พืชต่างถิ่นรุกรานในพื้นที่ป่าอนุรักษ์

วงศ POACEAE 1

หญาŒ ขจรจบดอกใหญ‹

Pennisetum pedicellatum Trin.

ถิ่นกําเนิด : เขตรอนในทวีปแอฟริกา

หญา ขจรจบดอกใหญ หรอื หญา คอมมวิ นสิ ต
ก็เรียก มีจุดเดนท่ีชอดอกสีแดงอมมวง
คลายหญา ขจรจบดอกเล็ก (หนา 101)
ตางกันทมี่ ชี อ ดอกที่ส้นั กวา ยาว 5-6 น้วิ
ชอดอกยอยมีขนฟูจํานวนมาก ดูเปน
ชอดอกทหี่ นาแนนกวา ชอบขึน้ ในสภาพ
แวดลอมคลายกัน

100

1 วงศ POACEAE

หญŒาขจรจบดอกเล็ก
Pennisetum polystachyon (L.) Schult.

ถิ่นกําเนิด : เขตรอนในทวีปแอฟริกา
หรอื หญา คอมมวิ นสิ ต เปน พชื ลม ลกุ กลมุ
หญา อายุหลายป สงู 1-2.5 เมตร ลําตน
กาบใบ และใบเกลี้ยง-มีขนประปราย
ลําตนกวาง 0.5-1 เซนติเมตร ที่ปลาย
กาบใบและโคนใบมีขนยาว ใบเรยี วยาว
1-2 ฟตุ กวา ง 1-2 เซนตเิ มตร มจี ดุ เดน ที่
ชอ ดอกสแี ดงอมมว ง เปน ทรงกระบอกตงั้ ขนึ้
ยาว 7-14 น้ิว กวาง 1.5 เซนติเมตร
ชอดอกยอยติดไมหนาแนนมากนัก เห็น
เปน ชอ บางๆ เมอื่ เปน ผลแกช อ ดอกจะแหง
เปน สที อง ชอบขนึ้ ตามทโี่ ลง แจง หรอื ชาย
ปา พน้ื ทเี่ กษตรในเขตทดี่ อน ทมี่ ชี นั้ ดนิ ลกึ
ที่ระดับความสงู ไมเ กนิ 1,000 เมตร ใน
ฤดูแลงจะแหงตายไป แลวแตกหนอขึ้น
มาใหมใ นฤดูฝน

101

วงศ POACEAE 2

หญŒาเนเปย‚
Pennisetum purpureum Schumach

ถิ่นกําเนิด : เขตรอนในทวีปแอฟริกา

หญาเนเปย จะคลายหญาขจรจบ
(หนา 100-101) แตจะมีตนสูงมาก
กวา สงู 2-4 เมตร ลาํ ตนต้ังตรงแขง็ แรง
กวา ง 1-3 เซนติเมตร มีนวลขาว ใบเรียว
ยาว 1-3 ฟุต กวาง 1-5 เซนติเมตร
ชอ ดอกสีเหลืองทอง ยาว 6-14 นิว้ ชอ
ดอกยอ ยมขี นแขง็ ชอบขนึ้ ตามท่ีโลง แจง
หรอื ชายปา ทม่ี ีความชมุ ชื้นมากกวา เชน
ตามรอ งนา้ํ ขา งทาง รมิ หว ย ทร่ี ะดบั ความ
สงู ไมเ กนิ 1,000 เมตร พบบอยในภาค
ตะวันออกและภาคใต

102

1 วงศ PONTEDERIACEAE

ผักตบชวา

Eichhornia crassipes (C.Mart.) Solms

ถิ่นกําเนิด : เขตรอนในทวีปแอฟริกา
หรือผักปอด พืชน้ําลมลุก ทั้งตนลอยที่
ผิวน้าํ สงู 15-50 เซนติเมตร ขยายพนั ธุ
ไดดีดวยการแตกหนอเกิดเปนตนใหม
แตก ส็ ามารถตดิ เมลด็ ไดซ ง่ึ มขี นาดเลก็ มาก
กระจายไปตามแหลงนํ้าท่ัวประเทศ
ท่ีระดบั ความสงู ไมเ กนิ 700 เมตร โดย
เฉพาะตามแหลงนํ้าน่ิงหรือไหลชา จะพบ
มกี ารระบาดไดอ ยางรวดเร็ว

103

วงศ PORTULACACEAE 2

โสมคน
Talinum paniculatum (Jacq.) Gaertn.

ถิ่นกําเนิด : เขตรอนในทวีปอเมริกา

หรอื บางคนเรยี กวา โสมเกาหลี พชื ลมลุก
อายปุ เ ดยี ว สงู 30-50 เซนตเิ มตร กง่ิ และ
ชอดอกเปนสามเหลี่ยม ใบรูปหอกกลับ
ยาว 5-10 เซนตเิ มตร เนือ้ ออ นนุม ดอก
สีชมพูเขม มกี ลบี ดอก 5 กลบี ดอกบาน
กวา ง 1-1.5 เซนตเิ มตร ผลเปน กระเปาะ
เมื่อแกจะแตกอา มีเมล็ดขนาดเล็ก
จํานวนมาก ทําใหขยายพันธุและแพร
ปกคลุมพื้นที่ไดดี ทนแลง ยอดออนกิน
เปน ผักได

104

3 วงศ RUBIACEAE

หญาŒ จุกขาว
Mitracarpus hirtus DC.

ถิ่นกําเนิด : เขตรอนในทวีปอเมริกา

พืชลมลุก สูง 15-30 เซนติเมตร
คลายหญา เขมร (Spermacoce laevis)
(หนา 108) และกระดมุ ใบ (Richardia
brasiliensis) (หนา 107) แตก่ิงและ
ผิวใบมีขนสาก ผิวใบดานบนสีเขียวออน
ไมม นั วาว และไมม ีสีมว งอมน้ําตาลแตม
แตม รี อยกดตามแนวเสน ใบชดั เจน ชอ ดอก
ออกเปนกระจุกตามซอกใบและท่ีปลาย
กิ่ง ดอกยอยเล็กมาก เมื่อบานกวาง
2 มิลลเิ มตร กลีบดอกมี 4 แฉกขึ้นแทรก
กับหญาอ่ืนๆ ท่ัวไป ตามไรนา ที่รกราง
ตามทโี่ ลง แจง

วงศ RUBIACEAE 3

หญาŒ ล้นิ งู

Oldenlandia corymbosa L.

ถิ่นกาํ เนดิ : เขตรอนในทวปี แอฟริกา
และอินเดยี

พืชลมลุก อายุปเดียว สูงไมเกิน 20
เซนติเมตร ตนเล็กบอบบาง ก่ิงเปน
ส่เี หล่ยี ม เกล้ียง ใบมสี ีเขยี วออน รปู ใบ
หอก-แถบ ยาวเพียง 1-2 เซนติเมตร
ผิวเกล้ียง ดอกสีขาวขนาดเล็ก ออกเปน
ชอ ยาว 1-3 เซนตเิ มตร ขนึ้ ทว่ั ประเทศไทย
ตามที่รกรา ง ขา งทาง และชายปา มกั ขน้ึ
แทรกกับหญาและพืชลมลุกตางถิ่นชนิด
อ่ืนๆ

106

3 วงศ RUBIACEAE

กระดุมใบ

Richardia brasiliensis Gomez

ถิ่นกําเนิด : เขตรอนในทวีปอเมริกา

พืชลมลุก สงู 15-30 เซนติเมตร คลาย
หญาจุกขาว (Mitracarpus hirtus)
(หนา 105) แตก งิ่ และผวิ ใบดา นบนมขี น
สากคายหนาแนน กวา ดอกยอยเมือ่ บาน
กวา ง 5-6 มลิ ลเิ มตร กลีบดอกมี 6 แฉก
ขึ้นแทรกกับหญาอ่ืนๆ ท่ัวไป ตามไรนา
ทร่ี กราง ในที่โลงแจง

107

วงศ CRUBIACEAE 2

หญŒาเขมร ถิ่นกําเนิด : เขตรอ นในทวปี อเมรกิ า
พชื ลม ลกุ อายปุ เ ดยี ว สงู ไมเ กนิ 30 เซนติ
Spermacoce laevis Lam. เมตร กิ่งและใบเกลี้ยง กง่ิ เปนสีเ่ หลี่ยม
ผิวใบดานบนมันวาว มักมีสีมวงแกม
นาํ้ ตาลแตม ชอ ดอกออกเปน กระจกุ แนน
ตามซอกใบและปลายกง่ิ มดี อกยอ ยนอ ย
กวา 10 ดอก/กลุม ดอกยอยสีขาวหรอื
มสี ีชมพูเรอื่ ๆ ขนาดเลก็ เม่ือดอกบาน
กวาง 3-5 มิลลิเมตร กลีบดอกมี 3-4
แฉก ข้ึนทั่วประเทศไทย ตามท่ีรกราง
ขา งทาง และชายปา มกั ขน้ึ แทรกกบั หญา
และพืชลม ลกุ ตางถน่ิ ชนิดอ่ืนๆ

108

2 วงศ SOLANACEAE

ถน่ิ กําเนิด : ประเทศในภูมิภาค มะแวŒงนก
เมดเิ ตอรเ รเนยี น จนถงึ เอเชยี ตอนกลาง Solanum nigrum L.
และอินเดยี ตอนเหนือ
พชื ลม ลกุ สงู 0.4-1 เมตร ลกั ษณะทว่ั ไป
คลายตนพริก แตตามก่ิงเปนสี่เหล่ียม
มีขนออ นนุม ติดผลคลา ยมะแวง/มะเขือ
พวง ทรงกลม กวาง 5-8 มิลลิเมตร ผล
ออ นสเี ขยี ว มพี ษิ แตผ ลสกุ สดี าํ มรี ายงานวา
รบั ประทานไดหรือทําเปน แยม ยอดออน
รับประทานเปนผักได ขยายพันธุไดดี
ดวยเมล็ด มีนกเปนพาหะที่สําคัญ ชอบ
ขึ้นตามท่ีรกราง หรือชายปา ทางตอน
บนของประเทศไทย (ทวั่ ประเทศยกเวน
ภาคใต) ท่รี ะดับความสงู ไมเกนิ 1,200
เมตร

109

วงศ SOLANACEAE 3

มะเขือพวง

Solanum torvum Sw.

ถ่นิ กาํ เนิด : เขตรอ นในทวีปอเมรกิ า

มะเขือพวง เปนพืชผักสวนครัวที่มีถิ่น
กาํ เนิดมาจากตางประเทศ ซ่ึงคนไทยคุน
เคยมานานแลว แตสามารถแพรกระจาย
พันธุไดเองตามธรรมชาติไปตามท่ีรกราง
ทโ่ี ลง แจง แมแ ตใ นปา ลกึ กต็ าม เพราะนก
และมนษุ ยเ ปน พาหะ อยา งไรกต็ ามไมเ ปน
พชื ตา งถิ่นทร่ี กุ รานรุนแรงมาก เพราะยงั
นิยมใชประโยชนและมีการขยายพันธุท่ี
ไมรวดเร็ว ขึ้นไดที่ระดับความสูงไมเกิน
1,500 เมตร

110

1 วงศ TYPHACEAE

ถิ่นกาํ เนดิ : ชายฝงมหาสมทุ ร ธูปฤๅษี
แอตแลนติก ของทวีปยโุ รปและ
ทวปี อเมรกิ า Typha angustifolia L.
หรอื กกชาง พืชนา้ํ ที่มใี บแบน เรียวยาว
ไดถึง 3 เมตร มีเหงาอยูในโคนใตนํ้า
ใบเนือ้ หนาออนนมุ กวาง 2-3 เซนตเิ มตร
ชอ ดอกเปน แทง คลา ยธปู ยาว 20-40
เซนติเมตร หนา 1 นิว้ สนี ํ้าตาล ติดผล
ขนาดเล็กจํานวนมาก มีขนเปนปุยนุน
ปลิวไดไกล ชอบข้ึนตามพ้ืนท่ีชุมน้ํา
หรอื แหลง นาํ้ ทมี่ คี วามลกึ ไมเ กนิ 1 เมตร

111

วงศ VERBENACEAE 1

ผกากรอง ถ่ินกาํ เนดิ : ทวปี อเมรกิ าตอนกลาง
ไมพมุ รอเลอ้ื ย ยาวไดถึง 3 เมตร ลาํ ตน
Lantana camara L. เปน สี่เหลย่ี ม มขี นและมีหนามแหลมคม
แตเปราะ ใบเรียงตรงกันขาม รูปไข ยาว
3-8 เซนติเมตร แผนใบดานบนมันเงา
มีรอยยน มีกล่นิ ฉนุ เมอ่ื ขย่ี ชอดอกแบบ
ชอซ่ีรม มีดอกยอยจํานวนมาก ชอดอก
กวาง 2-3 เซนติเมตร สีชมพู สีเหลือง
สีสม สแี ดง หรอื สีขาว หรือมสี ผี สมกัน
เมลด็ ทรงกลม กวาง 5 มลิ ลเิ มตร สกุ สี
มวงดําเปนวัชพืชท่ีพบตามชายปาดงดิบ
และปาเบญจพรรณท่ีเส่ือมโทรม มีอายุ
ยืน ทนทานตอ ไฟปา กาํ จัดไดย ากเพราะ
อปุ สรรคจากหนาม แพรก ระจายพนั ธไุ ดด ี
โดยผลท่ีติดจํานวนมากและเปนอาหาร
ของนก ขึ้นที่ระดับความสูงนอยกวา
1,000 เมตร ลงมา

112

2 วงศ VERBENACEAE

หญาŒ เกลด็ ปลา
Phyla nodiflora (L.) Greene

ถิ่นกําเนิด : เขตรอนและอบอุนใน
ทวีปอเมริกา
พชื ลม ลกุ ทอดเลอื้ ยคลมุ ตามพนื้ ดนิ ยาวได
ถึง 2 เมตร ชูยอดสงู 10-30 เซนติเมตร
กง่ิ เปน สเี่ หลย่ี ม ตน และใบออ นนมุ เกลยี้ ง
ใบยาว 2-3 เซนตเิ มตร ขอบใบหยกั ชอ ดอก
ทรงกระบอกชขู ึน้ ยาว 1-2 เซนติเมตร
สีมวงคล้ํา มีดอกยอยสีขาว-ชมพู คลาย
ดอกผกากรอง เปน วัชพืชทพ่ี บมากและ
ปกคลุมพื้นที่อยางรวดเร็วตามพื้นที่ชุม
นํ้าเปด โลง หรอื ขอบอางเกบ็ นํ้า

113

วงศ VERBENACEAE 2

พนั งูเขยี ว
Stachytarpheta jamaicensis (L.) Vahl

ถิ่นกําเนิด : เขตรอนในทวีปอเมรกิ า

พืชลมลุก สูง 0.5-0.7 เมตร ผิวใบหยิก
เปน รอ งตามแนวเสน ใบ ขอบใบหยกั เกลย้ี ง
ชอดอกต้ังข้ึน ยาว 20-30 เซนติเมตร
มีดอกยอ ยสมี วงคราม ขนาดเล็ก มกั ขึน้
ตามที่โลง ในพ้ืนท่ีเกษตรและท่ีรกราง
พบทั่วประเทศ

114

เอกสารอาŒ งองิ

ชยั ณรงค วทิ ยาวงศรจุ ,ิ มานพ ผพู ฒั น, พยคั ฆ มณอี เนกคณุ , นริ นั ดรร ตั น ปอ มอมิ่ ,
นิรัตน จินตนา, ปราโมท จงกลวานิชสุข, ธวัชชัย วงศประเสริฐ และ
วรดลย แจมจาํ รูญ. 2554. รายงานผลการวจิ ัยขนั้ สดุ ทา ย เร่อื ง ชนดิ และ
การกระจายพนั ธขุ องพชื ตา งถน่ิ รกุ รานในกลมุ ปา แกง กระจาน. กรมอทุ ยาน
แหง ชาติ สัตวปา และพนั ธุพชื .

สํานักงานหอพรรณไม. 2557. ช่ือพรรณไมแหงประเทศไทย. เต็ม สมิตินันทน
ฉบบั แกไ ขเพมิ่ เตมิ พ.ศ. 2557. สาํ นกั งานหอพรรณไม สาํ นกั วจิ ยั การอนรุ กั ษ
ปา ไมและพันธุพืช กรมอทุ ยานแหงชาติ สัตวป า และพนั ธพุ ืช. กรุงเทพฯ

สํานักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและส่ิงแวดลอม. 2561.
มาตรการปอ งกนั ควบคมุ และกาํ จดั ชนดิ พนั ธตุ า งถน่ิ . กระทรวงทรพั ยากร
ธรรมชาตแิ ละสงิ่ แวดลอ ม. กรงุ เทพฯ.

Harada, J., Y. Paisooksantivatana and S. Zungsontiporn. 1987.
Weeds in The Highlands of Northern Thailand. Botany and Weed
Science Division, Department of Agriculture, Thailand.

Harada, J., H. Shibayama and H. Morita. 1996. Weeds in The Tropics.
Association for International Cooperation of Agriculture &
Forestry, Japan.

115

ดรรชนีช่ือราชการ

กกรังกา หนา หนา
กรดนา้ํ 51 ถว่ั ผี 73
กระฉูด 95 ถ่ัวไมยรา 67
กระดุมทองเลอ้ื ย 72 ถว่ั ลาย 65
กระดุมใบ 45 ถ่ัวสไตโล 79
กระดุมไพลิน 107 ทหารกลา 41
กระถนิ เงิน 36 ทหารกลาใบขน 42
กระถนิ ณรงค 60 เทียนนา 88
กระถนิ เทพา 59 ธปู ฤาษี 111
กระถินยักษ 62 นํา้ นมราชสีห 54
กระถนิ หางกระรอก 68 นํ้านมราชสีหเ ลก็ 55
กะทกรก 74 บอนจีน 24
กามปูหลดุ 93 บัวตอง 47
ข้ีไกยาน 50 บานไมรูโ รยบราซลิ 25
ขเี้ หล็กอเมริกา 43 บานไมรโู รยปา 31
โคกกระสุนเลก็ 76 บาหยา 20
โคลงเคลงขนตอม 26 ใบตางดอก 52
จามจุรี 85 ปอคัน 81
ชมุ เหด็ เทศ 64 ผกากรอง 112
ชมุ เหด็ เล็ก 75 ผักขมหนาม 28
ดอกคาํ ใต 78 ผักขมหัด 29
ดาวกระจายไตห วัน 61 ผกั คราดปา 32
ตอ ยตงิ่ 35 ผกั แครด 46
ตะขบฝร่ัง 21 ผักตบชวา 103
ตนี ตกุ แก 83 ผกั เปดไทย 27
48 ผกั แวนดอกชมพู 92

116

หนา หนา 104
ผกั แวน ดอย 91 โสมคน 30
โผงเผง 77 หงอนไกป า 99
ฝรัง่ ปา 86 หญากินี 113
พญารากดาํ 89 หญา เกล็ดปลา 101
พริกฝรั่ง 94 หญาขจรจบดอกเลก็ 100
พนั งูเขียว 114 หญาขจรจบดอกใหญ 96
มะเขือพวง 110 หญาขน 84
มะแวง นก 109 หญา ขัดใบยาว 82
มันสําปะหลงั ปา 57 หญา ขัดใบใหญ 108
แมงลักคา 80 หญา เขมร 39
ไมยราบ 71 หญา คอออน 40
ไมยราบยกั ษ 70 หญา คอออนมว ง 105
ไมยราบเลอ้ื ย 69 หญา จุกขาว 98
ละหงุ 58 หญาดอกชมพู 102
แววตา 22 หญา เนเปย 53
สบูแดง 56 หญายาง 97
สังสม 90 หญารงั นก 106
สาบแมว 44 หญา ลน้ิ งู 38
สาบแรงสาบกา 34 หนาดนอย 66
สาบเสอื 37 หง่ิ เมน 23
สาบหมา 33 อเมซอนใบกลม
สธุ าสโิ นบล 87
เสมา 49
โสนเขา 63

117

ดรรชนชี อ่ื พฤกษศาสตร หนา

Acacia auriculiformis A. Cunn. ex Benth. 59
Acacia colei Maslin & L. A. J. Thomson 60
Acacia farnesciana (L.) Willd. 61
Acacia mangium Willd. 62
Acmella ciliata (Kunth) Cass. 32
Aeschynomene americana L. 63
Ageratina adenophora (Spreng.) R. M. King & H. Rob. 33
Ageratum conyzoides L. 34
Albizia saman (Jacq.) Merr. 64
Alternanthera brasiliana (L.) Kuntze ‘Rubiginosa’ 25
Alternanthera pungens Kunth 26
Alternanthera sessilis (L.) DC. 27
Amaranthus spinosus L. 28
Amaranthus viridis L. 29
Asystasia gangetica (L.) T. Anderson ssp. micrantha (Nees) Ensumu 20
Bidens pilosa L. 35
Brachiaria mutica (Forssk.) Stapf 96
Celosia aegentea L. 30
Centratherum punctatum Cass. 36
Centrosema pubescens Benth. 65
Chloris barbata Sw. 97
Chromolaena odorata (L.) R.M. King & H. Rob. 37
Clidemia hirta (L.) D. Don 85
Conyza bonariensis var. leiotheca (S. F. Blake) Cuatrec. 38
Crassocephalum crepidioides (Benth.) S. Moore 39
Crassocephalum rubens (Juss. ex Jacq.) S. Moore 40
Crotalaria pallida Aiton 66
Cyperus involucratus Rottb. 51
Desmanthus virgatus Willd. 67
Echinodorus cordifolius (L.) Griseb. 23
Eichhornia crassipes (C. Mart.) Solms 103
Euphorbia cyathophora Murr. 52

118

Euphorbia heterophylla L. หนา
Euphorbia hirta L. 53
Euphorbia thymifolia L. 54
Galinsoga parviflora Cav. 55
Galinsoga quadriradiata Cav. 41
Gomphrena celosioides Mart. 42
Hyptis suaveolens (L.) Poit. 31
Jatropha gossypifolia L. 80
Lantana camara L. 56
Leucaena leucocephala (Lam.) de Wit 112
Limnocharis flava (L.) Buchenau 68
Ludwigia hyssopifolia (G. Don.) Exell 24
Ludwigia octovalvis (Jacq.) P. H. Raven 88
Malachra capitata (L.) L. 89
Malvastrum coromandelianum (L.) Garcke 81
Manihot esculenta Crantz 82
Melinis repens (Willd.) Ziska 57
Mikania micrantha Kunth 98
Mimosa diplotricha C. Wright ex Sauvalle 43
Mimosa pigra L. 69
Mimosa pudica L. 70
Mitracarpus hirtus DC. 71
Muntingia calabura L. 105
Neptunia plena (L.) Benth. 83
Nymphaea capensis Thunb. var. zanzibariensis Casp. 72
Oldenlandia corymbosa L. 87
Opuntia elatior Mill. 106
Oxalis corniculata L. 49
Oxalis debilis var. corymbosa (DC.) Lourteig 90
Oxalis latifolia Kunth 91
Panicum meximum Jacq. 92
99
119

ดรรชนีช่อื พฤกษศาสตร หนา
93
Passiflora foetida L. 100
Pennisetum pedicellatum Trin. 101
Pennisetum polystachyon (L.) Schult. 102
Pennisetum purpureum Schumach. 73
Phaseolus lathyroides L. 113
Phyla nodiflora (L.) Greene 44
Praxelis clematidea (Griseb.) R. M. King & H. Rob. 74
Prosopis juliflora (Sw.) DC. 86
Psidium guajava L. 107
Richardia brasiliensis Gomez 58
Ricinus communis L. 94
Rivina humilis L. 21
Ruellia tuberosa L. 95
Scoparia dulcis L. 75
Senna alata (L.) Roxb. 76
Senna floribunda (Cav.) H. S. Irwin & Barneby 77
Senna hirsuta (L.) H. S. Irwin & Barneby var. hirsuta 78
Senna occidentalis (L.) Link 84
Sida acuta Burm. f. 109
Solanum nigrum L. 110
Solanum torvum Sw. 108
Spermacoce laevis Lam. 45
Sphagneticola trilobata (L.) Pruski 114
Stachytarpheta jamaicensis (L.) Vahl 79
Stylosanthes guianensis (Aubl.) Sw. 46
Synedrella nodiflora (L.) Gaertn. 104
Talinum paniculatum (Jacq.) Gaertn. 22
Thunbergia alata Bojer ex Sims 47
Tithonia diversifolia (Hemsl.) A. Gray 50
Tradescantia zebrina Heynh. 48
Tridax procumbens L. 111
Typha angustifolia L.

120

ภาคผนวก

บัญชรี ายช่ือพชื ตางถ่ินรกุ รานท่ีสาํ คญั ในพืน้ ทีป่ าอนุรักษของประเทศไทย พ.ศ. 2562 (เรยี งตามอักษรชื่อราชการ)

ลาํ ดบั สถานภาพ* ชือ่ ราชการ ชอื่ พฤกษศาสตร วงศ วิสยั ถ่ินกาํ เนิด หนา

1 3 กกรงั กา Cyperus involucratus Rottb. CYPERACEAE AqH เขตรอนในทวีปแอฟริกา และตะวนั ออกกลาง 51

2 2 กรดนา้ํ Scoparia dulcis L. PLANTAGINACEAE H เขตรอ นในทวปี อเมรกิ า 95

3 1 กระฉดู Neptunia plena (L.) Benth. FABACEAE AqH เขตรอ นในทวีปอเมริกา 72

4 3 กระดุมทองเลอื้ ย Sphagneticola trilobata (L.) Pruski ASTERACEAE CrH เขตรอนในทวปี อเมรกิ า 45

5 3 กระดุมใบ Richardia brasiliensis Gomez RUBIACEAE H เขตรอ นในทวีปอเมรกิ า 107

121 6 3 กระดุมไพลนิ Centratherum punctatum Cass. ASTERACEAE H เขตรอ นในทวปี อเมริกา 36

7 3 กระถินเงนิ Acacia colei Maslin & L. A. J. Thomson FABACEAE T ตอนเหนอื ของทวปี ออสเตรเลีย 60

8 1 กระถนิ ณรงค Acacia auriculiformis A. Cunn. ex Benth. FABACEAE T ตอนเหนอื ของทวปี ออสเตรเลยี เกาะนวิ กีนี 59
และประเทศอนิ โดนีเซยี ดา นตะวันออก

9 1 กระถินเทพา Acacia mangium Willd. FABACEAE T ตอนเหนอื ของทวปี ออสเตรเลยี เกาะนิวกนิ ี 62
และประเทศอินโดนเี ซียดานตะวันออก

10 1 กระถนิ ยักษ Leucaena leucocephala (Lam.) de Wit FABACEAE T ทวีปเอมรกิ าตอนกลาง และทวีปอเมริกาใต 68

11 1 กระถินหางกระรอก Prosopis juliflora (Sw.) DC. FABACEAE S ทวีปอเมริกาใต 74

12 2 กะทกรก Passiflora foetida L. PASSIFLORACEAE HC ทวปี อเมรกิ าใต 93

13 3 กา มปูหลุด Tradescantia zebrina Heynh. COMMELINACEAE CrH ประเทศแม็กซิโก 50

ภาคผนวก
บญั ชรี ายชอื่ พืชตางถ่นิ รกุ รานที่สําคญั ในพื้นท่ีปาอนุรักษข องประเทศไทย พ.ศ. 2562 (เรียงตามอักษรชื่อราชการ)

ลําดบั สถานภาพ* ช่ือราชการ ชอ่ื พฤกษศาสตร วงศ วสิ ัย ถิน่ กําเนิด หนา
43
14 1 ขไี้ กยาน Mikania micrantha Kunth ASTERACEAE HC เขตรอนในทวีปอเมริกา 76
26
15 2 ข้เี หลก็ อเมรกิ า Senna floribunda (Cav.) H. S. Irwin & Barneby FABACEAE T ประเทศแม็กซโิ ก 85
64
16 2 โคกกระสนุ เลก็ Alternanthera pungens Kunth AMARANTHACEAE H เขตรอ นในทวปี อเมรกิ าใต 75
78
17 1 โคลงเคลงขนตอ ม Clidemia hirta (L.) D. Don MELASTOMACEAE ScanS เขตรอ นในทวปี อเมริกา 61
35
122 18 2 จามจุรี Albezia saman (Jacq.) Merr. FABACEAE T ตอนเหนือของทวปี อเมริกาใต 21

19 3 ชุมเห็ดเทศ Senna alata (L.) Roxb. FABACEAE S เขตรอ นในทวีปอเมรกิ า 83
48
20 3 ชุมเห็ดเล็ก Senna occidentalis (L.) Link FABACEAE US เขตรอนในทวีปอเมรกิ า 73

21 2 ดอกคําใต Acacia farnesciana (L.) Willd. FABACEAE S เขตรอ นในทวีปอเมรกิ า

22 1 ดาวกระจายไตห วัน Bidens pilosa L. ASTERACEAE H ทวปี อเมรกิ าตอนกลาง

23 2 ตอยติ่ง Ruellia tuberosa L. ACANTHACEAE H ดานตะวันตกของหมเู กาะอนิ ดีส
ในทวปี อเมรกิ าตอนกลาง

24 2 ตะขบฝร่งั Muntingia calabura L. MALVACEAE ST เขตรอ นในทวปี อเมริกา

25 1 ตนี ตกุ แก Tridax procumbens L. ASTERACEAE CrH เขตรอ นในทวีปอเมริกา

26 3 ถว่ั ผี Phaseolus lathyroides L. FABACEAE H เขตรอ นในทวีปอเมริกา

บัญชีรายชื่อพืชตา งถิน่ รุกรานที่สาํ คญั ในพนื้ ทป่ี าอนรุ กั ษของประเทศไทย พ.ศ. 2562 (เรียงตามอักษรช่อื ราชการ)

ลําดับ สถานภาพ* ชอื่ ราชการ ชอ่ื พฤกษศาสตร วงศ วสิ ยั ถิน่ กาํ เนิด หนา

27 3 ถ่วั ไมยรา Desmanthus virgatus Willd. FABACEAE ScanS เขตรอ นในทวปี อเมรกิ า 67

28 2 ถ่ัวลาย Centrosema pubescens Benth. FABACEAE HC เขตรอนในทวีปอเมริกา 65

29 3 ถวั่ สไตโล Stylosanthes guianensis (Aubl.) Sw. FABACEAE H เขตรอ นในทวีปอเมริกา 79

30 1 ทหารกลา Galinsoga parviflora Cav. ASTERACEAE H เขตรอนในทวีปอเมรกิ า 41

31 1 ทหารกลา ใบขน Galinsoga quadriradiata Cav. ASTERACEAE H ทวีปอเมรกิ าตอนกลาง 42

123 32 1 เทียนนา Ludwigia hyssopifolia (G. Don.) Exell ONAGRACEAE AqH เขตรอ นในทวปี อเมรกิ า 88

33 1 ธปู ฤาษี Typha angustifolia L. TYPHACEAE AqH ชายฝงมหาสมุทรแอตแลนติกของทวปี ยุโรป 111
และทวปี อเมริกา

34 2 นา้ํ นมราชสหี  Euphorbia hirta L. EUPHORBIACEAE H ทวีปอเมริกาตอนกลาง 54

35 3 นํา้ นมราชสหี เ ล็ก Euphorbia thymifolia L. EUPHORBIACEAE H ทวีปอเมริกาตอนกลาง 55

36 2 บอนจนี Limnocharis flava (L.) Buchenau ALISMATACEAE AqH เขตรอ นในทวปี อเมริกา 24

37 1 บวั ตอง Tithonia diversifolia (Hemsl.) A. Gray ASTERACEAE US ทวีปอเมริกาตอนกลาง 47

38 1 บานไมร โู รยบราซิล Alternanthera brasiliana (L.) Kuntze AMARANTHACEAE H ทวปี อเมรกิ าตอนกลาง 25
และตอนเหนอื ของทวีปอเมริกาใต

39 2 บานไมร ูโ รยปา Gomphrena celosioides Mart. AMARANTHACEAE H ทวีปอเมรกิ าใต 31

ภาคผนวก

บญั ชีรายชือ่ พชื ตา งถิน่ รุกรานทีส่ ําคญั ในพ้ืนทปี่ าอนุรักษของประเทศไทย พ.ศ. 2562 (เรยี งตามอักษรชื่อราชการ)

ลาํ ดบั สถานภาพ* ชอ่ื ราชการ ชื่อพฤกษศาสตร วงศ วิสยั ถ่นิ กําเนิด หนา

40 1 บาหยา Asystasia gangetica (L.) T. Anderson ssp. ACANTHACEAE CrH เขตรอ นในทวีปแอฟรกิ า 20
micrantha (Nees) Ensumu

41 3 ใบตา งดอก Euphorbia cyathophora Murr. EUPHORBIACEAE H ทวปี อเมริกาตอนกลาง 52
และประเทศสหรัฐอเมริกาตอนใต

42 2 ปอคนั Malachra capitata (L.) L. MALVACEAE US ทวปี อเมรกิ าตอนกลาง 81

43 1 ผกากรอง Lantana camara L. VERBENACEAE ScanS ทวปี อเมรกิ าตอนกลาง 112

124 44 3 ผักขมหนาม Amaranthus spinosus L. AMARANTHACEAE H เขตรอ นในทวปี อเมรกิ า 28

45 1 ผกั ขมหดั Amaranthus viridis L. AMARANTHACEAE H เขตรอ นในทวีปอเมรกิ า 29

46 3 ผกั คราดปา Acmella ciliata (Kunth) Cass. ASTERACEAE CrH ตอนเหนือของทวปี อเมรกิ าใต 32

47 2 ผกั แครด Synedrella nodiflora (L.) Gaertn. ASTERACEAE H เขตรอ นในทวีปอเมริกา 46

48 1 ผกั ตบชวา Eichhornia crassipes (C. Mart.) Solms PONTEDERIACEAE AqH เขตรอ นในทวีปอเมรกิ า 103

49 2 ผักเปด ไทย Alternanthera sessilis (L.) DC. AMARANTHACEAE H เขตรอนในทวปี อเมรกิ า 27

50 3 ผักแวน ดอกชมพู Oxalis latifolia Kunth OXALIDACEAE CrH ทวีปอเมรกิ าตอนกลาง และทวปี อเมริกาใต 92

51 3 ผักแวน ดอย Oxalis debilis var. corymbosa (DC.) Lourteig OXALIDACEAE CrH ทวปี อเมรกิ าใต 91

52 3 โผงเผง Senna hirsuta (L.) H. S. Irwin & Barneby var. FABACEAE US เขตรอ นในทวปี อเมริกา 77
hirsuta

บัญชีรายชือ่ พชื ตา งถิ่นรกุ รานท่สี าํ คัญในพนื้ ทป่ี า อนรุ กั ษของประเทศไทย พ.ศ. 2562 (เรยี งตามอกั ษรช่อื ราชการ)

ลําดบั สถานภาพ* ชื่อราชการ ชอ่ื พฤกษศาสตร วงศ วิสัย ถิน่ กําเนิด หนา

53 3 ฝรงั่ ปา Psidium guajava L. MYRTACEAE T เขตรอ นในทวปี อเมรกิ า 86

54 3 พญารากดาํ Ludwigia octovalvis (Jacq.) P. H. Raven ONAGRACEAE US เขตรอนในทวีปอเมริกาใต 89

55 3 พริกฝรั่ง Rivina humilis L. PHYTOLACCACEAE US ทวปี อเมรกิ าตอนกลาง และทวปี อเมรกิ าใต 94

56 2 พนั งเู ขยี ว Stachytarpheta jamaicensis (L.) Vahl VERBENACEAE US เขตรอนในทวีปอเมริกา 114

57 3 มะเขอื พวง Solanum torvum Sw. SOLANACEAE S เขตรอนในทวีปอเมรกิ า 110

58 2 มะแวงนก Solanum nigrum L. SOLANACEAE H ประเทศในภมู ภิ าคเมดเิ ตอรเรเนียน 109
จนถงึ เอเชียตอนกลาง และอินเดียตอนเหนือ
125

59 3 มันสาํ ปะหลังปา Manihot esculenta Crantz EUPHORBIACEAE S เขตรอ นในทวปี อเมรกิ า 57

60 1 แมงลักคา Hyptis suaveolens (L.) Poit. LAMIACEAE US เขตรอนในทวีปอเมริกา 80

61 2 ไมยราบ Mimosa pudica L. FABACEAE CrH ทวปี อเมรกิ าใต 71

62 1 ไมยราบยกั ษ Mimosa pigra L. FABACEAE S ทวปี อเมรกิ าใต 70

63 1 ไมยราบเล้ือย Mimosa diplotricha C. Wright ex Sauvalle FABACEAE HC ทวปี อเมรกิ าใต 69

64 2 ละหงุ Ricinus communis L. EUPHORBIACEAE S ทวีปแอฟรกิ า 58

65 3 แววตา Thunbergia alata Bojer ex Sims ACANTHACEAE HC ทวีปแอฟริกาตอนใต 22

ภาคผนวก
บญั ชีรายชอ่ื พชื ตา งถน่ิ รกุ รานทีส่ าํ คญั ในพน้ื ท่ปี า อนรุ กั ษข องประเทศไทย พ.ศ. 2562 (เรียงตามอกั ษรชื่อราชการ)

ลาํ ดบั สถานภาพ* ชอื่ ราชการ ช่อื พฤกษศาสตร วงศ วิสัย ถ่ินกาํ เนิด หนา

66 2 สบแู ดง Jatropha gossypifolia L. EUPHORBIACEAE S เขตรอนในทวีปอเมริกา 56

67 3 สงั สม Oxalis corniculata L. OXALIDACEAE CrH ประเทศในภมู ิภาคเมดเิ ตอรเ รเนยี น 90

68 1 สาบแมว Praxelis clematidea (Griseb.) R. M. King & H. Rob. ASTERACEAE H ทวปี อเมรกิ าใต 44

69 1 สาบแรง สาบกา Ageratum conyzoides L. ASTERACEAE H เขตรอนในทวีปอเมริกาใต 34

70 1 สาบเสอื Chromolaena odorata (L.) R.M.King & H.Rob. ASTERACEAE H ทวีปอเมรกิ าใต 37

126 71 1 สาบหมา Ageratina adenophora (Spreng.) R. M. King & H. Rob. ASTERACEAE H ทวีปอเมริกาตอนกลาง 33

72 2 สุธาสโิ นบล Nymphaea capensis Thunb. var. zanzibariensis Casp. NYMPHAEACEAE AqH เขตรอนในทวปี แอฟริกา 87

73 1 เสมา Opuntia elatior Mill. CACTACEAE S ทวปี อเมรกิ าตอนกลาง 49
และตอนเหนอื ของทวีปอเมริกาใต

74 1 โสนเขา Aeschynomene americana L. FABACEAE US เขตรอ นในทวีปอเมริกา 63

75 2 โสมคน Talinum paniculatum (Jacq.) Gaertn. PORTULACACEAE H เขตรอนในทวีปอเมริกา 104

76 2 หงอนไกปา Celosia aegentea L. AMARANTHACEAE H เขตรอนในทวีปแอฟริกา 30

77 1 หญากนิ ี Panicum meximum Jacq. POACEAE G ทวีปแอฟริกา 99

78 2 หญาเกล็ดปลา Phyla nodiflora (L.) Greene VERBENACEAE CrH เขตรอ นและอบอนุ ในทวปี อเมรกิ า 113

บัญชรี ายช่ือพชื ตา งถนิ่ รุกรานทส่ี าํ คัญในพ้นื ท่ปี าอนุรกั ษข องประเทศไทย พ.ศ. 2562 (เรยี งตามอักษรช่อื ราชการ)

ลําดับ สถานภาพ* ชอ่ื ราชการ ชื่อพฤกษศาสตร วงศ วิสยั ถ่ินกาํ เนิด หนา

79 1 หญา ขจรจบดอกเล็ก Pennisetum polystachyon (L.) Schult. POACEAE G เขตรอนในทวปี แอฟรกิ า 101

80 1 หญาขจรจบดอกใหญ Pennisetum pedicellatum Trin. POACEAE G เขตรอ นในทวีปแอฟริกา 100

81 1 หญาขน Brachiaria mutica (Forssk.) Stapf POACEAE G เขตรอนในทวีปอเมริกา 96

82 3 หญา ขัดใบยาว Sida acuta Burm. f. MALVACEAE US ทวีปอเมรกิ าตอนกลาง 84

83 3 หญา ขัดใบใหญ Malvastrum coromandelianum (L.) Garcke MALVACEAE US เขตรอ นในทวปี อเมรกิ า 82

127 84 2 หญา เขมร Spermacoce laevis Lam. RUBIACEAE H เขตรอ นในทวีปอเมรกิ า 108

85 1 หญา คอออ น Crassocephalum crepidioides (Benth.) S. Moore ASTERACEAE H เขตรอนในทวปี แอฟริกา 39

86 1 หญา คอออ นมว ง Crassocephalum rubens (Juss. ex Jacq.) S. Moore ASTERACEAE H เขตรอนและกง่ึ รอ นในทวีปแอฟริกา 40

87 3 หญา จกุ ขาว Mitracarpus hirtus DC. RUBIACEAE H เขตรอนในทวปี อเมรกิ า 105

88 2 หญา ดอกชมพู Melinis repens (Willd.) Ziska POACEAE G ทวปี แอฟริกา 98

89 2 หญา เนเปย Pennisetum purpureum Schumach. POACEAE G เขตรอนในทวปี แอฟรกิ า 102

90 1 หญา ยาง Euphorbia heterophylla L. EUPHORBIACEAE H เขตรอนในทวีปอเมรกิ า 53

91 2 หญารังนก Chloris barbata Sw. POACEAE G เขตรอ นในทวีปอเมริกา 97

ภาคผนวก

บญั ชีรายช่ือพืชตางถิน่ รกุ รานท่ีสาํ คญั ในพ้นื ท่ีปา อนรุ ักษข องประเทศไทย พ.ศ. 2562 (เรยี งตามอักษรชอ่ื ราชการ)

ลาํ ดับ สถานภาพ* ชือ่ ราชการ ชื่อพฤกษศาสตร วงศ วสิ ยั ถิ่นกาํ เนดิ หนา
106
92 3 หญา ลนิ้ งู Oldenlandia corymbosa L. RUBIACEAE H เขตรอ นในทวปี แอฟรกิ า
และอินเดีย 38
66
93 1 หนาดนอย Conyza bonariensis var. leiotheca (S. F. Blake) Cuatrec. ASTERACEAE H ทวปี อเมริกาใต 23

94 2 หงิ่ เมน Crotalaria pallida Aiton FABACEAE H เขตรอ นในทวปี แอฟรกิ า

95 3 อเมซอนใบกลม Echinodorus cordifolius (L.) Griseb. ALISMATACEAE AqH ทวปี อเมรกิ าใต

128 วิสัยของพชื * สถานภาพ

AqH - พชื นา้ํ ลมลุก HC - ไมเถาลม ลกุ 1 ระบาดมาก
C - ไมเ ถา T- ไมตน
CrH - พืชลมลกุ ทอดคลาน S- ไมพุม 2 ระบาดปานกลาง
EH - พืชลมลุกองิ อาศยั ST - ไมตนขนาดเลก็
G - หญา และกก ScanS - ไมพมุ รอเล้ือย 3 ระบาดนอย
H - พืชลมลุก US - ไมพมุ ขนาดเลก็