101 บัญชีสาม (21) การท าธุรกิจบริการให้ค าปรึกษา ด้านการจัดการทั่วไป จ านวนหุ้นที่ถือโดยคนญี่ปุ่นไม่ เกิน 21 % บัญชีสาม (21) การท าธุรกิจให้ค าปรึกษาด้าน ลอจิสติกส์ ยกเว้นการบริการด้านการขนส่งทุก ประเภท จ านวนหุ้นที่ถือโดยคนญี่ปุ่นไม่เกิน 60 % บัญชีสาม (21) การท าธุรกิจบริการบ ารุงรักษา และซ่อมแซม จ านวนหุ้นที่ถือโดยคนญี่ปุ่นไม่เกิน 60 % -อุปกรณ์ไฟฟ้าในครัวเรือนที่บริษัทนั้นขายส่งใน ประเทศไทยซึ่งเป็นสินค้าที่ผลิตโดยบริษัทนั้นหรือ บริษัทในเครือในประเทศไทยภายใต้ยี่ห้อเดียวกัน-อุปกรณ์ไฟฟ้าในครัวเรือที่ผลิตโดยบริษัทใน เครือในประเทศญี่ปุ่นภายใต้ยี่ห้อเดียวกัน ส่วนที่ 2 การขอหนังสือรับรองการประกอบธุรกิจคนต่างด้าวที่ได้รับส่งเสริมการลงทุน (ต่อ )
102 2. ธุรกิจที่ไม่ต้องขอหนังสือรับรองการประกอบธุรกิจ เนื่องจากเป็น ธุรกิจที่เปิดให้นักลงทุนญี่ปุ่นถือหุ้นได้น้อยกว่าร้อยละ 50 จ านวน 7 ธุรกิจ ได้แก่ บัญชีสาม (21) การท าธุรกิจบริการให้ค าปรึกษาด้านการจัดการตลาด จ านวนหุ้นที่ถือโดยคนญี่ปุ่นไม่เกิน 49% บัญชีสาม (21) การท าธุรกิจบริการให้ค าปรึกษาด้านการจัดการ ทรัพยากรมนุษย์จ านวนหุ้นที่ถือโดยคนญี่ปุ่นไม่เกิน 49% บัญชีสาม (21) การท าธุรกิจบริการให้ค าปรึกษาด้านการจัดการการ ผลิต จ านวนหุ้นที่ถือโดยคนญี่ปุ่นไม่เกิน 49% บัญชีสาม (21) การท าธุรกิจบริการให้ค าปรึกษาด้านการจัดการ โครงการ ยกเว้นการก่อสร้าง จ านวนหุ้นที่ถือโดยคนญี่ปุ่นไม่เกิน 49% ส่วนที่ 2 การขอหนังสือรับรองการประกอบธุรกิจคนต่างด้าวที่ได้รับส่งเสริมการลงทุน (ต่อ)
103 บัญชีสาม (21) การท าธุรกิจบริการท่าเรือมารีน่า (ท่าจอดเรือยนต์ และ เรือใบส าหรับส่วนตัวหรือสันทนาการโดยมีบริการบ ารุงรักษาและที่ทอดสมอ) จ านวนหุ้นที่ถือโดยคนญี่ปุ่นไม่เกิน 49% บัญชีสาม (21) การท าธุรกิจบริการคอมพิวเตอร์และบริการที่เกี่ยวข้อง จ านวนหุ้นที่ถือโดยคนญี่ปุ่นน้อยกว่า 50% บัญชีสาม (21) การท าธุรกิจบริการการศึกษาระดับอุดมศึกษา จ านวนหุ้น ที่ถือโดยคนญี่ปุ่นน้อยกว่า 50% ท าไมถึงมี Grand Father Clause เพราะเป็นการเจรจาขอเป็นกรณีพิเศษ ระหว่างออสเตรเลียกับประเทศญี่ปุ่น ว่าขอธุรกิจบางอย่างเพื่อให้ธุรกิจที่มีอยู่ เดิมสามารถเดินโดยความคล่องตัว ส่วนที่ 2 การขอหนังสือรับรองการประกอบธุรกิจคนต่างด้าวที่ได้รับส่งเสริมการลงทุน (ต่อ)
104 การยื่นขอหนังสือรับรองการประกอบธุรกิจของคนต่างด้าว ตามมาตรา 11(1) ส าหรับธุรกิจที่อยู่ภายใต้สนธิสัญญา หรือความตกลงระหว่างประเทศที่ประเทศ ไทยเป็นภาคีหรือมีพันธกรณี เช่น • สนธิสัญญาทางไมตรีและความสัมพันธ์ทางเศรษฐกิจระหว่าง ไทย-สหรัฐอเมริกา (Treaty of Amity) • ความตกลงทางการค้าเสรี ไทย – ออสเตรเลีย (TAFTA) • ความตกลงหุ้นส่วนเศรษฐกิจ ไทย – ญี่ปุ่น (JTEPA) • ความตกลงว่าด้วยการค้าบริการอาเซียน (AFAS) • ความตกลงว่าด้วยการลงทุนอาเซียน (ACIA) -------------------------------------------------- (1) มาตรา ๑๑ คนต่างด้าวตามมาตรา ๑๐ หากประสงค์จะประกอบธุรกิจตามบัญชีท้ายพระราชบัญญัตินี้ ให้แจ้งต่ออธิบดีตาม หลักเกณฑ์และวิธีการที่ก าหนดในกฎกระทรวงเพื่อขอหนังสือรับรองและให้อธิบดีออกหนังสือรับรองให้คนต่างด้าวนั้นโดยเร็ว แต่ต้อง ไม่เกินสามสิบวันนับแต่วันที่ได้รับหนังสือแจ้งจากคนต่างด้าว เว้นแต่อธิบดีเห็นว่าการแจ้งมิได้เป็นไปตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่ ก าหนดในกฎกระทรวง หรือกรณีไม่เป็นไปตามมาตรา ๑๐ ให้อธิบดีแจ้งแก่คนต่างด้าวนั้นทราบโดยเร็ว แต่ต้องไม่เกินสามสิบวันนับแต่ วันที่ได้รับหนังสือแจ้งจากคนต่างด้าว หนังสือรับรองต้องระบุเงื่อนไขตามที่รัฐบาลก าหนดหรือตามที่ก าหนดในสนธิสัญญาด้วย บทเพ ิ่มเต ิ ม
ที่มา: รายงานประจ าปี พ.ศ. 2564 (หน้า 30) กรมพฒันาธุรกิจการคา ้ 105
106 ที่มา: รายงานประจ าปี พ.ศ. 2564 (หน้า 30) กรมพฒันาธุรกิจการคา ้ ปี 2564 ประเภทธุรกิจที่คนต่างด้าวได้รับหนังสือรับรองการประกอบธุรกิจ 5 อันดับแรก
107 การขอหนังสือรับรองการประกอบธุรกิจของคนต่างด้าวที่ได้รับการส่งเสริมการลงทุน (มาตรา 12) (1) คนต่างด้าวซึ่งได้รับการส่งเสริมการลงทุนตามกฎหมายว่าด้วยการลงทุน ซึ่งเป็นธุรกิจ ห้ามตามบัญชีสองหรือบัญชีสามท้ายพระราชบัญญัติการประกอบธุรกิจของคนต่างด้าว พ.ศ. 2542 แต่ก็เป็นธุรกิจที่ให้ได้รับการส่งเสริมการลงทุนแล้ว และทางส านักงานส่งเสริมการ ลงทุนนี้ต้องออกใบอนุญาตตามมาตรา 12 ที่สามารถขอหนังสือรับรองการประกอบธุรกิจ ได้ตามขอบข ่ายประเภทธุรกิจที ่ได้รับการส่งเสริม ซึ ่งส านักงานส่งเสริมการลงทุนจะดูว ่า ธุรกิจที ่ได้รับการส่งเสริมนั้นมีอะไรบ้างก ่อนที่จะอนุญาต และมีหลายอย่างที ่ธุรกิจคนต่าง ด้าวห้าม แต่ส่งเสริมการลงทุนให้โดยเฉพาะธุรกิจบริการเรื่องการพัฒนาและวิจัย ที่ส าคัญ คือเรื่อง Software ต้องมาขออนุญาตแต่เมื่อได้รับการส่งเสริมการลงทุนต้องไปขอใหม่ตาม มาตรา 12 น าหนังสือรับรองไปให้เท ่านั้น ทางส านักงานส ่งเสริมไม ่มีสิทธิมาตรวจแล้ว เหมือนกับไปยื่นจดแจ้งไว้เท่านั้นและเสียค่าธรรมเนียม ซึ่งเป็นส่วนดีของ BOI ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- (1) มาตรา ๑๒ ในกรณีที่ธุรกิจของคนต่างด้าวซึ่งได้รับการส่งเสริมการลงทุนตามกฎหมายว่าด้วยการส่งเสริมการลงทุน หรือได้รับอนุญาตเป็นหนังสือให้ประกอบ อุตสาหกรรมหรือประกอบการค้าเพื่อส่งออกตามกฎหมายว่าด้วยการนิคมอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทยหรือตามกฎหมายอื่น เป็นธุรกิจตามบัญชีสองหรือบัญชีสามท้าย พระราชบัญญัตินี้ ให้คนต่างด้าวดังกล่าวแจ้งต่ออธิบดีเพื่อขอหนังสือรับรอง เมื่ออธิบดีหรือพนักงานเจ้าหน้าที่ที่ได้รับมอบหมายตรวจสอบความถูกต้องของบัตรส่งเสริมการ ลงทุนหรือหนังสืออนุญาตดังกล่าวแล้ว ให้อธิบดีออกหนังสือรับรองโดยเร็ว แต่ต้องไม่เกินสามสิบวันนับแต่วันที่ได้รับแจ้งการได้รับบัตรส่งเสริมการลงทุนหรือหนังสืออนุญาต แล้วแต่กรณี ในกรณีนี้ให้คนต่างด้าวดังกล่าวนั้น ได้รับยกเว้นจากการบังคับใช้พระราชบัญญัตินี้ เว้นแต่มาตรา ๒๑ มาตรา ๒๒ มาตรา ๓๙ มาตรา ๔๐ และมาตรา ๔๒ ตลอดระยะเวลาที่ธุรกิจนั้นได้รับการส่งเสริมการลงทุนหรือได้รับอนุญาตให้ประกอบอุตสาหกรรมหรือประกอบการค้าเพื่อส่งออก แล้วแต่กรณี การออกหนังสือรับรองตามวรรคหนึ่ง ให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่อธิบดีก าหนด
ที่มา: รายงานประจ าปี พ.ศ. 2564 (หน้า 27) กรมพฒันาธุรกิจการคา ้ 108
109 หมายเหตุ: (1) การออกหนังสือรับรองการประกอบธุรกิจเป็นการอนุญาตให้คนต่างด้าวที่ได้รับการส่งเสริม การลงทุน ได้รับสิทธิตามสนธิสัญญาและความตกลงทางการค้าเพื่อประกอบธุรกิจในประเทศไทย (2) บริการ เช่น รับจ้างผลิตแม่พิมพ์/ชิ้นส่วนอะไหล่ยานยนต์ บริการเป็นส านักงานปฏิบัติการภูมิภาค (ROH) และให้ค าปรึกษาแนะน า/บริหารจัดการ เป็นต้น (3) ธุรกิจอื่นๆ เช่น บริการทางสถาปัตยกรรม การท ากิจการโฆษณา การท ากิจการโรงแรม การน าเที่ยว การขายอาหารหรือเครื่องดื่ม เป็นต้น ที่มา: กรมพัฒนาธุรกิจการค้า :: กองบริหารการประกอบธุรกิจของชาวต่างชาติ :: กลุ่มวิชาการ บทเพ ิ่มเต ิ ม
110
111 หมายหตุ :1) ธุรกิจบริการเช่นการให้กู้ยืมเงินแก่บริษัทในเครือบริการให้เช่า ให้เช่าแบบลีสซิ่งให้เช่าซื้อ ทรัพย์สินบริการซ่อมแซมสินค้าเฉพาะยี่ห้อ เป็นต้น 2) ธุรกิจอื่นๆ เช่น การขายทอดตลาด การท ากิจการโฆษณา เป็นต้น 3) นิติบุคคลที่จดทะเบียนในประเทศอื่นๆ เช่น สวิตเซอร์แลนด์ มาเลเฃีย และออสเตรเลีย เป็นต้น ที่มา: กรมพัฒนาธุรกิจการค้า :: กองบริหารการประกอบธุรกิจของชาวต่างชาติ :: กลุ่มวิชาการ
112
ที่มา: รายงานประจ าปี พ.ศ. 2564 (หน้า 29) กรมพฒันาธุรกิจการคา ้ 113
114 การยื่นค าขอการประกอบธุรกิจของคนต่างด้าวส าหรับบัญชี 3 ตามมาตรา 17(1) บท เพิ่มเติม ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- มาตรา ๑๗ ในการขออนุญาตประกอบธุรกิจ ให้คนต่างด้าวยื่นค าขออนุญาตประกอบธุรกิจต่อรัฐมนตรีหรือ อธิบดีตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่ก าหนดในกฎกระทรวง และให้คณะรัฐมนตรีในกรณีธุรกิจตามบัญชีสอง หรือ อธิบดีในกรณีธุรกิจตามบัญชีสามพิจารณาอนุมัติหรืออนุญาต แล้วแต่กรณี ให้แล้วเสร็จภายในก าหนดหกสิบวันนับ แต่วันที่ยื่นค าขอ ในกรณีการพิจารณาอนุมัติของคณะรัฐมนตรีมีเหตุจ าเป็น ซึ่งคณะรัฐมนตรีไม่อาจพิจารณาให้ แล้วเสร็จภายในระยะเวลาดังกล่าวได้ ให้ขยายระยะเวลาการพิจารณาออกไปอีกได้ตามความจ าเป็น แต่ทั้งนี้ต้อง ไม่เกินหกสิบวันนับแต่วันครบก าหนดเวลาดังกล่าว เมื่อคณะรัฐมนตรีให้การอนุมัติหรืออธิบดีอนุญาตตามวรรคหนึ่งแล้ว ให้รัฐมนตรีหรืออธิบดีออกใบอนุญาต ภายในสิบห้าวันนับแต่วันที่คณะรัฐมนตรีอนุมัติหรืออธิบดีอนุญาต ในการอนุญาต รัฐมนตรีจะก าหนดเงื่อนไขตามที่คณะรัฐมนตรีก าหนด หรือตามที่ก าหนดไว้ในกฎกระทรวงที่ ออกตามความในมาตรา ๑๘ ส าหรับกรณีธุรกิจตามบัญชีสองหรืออธิบดีจะก าหนดเงื่อนไขตามที่ก าหนดไว้ใน กฎกระทรวงที่ออกตามความในมาตรา ๑๘ ส าหรับกรณีธุรกิจตามบัญชีสาม ก็ได้ ในกรณีที่คณะรัฐมนตรีไม่อนุมัติให้คนต่างด้าวประกอบธุรกิจตามบัญชีสองให้รัฐมนตรีแจ้งการไม่อนุมัติให้คน ต่างด้าวนั้นทราบเป็นหนังสือภายในสามสิบวัน และให้ระบุเหตุที่ไม่ให้การอนุมัตินั้นไว้โดยชัดแจ้ง ในกรณีที่อธิบดีไม่อนุญาตให้คนต่างด้าวประกอบธุรกิจตามบัญชีสาม ให้อธิบดีแจ้งการไม่อนุญาตให้คนต่าง ด้าวนั้นทราบเป็นหนังสือภายในสิบห้าวัน และให้ระบุเหตุที่ไม่ให้การอนุญาตนั้นไว้โดยชัดแจ้ง คนต่างด้าวนั้นมีสิทธิ อุทธรณ์ค าสั่งไม่อนุญาตต่อรัฐมนตรีได้ และให้น าความในมาตรา ๒๐ มาใช้บังคับโดยอนุโลม
115
116 การอนุญาตการประกอบธุรกิจของคนต่างด้าวตามมาตรา 17 ปี 2564 ปี พ.ศ. 2564 ไม่มีการพิจารณาอนุญาตให้คนต่างด้าวประกอบธุรกิจในเดือน กรกฎาคม เนื่องด้วยสถานการณ์โรคติดต่อ Covid-19 รุนแรงขึ้น จ านวนคนต่างด้าวที่ ได้รับอนุญาตจึงน้อยกว่าปี พ.ศ. 2563 แต่คงมีจ านวนใกล้เคียงกัน เมื่อเทียบสัดส่วน แล้วลดลงเพียง 6% โดยมีจ านวนเงินลงทุนสูงกว่าปี พ.ศ. 2563 ซึ่งเพิ่มขึ้นจากปีก่อน 25% เนื่องจากภาวะเงินเฟ้อในระบบเศรษฐกิจจากสถานการณ์โรคติดต่อ Covid-19 ส่งผลให้ต้นทุนในการด าเนินธุรกิจสูงขึ้น ดังนั้น เงินลงทุนส าหรับใช้ประกอบธุรกิจที่ ได้รับอนุญาตส่วนใหญ่ในปีนี้กว่า 72% (9,553 ล้านบาท) จึงเป็นการลงทุนในการท า ธุรกิจเพื่อให้บริการแก่บริษัทในเครือ/ในกลุ่ม ซึ่งเป็นการช่วยลดต้นทุนการด าเนิน ธุรกิจ โดยเป็นการใช้ทรัพยากรที่มีอยู่แล้วในกิจการเพื่อการประกอบธุรกิจให้บริการ แก่บริษัทในเครือ/ในกลุ่ม อาทิ • บริการให้กู้ยืมเงิน • บริการให้ค าปรึกษาแนะน าและ บริหารจัดการงานในด้านต่างๆ (การตลาด ธุรการ ทรัพยากรบุคคลและเทคโนโลยี สารสนเทศ) • บริการทางบัญชี/กฎหมาย • บริการสนับสนุนทางเทคนิค และ สนับสนุนบุคลากรไปปฏิบัติงานในสายการผลิต เป็นต้น
117
118 ธุรกิจที่คนต่างด้าวได้รับอนุญาตให้ประกอบธุรกิจ 5 อันดับแรก ปี 2564
119 5 อันดับประเทศที่คนต่างด้าวเข้ามาลงทุนมากที่สุดตามมาตรา 17 ปี 2564 ระยะเวลา 22 ปี (2543 - 2564) คนต่างด้าวที่ได้รับอนุญาต ให้ประกอบธุรกิจ มากที่สุด 3 อันดับ ได้แก่ ญี่ปุ่น (ร้อยละ 38) สิงคโปร์ (ร้อยละ 15) และฮ่องกง (ร้อยละ 6)
120 ส าหรับในช่วง 5 ปี ที่ผ่านมา (ปี 2560 - 2564) มีคนต่างด้าวได้รับอนุญาตประกอบธุรกิจของคนต่างด้าว ตามมาตรา 17 จ านวน 1,248 ราย โดยมีมูลค่าเงินลงทุนที่ใช้ในการประกอบธุรกิจ รวมจ านวน 66,078 ล้านบาท ซ ึ่งประเทศที่เข้ามาลงทุนมากที่สุดในช่วง 5 ปีที่ผ่านมา คือ ประเทศญี่ปุ่น
121
122 คนไทยได้รับการจ้างงานในแต่ละประเภทธุรกิจ บัญชีสาม 5 อันดับแรก
123 ค าถามท้ายบท ค าถาม ความส าคัญของการมีกฎหมายการประกอบธุรกิจของคนต่างด้าว ส าหรับประเทศก าลังพัฒนา เช่น ประเทศไทย มีความจ าเป็นอย่างไร ค าถาม พระราชบัญญัติการประกอบธุรกิจของคนต่างด้าวได้ก าหนดธุรกิจที่ ไม่อนุญาตให้คนต่างด้าวประกอบแบ่งเป็น 3 บัญชี ให้ท่านอธิบายความแตกต่าง ระหว่างทั้ง 3 บัญชี รวมทั้งยกตัวอย่างประกอบค าอธิบายแต่ละบัญชีมาพอสังเขป ค าถาม ท่านเห็นว่าพระราชบัญญัติการประกอบธุรกิจของคนต่างด้าว พ.ศ. 2542 ที่ใช้บังคับอยู่ในปัจจุบัน มีผลดีและผลเสียต่อประเทศอย่างไร ให้อธิบาย ค าถาม กฎหมายการประกอบธุรกิจคนต่างด้าวเป็นกฎหมายที่ส่งเสริมการ ลงทุนของคนไทยอย่างไร ---------------------------------