BULETIN GIS BIL1_2022

Nevertheless, FDS will continue to improve UAV as the utilization of UAV technology for the
operation and is looking forward to improving forestry sector is not limited to mapping and
work processes through collaboration with surveillance but also logistics and precision
third-party service providers, agencies, and forestry.
ministries both locally and internationally

REFERENCES

5.0

[1] AIC 04/2008 Unmanned Aerial Vehicle (UAV) Operations in Malaysia Airspace
[2] Malaysian Civil Aviation Regulations 2016
[3] Civil Aviation Directive – 6011 Part (1) Unmanned Aircraft System Remote Pilot Training Organisation
[4] Manual Pengguna Sistem Permohonan Permit Penggambaran dan Pemetaan Udara
[5] Laws of Sarawak, Forests Ordinance 2015
[6] Sarawak Forest Policy
[7] Forest Department Sarawak Strategic Planning 2021-2025
[8] UNFCC. Land use, Land Use Change and Forestry (LULUCF). United Nations Climate Change, 2021. Available online.
[9] Mohan, M.; Richardson, G.; Gopan, G.; Aghai, M.M.; Bajaj, S.; Galgamuwa, G.A.P.; Vastaranta, M.;

Arachchige, P.S.P.; AmorÓs, L.; Corte, A.P.D.; et al. UAV-Supported Forest Regenarations: Current trends,
Challenges and Implications. Remote sens. 2021, 13, 2596. https.//doi.org/10.3390/rs13132596
[10] Andrio, A. Development of UAV technology in seed dropping for aerial revegetation practices in Indonesia.
https://doi.org/10.1088/1755-1315/308/1/012051
[11] Mohan, M.; Silva, C.A.; Klauberg, C.; Jat, P.; Catts, G.; Cardil, A.; Hudak, A.T.; Dia, M. Individual tree detection from
unmanned aerial vehicle (UAV) derived canopy height model in an open canopy mixed conifer forest.
Forests 2017, 8, 340.

BULETIN GIS & GEOMATIK BIL 1/2022 JAWATANKUASA PEMETAAN DAN SPATIAL NEGARA

96

DIGITAL TWIN: SURVEY AND capable to interconnects information, system,
MAPPING INDUSTRY models and behaviours with spatial context,
creating holistic digital representations of
Sr Muhammad Syahrul Nazmi Mustapa, Sr environments, assets, networks and cities.
Hazri Hassan, Sr Siti Zainun Mohamad, Malaysia also has developed National Policy
of Industrial Revolution 4.0 as a commitment to
Sr Wan Safinah Wan Azlan, Sr Faezah Bakri, the United Nation’s Sustainable Development
Sr Shamiruddin Muhammad Azami, Goals (SDGs).

Sr Mas Juliza Alias & Sr Faatihah Mohd Jani Keywords: Internet of Things (IoT), data
Coordinating and Mapping Planning Division, analytics, IR4.0

Department Survey and Mapping Malaysia INTRODUCTION
(JUPEM)
1.0
[email protected]
1.1 DIGITAL TWIN EVOLUTION
ABSTRACT Digital twin is a spearhead of the Industry 4.0
Revolution which digitally design to replicate
Digital twin is a spearhead of the Industry 4.0 the object, process or service through
Revolution which digitally design to replicate advanced data analytics, artificial intelligence
the object, process or service through and the integration Internet of Things (IoT),
advanced data analytics, artificial intelligence (Aiden, 2020). The virtual model is designed
and the integration Internet of Things (IoT). to accurately reflect the object which then
The first concept of digital twin comes in 1970 will be used in running simulations to create
where NASA used mirror systems in rescuing various opportunity for the user. According to
the Apollo 13 where the space vehicle was International Business Machines (IBM), digital
built to mirror each other. Digital twin builds up twin is capable to identify the performance
a high-fidelity model in the form of digitization issue, generate possible improvement and
that consistent with the real world in virtual generating valuable insights which then will
environment. The interaction of the real data be applied as a new aggregation to the real
through advance data analytics, artificial applications.
intelligence and IoT integration creating a
similar behaviour of the object in physical The first concept of digital twin comes in 1970
space to be simulated in virtual world using where NASA used mirror systems in rescuing
digital twin technology. To support Industrial the Apollo 13 where the space vehicle was
Revolution 4.0, JUPEM as one of the built to mirror each other (Maulshree Singh,
government agencies has moving forwards by 2021). Soon, the idea of digital twin was first
changing its’ approach to advent geospatial voice out in 1991 by David Gelernter through
solution. The evolution of technology in his publication of Mirror Worlds. However,
geomatics information nowadays have

JABATAN UKUR DAN PEMETAAN MALAYSIA

97

the credit was given to Dr. Michel Grieves roadmap – draft version which also known as
(University of Michigan) where he introducing Virtual Digital Fleet Leader (Maulshree Singh,
the first concept of digital twin to manufacturing 2021). A research conduct by Global Data
in 2002 and formally announcing the digital Thematic research, half of large industries will
twin software concept. In 2010, the first name use digital twin by 2021 as a new approach on
of Digital Twin was used in NASA technological product development and enhancement.

Figure 1: Digital Twin Evolution

BULETIN GIS & GEOMATIK BIL 1/2022 JAWATANKUASA PEMETAAN DAN SPATIAL NEGARA

98

1.2 Enabling Technology of Digital Firstly, the data collected from various sources
Twin are analysed, integrated and visualize.
The data analytics is needed to create and
Digital twin builds up a high-fidelity model in converting the data into concrete information
the form of digitization that consistent with the for decision-making. Next, the diverse sources
real world in virtual environment (Jinkang Guo of data undergo an integration process in
& Zhihan LV, 2021). The interaction of the real discovering a complex pattern that cannot
data through advance data analytics, artificial be reliable in single sources of data. This
intelligence and IoT integration creating a process will give an explicit view on product
similar behaviour of the object in physical space visualization that represent the physical object
to be simulated in virtual world using digital in virtual space. Last but not least, the used
twin technology. The model forming through of artificial intelligence can be incorporated to
this technology undergoes the process below enhance digital twin cognitive ability: reasoning,
to facilitate the design of decision making: problem solving, so that the solution could be

Figure 2: Enabling Technology of Digital Twin, (Fei Tao et al., 2018)
JABATAN UKUR DAN PEMETAAN MALAYSIA

99

GEOSPATIAL IN SURVEY AND surveying is a science and study of spatially-
related information focusing on the collection,
MAPPING INDUSTRY 2.0 interpretation or analysis and presentation
of the natural, built, social and economic
2.1 Geospatial Surveying environments (RICS, 2017). Nowadays,
Geospatial data is information that describes geomatics has become a profession that
objects, events or other features with a expanding globally in the markets which
location on or near the surface of the earth lead to the changing of mapping and spatial
(IBM). It is a comprises of location data and data management including in information
attribute information with temporal information technology such as BIM, GIS, GNSS, Digital
that typically involve in large dataset of Cadastre and many more.
spatial data from diverse sources. Geospatial

Figure 3: Geospatial Surveying Competencies
BULETIN GIS & GEOMATIK BIL 1/2022 JAWATANKUASA PEMETAAN DAN SPATIAL NEGARA

100

2.2 Building Information Management glance, both BIM and digital twin are looking
(BIM) and Digital Twin similar through the huge transformation
in architecture due to advent of computer
BIM is a part of technical competency in technology. The difference between BIM and
geomatics surveying which has revolved the digital twin are describe based on parameters
nature of spatial presentation. It is a process below:
for creating and managing information on
construction project throughout its whole life
cycle (Dr. Stephen Hamil. 2021). At the first

Figure 4: The Difference Between BIM and Digital Twin (Ask Any Difference,2022)

Besides, there is a common principle between twin through BIM process, the users can
BIM and digital twin where both are concern in create self-learning system to ensure BIM
improving data visibility, aligning stakeholders standard are continuously upheld for updated
and supporting planning. According to Bart and new data while improving project value
Brink, to increase the maximum gain of BIM (Bart Brink, 2020).
technology, the implementation of digital
twin through BIM process will contribute
in improving the design of the products,
construction and operation where taking
a process and elevating it into an evolving
project. In other words, by embedding digital

JABATAN UKUR DAN PEMETAAN MALAYSIA

101

FigurFeig5u: rDeig5it:aDl tigwitinalmtwaitnurmityatluervietylsleavnedlsthaendrotlheeorfotlheeoBf ItMhepBroIMcepsrso.cCeosps.yrCigohptysri©gh2t0s2©0 2R0o2y0alRHoaysakl oHnainskgoDnHinVgDHV

Data Integrity

Data Data Granularity
Democratisation

Human Factor Data Governance

102 Legacy Data

FiguFreig6u:rSeix6:KSeiyx CKoenysCidoenrsaitdioenrastifoonr sRfoobruRsot,bVuasltu, eV-aAldudei-nAgdDdiinggitaDl iTgwitainl sT.wCinosp.yCrigohptysri©gh2t0s2©02R0o2y0aRl HoyaaslkHonaisnkgoDnHinVgDHV

BULETIN GIS & GEOMATIK BIL 1/2022 JAWATANKUASA PEMETAAN DAN SPATIAL NEGARA

108

1) Data Integrity: Your bits of knowledge are 6) Data Democratisation: The priority should
just on par with your information, both static be to make information from digital twins
and dynamic. Along these lines, you really accessible to the end user, without them
want to figure out how to guarantee that having to use complex IT technologies.
information keeps up with its trustworthiness
- and in a practical way. DIGITAL TWIN READINESS IN

2) Data Granularity: Likewise, not all MALAYSIA 3.0
information consolidated in plan is applicable
for functional use. A choice should be taken 3.1 DEPARTMENT OF SURVEY AND
on what information sources are important to MAPPING MALAYSIA (JUPEM)
incorporate at both plan and functional stages.
JUPEM plays an important role as an advisor
3) Data Governance: Information to the Government pertaining to survey and
interoperability is fundamental between mapping activities. The entrusted task of
the different innovations in a digital twin demarcating states’ and country’s boundaries
environment. Contrasting open and restrictive are imperative to safeguard the nation’s
guidelines and trade arrangements will require sovereignty. These activities are also vital for
cautious thought to guarantee a positive the socio-economic development of the nation.
outcome. Since its formation, JUPEM has undertaken
various restructuring and modernization
4) Legacy Data: Greenfield undertakings can programs and projects in order to improve
give the advantage of a fresh start with permit the quality of its services and products.
to take a computerized first attitude from the JUPEM has always strived to be compatible
beginning. In any case, when confronted with with the latest technology development in
existing resources and activities, an absence survey and mapping activities ever since its
of information is much of the time an issue. establishment, from the conventional era up
Adopting an advanced first modernisation to the current geospatial solutions.
strategy, with an emphasis on information
improvement, will return profits in these In Industrial Revolution 4.0, JUPEM has
conditions. moving forwards by changing its’ approach
to advent geospatial solution. The evolution
5) Human Factors: Silos within organisations of technology in geomatics information
can create enormous issues. To succeed you nowadays have capable to interconnects
want to adopt a compassion driven strategy information, system, models and behaviours
that empowers different groups to team up with spatial context, creating holistic digital
effectively, and cooperate to convey the best representations of environments, assets,
outcomes at each phase of the undertaking networks and cities (ESRI). Since our
lifecycle. world has started to change rapidly into
digital, JUPEM has taken this opportunity
JABATAN UKUR DAN PEMETAAN MALAYSIA

103

to improve the project implementation on standardisation. This result in discrepancies
big data analytics, augmented reality and between projects in digital twin. When the
artificial intelligence. The integration of these implementation of the standard has not been
technologies will contribute to the readiness taken in extent, it will contribute to the slowing
of digital twin implementation in Malaysia progress in adapting digital twin technologies.
especially geomatics area.
3.2.3 Global Advancements
Besides, License Land Surveyor (JTB) With the vast advancement in digital twin and
in Malaysia also have play an important their empowering technologies, come with
role to support this vision by using advent many advantages yet difficulties. Futuristic
technologies in readiness of geospatial data. and unreasonable goals lead to slow take-
The technology in GNSS, UAV, LiDAR and up and development of newly adapted
GIS are transforming rapidly to fit in towards technologies. The leap through of Industrial
digitalization. Last but not least, to achieve 4.0 and rapid growth of digitalisation comes
this goal, the continuous approach should be with the evolution technologies at different
done by Malaysia including enforcement and rates. However, the rapid growth leads to a
amendment of law and regulation, competency range of challenges with connectivity and
readiness and skill improvement. data exchange. For example, the supporting
systems or IoT devices may not be compatible
3.2 Issue and Challenges with the Digital Twin pose a new challenge for
There are various challenges experienced security in terms of exposing vulnerabilities.
while attempting to address implementation of
Digital Twins as discussed below: 3.3 The Future of Digital Twin
A basic change to existing working models is
3.2.1 Multidisciplinary plainly occurring. An advanced reinvention is
One significant challenge comes from happening in resource serious ventures that
the multidisciplinary conditions utilized for is changing working models in a troublesome
planning and creating. These emerge because manner, requiring a coordinated physical
of the various fields of exploration associated in addition to computerized perspective on
with working together, which can aid resources, hardware, offices and cycles.
breakthroughs, but also a hindrance as goals Digital twins are an essential piece of that
in several fields lead in different directions for realignment.
the research, eventually prompting more slow
outcomes. The future of digital twins is almost boundless,
because of the way that rising measures of
3.2.2 Standardisation intellectual ability are continually being given to
Another challenges that need to be faced their utilization. So digital twins are continually
on implementing digital twin is because of mastering new abilities and capacities, and
the new emerging technologies that lack of that implies they can keep on creating the

BULETIN GIS & GEOMATIK BIL 1/2022 JAWATANKUASA PEMETAAN DAN SPATIAL NEGARA

104

experiences expected to improve items and will cater on attracting stakeholders and
cycles more productive. creating the right ecosystem in realizing
digitalisation. Last but not least, this policy will
In Malaysia, we are moving towards be a framework by the government to have an
digitalisation. On October 18 2021, a National explicit vision on how to achieve the goal in
Policy of Industrial Revolution 4.0 has been supporting Industrial Revolution 4.0.
developed and presented as to support this
vision. This policy is also one of the effort that
has been done by Malaysia as a commitment to
the United Nation’s Sustainable Development
Goals (SDGs). The objectives of this policy

REFERENCES

4.0

i. Difference, A. A. (n.d.). Ask Any Difference. Retrieved May 10, 2022, from Difference Between
Digital Twin and BIM (With Table): https://askanydifference.com/difference- between-digital-twin-and-bim/

ii. Ekonomi, U. P. (2021). Dasar Revolusi Perindustrian 4.0. Jabatan Perdana Menteri. Unit Perancang
Ekonomi. Retrieved May 12, 2022, from https://www.epu.gov.my/sites/ default/files/2021-07/Dasar-4IR-Negara.
pdf

iii. ESRI. (n.d.). Digital Twin. Retrieved May 11, 2022, from esri: https://www.esri.com/en-us/ digital-twin/overview
iv. Fei Tao, Q. Q. (2018, February). Digital twin-driven product design framework. Taylor & Francis.

Retrieved May 11, 2022, from file:///C:/Users/syahrul/Desktop/TUGASAN/2022/20220510%20-%20
Digital%20Twin/ RUJUKAN/Digitaltwindrivenproductdesignframework.pdf
v. Fuller, A. (2020). Digital Twin: Enabling Technologies, Challenges and Open Research. IEEE ACCESS.
vi. IBM. (n.d.). International Bussiness Machine. Retrieved May 11, 2022, from What is Digital Twin:
https://www.ibm.com/topics/what-is-a-digital-twin
vii. International, B. S. (2020). Building Smart International. Retrieved May 10, 2022, from Take BIM Processes
to the next level with Digital Twins: https://www.buildingsmart. org/take-bim-processes-to-the-next-level-with-
digital-twins/
viii. RICS. (2017). Geospatial Surveying. RICS. Retrieved May 12, 2022, from https://www.rics.org/globalassets/
rics-website/media/qualify/pathway- guides/geospatial-surveying-pathway-guide-associate-rics.pdf
ix. Singh, M. (2021, Jun 21). Digital Twin: Origin to Future. Scholarly Community Encyclopedia.

JABATAN UKUR DAN PEMETAAN MALAYSIA

105

SISTEM MAKLUMAT GUNA TANAH carta dan graf. Maklumat guna tanah yang
PERANCANGAN BERSEPADU dikemas kini oleh I-Plan secara berkala
(I-PLAN) justeru menyumbang kepada maklumat guna
tanah yang terkini. Secara ketara, I-Plan
Gs Muhammad Anis bin Abd Latif membantu memudahkan membuat keputusan
Bahagian Maklumat Gunatanah Negara dan juga memantau pembangunan fizikal dan
perubahan guna tanah di negara ini.
(BMGN),
PLANMalaysia (Jabatan Perancangan Kata kunci: I-Plan, BMGN, PLANMalaysia

Bandar dan Desa)

ABSTRAK LATAR BELAKANG

1.0

Pada tahun 2015, PLANMalaysia telah 1.0 LATAR BELAKANG
PLANMalaysia telah mengambil inisiatif
melancarkan Sistem Maklumat Perancangan menggunakan teknologi sistem maklumat
geografi (GIS) yang telah berkembang
Guna Tanah Bersepadu (I-Plan) untuk di Malaysia sejak tahun 1980an dalam
penyediaan rancangan-rancangan pemajuan.
meningkatkan kualiti penyampaian Pelbagai program dan aktiviti berkaitan
dengan penggunaan GIS telah dirangka oleh
perkhidmatan dengan memudahkan jabatan untuk memperkukuhkan pengurusan
data guna tanah perancangan.
akses dalam talian maklumat guna tanah Pengumpulan data telah lama dijalankan
oleh Bahagian Maklumat Gunatanah
di Semenanjung Malaysia dan Wilayah Negara, PLANMalaysia. Namun begitu,
aktiviti pengumpulan data terdahulu dari
Persekutuan Labuan. Sistem ini telah PLANMalaysia Negeri dan kajian-kajian
perancangan yang terlibat hanya pengumpulan
dibangunkan dengan menggunakan teknologi data sahaja. Ini kerana, tiada keseragaman
terhadap pangkalan data yang dikumpulkan
sumber terbuka dan pelaksanaannya telah yang menyebabkan kesukaran PLANMalaysia
dalam menyeragamkan kesemua data yang
melibatkan kerjasama PLANMalaysia (Ibu dikumpulkan bagi menjelaskan paparan dan
analisis bagi data Semenajung Malaysia.
Pejabat) dan PLANMalaysia Negeri dan

Pihak Berkuasa Tempatan (PBT). I-Plan

merupakan aplikasi berasaskan web yang

mengandungi maklumat perancangan guna

tanah bersepadu meliputi penggunaan

tanah semasa, komited dan cadangan.

Sistem ini menyediakan platform pangkalan

data yang lancar dan komprehensif untuk

membolehkan pengumpulan, pemantauan,

pengemaskinian, pengesahan, penyepaduan

dan perkongsian data antara agensi melalui

dalam talian. Interaktif, responsive dan

mesra pengguna ialah ciri unik I-Plan dan Berdasarkan kepada keperluan tersebut,
PLANMalaysia telah mencadangkan
pengalaman pengguna dipertingkatkan lagi Sistem Maklumat Gunatanah Perancangan

dengan paparan maklumat statistik, peta,

BULETIN GIS & GEOMATIK BIL 1/2022 JAWATANKUASA PEMETAAN DAN SPATIAL NEGARA

106

Bersepadu (I-Plan) bagi memastikan perancangan melalui aktiviti penyeragaman,
perkhidmatan perancangan bandar dan sistem pengemaskinian, perkongsian dan capaian
maklumat yang berkualiti untuk keperluan maklumat data guna tanah secara dalam
perancangan jangka panjang. Sistem ini talian. ianya mewujudkan pangkalan data
dicadangkan untuk menyediakan satu bersepadu yang teratur, seamless dan
platform pangkalan data yang komprehensif sentiasa dikemaskini untuk memudahkan
dan bersepadu bagi membolehkan kerja- perkongsian antara agensi.
kerja pengumpulan, pemantauan, verifikasi, I-Plan telah dibangunkan berasaskan ciri-
integrasi dan perkongsian data antara agensi ciri pembangunan aplikasi yang interaktif,
dilakukan secara atas talian. responsif dan mesra pengguna yang
membolehkan pengguna untuk membuat
APA ITU I-PLAN carian secara interaktif dan melakukan
analisis spatial yang mudah. Di samping
2.0 itu, I-Plan juga turut menyediakan pelbagai
fungsi lain seperti paparan maklumat statistik,
I-Plan telah dibangunkan untuk menyimpan, peta, carta atau grafik yang berkaitan serta
mengurus, mengemaskini, menganalisis dan mempunyai pautan kepada aplikasi-aplikasi
membekalkan maklumat data guna tanah yang yang berkaitan dengan geospatial.
meliputi Semenanjung Malaysia dan Wilayah
Persekutuan Labuan. Sistem ini dibangunkan
sebagai kaedah bagi memudahcara
pengurusan maklumat guna tanah

Rajah 1: Paparan muka depan Sistem Maklumat Gunatanah Perancangan Bersepadu (I-Plan)
JABATAN UKUR DAN PEMETAAN MALAYSIA

107

KEPERLUAN I-PLAN CIRI-CIRI DAN FAEDAH I-PLAN
4.0
3.0
4.1 HAB DATA GUNA TANAH BAGI
I-Plan adalah satu initiatif pembangunan sistem SEMENANJUNG MALAYSIA
yang komprehensif melibatkan kolaborasi
secara menegak antara PLANMalaysia (Ibu Perkongsian pintar di antara Kerajaan
Pejabat), PLANMalaysia Negeri dan PBT. Persekutuan, Kerajaan Negeri dan PBT di
Di samping itu, ia juga akan melibatkan seluruh Semenanjung Malaysia dan Wilayah
perkongsian dan kolaborasi secara mendatar Persekutuan Labuan dengan mewujudkan
antara agensi di setiap peringkat. Maklumat pendekatan yang sistematik dengan
guna tanah amat penting bagi PLANMalaysia menjalankan kerja-kerja pengemaskinian
selaras dengan peranan Jabatan yang data guna tanah bagi sebanyak dua (2) kali
bertanggungjawab untuk memberi nasihat setahun.
kepada Kerajaan Persekutuan dalam semua
hal perancangan yang berkaitan dengan Malah melalui Sistem I-Plan ini dapat
penggunaan dan pembangunan tanah serta menbentuk kesefahaman dan koordinasi di
bertanggungjawab untuk membantu Kerajaan antara agensi mengikut fungsi dan peranan
Negeri, PBT dan agensi-agensi Kerajaan di dalam aktiviti pembangunan, pengumpulan
dalam penyediaan Rancangan Pemajuan dan pengemaskinian data spatial.
iaitu Rancangan Struktur Negeri (RSN),
Rancangan Tempatan (RT) dan Rancangan 4.2 Kecekapan Pengurusan,
Kawasan Khas (RKK). Penyimpanan Dan
Pengemaskinian Maklumat
Sebanyak 11 PLANMalaysia Negeri yang Guna Tanah
terlibat dalam pengumpulan maklumat guna
tanah dari semua PBT yang berada di bawah I-Plan menggunakan platform GIS yang
tanggungjawabnya. Manakala sejumlah101 memudahcara kaedah pengurusan,
PBT akan berperanan sebagai pembekal data penyimpanan dan pengemaskinian
yang bertanggungjawab untuk membekalkan maklumat guna tanah melalui pangkalan
maklumat guna tanah yang dikemaskini data bersepadu serta perkongsian bijak
ke PLANMalaysia Negeri masing-masing. secara dalam talian. Selain itu, I-Plan dapat
Selain itu, Perkongsian maklumat secara menyediakan pangkalan data guna tanah
vertical antara agensi ini akan memudahkan yang membekalkan maklumat yang terkini
kerja-kerja pengemaskinian dan aksesibiliti (up-to-date) selari dengan perubahan guna
kepada maklumat guna tanah dan seterusnya tanah yang berlaku.
memudahkan perkongsian maklumat secara
horizontal di antara agensi.

BULETIN GIS & GEOMATIK BIL 1/2022 JAWATANKUASA PEMETAAN DAN SPATIAL NEGARA

108

4.3 Penggunaan Perisian/Teknologi PERKHIDMATAN I-PLAN
Sumber Terbuka
5.0
I-Plan menggunakan platform sumber
terbuka (open source) yang terdiri daripada Terdapat lapan (8) fungsi utama bagi
penggunaan GIS, aplikasi web dan Relation perkhidmatan Sistem Maklumat Gunatanah
Database Management System (RDBMS) Perancangan Bersepadu (I-Plan) ini. Antara
bagi mengurangkan kos dan kebergantungan fungsi utama perkhidmatan ini adalah:
kepada perisian berbayar. 5.1 Pemetaan Interaktif
Perkhidmatan ini memaparkan pemetaan
4.4 Memudahkan Perkongsian Data guna tanah semasa dan zoning berdasarkan
Pangkalan data berpusat untuk memudahkan carian lot kadaster mengikut negeri, daerah,
integrasi data antara agensi melalui mukim dan PBT. Pemetaan interaktif ini juga
perkongsian maklumat secara menegak terdapat pemetaan bagi Rancangan Fizikal
dan melintang. Menggalakkan penggunaan Negara (RFN), Rancangan Struktur Negeri
teknologi maklumat dan komunikasi (ICT) (RSN) dan Rancangan Tempatan Daerah
untuk tujuan perkongsian data dengan (RTD). Malah, carian pemetaan interaktif ini
pelbagai agensi bagi mengatasi masalah adalah mengikut tematik.
pertindihan data dan kerja di antara jabatan/
agensi. Selain itu, dapat meningkatkan Pada tahun 2021, projek naik taraf Sistem
sistem penyampaian maklumat guna tanah I-Plan telah dijalankan dengan menambah
kepada pengguna menerusi penggunaan satu (1) modul berkaitan dengan Modul
teknologi maklumat dan GIS. Kawalan Perancangan dan Penganalisaan
Spatial. Modul ini dibangunkan bagi membantu
4.5 Sistem Yang Mesra Pengguna pengguna dalam penghasilan analisis dengan
Sistem I-Plan ini merupakan sistem yang kaedah yang telah ditetapkan serta input data
berasaskan halaman sesawang yang dari pangkalan data I-Plan.
mempunyai ciri-ciri pembangunan aplikasi
interaksi responsif dan mesra pengguna. Selain itu, pengguna juga boleh menetapkan
customization model analisis dengan tool
4.6 Memudahkan Pemantauan Feature Manipulation Engine (FME) bagi
Perubahan Guna Tanah mengikut keperluan pengguna sendiri.
Projek naik taraf ini juga bertujuan dalam
Menjadi alat (tool) untuk mempercepatkan merealisasikan PLANMalaysia kearah The
dan memudahkan proses pengemaskinian Fourth Industrial Revolution 4.0 (IR4.0)
dan aksesibiliti terhadap perubahan guna selaras dengan National Policy on Science,
tanah. Selain itu, I-Plan dapat menyediakan Technology and Innovation (DSTIN) 2021-
paparan maklumat statistik, peta, carta bagi 2030 khususnya dalam digital data, integrasi
memudahkan pemantauan perubahan guna (sharing) dan penggunaan data yang
tanah.

JABATAN UKUR DAN PEMETAAN MALAYSIA

109

universal (facilitate data interoperability) serta ini juga boleh diakses dengan telefon pintar
ia dapat meningkatkan kemampanan dan melalui aplikasi I-Plan yang boleh dimuat naik
operasi sistem sedia ada secara dinamik dengan Google Play dan Apps Store yang
dalam menghadapi perubahan keperluan mana memudahkan pengguna mendapatkan
dan permintaan pengguna. Sistem I-Plan maklumat yang diperlukan dimana sahaja.

Rajah 2: Paparan pemetaan interaktif Sistem Maklumat Gunatanah Perancangan Bersepadu (I-Plan)

Rajah 3: Paparan Modul Kawalan Perancangan dan Penganalisaan Spatial hasil Program Naik Taraf Sistem I-Plan pada
tahun 2021 yang telah boleh diguna pakai oleh pengguna berdaftar sahaja.

BULETIN GIS & GEOMATIK BIL 1/2022 JAWATANKUASA PEMETAAN DAN SPATIAL NEGARA

110

Rajah 4 : Paparan Aplikasi Sistem Maklumat Gunatanah Perancangan Bersepadu (I-Plan) bagi platform Android dan iOS

5.2 INTEGRASI pengguna ini boleh mengakses
Sistem I-PLAN ini memudahkan perkongsian kepada guna tanah semasa dan
data dengan sistem-sistem yang dibangunkan zoning sahaja; dan
oleh lain-lain jabatan/agensi dalam pelbagai ii. Pengguna Berdaftar yang mana
format. pengguna ini boleh mengakses
kepada kepada guna tanah semasa
5.3 STATISTIK GUNATANAH dan zoning beserta guna tanah
Sistem ini memaparkan statistik keluasan komited. Malah, pengguna berdaftar
guna tanah Semenanjung Malaysia dan ini juga boleh mengakses kepada
Negeri-Negeri dalam bentuk carta dan jadual modul yang berkaitan di dalam
mengikut kategori guna tanah. Sistem I-Plan seperti modul
pengemaskinian dan muat naik
5.4 PENERBITAN fail serta modul kawalan
Melalui Sistem I-Plan ini juga pengguna dapat perancangan dan penganalisaan
membuat carian kepada dokumen penerbitan spatial.
PLANMalaysia seperti RSN, RFN, RT,
Garis Panduan dan lain-lain dokumen yang 5.6 PAUTAN
berkaitan. Sistem I-Plan ini juga menyediakan pautan
kepada Sistem Geospatial yang dibangunkan
5.5 PENGGUNA oleh PLANMalaysia@Negeri.
Sistem I-Plan ini dibahagikan kepada dua (2)
kategori pengguna iaitu:
i. Pengguna Awam yang mana

JABATAN UKUR DAN PEMETAAN MALAYSIA

111

5.7 PERMOHONAN DATA 5.8 E-ADUAN GUNA TANAH
Merupakan satu pautan apliksi pengurusan Pengguna boleh membuat aduan terhadap
data di atas talian yang mengendalikan ketidaktepatan kategori guna tanah mengikut
permohonan data guna tanah dari pelbagai lot yang berkaitan.
pihak mahupun individu.

Rajah 5 : Paparan Sub Modul Analisis Guna Tanah Sistem Maklumat Gunatanah Perancangan Bersepadu (I-Plan)

Rajah 6 : Paparan Sub Modul Aduan Guna Tanah Sistem Maklumat Gunatanah Perancangan Bersepadu (I-Plan)
BULETIN GIS & GEOMATIK BIL 1/2022 JAWATANKUASA PEMETAAN DAN SPATIAL NEGARA

112

ANUGERAH KESIMPULAN

6.0 7.0

Sepanjang pembangunan Sistem Maklumat Sistem I-Plan ini dibangunkan sebagai satu
Perancangan Guna Tanah Bersepadu proses yang sistematik bagi mengumpulkan
(I-Plan) dari tahun 2015, terdapat beberapa maklumat-maklumat guna tanah perancangan
penghargaan dan anugerah yang telah yang melibatkan proses pengumpulan,
diterima menerusi pembangunan sistem ini. pengemaskinian, verifikasi, penyeragaman
Antara penghargaan dan anugerah yang telah dan penyimpanan maklumat yang mampu
diperolehi adalah seperti: membantu memperkukuhkan pengurusan
maklumat data guna tanah perancangan.
i. Anugerah Geospatial Kebangsaan Kesimpulannya, I-Plan berperanan ebagai
2016, Simosium Makumat Geospatial platform untuk PLANMalaysia mencapai
Kebangsaan (NGIS 7); visinya sebagai Pusat Maklumat Guna Tanah
Negara bagi menyelaras data guna tanah di
ii. Signigicantly Exceed Target 97.5% seluruh negara.
dari Mesyuarat Jawatankuasa Kerja
Penilaian Outcome (JKO) ICU, JPM RUJUKAN
pada 23 November 2018;
8.0
iii. Rangking ke-2 Data Guna Tanah
I-Plan sebagai Top 10 popular i. https://iplan.planmalaysia.gov.my/
menerusi Mesyuarat Penyelaras ii. https://www.planmalaysia.gov.my/
MyGDI Kebangsaan (JPMK) Bil.
1/2019; dan

iv. Gold Award Winner - Sustainabe
Development Goals International
Innovations Award Anjuran Malaysia
Technology EXPO 2021.

JABATAN UKUR DAN PEMETAAN MALAYSIA

113

Laporan Bergambar

MESYUARAT PLENARI KE-54 Sensing (ISPRS), United Nation-Global
ISO/TC 211 – GEOGRAPHIC Geospatial Information Management -
INFORMATION / GEOMATICS Asia Pacific (UN-GGIM-AP), International
Hydrographic Association (IHO), Energistics,
Sr Shamiruddin bin Mahammad Azami European Space Agency (ESA), Institute
of Electrical and Electronics Engineers Inc.
Bahagian Dasar dan Penyelarasan (IEEE) dan sebagainya.
Pemetaan
Di antara okjektif bagi ISO/TC211 adalah
Jabatan Ukur dan Pemetaan Malaysia, seperti berikut:
JUPEM
i. Mempertingkatkan pemahaman dan
[email protected] penggunaan maklumat geografi;

ISO/TC211 adalah merupakan satu ii. Mempertingkatkan ketersediaan,
jawatankuasa di peringkat antarabangsa kecapaian dan perkongsian
yang bertanggungjawab bagi pembangunan maklumat geografi;
standard ISO berkaitan maklumat geografi/
geomatik. Pada masa kini, terdapat 37 buah iii. Menggalakkan penggunaan
negara yang telah menjadi ahli Participating maklumat geografi secara yang
Member (P) termasuk Malaysia, manakala lebih efisen, berkesan dan ekonomik;
sejumlah 33 negara menjadi ahli Observing
Member (O). Keahlian bagi negara Malaysia iv. Menyumbang kepada pendekatan
adalah melalui Jabatan Standard Malaysia bersepadu bagi menangani isu-isu
(Standard Malaysia) yang telah diberi mandat dan permasalahan global; dan
oleh Kerajaan sebagai National Standards
Body (NSB) dan National Accreditation Body v. Menyumbang kepada pembangunan
(NAB) melalui Akta Standard Malaysia 1996. mampan.

Pelbagai organisasi juga terlibat dalam Daripada aspek struktur organisasi yang terkini
usaha pembangunan standard dalam bidang pada tahun 2022, ISO/TC211 telah diketuai
maklumat geografi/ geomatik di peringkat Mr Peter Parslow yang bertindak sebagai
antarabangsa dan menjadi liaison kepada Chairperson, Mr. Mats Ahlin - Committee
ISO/TC211. Antaranya adalah seperti Open Manager, Mr. Andrew Dryden - ISO Technical
Geospatial Consortium (OGC), International Programme Manager dan Ms. Alison Reid-
Federation of Surveyors (FIG), International Jamond - ISO Editorial Programme Manager.
Association of Geodesy (IAG), International Manakala bagi sekretariat ISO/TC211
Cartographic Association (ICA), International diuruskan oleh Swedish Standards Institute
Society for Photogrammetry and Remote (SIS). Sehingga kini, sebanyak 82 dokumen
standard geographic information/geomatics
telah diterbitkan dan 34 dokumen lagi di dalam
proses pembangunan dan membuat ulasan.

BULETIN GIS & GEOMATIK BIL 1/2022 JAWATANKUASA PEMETAAN DAN SPATIAL NEGARA

114

Pada 9th-13th Mei 2022, Mesyuarat Ke-54 YBhg. Dato’ Sr Hasan bin Jamil daripada
ISO/TC211 (Rajah 1.0) telah diadakan secara AJ Surveyors sebagai Ketua Delegasi, Sr
hybrid di Vienna, Austria. Terdapat 25 negara Wan Mohamad Darani bin Ab. Rahman dan
daripada P-Member, dua (2) negara daripada Sr Hazri bin Hassan daripada Jabatan Ukur
O-Member, 11 negara daripada P-Member dan Pemetaan Malaysia (JUPEM), Puan
tidak berdaftar dan 13 daripada liaison/ Abrizah binti Abdul Aziz dan Sr Muhd. Yusri
organisasi berdaftar telah hadir ke mesyuarat bin Jusoh daripada Pusat Geospatial Negara
tersebut. Seramai enam (6) orang delegasi (PGN) serta Dr. Zakri bin Mohammad Tarmidi
Malaysia yang telah menghadiri mesyuarat daripada Universiti Teknologi Malaysia (UTM).
tersebut secara atas talian yang diketuai oleh

Rajah 1: Mesyuarat Plenari Ke-54 ISO/TC211
JABATAN UKUR DAN PEMETAAN MALAYSIA

115

Di antara intipati mesyuarat tersebut adalah Selain itu, terdapat juga satu seminar telah
pelaporan dari Jawatankuasa Pengurusan diadakan pada mesyuarat tersebut yang
yang disampaikan oleh Mr. Mats Ahlin dinamakan Standards in Action (Rajah 2.0).
selaku Committee Manager dan pelaporan Seminar ini telah diadakan pada 11th Mei 2022
mesyuarat daripada setiap kumpulan kerja dan telah dirasmikan oleh Mr Peter Parslow
dan advisory group. Pelaporan kumpulan selaku Pengerusi ISO/TC211. Pelbagai topik
kerja dan advisory group tersebut telah perbentangan telah disampaikan oleh para
membincangkan kemajuan standard- pembentang. Di antara tajuk pembentangan
standard dalam bidang maklumat geografi/ yang telah disampaikan adalah seperti di
geomatik yang sedang dibangunkan dan Jadual 1.0
juga membincangkan standard baru yang
dicadangkan serta isu-isu yang berbangkit.

Rajah 2: Seminar Standards in Action yang telah diadakan pada 11th Mei 2022

BULETIN GIS & GEOMATIK BIL 1/2022 JAWATANKUASA PEMETAAN DAN SPATIAL NEGARA

116

Jadual 1.0 : Senarai pembentangan Seminar Standards in Action yang telah diadakan pada 13th Mei 2022

Bil. Tajuk Pembentang

1 Standardization In GIS – A Journey Spanning 3 Decades Norbert Bartelme

(ISO TC 211 – A Journey Through Time)

2 The Most Widely Used Open Data Product Of Austria Wolfgang Jörg

3 Synergis Gernot Tutsch & Stefan
4 Planning Twin Jaquemar
5 Kappazunder – Digitizing Vienna’s Urban Space Hubert Lehner & Sara Lena
Kordasch
Lothar Eysn

6 Graph Integration Platform Gip Georg Ramler
7 Geomagis Martin Redl & Daniela Thaller-
Wohlfart
8 Using Metadata Standards In A Public Authority Georg Ramler & Gerhard
Navratil
9 Spatialfocus Christoph Perger
10 Utilizing STAC & ISO Metadata To Describe Spatial Georg Ramler

Temporal Raster Data Publications Johannes Scholz
11 Knowledge Graphs 4 Semantic Annotation Of Spatial
Matthews Purss
Phenomena
12 Discrete Global Grid Systems (DGGS)

JABATAN UKUR DAN PEMETAAN MALAYSIA

117

Di akhir sesi mesyuarat tersebut pada 13th Standards untuk dimasukkan di
Mei 2022, terdapat beberapa resolusi yang dalam Projek 5745;
telah dicapai semasa mesyuarat tersebut. v. Memperkenalkan program Pleminary
Antaranya adalah seperti berikut:- Work Item (PWI) bagi SMART
i. Kelewatan penyediaan dokumen Terminology for Geographic
Information yang diketuai oleh WG1;
ISO/AWI 19144-3 – Geographic dan
Information– Classification System - vi. Memaklumkan bahawa Mesyuarat
Part 3: Landuse Meta Language Plenari Ke-55 seterusnya akan
(LUML) yang disebabkan dokumen diadakan pada 5th -9th Disember
ISO 19144-2 - Geographic 2022 di Stockholm, Sweden.
Information – Classification System -
Part 2: Land Cover Meta Language
(LCML) masih di dalam tindakan
ulang kaji semula. Justeru, mesyuarat
telah memutuskan agar ditetapkan
semua tempoh masa bagi ISO
19144-3 selama 24 bulan sebagai
Technical Specification (TS) dan
seterusnya tarikh untuk undian
Draft Technical Specification
(DTS) adalah pada Disember
2023. Penyediaan dokumen tersebut
akan diketuai oleh Mr. John Latham
daripada WG7;
ii. Menerbitkan FDIS bagi ISO 19131
- Geographic Information – Data
Product Spesifications. Tugasan
tersebut akan diserahkan kepada Mr.
Mat Ahlin daripada WG9;
iii. Memasukkan semua standard yang
masih di dalam pembangunan di
dalam terma rujukan untuk ISO/
TC211 Harmonized Resources
Maintenance Agency dan
seterusnya diserahkan kepada
ISO Technical Management Board;
iv. Mencadangkan skop yang seiring
dengan hala tuju ISO’s 2030 –
Strategy for Digital “SMART”

BULETIN GIS & GEOMATIK BIL 1/2022 JAWATANKUASA PEMETAAN DAN SPATIAL NEGARA

118

10TH DIVISIONAL MEETING OF Mesyuarat dimulakan dengan kata aluan
UNITED NATIONS GROUP OF daripada Pengerusi UNGEGN-ASE (Rajah
2). Agenda seterusnya adalah pembentangan
EXPERTS UNGEGN-ASE Chairmen’s Report dan
ON GEOGRAPHICAL NAMES ASIA Country Report daripada negara-negara
ahli yang hadir. Di antara kandungan
SOUTH EAST DIVISION pembentangan tersebut adalah berkaitan
(UNGEGN-ASE) dengan aktiviti-aktiviti penamaan nama-nama
geografi, pulau dan entiti yang telah dijalankan
Sr Shamiruddin bin Mahammad Azami dari November 2021 hingga April 2022
serta perancangan aktiviti-aktiviti berkaitan
Bahagian Dasar dan Penyelarasan nama geografi sehingga akhir tahun 2022.
Pemetaan Pembentangan Country Report bagi Malaysia
telah disampaikan oleh Sr Hazri bin Hassan
Jabatan Ukur dan Pemetaan Malaysia, (Rajah 3).
JUPEM

[email protected]

10th Divisional Meeting of United Nations Group
of Experts on Geographical NamesAsia South-
East (UNGEGN-ASE) telah diadakan secara
atas talian pada 19th April 2022. Mesyuarat
tersebut telah dipengerusikan oleh Pengerusi
UNGEGN-ASE iaitu Encik Mohamad Arief
Syafii daripada Badan Informasi Geospatial
(BIG), Republik Indonesia. Mesyuarat ini telah
dihadiri oleh tujuh (7) buah negara-negara ahli
iaitu Malaysia, Brunei Darussalam, Republik
Indonesia, Bhutan, Myanmar, Filipina dan
Vietnam (Rajah 1). Wakil Malaysia yang hadir
ke Mesyuarat tersebut adalah Sr Mohammad
Zaki bin Ghazali, Ketua Pengarah Ukur
dan Pemetaan Malaysia selaku Ketua
Delegasi, Sr Wan Mohamed Darani bin Ab
Rahman, Pengarah Ukur Bahagian (Dasar
dan Penyelarasan Pemetaan), Sr Hazri bin
Hassan, Timbalan Pengarah Ukur Bahagian
(Dasar dan Penyelarasan Pemetaan) serta
Sr Shamiruddin bin Mahammad Azami dan
Puan Mas Juliza binti Alias selaku urus setia
UNGEGN-ASE bagi Malaysia.

JABATAN UKUR DAN PEMETAAN MALAYSIA

119

Rajah 1: Ahli-ahli 10th Divisional Meeting of UNGEGN-ASE yang telah diadakan
pada 19 April 2022 secara atas talian

Rajah 2: Ucapan Aluan daripada Encik Mohamad Arief Syafii, Pengerusi UNGEGN-ASE
BULETIN GIS & GEOMATIK BIL 1/2022 JAWATANKUASA PEMETAAN DAN SPATIAL NEGARA

120

Rajah 3: Sesi pembentangan Malaysia Country Report yang telah dsampaikan oleh Sr Hazri bin Hassan

Agenda berikutnya adalah berkaitan pemilihan b. Mengadakan sesi latihan toponimi
pengerusi baharu bagi UNGEGN -ASE. peringkat antarabangsa di Bali,
Pencalonan telah dibuat dan terdapat dua (2) Republik Indonesia pada tahun 2023;
buah negara yang telah di senarai pendek dan
iaitu Republik Indonesia dan negara Brunei
Darussalam. Hasil pengundian yang telah c. Memohon supaya Pengerusi
dijalankan, negara-negra ahli telah sebulat Baharu UNGEGN-ASE dapat
suara memilih negara Brunei Darussalam menyediakan perancangan kerja
sebagai Pengerusi UNGEGN-ASE yang UNGEGN-ASE bagi tempoh tahun
baharu bagi menggantikan Republik Indonesia 2022-2026 dan seterusnya dapat
berkuatkuasa selama empat (4) tahun bermula dibentangkan pada mesyuarat
daripada 19 April 2022 hingga 19 April 2026. yang akan datang.
Hasil daripada mesyuarat tersebut terdapat
beberapa resolusi yang telah dicapai adalah
seperti berikut:

a. Ucapan penghargaan kepada Encik
Mohamad Arief Syafii dan sekretariat
daripada Republik Indonesia yang
telah melaksanakan tugasan dengan
baik dan teratur;

JABATAN UKUR DAN PEMETAAN MALAYSIA

121

KalendarGis &Geomatik

TARIKH TAJUK LOKASI PENGANJUR TALIAN PERTANYAAN
Sr Lam Chee Siong
10th Divisional Meeting Secara Atas Talian UNGEGN ASE Tel : +603-26170833
19 April 2022 of UNGEGN ASE Division Fax : +603-26970681
E-mail : [email protected]
Division

9-13 Mei ISO/TC 211 54th Plenary Austrian Ms. Lisa Jesner
2022 Secara Atas Talian Standards Tel: +43 121300504
Institute (ASI) E-mail : [email protected]
Meeting

8 Jun 2022 Mesyuarat Ke-14 Secara Atas Talian Pusat Geospatial Puan Salina binti Sharif
22 Jun 2022 Kumpulan Kerja Negara (PGN) Tel : +603-88861220
29 Jun 2022 Pangkalan Data Nama Secara Atas Talian Fax : +603-88894851
Geografi dan Gazetir E-mail : [email protected]
Kebangsaan (KKPDNG) Wilayah
Mesyuarat Ke-2 Persekutuan Bahagian Dasar Puan Mas Juliza binti Alias
Kumpulan Kerja Dasar dan Penyelarasan Tel : +603-26170835
dan Pengemaskinian Labuan Fax : +603-26970681
Nama Geografi Pemetaan, E-mail : [email protected]
(KKDPNG) JUPEM

Mesyuarat Ke-20 Pusat Hidrografi Lt Kdr Mohd Khairie bin Haji Hatun
Kumpulan Kerja Nama Nasional, PHN TLDM
Pulau dan Entiti Geografi Tel : +603-31694454
(KKNPEG)
2022Fax : +603-31013111

E-mail : [email protected]

Mesyuarat Ipoh, Perak Bahagian Dasar Sr Shamiruddin bin Mahammad Azami
Jawatankuasa Audit dan Penyelarasan Tel : +603-26170603
5 Julai 2022 Keselamatan Data Ibu Pejabat, Fax : +603-26970681
Geospatial (JAKG) Bil. JUPEM Pemetaan, E-mail : [email protected]
1/2022 JUPEM
Mesyuarat
Jawatankuasa Bahagian Dasar Sr Shamiruddin bin Mahammad Azami
14 Julai 2022 Teknikal Dasar dan dan Penyelarasan Tel : +603-26170603
Isu-Isu Institusi (JTDII) Fax : +603-26970681
Bil.1/2021 Pemetaan, E-mail : [email protected]
JUPEM

BULETIN GIS & GEOMATIK BIL 1/2022 JAWATANKUASA PEMETAAN DAN SPATIAL NEGARA

122

Sumbangan Artikel

Buletin GIS & Geomatik diterbitkan dua (2) kali setahun oleh Jawatankuasa Pemetaan dan Data Spatial
Negara (JPDSN). Sidang Pengarang amat mengalu-alukan sumbangan sama ada berbentuk artikel atau
laporan bergambar mengenai perkembangan Sistem Maklumat Geografi di Agensi Kerajaan, Badan Berkanun
dan Institusi Pengajian Tinggi.

Panduan Untuk Penulis

1. Manuskrip boleh ditulis dalam Bahasa Malaysia atau Bahasa Inggeris.
2. Setiap artikel yang mempunyai abstrak mestilah condong (italic).

3. Format manuskrip adalah seperti berikut:

Jenis huruf : Arial
Saiz huruf bagi tajuk : 12 (Huruf Besar)
Saiz huruf artikel dan kata kunci : 10
Saiz huruf rujukan/references :8
Langkau (isi kandungan) : 1.5
Saiz Kertas (Custom size) : 20.32cm x 25.4cm
Margin : Atas, bawah, kiri dan kanan = 2.5cm
Justifikasi teks : Justify allignment
Maklumat penulis : Nama penuh, alamat lengkap jabatan/
institusi, nomber telefon bimbit dan emel

Satu ‘column’ setiap muka surat dan penulis juga dikehendaki memberikan tiga (3) hingga lima (5)
kata kunci dan diletakkan di bawah abstrak.

4. Panjang artikel hendaklah tidak kurang dari 10 muka surat dan tidak melebihi 15 muka surat.

5. Sumbangan hendaklah dikemukakan dalam bentuk softcopy dalam format Microsoft Word. Semua
imej grafik hendaklah dibekalkan secara berasingan dalam format *.tif atau *.jpg dengan resolusi 150
dpi dan ke atas.

6. Semua artikel yang diterbitkan dalam Buletin GIS dan Geomatik adalah menjadi hak milik mutlak
JPDSN. JPDSN berhak menerbitkan semula artikel ini dalam pelbagai bentuk bagi tujuan ilmiah.

7. Segala pertanyaan dan sumbangan bolehlah dikemukakan kepada:

Ketua Editor

Buletin GIS & Geomatik

Bahagian Dasar dan Penyelarasan Pemetaan

Jabatan Ukur dan Pemetaan Malaysia

Tingkat 14, Wisma JUPEM

Jalan Sultan Yahya Petra

50578 Kuala Lumpur

Tel: 03-26170800 Fax: 03-26970140

E-mel: [email protected] dan [email protected]

Laman web: http://www.jupem.gov.my

JABATAN UKUR DAN PEMETAAN MALAYSIA

123