัพธต์ ามตัวช้ีวดั เกณฑ์เปาู หมาย จาํ นวน ผลงาน
ลาดบั ตวั ช้วี ดั เปูาหมาย จาํ นวน ร้อยละ

๕.๒.๑ ตวั ชวี้ ดั พื้นทีก่ ําหนดเก่ยี วกบั OTOP (ตามบริบทพ้นื ทก่ี ําหนด) 70 57 ลดลง
18.57
อัตราปุวยด้วยโรคความดันโลหิตสูง 2.5 จากปงี บ
1,459 1,282 87.87
๕.๒.๒ ตัวช้วี ัดกระทรวง (จาก HDC )
3 3 100.00
๑. รอ้ ยละประชากร 35 ปี ข้ึนไป ทไ่ี ด้รบั การคัดกรอง ≥ รอ้ ยละ90
เบาหวาน 8
๒. รอ้ ยละหญงิ ตั้งครรภท์ ี่ได้รับการดูแลก่อนคลอด ๕ ≥ รอ้ ยละ๘๐
คร้งั ตามเกณฑ์คณุ ภาพ 8 8 100
๓. ความครอบคลุมวัคซีนแตล่ ะชนิดครบตามเกณฑใ์ น ≥ รอ้ ยละ90
เด็กอายุครบ 1 ปี(Fully immunized)

- ความครอบคลุมของเด็กอายุครบ 1 ปีทไ่ี ด้รับ ≥ ร้อยละ90

โรงพยาบาลส่งเสรมิ สุขภาพตําบลบ้านปล้ืมใต้ 2565

วัคซีน BCG 105
8 8 100
- ความครอบคลุมของเดก็ อายคุ รบ 1 ปที ีไ่ ดร้ บั ≥ ร้อยละ90
วัคซนี HBV1 8 4 50
8 8 100
- 8 7 87.50
8 8 100
- ความครอบคลุมของเดก็ อายคุ รบ 1 ปี ที่ ≥ ร้อยละ90 8 7 87.50
ได้รับวคั ซีน DTP-Hb3

- ความครอบคลมุ ของเดก็ อายคุ รบ 1 ปี ท่ี ≥ รอ้ ยละ90
ได้รับวัคซนี OPV3

- ความครอบคลมุ ของเดก็ อายคุ รบ 1 ปี ที่ ≥ ร้อยละ90
ได้รบั วคั ซนี MMR1

- ความครอบคลุมของเด็กอายุครบ 1 ปี ท่ี ≥ ร้อยละ90
ไดร้ ับวัคซีน IPV

- ความครอบคลมุ ของเด็กอายุครบ 1 ปี ท่ี ≥ ร้อยละ90
ไดร้ ับวัคซีน Rota2

โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตําบลบา้ นปลม้ื ใต้ 2565

106

๕.๓ นวัตกรรม งานวจิ ัย การจัดการองคค์ วามรู้

สว่ นท่ี ๕ วิจัย

รายงานการวเิ คราะห์ปรมิ าณเกลอื โชเดียมในอาหารปรุงจาหน่าย ดว้ ยเครอ่ื งวดั โชเดียมใน
อาหาร นชมุ ชนบ้านปลมื้

Report ,sodium in food street ,Banpluem community

บทคดั ย่อ
การบริโภคเกลอื โซเดยี มและสารปรงุ รสที่มากเกินไป เปน็ ปัจจัยสําคัญของโรคความดันโลหติ สงู

การศึกษาข้อมลู ปริมาณโซเดียมในอาหารจึงมคี วามสาํ คญั ตอ่ การรณรงคล์ ดการบริโภคโซเดียมของประชาชนชาวบ้าน
ปลืม้ ใต้ การศึกษาวิจัยนเ้ี ป็นการวจิ ยั ภาคตดั ขวาง มีวัตถุประสงคเ์ พอ่ื ประเมนิ ปริมาณโซเดียมในอาหารที่ปรงุ จาํ หนา่ ย ใน
ร้านคา้ ในชมุ ชนโดยทาํ การสาํ รวจอาหารทไี่ ดจ้ ากการ เก็บข้อมูล โดยการชงั่ นาํ้ หนักอาหาร หลังปรงุ สาํ เร็จ คํา นวน
ปรมิ าณโซเดยี มโดยใช้ เคร่ืองวดั โชเดียมในอาหาร โดยใช้สถติ เิ ปน็ ร้อยละในการวเิ คราะห์ จากปริมาณโชเดยี มทแ่ี นะนาํ ให้
บรโิ ภคตอ่ วนั

ผลการศึกษาไดอ้ าหาร 11 ตวั อยา่ ง พบว่ามีจํานวน ตัวอยา่ งอาหาร 3 ตัวอยา่ ง ทีม่ ีปริมาณ โชเดียมสูง
มากกวา่ ตัวอยา่ งทีต่ รวจทั้งหมด ซึ่งพบในาหารประเภทตม้ ยาํ ไก่บา้ น ( 1,850 ) มคี า่ โชเดียมมากทส่ี ุด รองลงมาเป็น
ตวั อย่างสม้ ตาํ ( 970 ) และ ก๋วยเตยี้ ว ( 810 ) คดิ เป็น ร้อยละ 92.5 , 48.50 และ 40.50 ตามลําดับ ของ
ปรมิ าณโชเดยี มท่ีแนะนําให้บรโิ ภคต่อ หรือ คดิ เป็น 1ใน 3 ของปริมาณโซเดียมที่แนะนาํ ต่อวนั ( 2,000 มลิ ลกิ รมั )

อาหารท่ีประชาชนนิยมรับประทาน ในชุมชนส่วนใหญ่มคี ่าโชเดยี มสูงมากกว่า 1 ใน 4 ของปริมาณ
โซเดยี มที่แนะนํารบั ประทานตอ่ วัน ( 2000 มิลลิกรมั ) โดยควรลดปริมาณการบรโิ ภคอาหารประเภท ตม้ ยาํ ,สม้ ตาํ
และกว๋ ยเตยี้ ว และกระเพราไม่ควรบริโภคบอ่ ย นอกจากนี้ยงั ควรมีการรณรงคใ์ หผ้ ู้ปรงุ อาหารจําหนา่ ย

คําสาํ คัญ:โซเดียม,ความดนั โลหติ สูง

๑. บทนาํ

โซเดียมเป็นแร่ธาตธุ รรมชาตทิ ีร่ ่างกาย ผลติ เองไม่ไดต้ อ้ งได้รับจากอาหารรา่ งกายต้องการ โซเดียมเพ่ือชว่ ย
รกั ษาความสมดุลของร่างกายให้ อยใู่ นสภาพสมดุลกบั ปริมาณทีไ่ ด้รบั ในแตล่ ะวนั และจะขบั ออกทางปสั สาวะเป็นส่วน
ใหญถ่ ึงแม้ โซเดยี มจะมคี วามสาํ คญั ต่อร่างกาย แต่ถ้าได้รบั มากเกินความต้องการของร่างกาย กลับทําใหเ้ กิด ผลเสียตอ่
สขุ ภาพและสง่ ผลใหเ้ กดิ ปจั จัยเสีย่ งต่อ โรคไม่ติดต่อเรื้อรังตา่ งๆ เช่น ความดนั โลหติ สูง โรคหวั ใจและหลอดเลือด รายงาน

โรงพยาบาลส่งเสรมิ สขุ ภาพตําบลบา้ นปล้มื ใต้ 2565

107

โรคไมต่ ิดต่อเร้ือรังของไทยปี 2558 -2561 (สํานกั โรคไมต่ ิดตอ่ กรมควบคุมโรค กระทรวง สาธารณสุข,2561 )พบ
จาํ นวนผ้ปู วุ ยในด้วยโรคไม่ ติดต่อมแี นวโน้มเพ่ิมข้ึนทุกโรคอยา่ งต่อเน่อื ง เชน่ โรคความดนั โลหติ รายใหม่ ( ข้อมูลโรคไม่
ตดิ ต่อ, 2561 ) ในปี 2559 – 2561 พบว่า มผี ู้ปวุ ย จํานวน 7,930 , 8,525 และ 8, 690 คน ตามลําดบั
การเพ่ิมข้ึนของโรคดงั กล่าวอาจ เกดิ จากวิถชี วี ติ ทเี่ ร่งรบี ของคนในยุคปจั จบุ นั ทําให้ขาดการออกกําลังกาย นยิ ม
รับประทาน อาหารนอกบา้ น อาหารจานดว่ น อาหารสาํ เร็จรปู จากพฤติกรรมดังกลา่ วทําใหเ้ ปน็ ชอ่ งทางหนึ่งท่ี ทาํ ให้
ได้รับปริมาณโซเดยี มเกินความตอ้ งการของ การศึกษาวิจยั พบว่าการลดปริมาณการ บรโิ ภคโซเดียมลงทาํ ใหล้ ดอัตราการ
เกดิ โรคไม่ ติดตอ่ เร้ือรังได้ผลจากการรวบรวมการศกึ ษาเก่ยี ว กับการลดการบริโภคโซเดยี มพบว่าการลดการ บรโิ ภค
โซเดยี ม 700-800 มิลลิกรัมตอ่ วัน ลดอัตราการเกดิ โรคหัวใจและหลอดเลือด ลงรอ้ ย ละ 20 ลดอตั ราตายลงไดร้ ้อยละ
5 - 7 จากสถานการณ์ความรนุ แรงของปัญหาการบรโิ ภคเกลือและโซเดยี มที่สูงเกินความจําเป็น องคก์ ารอนามัยโลก
ได้กาํ หนดใหล้ ดเกลอื โซเดียม เปน็ 1 ใน 9 เปาู หมายระดับโลก ต้ังเปาู ลดการ บรโิ ภคเกลอื และโซเดียมลงร้อยละ 30
ภายใน ปพี .ศ. 2568 เพ่ือลดอตั ราการเกิดโรคไม่ติดต่อ เร้อื รัง ซ่ึงประเทศไทยเราได้ขานรับนโยบายนี้ โดยตั้งเปาู ให้
ประชากรไทยลดโรคไม่ตดิ ตอ่ เรื้อรัง ให้ประสบความสาํ เร็จในปพี .ศ. 2568 เช่นกนั (สาํ นกั โรคไม่ติดตอ่ กรมควบคุมโรค
กระทรวง สาธารณสุข,2558)รวมถงึ เกิดเครือขา่ ยความรว่ ม มือระหว่างรัฐบาลไทยและองค์การอนามยั โลก ภายใต้ชอ่ื
“แผนงานเครือขา่ ยควบคมุ โรคไม่ติดตอ่ Non-CommunicableDiseases(NCD) เพื่อส่งเสริม ใหเ้ กิดความเข้มแข็งใน
ดา้ นนโยบายแผนงานและ มาตรการทจ่ี ะปูองกันควบคุมโรคไมต่ ิดตอ่ (แผน งานเครือขา่ ยควบคุมโรคไม่ติดต่อ,2554)
นอกจาก นย้ี ังมี“โครงการขบั เคล่ือนรณรงคเ์ พื่อลดการ บรโิ ภคเกลือ(โซเดยี ม)ในประเทศไทย”(เครอื ข่าย ลดบรโิ ภคเคม็ )
ซง่ึ เกดิ จากความร่วมมือของหน่วย งานตา่ งๆดา้ นสุขภาพในไทยหน่งึ ในวตั ถุประสงค์ ของโครงการคือ การพัฒนารปู แบบ
แนวทางทีจ่ ะ ใชใ้ นการรณรงคล์ ดการบรโิ ภคเกลือหรอื โซเดียม ของประเทศไทยที่สอดคลอ้ งกับสภาวะสงั คม วฒั นธรรม
และบรบิ ทของแตล่ ะพื้นท่ีการสาํ รวจ อาหารทน่ี ยิ มบรโิ ภคของประชากรไทย เพ่ือการ ประเมนิ ความเข้มข้นของปรมิ าณ
โซเดยี มใน อาหารยอดนยิ มของแต่ละตํารับและรปู แบบการ บรโิ ภคในทอ้ งถ่ิน เพอ่ื นํามาใช้ในการแนะนําชนิด หรอื
รายการอาหารท่ไี มค่ วรบริโภคบอ่ ย รวมถงึ รูปแบบการบริโภคที่ควรปรับเปล่ยี นและใชเ้ ป็น แนวทางการรณรงค์ลดการ
บริโภคโซเดยี มในตํารบั อาหารที่มีโซเดยี มสงู แก่ประชากรไทยทสี่ อดคลอ้ งกับสภาวะสังคม วัฒนธรรมและบรบิ ทของ
ประชาชนในพ้ืนที่ สําหรบั สถานการณ์ปัญหาโรคความดนั โลหติ สงู รายใหม่ ในจังหวดั บุรีรมั ย์ ตั้งแต่ปี 2562 – 2564
พบวา่ จาํ นวนผปู้ วุ ยรายใหม่ 21,018 , 18,316 และ 21,018 คน อาํ เภอปะคาํ พบวา่ มีผปู้ วุ ยความดันโลหิตสงู
ตง้ั แต่ปี 2562 - 2564 จํานวน 3,469 , 3,631 และ 3610 คน ตามลําดบั สาํ หรับ ผูป้ วุ ยโรคความดนั โลหิต
สูง ของโรงพยาบาลสง่ เสริมสขุ ภาพตําบลบา้ นปลื้มใต้ นับต้ังแตป่ ี 2562 – 2564 พบว่ามีจาํ นวน 338, 357 และ
358 คน ตามลําดบั ซงึ่ สบื เนื่องมาจาก ชุมชนบ้านปลืม้ เปน็ ชมุ ชนธุรกจิ เกษตรกรรม ประกอบอาชีพทาํ ไร่ ทําสวนผลไม้
ข้าวโพด ซงึ่ ตอ้ งเร่งรีบในการประกอบอาชีพทาํ ให้ ตอ้ งแข่งกบั เวลา โดยใช้ช้อื อาหารปรงุ สาํ เรจ็ ทว่ี างจาํ หน่ายและอาหาร
ตามส่งั ทีป่ รุงจาํ หน่ายชมุ ชน

โรงพยาบาลสง่ เสรมิ สุขภาพตําบลบา้ นปลมื้ ใต้ 2565

108

ดว้ ยเหตุขา้ งต้น พบวา่ เกลือเปน็ ส่วนหนึ่งของสารปรุงรสที่มีความสาํ คัญ ในการปรงุ อาหารและอกี ทัง้ ยงั เปน็
สว่ นประกอบในสารปรุงรส เพอื่ เปน็ การศึกษาปริมาณเกลือโชเดียมในอาหารทป่ี รุงจําหน่ายชุมชน ทางผศู้ กึ ษา จงึ ได้
ติดต่อเครื่องวดั ปริมาณเกลือโชเดยี ม ในอาหารประเภทตา่ ง ๆ ทจ่ี าํ หนา่ ยโดยผ้ปู รุงจําหน่ายในชุมชน จากโรงพยาบาลปะ
คํา มาเพ่ือทดสอบวัดค่าเกลือโซเดยี มในอาหาร เพื่อนําไปแจง้ แกผ่ ปู้ ระกอบการและเครือข่ายแกนนําสขุ ภาพ เพื่อนําไป
ปรับปรุงการเตรยี มและปรุงอาหาร ในการลดปริมาณเกลือโชเดียมลง

วตั ถุประสงค์ของการวิจัย

เพือ่ หาปริมาณโซเดียมในอาหารทปี่ รุงสําเรจ็ พร้อมจาํ หนา่ ย วิธดี ําเนนิ การวิจยั การศึกษาคร้ังนเี้ ปน็ แบบภาคตัดขวาง
(Cross-sectional study) สาํ รวจอาหารที่นิยม บรโิ ภคของภาคตะวันออกเฉียงเหนอื ในการปรงุ ของร้านแผงลอย
จาํ หนา่ วยอาหาร เพอ่ื ประเมินความ เข้มขน้ ของปรมิ าณโซเดยี มในอาหารท่นี ิยมรบั ประทานในพน้ื ที่

วัสดุ

1.เครอื่ งวดั โซเดยี มในอาหาร ( Salt meter )

2.อาหารตัวอย่าง จํานวน 11 ตวั อย่าง

ประชากรและกลมุ่ ตวั อยา่ ง

อาหารปรงุ สาํ เร็จ พร้อมจําหน่าย จํานวน 11 ตัวอย่าง จากร้านคา้ ปรุงอาหารบรรจุถุงและอาหารตามสง่ั

เครือ่ งมอื ทีใ่ ชใ้ นการวิจยั มีทง้ั หมด 1 ชิ้น ไดแ้ ก่

1.เคร่อื งวดั โซเดยี มในอาหาร ( Salt meter ) วดั คา่ เปน็ เปอรเ์ ซ็นตร์ ้อยละ จากปริมาณแนะนาํ ในการบริโภคในแต่ละ
วัน

ขนั้ ตอนและวธิ ีการวิจัย

1.ศึกษาปญั หาในพืน้ ที่ ทเ่ี ก่ียวข้องสาเหตกุ ารเจ็บปุวยของประชาชนในพ้ืนท่ี
2.เลือกประเดน็ หรือหัวในการวจิ ัย
3.ประชมุ คณะทาํ งาน และผู้ทมี่ สี ว่ นเกยี่ วขอ้ ง
4.จดั ทาํ โครงรา่ งวจิ ัย
5.ดําเนนิ การช้ีแจง เกย่ี วกับผู้ประกอบการ และผทู้ ม่ี ีสว่ นได้ส่วนเสยี ในการทําการวจิ ัย
6.ดาํ เนนิ การวิจยั และสรปุ ผลการวจิ ัย
7.จัดทํารายงานการวิจัย และนําเสนอ

โรงพยาบาลสง่ เสริมสุขภาพตําบลบา้ นปลมื้ ใต้ 2565

109

การวเิ คราะห์ข้อมูล

จากการนําตวั อยา่ งของอาหาร จาํ นวน 11 ตวั อยา่ ง มาวิเคราะหด์ ว้ ยปรมิ าณสารโซเดยี มในอาหารท่ี
ประชาชนนยิ มบรโิ ภคในพนื้ ที่ วา่ มีปริมาณโชเดยี มเกินปริมาณโซเดียมทแี่ นะนําให้บริโภค ( 2,000 มลิ ลิกรัม )
หรอื ไม่ จากการวเิ คราะห์อาหารตัวอย่าง จาํ นวน 11 ตวั อย่าง ปรมิ าณ 100 กรัม โดยใชส้ ถิตกิ ารวิจยั เป็นแบบ
ร้อยละ จากปริมาณเกลือโซเตยี มที่แนะนําในแต่ละวนั
พื้นท่กี ารศกึ ษา

การคดั เลือกพืน้ ทแ่ี ละกลุม่ ตัวอย่าง เป็นการคัดเลือกแบบเจาะจง ( Purposive sampling) พ้ื นทใี่ นการศึกษา
ประกอบด้วย อาหารท่ีปรงุ จาํ หนา่ ยในชมุ ชนบ้านปล้ืม

ผลการวจิ ยั

จากการนําตัวอยา่ งอาหารท่ีปรุงจาํ หน่าย จาํ นวน 11 ตวั อยา่ ง มาด้วยวเิ คราะหห์ าปริมาณโซเดียมในปรมิ าณ
100 กรมั ท้ัง 11 ตวั อยา่ ง ดว้ ยเคร่อื งวดั ปรมิ าณโซเดียมในอาหาร ( Salt metre ) ได้ค่าปริมาณโชเดียมในอาหาร
ดงั น้ี 1. ก้วยเตี๋ยวไก่ 810 มลิ ลิกรมั ,2. กว๋ ยเตี้ยวหมู 760 มลิ ลิกรมั 3.แกงหวาย 830 มลิ ลกิ รัม 4. กระเพราหมู
530 มลิ ลิกรัม 5. แกงพะโลไข่ 560 มิลลิกรัม 6. ข้าวมนั ไก่ 550 มลิ ลกิ รมั 7.ซปุ หน่อไม้ 650 มลิ ลกิ รัม 8.ต้มยาํ
ไก่ 1,850 มลิ ลิกรมั 9.ผกั หอมดอง 790 มิลลกิ รัม 10.ส้มตาํ 970 มลิ ลิกรัม 11.ห่อหมกไก่ 630 มิลลิกรมั
เมื่อนํามาผลการวเิ คราะห์วัดค่าเกลือโซเดยี มในอาหาร ปริมาณ 100 มิลลิกรมั จะได้คา่ ปรมิ าณเกลอื โชเดียมในอาหาร
ดงั ตารางที่ 1

ตารางท่ี 1 ปรมิ าณโซเดียมในอาหารตวั อยา่ ง 11 ตัวอย่าง นาํ้ หนกั 100 กรัม

รายการ นํา้ หนกั โซเดยี ม ร้อยละ ( ตอ่ ปริมาณโชเดยี มท่ีแนะนาํ )

ก๋วยเต้ียวไก่ 100. มก. 810 40.50

ก๋วยเตยี้ วหมู 100. มก. 760 38.00

แกงหวาย 100. มก. 830 41.50

กระเพราหมู 100. มก. 530 26.50

แกงพะโล้ไข่ 100. มก. 560 28.00

ข้าวมันไก่ 100. มก. 550 27.50

ซุปหนอ่ ไม้ 100. มก. 650 32.50

ตม้ ยําไก่ 100. มก. 1,850 92.50

ผักหอมดอง 100. มก. 790 39.50

สม้ ตํา 100. มก. 970 48.50

ห่อหมกไก่ 100. มก. 630 31.50

โรงพยาบาลสง่ เสริมสุขภาพตําบลบ้านปล้มื ใต้ 2565

110

อภปิ รายผลการวจิ ยั

จากการนําตวั อย่างอาหารทปี่ รงุ จําหนา่ ยในชุมชนบ้านปลม้ื จํานวน 11 ตัวอยา่ ง พบวา่ แบง่ อาหารไดจ้ าํ นวน 2
ประเภท คือ อาหารปรงุ จาํ หนา่ ยแบบบรรจถุ งุ และอาหารตามสงั่ ซึ่งประเภทบรรจุ พบว่า ปริมาณเกลือโชเดยี มใน
อาหาร 100 มลิ ลิกรมั (ท่ีแนะนําใหบ้ รโิ ภค ไมเ่ กิน 2000 มลิ ลกิ รัม หรอื 1 ชอ้ นชา ) คิดเปน็ 2 ใน 3 ของปริมาณโช
เดยี ม ที่แนะนําในแต่ละวัน อาหารประเภทบรรจุถุง ที่มีปรมิ าณโชเดยี ม สูง 3 อันดบั แรก ดังน้ี ต้มยาํ ไก่ จํานวน
1,850 มิลลกิ รัม ,แกงหวาย จํานวน 830 มิลลกิ รัม และผกั หอมดอง จาํ นวน 790 มลิ ลกิ รมั และประเภทอาหาร
ตามสง่ั พบวา่ ปรมิ าณโชเดยี มในอาหารตามสงั่ จํานวน 100 กรัม ท่คี ิดเปน็ 1 ใน 3 ของปริมาณโชดยี มท่ีแนะนําให้
บริโภคต่อวนั 3 อนั ดบั แรก ดังนี้ กว๋ ยเต้ียวไก่ จาํ นวน 810 มิลลกิ รัม ,กว๋ ยเตี้ยวหมู จํานวน 760 มิลลิกรัม และกระ
เพราหมู จาํ นวน 530 มิลลิกรัม จากการสํารวจวิเคราะหป์ ริมาณโชเดยี ม ตวั อยา่ งจํานวน 11 ตวั อยา่ ง สว่ นใหญ่
พบว่าปริมาณโซเดียมตอ่ อาหาร จาํ นวน 100 กรัม จะพบปริมาณโซเดยี มถงึ 1 ใน 4 ส่วนของปรมิ าณโซเดียมที่
แนะนําใหบ้ ริโภคต่อวนั สว่ นอาหารบางประเภท จะพบปริมาณโชเดยี ม ถึง 3 ใน 4 ส่วน ของปรมิ าณเกลือโชเดียมท่ี
แนะนาํ ให้บรโิ ภคซ่ึงรายการตัวอยา่ งอาหารท่ีนํามาวิเคราะหป์ ริมาณเกลือโซเดยี ม ครง้ั นยี้ ังไม่ครอบคลมุ รายการอาหาร
ทง้ั หมด ทีม่ หี ลากหลายเมนู ซง่ึ หากมีการบริโภคปรมิ าณเกลอื โซเดียม เกนิ เกณฑ์กําหนดทีค่ วรบริโภคในแต่ละวัน ก็ยอ่ ม
สง่ ผลกระทบต่อภาวะสขุ ภาพ โดยเฉพาะเปน็ หนึง่ ในสาเหตกุ ารเกิดโรคความดนั โลหิตสูง หรือโรคระบบหลอดเลือดไดใ้ น
อนาคต

จากการรายงานการวิเคราะหป์ ริมาณเกลือโชเดียมในอาหารปรุงสําเร็จและอาหารตามส่งั ครั้งน้ีหากนาํ ผลการ
วเิ คราะหไ์ ปสะท้อนกลับให้แก่ผ้ปู ระกอบการผปู้ รงุ อาหาร และผบู้ ริโภคในชุมชน ยอ่ มส่งผลใหม้ ีการเฝูาระวังภาวะสขุ ภาพ
ของตนเอง แม้วา่ จะไม่ใช่สาเหตุหลกั กต็ าม แตก่ เ็ ป็นสาเหตุหน่ึงทกี่ ่อใหเ้ กดิ ผลภาวะสุขภาพ ไดใ้ นอนาคต

ข้อเสนอแนะ

จากผลการศกึ ษาคร้ังน้ี จะเห็นไดว้ ่าปริมาณเกลือโซเดียมในแตล่ ะวันมีแหล่งที่มาจากอาหารหลากหลายเมนู
นอกเหนือจากเคร่ืองปรงุ รสเค็มทท่ี กุ คน ควรทราบแลว้ ประชาชนส่วนใหญย่ งั ไมต่ ะหนักถึงภัยเงียบจากการบรโิ ภคเกลอื
โซเดยี มในอาหารแต่ละมอื้ ของประชาชนในชมุ ชน จงึ ทําให้เกดิ การรณรงค์ให้ประชาชนและผูป้ ระกอบอาหาร ลดการ
บรโิ ภคเกลือโซเดยี มลงและปรุงแต่งอาหารด้วยเกลือโซเดยี มและสารปรงุ รสใหล้ ดลง โดยการใหข้ ้อมูลที่ถกู ต้องและขอ
ความรว่ มมือในการจัดเตรียมการปรงุ อาหาร ท้ังในสว่ นของผ้บู ริโภคเอง และผ้ปู รงุ อาหารท่ีจาํ หนา่ ยในตลาดชมุ ชนและ
ร้านอาหารในชุมชน เพื่อลดการบรโิ ภคเกลือโซเดยี มส่วนท่ีเกนิ ความจําเปน็

กิตตกิ รรมประกาศ

โรงพยาบาลส่งเสริมสขุ ภาพตําบลบา้ นปลืม้ ใต้ 2565

111
ขอขอบคุณท่านผู้อาํ นวยการโรงพยาบาลปะคํา และฝุายโภชนาการโรงพยาบาลปะคํา เจา้ หน้าท่ปี ระจาํ
ดร.ศุลวี งศ์ สนสผุ ล เจ้าหนา้ ท่สี าธารณสุขประจําโรงพยาบาลสง่ เสริมสุขภาพตาํ บลบา้ นปล้มื ใต้ ทุกทา่ น ท่ีมสี ่วนรว่ มใน
การทําวจิ ยั ในคร้ังน้ี รวมทง้ั จิตอาสา อาสาสมคั รสาธารณสุขประจําหมู่บ้าน ผูป้ ุวยโรคความดนั โลหติ สงู และทุกทา่ นท่มี ี
สว่ นรว่ มในการทาํ วิจัยให้สําเร็จลุล่วงไปดว้ ยดใี นคร้งั นี้
ภาพการตรวจอาหาร เพือ่ วิเคราะหค์ ่าปริมาณเกลอื โซเดียมในอาหาร ปริมาณ 100 กรัม

โรงพยาบาลสง่ เสริมสขุ ภาพตําบลบา้ นปล้ืมใต้ 2565