คู่มือการเตรียมเครื่องมือผ่าตัดทางนรีเวช

47

ข้ันตอนการตัดมดลูก

ข้นั ตอนการผ่าตดั เคร่ืองมือ ข้นั ตอนการส่งเคร่ืองมือ
1.Round ligament
- Parametrium clamp cvd.x2 - จบั มดลูกข้ึน
2. Broad ligament - Kocher clamp str.x2 - จบั ข้นึ
3.Utero-ovarian - Mayo scissors curved - ตดั
ligament - Needle holder 8 นิ้ว+Silk no.1 - เยบ็ ผกู
ร้อยเขม็ round
4.Uterine vessel - Crile clamp str.x1 - จบั ปลายไหม
- Mayo scissors str. - ตดั ปลายไหม

- สายจ้ี monopolar - เลาะหาปัสสาวะท่อเพอื่ ป้องกนั การตดั
- Non tooth forceps12นิ้ว x2
-จบั
- Heaney clamp curved x2 -ตดั
- Mayo scissors curved -ผกู
- Silk no.1 -ตดั ไหม
- Mayo scissors straight - เยบ็ อีกช้นั หน่ึง
- Needle holder 8 นิ้ว+Silk no.1
ร้อยเขม็ round - ตดั ไหม
- Mayo scissors straight - ผกู ปมท่ีอยตู่ ิดกบั มดลูก
- Silk no.1 - ตดั ไหม
- Mayo scissors straight
-เลาะเยอื่ บุที่คลมุ มดลกู
-สายจ้ี monopolar -เลาะใหเ้ ห็นเส้นเลือด
-Non tooth forceps12นิ้วx2 -จบั uterine vessel
-Heaney clamp curved x1 -ตดั
-Mayo scissors curved -เยบ็
-Needle holder 8 นิ้ว+Silk no.1
ร้อยเขม็ round

48

ข้นั ตอนการผ่าตัด เครื่องมือ ข้นั ตอนการส่งเครื่องมือ

-Mayo scissors straight -ตดั ไหม
-ทาผา่ ตดั อีกขา้ งในลกั ษณะเดียวกนั

5.Gardinard ligament - Kocher clamp straight - จบั
- Mayo scissors curved - ตดั
- Needle holder 8 นิ้ว+Silk no.1 - เยบ็
ร้อยเขม็ round
- Mayo scissors straight - ตดั ไหม
- ทาผา่ ตดั อีกขา้ งในลกั ษณะเดียวกนั

6.Cervix - Mayo scissors curved - ตดั
- Allis tissue forceps - จบั ปากมดลูก
- ชามรูปไตขนาดใหญ่ - ใส่ชิ้นเน้ือ
- 10% providine solution - เทลงในช่องคลอด
- Needle holder 8 นิ้ว+vicryl plus
no.1 R/B - เยบ็ ปากมดลกู กบั gardinard
- Heaney clamp curved x1 ligament ขา้ งซา้ ยของผปู้ ่ วย
- Crile clamp cvd. ตวั ท่ี 1 - จบั ปลายไหมvicryl plus no.1ไว้
- Mayo scissors straight - ตดั ไหมvicryl plus no.1 ขา้ งที่ติดเขม็
- Needle holder 8 นิ้ว+vicryl plus - เยบ็ ปากมดลูกกบั Cardinal ligament อีก
no.1 R/B ท่ีเหลือ ขา้ งหน่ึง
- Crile clamp cvd. ตวั ที่ 2 - จบั ปลายไหม vicryl plus no.1 ขา้ งที่ส้ัน
- เยบ็ ปิ ดปากมดลูกจากมมุ ขวาผปู้ ่ วยมายงั
- Mayo scissors straight มมุ ขา้ งซา้ ยท่ีจบั ไหมไวด้ ว้ ย crile clamp
- Crile clamp cvd. ตวั ท่ี 1 cvd.ตวั ท่ี1 (ในขอ้ 6)
- ตดั ไหม
- จบั ปลายไหมvicryl plus no.1 ขา้ งซา้ ย
ของผปู้ ่ วยไว้

49

ข้นั ตอนการผ่าตัด เครื่องมือ ข้นั ตอนการส่งเคร่ืองมือ

7. ตรวจสอบความ - Rolled swab เปี ยก - ตรวจสอบจุดเลือดออก
เรียบร้อยก่อนเยบ็ ปิ ด
- จ้ี bipolar - จ้ีหา้ มเลือด

- Non tooth forceps12นิ้ว x2 - ช่วยในการหา้ มเลือด

- Tonsil clamp curved - จบั จุดเลือดออก

- Right angle clamp curved

- Tonsil clamp curved+silk no.2/0 - ผกู เพ่ือหา้ มเลือด

- Mayo scissors straight - ตดั ไหม

8.ตรวจนบั เคร่ืองมือ - แบบบนั ทึก Sponge count - นบั ผา้ ซบั โลหิตทกุ ประเภท
และผา้ ซบั โลหิต เขม็ - นบั เคร่ืองมือ
ใบมีดก่อนเยบ็ ปิ ด - นบั เขม็
- นบั ใบมีด

9. ปิ ดช่องทอ้ ง - Richardson retractor - ยกผนงั ช่องทอ้ งข้ึน
- Tonsil clamp x 4 - ตรวจสอบความเรียบร้อยของช้นั เยื่อบุ
- จ้ี monopolar ช่องทอ้ ง ช้นั กลา้ มเน้ือ
- หา้ มเลือด

10. เยบ็ ปิ ดช้นั rectus - Army navy retractor - ถ่างมุมแผลขา้ งซา้ ยของผปู้ ่ วย
sheath - Needle holder 8 นิ้ว+vicryl no.1 - เยบ็ กลา้ มเน้ือท่ีตดั
R/BStandard tooth forceps 7 นิ้ว - ตดั ไหม
- Mayo scissors straight

11. Sigh out - Surgical safety check list - พยาบาลหอ้ งผา่ ตดั สอบถามศลั ยแพทย์
วสิ ญั ญีตาม กระบวนการ

12.ช้นั ไขมนั ใตผ้ ิวหนงั - Needle holder 7 นิ้ว+monosyn - เยบ็
no.4/0 C/B -ตดั ไหมชิดปม
- Standard tooth forceps 7 นิ้ว
- Mayo scissors straight

50

ข้นั ตอนการผ่าตัด เครื่องมือ ข้นั ตอนการส่งเคร่ืองมือ
13.ช้นั ผิวหนงั
- Needle holder 7 นิ้ว+monosyn - เยบ็
14. ปิ ดแผลผา่ ตดั no.4/0 C/B - ตดั ไหมชิดปม

- Standard tooth forceps 7 นิ้ว
- Mayo scissors straight

- Rolled swab เปี ยก - เชด็ ทาความสะอาดรอบแผลผา่ ตดั

- ทาน้ายาฆ่าเช้ือ

- ผา้ กอ๊ ส+10% providine solution - พบั ตามขนาดความยาวของแผลเพือ่ ปิ ด

- ผา้ ก๊อส แผล

- เชด็ ทาความสะอาดรอบแผลผา่ ตดั อีก

- Rolled swab เปี ยก คร้ัง

- Rolled swab แหง้ - เพ่ือใหบ้ ริเวณรอบแผลแหง้

- Hypafix - ปิ ดแผลผา่ ตดั

การตดั เยื่อบชุ ่องท้อง (Omentum )

ข้นั ตอนการผ่าตัด เครื่องมือ ข้นั ตอนการส่งเครื่องมือ
Omentectomy
- Rolled swab เปี ยก - วางคลมุ ลาไส้
- Tonsil clamp curved - จบั omentum
- Anseal - ตดั omentum
- Tonsil clamp curved - หา้ มเลือด
- Silk no.2/0 - ผกู
- Mayo scissors str. - ตดั ไหม

51

การเตรียมเครื่องมือ cystoscope สาหรับการผ่าตดั มะเร็งทางนรีเวช

ในการทาผา่ ตดั ทางนรีเวช ในสาขามะเร็งหรือในผปู้ ่ วยท่ีกอ้ นเน้ืองอกมีขนาดโต หรือมีความเสี่ยงที่จะ
เกิดอนั ตรายตอ่ ระบบทางเดินปัสสาวะ จะตอ้ งใหแ้ พทยศ์ ลั ยกรรม มาส่องกลอ้ งเพื่อใส่สาย uretheric catheter
เพือ่ ใหเ้ ห็นแนวทอ่ ปัสสาวะไดช้ ดั เจน แพทยส์ ามารถทาผา่ ตดั ได้ ผปู้ ่ วยปลอดภยั จากภาวะแทรกซอ้ น

Position : Lithotomy (30 degree Trendelenburg)
Drape : ชุดผา้ ใหญ่ ปลอกเมโยใหญ่ 2 ห่อ
การเตรียมเครื่องมือผ่าตัด
Basic set : ถาด cystoscope +กระป๋ องน้า ชุดผา้ cysto. และปลอกเมโยใหญ่ 2 ห่อ
Special set : ชุดส่องตรวจภายในระบบทางเดินปัสสาวะ (cystoscope ) ประกอบดว้ ย

• เลนส์ส่องตรวจ (Telescope) 30 องศา
• ตวั เชื่อมต่อเลนส์ (Endoscope bridge double chanal)
• Adaptor (ต่อสายน้า)
• Sheath with Obturator for cystoscope
• จุกน้าสีฟ้า (sealing cap)
• Light guide cable และสาย Camera head
Special instrument :
• สาย ureteric catheter no.6 จานวน 2เส้น
• Guide wire
• Sensory wire (อ.วเิ ชียรและ อ.อกุ ฤต)
Supply & equipment :
• เส้ือ 3 ตวั
• Roll swab
• Gauze 4*4 x-ray 3 ผนื
• Urine bag
• Foley’s catheter no.14
• Syringe 10 cc.
• Crile clamp curved
• Suture scissors

52

• KY jelley
• Disposable needle no. 18
• Disposable needle no. 24 (อ.วเิ ชียร และ อ.อกุ ฤต)
Solution :
• 0.5% Hibitane solution เช็ดทาความสะอาดผิวหนงั
• Sterile water สาหรับสวนลา้ งในกระเพาะปัสสาวะ และลา้ งชุดส่องตรวจภายในระบบทางเดิน

ปัสสาวะ
• น้ายาทาลายเช้ือ (Perasafe) แช่ชุดส่องตรวจภายในระบบทางเดินปัสสาวะ เพอ่ื ทาใหป้ ราศจาก

เช้ือ
Suture : Silk no. 2/0

ข้นั ตอนการเตรียมเครื่องผ่าตัด เคร่ืองมือ ข้นั ตอนการส่งเคร่ืองมือ
ข้นั ตอนการผ่าตัด

1. การจดั เตรียม - ตวั เช่ือมต่อเลนส์(Endoscope - สวมจุกน้าสีฟ้าเขา้ ตวั เชื่อมต่อเลนส์
telescope bridge double chanal) - ประกอบเขา้ กบั เลนส์ส่องตรวจ
- จุกน้าสีฟ้า (sealing cap)-เลนส์
ส่องตรวจ (Telescope) 30 องศา

2. White balance - Light guide cable - ต่อเขา้ กบั เลนส์ส่องตรวจ (Telescope) 30

- สาย Camera head องศา

- เลนส์ส่องตรวจ (Telescope) 30 - ครอบทบั เลนส์ส่องตรวจ (Telescope) 30

องศาท่ีประกอบเรียบร้อย องศา

- Gauze 4*4 X-ray - จ่อ gauze ในระยะท่ีเห็นไดช้ ดั เจนโดยปรับ

ป่ มุ zoom และ focus

- กดป่ ุม white balance

3. การจดั เตรียม Sheath - Sheath - สวม sheath เขา้ กบั obturator

with Obturator - Obturator for cystoscope

53

ข้นั ตอนการผ่าตัดและการส่งเครื่องมือผ่าตดั

ข้นั ตอนการผ่าตดั เครื่องมือ ข้นั ตอนการส่งเครื่องมือ

1.เช็ดทาความสะอาด - Sponge holder straight - เช็ดทาความสะอาดบริเวณที่ผา่ ตดั

บริเวณท่ีทาผา่ ตดั - Gauze 4*4 x-ray จานวน 3ผนื

- Hibitane solution

2.ปูผา้ - ผา้ สองช้นั - ปใู ตก้ น้ ผปู้ ่ วย

- ปลอกเมโยใหญ่จานวน 2 อนั - สวมท่ีขาท้งั สองขา้ ง

- ผา้ ช้นั เดียว - ปูเหนือหวั หน่าว

- ผา้ เจาะกลาง - คลุมบริเวณที่ทาผา่ ตดั โดยใหช้ ่องอยู่ตรง

กลาง

3.ส่องกระเพาะ - กระป๋ องน้า cysto พร้อม - ส่งใหพ้ ยาบาลรอบนอกเพอื่ ใส่น้าเขา้

ปัสสาวะ adaptor (ต่อสายน้า) กระเพาะปัสสาวะ

- Sterile water - เทลงกระป๋ องน้า cysto เพื่อใส่เขา้ กระเพาะ

ปัสสาวะ

-Sheath with Obturator for - ใส่ผา่ นทางทอ่ ปัสสาวะ เอา obturator

cystoscope+KY jelly ออก เหลือ sheath

- Telescope ท่ี white balance - ต่อสายน้าเขา้ กระเพาะปัสสาวะ

เรียบร้อย - ใส่ผา่ น sheath

- เลนส์ส่องตรวจ (Telescope) 30

องศา

- ตวั เชื่อมต่อเลนส์(Endoscope

bridge double chanal)

- จุกน้าสีฟ้า (sealing cap)

- Light guide cable

- สายcamera head

- Light source

54

ข้นั ตอนการผ่าตัด เครื่องมือ ข้นั ตอนการส่งเคร่ืองมือ
4.ใส่สาย ureteric - สาย ureteric catheter no.6 -ใส่ผา่ นจุกน้าสีฟ้า (sealing cap)
catheter no.6 เขา้ ท่อ -เอา telescope ออก โดยคาสาย ureteric
ปัสสาวะ - Guide wire หรือ Sensory wire catheter no.6 เสน้ ที่1ไว้
ใชก้ รณีท่ีใส่สายสาย ureteric -ทาอีกขา้ งในลกั ษณะเดียวกนั
5.ใส่สาย foley’s catheter ลาบาก กรณีใส่ ureteric catheter no.6 ยาก
catheter - Foley’s catheter no.14 -ใส่ guide wire ดา้ นท่ีนุ่มเขา้ ท่อปัสสาวะ แลว้
- Disposable needle no. 18 นาสาย ureteric catheter no.6 สวมทบั
-Syringe 10cc. +0.9%NSS for จนกระทงั่ สาย ureteric cath เขา้ ทอ่ ปัสสาวะ
irrigation -นา guide wire ออก
- Disposable needle no. 24 -คาสาย ureteric catheter no.6 เส้นท่ี2ไว้
- Crile clamp curved
- Urine bag - ใส่เขา้ ไปในกระเพาะปัสสาวะ
- Silk no. 2/0
-Blow balloon ของ foley’s catheter
- Suture scissors
-เจาะ foley’s catheter no.14 บริเวณที่จะต่อ
กบั urine bagเพื่อใส่สาย ureteric cath.
-เพือ่ ช่วยในการใส่สาย ureteric cath.
-สวมเขา้ กบั สาย foley’s catheter no.14 ที่ใส่
สาย ureteric cath. เรียบร้อย
-ผกู เพอ่ื ยดึ สาย ureteric cath.
กบั foley’s catheter no.14 ที่ใส่สาย ureteric
cath. พร้อม urine bag
-ตดั ไหม

55

การผ่าตดั ส่องกล้องทางนรีเวช (Gynecoligic laparoscopic surgery )

การผา่ ตดั ผา่ นกลอ้ งเป็นวธิ ีการผา่ ตดั ท่ีกระทบกระเทือนต่ออวยั วะภายในนอ้ ย และแผลผ่าตดั มีขนาดเลก็
ช่วยลดภาวะแทรกซอ้ นจากการผา่ ตดั ผปู้ ่ วยจึงฟ้ื นตวั เร็ว ใชเ้ วลาพกั ฟ้ื นในโรงพยาบาลไม่นาน และมีความ
เจ็บปวดหลงั การผา่ ตดั นอ้ ย สามารถกลบั ไปทางานและทากิจวตั รประจาวนั ตามปกติไดเ้ ร็วกวา่ การผา่ ตดั เปิ ด
หนา้ ทอ้ งแบบด้งั เดิม

ภาพแสดงการผา่ ตดั ส่องกลอ้ งทางนรีเวช

ภาพแสดงเปรียบเทียบแผลผา่ ตดั เปิ ดหนา้ ทอ้ งและการผา่ ตดั ส่องกลอ้ ง

56

Total Laparoscpic Hysterectomy (TLH)

การผ่าตดั มดลูกผ่านการส่องกล้องท้งั หมด

เทคนิค : ผศ.นพ.ธีระยทุ ธ เต็มธนกิจไพศาล

เป็นการทาหัตถการท้งั หมดผ่านกลอ้ ง จนกระทงั่ มดลูกหลุดออกจากช่องทอ้ ง จากน้นั จึงนามดลกู ออก
ทางช่องคลอด และเยบ็ ปิ ดยอดช่องคลอด (vaginal vault) ผา่ นกลอ้ ง โดยไม่มีการผา่ ตดั ใดๆทางช่องคลอด
Diagnosis : Myoma uteri
Position : Lithotomy position 30 degree Trendelenburg
Drape : ชุดผา้ ใหญ่ , ปลอก mayo พเิ ศษ 2 ห่อ
Basic set

1. Laparoscope set
2. ชุดกระดกมดลกู (Uterine mobilizer)
เคร่ืองอปุ กรณ์ประกอบการผ่าตัด
1. รถอุปกรณ์ผา่ ตดั ส่องกลอ้ ง (Laparoscope main cart)
2. เคร่ืองจ้ีตดั และผนึกหลอดเลือด ( Ligasure )
3. เครื่องจ้ีไฟฟ้า bipolar และ monopolar
Laparoscopic instrument
• Veress needle
• Troca 10 mm, troca 5 mm 3 ตวั
• Grasping forceps 3 ตวั
• สาย suction และสาย นา gas
• สาย irrigation
• Suction probe plus
• Endo scissors
• Bipolar forceps+ สายจ้ี bipolar
• Monopolar hook และสายจ้ี monopolar
• Needle holder
• Ligasure blunt tip
• Tele scope 0 องศา ขนาด 5 mm,10 mm (หรือตามเทคนิคแพทยผื า่ ตดั )

57

• สาย fiber obtic , camera head

Supply & equipment

• Roll swab
• Gauze x-ray
• ดา้ มมีด 3L
• A-P retractor
• Single tenaculum
• Urine bag+ foley cath
• Syring 10 cc
• ชามฟอก
• Alexis size ss
• ถุงมือไร้แป้ง no.7

Solution : 10% providine painทาความสะอาดผิวหนงั
0.9% NSS injection สาหรับสวนลา้ งในช่องทอ้ ง

Blade : blade no11, blade no 10
Suture : vicryl plus no. 1เยบ็ vaginal stump

Vicryl no.1 เยบ็ ช้นั sheat
Vicryl plus 3/0 เยบ็ ช้นั subcutaneous และskin

ข้นั ตอนการผ่าตดั เครื่องมือ ข้นั ตอนการส่งเคร่ืองมือ
- foley cath. no 14
ข้นั ตอนการผ่าตดั - urine bag เตรียม foley cath. no.14 ส่วนปลายตอ่ กบั
1.การสวนปัสสาวะ - Crile clamps str. urine bag ทดสอบ balloon ไม่ร่ัวไม่แตก แลว้
surgeon นงั่ ระหวา่ งขา - syring 10 cc บรรจุน้า 10 cc ดูดน้าออกก่อนส่งใหแ้ พทย์ ใช้ crile clamps
ผปู้ ่ วย str.หนีบสาย urine bag ไวก้ บั ผา้ คลมุ เทา้ ซา้ ย
เพ่ือไม่ใหส้ ายดึงร้ัง

58

ข้นั ตอนการผ่าตัด เคร่ืองมือ ข้นั ตอนการส่งเคร่ืองมือ

2.การใส่เครื่องมือกระดก - Vaginal speculum -ส่ง Vaginal speculum เปิ ดถ่างช่องคลอด
มดลกู
- Single tenaculum เพือ่ ใหเ้ ห็นปากมดลูก และเช็ดทาความสะอาด
3.การลงแผลแบบ peri
umbilical โดยวิธีการ - เคร่ืองมือกระดกมดลูก ดว้ ย sponge stick ชุบ providine
close technique และการ
ใส่แก๊ส -ส่ง single tenaculum 1ตวั จบั ปากมดลกู
คาร์บอนไดออกไซดเ์ ขา้
ไปในช่องทอ้ ง - ใส่เครื่องมือกระดกมดลูก

-ก๊อส 1ชิ้น -ส่งก๊อส เพ่ือเช็ดคราบน้ายาฆ่าเช้ือโรคบริเวณ

-towel clip 2 ตวั ดือ หนา้ ทอ้ งใหแ้ หง้

- ดา้ มมีด เบอร์ 3 blade no. 11 -ส่ง towel clip 2 ตวั จบั ผิวหนงั บริเวณ

- veress needle peri umbilical 2 ดา้ น เพื่อยกผนงั หนา้ ทอ้ ง

-สายนา แก๊ส สูงข้ึนใหแ้ ยกจากอวยั วะภายใน

-ส่งดา้ มมีด เบอร์ 3 blade no. 11 กรีดแผล

ผา่ ตดั ใหโ้ คง้ ตามขวางของขอบสะดือดา้ นบน

ระหวา่ ง towel clip ยาว 0.5เซนติเมตร

-ส่ง veress needle ก่อนส่ง ตรวจการทางาน

ของเขม็ เพ่ือดูความแขง็ แรงของ spring แทง

ตรงตาแหน่งที่กรีดผวิ หนงั ไว้ ใหท้ ิศทางปลาย

เขม็ มงุ่ ไปยงั องุ้ เชิงกรานประมาณ 45 องศากบั

พ้ืนผา่ นช้นั fascia จนทะลผุ า่ นเยอ่ื บุช่องทอ้ ง

เพอื่ หลีกเลี่ยงการแทงถกู เสน้ เลือดแดงใหญ่ใน

แนวกลางทอ้ ง

- scrub nurse ส่งสายนา แกส๊ ต่อกบั veress

needle ส่วนปลาย และส่งใหก้ บั circulating

nurseต่อกบั เคร่ืองจ่ายแกส๊ ขณะรอแกส๊ เขา้

ช่องทอ้ ง2-3 ลิตร เตรียมกลอ้ ง laparoscope

เลนส์ชนิด 0 องศา ขนาด 10 mm เช็ดใหแ้ หง้

- circulating nurse ส่งcamera head ท่ีทาความ

สะอาดดว้ ย 70% alcohol ใหส้ วมปลอกโดยจบั

59

ข้นั ตอนการผ่าตดั เครื่องมือ ข้นั ตอนการส่งเคร่ืองมือ
ส่วนปลาย ของ camera sleeve แลว้ ดึงออก
4. การใส่ troca -ดา้ มมีด เบอร์ 3 blade no. 11 ระวงั ไมใ่ หส้ ายดึงร้ัง
4.1 แผลที่ 1 บริเวณ - troca& trocar sleeve 10-12 - scrub nurse ประกอบ camera head กบั
umbilicus port mm laparoscope เลนส์ชนิด 0 องศา ขนาด 10 mm
และlight cable กดป่ ุม white balance โดยจ่อ
-การตรวจอวยั วะภายใน - กลอ้ งส่องตรวจ หรือ หนา้ เลนส์ห่างจากผา้ ก๊อส2-3 เซนติเมตร จน
ช่องทอ้ ง โดยใชเ้ ลนส์ telescope ท่ีต่อกบั camera หนา้ จอข้นึ WB OK
สอดผา่ น umbilicus port head เม่ือไดค้ วามดนั ท่ีตอ้ งการแลว้ surgeon จะ
หยดุ เป่ าลมชว่ั คราวแลว้ ดึง veress needle ออก
4.2 เปิ ดแผล port ที่ 2,3 -ดา้ มมีด เบอร์ 3 blade no. 11 - ส่งดา้ มมีด เบอร์ 3 blade no. 11กรีดผิวหนงั
บริเวณทอ้ งนอ้ ยดา้ นขวา - troca& trocar sleeve ขนาด 5 ขยายตาแหน่งเดิม
,ซา้ ย port ที่ 4 บริเวณใต้ mm -ส่ง troca& trocar sleeve 10-12 mm แทง
ตอ่ สะดือ2 นิ้ว troca ตรงบริเวณท่ีขยายแผลผา่ นช้นั fascia
ผา่ นเยอ่ื บชุ ่องทอ้ งแลว้ ถอด stylet ออก เหลือ
troca sleeveติดอยกู่ บั ผนงั ทอ้ ง

-ส่งกลอ้ ง laparoscopeที่เตรียมความพร้อมแลว้
สอดผา่ น umbilicus port จากน้นั สารวจ
อวยั วะภายในช่องทอ้ ง พยาธิสภาพในองุ้ เชิง
กราน เพื่อประเมินวา่ สามารถผา่ ตดั ผา่ นกลอ้ ง
ได้
-ขณะแพทยส์ ารวจอวยั วะในองุ้ เชิงกราน
circulating nurse ปรับเตียงผปู้ ่ วยในท่า
trendelenburge คือใหศ้ ีรษะต่าประมาณ 20-30
องศา
- เตรียม troca ขนาด 5 mm
โดยทาการทดสอบความพร้อมของกลไกการ
ป้องกนั

60

ข้นั ตอนการผ่าตัด เครื่องมือ ข้นั ตอนการส่งเคร่ืองมือ
-ก่อนเจาะใชน้ ิ้วกดผนงั ช่องทอ้ งแลว้ ใชก้ ลอ้ ง
4.3ตดั round ligament - Grasper forceps ส่องตลอดเวลาเพื่อตรวจดูตาแหน่งของเส้น
- Ligasure เลือดและลดอนั ตรายตอ่ อวยั วะภายในช่อง
ทอ้ ง
4.4 การเปิ ด bladder flap - Bipolar forceps - surgeon ใช้ grasping forceps จบั round
โดยการเลาะ anterior และ - Ligasure ligament แลว้ ตดั ดว้ ย Ligasureทาเช่นเดียวกนั
posterior leaf ของ broad ท้งั สองดา้ น
ligament และ dissect - surgeon ตดั ขอบของเย่ือบุช่องทอ้ ง บริเวณ
bladder รอยต่อของกระเพาะปัสสาวะกบั มดลูก(
vescico uterine fold )ตรงตาแหน่งที่อยใู่ ตร้ อย
4.5 Secure the uterine - Bipolar forceps ตดั ของ round ligament ดา้ นหน่ึงไปอีกดา้ น
artery - Ligasure หน่ึง เลาะแยกกระเพาะปัสสาวะ ออกจากปาก
มดลูกและช่องคลอดส่วนบนโดยใช้ Ligasure
4.6 Separate the uterus - Bipolar forceps ตดั เมื่อมีจุดเลือดออกใช้ Bipolar forceps จ้ี
and cervix from vaginal - Ligasure เพือ่ หยดุ จุดเลือดออก
apex - Monopolar hook - surgeon ใช้ Ligasure ตดั และseal uterine
vessel และใชจ้ ้ี bipolar forceps stop bleed
4.7 Remove of uterus - A-p retractor
4.8 Vaginal cuff closure - Single tenaculum - Second assistant ใส่ cup ของ เคร่ืองกระดก
- ดา้ มมีด 3L blade no.10 มดลูก เขา้ ไปดนั ผนงั ช่องคลอด และ surgeon
- Endo scissor ใช้ จ้ี monopolar hook ตดั vagina ตามแนว
-Needle holder ขอบ cup ของ เคร่ืองกระดกมดลูก จนมดลูก
- Maryland forceps ถกู ตดั ออกหมด
- Vicryl plus no.1 - Surgeon remove uterus ทางvagina ถา้
มดลูกมีขนาดใหญ่ ใชด้ า้ มมีด 3L blade no.10
ช่วยในการ morcellated
- Surgeon เยบ็ ปิ ด vaginal stump ดว้ ย vicryl
plus no.1

61

ข้นั ตอนการผ่าตดั เคร่ืองมือ ข้นั ตอนการส่งเคร่ืองมือ

4.9 Check bleeding - Bipolar forceps - Surgeon จะตรวจสอบความเรียบร้อย หากมี
- Suction&Irrigation probe จุดเลือดออก ใชจ้ ้ี bipolar จ้ีหา้ มเลือด แลว้ ฉีด
ตรวจนบั เคร่ืองมือ ก๊อส plus น้าลา้ งเลือดจนสะอาด จึงเริ่มเยบ็ ปิ ด
ใหค้ รบตามจานวน - SN.และ CN. ร่วมกนั ตรวจนบั นบั เครื่องมือ
5. Port site closure Vicryl no.1 ก๊อส มีด เขม็ ใหค้ รบตามจานวน
Vicryl plus no.3-0 - SN.ส่ง vicryl no.1 ใหแ้ พทยเ์ ยบ็ ปิ ดหนา้ ทอ้ ง
ช้นั sheath ตรง umbilical port เพือ่ ป้องกนั
ภาวะไสเ้ ลื่อนหลงั ผา่ ตดั ปิ ดแผลดว้ ยก๊อสชิ้น
เลก็ ขนาด 1X1 นิ้ว ปิ ดแผลดว้ ย hypapix ตาม
ดว้ ย plaster กนั น้า
- ส่วนแผลบริเวณทอ้ งนอ้ ย2 ขา้ งและแผลใต้
สะดือ เยบ็ ดว้ ย vicryl plus no.3-0 ปิ ด steri
strip ตามดว้ ย plaster ปิ ดแผลและ plaster กนั
น้า

62

Laparoscpic assisted vaginal hysterectomy (LAVH)
(การผ่าตัดมดลูกทางช่องคลอดโดยใช้กล้องวิดที ศั น์ช่วยส่องผ่าตัด)

คอื การตดั เส้นเอน็ ที่ยึดมดลูกกบั อวยั วะตา่ งๆผา่ นกลอ้ ง จากน้นั ตดั เปิ ดบริเวณช่องคลอดดา้ นล่างและทา
ผา่ ตดั มดลูกออกทางช่องคลอดพร้อมท้งั เยบ็ ปิ ด
Diagnosis : Myoma uteri
Position : lithotomy 30 degree trendelenburge
Drape : ชุดผา้ ใหญ่ , ปลอก mayo พิเศษ 2 ห่อ
Basic set

Laparoscope set
HV set
Laparoscopic instrument
• Verres needle
• Troca 10 mm, troca 5 mm 3 port
• Grasper forceps 3 ตวั
• สาย suction และสายนา gas
• สาย irrigation
• Suction &irrigation probe plus
• Endo scissors
• Bipolar forceps
• Ligasure blunt tip และ Ligasure impack
• Tele scope 0 องศา 5 mm,10 mm
• สาย fiber optic , camera head
• Camera sleeve
• Uterine mobilizer
Supply & equipment
• Roll swab
• Gauze x-ray
• Urine bag+ foley catheter no.14

63

• Syringe 10 cc
• ชามฟอก
• จ้ี mono polar
• สาย suctionใหญ่
Solution : 10% providine paint ทาความสะอาดผิวหนงั

0.9% NSS for injection
Blade : blade no11, blade no 10
Suture : Vicryl plus no.1 เยบ็ vaginal stump

Vicryl plus 3/0 เยบ็ ช้นั subcutaneous และskin
Vicryl no.1 เยบ็ ช้นั sheath

ข้นั ตอนการผ่าตัด เคร่ืองมือ ข้นั ตอนการส่งเครื่องมือ
- foley cath. no 14
ข้นั ตอนการผ่าตดั - urine bag เตรียม foley cath. no.14 ส่วนปลายตอ่ กบั
1.การสวนปัสสาวะ - Crile clamp ตรง urine bag ทดสอบ balloon ไม่รั่วไม่แตก แลว้
surgeon นง่ั ระหวา่ งขา - syring 10 cc บรรจุน้า 10 cc ดูดน้าออกก่อนส่งใหแ้ พทย์ ใช้ crile clamp
ผปู้ ่ วย ตรง fixสายurine bag ไวก้ บั ผา้ คลุมขาขา้ งซา้ ย
เพ่อื ไมใ่ หส้ ายดงั ร้ัง

2.การใส่ตวั กระดกมดลูก - Vaginal speculum -ส่ง Vaginal speculum เปิ ดถา่ งช่องคลอด
- Single tenaculum เพอื่ ใหเ้ ห็นปากมดลูก และเช็ดทาความสะอาด
- ตวั โยกมดลกู ดว้ ย sponge stick ชุบ providine
-ส่ง single tenaculum 1ตวั จบั ปากมดลูก
3.การลงแผลแบบ peri -กอ๊ ส 1ชิ้น - ใส่เครื่องมือกระดกมดลกู สอดผา่ นช่อง
umbilical โดยวธิ ีการ -towel clip 2 ตวั คลอดผา่ นปากมดลูกบริเวณ internal os of
cervixและยดึ ไวก้ บั single tenaculum เพ่ือโยก
จดั ทา่ มดลกู ขณะผา่ ตดั
-ส่งกอ๊ ส เพอ่ื เช็ดคราบน้ายาฆา่ เช้ือโรคบริเวณ
ดือ หนา้ ทอ้ งใหแ้ หง้

64

ข้นั ตอนการผ่าตดั เคร่ืองมือ ข้นั ตอนการส่งเครื่องมือ
close technique และการ - ดา้ มมีด เบอร์ 3 blade no. 11
ใส่แกส๊ - veress needle -ส่ง towel clip 2 ตวั จบั ผิวหนงั บริเวณ
คาร์บอนไดออกไซดเ์ ขา้ -สายนา แก๊ส peri umbilical 2 ดา้ น เพื่อยกผนงั หนา้ ทอ้ ง
ไปในช่องทอ้ ง สูงข้ึนใหแ้ ยกจากอวยั วะดา้ นล่าง
-ส่งดา้ มมีด เบอร์ 3 blade no. 11 กรีดแผล
ผา่ ตดั ใหโ้ คง้ ตามขวางของขอบสะดือดา้ นบน
ระหวา่ ง towel clip ยาว 5เซนติเมตร
-ส่ง veress needle ก่อนส่ง ตรวจการทางาน
ของเขม็ เพ่ือดูความแขง็ แรงของ spring แทง
ตรงตาแหน่งที่กรีดผิวหนงั ไว้ ใหท้ ิศทางปลาย
เขม็ มุ่งไปยงั องุ้ เชิงกรานประมาณ 45 องศากบั
พ้ืนผา่ นช้นั fascia จนทะลผุ า่ นเยอ่ื บุช่องทอ้ ง
เพ่อื หลีกเล่ียงการแทงถูกเสน้ เลือดแดงใหญ่ใน
แนวกลางทอ้ ง
- Scrub nurse ส่งสายนา แกส๊ ตอ่ กบั veress
needle ส่วนปลาย และส่งใหก้ บั circulating
nurseต่อกบั เครื่องจ่ายแก๊ส ขณะรอแกส๊ เขา้
ช่องทอ้ ง2-3 ลิตร เตรียมกลอ้ ง laparoscope
เลนส์ชนิด 0 องศา ขนาด 10 mm เช็ดใหแ้ หง้
- Circulting nurseยน่ื camera head ท่ีทาความ
สะอาดดว้ ย 70% alcohol ให้สวมปลอกโดยจบั
ส่วนปลาย ของ camera sleeve แลว้ ดึงออก
ระวงั ไมใ่ หส้ ายดึงร้ัง
- scrub nurse ประกอบ camera head กบั
laparoscope เลนส์ชนิด 0 องศา ขนาด 10 mm
และlight cable กดป่ ุม white balance โดยจ่อ
หนา้ เลนส์ห่างจากผา้ ก๊อส2-3 เซนติเมตร จน
หนา้ จอข้ึน WB OK
เม่ือไดค้ วามดนั ที่ตอ้ งการแลว้ surgeon จะ
หยดุ เป่ าลมชวั่ คราวแลว้ ดึง veress needle ออก

65

ข้นั ตอนการผ่าตัด เคร่ืองมือ ข้นั ตอนการส่งเครื่องมือ

4. การใส่ troca -ดา้ มมีด เบอร์ 3 blade no. 11 - ส่งดา้ มมีด เบอร์ 3 blade no. 11กรีดผวิ หนงั
4.1 port ท่ี 1 บริเวณ - troca& trocar sleeve 10-12 ขยายตาแหน่งเดิม
umbilicus port mm -ส่ง troca& trocar sleeve 10-12 mm แทง
troca ตรงบริเวณที่ขยายแผลผา่ นช้นั fascia
-การตรวจอวยั วะภายใน - กลอ้ ง Laparoscope ผา่ นเยอ่ื บุช่องทอ้ งแลว้ ถอด stylet ออก เหลือ
ช่องทอ้ ง โดยใชก้ ลอ้ ง troca sleeveติดอยกู่ บั ผนงั ทอ้ ง
Laparoscopeสอดผา่ น -ส่งกลอ้ ง Laparoscope ท่ีเตรียมความพร้อม
umbilicus port แลว้ สอดผา่ น umbilicus port จากน้นั สารวจ
อวยั วะภายในช่องทอ้ ง พยาธิสภาพในองุ้ เชิง
4.2 เปิ ดแผล port ที่ 2,3 -ดา้ มมีด เบอร์ 3 blade no. 11 กราน เพื่อประเมินวา่ สามารถผา่ ตดั ผา่ นกลอ้ ง
บริเวณทอ้ งนอ้ ยดา้ นขวา - Troca ขนาด 5 mm ได้
,ซา้ ย port ท่ี 4 บริเวรใต้ -ขณะแพทยส์ ารวจอวยั วะในองุ้ เชิงกราน
ตอ่ สะดือ2 นิ้ว circulating nurse ปรับเตียงผปู้ ่ วยในท่า
trendelenburge คือใหศ้ ีรษะต่าประมาณ 20-30
3.ตดั round ligament - Grasping forceps องศา
- Ligasure - เตรียม troca& trocar sleeve ขนาด 5 mm
โดยทาการทดสอบความพร้อมของกลไกการ
4.การเปิ ด bladder flap - Bipolar forceps ป้องกนั
โดยการเลาะ anterior และ - Ligasure -ก่อนเจาะใชน้ ิ้วกดผนงั ช่องทอ้ งแลว้ ใชก้ ลอ้ ง
ส่องตลอดเวลาเพ่อื ตรวจดูตาแหน่งของเสน้
เลือดและลดอนั ตรายตอ่ อวยั วะภายในช่อง
ทอ้ ง
- Surgeon ใช้ grasping forceps จบั round
ligamentแลว้ ตดั ดว้ ย Ligasureทาเช่นเดียวกนั
ท้งั สองดา้ น
- Surgeon ตดั ขอบของเยอ่ื บชุ ่องทอ้ ง บริเวณ
รอยต่อของกระเพาะปัสสาวะกบั มดลูก(
vescico uterine fold )ตรงตาแหน่งท่ีอยใู่ ตร้ อย
ตดั ของ round ligament ดา้ นหน่ึงไปอีกดา้ น

66

ข้นั ตอนการผ่าตัด เครื่องมือ ข้นั ตอนการส่งเครื่องมือ
posterior leaf ของ broad หน่ึง เลาะแยกกระเพาะปัสสาวะ ออกจากปาก
ligament และ dissect มดลกู และช่องคลอดส่วนบนโดยใช้ ligasure
bladder ตดั เมื่อมีจุดเลือดออกใช้ Bipolar forceps จ้ี
เพือ่ หยดุ จุดเลือดออก
5.Secure the uterine - Bipolar forceps - Surgeon ใช้ Ligasure ตดั และseal uterine
artery - Ligasure vessel และใชจ้ ้ี bipolar forceps stop bleeding
6. การผา่ ตดั ลกู ออกทาง - A-p retractor -Surgeon ใช้ A-P retractor และ weight
ช่องคลอด - Weight retractor retractor ถา่ งช่องคลอดเพื่อใหเ้ ห็นภายในช่อง
- Single tenaculum คลอดและปากมดลกู
- 1% xylocaine c adrenaline ฉีด1% xylocaine c adrenaline 1:200000
1:200000 รอบๆcervix เพ่ือลด bleeding

7. การตดั ปากมดลกู และ - Blade no .10 -ตดั ปากมดลกู โดยใช้ blade no.10 กรีดรอบๆ
การเขา้ สู่ช่องทอ้ ง - จ้ี monopolar ปากมดลกู ห่างจากปากมดลกู 2เซนติเมตร
- Mayo scissor เมื่อมี bleed ใช้ monopolar จ้ี stop bleeding
- Allis tissue forceps -surgeon ใช้ allis tissue forceps จบั ปากมดลกู
บริเวณรอยกรีดดา้ นติดกบั ช่องคลอดโดยจบั
ดา้ นหลงั ก่อน จากน้นั ใชน้ ิ้วช้ีดนั เขา้ ไปในรอย
กรีดโดยดนั ชิดกบั ปากมดลกู จนเขา้ ไป ใน cul-
de –sac จะพบเยอื่ บุช่องทอ้ ง ใช้ mayo scissor
cvd. ตดั เพ่ือเขา้ สู่ช่องทอ้ ง

8.การตดั เอน็ ยึดมดลูก - Heaney clamp -ใช้ haeney clamp หนีบบริเวณ cardinal และ
ส่วนลา่ ง - Mayo scissor cvd. uterosacral ligament ชิดตวั มดลกู
- ตดั cardinal และ - Ligasure impact ใช้ Ligasure impact หนีบระหวา่ งปากมดลูก
uterosacral ligament และ haeney clamps
ใช้ Mayo scissor cvd. ตดั ซ้าใหข้ าดและตดั
เหมือนกนั ท้งั สองขา้ ง

67

ข้นั ตอนการผ่าตัด เคร่ืองมือ ข้นั ตอนการส่งเคร่ืองมือ
ใช้ haeney clamps หนีบไปบน broad ligament
9. การนามดลูกออกทาง ท้งั แผน่ หนา้ และแผน่ หลงั ให้ชิดกบั มดลูกใช้
ช่องคลอด ใช้ Ligasure หนีบระหวา่ ง haeney clamps กบั
broad ligament และ ใช้ mayo scissors cvd.
10.การเยบ็ ปิ ดช่องคลอด ตดั ซ้าใหข้ าดจนมดลกู หลุด-
- Vicryl plus no. 1 -Surgeon นามดลกู ออกทางช่องคลอดโดยใช้
single tenaculumดึงมดลกู ผา่ นทางช่องคลอด
ทีมผา่ ตดั เปลี่ยนถงุ มือเพ่อื ออก
- Scrub nurse และ circulating nurse ร่วมกนั
ไปทาผา่ ตดั ส่องกลอ้ ง ตรวจนบั เคร่ืองมือ มีด เขม็ ใหค้ รบตามจานวน
แลว้ ขานใหท้ ีมผา่ ตดั รับทราบก่อนส่งเคร่ืองมือ
11.สารวจจุดเลือดออก ใหแ้ พทยเ์ ยบ็ ปิ ด
- ส่ง vicryl plus no. 1 ใหแ้ พทยเ์ ยบ็ ปิ ดช่อง
ภายในช่องทอ้ ง - Suction&irrigation probe คลอด (vaginal stump)
-จบั ปลายไหมไวด้ ว้ ย crile clamp str.จนกวา่
- Bipolar forceps จะเยบ็ หมดแลว้ จึงผกู ทีละปมจากน้นั เยบ็ ปิ ด
vaginal cuff แบบ continuous ผกู ปมแลว้ ตดั
12.ถอด surgical port ไหม

-Surgeon สารวจจุดเลือดออกบริเวณแผลผา่ ตดั
ใชน้ ้าเกลืออ่นุ ลา้ งและดูดออก หากมีจุด
เลือดออกจ้ีดว้ ย bipolar forceps
-ใชก้ ลอ้ ง laparoscope สารวจดูภายในช่อง
ทอ้ งตรงตาแหน่งที่ถอด troca เปิ ดวาลว์ ท่ี
troca เพื่อทาการปลอ่ ยก๊าซ
คาร์บอนไดออกไซดอ์ อกจากช่องทอ้ งใหม้ าก
ที่สุด เพอ่ื ป้องกนั การเกิดภาวะกา๊ ซ

68

ข้นั ตอนการผ่าตดั เคร่ืองมือ ข้นั ตอนการส่งเคร่ืองมือ

13.เยบ็ ปิ ดแผลผา่ ตดั คาร์บอนไดออกไซดถ์ ูกดูดซึมผา่ นผนงั ช่อง
บริเวณสะดือ ทอ้ ง
-Vicryl no.1 เยบ็ ปิ ดหนา้ ทอ้ งช้นั sheath ตรง
umbilical port
- Scrub nurse เช็ดทาความสะอาดแผลผา่ ตดั
และทาแผลดว้ ย provedine ปิ ดแผลดว้ ยผา้ กอ๊ ส
ปิ ดแผลขนาด 1X1 นิ้ว ปิ ดhypapix ตามดว้ ย
plaster กนั น้า
-ส่วนแผลบริเวณทอ้ งนอ้ ย2 ขา้ งและแผลใต้
สะดือ เยบ็ ดว้ ย vicryl plus no.3-0 ปิ ด steri
strip ตามดว้ ย plaster ปิ ดแผลและ plaster กนั
น้า

69

Laparascopic salpingectomy
การผ่าตัดผ่านกล้องเอาท่อนาไข่ออก

Diagnosis : Hydrosalphing , ectropic pregnancy
Position : Lithotomy 30 degree trendelenburge
Basic set :Laparoscope set
Drape : ชุดผา้ ใหญ่ , ปลอก mayo พิเศษ

Laparoscopic instrument
• Veress needle
• Troca 10 mm, troca 5 mm 3 pott
• Grasper forcep 3 ตวั
• สาย suction และสาย gas
• สาย irrigation
• Suction probe
• Laparoscopic scissor
• Laparoscopic bipolar
• Monopolar hook
• Ligasure
• Tele scope 0 องศา 5 mm,10 mm
• สาย fiber optic , camera head

Supply & equipment
• Roll swab
• Gauze x-ray
• Urine bag+ foley cath
• Syring 10 cc
• ชามฟอก
• Camera sleeve
• กระป๋ องน้าอนุ่

70

Solution : 10% providine paint ทาความสะอาดผิวหนงั
0.9% NSS injection

Blade : Blade no11
Suture : Vicryl plus 3/0 เยบ็ ช้นั subcutaneous และskin

Vicryl no.1 เยบ็ ช้นั sheath

ข้นั ตอนการผ่าตดั

ข้นั ตอนการผ่าตดั เคร่ืองมือ ข้นั ตอนการส่งเคร่ืองมือ

1.การสวนปัสสาวะ - Foley cath. no 14 เตรียมสาย foley cath. no.14 ส่วน

- urine bag ปลายตอ่ กบั urine bag ทดสอบ

- Crile clamp str. balloon ไม่ร่ัวไมแ่ ตก แลว้ ดูดน้าออก
ก่อนส่งใหแ้ พทย์ ใช้ crile clamp str.
- syring 10 cc บรรจุน้า
10 cc หนีบสายurine bag พาดเทา้ ซา้ ยเพ่อื

ไม่ใหส้ ายดงั ร้ัง

2.การใส่เครื่องมือกระดกมดลกู - Vaginal speculum -ส่ง vaginal speculum เปิ ดถ่างช่อง

- Single tenaculum คลอดเพ่อื ใหเ้ ห็นปากมดลกู และเชด็

- ตวั โยกมดลกู ทาความสะอาด ดว้ ย sponge stick

ชุบ providine

-ส่ง single tenaculum 1ตวั จบั ปาก

มดลูก

- ใส่ตวั กระดกมดลูก

3.การลงแผลแบบ peri umbilical โดย -กอ๊ ส 1ชิ้น -ส่งกอ๊ ส เพือ่ เช็ดคราบน้ายาฆ่าเช้ือ

วิธีการ close technique และการใส่แก๊ส -towel clip 2 ตวั โรคบริเวณดือ หนา้ ทอ้ งใหแ้ หง้

คาร์บอนไดออกไซดเ์ ขา้ ไปในช่องทอ้ ง - ดา้ มมีด เบอร์ 3 blade no. -ส่ง towel clip 2 ตวั จบั ผวิ หนงั

11 บริเวณperi umbilical 2 ดา้ น เพ่อื ยก

- veress needle ผนงั หนา้ ทอ้ งสูงข้ึนใหแ้ ยกจาก

-สายนา แกส๊ อวยั วะดา้ นลา่ ง

-ส่งดา้ มมีด เบอร์ 3 blade no. 11

กรีดแผลผา่ ตดั ใหโ้ คง้ ตามขวางของ

71

ข้นั ตอนการผ่าตดั เครื่องมือ ข้นั ตอนการส่งเครื่องมือ

ขอบสะดือดา้ นบนระหวา่ ง towel
clip ยาว 5เซนติเมตร
-ส่ง veress needle ก่อนส่ง ตรวจ
การทางานของเขม็ เพื่อดูความ
แขง็ แรงของ spring แทงตรง
ตาแหน่งท่ีกรีดผวิ หนงั ไว้ ให้ทิศทาง
ปลายเขม็ ม่งุ ไปยงั องุ้ เชิงกราน
ประมาณ 45 องศากบั พ้นื ผา่ นช้นั
fascia จนทะลผุ า่ นเยอื่ บุช่องทอ้ ง เพือ่
หลีกเล่ียงการแทงถกู เส้นเลือดแดง
ใหญใ่ นแนวกลางทอ้ ง
- Scrub nurse ส่งสายนา แก๊สต่อกบั
veress needle ส่วนปลาย และส่ง
ใหก้ บั circulating nurseต่อกบั เคร่ือง
จ่ายแก๊ส ขณะรอแก๊สเขา้ ช่องทอ้ ง2-
3 ลิตร เตรียมกลอ้ ง laparoscope
เลนส์ชนิด 0 องศา ขนาด 10 mm เช็ด
ใหแ้ หง้
- Circulting nurseยนื่ camera head ท่ี
ทาความสะอาดดว้ ย 70% alcohol ให้
สวมปลอกโดยจบั ส่วนปลาย ของ
camera sleeve แลว้ ดึงออกระวงั
ไมใ่ หส้ ายดึงร้ัง
- Scrub nurse ประกอบ camera
head กบั laparoscope เลนส์ชนิด 0
องศา ขนาด 10 mmและlight cable
กดป่ ุม white balance โดยจ่อหนา้
เลนส์ห่างจากผา้ ก๊อส2-3 เซนติเมตร
จนหนา้ จอข้ึน WB OK

72

ข้นั ตอนการผ่าตัด เคร่ืองมือ ข้นั ตอนการส่งเครื่องมือ

เมื่อไดค้ วามดนั ที่ตอ้ งการแลว้
surgeon จะหยดุ เป่ าลมชวั่ คราวแลว้
ดึง veress needle ออก

4. การใส่ troca -ดา้ มมีด เบอร์ 3 blade no. - ส่งดา้ มมีด เบอร์ 3 blade no. 11

4.1 port ที่ 1 บริเวณ umbilicus port 11 กรีดผิวหนงั ขยายตาแหน่งเดิม

- troca& trocar sleeve 10- -ส่ง troca& trocar sleeve 10-12 mm

12 mm แทง troca ตรงบริเวณท่ีขยายแผล

ผา่ นช้นั fascia ผา่ นเยอื่ บชุ ่องทอ้ ง

แลว้ ถอด stylet ออก เหลือ troca

sleeveติดอยกู่ บั ผนงั ทอ้ ง

-การตรวจอวยั วะภายในช่องทอ้ ง โดย - กลอ้ ง laparoscope -ส่งกลอ้ ง laparoscopeที่เตรียมความ

ใชก้ ลอ้ ง Laparoscopeสอดผา่ น พร้อมแลว้ สอดผา่ น umbilicus port

umbilicus port จากน้นั สารวจอวยั วะภายในช่อง

ทอ้ ง พยาธิสภาพในองุ้ เชิงกราน เพอ่ื

ประเมินวา่ สามารถผา่ ตดั ผา่ นกลอ้ ง

ได้

-ขณะแพทยส์ ารวจอวยั วะในองุ้ เชิง

กราน circulating nurse ปรับเตียง

ผปู้ ่ วยในท่า trendelenburge คือให้

ศีรษะต่าประมาณ 20-30 องศา

4.2 เปิ ดแผล port ที่ 2,3บริเวณทอ้ งนอ้ ย - ดา้ มมีด เบอร์ 3 blade no. - เตรียม troca& trocar sleeve ขนาด

ดา้ นขวา,ซา้ ย port ท่ี 4 บริเวรใตต้ ่อ 11 5 mm

สะดือ2 นิ้ว - troca& trocar sleeve โดยทาการทดสอบความพร้อมของ

ขนาด 5 mm กลไกการป้องกนั

-ก่อนเจาะใชน้ ิ้วกดผนงั ช่องทอ้ งแลว้

ใชก้ ลอ้ งส่องตลอดเวลาเพ่ือตรวจดู

ตาแหน่งของเสน้ เลือดและลด

อนั ตรายต่ออวยั วะภายในช่องทอ้ ง

73

ข้นั ตอนการผ่าตดั เครื่องมือ ข้นั ตอนการส่งเครื่องมือ
5. แยกท่อนาไข่และไขใ่ หช้ ดั เจน - Grasper forcep
- Ligasure - surgeon แยกส่วนของท่อนาไข่
และไข่สองอวยั วะน้ีจะมี
ท่ีมา: www.med.cmu.ac.th/obgyn mesosalpinx ข้นั อยตู่ รงกลาง ใช้
grasping forceps จบั บริเวณส่วน
ของ cornual portion ของท่อนาไข่
และจบั ทอ่ นาไขส่ ่วนท่ีเหลือดว้ ย
grasping forceps และยกส่วนของทอ่
นาไขข่ ้ึนมาและทาการเจาะรูบริเวณ
ของ mesosalpinx ดว้ ย ligasure
หลงั จาก clamp บริเวณ mesosalpinx
แลว้ ใหท้ าการตดั ดว้ ย ligasure

6. remove specimen - Grasper forcep ที่มา: www.med.cmu.ac.th/obgyn

7.สารวจจุดเลือดออกภายในช่องทอ้ ง -Suction+ irrigation Surgeon ใช้ grasping forceps
- Bipolar forceps remove specimen ผา่ น troca 5mm.
หรือขยายแผลใส่ troca ขนาด 10
mm. เพ่ือนาชิ้นเน้ือออกไดง้ ่ายข้นึ
- Surgeon สารวจจุดเลือดออกบริเวณ
แผลผา่ ตดั ใชน้ ้าเกลืออนุ่ ลา้ งและดูด
ออก หากมีจุดเลือดออกจ้ีดว้ ย bipolar
forceps

74

ข้นั ตอนการผ่าตัด เคร่ืองมือ ข้นั ตอนการส่งเคร่ืองมือ
8.ถอด surgical port - Vicryl no.1
-ใชก้ ลอ้ ง laparoscope สารวจดู
9.เยบ็ ปิ ดแผลผา่ ตดั ภายในช่องทอ้ งตรงตาแหน่งท่ีถอด
troca เปิ ด วาลว์ ท่ี troca เพอื่ ทาการ
ปล่อยก๊าซคาร์บอนไดออกไซดอ์ อก
จากช่องทอ้ งใหม้ ากท่ีสุด เพ่ือป้องกนั
การเกิดภาวะก๊าซ
คาร์บอนไดออกไซดถ์ ูกดูดซึมผา่ น
ผนงั ช่องทอ้ ง
- ส่ง ไหมเยบ็ vicryl no.1 ใหแ้ พทย์
เยบ็ ปิ ดหนา้ ทอ้ งช้นั sheath ตรง
umbilical port เพือ่ ป้องกนั ภาวะไส้
เล่ือนหลงั ผา่ ตดั ปิ ดแผลดว้ ยก๊อสชิ้น
เลก็ ขนาด1x1นิ้ว ปิ ดแผลดว้ ย
hypapix ตามดว้ ย plaster กนั น้า
ส่วนแผลบริเวณทอ้ งนอ้ ย2 ขา้ งและ
แผลใตส้ ะดือ เยบ็ ดว้ ย vicryl plus
no.3-0 ปิ ด sterile strip ตามดว้ ย
plaster ปิ ดแผลและ plaster กนั น้า

75

Laparoscopic salpingo-oophorectomy
การผ่าตัดส่องกล้องเอารังไข่และท่อนาไข่ออก

Diagnosis : Breast cancer, ect.
Position : lithotomy position
Drape : ชุดผา้ ใหญ่ , ปลอก mayo พเิ ศษ 2 ห่อ และชุดเส้ือผา่ ตดั 4 ตวั
Basic set : Laparoscope set
Laparoscopic instrument

• Veress needle
• Troca 10 mm, troca 5 mm 2-3 port
• Grasping forceps 3 ตวั
• สาย suction และสายนาgas
• สาย irrigation
• Suction probe
• Endo scissors
• Bipolar forceps พร้อมสายจ้ี
• Ligasure
• Tele scope 0 องศา 5 mm,10 mm
• สาย fiber obtic , camera head
Supply & equipment
• Roll swab
• Gauze x-ray
• Urine bag+ foley cath
• Syring 10 cc
• ชามฟอก
• Alexis size ss และถุงมือไร้แป้ง no.7 (เทคนิค อ.ธีระยทุ ธ)
• กระป๋ องน้าร้อน
• ถงุ specimen

76

Solution : 10% providine ทาความสะอาดผิวหนงั
0.9% NSS injection ลา้ งในช่องทอ้ ง

Blade : blade no11
Suture :Vicryl plus 3/0 เยบ็ ช้นั subcutaneous และskin

Vicryl no.1 เยบ็ ช้นั sheath
ข้นั ตอนการผ่าตดั

ข้นั ตอนการผ่าตัด เคร่ืองมือ ข้นั ตอนการส่งเคร่ืองมือ
1.การสวนปัสสาวะ - foley cath no 14
surgeon นงั่ ระหวา่ งขา - urine bag เตรียม foley cath no.14 ส่วนปลายตอ่ กบั urine
ผปู้ ่ วย - Crile clamp str. bag ทดสอบ ballon ไม่ร่ัวไม่แตก แลว้ ดูดน้า
- syring 10 cc บรรจุน้า 10 cc ออกก่อนส่งใหแ้ พทย์ ใช้ Crile clamp str.
2.การใส่ตวั กระดกมดลูก หนีบสายurine bag ไวก้ บั ผา้ คลุมเทา้ ซา้ ยเพือ่
- Vaginal speculum ไมใ่ หส้ ายดงั ร้ัง
3.การลงแผลแบบ peri - Single tenaculum -ส่ง Vaginal speculum เปิ ดถา่ งช่องคลอด
umbilical โดยวิธีการ - ตวั โยกมดลูก เพอื่ ใหเ้ ห็นปากมดลกู และเช็ดทาความสะอาด
close technique และการ ดว้ ย sponge stick ชุบ providine pain
ใส่แกส๊ -กอ๊ ส 1ชิ้น -ส่ง single tenaculum 1ตวั จบั ปากมดลูก
คาร์บอนไดออกไซดเ์ ขา้ -towel clip 2 ตวั - ใส่ตวั กระดกมดลกู
ไปในช่องทอ้ ง - ดา้ มมีด เบอร์ 3 blade no. 11 -ส่งกอ๊ ส เพ่ือเช็ดคราบน้ายาฆา่ เช้ือโรคบริเวณ
- veress needle ดือ หนา้ ทอ้ งใหแ้ หง้
-สายนา แกส๊ -ส่ง towel clip 2 ตวั จบั ผิวหนงั บริเวณ
peri umbilical 2 ดา้ น เพื่อยกผนงั หนา้ ทอ้ ง
สูงข้ึนใหแ้ ยกจากอวยั วะดา้ นลา่ ง
-ส่งดา้ มมีด เบอร์ 3 blade no. 11 กรีดแผล
ผา่ ตดั ใหโ้ คง้ ตามขวางของขอบสะดือดา้ นบน
ระหวา่ ง towel clip ยาว 5เซนติเมตร
-ส่ง veress needle ก่อนส่ง ตรวจการทางาน
ของเขม็ เพื่อดูความแขง็ แรงของ spring แทง
ตรงตาแหน่งท่ีกรีดผิวหนงั ไว้ ใหท้ ิศทางปลาย
เขม็ ม่งุ ไปยงั องุ้ เชิงกรานประมาณ 45 องศากบั
พ้นื ผา่ นช้นั fascia จนทะลุผา่ นเยอ่ื บุช่องทอ้ ง

77

ข้นั ตอนการผ่าตดั เคร่ืองมือ ข้นั ตอนการส่งเคร่ืองมือ

4. การใส่ troca -ดา้ มมีด เบอร์ 3 blade no. 11 เพอ่ื หลีกเล่ียงการแทงถกู เส้นเลือดแดงใหญใ่ น
4.1 port ที่ 1 บริเวณ - Troca& 10-12 mm แนวกลางทอ้ ง
umbilicus port -กลอ้ ง Laparoscope - scrub nurse ส่งสายนา แก๊สตอ่ กบั veress
-การตรวจอวยั วะภายใน needle ส่วนปลาย และส่งใหก้ บั circulating
ช่องทอ้ ง โดยใชก้ ลอ้ ง nurseต่อกบั เครื่องจ่ายแก๊ส ขณะรอแกส๊ เขา้
Laparoscopeสอดผา่ น ช่องทอ้ ง2-3 ลิตร เตรียมกลอ้ ง laparoscope
umbilicus pott เลนส์ชนิด 0 องศา ขนาด 10 mm เช็ดใหแ้ หง้
- Circulting nurseยนื่ camera head ท่ีทาความ
สะอาดดว้ ย 70% alcohol ให้สวมปลอกโดยจบั
ส่วนปลาย ของ camera sleeve แลว้ ดึงออก
ระวงั ไมใ่ หส้ ายดึงร้ัง
- Scrub nurse ประกอบ camera head กบั
laparoscope เลนส์ชนิด 0 องศา ขนาด 10 mm
และlight cable กดป่ ุม white balance โดยจ่อ
หนา้ เลนส์ห่างจากผา้ ก๊อส2-3 เซนติเมตร จน
หนา้ จอข้ึน WB OK
เม่ือไดค้ วามดนั ที่ตอ้ งการแลว้ surgeon จะ
หยดุ เป่ าลมชว่ั คราวแลว้ ดึง veress needle ออก
- ส่งดา้ มมีด เบอร์ 3 blade no. 11กรีดผวิ หนงั
ขยายตาแหน่งเดิม
-ส่ง troca 10-12 mm ใหแ้ พทย์ เพ่อื ใส่เป็น
ทางเขา้ กลอ้ งส่อผา่ ตดั
-ส่งกลอ้ ง Laparoscopeที่เตรียมความพร้อม
แลว้ สอดผา่ น umbilicus port จากน้นั สารวจ
อวยั วะภายในช่องทอ้ ง พยาธิสภาพในองุ้ เชิง
กราน เพื่อประเมินวา่ สามารถผา่ ตดั ผา่ นกลอ้ ง
ได้
-ขณะแพทยส์ ารวจอวยั วะในองุ้ เชิงกราน
circulating nurse ปรับเตียงผปู้ ่ วยในทา่

78

ข้นั ตอนการผ่าตดั เครื่องมือ ข้นั ตอนการส่งเคร่ืองมือ

4.2 port ท่ี 2,3บริเวณ -ดา้ มมีด เบอร์ 3 blade no. 11 trendelenburge คอื ใหศ้ ีรษะต่าประมาณ 20-30
ทอ้ งนอ้ ยดา้ นขวา,ซา้ ย - troca ขนาด 5 mm องศา
port ที่ 4 บริเวรใตต้ ่อ - เตรียม troca ขนาด 5 mm
สะดือ2 นิ้ว โดยทาการทดสอบความพร้อมของกลไกการ
ป้องกนั
5. ตดั รวบทอ่ นาไข่ รังไข่ - Grasping forceps -ก่อนเจาะใชน้ ิ้วกดผนงั ช่องทอ้ งแลว้ ใชก้ ลอ้ ง
(จบั รวม infudibulopelvic - Ligasure ส่องตลอดเวลาเพอื่ ตรวจดูตาแหน่งของเสน้
ligament) เลือดและลดอนั ตรายตอ่ อวยั วะภายในช่อง
ทอ้ ง
6. remove specimen - Grasper forcep - surgeon ใช้ grasping forceps จบั บริเวณส่วน
- ถงุ specimen ของ cornual portion ของท่อนาไข่ และ
suspensory ligament of the ovary and the
10.สารวจจุดเลือดออก -Suction+ irrigation Fallopian tube ตดั ดว้ ย Ligasure และจ้ี stop
bleed ดว้ ย Bipolar forceps
ภายในช่องทอ้ ง - Bipolar forceps - ทาอีกขา้ งเช่นเดียวกนั
- Surgeonใช้ Grasper forcep จบั specimen.ใส่
11.ถอด surgical port ถุง specimenและ remove ออกผา่ น umbilical
port
12.เยบ็ ปิ ดแผลผา่ ตดั - Vicryl no.1 - Surgeon สารวจจุดเลือดออกบริเวณแผล
vicryl plus no.3-0 ผา่ ตดั ใชน้ ้าเกลืออุน่ ลา้ งและดูดออก หากมีจุด
เลือดออกจ้ีดว้ ย bipolar forceps
-ใชก้ ลอ้ ง laparoscope สารวจดูภายในช่อง
ทอ้ งตรงตาแหน่งท่ีถอด troca เปิ ด วาลว์ ท่ี
troca เพ่ือทาการปลอ่ ยก๊าซ
คาร์บอนไดออกไซดอ์ อก
- Vicryl no.1 เยบ็ ปิ ดหนา้ ทอ้ งช้นั sheath ตรง
umbilical port เพื่อป้องกนั ภาวะไส้เล่ือนหลงั
ผา่ ตดั ปิ ดแผลดว้ ยกอ๊ สชิ้นเล็กขนาด 1X1นิ้ว
ปิ ดแผลดว้ ย hypapix ตามดว้ ย plaster กนั น้า

79

ข้นั ตอนการผ่าตัด เคร่ืองมือ ข้นั ตอนการส่งเคร่ืองมือ
ส่วนแผลบริเวณทอ้ งนอ้ ย2 ขา้ งและแผลใต้
สะดือ เยบ็ ดว้ ย vicryl plus
no.3-0 ปิ ด steri strip ตามดว้ ย plaster ปิ ดแผล
และ plaster กนั น้า

Laparoscopic ovarian cystectomy (LOC)
(การผา่ ตดั ส่องกลอ้ งทางหนา้ ทอ้ งเพ่ือตดั ถงุ น้าในรังไข่)

Diagnosis : Ovarian Cyst
คอื เน้ืองอกรังไขช่ นิดที่มีของเหลวภายใน ซ่ึงอาจเป็นเน้ืองอกชนิดไมร่ ้ายแรงหรือร้ายแรงก็ได้ โดย

ส่วนมากเน้ืองอกแต่ละชนิดจะมีลกั ษณะเฉพาะ เช่น ถุงน้าเดอร์มอยดซ์ ีสต์ (Dermoid cyst) ซ่ึงภายในถุงน้าจะมี
น้า ไขมนั เสน้ ผม ฟัน หรือกระดูกอ่อน หรือ endometriotic cyst ภายในจะเป็นเลือดประจาเดือนท่ีไหลยอ้ นจาก
มดลูกเขา้ มาในช่องทอ้ งและสะสมรวมกนั เป็นถุงน้า
Position : Lithotomy
Drape : - ชุดผา้ ใหญ่

- ปลอก mayo พเิ ศษ x2
- เส้ือ 2 ตวั , เส้ือ 3 ตวั
Position : Lithotomy position (30o Trendelenburg)
Basic set : - Laparoscopic set

- ชุดทาความสะอาดผิวหนงั
Equipment :

- เคร่ืองจ้ีไฟฟ้า (mono polar และ bipolar )
- รถอปุ กรณ์ผา่ ตดั ผา่ นกลอ้ ง (Laparoscope main cart)
- เครื่อง Suction
- Telescope (เตรียมตามเทคนิคของแพทยผ์ า่ ตดั ) และ Light cable ( เตรียมทาปราศจากเช้ือโดยแช่ใน
น้ายา Perasafe นาน 10 นาที

80

Laparoscopic instruments
- Verres needle
- Trocar 5 mm และ 10 mm
- Grasper forceps x 2
- Endo scissors + สายจ้ี monopolar
- Bipolar forceps+ สายจ้ี bipolar ( เตรียม Ligasure สารองไว)้
- Alliss grasping forceps
- Suction & Irrigation probe plus
- สายนา gas และ สาย suction
- สาย irrigation และ กระป๋ องน้าอุ่น
- Uterine elevator (เตรียมใหเ้ หมาะสมกบั วตั ถปุ ระสงคใ์ นการใช้ เช่น สาหรับฉีดสีไดห้ รือฉีดสีไมไ่ ด)้
- Camera sleeve และ แผน่ ก้นั perineum

Supplies :
- Blade no.11
- Foley catheter no. 14+ Urine bag+- Syringe 10 cc
- Syringe 5 cc (สาหรับ test veress needle)
- Sterile strip
- เตรียมถงุ ใส่ชิ้นเน้ือ ไวใ้ หพ้ ร้อมใช้
- Roll swab
- Gauze x-ray

Solution :
- Sterile water อุ่น สาหรับแช่เลนส์
- 0.9% NSS injection
- Hibiscrub
- Providine solution

Suture :
- Vicryl no.1 (กรณีเปิ ด troca port ขนาด10 mm)
- Vicryl plus No.3-0 เยบ็ ปิ ดแผลช้นั cutaneous

ข้นั ตอนการผ่าตดั และการส่งผ่าตดั

81

ข้นั ตอนการผ่าตัด เครื่องมือ ข้นั ตอนการส่งเคร่ืองมือ

1. สวนปัสสาวะ แพทย์ - foley catheter No. 14 - ขณะน้ีผปู้ ่ วยอยใู่ นทา่ lithotomy นอนหงาย

ผา่ ตดั หรือแพทยผ์ ชู้ ่วย - urine bag ราบ เตียงสูง

ผา่ ตดั นงั่ ตรงกลาง - Crile clamp ตรง 1 - เตรียม foley catheter No.14 โดย ทดสอบ

ระหวา่ งขาของผปู้ ่ วย - syringe 10 cc บรรจุน้า 10 balloon ไม่ร่ัวไมแ่ ตก โดย blow น้าเขา้ ไป 10

ml. ml. แลว้ ดูดน้าออกก่อน เตรียมใหแ้ พทยผ์ า่ ตดั

ส่วนปลายต่อกบั urine bag ใช้ crile clamp

ตรงหนีบสาย urine bag ไวก้ บั ผา้ คลุมขาขา้ ง

ซา้ ยเพือ่ ไม่ใหส้ ายดงั ร้ัง

2. ทาความสะอาดช่อง - Sponge holder + gauze - ใช้ vaginal speculum เปิ ดถ่างช่องคลอด

คลอดและใส่อปุ กรณ์โยก - Vaginal speculum ถอดดา้ ม เพอื่ ใหเ้ ห็นปากมดลกู เตรียม sponge holder

มดลกู ได้ พร้อม gauze ชุบ providine

- Single tenaculum - ใช้ single tenaculum 1 ตวั จบั ปากมดลูก

- Uterine cannula - ใส่ uterine cannula สอดผา่ นช่องคลอดผา่ น

ปากมดลูกบริเวณ internal os of cervixและยดึ

ไวก้ บั single tenaculum เพื่อโยกมดลกู ขณะ

ผา่ ตดั

3. การลงแผลแบบ - Gauze 1 ชิ้น - ส่ง gauze เพ่อื เช็ด providine บริเวณสะดือ

peri umbilical โดยวิธีการ - Towel clip 2 ตวั หรือ alliss และหนา้ ทอ้ งใหแ้ หง้

close technique และการ tissue F. 2 ตวั - ส่ง towel clip 2 หรือ allis ตวั จบั ผิวหนงั

test verress needle - ดา้ มมีด เบอร์ 3 บริเวณ peri umbilical เพ่อื ยกผนงั หนา้ ทอ้ ง

blade no. 11 สูงข้ึนใหแ้ ยกจากอวยั วะในช่องทอ้ ง

- Veress needle - ส่ง blade no.11 กรีดเปิ ดแผลผา่ ตดั ใหโ้ คง้

- syringe น้า sterile water หรือ ตามขวางของขอบสะดือดา้ นบนระหวา่ ง

0.9% NSS injection ประมาณ towel clip หรือ alliss F.

1-2 cc - Test veress needle โดยก่อนส่ง ตรวจการ

- สายนาแกส๊ ทางานของเขม็ เพ่ือดูความแข็งแรงของ spring

โดยการกดลงบนบริเวณท่ีแข็ง จากน้นั แทง

veress needle ไปทางกระดูกเชิงกราน โดยทา

มมุ 45°

82

ข้นั ตอนการผ่าตัด เครื่องมือ ข้นั ตอนการส่งเครื่องมือ

4. เตรียม Telescope ให้ - Telescope - ส่ง syringe sterile water หรือ0.9% NSS
พร้อมใชง้ าน - Camera sleeve injection ประมาณ 1-2 cc
- Light cable เพือ่ ตรวจสอบวา่ ปลายเขม็ อยู่ในช่องทอ้ ง
- สาย camera head เรียบร้อยแลว้
- ส่งสายนาแกส๊ ต่อกบั veress needle ส่วน
5. ใส่ Trocar ท่ี umbilicus - Trocar 5 หรือ 10 mm ปลายส่งใหก้ บั circulating nurse ต่อกบั เคร่ือง
port (ข้นึ กบั แพทยผ์ า่ ตดั จะลง จ่ายแก๊ส
- ขณะรอแก๊สเขา้ ช่องทอ้ ง 2-3 ลิตร เตรียม
umbilicus port ขนาด 5 หรือ telescope ใหพ้ ร้อมใชง้ าน โดยสวม camera
10 mm) sleeve ไปที่ telescope และย่ืนส่วนปลายของ
- blade No. 11 telescope ใหก้ บั circulating nurse
- Telescope พร้อมใชง้ าน - circulating nurse ยน่ื camera head ที่ทา
- สายนาแกส๊ ความสะอาดดว้ ย 70% alcohol ใหส้ วมกบั
ปลาย telescope และดึงส่วนปลายของ
camera sleeve ระวงั ไมใ่ หส้ ายดึงร้ัง
- ต่อ telescope กบั light cable กดป่ ุม white
balance ปรับ focus แช่ telescopeในน้าอุ่นเช็ด
ใหแ้ หง้ พร้อมใชง้ าน
- เมื่อแก๊สเขา้ ช่องทอ้ งไดค้ วามดนั ท่ีตอ้ งการ
แลว้ แพทยผ์ า่ ตดั จะใหป้ ิ ดแก๊สชวั่ คราวแลว้ ดึง
veress needle ออก

- Blade no. 11 ขยายแผล umbilicus port
- ใช้ trocar แทงไปในทิศทางเดียวกบั การแทง
veress needle ถอด stylet ออก เหลือ trocar
sleeve ไวส้ าหรับใส่ telescope
- ส่ง telescope ใส่ไปใน umbilicus port
จากน้นั สารวจอวยั วะภายในช่องทอ้ ง พยาธิ
สภาพในองุ้ เชิงกราน เพอ่ื ประเมินวา่ สามารถ
ผา่ ตดั ผา่ นกลอ้ งได้

83

ข้นั ตอนการผ่าตดั เคร่ืองมือ ข้นั ตอนการส่งเคร่ืองมือ
- ปรับเตียงเป็นท่า lithotomy 30o
trendelenbourg

6. เปิ ดแผล side port - Blade No.11 - เตรียม Trocar ขนาด 5 mm
บริเวณทอ้ งนอ้ ยดา้ นขวา - Trocar ขนาด 5 mm 2-3 อนั - ก่อนเจาะใชน้ ิ้วกดผนงั ช่องทอ้ งแลว้ ใชก้ ลอ้ ง
และซา้ ย +/- port ที่ 4 ส่องตลอดเวลาเพื่อตรวจดูตาแหน่งของเสน้
บริเวณใตต้ ่อสะดือ 2 นิ้ว - Grasping forceps เลือดและลดอนั ตรายต่ออวยั วะภายในช่อง
- Ligasure blunt tip ทอ้ ง
7. เคลียร์อวยั วะในช่อง - ส่ง blade และ trocar เช่นเดียวกบั umbilicus
ทอ้ งที่ไมเ่ ก่ียวขอ้ งออก - Endo scissors ต่อสายจ้ี port
จากตาแหน่งที่จะผา่ ตดั monopolar - ใช้ graspers ช่วยปัดลาไสอ้ อกจากบริเวณท่ี
เพือ่ ใหเ้ ห็นไดช้ ดั เจน - Grasping forceps จะทาการผา่ ตดั หากมีพงั ผืดจะเลาะพงั ผดื ดว้ ย
8. เจาะ cyst และดูด - Suction&Irrigation probe ligasure เพื่อใหเ้ ห็นอวยั วะที่จะผา่ ตดั ได้
content ออก plus ชดั เจนมากข้ึน

9. เลาะ cyst wall ออก - Grasper forceps - เม่ือเห็นถุงน้ารังไขท่ ี่มีพยาธิสภาพจะใช้
จากรังไข่ - Alliss grasping forceps endo scissors ต่อจ้ี monopolar เพ่ือจ้ีเจาะเขา้
ไปใน cyst จากน้นั ใช้ suction ดูด content
ของ cyst ออกมา ถา้ เป็น dermoid cyst
พยายามอยา่ ใหก้ อ้ นแตกและพยายามไม่ให้
content ออกจากกอ้ นมาช่องทอ้ ง
- ใช้ graspers และ alliss ช่วยเลาะ cyst ออก
จากรังไข่

10. Remove specimen - ถงุ ใส่ชิ้นเน้ือ - นาชิ้นเน้ือออกโดยใช้ scissor ช่วยตดั ใหเ้ ลก็
- Grasping forceps และนาออกทาง trocar กรณีมีขนาดเลก็ หรือ
- Endo scissor นาถุงใส่ชิ้นเน้ือเขา้ ไปในช่องทอ้ งแลว้ นาชิ้น

84

ข้นั ตอนการผ่าตัด เคร่ืองมือ ข้นั ตอนการส่งเครื่องมือ
เน้ือใส่ในถุงกรณีที่มีขนาดใหญ่ และนาออก
ทาง umbilicus port

11. Stop bleeding และ - Bipolar forceps - ส่งจ้ี bipolar ใหแ้ พทยจ์ ้ี stop bleeding
ลา้ งแผล - Suction and irrigation probe - ส่ง suction and irrigation probe ใหแ้ พทยท์ า
12. ถอด surgical port การฉีดพ่นน้าลา้ งในช่องทอ้ ง ถา้ เป็น dermoid
- Vicryl no.1 cyst ที่แตกโดนอวยั วะในช่องทอ้ งตอ้ ง
13. เยบ็ แผลผา่ ตดั - Vicryl plus no.3-0 พยายามลา้ งไม่ใหม้ ี content จากกอ้ นเหลือใน
ช่องทอ้ ง

- แพทยใ์ ช้ telescope ส่องสารวจดูตรง
ตาแหน่งที่ถอด troca เพื่อเช็คดูความเรียบร้อย
- Circulating nurse ปิ ด gas
- แพทยเ์ ปิ ดวาลว์ ท่ี trocar เพ่อื ทาการปล่อย
CO2 ออกจากช่องทอ้ งใหม้ ากท่ีสุด เพ่อื
ป้องกนั การเกิดภาวะ CO2 ถกู ดูดซึมผา่ นผนงั
ช่องทอ้ ง และป้องกนั ภาวะทอ้ งอืด

- เยบ็ ปิ ดช่องทอ้ งโดยแผลสะดือหากใช้ port
10 mm อาจตอ้ งเยบ็ ช้นั sheath ใหใ้ ช้ vicryl
no.1 เยบ็ จากน้นั เยบ็ subcutaneous และ skin
โดยใช้ vicryl plus no.3-0 ปิ ดแผลดว้ ย gauze
พบั
- แผล side port เยบ็ ดว้ ย vicryl plus
no.3-0
- Roll swab ชุบsaline เชด็ ทาความสะอาดแผล
ทาแผลดว้ ย provedine solution
- ปิ ดแผล sterile strip ตามดว้ ย plaster ปิ ดแผล
และ plaster กนั น้า

85

Laparoscopic myomectomy

Operation : Laparoscopic myomectomy
คอื การผา่ ตดั ส่องกลอ้ งทางหนา้ ทอ้ งเพ่ือตดั เน้ืองอกมดลูกออกจากมดลกู

Diagnosis : Myoma uteri (เน้ืองอกมดลกู )
คอื เน้ืองอกท่ีเกิดข้นึ ในตวั มดลกู อาจพบเน้ืองอกในตาแหน่งใดตาแหน่งหน่ึงของตวั มดลกู และพบ

ขนาดแตกต่างกนั ออกไป ในบางกรณีที่พบเน้ืองอกมดลกู กอ้ นเดียว บางกรณีก็พบเน้ืองอกมดลูกหลายกอ้ น และ
พบไดบ้ อ่ ยในผหู้ ญิงช่วงอายุ 30-45 ปี ลกั ษณะอาการที่จะสงสัยวา่ เป็นเน้ืองอกในมดลูก ไดแ้ ก่ ปวดประจาเดือน
ประจาเดือนมามากผิดปกติจนมีอาการโลหิตจาง เช่น วงิ เวียน หนา้ มืด เหน่ือยงา่ ย ปวดทอ้ งนอ้ ยเร้ือรัง มีลูกยาก
ถา้ เน้ืองอกมีขนาดใหญจ่ นไปกดทบั กระเพาะอาหารทาให้ปัสสาวะบอ่ ย หรือไปกดทบั ลาไสท้ าใหท้ อ้ งผกู ท้งั น้ี
ลกั ษณะของเน้ืองอกในกลา้ มเน้ือมดลูกมีอยู่ 3 รูปแบบคือ

- แบบยนื่ เขา้ ไปในโพรงมดลูก (Sub-mucous type)
- อยใู่ นกลา้ มเน้ือมดลกู (Intramural type)
- อยนู่ อกมดลกู (Subserous type)
Position : Lithotomy position

Drape :
- Set ผา้ ใหญ่
- ปลอก Mayo พิเศษ x2
- เส้ือ 2 ตวั , เส้ือ 3 ตวั

Equipment :
- ชุดผา่ ตดั ผา่ นกลอ้ งวีดิทศั น์ (Laparoscope main cart)
- เครื่องจ้ีไฟฟ้า
- เคร่ือง Suction
- เครื่องมือ power morcellation (เคร่ืองมือยอ่ ยสลายเน้ืองอกมดลกู )

Basic set
- Laparoscopic set
- ชุดทาความสะอาดผิวหนงั

Special instrument :
- Morcellator set (สาหรับเน้ืองอกมดลูกขนาดใหญ่)
- Frazier suction No. 12-15
- Army navy

86

- Mayo scissor

Laparoscopic instruments :

- Telescope (เตรียมตามเทคนิคของศลั ยแพทย)์ และสาย light cable

- Verres needle

- Trocar 5 mm และ 10 mm

- Grasper forceps x 2 ตวั

- Suction&Irrigation probe

- Bipolar forceps + สายจ้ี bipolar

- Ligasure

- Endo scissors + สายจ้ี monopolar

- สายนา gas และสาย suction

- สาย irrigation

- แผน่ ก้นั perineum

- Uterine cannula

- Myoma screw หรือ tenaculum

- Alliss grasping forceps

- Laparoscopic needle holder

- Camera sleeve

- กระป๋ องน้าอุน่

- ถุงใส่ชิ้นเน้ือ

- Power morcellator (กรณี manual morcellator)

Supplies :

- Gauze x-ray - Syringe insulin, 5 cc, 10 cc และ 20 cc

- Foley catheter no. 14 - Foley catheter no.10 (อ.ธีระยทุ ธ, อ.อมรรัตน์)

- Urine bag - ถงุ ใส่ specimen

- Blade no.11 - Sterile strip

Solution :

- Sterile water

- 0.9% NSS for injection

- Hibiscrub

87

- Providine solution
- Adrenaline 1:200000 (adrenaline 0.1ml. : 0.9 NSS for injection 20 ml. เป็นเทคนิค อ.ธีระยทุ ธและ

อ.อมรรัตน์)

Suture
- Vicryl no.1 (กรณีเปิ ด port 10 mm)
- Vicryl plus no.3-0
- V-loc no. 0 (อ.สงวนโชค)
- Startafix no.0 + monosyn no.2/0 (อ.ธีระยทุ ธ, อ.อมรรัตน์)

ข้นั ตอนการผ่าตัดและการส่งเครื่องมือผ่าตัด

ข้นั ตอนการผ่าตดั เคร่ืองมือ ข้นั ตอนการส่งเครื่องมือ

1. สวนปัสสาวะ แพทย์ - Foley catheter No. 14 - ขณะน้ีผปู้ ่ วยอยใู่ นท่า Lithotomy นอนหงาย
ราบ เตียงสูง
ผา่ ตดั หรือแพทยผ์ ชู้ ่วย - Foley catheter No. 10 (อ.ธี - เตรียม foley caththeter No.14 โดย ทดสอบ
balloon ไมร่ ่ัวไมแ่ ตก โดย blow น้าเขา้ ไป 10
ผา่ ตดั นง่ั ตรงกลาง ระยทุ ธ, อ.อมรรัตน์) cc แลว้ ดูดน้าออกก่อน เตรียมใหแ้ พทยผ์ า่ ตดั
ส่วนปลายต่อกบั urine bag ใช้ crile clamps
ระหวา่ งขาของผปู้ ่ วย - urine bag ตรงหนีบสาย urine bag พาดเทา้ ซา้ ยเพือ่ ไมใ่ ห้
สายดงั ร้ัง
- Crile clamp ตรง 1 - ส่งสาย foley catheter No. 10 และsyringe
blow balloon ดว้ ยน้า 3 cc เพื่อกด uterine
- syringe น้า 10 cc vessel เพ่ือช่วย reduce hemorrhage

- syringe น้า 3 cc - แพทยใ์ ช้ vaginal speculum เปิ ดถ่างช่อง
คลอดเพ่อื ใหเ้ ห็นปากมดลกู เตรียม ponge
2. ทาความสะอาดช่อง - sponge holder + gauze holder พร้อม gauze ชุบ providine
คลอดและใส่อปุ กรณ์โยก - Vaginal speculum ถอดดา้ ม - ใช้ single tenaculum 1 ตวั จบั ปากมดลกู
มดลูก ได้ - ใส่ uterine cannula สอดผา่ นช่องคลอดผา่ น
ปากมดลกู บริเวณ internal os of cervixและยดึ
- Single tenaculum ไวก้ บั single tenaculum เพื่อโยกมดลกู ขณะ
- Uterine cannula ผา่ ตดั

88

ข้นั ตอนการผ่าตดั เครื่องมือ ข้นั ตอนการส่งเคร่ืองมือ
3. การลงแผลแบบ - Gauze 1 ชิ้น
Peri umbilical โดย - towel clip 2 ตวั หรือ allis 2 - ใช้ gauze เพื่อเช็ด providine บริเวณสะดือ
ตวั และหนา้ ทอ้ งใหแ้ หง้
- วิธีการ close technique - ดา้ มมีด เบอร์ 3 - ส่ง towel clip 2 หรือ allis ตวั จบั ผิวหนงั
และการ test verress blade No. 11 บริเวณ peri umbilical เพอื่ ยกผนงั หนา้ ทอ้ ง
needle - Veress needle สูงข้ึนใหแ้ ยกจากอวยั วะในช่องทอ้ ง
- syringe น้า ประมาณ 1-2 cc - ส่ง Blade No.11 กรีดเปิ ดแผลผา่ ตดั ใหโ้ คง้
4. เตรียม Telescope ให้ - สายนาแก๊ส ตามขวางของขอบสะดือดา้ นบนระหวา่ ง
พร้อมใชง้ าน towel clip หรือ allis
- Telescope - Test veress needle โดยก่อนส่ง ตรวจการ
- Camera sleeve ทางานของเขม็ เพ่ือดูความแขง็ แรงของ spring
- Light cable โดยการกดลงบนบริเวณที่แขง็ จากน้นั แทง
- กระป๋ องใส่น้าอุ่น veress needle ไปทางกระดูกเชิงกราน โดยทา
- Camera head มุม 45°
- ส่ง syringe น้า ประมาณ 1-2 cc เพอ่ื
ตรวจสอบวา่ ปลายเขม็ อยใู่ นช่องทอ้ งเรียบร้อย
แลว้
- ส่งสายนาแกส๊ ต่อกบั veress needle ส่วน
ปลายส่งใหก้ บั circulating nurse ต่อกบั เคร่ือง
จ่ายแก๊ส
- ขณะรอแก๊สเขา้ ช่องทอ้ ง 2-3 ลิตร เตรียม
telescope ใหพ้ ร้อมใชง้ าน โดยสวม camera
sleeve ไปที่ telescope และยนื่ ส่วนปลายของ
telescope ใหก้ บั circulating nurse
- circulating nurse ยน่ื camera head ท่ีทา
ความสะอาดดว้ ย 70% alcohol ใหส้ วมกบั
ปลาย telescope และดึงส่วนปลายของ
camera sleeve ระวงั ไม่ใหส้ ายดึงร้ัง

89

ข้นั ตอนการผ่าตัด เคร่ืองมือ ข้นั ตอนการส่งเครื่องมือ

5. ใส่ Trocar ที่ umbilicus - Trocar 5 หรือ 10 mm - ต่อ telescope กบั light cable กดป่ ุม white
port (ข้ึนกบั แพทยผ์ า่ ตดั จะลง balance ปรับ focus แช่ telescopeในน้าอุน่ เชด็
umbilicus port ขนาด 5 หรือ ใหแ้ หง้ พร้อมใชง้ าน
6. เปิ ดแผล side port 10 mm ส่วนมาก - เม่ือแกส๊ เขา้ ช่องทอ้ งไดค้ วามดนั ที่ตอ้ งการ
บริเวณทอ้ งนอ้ ยดา้ นขวา Laparoscopic mymoma จะใช้ แลว้ แพทยผ์ า่ ตดั จะใหป้ ิ ดแก๊สชว่ั คราวแลว้ ดึง
และซา้ ย port ที่ 4 บริเวณ 10 mm) veress needle ออก
ใตต้ อ่ สะดือ 2 นิ้ว - blade No. 11 - Blade no. 11 ขยายแผล umbilicus port
- Telescope พร้อมใชง้ าน - ใช้ trocar แทงไปในทิศทางเดียวกบั การแทง
7. เคลียร์อวยั วะในช่อง - สายนาแก๊ส veress needle ถอด stylet ออก เหลือ trocar
ทอ้ งเพอ่ื ใหเ้ ห็นอวยั วะใน - Blade No.11 sleeve ไวส้ าหรับใส่ telescope
องุ้ เชิงกราน - Trocar ขนาด 5 mm 2-3 อนั - ส่ง telescope ใส่ไปใน umbilicus port
จากน้นั สารวจอวยั วะภายในช่องทอ้ ง พยาธิ
- Grasper forceps สภาพในองุ้ เชิงกราน เพือ่ ประเมินวา่ สามารถ
- Ligasure ผา่ ตดั ผา่ นกลอ้ งได้
- ปรับเตียงเป็นทา่ Lithotomy 30o
Trendelenburg
- เตรียม Trocar ขนาด 5 mm
- ก่อนเจาะใชน้ ิ้วกดผนงั ช่องทอ้ งแลว้ ใชก้ ลอ้ ง
ส่องตลอดเวลาเพอ่ื ตรวจดูตาแหน่งของเสน้
เลือดและลดอนั ตรายต่ออวยั วะภายในช่อง
ทอ้ ง
- ส่ง blade และ trocar เช่นเดียวกบั umbilicus
port
- ใช้ Grasper ช่วยปัดลาไสอ้ อกจากบริเวณท่ี
จะทาการผา่ ตดั หากมีพงั ผืดจะเลาะพงั ผดื ดว้ ย
ligasure เพ่ือใหเ้ ห็นอวยั วะที่จะผา่ ตดั ได้
ชดั เจนมากข้ึน

90

ข้นั ตอนการผ่าตัด เครื่องมือ ข้นั ตอนการส่งเคร่ืองมือ
- ฉีด Adrenaline 1:200000 intramyometrial
8. Reduce hemorrhage - Adrenaline 1:200000 injection เพื่อช่วยลด bleeding

(อ.ธีระยทุ ธ ,อ.อมรรัตน์)

9. เปิ ดมดลกู บริเวณท่ีมี - Laparoscopic scissor ต่อจ้ี - เลือกตาแหน่งท่ีจะจ้ีกรีดเปิ ดมดลูก โดยเลือก
เน้ืองอกมดลูก monopolar กรีดตาแหน่งที่จะสามารถนาเน้ืองอกมดลูก
- Grasper forceps ออกท้งั หมดได้ (ในกรณีท่ีมีหลายกอ้ น) ใช้
- Suction (แพทยผ์ ชู้ ่วย) Scissor ตอ่ จ้ี monopolar จ้ีเปิ ด
- ข้นั ตอนน้ีจะ bleed เยอะ แพทยผ์ ชู้ ่วยผา่ ตดั
10. แยกเน้ืองอกมดลูก - Grasper forceps จะช่วย suction เลือดออกเพอื่ ใหเ้ ห็นบริเวณ
ออกจากมดลกู - Laparoscopic allis ผา่ ตดั
- Laparoscopic tenaculum - แยกตวั เน้ืองอกมดลูกออกจากกลา้ มเน้ือ
- Laparoscopic myoma screw มดลกู โดย Allis หรือ grasper จบั ขอบ
- Suction (แพทยผ์ ชู้ ่วย) กลา้ มเน้ือมดลกู และใช้ tenaculum หรือ
myoma screw จบั ขอบกลา้ มเน้ือมดลกู ดึง
11. เยบ็ กลา้ มเน้ือมดลกู - Laparoscopic needle holder แยกกนั และแยกช้นั กลา้ มเน้ือมดลูกกบั ตวั เน้ือ
- Laparoscopic scissor งอก
- Stratafix หรือ V-log No.0 - หลงั จากสามารถแยกเน้ืองอกมดลูกออกมา
- Monosyn No.2-0 จากกลา้ มเน้ือมดลกู ไดแ้ ลว้ จะทาการปิ ด
ช่องวา่ งบริเวณมดลูกที่ถูกกรีดไว้ โดยเยบ็ แยก
12. นาเน้ืองอกมดลูกออก ช้นั กลา้ มเน้ือกบั ช้นั serosa หากกลา้ มเน้ือ
จากช่องทอ้ ง มดลูกมีช่องวา่ งลึกกวา่ 2 ซม. ใหเ้ ยบ็ 2 ช้นั
- power morcellation - Power morcellation โดยใช้ Stratafix หรือ V-log No. 0 เยบ็
กลา้ มเน้ือมดลูก และใช้ Monosyn No. 2-0
- Morcellator set เยบ็ serosa

. นา specimen ออกโดยใช้ power
morcellation โดยจะใส่ Laparoscopic power
morcellation ท่ีต่อกบั power morcellation

91

ข้นั ตอนการผ่าตดั เคร่ืองมือ ข้นั ตอนการส่งเคร่ืองมือ
- Laparoscopic power
morcellation ผา่ นแผล Trocar บริเวณหนา้ ทอ้ ง เพอ่ื เขา้ ไป
ป่ันชิ้นเน้ืองอกมดลูกใหเ้ ป็นชิ้นเลก็ ชิ้นนอ้ ย
- manual morcellation ง่ายตอ่ การดูดออกมา
- manual morcellation โดยนาถุงใส่ชิ้นเน้ือ
- Army navy เขา้ ไปในช่องทอ้ ง ใช้ grasper จบั ชิ้นเน้ือใส่
- ถุงใส่ specimen ในถงุ แลว้ ดึงถุงใส่ชิ้นเน้ือข้ึนมาเปิ ดบริเวณ
- towel clip แผลสะดือ อาจใช้ Army navy ช่วยถ่างขยาย
- blade No.11 จากน้นั ใช้ towel clip จบั ชิ้นเน้ือและใช้ Blade
- Frazier suction No.11 กรีดเพอ่ื ใหเ้ ป็นชิ้นเลก็ ๆ และนาออกมา
จนหมด
13. Stop bleeding และ - Laparoscopic bipolar
ลา้ งแผล - Suction and irrigation - Stop bleeding โดยใช้ bipolar
12. ถอด surgical port - ลา้ งช่องทอ้ งโดยใช้ suction และ irrigation

13. เยบ็ แผลผา่ ตดั - Vicryl No.1 - ใช้ Telescope สารวจดูภายในช่องทอ้ งตรง
- Vicryl plus No.3-0 ตาแหน่งที่ถอด troca
- circulating nurse ปิ ด gas
- เปิ ดวาลว์ ท่ี trocar เพื่อทาการปล่อย CO2
ออกจากช่องทอ้ งใหม้ ากที่สุด เพอ่ื ป้องกนั การ
เกิดภาวะ CO2 ถูกดูดซึมผา่ นผนงั ช่องทอ้ ง
- เยบ็ ปิ ดช่องทอ้ งโดยแผลสะดือหากใช้ port
10 mm อาจตอ้ งเยบ็ ช้นั sheath ใหใ้ ช้ Vicryl
No.1 เยบ็ จากน้นั เยบ็ subcutaneous และ skin
โดยใช้ Vicryl plus No.3-0 ปิ ดแผลดว้ ย gauze
พบั
- แผล side port เยบ็ ดว้ ยVicryl plus
no.3-0
- เชด็ ทาความสะอาดแผล
- ปิ ด sterile strip ตามดว้ ย plaster ปิ ดแผลและ
plaster กนั น้า

92

Laparoscopic ovarian drilling

Operation : Laparoscopic ovarian drilling
คอื เป็นการผา่ ตดั ผา่ นกลอ้ งโดยใชค้ วามร้อนหรือเลเซอร์ทาลายเน้ือเยอื่ รังไข่ โดยกลไกคือไปทาลาย

เน้ือเยอ่ื ท่ีสร้างฮอร์โมนเพศชาย เพอื่ ลดระดบั ฮอร์โมนแอนโดรเจน และช่วยใหก้ ารตกไข่กลบั มาเป็นปกติ ท้งั น้ี
การผา่ ตดั จ้ีรังไข่เป็นการรักษาที่ส่งผลเพียงระยะส้นั ๆ
Diagnosis : Polycystic ovary syndrome (PCOS)

คือ ภาวะถุงน้ารังไข่หลายใบ เป็นความผดิ ปกติของระบบตอ่ มไร้ท่อท่ีพบบ่อยที่สุดในทางนรีเวช โดย
พบภาวะน้ีในสตรีวยั เจริญพนั ธุร์ ้อยละ 5-10 ซ่ึงภาวะน้ีเป็นกลุ่มอาการท่ีประกอบดว้ ยภาวะท่ีมีฮอร์โมนแอนโดร
เจนสูงร่วมกบั ภาวะไม่ตกไข่เร้ือรัง ภาวะแอนโดรเจนสูงทาใหเ้ กิดภาวะขนดก มีบุตรยาก ผวิ หนา้ มนั มีสิวมาก
บางรายอาจพบมีภาวะผมบางจากแอนโดรเจน (Androgen-dependent alopecia) และภาวะไขไ่ มต่ กเร้ืองรังจะทา
ใหร้ ะยะระหวา่ งรอบประจาเดือนห่างมากข้ึน บางรายมีภาวะประจาเดือนตามมา ร่วมกบั มีการตรวจพบถุงน้า
ขนาดเลก็ จานวนมากที่รังไข่ (Polycystic ovary)
Position : Lithotomy position (30o trendelenbourg)
Drape : - Set ผา้ ใหญ่

- ปลอก Mayo พเิ ศษ x2 ห่อ
- เส้ือ 2 ตวั , เส้ือ 3 ตวั
Equipment :
- ชุดผา่ ตดั ผา่ นกลอ้ งวีดิทศั น์ (Laparoscope main cart)
- เครื่องจ้ีไฟฟ้า
- เคร่ือง Suction

Basic set :
- Laparoscopic set
- ชุดทาความสะอาดผิวหนงั

Laparoscopic instruments
- Telescope (เตรียมตามเทคนิคของ Surgeon) และสาย light cable
- Verres needle
- Trocar 5 mm และ 10 mm
- Grasper forceps x 2 ตวั
- Suction&Irrigation probe

- Endo needle+ สายจ้ี monopolar 93

- สาย Gas สาย Suction ข้นั ตอนการส่งเคร่ืองมือ
- ขณะน้ีผปู้ ่ วยอยใู่ นท่า Lithotomy นอนหงาย
- สาย irrigation ราบ เตียงสูง
- เตรียม foley caththeter No.14 โดย ทดสอบ
- แผน่ ก้นั Perineum balloon ไม่ร่ัวไม่แตก โดย blow น้าเขา้ ไป 10
cc แลว้ ดูดน้าออกก่อน เตรียมใหแ้ พทยผ์ า่ ตดั
- Uterine cannula ส่วนปลายต่อกบั urine bag ใช้ Crile clamp
ตรงหนีบสาย urine bag พาดเทา้ ซา้ ยเพือ่ ไมใ่ ห้
- Camera sleeve สายดงั ร้ัง

- กระป๋ องน้าอนุ่

Supplies :

- Gauze x-ray

- Foley catheter no. 14

- Urine bag

- Syringe insulin, 5 cc, 10 cc

- Blade no.11 และsterile strip

Solution :

- Sterile water

- 0.9% NSS injection

- Hibiscrub

- Providine solution

Suture :

- Vicryl plus No.3-0

ข้นั ตอนการผ่าตัดและการส่งเครื่องมือผ่าตัด

ข้นั ตอนการผ่าตัด เคร่ืองมือ

1. สวนปัสสาวะ แพทย์ - Foley catheter No. 14

ผา่ ตดั หรือแพทยผ์ ชู้ ่วย - urine bag

ผา่ ตดั นงั่ ตรงกลาง - Crile clamp ตรง 1

ระหวา่ งขาของผปู้ ่ วย - syringe น้า 10 cc

- syringe น้า 3 cc

94

ข้นั ตอนการผ่าตดั เคร่ืองมือ ข้นั ตอนการส่งเคร่ืองมือ

2. ทาความสะอาดช่อง - sponge holder + gauze - ใช้ Vaginal speculum เปิ ดถ่างช่องคลอด
เพอื่ ใหเ้ ห็นปากมดลูก เตรียม Sponge holder
คลอดและใส่อปุ กรณ์โยก - Vaginal speculum ถอดดา้ ม พร้อม gauze ชุบ providine
- ใช้ single tenaculum 1 ตวั จบั ปากมดลกู
มดลกู ได้ - ใส่ตวั กระดกมดลกู สอดผา่ นช่องคลอดผา่ น
ปากมดลูกบริเวณ internal os of cervixและยดึ
- Single tenaculum ไวก้ บั single tenaculum เพ่ือโยกมดลูกขณะ
ผา่ ตดั
- Ramatibodee elevator (ตวั - ใช้ gauze เพอื่ เช็ด providine บริเวณสะดือ
และหนา้ ทอ้ งใหแ้ หง้
กระดกมดลกู ) - ส่ง towel clip 2 หรือ alliss ตวั จบั ผวิ หนงั
บริเวณ peri umbilical เพอ่ื ยกผนงั หนา้ ทอ้ ง
3. การลงแผลแบบ - Gauze 1 ชิ้น สูงข้นึ ใหแ้ ยกจากอวยั วะในช่องทอ้ ง
Peri umbilical โดย - towel clip 2 ตวั หรือ allis 2 - ส่ง Blade No.11 กรีดเปิ ดแผลผา่ ตดั ใหโ้ คง้
ตวั ตามขวางของขอบสะดือดา้ นบนระหวา่ ง
- วธิ ีการ close technique - ดา้ มมีด เบอร์ 3 towel clip หรือ alliss
และการ test verress blade No. 11 - Test veress needle โดยก่อนส่ง ตรวจการ
needle - Veress needle ทางานของเขม็ เพือ่ ดูความแขง็ แรงของ spring
- syringe น้า ประมาณ 1-2 cc โดยการกดลงบนบริเวณที่แขง็ จากน้นั แทง
- สายนาแก๊ส veress needle ไปทางกระดูกเชิงกราน โดยทา
มมุ 45°
- ส่ง syringe น้า ประมาณ 1-2 cc เพือ่
ตรวจสอบวา่ ปลายเขม็ อยใู่ นช่องทอ้ งเรียบร้อย
แลว้
- ส่งสายนาแก๊สต่อกบั veress needle ส่วน
ปลายส่งใหก้ บั circulating nurse ต่อกบั เคร่ือง
จ่ายแก๊ส

95

ข้นั ตอนการผ่าตดั เคร่ืองมือ ข้นั ตอนการส่งเครื่องมือ
4. เตรียม Telescope ให้
พร้อมใชง้ าน - telescope - ขณะรอแก๊สเขา้ ช่องทอ้ ง 2-3 ลิตร เตรียม
- camera sleeve telescope ใหพ้ ร้อมใชง้ าน โดยสวม camera
- light cable sleeve ไปที่ telescope และย่นื ส่วนปลายของ
- กระป๋ องใส่น้าอุ่น telescope ใหก้ บั circulating nurse
- camera head - circulating nurse ยน่ื camera head ที่ทา
ความสะอาดดว้ ย 70% alcohol ใหส้ วมกบั
5. ใส่ Trocar ท่ี umbilicus - Trocar 5 ปลาย telescope และดึงส่วนปลายของ
port - blade No. 11 camera sleeve ระวงั ไมใ่ หส้ ายดึงร้ัง
- ต่อ telescope กบั light cable กดป่ ุม white
- Telescope พร้อมใชง้ าน balance ปรับ focus แช่ telescopeในน้าอนุ่ เช็ด
- สายนาแก๊ส ใหแ้ หง้ พร้อมใชง้ าน
- เม่ือแก๊สเขา้ ช่องทอ้ งไดค้ วามดนั ที่ตอ้ งการ
แลว้ แพทยผ์ า่ ตดั จะใหป้ ิ ดแก๊สชว่ั คราวแลว้ ดึง
veress needle ออก

- Blade no. 11 ขยายแผล umbilicus port
- ใช้ trocar แทงไปในทิศทางเดียวกบั การแทง
veress needle ถอด stylet ออก เหลือ trocar
sleeve ไวส้ าหรับใส่ telescope
- ส่ง telescope ใส่ไปใน umbilicus port
จากน้นั สารวจอวยั วะภายในช่องทอ้ ง พยาธิ
สภาพในองุ้ เชิงกราน เพอ่ื ประเมินวา่ สามารถ
ผา่ ตดั ผา่ นกลอ้ งได้
- ปรับเตียงเป็นท่า Lithotomy 30o
trendelenbourg

96

ข้นั ตอนการผ่าตดั เครื่องมือ ข้นั ตอนการส่งเครื่องมือ
6. เปิ ดแผล side port - Blade No.11
บริเวณทอ้ งนอ้ ยดา้ นขวา - Trocar ขนาด 5 mm 1-2 อนั - เตรียม Trocar ขนาด 5 mm
และซา้ ย (ถา้ ทา ovarian - ก่อนเจาะใชน้ ิ้วกดผนงั ช่องทอ้ งแลว้ ใชก้ ลอ้ ง
drilling อยา่ งเดียวมกั เปิ ด ส่องตลอดเวลาเพือ่ ตรวจดูตาแหน่งเสน้ เลือด
side port 1 port) และลดอนั ตรายตอ่ อวยั วะภายในช่องทอ้ ง
- ส่ง blade และ trocar เช่นเดียวกบั umbilicus
7. เคลียร์อวยั วะในช่อง - Grasper forceps port
ทอ้ งเพ่ือให้เห็นอวยั วะใน - Ligasure - ใช้ grasper ช่วยปัดลาไสอ้ อกจากบริเวณท่ี
องุ้ เชิงกราน จะทาการผา่ ตดั หากมีพงั ผดื จะเลาะพงั ผดื ดว้ ย
ligasure เพอื่ ใหเ้ ห็นอวยั วะท่ีจะผา่ ตดั ได้
8. จ้ีท่ีรังไขท่ ้งั 2 ขา้ ง - จ้ีหวั เขม็ ยาว ต่อสายจ้ี ชดั เจนมากข้ึน
monopolar
- เม่ือเห็นรังไขใ่ ชจ้ ้ีหวั เขม็ ต่อสายจ้ี
13. Stop bleeding และ - Laparoscopic bipolar monopolar เจาะไปในถุงไขท่ ี่บริเวณผวิ ของ
รังไขข่ า้ งละ 4 ถึง 10 รู
ลา้ งแผล - Suction & irrigation - หากมีเลือดออกให้ stop bleeding โดยใช้
bipolar (แตม่ กั จะไม่มีเลือดออก)
12. ถอด surgical port - ลา้ งช่องทอ้ งโดยใช้ suction & irrigation
probe ฉีดพ่นน้าลา้ งทาความสะอาดเศษเลือด
13. เยบ็ แผลผา่ ตดั - Vicryl plus No.3-0 - ใช้ Telescope สารวจดูภายในช่องทอ้ งตรง
ตาแหน่งท่ีถอด troca
- circulating nurse ปิ ด gas
- เปิ ดวาลว์ ที่ trocar เพ่อื ทาการปลอ่ ย CO2
ออกจากช่องทอ้ งใหม้ ากท่ีสุด เพอ่ื ป้องกนั การ
เกิดภาวะ CO2 ถกู ดูดซึมผา่ นผนงั ช่องทอ้ ง
- เยบ็ แผลทุก port เยบ็ ดว้ ย vicryl plus
no.3-0
- เช็ดทาความสะอาดแผล
- ปิ ด sterile strip ตามดว้ ย plaster ปิ ดแผลและ
plaster กนั น้า