กระดูกพรุน ค ื อ ความเส่ื อมของเน ื้อกระดูก หร ื อความหนาแนนของกระดูกลดลง มักพบการ บาดเจ ็ บท่ี กระดูกข อม ื อ กระดูกสะโพก และกระดูก สันหลัง ส ั ญ ั ญญาณเต ื อื อนก อ อนเก ิ ดิ ดโรคกระด ู ก ู กพร ุ น ุ น ส งผลให เก ิ ด ออออกกกกําําลล ั ง ั งกกาายย 44 ทท า างง า ายย ๆๆ ปป อองงกก ั น ั น กระด ู กพร ุ น ค ื ออะไร หกล ม พ ิ การ นอนต ิ ดเต ี ยง ตาย ปวดหลัง หลังคอม ตัวเต ี ย้ลง โรคกระด ู ก ู กพร ุ น ุ น
ทราบได อ อย า างไรว า าม ี ภี ภาวะกระด ู ก ู กพร ุ น ุ น หมดประจําเด ื อน ขาดการออกกําลังกาย ผอมเก ิ นไป (<45kg) ด่ื มนํ้าอัดลมเป็ นประจํา ไม โดนแดดเลย ว ิ ธ ี การป องก ั น ออกกําลังกายอยางสม่ําเสมอ รับประทานอาหารท่ี ม ี แคลเซี ยม เชน นํ้าเต าหูยอดผักกระถ ิ น ตําล ึ ก ได รับแสงแดดท่ี เพ ี ยงพอ ออออกกกกําําลล ั ง ั งกกาายย 44 ทท า างง า ายย ๆๆ ปป อองงกก ั น ั นโรคกระด ู ก ู กพร ุ น ุ น
ทายืนยืดสวนหลัง ขางละ 15 วินาที ท าบร ิ หาร ก อนและหล ั ง ออกกําล ั งกาย จัดทําโดย นางสาววรัญญา รัตนวิเศษ นักศึกษาพยาบาลชัน้ปีท ี่ 3 อาจารยท่ีปรึกษา อาจารยธวัชชัย เข่ือนสมบัติรายวิชาปฏิบัติการผูสูงอายุคณะพยาบาลศาสตรมหาวิทยาลัยอุดรธานี ท่ีมา : ราชวิทยาลัยจุฬาภรณ. (2563). โรคกระดูกพรุน Osteoporosis ลดาชาติแตพงษโสรัถ. (2560). กระดูกพรุน ระบาด สาเหตุการตรวจวินิจฉัย รักษาโรค สํานักงานกองทุนสนับสนุนการสรางเสริมสุขภาพ. (2561). การปองกันโรคกระดูกพรุน. สรินดา ศาตะมาน. (2563). เม่ือมีภาวะกระดูกพรุนควรออกกําลังกายอยางไรดี. สํานักงานกองทุนสนับสนุนการสรางเสริมสุขภาพ. (2561). ขอสังเกตอาการผิดปกติเม่ืออกกําลังกาย ข อแนะนํา 1. ออกกําลังกายอยางน อย 3 -5 วันตอสัปดาห ใช เวลาอยางน อย 15 – 30 นาท ี 2. กอน/หลัง ออกกําลังกายทุกครัง้ควรอบอุนรางกาย เจ ็ บหน าอก ใจสัน่หายใจติดขัด วิงเว ี ยนศร ี ษะ ทายืดแขน ขางละ 15 วินาที ควรหย ุ ดท ั นท ี ทายกขวดนํ้าขางละ 6 ครัง้สลับขางกัน ทาเตะหลังขางละ 6 ครัง้สลับขางกัน ทาเตะขาง ขางละ 6 ครัง้สลับขางกัน ทาเขยงฝาเทา ขาง ขางละ 6 ครัง้สลับขาง กัน ออออกกกกําําลล ั ง ั งกกาายย 44 ทท า างง า ายย ๆๆ ปป อองงกก ั น ั น โรคกระด ู ก ู กพร ุ น ุ น เม่ือมีอาการ
ต อ อกระจก ชะลออย ่ า่ างไรให ้ได ้ ผ้ ผล ต ้ อกระจก ค ื ออะไร ต้อกระจก คือ การท ี เลนส์ตา หรอ “แก้วตา” ขุ่นม ั วข ึ นส่งผลให้มีอาการตาม ั วลง ต้อกระจก คือ การท ี เลนส์ตา หรอ “แก้วตา” ขุ่นม ั วข ึ นส่งผลให้มีอาการตาม ั วลง ต ้ อกระจก ม ี อาการอย่างไร ตามัวเหมือนหมอกบัง มองเห็นท ี ม ี มืดมากกว่าท ี ส ี สว่าง เห็นสีเปล ี ย ี ยนแปลงไป เห็นภาพซ้อน ต ้ อกระจก เกิดได ้ อย่างไร ผู้สูงอายุทํางานกลางแจ้ง นาน ๆ ทํางานกลางแจ้ง นาน ๆ จ้องจอโทรทัศน์ ใกล้ ๆ นาน ๆ จ้องจอโทรทัศน์ ใกล้ ๆ นาน ๆ พฤติกรรมการกิน อาหารรสหวาน พฤติกรรมการกิน อาหารรสหวาน
เคล ็ ด ็ ดล ั บ ั บ ชะลอต ้ อ้ อกระจก สวมแว่นกันแดด เวลาออกแดด เดินทางไกล สวมแว่นกันแดด เวลาออกแดด เดินทางไกล ร ั บประทานผ ั ก 5 ส ี นัง ห่างจอโทรทัศน์ ระยะ 1 เมตรคร ง นัง ห่างจอโทรทัศน์ ระยะ 1 เมตรคร ง จัดแสงสว่าง ให้เพียงพอ จัดแสงสว่าง ให้เพียงพอ ก่อนใช้ยาหยอดตา ปรก ษาแพทย์ทุกครั ง ก่อนใช้ยาหยอดตา ปรก ษาแพทย์ทุกครั ง ส ั ญญาณเต ื อนท ี ต ้ องพบแพทย ์ ตาพร่ามัวมาก ตาแดง ปวดตา คล ื น ื นไส้ เวย นหัว เห็นแสงรุ่งรอบดวงไฟ จัดทําโดย : นางสาวเจนจิรา นามาก รหัส 63040200101 นักศึกษาพยาบาลชัน ปท ี 3 อาจารย์ท ี ปรก ษา : อ.ธวัชชัย เข ื อนสมบัติ ท ี มา :สํานักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสรม สุขภาพ.(2565). “โรคต้อกระจก” ปจ จัยคุกคามคุณภาพชีวต ผู้ สูงอายุ.สืบค้นเม ื อ วันท ี 10 พฤษภาคม 2566, จาก, https://www.thaihealth.or.th จัดทําโดย : นางสาวเจนจิรา นามาก รหัส 63040200101 นักศึกษาพยาบาลชัน ปท ี 3 อาจารย์ท ี ปรก ษา : อ.ธวัชชัย เข ื อนสมบัติ ท ี มา :สํานักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสรม สุขภาพ.(2565). “โรคต้อกระจก” ปจ จัยคุกคามคุณภาพชีวต ผู้ สูงอายุ.สืบค้นเม ื อ วันท ี 10 พฤษภาคม 2566, จาก, https://www.thaihealth.or.th ตําลึง ฟง ทอง/มะละกอ มะเขือเทศ กะหลํ าปส ีม่วง หัวไชเท้า
นํ าหน ั กต ั วลดมากกว่า 4.5 กิโลกร ั ม ภายใน 1 ป กินอาหารได ้ น ้ อย มวลกล ้ ามเน ื อน ้ อยเก ิ ดจากอะไร การไม่ออกกําล ั งกาย อาย ุ ท ี เพิ มมากข ึ น ความเครย ด ภาวะมวลกล ้ ามเน ื อน ้ อยค ื ออะไร ความแข ็ งแรง การทํางานของกล ้ ามเน ื อลดลงตามอาย ุ ท ี มากข ึ น จะทราบได ้ อย ่ างไรวา ่ ท ่ านม ี ภาวะมวลกล ้ ามเน ื อน ้ อย ล ุ กน ั งลําบาก หกล ้ มง่าย ทําให ้ กระด ู กห ั กได ้ เหน ื อยง่าย เจ ็ บป วยง่าย ขาดสารอาหาร ก ิ นอย ่ างไรป องก ั นภ ั ย มวลกล ้ ามเน ื อน ้ อย หล ี กเล ี ยงเคร อ งด ื ม แอลกอฮอล ์ กาแฟ นํ าอ ั ดลม
ร ั บประทานอาหารให ้ ครบ 5 หมู่ ปร ุ งอาหารส ุ กใหม่ หล ี กเล ี ยงเคร อ งด ื ม แอลกอฮอล ์ กาแฟ นํ าอ ั ดลม ร ั บประทานพร ้ อมล ู กหลาน ร ั บประทานอาหารให ้ ตรงเวลา และด ื มนํ าให ้ มาก เพิ มอาหารเป น 5 ม ื อ/วัน ออกกําล ั งกายเพิ มมวลกล ้ ามเน ื อ ส ัปดาห ์ ละ 3 คร ั ง จ ั ดสิ งแวดล ้ อมให ้ปลอดภ ั ย โดยม ี ราวจ ั บในห ้ องนํ า การด ู แลส ุ ขภาพช่องปาก จะป องก ั นภาวะ มวลกล ้ ามเน ื อน ้ อยอย ่ างไร จะก ิ นอย ่ างไร ให ้ กล ้ ามเน ื อแข ็ งแรง ห ั นอาหารเป นชิ นเล ็ ก ทําให ้ อ่อนนุ่มด ้ วยการน ึ ง ต ้ ม ลวก
วันละ 4 ทัพพี (ผักบุ้ง ตําลึง ดอกแค) ก ิ นอย ่ างไร? ให ้ ห ่ างไกล ภาวะมวลกล ้ ามเน ื อน ้ อย เน ื อส ั ตว ์ วันละ 6-8 ช้อนโต๊ะ ข ้ าว-แป ง วันละ 7-9 ทัพพี (ข้าวกล้อง ข้าวกํ า) นม วันละ 1-2 แก้ว (นมจืด นมถั วเหลือง) ผลไม ้ ผ ั ก วันละ 1-3 ส่วน (ส้ม แก้วมังกร กล้วยนํ าว้า) นํ าตาล เกล ื อ นํ าม ั นพ ื ช วันละน้อยๆ (นํ ามันงา นํ ามันรําข้าว นํ ามันมะกอก) จัดทําโดย : นางสาวจรัสรวีภูหนองโอง ที ปรึกษา : อาจารย์ธวัชชัย เขื อนสมบัติ รายวิชา : การปฏิบัติการผู้สูงอายุคณะพยาบาลศาสตร์มหาวิทยาลัยราชภัฏอุดรธานี อ้างอิง : สํานักโภชนาการ กรมอนามัย. (2563). ธงโภชนาการผู้สูงอายุ.
การด ื มสร ุ าเปน เวลานาน 12 เด ื อน จนเกิดการเสพติดทางใจ และการเสพติดทางรา ่ งกาย ท ํ าให ้ เกิดการถอนสร ุ า ร ู ไ้ ด ้ อยา ่ งไรวา ่ ต ิ ดสร ุ าหรอ ื ไม ่? การต ิ ดสร ุ า จัดทําโดย: นางสาวอนุสรา อุดมสุวรรณ อาจารย์ท ีปรึกษา: พ.ต.ท.หญิง ดร.พรรณทิพา เวชรังสีและอาจารย์รัชดาพร ไพบูรณ์ ต ้ องมอ ี าการอยา ่ งนอ ้ ย 3 อาการ ตามเกณฑ ์ เอกสารอ้างอิง: เกรียงศักดิ นิลทะการ และประยูร แสงใส. (2565). ภูมิป ญญาพื นบ้านกับการดูแลสุขภาพของผู้ป วยโรคติดสุรา. วารสาร มจร อุบลปริทรรศน์ป ท ี7 ฉบับท ี3 , 129-144. ร ู ไ้ ด ้ อยา ่ งไรวา ่ ต ิ ดสร ุ าหรอ ื ไม ่? อาการการต ิ ดสร ุ า เม อ ื ด ื มแล ้ วต ิ ดลม ด ื มมากวา ่ ท ี ต ั ง ใจ ไมส ่ ามารถหย ุ ด หรอ ื เล ิ กด ื มได ้ มอ ี าการด ื อเหล ้ า คอแขง ็ ข น ึ มอ ี าการถอนเหล ้ า มอ ื สน ั เหง ื อแตก คล ื นไส ้ นอนไมห ่ ล ั บ มอ ี าการอยากเหล ้ า การคิดถ ึ งการด ื ม ยง ั คงด ื มเหล ้ าอย ู ่ แมจ ้ ะร ู ว ้ า ่ ไมด ่ ี ต ่ อ ท ั ง กายและทางใจ การท ํ าก ิ จกรรมลดลง เพราะมว ั แต ่ ด ื มเหล ้ า
4 ด ื่ มนํ้าวันละ 8 แก ว พฤต ิ กรรมท ี่ พ ึ งประสงค ของผู ส ู งอาย ุ 1 6 2 5 7 การเข ามร วมกิจกรรม ก ั บส ั งคมภายนอก เช น กิจกรรมจิตอาสา กิจกรรมทางศาสนา ตรวจส ุ ขภาพประจําป อย างน อยป ละ 1 คร ั้ ง ไม ด ื่ มเคร ื่ องด ื่ มท ี่ ม ี ส วน ผสมของแอลกอฮอล ออกกําลังกายอย างน อย 30 นาท ี/วัน ไม ส ู บบ ุ หร ี่/ยาเส น และหล ี กเล ี่ ยงอยู ในพ ื้ นท ี่ ท ี่ ม ี คนส ู บบ ุ หร ี่ นอนหลับอย างเพ ี ยงพอ วันละ 7-8 ช ั่ วโมง การออกกําล ั งกาย การตรวจส ุ ขภาพ ประจําป การด ื่ มแอลกอฮอล การนอนหล ั บ การบรโิภคอาหาร กินผักม ื้ อละ 1-2 ทัพพี (วันละไม เกิน 6 ทัพพี) กินผลไม ม ื้ อละ 1 ส วน การส ู บบ ุ หร ี่ ยาเส น 3 ผ ั ก ั ก ผลไม อ ั ต ั ตราส ว วนเคร ื่ อ ื่ องปร ุ ง ุ ง กินนํ้าตาล : นํ้ามัน : เกลือ ไม เกิน 6 : 6 : 1 ช อนชา/วัน อาหารเฉพาะโรค เช น น ความด ั น ั นโลหิตส ู ง ู ง ซุปเต้าห้อู่อน ผกัน งึจมิ ิ น ําพรกิผดัผักบุง้ 8 ทําความสะอาดช องปากท ุ ก วัน วันละ 2 เวลา เช า-ก อน นอน และตรวจช องปากและ ฟ นเป นประจําท ุ กป อย าง น อยป ละ 1 คร ั้ ง การแปรงฟ น เก ิ ด ิ ดเหต ุ ฉ ุ ฉ ุ ก ุ กเฉ ิ น ิ น รพ.สต.สามพร าว โทร. 042-349196 รพ.อ ุ ดรธาน ี โทร. 042-215100 รพ.ค าประจ ั กษ ศิลปาคม โทร. 042-432777 ป วยฉ ุ กเฉินโทรแจ ง สายด วน โทร. 1669 จัดทําโดย: นางสาวอนุสรา อุดมสุวรรณ อาจารย์ท ีปรึกษา: พ.ต.ท.หญิง ดร.พรรณทิพา เวชรังสีและอาจารย์รัชดาพร ไพบูรณ์ เอกสารอ้างอิง: กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข. (2565). คู่มือการดําเนินงาน. กรุงเทพ: สํานักอนามัยผู้สูงอายุกรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข. อรทัย ไชยมะโย. (2564). พฤติกรรมการดื มเครื องดื มแอลกอฮอล์ในผู้สูงอายุและผลกระทบ. พยาบาลสาร ป ท ี48 ฉบับท ี3, 404-416.
กินปลา เนอ ื้ สัตวไ ม ตดิ มันและธญัญาพชื ควรกินเนอ ื้ สัตว จาํนวนวนัละไม เกิน 6 ชอ นกินขา ว กนิขา วเปน หลกัขา วขดั สีนอ ย จาํนวนวนัละไมเ กนิ 8 ทพั พีขา วเหนยีวไมเ กนิ 900 กรมั หลกีเลย ี่ งอาหารไขมนั สูง หวานจดัเคม็จดั กนินาํ้ตาล นาํ้มนั ไมเ กนิ 6 ชอ นชาตอ วนั เกลอื ไมเ กนิ 1 ชอ นชาตอ วนั ส ู งวย ั มท ี างเลอ ื กส ู ส ุ ขภาพทด ี่ ี หลกีเลย ี่ งผลไม รสหวานจดักินผักจาํนวนวันละไม เกิน 6 ทพัพีกินผลไม จาํนวนวันละไม เกิน 3 ส วน จดัทาํ โดย นางสาววรารตัน บวัระพา นกั ศึกษาพยาบาลชนั้ปท ี่3 ทปี่รกึษา : พ.ต.ท.หญงิดร.พรรณทพิา เวชรงัษีและอาจารยร ชัดาพร ไพบรูณ คณะพยาบาลศาสาตร มหาวทิยาลยัราชภฎัอดุรธานี เอกสารอา งองิ: นนัทภ สัธนฐากร และธนชักนกเทศ. 2562. แนวทางการป องกนั โรคอว นในผสู ูงอาย.ุวารสารวชิาการ มหาวทิยาลยัอสีเทริน เอเชยีฉบบัวทิยาศาตรแ ละเทคโนโลย.ีป ที่13 ฉบบัที่1 หนา ที่ 22-23. ส ู ง ู งว ั ยั ย กินอย ่ า่ างไร ให ้ ห ้ ห ่ า่ างไกลโรคกระด ู ก ู กพร ุ น ุ น
ออกกา ํ ลง ั กายตา นแรงโนม ถว ง จดัทาํ โดย นางสาววรารตัน บวัระพา นกั ศึกษาพยาบาลชนั้ปท ี่3 ทปี่รกึษา : พ.ต.ท.หญิง ดร.พรรณทพิา เวชรงัษีและอาจารย รชัดาพร ไพบูรณ คณะพยาบาลศาสาตร มหาวทิยาลัยราชภัฎอุดรธานี เอกสารอ างอิง : นนัทภ ัส ธนฐากร และธนชักนกเทศ. 2562. แนวทางการป องกันโรคอ วนในผู สูงอายุ. วารสารวิชาการ มหาวิทยาลยัอีสเทริน เอเชยีฉบับวิทยาศาตรแ ละเทคโนโลย.ีป ที่13 ฉบับที่1 หนา ที่ 22-23. วชัรนิทร วงษาหล า และมโนไท วงษาหล า. 2563. แนวทางการปฏิบัตเิพื่อป องกันและลดความเสี่ยงตอ การเกิดโรคกระดูกพรนุ. วารสารศูนยอ นามัยที่9. ป ที่14 ฉบับที่ 35 หนา ที่416-417. ส ู ง ู งว ั ย ั ย ออกแฮง แข ็ ง ็ งแรงต ้ า ้ านโรคกระด ู ก ู กพร ุ น ุ น การเดนิหรอืการเดนิลงส นเทา 30 นาทตีอ วนั 5 วนัตอ สัปดาห การวงิ่10 นาที3 รอบตอ วนัหรอื 15 นาที2 รอบตอ วนั การยกนาํ้หนกั 30 นาทตีอ วนั 5 วนัตอ สัปดาห ไมค วรยกนาํ้หนกัเกนิขา งละ 1 กโิลกรมั
ความสมดลุของนาํ้หนกัตวัตอ ส วนสูงอยใู นเกณฑท เ ี่ หมาะสม หรอื ไม ชว งปกตคิอื 18.5- 22.9 กโิลกรมั/เมตร2 คา ดช ั นม ี วลกาย ขอ อักเสบหรอืข อเส ื่ อม จดัทาํ โดย นางสาววรารตัน บวัระพา นกั ศึกษาพยาบาลชนั้ปท ี่3 ทปี่รกึษา : พ.ต.ท.หญงิดร.พรรณทพิา เวชรงัษีและอาจารยร ชัดาพร ไพบรูณ คณะพยาบาลศาสาตร มหาวทิยาลยัราชภฎัอดุรธานี เอกสารอา งองิ: นนัทภ สัธนฐากร และธนชักนกเทศ. 2562. แนวทางการป องกนั โรคอว นในผสู ูงอาย.ุวารสารวชิาการ มหาวทิยาลยัอสีเทริน เอเชยีฉบับวทิยาศาตรแ ละเทคโนโลย.ีป ที่13 ฉบบัที่1 หนา ที่ 22-23. ปวดเขา ปวดหลง ั ผลกระทบทเ ี่กิดขึ้น ส ู ง ู งว ั ยั ย กินอย ่ า่ างไร ให ้ ห ้ ห ่ า่ างไกลโรคกระด ู ก ู กพร ุ น ุ น
ความตอ งการสารอาหารในผสู ู งอาย ุ จดัทาํ โดย นางสาววรารตัน บวัระพา นกั ศึกษาพยาบาลชนั้ปท ี่3 ทปี่รกึษา : พ.ต.ท.หญงิดร.พรรณทพิา เวชรงัษีและอาจารยร ชัดาพร ไพบรูณ คณะพยาบาลศาสาตร มหาวทิยาลยัราชภฎัอดุรธานี เอกสารอา งองิ: นนัทภ สัธนฐากร และธนชักนกเทศ. 2562. แนวทางการป องกนั โรคอว นในผสู ูงอาย.ุวารสารวชิาการ มหาวทิยาลยัอสีเทริน เอเชยีฉบบัวทิยาศาตรแ ละเทคโนโลย.ีป ที่13 ฉบบัที่1 หนา ที่ 22-23. ผสู ูงอายชุาย ตอ งไดร บัพลงังานจากอาหารไมเ กนิวนัละ ผสู ูงอายหุ ญงิตอ งไดร บัพลงังานจากอาหารไมเ กนิวนัละ พลงังาน 1,400 กิโลแคลอร ี่ กิจกรรมเบามาก พลงังาน 1,800 กโิลแคลอรี่ กจิกรรมปานกลาง พลงังาน 1,600 กโิลแคลอร ี่ กจิกรรมเบา 2,250 กโิลแคลอร ี่ 1,850 กโิลแคลอร ี่ ส ู ง ู งว ั ยั ย กินอย ่ า่ างไร ให ้ ห ้ ห ่ า่ างไกลโรคกระด ู ก ู กพร ุ น ุ น
แคลเซยีม กลมุ เนอ ื้ สัตวจ ะมแีคลเซยีมสูงไดแ ก ปลา เลก็ ปลานอ ย กลมุ ธญัญาพชืไดแ ก งาดํา กลมุ ผกัใบ เขยีวได แก ยอดแค ขเ ี้ หลก็ถวั่พู โปรตนีชว ยสรา งมวลกระดูกแหลง อาหาร โปรตนี ได จากปลา เตา หเู หลอืงและถวั่เมลด็ แหง ตม สุก 3 วติามนิดีรบัแสงแดดอยา งนอ ยครงั้ละ 15 นาที ประมาณ 2-4 ครงั้/สัปดาห อาหารทม ี่ วีติามนิดี คอืเหด็หอมสด 1 จดัทาํ โดย นางสาววรารตัน บวัระพา นกั ศึกษาพยาบาลชนั้ปท ี่3 ทปี่รกึษา : พ.ต.ท.หญิง ดร.พรรณทพิา เวชรงัษีและอาจารย รชัดาพร ไพบูรณ คณะพยาบาลศาสาตร มหาวทิยาลัยราชภัฎอุดรธานี เอกสารอ างอิง : นนัทภ ัส ธนฐากร และธนชักนกเทศ. 2562. แนวทางการป องกันโรคอ วนในผู สูงอายุ. วารสารวิชาการ มหาวิทยาลยัอีสเทริน เอเชยีฉบับวิทยาศาตรแ ละเทคโนโลย.ีป ที่13 ฉบับที่1 หนา ที่ 22-23. วชัรนิทร วงษาหล า และมโนไท วงษาหล า. 2563. แนวทางการปฏิบัตเิพื่อป องกันและลดความเสี่ยงตอ การเกิดโรคกระดูกพรนุ. วารสารศูนยอ นามัยที่9. ป ที่14 ฉบับที่ 35 หนา ที่416-417. 2 ส ู ง ู งว ั ยั ย กินอย ่ า่ างไร ให ้ ห ้ ห ่ า่ างไกลโรคกระด ู ก ู กพร ุ น ุ น
สายดว น รพ.สต. 042-349196 การเลอ ื กใชส มุนไพรใหป ลอดภยั 6ใช 2 4 2 3 จดัทาํ โดย นางสาววรารตัน บวัระพา นกั ศึกษาพยาบาลชนั้ปท ี่3 ทปี่รกึษา : พ.ต.ท.หญิง ดร.พรรณทพิา เวชรงัษีและอาจารย รชัดาพร ไพบูรณ คณะพยาบาลศาสาตร มหาวทิยาลัยราชภัฎอุดรธานี เอกสารอ างอิง : ฉันทนา นาคฉัตรยี และคณะ. 2564 . อาหาร ผลิตภัณฑเ สรมิอาหาร หรอืสมุนไพร ทที่าํอันตรกิรยิาตอ ยา. บทบาทพยาบาลใน การดูแลผู สูงอายทุใี่ชย ารว มกันหลายขนาน: กรณีศึกษา. ใชใ หถ กูหลกั ใชใ หถ กูตน ใชใ หถ กูส วน ใชใ หถ กูขนาด ใชใ หถ กูวธิีใชใ หถ กูกบัโรค 1 ส ู ง ู งว ั ยั ย กินด ี อี อย ่ า่ างไร ให ้ ห ้ ห ่ า่ างไกลโรคกระด ุ ก ุ กพร ุ น ุ น 3 ออ นเพลยี ควรรวู า ในผลติภณัฑน นั้ประกอบดว ยสมนุไพรอะไรบา ง สังเกตความผดิ ปกตทิอ ี่ าจเกดิขน ึ้ ระหวา งการใชส มนุไพร ตวัตาเหลอืง วงิเวยีนศีรษะ อาเจยีน สายดว น อย. 1556 ปว ยฉกุเฉนิ โทรแจง สายดว น โทร. 1669 สายดว น รพ.อดุรธานี042-215100 5 เจบ ็ ปว ยฉก ุ เฉนิ
ผู้ส ู งว ั ยปอ งก ั นภ ั ย ข ้ อเข ่ าหล ุ ด การปฐมพยาบาลเบ ื องต ้ น ต ้ องหาว ั สด ุ ช ่ วยหน ุ นและประครองข ้ อ กระด ู ก ไม ่ ควรพยายามด ึ งข ้ อท ี หล ุ ดกล ั บเข ้ าท ี เด ิ ม เอ ็ นเน ื อเย ื ออาจฉ ี กขาดมากข ึ น ให ้ รบ น ํ าส ่ งโรงพยาบาล อย ่ าท ิ งอาการข ้ อหล ุ ด ไวน ้ านเก ิ นไป เพราะจะร ั กษาล ํ าบาก ประคบเย ็ นช ่ วยลดอาการปวดภายใน 24 ช ั ว โมงแรก คร ั งละ 15-20 นาท ี พ ั นผ ้ าย ื ด เพ ื อไม ่ให ้ ม ี เล ื อดออกในเน ื อเย ื อมาก ควรพ ั นให ้ กระช ั บส ่ วนท ี บาดเจ ็ บ จัดทําโดย: นางสาวพิมพิศา ประสาระเอ นักศึกษาพยาบาลชั นป ที 3 ที ปรึกษา: พ.ต.ท. หญิง ดร. พรรณทิพา เวชรังษีและอาจารย์รัชดาพร ไพบูรณ์ รายวิชาปฏิบัติการพยาบาลผู้สูงอายุคณะพยาบาลศาสตร์มหาวิทยาลัยราชภัฏอุดรธานี เอกสารอ้างอิง: พงศธรฉันท์พลากร, ชนิกาอังสนันท์สุข, นรเทพ กุลโชติ, ปพน สง่าสูงส่ง และ เทพรัตน์ กาญ จนเทพศักดิ . (2562). หนังสือตําราทางออร์โธปด ิกส์. พิมพ์ครั งที 1. กรุงเทพมหานคร: สํานัก ิ ์ ั ์ ั ํ ั
ผู้ส ู งวย ั ป องกันภย ั ขอ ้ เขา ่ หลด ุ สาเหต ุ ของการเก ิ ดข ้ อเข ่ าหล ุ ด เก ิ ดจากการกระแทกบ ่ อยๆ เก ิ ดอ ุ บ ั ต ิ เหต ุ การหกล ้ ม การว ง กล ้ ามเน ื อหน ้ าขาไม ่ แข ็ งแรง เก ิ ดจากการหดเกร ็ งของกล ้ ามเน ื อ อย ่ างเฉ ี ยบพล ั น กระด ู กท ี ประกอบกันเป นข ้ อเข ่ า ม ี ล ั กษณะผ ิ ดปกต ิ จัดทําโดย: นางสาวพิมพิศา ประสาระเอ นักศึกษาพยาบาลชั นป ที 3 ที ปรึกษา: พ.ต.ท. หญิง ดร. พรรณทิพา เวชรังษีและอาจารย์รัชดาพร ไพบูรณ์ รายวิชปฏิบัติการพยาบาลผู้สูงอายุคณะพยาบาลศาสตร์มหาวิทยาลัยราชภัฏอุดรธานี เอกสารอ้างอิง: กรดา ผึ งผาย. (2562). การใช้เครื องช่วยการเคลื อนไหวข้อเข่าอย่างต่อเนื องในผู้ปว ยผ่าตัด เปลี ยนข้อเข่าเทียม. ป ที 12 ฉบับที 2 ข ้ อเข ่ าหล ุ ด หมายถ ึ ง ภาวะการหล ุ ดของข ้ อกระด ู กออกจาก พ ื นท ี ปกต ิ ของข ้ อกระด ู ก ทําให ้ ข ้ อกระด ู กท ี ไม ่ ม ั นคง การเคล ื อน ของข ้ อกระด ู กออกจากตําแหน ่ งท ี เคยอยู่ ทําให ้ เย ื อหุ้มข ้ อกร ุ ด ู ก ฉ ี กขาด หรอ เส ้ นเอ ็ นตรงข ้ อกระด ู ก กล ้ ามเน ื อ เส ้ นเล ื อด เน ื อเย ื อ และ เส ้ นประสาทเก ิ ดการอ ั กเสบ
ถ ู ก ู กส ่ ว่ วน ถถู ก ู กววธธ ีี ““สส ู งู งววย ั ย ั รรออบบรร ู ้ สู ้ สมม ุ นุ นไไพพรร ใใสส่ใ่ใจจสส ุ ขุ ขภภาาพพดดี” ี” ถถู ก ู กตต ้ น้ น ชื อเฉพาะท้องถิ นิ นเรย กชื อแตกต่างกันท ั งั ง ที เ ี เป นพืช ชนิดเดียวกันหรอ ชื อเหมือนกันแต่เป นพืชคนละชนิด สส่ว่วนนนนําํามมาาใใชช้้:: รราากก ดดออกก ใใบบ เเปปลลือือกก ผผลล หหรรออ เเมมลล็ด็ด หหรรออ คคววาามมสสุกุก แแกก่่ ออ่อ่อนน ดดิบิบขขอองง สสมมุนุนไไพพรรมมีฤีฤททธธิ แิ แตตกกตต่า่างงกกันัน ถถู ก ู กขขนนาาดด ปปรรมม าาณณ//ขขนนาาดดขขอองงกกาารรใใชช้ท้ที มี มาากกเเกกินินขขนนาาดดออาาจจเเกกิดิดออันันตตรราายยตต่อ่อ รร่า่างงกกาายยไไดด้้เเชช่น่น ฟฟ า าททะะลลาายยโโจจรร ไไมม่ค่คววรรกกินินตติดิดตต่อ่อกกันันเเกกินิน 33 เเดดือือนน วธ ีการใช้ยา : กิน/ทา/พอก วธ ีการเตรย มยา : ต้ม/เคี ยว/ดอง/สกัด ถถู ก ู กโโรรคค เเชช่น่น โโรรคคคคววาามมดดันันโโลลหหิติตสสูงูง ใใชช้ส้สมมุนุนไไพพรรมมะะรรุมุมชช่ว่วยยลลดด คคววาามมดดันันโโลลหหิติต แแตต่ไ่ไมม่ค่คววรรใใชช้ใ้ในนผผู้ปู้ป ว วยยโโรรคคเเลลือือดด หล ั กในการเล ื อกใช ้ ยาสม ุ นไพรหรอ ผลิตภ ั ณฑ ์ สม ุ นไพร (หล ั ก 5 ถ ู ก) จัดทําโดย นางสาวอรสินีกัสโก นักศึกษาพยาบาลชัน ปท ี 3 ท ี ปรก ษา พ.ต.ท.หญิง ดร. พรรณทิพา เวชรังษีและอาจารย์รัชดาพร ไพบูรณ์ ราวช าปฏิบัติการพยาบาลผู้สูงอายุคณะพยาบาลศาสตร์มหาวท ยาลัยราชภัฏอุดรธานี เอกสารอา้งองิ: รุ่งระว เตม็ศริฤ กษก์ลุ , สมภพ ประธานธรุารักษ,์วงศส์ถติย์ฉว ั กลุและจฑุาธปิเขยีววงศจ์นัทร์. (2561). สมนุไพรและตํารับยาไทย : การเลอืกใชต้ามหลกัวช าการ. พมิพค์ร ั งที 4. กรุงเทพมหานคร: หจก. สามลดา จํากดั
““สสู ง ู งววย ั ย ั รรออบบรรู ้ ส ู ้ สมมุ น ุ นไไพพรร ใใสส ่ใ่ใจจสสุ ข ุ ขภภาาพพดด ี”ี” “สม ุ นไพร” หมายถึง ผลผลิตธรรมชาติท ี ได้จากพืช สัตว์จ ุ ลชีพ หรอ แร่ท ี ใช้ผสม ปร ุ ง หรอ แปรสภาพเป นผลิตภัณฑ์สม ุ นไพร ขข ้ อ้ อคคววรรรระะวว ั งั งใในนกกาารรใใชช ้ ส้ สมมุ น ุ นไไพพรร สมุนไพรจากสัตวท์ ี ทําให้เกิดปฏิกิรย าการแพ้ สมุนไพรที ทําให้เกิดเกิดความเป นพิษ ต่อตับหรอ ไต สมุนไพรที ทําให้เกิดภาวะเลือดออกง่าย จัดทําโดย นางสาวอรสินีกัสโก นักศึกษาพยาบาลชัน ปท ี 3 ท ี ปรก ษา พ.ต.ท.หญิง ดร. พรรณทิพา เวชรังษีและอาจารย์รัชดาพร ไพบูรณ์ ราวช าปฏิบัติการพยาบาลผู้สูงอายุคณะพยาบาลศาสตร์มหาวท ยาลัยราชภัฏอุดรธานี เอกสารอา้งองิ: รุ่งระว เตม็ศริฤ กษก์ลุ , สมภพ ประธานธรุารักษ,์วงศส์ถติย์ฉว ั กลุและจฑุาธปิเขยีววงศจ์นัทร์. (2561). สมนุไพรและตํารับยาไทย : การเลอืกใชต้ามหลกัวช าการ. พมิพค์ร ั งที 4. กรุงเทพมหานคร: หจก. สามลดา จํากดั นนมมผผึ งึ ง มมะะขขาามมเเททศศ นน ํา ําลลู ก ู กยยออ กระเทียม ใบแปะก๊วย การเกิดปฏิกิรย าระหวา่งยากับสมุนไพร การใช้สมุนไพรผิดชนิด ผิดวธ ี การปนเป อนในสมุนไพร สมุนไพรที มีการปลอมปน ยยาาตต้า้านนกกาารรแแขข็ง็งตตัวัวขขอองงเเลลือือดด ((WWaarrffaarriinn)) สสมมุนุนไไพพรรหหรรออ ผผลลิติตภภัณัณฑฑ์ส์สมมุนุนไไพพรรทที มี มีี กกาารรออววดดออ้า้างงสสรรรรพพคคุณุณเเกกินินจจรรงง เเชช่น่น มมีกีกาารรกกลล่า่าววออ้า้างงววา่ า่ สสาามมาารรถถ รรักักษษาา โโรรคคไไดด้ห้หลลาายยชชนนิดิด สสมมุนุนพพรรนน ั นั นปปลลูกูกใในนทที ี ทที มี มีกีกาารรปปนนเเปป อ อนน ไไมม่ว่วา่ า่ จจะะเเปป น นยยาาฆฆ่า่าแแมมลลงง ยยาาฆฆ่า่าหหญญ้า้า ออาาจจสส่ง่งผผลลใใหห้เ ้เกกิดิดออันันตตรราายยตต่อ่อรร่า่างงกกาายย กกะะททิิ
ผสู้ง ู วย ั ปอ งกน ั ภย ั ขอ ้ เขา ่ หลด ุ ภาวะข ้ อต ิ ด ข ้ อหล ุ ดซํ า ภาวะข ้ อเส ื อม การป องก ั นข ้ อเข ่ าหล ุ ดในผู้ส ู งอาย ุ หล ี กเล ี ยงการออกกําล ั งกาย ท ี เพ ิ มแรงกดให ้ ก ั บข ้ อมากเก ิ นไป เพ ิ มความแข ็ งแรงของกล ้ ามเน ื อ ด ้ วยการเด ิ นเร ็ วหรอ ป นจ ั กรยาน ว ั นละ 30 นาท ี หล ี กเล ี ยงการทํางานท ี ต ้ อง ออกแรงมากเก ิ นไป ควบค ุ มอาหารและออกกําล ั งกาย เพ ื อควบค ุ มระด ั บนํ าหน ั ก ป องก ั นเข่าร ั บนํ าหน ั กมาก บรห ารกล ้ ามเน ื อข ้ อเข่าให ้ แข ็ งแรง อยู่เสมอหรอ ย ื ดเหย ี ยดเข่าเป นประจํา จ ั ดส ิ งแวดล ้ อมบรเ วณรอบบ ้ าน ให ้ เป นระเบ ี ยบเพ ื อป องก ั นอ ุ บ ั ต ิ เหต ุ การหกล ้ มในผู้ส ู งอาย ุ ภาวะแทรกซ ้ อนท ี อาจเก ิ ดข ึ นจากภาวะข ้ อหล ุ ด ได ้ แก ่ จัดท ํ าโดย: นางสาวพิมพิศา ประสาระเอ นักศึกษาพยาบาลชั นป ที 3 ที ปรึกษา: พ.ต.ท. หญิง ดร. พรรณทิพา เวชรังษีและอาจารย์รัชดาพร ไพบูรณ์ รายวิชปฏิบัติการพยาบาลผู้สูงอายุคณะพยาบาลศาสตร์มหาวิทยาลัยราชภัฏอุดรธานี เอกสารอ้างอิง: พงศธรฉันท์พลากร, ชนิกาอังสนันท์สุข, นรเทพ กุลโชติ, ปพน สง่าสูงส่ง และ เทพรัตน์กาญจนเทพศักดิ . (2562). หนังสือตําราทางออร์โธป ดิกส.์พิมพ์ครั งที 1. กรุงเทพมหานคร: สํานักพิมพ์ทรัสต์อัสจํากัด
การปรบ ั เปล ี ยนท ี อย ู อ ่ าศ ั ย มผ ี ลให ้ ผสู้ ง ู อาย ุ ยา ้ ยถิ นต ้ องมก ี ารปรบ ั ต ั วในด ้ านสง ั คม และด ้ านจติ ใจ เม อ ื ถก ู บบ ี ค ั น ทางเศรษฐกิจและสง ั คม มค ี วามสบ ั สนภายในจติ ใจ ของต ั วเอง จนเกิดป ญหาทางสข ุ ภาพจติท ํ าให ้ ต ้ องพง ึ พงิการด ื มแอลกอฮอล ์ โทษของเหล ้ า !! เล ื อดหม ุ นเวย ี นเรว ็ ขน ึ โรคต ั บแขง ็ เย อ ื บ ุ ในกระเพาะ อาหารอ ั กเสบ เฉ ี ยบพล ั น เย อ ื บ ุ ในกระเพาะ อาหารอ ั กเสบ เฉ ี ยบพล ั น ห ั วใจล ้ มเหลว เซลล ์ สมองเส อ ื ม สง ู วย ั ใสใ่ จสข ุ ภาพ ห ่ างไกลโรคภ ั ย ผู้สง ู อาย ุ ยา ้ ยถ ิ ิ น จัดทําโดย: นางสาวอนุสรา อุดมสุวรรณ อาจารย์ท ีปรึกษา: พ.ต.ท.หญิง ดร.พรรณทิพา เวชรังสีและอาจารย์รัชดาพร ไพบูรณ์ เอกสารอ้างอิง: นวลวรรณ พูนวสุพลฉัตร และคณะ. (2563). การวิเคราะห์สังเคราะห์องค์ความรู้และกระบวนการให้การปรึกษาเชิงพุทธจิตวิทยา. วารสารบัณฑิตศึกษาปริทรรศน์ป ท ี16 ฉบับท ี2, 79-91 . สํานักส่งเสริมสุขภาพ กรมอนามัย สําหนักงานคณะกรรมการควบคุมเคร ืองด ืมแอลกอฮอล์กรมควบคุมโรค. (2563). องค์ความรู้ที จําเป นในการส่งเสริมสุขภาพประชากรวัยทํางานที มาตรฐานสําหรับประชาชน. กรุงเทพฯ: สํานักส่ง เสริมสุขภาพ กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข อิทธิพงษ์ทองศรีเกตุ. (2564). สุขภาวะของผู้สูงอายุที ย้ายถิ นเข้าสู่เมมืองในจังหวัดขอนแก่น. วารสารศิลปศาสตร์มหาวิทยาลัยแม้โจ้ป ท ี9 ฉบับท ี1, 95-111. สง ู วย ั ใสใ่ จสข ุ ภาพ ห ่ างไกลโรคภ ั ย
คล ื นไส ้ อาเจย ี น อ ่ อนเพล ี ย ชก ั ท ํ าต ่ อเน ื อง 1 สปั ดาห ์ ท ํ าต ่ อเน ื อง 1 สปั ดาห ์ ต ั วสน ั มอ ื สน ั ลดปรม ิ าณลง ลดปรมิาณลงเร อ ื ย ๆ จนหย ุ ดด ื มในท ี สด ุ ลดปรมิาณลงเร อ ื ย ๆ จนหย ุ ดด ื มในท ี สด ุ ด ื มสบ ั เปล ี ยนด ้ วย เคร อ ื งด ื มท ี ไมม ่ ี แอลกอฮอล ์ ด ื มสบ ั เปล ี ยนด ้ วย เคร อ ื งด ื มท ี ไมม ่ ี แอลกอฮอล ์ สบ ั สน หง ุ ดหง ิ ด นอนไมห ่ ล ั บ เหล ้ า เล ิ กได ้ แต ่ไมค ่ วรหย ุ ดด ื มท ั นท ี เพราะจะเก ิ ดอาการขาดเหล ้ า จัดทําโดย: นางสาวอนุสรา อุดมสุวรรณ อาจารย์ท ีปรึกษา: พ.ต.ท.หญิง ดร.พรรณทิพา เวชรังสีและอาจารย์รัชดาพร ไพบูรณ์ เอกสารอ้างอิง: เกรียงศักดิ นิลทะการ และประยูร แสงใส. (2565). ภูมิป ญญาพื นบ้านกับการดูแลสุขภาพของผู้ป วยโรคติดสุรา. วารสาร มจร อุบลปริทรรศน์ป ท ี7 ฉบับท ี3 , 129-144. รักชนก จิดาดํา และชฎาพร สุใจยา. (2566). การลดอันตรายจากการดื มสุราในผู้ติดสุรา:มุมมองพุทธจริยศาสตร์. วารสารปรัชญาอาศรม ป ท ี5 ฉบับท ี1, 69-83. ต ้ องหย ุ ดอยา ่ งไร ? ประสาทหลอน จบิชา ้ ๆ ด ื มนอ ้ ยกวา ่ 1 แก ้ ว/ชว ั โมง จบิชา ้ ๆ ด ื มนอ ้ ยกวา ่ 1 แก ้ ว/ชว ั โมง ขณะด ื ม ให ้ กิน อาหารด ้ วย ขณะด ื ม ให ้ กิน อาหารด ้ วย สายด ่ วนเล ิ กเหล ้ า 1413
ส ู งวย ัปลอดภ ั ย ใส ่ใจการใช ้ ยา ส ู งวย ัปลอดภ ั ย ใส ่ใจการใช ้ ยา ร ั บประทานยาผิดขนาด การเก ็ บร ั กษายาไม่ถ ู กต ้ อง ป จจ ั ยภายใน จัดทําโดย นางสาวเกวลิน เผยศิร นักศึกษาพยาบาลชั นป ที 3 ที ปรก ษา พ.ต.ท.หญิง ดร.พรรณทิพา เวชรังษีและอาจารย์รัชดาพร ไพบูรณ์ รายวช าปฎิบัติการผู้สูงอายุคณะพยาบาลศาสตร์มหาวท ยาลัยราชภัฎอุดรธานี เอกสารอ้างอิง:กฤษณาพร ทิพย์กาญจนเรขา. (2562). บทบาทพยาบาลในการป องกันและการจัดการกับการใช้ยาที ไม่เหมาะสมในผู้สูงอายุ. วารสารพยาบาลทหารบก ป ที 20 (ฉบับที 1). หน้า 31-38. จิรย า อินทนา. (2564). การส่งเสรม การใช้ยาอย่างปลอดภัยในผู้สูงอายุ: แนวปฏิบัติสําหรับพยาบาล Ensuring Medication Safety for Older People: A Protocol for Nursing Action. วารสารวท ยาลัยพยาบาลพระจอมเกล้า จังหวัดเพชรบุร ป ที 4 (ฉบับที 1). พฤต ิ กรรมการใช ้ ยาท ี ไม ่ ถ ู กวธ ีในผู้ปว ยส ู งอาย ุ ป จจ ั ยท ี ม ี ผลทําให ้ เก ิ ดป ญหาการใช ้ ยา ไม่ตรวจสอบว ั นหมดอาย ุ การซื อยาร ั บประทานเองและการใช ้ ยา สม ุ นไพรอาหารเสรม ความชรา เพิ มขึ น ลดลง ป จจ ั ยภายนอก การใช ้ ยาหลายชนิด การใช ้ สม ุ นไพร ฤทธิ ของยา
โรงพยาบาลคายประจักษศิลปาคม โทร. 042-432777 โรงพยาบาลอุดรธานี โทร. 042-215100 ปวยฉุกเฉินโทรแจงสายดวน โทร. 1669 รพ.สต.สามพราว โทร. 042-349196 ด ื่ มนํ้าเปล า อย างน อยว ั นละ 8 แก ว ด ื่ มนํ้าเปล า อย างน อยว ั นละ 8 แก ว ไม ด ื่ มเคร ื่ องด ื่ มท ี่ ม ี ส วนผสม ของแอลกอฮอล ไม ด ื่ มเคร ื่ องด ื่ มท ี่ ม ี ส วนผสม ของแอลกอฮอล นอนหล ั บท ี่ เพ ี ยงพอ จัดทําโดย นางสาวยุคลธร แสงสุวรรณ นักศึกษาพยาบาลช ั้ นปท ี่ 3 ที่ปรึกษา พ.ต.ท.หญิง ดร.พรรณทิพา เวชรังษีและอาจารยรัชดาพร ไพบูรณ รายวิชาปฎิบัติการผูสูงอายุคณะพยาบาลศาสตรมหาวิทยาลัยราชภัฎอุดรธานี เอกสารอางอิง:นายกิตติลาภสมบัติศิริ. (2564). ความสัมพันธระหวางปจจัยพฤติกรรมสุขภาพท ี่ พึงประสงคของผูสูงอายุจังหวัดนนทบุรี. สืบคนจากออนไลนเมื่อวันที่ 5 พฤษภาคม 2566. จากhttps://image.mfa.go.th/mfa/0/yZ0EO327fd/.เอกสาร/nbt/nbt13/IS/13046.pdf ดแ ู ลตนเองอยา งไร ? ออกกําล ั งกาย อย างน อย 30 นาท ี/ว ั น หร ื อ 3 ว ั น/ส ัปดาห ออกกําล ั งกาย อย างน อย 30 นาท ี/ว ั น หร ื อ 3 ว ั น/ส ัปดาห การร ั บประทานผ ั กสด และผลไม สด เป นประจํา การร ั บประทานผ ั กสด และผลไม สด เป นประจํา ใหส ข ุ ภาพด ี ผสู ง ู อาย ุ เชน การเดิน ป นจักรยาน ทํางานบาน ทําไรทํานา ทําสวน รับประทานผักม ื้ อละ 1-2 ทัพพี(จํานวนวันละไมเกิน 6 ทัพพี) รับประทานผลไมม ื้ อละ 1 สวน (จํานวนวันละไมเกิน 3 สวน) ไม ส ู บบ ุ หร ี่ / ไม ส ู บยาเส น ไม ส ู บบ ุ หร ี่ / ไม ส ู บยาเส น เชน สุรา เบียรยาดองเหลา เปนตน และไดรับการคัดกรองสุขภาพในชุมชน โดยเจาหนาท ี่ สาธารณสุข และการ ตรวจสุขภาพท ี่ จําเปนและเหมาะสม อยางตอเน ื่ อง สมํ่าเสมอ ด ู แลตนเองเม ื่ อเจ ็ บป วย ผูสูงอายุควรนอน 7-9 ช ั่ วโมงตอวัน ควรแปรงฟนอยางนอย 2 คร ั้ ง/วัน และ ควรตรวจสุขภาพชองปากปละ 1 คร ั้ ง การด ู แลส ุ ขภาพฟ นและช องปาก พฤติกรรมส ุ ขภาพท ี่ พ ึ งประสงค เม ื่ อเจ ็ บป วยฉ ุ กเฉิน ติดต อ
กินมะนาวช ่ วยเลิกบุหร ี ด ืมน าํ ให้มากข ึน อย่างน้อย 10 แก้ว/วัน รับประทานไข ่ อกไก ่ ถั ว มะเร ็ วปอด ถุงลมโป งพอง เส้นเลือด หัวใจตีบ เส้นเลือด สมองตีบ จัดทําโดย นางสาวยุคลธร แสงสุวรรณ นักศึกษาพยาบาลช ั้ นปท ี่ 3 ที่ปรึกษา พ.ต.ท.หญิง ดร.พรรณทิพา เวชรังษีและอาจารยรัชดาพร ไพบูรณ รายวิชาปฎิบัติการผูสูงอายุคณะพยาบาลศาสตรมหาวิทยาลัยราชภัฎอุดรธานี เอกสารอางอิง:อุกฤษฏอําไพพันธุ. (2563). การพัฒนารูปแบบการสงเสริมการเลิกสูบบุหร ี่ ของผูสูงอายุในโรงพยาบาลสงเสริมสุขภาพตําบล จังหวัดนครปฐม. วารสารสังคมศาสตรรและมานุษยวิทยาเชิงพุทธ ปที่ 5 (ฉบับที่ 3). หนา 1-19 ว ิ ธ ิ ธ ี เ ี เล ิ กส ู บ ู บบ ุ หร ี ด ี ด ้ วยตนเอง กําหนดแรงจูงใจว่าต้องเลิกให้ได้ เพ ือตนเอง เพ ือครอบครัว เค ี ยวหมากฝรัง การออกกําลังกาย บ ุ หร ี ย ี ย ิ ง ิ งส ู บ ู บ ย ิ ง ิ งป วยโรคร ้ า ้ าย ผู้ส ู ง ู งว ั ย ั ยลด ละ เล ิ กบ ุ หร ี สายด วนเลิกบ ุ หร ี่ โทร. 1600 สายด วนเลิกบ ุ หร ี่ โทร. 1600 ผลกระทบจากการส ู บ ู บบ ุ หร ี มะเร ็ ง ช่องปาก มะเร ็ ง กล่องเสียง แผลใน กระเพาะอาหาร
ไม ่โดนแสง ความร ้ อน ความช ื น ยาบรรจ ุ แผง ไม ่ ควรแกะออก จากแผงเตรย ม ไว ้ ล ้ วงหน ้ า ส ู ง ู งวย ั ย ัปลอดภ ั ย ั ย ใส ่ใจการใช ้ ย ้ ยา ควรตรวจสอบวน ั หมดอาย ุ ของยาอย ่ างเคร ่ งคร ั ดก ่ อนใช ้ ท ุ กคร ั ง เก ็ บยาไว ้ ท ี อ ุ ณหภ ู มิห ้ อง (20-25 ) ยาท ี เก ็ บในตู้เย ็ น ช ่ องธรรมดา อ ุ ณหภ ู มิ2-8 เช่น อินซ ู ลิน ยาหยอดตา ไม ่ ควรเก ็ บ หล ั งตู้เย ็ น ยาน ั บเม ็ ด ไม ่ ควรใช ้ หล ั ง ได ้ ร ั บเกิน 6 เด ื อน จัดทําโดย นางสาวเกวลิน เผยศิร นักศึกษาพยาบาลชั นป ที 3 ที ปรก ษา พ.ต.ท.หญิง ดร.พรรณทิพา เวชรังษีและอาจารย์รัชดาพร ไพบูรณ์ รายวช าปฎิบัติการผู้สูงอายุคณะพยาบาลศาสตร์มหาวท ยาลัยราชภัฎอุดรธานี เอกสารอ้างอิง:สุภลักษณ์ธานีรัตน์,พัชรน ทร์วรรณโพธิ . (2565). การใช้ยาอย่างปลอดภัยในผู้สูงอายุ. สืบค้นจากออนไลน์เมื อวันที 4 พฤษภาคม 2566 .จาก http://www.bcnnon.ac.th/wp-content/uploads/2021/09
การตรวจเลือด ภาวะไขมันในเลือด การทํางานของไต ความสมบ ู รณ์ของเม ็ ดเลือด ตรวจการติดเชื อ ทางเดินป สสาวะ การตรวจนํ าตาลปลายนิ ว ด ู ค่านํ าตาลในเลือด ““สสู ง ู งวว ั ยั ยออยยู่อู่อยย ่ า่ างงไไรร ใใหห ้ ช้ ช ี วี ว ิ ติ ตดด ีีชช ี วี ว ี มี ม ี สี สุ ข ุ ข ”” 1. การตรวจส ุ ขภาพประจําป จัดทําโดย นางสาวหนึ งฤทัย ไวจําปา นักศึกษาพยาบาลช ั นป ที 3 ท ี ปรก ษา : พ.ต.ท. หญิง ดร. พรรณทิพา เวชรังษีและอาจารย์รัชดาพร ไพบูรณ์ รายวช าปฏิบัติการพยาบาลผู้สูงอายุคณะพยาบาลศาสตร์มหาวท ยาลัยราชภัฏอุดรธานี เอกสารอ้างอิง : รศ.นพ.ประเสรฐ อัสสันตชัย. (2564). ตรวจสุขภาพประจําป ต้านป วยผู้สูงอายุไทย. เรย กใช้เมื อ 9 พฤษภาคม 2566 จาก si.mahidol.ac.th: https://www.si.mahidol.ac.th. ผู้สูงอายุควรได้รับการตรวจ สุขภาพประจําป 1 คร ั งต่อป เพื อคัดกรองโรคและหาความ ผิดปกติที ่ พบบ่อยในผู้สูงอายุ การซักประวตั ิตรวจร่างกายท ั วไป วัดความดันโลหิต การตรวจตา การส่งเสรม ส ุ ขภาวะท ี ด ี สําหร ั บผู้ส ู งอาย ุ การตรวจห ู การตรวจส ุ ขภาพจิต
บ้านโล่ง สะอาด แสง สวา่งเพียงพอ ปลาน ึ ง ถ ั วลิสง ไข่แดง ผักคะน้า ““สสู ง ู งวว ั ยั ยออยยู่อู่อยย ่ า่ างงไไรร ใใหห ้ ช้ ช ี วี ว ิ ติ ตดด ีีชช ี วี ว ี มี ม ี สี สุ ข ุ ข ”” 2. การป องก ั นการหกล ้ มในผู้ส ู งอาย ุ จัดทําโดย นางสาวหนึ งฤทัย ไวจําปา นักศึกษาพยาบาลช ั นป ที 3 ท ี ปรก ษา : พ.ต.ท.หญิง ดร. พรรณทิพา เวชรังษีและอาจารย์รัชดาพร ไพบูรณ์ รายวช าปฏิบัติการพยาบาลผู้สูงอายุคณะพยาบาลศาสตร์มหาวท ยาลัยราชภัฏอุดรธานี เอกสารอ้างอิง : กรมอนามัย. (2563). แนวทางการจัดการสุขาภิบาลอาหารและนํ าสําหรับศูนย์ดูแลผู้สูงอาย.ุ กรุงเทพ, นนทบุร, ประเทศไทย: บรษ ัท เอ็นซีคอนเซ็ปต์จํากัด. ผู้ส ู งอาย ุ 75 ป ข ึ นไป เสี ยงต่อการหกล้มและนําไปสู่การรสียชีวต มากที ส ุ ด ร ั บประทานอาหารท ี สร ้ างเสรม กล ้ ามเน ื อ ระวงัพื นลื น ห้องนํ ามีราวจับ บันไดมีราวจับ ใบแมงลัก ใบโหระพา ปลาท ู นมจืด
ส ู งวย ั ยาก ่ อนอาหาร ควรกินก่อนอาหารตอนท ้ องว่าง ประมาณ 15-30 นาที ส ่ วนยากลุ่มโรคกระเพาะ ควรกินก่อนอาหาร 1 ชัว โมง ยาหล ั งอาหารท ั นท ี ควรกินหล ั งอาหารท ั นที ม ั กเป นยามีฤิทธฺ์ก ั ดกระเพราะ ยาAspirin (แอสไพรน ) หากล ื มร ั บประทานยา ควรปรก ษาแพทย ์ หรอ เภส ั ชกรก ่ อนว ่ าต ้ องปฏ ิ บ ั ต ิ อย ่ างไร ยาก ่ อนนอน กินก่อนอนตอนกลางคืน ประมาณ15-30นาที ยาsimvastatin (ซิมวาสแตติน) ก ิ น ยา ยาหล ั งอาหาร ควรกินหล ั งจากกินอาหาร เสร ็ จประมาณ 15-30 นาที จัดทําโดย นางสาวเกวลิน เผยศิร นักศึกษาพยาบาลชั นป ที 3 ที ปรก ษา พ.ต.ท.หญิง ดร.พรรณทิพา เวชรังษีและอาจารย์รัชดาพร ไพบูรณ์ รายวช าปฎิบัติการผู้สูงอายุคณะพยาบาลศาสตร์มหาวท ยาลัยราชภัฎอุดรธานี เอกสารอ้างอิง: วน วน ิจวัจนะ. (2564). การใช้ยาในผู้ป วยสูงอายุ: เร อ งต้องรู้สําหรับเภสัชกร. สืบค้นจากออนไลน์เมื อวันที 6พฤษภาคม 2566. จาก https://ccpe.pharmacycouncil.org/showfile.php?file=1127 สุภลักษณ์ธานีรัตน์,พัชรน ทร์วรรณโพธิ . (2565). การใช้ยาอย่างปลอดภัยในผู้สูงอายุ. สืบค้นจากออนไลน์เมื อวันที 4 พฤษภาคม 2566 .จาก http://www.bcnnon.ac.th/wp-content/uploads/2021/09 ใช ้ นา ิ กาปล ุ ก ต ั ง เวลาปล ุ กเตือนเมื อถ ึ ง เวลาร ั บประทานยา ใช ้ กล ่ องใส ่ ยา ระบ ุ ว ั น ของส ัปดาห ์ และ จ ั ดยาแยกเป นมื อๆ ใส่ลงในกล่อง ไม่ควรแกะออกจากแผงเตรย ม ไว ้ ล่วงหน ้ า ต ั วช ่ วยในการร ั บประทานยาให ้ ตรงเวลา ยาพร ้ อมอาหาร กินหล ั งจากกินอาหารไปแล ้ ว คร ง หน ึ ง อย ่ างไร ให ้ปลอดภ ั ย
กลุ่มยาร ั กษาความด ั นโลห ิ ตส ู ง Amlodipine(แอมโลดิพีน) 10 mg ระคายเคืองกระเพาะอาหาร เลือดออกง่าย อาการไม พ ึ งประสงค จากการใช ยา กลุ่มยาต ้ านเกล ็ ดเล ื อด Atenolol (อะทีโนลอล) 25 mg หน ้ ามืด เจ ็ บหน ้ าอก ไอ หนาวส ั น ห ั วใจเต ้ นผิดปกติ Aspirin (แอสไพรน ) 81 mg จํ าเลือด กลุ่มยาบําร ุ งเล ื อด ยาแคลเซ ี ยม folic acid (โฟลิกแอสซิด) 5 mg Calcium Carbonate (แคลเซียมคาร ์ บอเนต)1000 mg ไม่อยากอาหาร หง ุ ดหงิดง่าย คลื นไส ้ อาเจียน จัดทําโดย นางสาวเกวลิน เผยศิร นักศึกษาพยาบาลชั นป ที 3 ที ปรก ษา พ.ต.ท.หญิง ดร.พรรณทิพา เวชรังษีและอาจารย์รัชดาพร ไพบูรณ์ รายวช าปฎิบัติการผู้สูงอายุคณะพยาบาลศาสตร์มหาวท ยาลัยราชภัฎอุดรธานี เอกสารอ้างอิง: วน วน ิจวัจนะ. (2564). การใช้ยาในผู้ป วยสูงอายุ: เร อ งต้องรู้สําหรับเภสัชกร. สืบค้นจากออนไลน์เมื อวันที 6พฤษภาคม 2566.จาก https://ccpe.pharmacycouncil.org/showfile.php?file=1127 อาการบวมมือเท ้ า กลุ่มยาลดระด ั บไขม ั นในกลุ่มสเตต ิ น simvastatin (ซิมวาสแตติน) 40 mg คลื นไส ้ เบื ออาหาร ปวดกล ้ ามเนื อ ตัวเหลือตาเหลือง (ดีซ่าน)
อาการแสดงของ ภาวะความด ั น ั นโลห ิ ต ิ ตส ู ง ู ง อาการแสดงของ ภาวะความด ั น ั นโลห ิ ต ิ ตต ํ า ํ า จัดทําโดย นางสาวเกวลิน เผยศิร นักศึกษาพยาบาลชั นป ที 3 ที ปรก ษา พ.ต.ท.หญิง ดร.พรรณทิพา เวชรังษีและอาจารย์รัชดาพร ไพบูรณ์ รายวช าปฎิบัติการผู้สูงอายุคณะพยาบาลศาสตร์มหาวท ยาลัยราชภัฎอุดรธานี เอกสารอ้างอิง: ชัชดนัย มุสิกไชย. (2562). คู่มือการดูแลผู้ป วย โรคความดันโลหิตสูง ด้วยการแพทย์ผสมผสาน. สํานักการแพทย์ทางเลือก กรมพัฒนาการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก. คล ื นไส ้ อาเจ ี ยน ใจส ั น ม ื อ เท ้ าชา หน ้ าม ื ดเวย นศรษ ะ ปวดศรษ ะ/ต ้ นคอ เหน ื อยง ่ ายหอบ ตาพร ่ าม ั ว ปวดตา คล ื นไส ้ อาเจ ี ยน อ ่ อนเพล ี ย เหน ื อยง ่ าย หายใจลําบาก กระหายนํ า ตาพร ่ าม ั ว ใจเต ้ นแรง ไม ่ สมํ าเสมอ ต ั วเย ็ นซ ี ด หนาวส ั น
สรรพค ุ ณ อาการข ้ างเค ี ยง บรรเทาอาการหว ั ด เจ ็ บคอ ต่อมนํ าเหลืองบวม ไม่ควรร ั บประทานติดต่อก ั นเกิน 3 เดือน ลดนํ าตาลในเลือด ลดอาการท ้ องอืด แก ้ หว ั ดลมเย ็ น สม ุ นไพรท ี บําร ุ งสมอง "แปะก ๊ วย" ฟ าทะลายโจร ความด ั นโลหิตตํ า บําร ุ งสมอง เลือดออกง่าย สม ุ นไพรไทยช ่ วยลดอาการความด ั นโลหิตส ู ง ควรอยู่ภายใต ้ คําแนะนําของแพทย ์ หรอ เภส ั ชกร ก ่ อนการเร ม ใช ้ สม ุ นไพรหรอ อาหารเสรม ต ่ างๆ เพ ื อหล ี กเล ี ยงอ ั นตรายท ี จะเกิดตามมา แผลในปาก ข ั บเหงื อ ระคายเคืองช่องปากและลําคอ ขิง ตะไคร ้ เลือดออกง่าย จํ าเลือด จัดทําโดย นางสาวเกวลิน เผยศิร นักศึกษาพยาบาลชั นป ที 3 ที ปรก ษา พ.ต.ท.หญิง ดร.พรรณทิพา เวชรังษีและอาจารย์รัชดาพร ไพบูรณ์ รายวช าปฎิบัติการผู้สูงอายุคณะพยาบาลศาสตร์มหาวท ยาลัยราชภัฎอุดรธานี เอกสารอ้างอิง: ชัชดนัย มุสิกไชย. (2562). คู่มือการดูแลผู้ป วย โรคความดันโลหิตสูง ด้วยการแพทย์ผสมผสาน. สํานักการแพทย์ทางเลือก กรมพัฒนาการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก.
สรรพค ุ ณ อาการข ้ างเค ี ยง บรรเทาอาการหว ั ด เจ ็ บคอ ต่อมนํ าเหลืองบวม ไม่ควรร ั บประทานติดต่อก ั นเกิน 3 เดือน ลดนํ าตาลในเลือด ลดอาการท ้ องอืด แก ้ หว ั ดลมเย ็ น สม ุ นไพรท ี บําร ุ งสมอง "แปะก ๊ วย" ฟ าทะลายโจร ความด ั นโลหิตตํ า บําร ุ งสมอง เลือดออกง่าย สม ุ นไพรไทยช ่ วยลดอาการความด ั นโลหิตส ู ง ควรอยู่ภายใต ้ คําแนะนําของแพทย ์ หรอ เภส ั ชกร ก ่ อนการเร ม ใช ้ สม ุ นไพรหรอ อาหารเสรม ต ่ างๆ เพ ื อหล ี กเล ี ยงอ ั นตรายท ี จะเกิดตามมา แผลในปาก ข ั บเหงื อ ระคายเคืองช่องปากและลําคอ ขิง ตะไคร ้ เลือดออกง่าย จํ าเลือด จัดทําโดย นางสาวเกวลิน เผยศิร นักศึกษาพยาบาลชั นป ที 3 ที ปรก ษา พ.ต.ท.หญิง ดร.พรรณทิพา เวชรังษีและอาจารย์รัชดาพร ไพบูรณ์ รายวช าปฎิบัติการผู้สูงอายุคณะพยาบาลศาสตร์มหาวท ยาลัยราชภัฎอุดรธานี เอกสารอ้างอิง: ชัชดนัย มุสิกไชย. (2562). คู่มือการดูแลผู้ป วย โรคความดันโลหิตสูง ด้วยการแพทย์ผสมผสาน. สํานักการแพทย์ทางเลือก กรมพัฒนาการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก.
- ห ั นหรอ ส ั บอาหารท ี แข ็ งและเหน ี ยว เป นช ิ นล ู กเต ๋ าเล ็ กๆ แต ่ให ้ เป น ช ิ นบางๆ โดยเฉพาะอย ่ างย ิ งอาหารจําพวกเน ื อส ั ตว ์โดยเล ื อกเน ้ น เน ื อส ั ตว ์ ท ี ย ่ อยง ่ ายและโปรต ี น ค ุ ณภาพด ี เช ่ น ปลา ไข ่ เน ื อส ั ตว ์ไม ่ ต ิ ดม ั น เต ้ าหู้ในการปร ุ งประกอบอาหาร - นําว ั ตถ ุ ด ิ บมาผ ่ านวธ ี การต ้ ม ตุ๋น ลวก น ึ ง ก ่ อนนําไปปร ุ งอาหาร โดยเฉพาะผ ั กและถ ั วเมล ็ ดแห ้ ง เพ ื อให ้ ม ี ความอ ่ อนนุ่มและสะดวกใน การเค ี ยวมากย ิ งข ึ น - เน ้ นจ ั ดอาหารท ี ม ี ส ี ส ั น น ่ า ร ั บประทาน ไม ่ จําเจ และเป นอาหาร อ ่ อน ช ิ นเล ็ ก เค ี ยวง ่ าย เทคน ิ คและหล ั กการจ ั ดอาหาร สําหร ั บผูส ู งอาย ุ ท ่ ี ม ีปั ญหาการเค ี ย ้ ว จัดทําโดย นางสาวกมลชนก คัสเตศร ช ั นป ที 3 ทีปรก ษาอาจารย์ภาวดีทองนพค ุ ณ ทอยน์ รายวช าปฏิบัติการพยาบาลผู้ส ู งอาย ุ คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวท ยาลัยราชภัฏอ ุ ดรธานีข้อม ู ลโดย กลุ่มส่งเสรม โภชนาการผู้ส ู งอาย ุ สํานักโภชนาการ กรมอนามัย สืบค้นเมื อวันที 5 พฤษภาคม 2566. จาก https://www.phrachomklao.go.th
1. ไม ่ ม ีฟ น หรอ จํานวนฟ นและคู่สล ั บไม ่ เพ ี ยงพอ 2. ฟ นส ึ ก 3. การส ูญเส ี ยฟ น และจําเป นต ้ องใส ่ฟ นเท ี ยมช ิ ดถอดได ้ 4. เจ ็ บข ้ อต ่ อขากรรไกร 5. การใส ่ฟ นปลอมผู้ส ู งอาย ุ ส ่ งผลด ี ค ื อ ช ่ วยให ้ ผู้ส ู งอาย ุ ม ี บ ุ คล ิ กภาพ ท ี ด ี แล ้ ว ย ั งช ่ วยให ้ ผู้ส ู งอาย ุ ใช ้ฟ นปลอมในการบดเค ี ยวอาหารได ้ ด ี อ ี กด ้ วย ปั ญหาในการเค ี ย ้ วในผูส ู งอาย ุ จัดทําโดย นางสาวกมลชนก คัสเตศร ช ั นป ที 3 ทีปรก ษาอาจารย์ภาวดีทองนพค ุ ณ ทอยน์ รายวช าปฏิบัติการพยาบาลผู้ส ู งอาย ุ คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวท ยาลัยราชภัฏอ ุ ดรธานีข้อม ู ลโดย กลุ่มส่งเสรม โภชนาการผู้ส ู งอาย ุ สํานักโภชนาการ กรมอนามัย สืบค้นเมื อวันที 5 พฤษภาคม 2566. จาก https://www.phrachomklao.go.th อาหารท ี ควรหล ี กเล ี ยง 1. อาหารท ี ม ี รสหวาน ขนมหวาน ซ ึ งเป นสาเหต ุ ทําให ้ฟ นผ ุ 2. น ํ าหวาน น ํ าอ ั ดลม และน ํ าผลไม ้ ท ี ม ี รสเปร ย ว เป นต ั ว ทําลายสาร เคล ื อบฟ น และทําให ้ฟ นส ึ กกร ่ อนได ้
การด ู แลส ุ ขภาพช องปากผูส ู งอาย ุ • แปรงฟ นให ้ สะอาดด ้ วยแปรงชน ิ ดขนแปรงน ิ มร ่ วมก ั บยาส ีฟ นท ี ม ี ฟล ู ออไรด ์ อย ่ างน ้ อยว ั นละ 2 คร ั ง ค ื อ เช ้ าและก ่ อนนอน • ควรเล ื อกแปรงท ี ม ี ด ้ ามจ ั บถน ั ดม ื อ หรอ ด ั ดแปลงด ้ ามจ ั บให ้ ม ี ขนาด เหมาะสมก ั บม ื อผู้ส ู งอาย ุ • พยายามแปรงฟ นท ุ กซ ี ท ุ กด ้ าน เพ ื อกําจ ั ดคราบอาหารและคราบ จ ุ ล ิ นทรย ์ ฟ นหล ั งล ่ างด ้ านแก ้ ม ฟ นหล ั งล ่ างด ้ านล ิ น ฟ นหล ั งล ่ างด ้ านบดเค ี ยว จัดทําโดย นางสาวกมลชนก คัสเตศร ช ั นป ที 3 ทีปรก ษาอาจารย์ภาวดีทองนพค ุ ณ ทอยน์ รายวช าปฏิบัติการพยาบาลผู้ส ู งอาย ุ คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวท ยาลัยราชภัฏอ ุ ดรธานีข้อม ู ลโดย การด ู แลส ุ ขภาพช่องปากผู้ส ู งอาย ุ สืบค้นเมื อวนัที 8 พฤษภาคม 2566. จาก https://www.thipmongkol555.com ฟ นหน ้ าล ่ างด ้ านล ิ น ฟ นหน ้ าบนด ้ านรม ฝ ปาก ฟ นหน ้ าบนด ้ านเพดานปาก แปรงล ิ นด ้ วยแปรงส ีฟ น
อาหารสําหร ั บผูส ู งอาย ุ ท ่ ี ม ีปั ญหาใน การเค ี ย ้ ว ไข ่ ตุ๋นทรงเคร อ ง ส ่ วนผสม (ส ํ าหร ั บ 1 คน) ไข ่ไก ่ 1 ฟอง ฟ กทอง ห ั นเต ๋ าเล ็ กๆ 2 ช ้ อนชา แครอท ห ั นเต ๋ าเล ็ กๆ 2 ช ้ อนชา หม ู ส ั บ 2 ช ้ อนชา น ํ าเปล ่ า 4 ช ้ อนโต ๊ ะ ซ ี อ ิ วขาว 2 ช ้ อนชา ต ้ นหอมซอย 1 ต ้ น (5 กร ั ม) วธ ี ทํา 1. ต ีไข ่ ขาวพอเข ้ าก ั น ผสมหม ู ส ั บ ต ั บบด น ํ าเปล ่ า นําไปน ึ ง 5 นาท ี จากน ั น ใส ่ฟ กทอง แครอท น ึ งต ่ อไป 10 นาท ี จนส ุ กโรยหน ้ าด ้ วยต ้ นหอมซอย ฟก ตุ๋นสามสหาย ส ่ วนผสม (ส ํ าหร ั บ 1 คน) ฟ กเข ี ยว 120 กร ั ม หม ู ส ั บ 90 กร ั ม พรก ไทยป น 1/4 ช ้ อนชา (1 กร ั ม) ซ ี อ ิ วขาว 3 ช ้ อนชา (15 กร ั ม) แครอท 40 กร ั ม ฟ กทอง 40 กร ั ม ต ้ นหอม 20 กร ั ม น ํ าเปล ่ า 2-3 ถ ้ วย วธ ี ทํา 1. ห ั นฟ กเข ี ยว ฟ กทอง และแครอท เป นช ิ นพอคํา 2. หม ู ส ั บผสมก ั บพรก ไทยป น ซ ี อ ิ วขาวเล ็ กน ้ อย ป นเป นช ิ นพอคํา ต ้ มในน ํ าเด ื อด ใส ่ฟ กเข ี ยวแครอท ฟ กทอง ต ้ มจนเป อยส ุ กปร ุ งรสด ้ วยซ ี อ ิ วขาว จัดทําโดย นางสาวกมลชนก คัสเตศร ช ั นป ที 3 ทีปรก ษาอาจารย์ภาวดีทองนพคุณ ทอยน์ รายวช าปฏิบัติการพยาบาลผู้สูงอายุคณะพยาบาลศาสตร์ มหาวท ยาลัยราชภัฏอุดรธานีข้อมูลโดย กลุ่มส่งเสรม โภชนาการผู้สูงอายุสํานักโภชนาการ กรมอนามัย สืบค้นเมื อวันที 5 พฤษภาคม 2566. จาก https://www.phrachomklao.go.th
แกงจ ื ดเต ้ าหู้ไข ่—หม ู ส ั บ ส ่ วนผสม (ส ํ าหร ั บ 2 คน) หม ู ส ั บ 90 กร ั ม รากผ ั กช ี2 กร ั ม กระเท ี ยม 3 กล ี บ 6 กร ั ม พรก ไทยป น เล ็ กน ้ อย ผ ั กกาดขาว 80 กร ั ม เต ้ าหู้ไข ่ 220 กร ั ม ซ ี อ ิ วขาว 3 ช ้ อนชา ต ้ นหอม 2 ต ้ น 15 กร ั ม วธ ี ท ํ า 1. โขลกรากผ ั กช ี พรก ไทย กระเท ี ยม ผสมลงในหม ู ส ั บ ป นเป นก ้ อนเล ็ กๆ ต ้ มจนส ุ ก หล ั ง จากน ั นใส ่ ผ ั กกาดขาวและต ้ นหอม อาหารสําหร ั บผูส ู งอาย ุ ท ่ ี ม ีปั ญหาใน การเค ี ย ้ ว ข ้ าวต ้ มปลา ส ่ วนผสม (ส ํ าหร ั บ 1 คน) ข ้ าวส ุ ก 120 กร ั ม (2 ท ั พพ ี) เน ื อปลาน ิ ล 50 กร ั ม ใบข ึ นฉ ่ าย เล ็ กน ้ อย ต ้ นหอม 3 กร ั ม (1 ต ้ น) ซ ี อ ิ วขาว 2 ช ้ อนชา พรก ไทยขาวป น เล ็ กน ้ อย วธ ี ทา 1. ต ้ มปลาน ิ ลก ั บน ํ า 2 ถ ้ วย จนส ุ ก ต ั กข ้ าวส ุ กใส ่ ชาม ต ั กน ํ าก ั บเน ื อปลา ราดบนข ้ าว ส ุ กท ี ต ั กใส ่ ชามไว ้โรยหน ้ าด ้ วยต ้ นหอม ใบข ึ นฉ ่ าย และพรก ไทยป น จัดทําโดย นางสาวกมลชนก คัสเตศร ช ั นป ที 3 ทีปรก ษาอาจารย์ภาวดีทองนพค ุ ณ ทอยน์ รายวช าปฏิบัติการพยาบาลผู้ส ู งอาย ุ คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวท ยาลัยราชภัฏอ ุ ดรธานีข้อม ู ลโดย กลุ่มส่งเสรม โภชนาการผู้ส ู งอาย ุ สํานักโภชนาการ กรมอนามัย สืบค้นเมื อวันที 5 พฤษภาคม 2566. จาก https://www.phrachomklao.go.th
จ ั ดทําโดย นางสาวกมลชนก ค ั สเตศร ช ั นป ท ี 3 ท ีปรก ษาอาจารย ์ ภาวด ี ทองนพค ุ ณ ทอยน ์ รายวช าปฏิบ ั ติการพยาบาลผู้ส ู งอาย ุ คณะพยาบาลศาสตร ์ มหาวท ยาล ั ยราชภ ั ฏอ ุ ดรธาน ี ข ้ อม ู ลโดย โรงพยาบาลพระจอมเกล ้ า, ส ื บค ้ นเม ื อวันท ี 6 พฤษภาคม 2566. จาก https://www.phrachomklao.go.th พฤต ิ กรรมการร ั บประทาน ป องก ั น การสําล ั กอาหาร
โรคเบาหวาน ภาวะนํ าตาลในเล ื อดตํ าและนํ าตาลใน เล ื อดส ู ง สาเหต ุ : การบรโิภคอาหารทม ี่ ี คารโ บไฮเดรตสง ู เชน ขา วเหนย ี ว ขนมหวาน หรอ ื ผลขา งเคย ี งของ ยา นา ํ้ ตาลในเลอ ื ดตา ํ่ นา ํ้ ตาลในเลอ ื ดสง ู สาเหต ุ : การกนิอาหารนอ ยไปหรอ ื ไมต รงเวลา กนิยาลดระดบ ั นา ํ้ ตาล ในเลอ ื ดบางชนดิเกนิขนาด รวมถง ึ อาจเกดิจากการออกกา ํ ลง ั กาย หรอ ื ทา ํ งานมากกวา ปกติ ปวดศรษ ี ะ หมดสติ หมดสติ ดม ื่ นา ํ้ บอ ย ปส สาวะบอ ย มอ ื แดงหนา แดง เหนอ ื่ ย ใจสน ั ่
โรคเบาหวาน ภาวะแทรกซ ้ อนจากโรค อม ั พฤกษ อม ั พาต เกดิแผลท ี่ เทา งา ย กลา มเนอ ื้ หว ั ใจ ขาดเลอ ื ด ชาปลายเทา จอประสาท ตาเสอ ื่ ม ไตวาย
โรคเบาหวาน วธ ีป องก ั นภาวะแทรกซ ้ อน การควบคม ุ อาหาร รก ั ษานา ํ้ หนก ั ตว ั ใหอ ยู ในเกณฑป กติคอ ื คา BMI ระหวา ง 18.5-24 ออกกา ํ ลง ั กายสมา ํ่ เสมอ อยา งนอ ยสปั ดาหล ะ 3 วน ั ๆ ละ 20 - 30 นาท ี ใชย าตามคา ํ สง ั ่ แพทยเ พอ ื่ ลดความ รน ุ แรงของโรคและปอ งกน ั การเกดิ ภาวะแทรกซอ นจากเบาหวานทจ ี่ ะ เกดิ ในอนาคต
โรคเบาหวาน อาหารทค ี่ วรรบ ั ประทานสา ํ หรบ ั ผปู ว ยเบาหวาน กลุ่มนม ควรทาน นมรสจ ื ด นมพร ่ องม ั น เนย นมขาดม ั นเนย นมถ ั วเหล ื อง ส ู ตรไม ่ ม ี น ํ าตาล ปรม าณท ี เหมาะสม 1-2 แก ้ ว/วน ั กลุ่มข ้ าวแป ง และธ ั ญพ ื ช ควรทานข ้ าวกล ้ อง ธ ั ญพ ื ชไม ่ ข ั ดส ี ปรม าณท ี เหมาะสม 8-9 ท ั พพ ี/วน ั ข ้ าวเหน ี ยว ร ั บประทานไม ่ เก ิ นม ื อละ คร ง ป น กลุ่มเน ื อส ั ตวช ์ น ิ ดต ่ างๆ ควรทาน เน ื อปลา เน ื อส ั ตว ์ ไม ่ ต ิ ดม ั น ไม ่ ต ิ ดหน ั ง ไข ่โดยเฉพาะไข ่ ขาว ปรม าณท ี เหมาะสม 2 ข ี ด/วน ั (ไข ่ ท ั งฟอง สามารถทานได ้ใน ผู้ม ีโคเลสเตอรอลใน เล ื อดไม ่ ส ู ง โดยทานได ้2-3 ฟอง/วน ั ) กลุ่มผลไม ้ ควรทานผลไม ้ สด รสไม ่ หวานจ ั ด เช ่ น ฝร ั ง มะละกอ แอ ๊ปเป ล ส ้ มเข ี ยวหวาน ส ้ มโอ ชมพู่ เป นต ้ น แนะนําให ้ ร ั บประทานม ื อละ 1 ส ่ วน กลุ่มไขม ั น ควรทาน น ํ าม ั นร ํ าข ้ าว น ํ าม ั นถ ั วเหล ื อง น ํ าม ั นข ้ าวโพด หล ี กเล ี ยง น ํ าม ั นจากส ั ตว ์ น ํ าม ั นปาล ์ ม กะท ิ ครม เท ี ยม ปรม าณท ี เหมาะสม 6-7 ช ้ อนชา/วน ั
โรคเบาหวาน อาหารทค ี่ วรรบ ั ประทานสา ํ หรบ ั ผปู ว ยเบาหวาน กลุ่มน ํ าตาล เกล ื อ เคร อ งปร ุ งรส ควรทานโดยหล ี ก เล ี ยงการเต ิ มน ํ าตาล เกล ื อ และเคร อ งปร ุ งรสมากเก ิ น ความจําเป น สําหร ั บผู้ท ี ต ิ ดหวานอาจใช ้ น ํ าตาลเท ี ยมให ้ ความหวานแทน น ํ าตาลทรายได ้ อาหารทค ี่ วรหลก ี เลย ี่ ง เคร อ งด ื มรสหวาน เน ื อส ั ตวท ์ ี ม ีไขม ั นส ู งและ เน ื อส ั ตวแ ์ ปรร ู ปท ุ กชน ิ ด ทองหย ิ บ ทองหยอด ขนมท ี ม ี กะท ิ เป นส ่ วนประกอบไอศกรม เบเกอร ต ่ างๆ เช ่ น เค ้ ก ค ุ กก ี ผจู้ ดัท ํ า: นางสาวนิพาภรณ์อ ่ อนโยน ชนั ป ท ี 3 ท ี ปรกึษา: อ.ดร.ภาวดีทองนพคณ ุ ทอยน์ รายวชิาปฏิบตั ิการพยาบาลผสู้ ง ู อาย ุ ป การศึกษา 3/2565 คณะพยาบาลศาสตร์มหาวทิยาลัยราชภัฎอ ุ ดรธานี ขอ ้ ม ู ลโดย: โรคเบาหวาน.สบืค ้ น 5 พฤษภาคม 2566 จาก https://w1.med.cmu.ac.th/family/knowledge/forpeople
การป องก ั น โรคข ้ อ ้ อเข ่ า ่ า เส ื อ ื อม ท ่ าบร ิ ห ิ หารป องก ั น ข ้ อ ้ อเข ่ า ่ าเส ื อ ื อม น ั ่ งช ิ ดเก าอ ี้ เหย ี ยดเข าตรง กระดกปลายเท าข ึ้ นเกร ็ งค าง น ั บ 1-10 แล ววางลง ทา ํ สล ั บ ก ั นท ั ้ ง 2 ข าง น ั ่ งช ิ ดเก าอ ี้ แล วไขว ขา โดยขาบน กดขาล าง และขาล างเหย ี ยดข ึ้ น ต านขาบน เกร ็ งค างน ั บ 1-10 ทา ํ สล ั บก ั นท ั ้ ง 2 ข าง ข างละ 20 คร ั ้ ง นอนหงาย กระดกปลายเท าข ึ้ นลง เกร ็ งค างน ั บ 1-10 ทา ํ สล ั บก ั นท ั ้ ง 2 ข าง ข างละ 20 คร ั ้ ง นอนหงาย ใช หมอนรองใต เข า ด านขวา เหยียดเข าซ ายยกส ู ง ประมาณ 1 ฟ ุ ต เกร ็ งค างไว น ั บ 1-10 ทา ํ สล ั บก ั นท ั ้ ง 2 ข าง ผจู้ ดัท ํ า: นางสาวนิพาภรณ์อ ่ อนโยน ชนั ป ท ี 3 ท ี ปรกึษา: อ.ดร.ภาวดีทองนพคณ ุ ทอยน์ รายวชิาปฏิบตั ิการพยาบาลผสู้ ง ู อาย ุ ป การศึกษา 3/2565 คณะพยาบาลศาสตร์มหาวทิยาลัยราชภัฎอ ุ ดรธานี ขอ ้ ม ู ลโดย: บรหิารขอ ้ ฟต พชิติเขา ่ เส อืม ด ้ วย 4 ท ่ าง ่ ายๆ สบืค ้ น 5 พฤษภาคม 2566 จาก https://www.ryt9.com/