สารสนเทศหน่วยที่ 1

สมรรถนะพยาบาลทเ่ี ก่ยี วขอ้ งกับระบบสารสนเทศ

สมรรถนะของพยาบาลสารสนเทศ

ระดบั ท่ี 3 นักนวัตกรรมเทคโนโลยีสารสนเทศ

บทบาท
1. ออกแบบ และพฒั นาฐานขอ้ มลู งานวิจัยทางเทคโนโลยี

สารสนเทศสาหรับพยาบาล
2. เผยแพร่องค์ความรู้ทางด้านสารสนเทศทางการ

พยาบาล
3. ออกแบบเทคโนโลยีสารสนเทศท่ีสนับสนนุ พยาบาลใน

การสง่ ตอ่ การดูแลผ้ปู ่วย

51

สมรรถนะพยาบาลที่เกีย่ วขอ้ งกับระบบสารสนเทศ

ตัวอยา่ งการมอบหมายงานของพยาบาลในระดับต่าง ๆ
- มีการมอบหมายงานภายในเป็น ITWN (พยาบาลสารสนเทศ

ของหน่วยงาน) และ IT (พยาบาลสารสนเทศของกลมุ่ การพยาบาล)
- พฒั นาระบบสารสนเทศทางการพยาบาลในระดับหนวยงาน

กล่มุ การพยาบาล โดยเชื่อมโยงกบั งานประกนั คณุ ภาพการพยาบาลหรอื
งานคุณภาพการพยาบาล

- เชือ่ มโยงระบบสารสนเทศของกล่มุ การพยาบาลกบั สารสนเทศ
ของ รพ. และกับสารสนเทศทางการพยาบาลของจงั หวัด และของเขต
เปน็ เครือข่ายด้านสารสนเทศทางการพยาบาลกบั สานกั การพยาบาล

52

สมรรถนะพยาบาลที่เกีย่ วขอ้ งกับระบบสารสนเทศ

ตวั อยา่ งการมอบหมายงานของพยาบาลในระดบั ต่าง ๆ

ภทั ริกา วงศ์อนันต์นนท์, 2557 53

สมรรถนะหลักทีจ่ าเปน็ ของผปู้ ระกอบวิชาชพี
การพยาบาลและการผดุงครรภ์ 14 สมรรถนะ

พรบ.วิชาชพี การพยาบาลและการผดุงครรภ์ พ.ศ. 2528 และที่แก้ไข
เพม่ิ เตมิ โดย พรบ.การพยาบาลและ การผดุงครรภ์ (ฉบบั ท่ี 2) พ.ศ. 2540

สมรรถนะท่ี 12 ใชเ้ ทคโนโลยีสารสนเทศ เพ่ือสนับสนนุ การ

ปฏิบัติการพยาบาล
12.1 สืบคน้ ข้อมลู ด้านสขุ ภาพและความรู้ที่เกี่ยวข้อง
12.2 เลือกใชฐ้ านขอ้ มลู ดา้ นสขุ ภาพ
12.3 บันทึกขอ้ มลู สขุ ภาพ และการปฏิบตั กิ ารพยาบาลโดยใช้

เทคโนโลยีสารสนเทศ

54

สมรรถนะของพยาบาลวชิ าชพี ทสี่ าเร็จการศึกษาในระดับปรญิ ญาตรี

สมรรถนะดา้ นเทคโนโลยแี ละสารสนเทศ

มคี วามรแู้ ละทักษะเกีย่ วกบั คอมพิวเตอร์ โปรแกรมใช้งาน
พ้นื ฐานในการประมวลผล คานวณ จดั เกบ็ และการนาเสนอ การ
ใช้อินเตอรเ์ นต็ ในการสบื ค้นข้อมลู ความรูด้ ้านสขุ ภาพและการ
พยาบาล

ความรู้เร่ืององค์ประกอบของเทคโนโลยีสารสนเทศ ระบบ
สารสนเทศด้านสขุ ภาพและการพยาบาล ระบบการจาแนกขอ้ มลู
ทางการพยาบาล และการนาสารสนเทศมาใชใ้ นการบริหาร การ
ปฏิบตั ิการพยาบาล การศกึ ษา และการวิจยั

55

สมรรถนะด้านเทคโนโลยแี ละสารสนเทศ

1. มคี วามรู้พื้นฐานคอมพวิ เตอร์ โปรแกรม องคป์ ระกอบเทคโนโลยี
สารสนเทศ และระบบสารสนเทศด้านสุขภาพ และระบบการจาแนกขอ้ มลู ทางการ
พยาบาล

2. ใชโ้ ปรแกรมคอมพวิ เตอร์พืน้ ฐานในการปฏบิ ตั งิ าน โปรแกรมวเิ คราะห์
พ้ืนฐาน โปรแกรมนาเสนองาน การประมวล จดั เกบ็ และนาเสนอ ขอ้ มูลข่าวสาร

3. ใช้เครือข่ายสื่อสารทางอเิ ลก็ ทรอนิกส์ ในการสบื ค้นขอ้ มลู ข่าวสารด้าน
สุขภาพและการพยาบาล และความรู้ทีเ่ ก่ียวข้อง รวมท้ังตดิ ต่อสื่อสาร แลกเปลยี่ น
เรยี นรู้ ระหว่างบุคคลากรในทมี สุขภาพและบคุ คลทัว่ ไป

4. มสี ว่ นรว่ มในการจัดเกบ็ ข้อมูล เพอื่ จดั ทาและพฒั นาฐานขอ้ มลู ทางการ
พยาบาล

5. มสี ว่ นรว่ มในการพฒั นาระบบสารสนเทศในหน่วยงาน

56

สมรรถนะของนิสติ พยาบาลดา้ นสารสนเทศ

• ใช้เทคโนโลยเี พอ่ื สนบั สนุนการปฏบิ ตั กิ ารพยาบาล
• สบื ค้นข้อมลู ด้านสุขภาพและความร้ทู ีเ่ ก่ียวข้อง
• เลือกใชฐ้ านขอ้ มลู ดา้ นสุขภาพ
• บันทกึ ข้อมูลสขุ ภาพ และการปฏบิ ัติการพยาบาล

โดยใชเ้ ทคโนโลยีสารสนเทศ
• ใชเ้ ทคโนโลยเี พือ่ สนับสนุนการเรียนรู้ใน

ชีวิตประจาวนั และการปฏบิ ัตกิ ารพยาบาล

57

สมรรถนะดิจทิ ลั สาหรบั พยาบาล

58

สมรรถนะดิจทิ ลั สาหรบั พยาบาล

59

สมรรถนะดิจทิ ลั สาหรบั พยาบาล

60

สมรรถนะดิจทิ ลั สาหรบั พยาบาล

61

สมรรถนะดิจทิ ลั สาหรบั พยาบาล

62

1.6 ตัวอยา่ งการใชส้ ารสนเทศทางการพยาบาล

1. ดา้ นการปฎบิ ตั กิ ารพยาบาล (Nursing Practice)

- สาหรบั ให้การพยาบาลผ้ปู ่วยโดยตรง เมือ่ ผู้ปว่ ย/ญาติ มารับบริการ
ระบบฐานขอ้ มูล เชน่ ประวัตผิ ู้ป่วย ทางเวชระเบียน
- ตารางการปฏิบตั ิงานทีเ่ ตอื นพยาบาลในการวางแผนการให้การพยาบาล
- การใช้คอมพิวเตอร์ในการสรา้ งเอกสารขอ้ มูลเกี่ยวกบั ผปู้ ว่ ย
- การติดตามโดยการบันทึกสญั ญาณชีพและการวัดอ่นื ๆ ลงในบันทึกผ้ปู ่วย
- ระบบการเก็บเงินทจ่ี ะใช้กบั เอกสารของพยาบาล

63

ตัวอย่างการใช้สารสนเทศทางการพยาบาล

2. การบริหารการพยาบาล (Nursing Administration)

1. การจดั คน จดั เวร (Staffing and Scheduling )
2. การประเมินความสามารถในการทางาน (Performance
Evaluation ) โดยใช้ข้อมูลบคุ ลากร และการปฏบิ ตั ิงานประจาวันเป็น
รากฐาน
3. การออกแบบโครงการ จดั ตารางการทางาน และประเมนิ ผลงาน
4. การสนับสนนุ การตัดสนิ ใจ ในการบริหารเพอ่ื การหาผลผลิต
การประเมนิ โครงการ ซ่ึงเรยี กว่า ระบบสารสนเทศเพือ่ สนบั สนนุ การ
ตดั สินใจ
5. การวางแผนการเงนิ และการจัดการ
6. การวางแผนกลยทุ ธ์

64

ตัวอยา่ งการใช้สารสนเทศทางการพยาบาล

3. การศกึ ษาทางการพยาบาล (Nursing Education)
- การเกบ็ บนั ทกึ ข้อมูลโดยใชค้ อมพิวเตอร์
- สอื่ คอมพิวเตอร์ช่วยสอน
- Video Conference
- อินเตอร์เนต็
- โปรแกรมนาเสนอ

65

ตวั อยา่ งการใชส้ ารสนเทศทางการพยาบาล

4. การวจิ ัยทางการพยาบาล (Nursing Research)
- การค้นหาวรรณกรรมด้วยคอมพิวเตอร์
- การวิเคราะหข์ อ้ มูลด้วยคอมพวิ เตอร์

66

สรุปท้ายบท

สนเทศศาสตร์ทางการพยาบาล เปน็ วิชาทว่ี ่าดว้ ยการบรู ณา
การศาสตร์ทางดา้ นคอมพวิ เตอร์ สนเทศศาสตร์ และศาสตร์
ทางการพยาบาลในการระบขุ ้อมลู ทางการพยาบาลทีจ่ าเปน็
รวบรวม ดาเนนิ การ และประมวลผลข้อมลู ใหเ้ ป็น สารสนเทศ
ความรู้ และปญั ญา เพอ่ื สนับสนนุ การปฏิบัติการพยาบาล การ
บริหารพยาบาล การศกึ ษา และการวจิ ยั ทางการพยาบาล พยาบาล
ทกุ คนควรมสี มรรถนะดา้ นสารสนเทศทแ่ี ตกตา่ งกันไปในแตล่ ะระดบั

67

สรปุ ทา้ ยบท

เทคโนโลยีสารสนเทศเขา้ มามีบทบาทสาคญั ต่อพยาบาลมากขน้ึ ทา
ใหช้ ว่ ยอานวยความสะดวกในการทางานอกี ท้งั พัฒนาบคุ ลากรพยาบาลให้
สามารถทางานไดอ้ ย่างมปี ระสทิ ธิภาพ ส่งเสรมิ ใหเ้ กดิ การพฒั นาทั้งตัว
พยาบาลเองและหน่วยงานหรือองคก์ ารพยาบาล เพื่อให้สามารถใหบ้ ริการ
ทางการพยาบาล และบริการทางสุขภาพไดอ้ ย่างประหยดั มีประสทิ ธภิ าพ
และประสิทธผิ ลในการทางาน นอกจากน้ียงั เปน็ เคร่ืองมอื ทช่ี ่วยให้เกดิ การ
พฒั นาคุณภาพการพยาบาลใหด้ ียิ่งขนึ้

ดังนั้นควรส่งเสรมิ ให้พยาบาลมคี วามรคู้ วามเข้าใจในเรื่องของ
เทคโนโลยีสารสนเทศ เพ่ือพฒั นางานพยาบาลให้ไดป้ ระสทิ ธิภาพ อกี ท้งั
ควรสง่ เสรมิ ให้เกิดความเชย่ี วชาญเฉพาะดา้ นและปรบั ระบบการทางานให
สอดคล้องกับเทคโนโลยที เี่ ขา้ มามบี ทบาทเพอ่ื ปอ้ งกนั ไมใ่ ห้ เกิดปญั หาและ
สง่ เสรมิ ใหส้ ามารถพฒั นางานดา้ นการพยาบาลให้ดยี ่งิ ขึ้น

68