ພິກຂຸປາຕິໂມກຂ໌-ບາລີ-ລາວ-2020-ລ່າສຸດທີ່ຈະນໍາມາໃຊ້-BBBBBB-6_2

ຑິກຂຎຸ ຟຉ຿ິ ຓກຂ.໌ ຍຟຖີ - ຖຟທ

ຘໃ ຄິ ຋ໃ ີ຃ທຌຘກຶ ຘຟກບໃ ຌ ກຼໃ ທກຍພ ກຟຌຘຉູ ຎຟຉ຿ິ ຓກຂ.໌
ຽຆໃ ຄິ ຽຎພຌຑຕຝຍຌພ ງຉພ ຂບຄຑຕຝ ຑ຋ຸ ຋ຝຽ຅ຟ຺ໄ ຿ຈງກຄ຺

ຘຟໍ ຌກພ ຘຄ຺ ຃໌ ຎຟໃ ຘຝນຄທຌຈຄ຺ ຑ.ໄູ ຋ຟຄ຾ທຍໃ ຟໄ ຌງຟຄ຃ຟໍໄ . ຽຓບື ຄແຆຍຖູ .ີ ຾ຂທຄຘຝນທຌພ ຌຝຽຂຈ.

ຏ຋ໄູ ໃ ີ໘ຟໄ ປກພ ໘ຟໄ ຽ຃຺ຟຕຑ຺

“ຑິກຂຸ ຋ຄພ ນົຟງ ! ຑິກຂຸ ຽຓໃບື ຎຝກບຍຈທໄ ງ຋ຓພ ຾ຎຈ ດຟໃ ຄ຾ຖທໄ ງບໃ ຓຽຎພຌ
຋ໃ ີ໘ຟໄ ປກພ . ໘ຟໄ ຑໍເ຅. ໘ຟໄ ຽ຃຺ຟຕຑ຺ . ໘ຟໄ ຘຌພ ຽຘຌີ . ຂບຄຽຑໃ ືບຌຏຎໄູ ຝຑຶຈຑຕຓ຺

ຓຝ຅ຌພ ງຈ໌ ທໄ ງກຌພ ຾ຖ.

຋ຓພ ຾ຎຈດຟໃ ຄຽຎພຌ຾ຌທເຈ? ຾ຎຈດຟໃ ຄ຃:ື

(1.) ຑິກຂຸ ເຌ຋ຓພ ທຌິ ງພ ຌໄີ ຽຎພຌຏຍໄູ ໃ ໍຉບໄ ຄກຟຌຖຟຍ,

(2.) ຑິກຂຸ ຽຎພຌຏຍໄູ ໃ ໍຉບໄ ຄກຟຌຘກພ ກຟຕຝ,
(3.) ຑິກຂຸ ຽຎພຌຏຍໄູ ໃ ໍຉບໄ ຄກຟຌ຋ຟໍ ຉທ຺ ເນ຿ໄ ຈຈຽຈໃ ພຌ,

(4.) ຑິກຂຸ ຽຎພຌຏປໄູ ຅ູໄ ກພ ກຟຖ,

(5.) ຑິກຂຸ ຽຎພຌຏປໄູ ຅ູໄ ກພ ຎຝຓຟຌ,

(6.) ຑິກຂຸ ຽຎພຌ຃ຌ຺ ເ຅ຘຝບຟຈ,

(7.) ຑິກຂຸ ຍໃ ໍຓກພ ຽທໄ຺ຟນົຟງ,

(8.) ຑິກຂຸ ຍໃ ໍຽຎພຌ຃ຌ຺ ຓກພ ຈຟໃ ທຟໃ ປຟໄ ງ ຽຑໃ ືບຌຏຎໄູ ຝຑຶຉຑຕຓ຺ ຓຝ຅ຌພ ງ໌

ຈທໄ ງກຌພ ,
ຑິກຂຸ ຋ຄພ ນົຟງ ! ຑິກຂຽຸ ຓໃບື ຎຝກບຍຈທໄ ງ຋ຓພ ຾ຎຈ ດຟໃ ຄຽນໃ ຺ົຟຌ຾ີໄ ຖທໄ ງບໃ ຓຽຎພຌ
ຏ຋ໄູ ໃ ີ໘ຟໄ ປກພ . ໘ຟໄ ຑໍເ຅.໘ຟໄ ຽ຃຺ຟຕຑ຺ .໘ຟໄ ຘຌພ ຽຘຌີ . ຂບຄຽຑໃ ືບຌຏຎໄູ ຝຑຶຉຑຕຓ຺ ຓຝ

຅ຌພ ງ໌ ຈທໄ ງກຌພ ຾ຖ.

ຑຕຝແຉຕຎີຈກ຺ ຍຟຖຘີ ຝງຟຓຕ຅ພ . ໐໑/໗໒/໏໓໖.

຃ທຌຘກຶ ຘຟ ຎຝຉຍິ ຉພ ຾ຖຝຽຏີງ຾ຑໃ
຾ຉ຃ໃ ຟໍ ຘບຌ ຂບຄ ຑຕຝຘຟຘຈຟ

ຓຝນຟ຿຅ຕ ນໄຟ ຅ຟໍ ຑທກ

ຑິກຂ຋ຸ ຄພ ນົຟງ ! ຓຝນຟ຿຅ຕຏຎໄູ ຝກບຍຈທໄ ງບຄ຺ ຃໌ ນຟໄ ງບໃ ຓຓ຿ີ ບກຟຘຉຈພ ຆບໃ ຄກໃແໍ ຈ.ໄ

ງບໃ ຄຽຍ຺ຟກໃແໍ ຈ.ໄ !.ຎຌໄຸ ກໃແໍ ຈ.ໄ !.ຉຆີ ໃ ຄິ ກໃແໍ ຈ.ໄ .ບຄ຺ ຃໌ ນຟໄ ຽຎພຌ຾ຌທເຈ? ບຄ຺ ຃໌ ນຟໄ ເຌກຕໍ ຝຌຌີ ຃ໄີ :ື

(1.) ຓຝນຟ຿຅ຕແຈບໄ ຟຘງພ ຋ໃ ີຆບໃ ຄຘຓຸ . (2.)ຓຝນຟ຿຅ຕແຈບໄ ຟຘງພ ຋ໃ ີກຟໍ ຍຄພ .

(3.) ຓຝນຟ຿຅ຕແຈບໄ ຟຘງພ ຽຑໃ ິຄຏຓໄູ ບີ ຟໍ ຌຟຉ. (4.)ຓຝນຟ຿຅ຕແຈບໄ ຟຘງພ ກຟຌ຾຅ກ຅ຟໃ ງຆຑພ .

(5.)ຓຝນຟ຿຅ຕ຋ຼໃ ທແຎ຃ຌ຺ ຈຼທ.

(1.) ຓຝນຟ຿຅ຕແຈບໄ ຟຘງພ ຋ໃ ີຆບໃ ຄຘຓຸ ຽຎພຌ຾ຌທເຈ? ຑິກຂຸ ! ເຌກຕໍ ຝຌຌີ ຃ີໄ :ື ຓຝນຟ຿຅ຕ

ແຈບໄ ຟຘງພ ຽກຟຝ຾ກຄໃ ເຌ຾ຓຌໃ ຟໍໄ . ນົືແຈບໄ ຟຘງພ ນຍຸ ຽນທຉຟຓຑຽູ ຂ຺ຟ. ຌ຾ໄີ ຖ ຽບຌໄີ ທຟໃ

ຓຝນຟ຿຅ຕແຈບໄ ຟຘງພ ຋ໃ ີຆບໃ ຄຘຓຸ .

(2.) ຓຝນຟ຿຅ຕແຈບໄ ຟຘງພ ຋ໃ ີກຟໍ ຍຄພ ຽຎພຌ຾ຌທເຈ? ຑິກຂຸ ! ເຌກຕໍ ຝຌຌີ ຃ໄີ :ື ຓຝນຟ຿຅ຕແຈໄ

ບຟຘງພ ຎຟໃ ນງຟໄ ຎຟໃ ປກ຺ . ແຈບໄ ຟຘງພ ຽຌຌີ ຈຌິ ນົືຉຟຓ຾ຌທຎຟໃ ເນງຽໃ ຑໃ ືບຽຎພຌ຋ໃ ີກຟໍ ຍຄພ .

ຌ຾ໄີ ຖ ຽບຌໄີ ທຟໃ ຓຝນຟ຿຅ຕແຈບໄ ຟຘງພ ຋ໃ ີກຟໍ ຍຄພ .

(3.) ຓຝນຟ຿຅ຕແຈບໄ ຟຘງພ ຽຑໃ ິຄຏຓໄູ ບີ ຟໍ ຌຟຉ ຽຎພຌ຾ຌທເຈ? ຑິກຂຸ ! ເຌກຕໍ ຝຌຌີ ຃ໄີ :ື ຓຝນຟ

຿຅ຕແຈບໄ ຟຘງພ ຽຑໃ ິຄຑຕຝຕຟຆຟນົືບຟຓຟຉງຏ໌ ເໄູ ນງຂໃ ບຄຑຕຝຕຟຆຟ. ຽຎພຌ຋ໃ ີຽຑໃ ິຄທຟໃ

“ຊຟໄ ເຏ຅ກພ ຿຅຋ຽປ຺ຟຈທໄ ງຽຖໃ ບື ຄບຌພ ເຈໂ. ຑຕຝຕຟຆຟນົືບຟຓຟຉງຏ໌ ເໄູ ນງໃ ຂບຄຑຕຝຕຟຆຟ

ຽນໃ ຺ົຟຌຌພໄ ຅ກພ ຿ຉຉໄ ບຍ຾຋ຌຽປ຺ຟ” ຈຄໃ ພ ຌໄີ ຃ຌພ ເຏ຅ກພ ຿຅຋ຓຝນຟ຿຅ຕຌຌພໄ ຈທໄ ງຽຖໃ ບື ຄ

ບຌພ ເຈໂຂຌຶໄ ຅ຄິ .ຌ຾ໄີ ຖ ຽບຌີໄ ທຟໃ ຓຝນຟ຿຅ຕແຈບໄ ຟຘງພ ຽຑໃ ິຄຏໄຓູ ບີ ຟໍ ຌຟຉ.

(4.) ຓຝນຟ຿຅ຕແຈບໄ ຟຘງພ ກຟຌ຾຅ກ຅ຟໃ ງຆຑພ ຽຎພຌ຾ຌທເຈ? ຑິກຂຸ ! ເຌກຕໍ ຝຌຌີ ຃ໄີ :ື

ຓຝນຟ຿຅ຕຽຎພຌ຃ຌ຺ ຓຄໃ ພ ຃ຄໃ ພ ຓຆີ ຑພ ຘຓ຺ ຍຉພ ນົຟງຽຂ຺ຟຓ຾ີ ຏຌກຟຌແທທໄ ຟໃ “ຊຟໄ ເຏ຅ກພ ຿຅຋

ຽປ຺ຟຈທໄ ງຽຖໃ ບື ຄເຈໂ ຽປ຺ຟ຅ກພ ຎິຈຎຟກຑທກຓຌພ ຈທໄ ງຆຑພ ຘຓ຺ ຍຉພ ຌ”ໄີ ຈຄໃ ພ ຌ.ີໄ ຃ຌພ ເຏ຅ກພ ຿຅຋

ຓຝນຟ຿຅ຕຌຌພໄ ຈທໄ ງຽຖໃ ບື ຄເຈໂຂຌໄຶ ຅ຄິ ,ຽຂ຺ຟກໃຎໍ ິຈຎຟກ຃ຌ຺ ຽນໃ ຺ົຟຌຌພໄ ຽຘງຈທໄ ງຆຑພ ຘຓ຺ ຍຉພ ຌຌພໄ .

ຌຽີໄ ປ຺ຟ ຽບຌີໄ ທຟໃ ຓຝນຟ຿຅ຕແຈບໄ ຟຘງພ ຾຅ກ຅ຟໃ ງຆຑພ .

(5.) ຓຝນຟ຿຅ຕ຋ຼໃ ທແຎ຃ຌ຺ ຈຼທ ຽຎພຌ຾ຌທເຈ? ຑິກຂຸ ! ເຌກຕໍ ຝຌຌີ ຃ໄີ :ື ຓຝນຟ຿຅ຕ

ຎຝຑຶຈຉຌ຺ ຽຎພຌ຃ຌ຺ ຍໃ ໍຓດີ ຟໄ ທຽປບື ຌ ຋ຼໃ ທແຎ຾ຉຏໃ ຈໄູ ຼທ. ຋ໃ ີ຋ຟໍ ດດໃູ ຟໃ ຄຌຌພໄ ຽຑຟຝຽນຉເຈ?

ຽຑຟຝຓຝນຟ຿຅ຕຌຌພໄ ຃ຈິ ທຟໃ “ຓຌ຺ ຉຖ໌ ຍພ ຂບຄຉຌ຺ ດຟໃ ແຈ຾ໄ ຑຏໃ ຟງແຎຑຟງຌບກຽຖງີ ”

ຈຄໃ ພ ຌ຾ໄີ ຖ ຽບຌໄີ ທຟໃ ຓຝນຟ຿຅ຕ຋ໃຼທແຎ຃ຌ຺ ຈຼທ.

ຑິກຂຸ ຋ ! ຂຌໍໄ ກໄີ ໃຘໍ ຌພ ຌຌພໄ ; ຑິກຂຸ ຖຟຓກ຺ ຏຎໄູ ຝກບຍຈທໄ ງຽນຉ ນຟໄ ດຟໃ ຄຌງີໄ ບໃ ຓ຋ຟໍ ຉຌ຺ ເນໄ

ຊກື ຂຈຸ ປຟກຉທ຺ ຽບຄ. ເນຊໄ ກື ກຟໍ ຅ຈພ ຅ຟກ຃ທຟຓຈ.ີ ຽຎພຌຏຍໄູ ໃ ໍຓ຃ີ ທຟຓຈຉີ ຈິ ຉທ຺ . ຏປໄູ ຑູໄ ຟກຌພ

ຉຉິ ຼຌ. ແຈຎໄ ຝຘຍ຺ ຘໃ ຄິ ຍໃ ໍ຾ຓຌໃ ຍຌຸ ຽຎພຌບຌພ ຓຟກຈທໄ ງ, ຽນຉ ນຟໄ ດຟໃ ຄບຌພ ເຈ຾ຈ?ໃ

ກ

ຑິກຂຖຸ ຟຓກ຺ ຽຑຟຝ ຽນຈ ນຟໄ ດໃຟຄເຌກຕໍ ຝຌຌີ ຃ີໄ :ື

(1.) ຑິກຂຖຸ ຟຓກ຺ ແຈບໄ ຟຘງພ ຋ໃ ີຆບໃ ຄຘຓຸ .
(2.) ຑິກຂຖຸ ຟຓກ຺ ແຈບໄ ຟຘງພ ຋ໃ ີກຟໍ ຍຄພ .
(3.) ຑິກຂຖຸ ຟຓກ຺ ແຈບໄ ຟຘງພ ຽຑໃ ິຄຏໄຓູ ບີ ຟໍ ຌຟຉ.
(4.) ຑິກຂຖຸ ຟຓກ຺ ແຈບໄ ຟຘງພ ຾຅ກ຅ຟໃ ງຆຑພ .
(5.) ຑິກຂຖຸ ຟຓກ຺ ແຈບໄ ຟຘງພ ຋ໃຼທແຎ຃ຌ຺ ຈຼທ.

ຑິກຂຖຸ ຟຓກ຺ ແຈບໄ ຟຘງພ ຋ໃ ີຆບໃ ຄຘຓຸ ຽຎພຌ຾ຌທເຈ? ຑິກຂຖຸ ຟຓກ຺ ເຌກຕໍ ຝຌຌີ ຃ໄີ ື: ຑິກຂຸ
ຖຟຓກ຺ ຽຎພຌຏຎໄູ ຝກບຍຈທໄ ງກຟງງຝກຓພ ບຌພ ຃ຈ຺ ຿ກຄ, ຽຎພຌຏຎໄູ ຝກບຍຈທໄ ງທຝ຅ກິ ຓພ ບຌພ ຃ຈ຺ ຿ກຄ,
ຽຎພຌຏຎໄູ ຝກບຍຈທໄ ງຓຝ຿ຌກຓພ ບຌພ ຃ຈ຺ ຿ກຄ, ຌ຾ໄີ ຖ ຽບຌີໄ ທຟໃ ຑິກຂຖຸ ຟຓກ຺ ແຈບໄ ຟຘງພ ຋ໃ ີຆບໃ ຄຘຓຸ .

ຑິກຂຖຸ ຟຓກ຺ ແຈບໄ ຟຘງພ ກຟໍ ຍຄພ ຽຎພຌ຾ຌທເຈ? ຑິກຂຖຸ ຟຓກ຺ ເຌກຕໍ ຝຌຌີ ຃ີໄ :ື ຑິກຂຖຸ ຟຓກ຺
ຽຎພຌ຃ຌ຺ ຓຓີ ຘິ ຘຟ຋ິຉຊິ ຎຝກບຍຈທໄ ງ຋ິຉຊບິ ຌພ ຾ຖຌໃ ຈໃ ຄິ ແຎ຅ຍພ ຽບ຺ຟຎຟງຘຈຸ ຿ຉຄໃ
(຾ນຄໃ ຃ທຟຓຽນພຌ຋ຄພ ຎທຄ) ຌ຾ີໄ ຖ ຽບຌີໄ ທຟໃ ຑິກຂຖຸ ຟຓກ຺ ແຈບໄ ຟຘງພ ຋ໃ ີກຟໍ ຍຄພ .

ຑິກຂຖຸ ຟຓກ຺ ແຈບໄ ຟຘງພ ຽຑໃ ິຄຏຓໄູ ບີ ຟໍ ຌຟຉ ຽຎພຌ຾ຌທເຈ? ຑິກຂຖຸ ຟຓກ຺ ເຌກຕໍ ຝຌຌີ ຃ີໄ :ື ຑິກຂຸ
ຖຟຓກ຺ ແຈບໄ ຟຘງພ ຑຕຝຕຟຆຟນົືບຟຓຟຉງຏ໌ ເໄູ ນງຂໃ ບຄຑຕຝຕຟຆຟຽຎພຌ຋ໃ ີຽຑໃ ິຄທຟໃ . “ຊຟໄ ເຏ຅ກພ ຿຅຋
ຽປ຺ຟຈທໄ ງຽຖໃ ືບຄບຌພ ເຈໂ. ຑຕຝຕຟຆຟນົືບຟຓຟຉງຏ໌ ເໄູ ນງຂໃ ບຄຑຕຝຕຟຆຟຽນໃ ຺ົຟຌຌພໄ . ຅ກພ ຿ຉຉໄ ບຍ
຾຋ຌຽປ຺ຟ” ຈໃຄພ ຌ.ໄີ ຃ຌພ ເຏ຅ກພ ຿຅຋ຑິກຂຽຸ ນໃ ຺ົຟຌຌພໄ ຈທໄ ງຽຖໃ ືບຄບຌພ ເຈຂໄຌຶ ຅ຄິ , ຑຕຝຕຟຆຟນົືບຟ
ຓຟຉງຂ໌ ບຄຑຕຝຕຟຆຟຽນໃ ຺ົຟຌຌພໄ . ກໃຆໍ ທໃ ງ຿ຉຉໄ ບຍ຾຋ຌຽຂ຺ຟ຅ຄິ , ຌ຾ໄີ ຖ

ຽບຌໄີ ທຟໃ ຑິກຂຖຸ ຟຓກ຺ ແຈບໄ ຟຘງພ ຽຑໃ ິຄຏໄຓູ ບີ ຟໍ ຌຟຉ.
ຑິກຂຖຸ ຟຓກ຺ ແຈບໄ ຟຘງພ ຾຅ກ຅ຟໃ ງຆຑພ ຽຎພຌ຾ຌທເຈ? ຑິກຂຖຸ ຟຓກ຺ ເຌກຕໍ ຝຌຌີ ຃ີໄ :ື ຑິກຂຸ

ຖຟຓກ຺ ຽຎພຌຏຖໄູ ຟໍໄ ຖທງຖຟຍຈທໄ ງ຅ທີ ບຌ ຍຌິ ຈຝຍຟ຋ ຽຘຌຟຘຝຌຝ ຾ຖຝ຃ຖິ ຟຌຝຎ຅ພ ຅ງພ ຽຑຘຆພ ຍໍຕິ
ຂຟຕ ຽຂ຺ຟຓ຾ີ ຏຌກຟຌແທທໄ ຟໃ ; “ຊຟໄ ເຏ຅ກພ ຿຅຋ຽປ຺ຟຈທໄ ງຽຖໃ ືບຄບຌພ ເຈຂຌຶໄ ຅ຄິ . ຽຂ຺ຟກຎໍ ິຈຎຟກ຃ຌ຺
ຽນໃ ຺ົຟຌຌພໄ ຽຘງຈທໄ ງຖຟຍຌຌພໄ . ຌ຾ີໄ ຖ ຽບຌໄີ ທຟໃ

ຑິກຂຖຸ ຟຓກ຺ ແຈບໄ ຟຘງພ ກຟຌ຾຅ກ຅ຟໃ ງຆຑພ .
ຑິກຂຖຸ ຟຓກ຺ ແຈບໄ ຟຘງພ ຋ຼໃ ທແຎ຃ຌ຺ ຈຼທ ຽຎພຌ຾ຌທເຈ? ຑິກຂຖຸ ຟຓກ຺ ເຌກຕໍ ຝຌຌີ ຃ີໄ :ື

ຑິກຂຖຸ ຟຓກ຺ ແຈນໄ ົີກແຎ຃ຌ຺ ຈຼທດໃູຉຟຓຆຌ຺ ຌຝຍ຋຺ ຆຟງ຾ຈຌ຾ຉໃຏໄຈູ ຼທ. ຽຂ຺ຟຽຂ຺ໄຟແຎຘູຘໃ ຝກຖຸ
຋ຄພ ນົຟງ ເຌຆຌ຺ ຌຝຍ຋຺ . (຋ໃ ີຍໃ ໍແຈຘໄ ກຶ ຘຟ) ຌຌພໄ ຾ຖທໄ ງບໃ ຓແຈຖໄ ຟຍ. ຌ຾ໄີ ຖ ຽບຌີໄ ທຟໃ ຑິກຂຖຸ ຟຓກ຺
຋ໃຼທແຎ຃ຌ຺ ຈຼທ ຑິກຂຸ ຋ ! ຑິກຂຖຸ ຟຓກ຺ ຏຎໄູ ຝກບຍຈທໄ ງຽນຉ ນຟໄ ດໃຟຄຽນໃ ຺ົຟຌ຾ໄີ ຖທໄ ງບໃ ຓ຋ຟໍ
ຉຌ຺ ເນໄຊກື ຂຈຸ ປຟກ. ຋ຟໍ ຉຌ຺ ເນໄຊກື ກຟໍ ຅ຈພ ຅ຟກ຃ທຟຓຈ.ີ ຽຎພຌຏຓໄູ ຃ີ ທຟຓຆໃທ຺ ຉິຈຉທ຺ ຏປໄູ ຑູໄ ຟກຌພ
ຉຉິ ຼຌ ແຈຎໄ ຝຘຍ຺ ຘໃ ຄິ ຍໃ ໍ຾ຓຌໃ ຍຌຸ ຽຎພຌບຌພ ຓຟກຈທໄ ງ. ດຟໃ ຄຌ຾ີໄ ຖ.

ຎຌພ ຅ກ.ບຄພ . ໐໐/໏໒໓/໏໎໑. ຉຕຘພ ຾ກຑໃ ກິ ຂ຋ຸ ຄພ ນົຟງ

ຂ

ຘຟຖຝຍຟຌ

ຖ/ຈ ນທ຺ ຂຽໍໄ ຖໃ ບື ຄ .................................................................................... ໘ຟໄ
1. ຘຟຖຝຍຟຌ ............................................................................1.2.3.
2. ບ຿ຸ ຍຘຊ຺ ຂຌພ ຋ຝກຝ .......................................................................... 5
3. ຆຄ຺ ຘຝ຾ຈຄ຋ຓພ ຓກິ ຝຊຟ....ຑຕຝຑ຋ຸ ຋ຟຌງຸ ຟຈຎຝຆຸຓຘຄ຺ ຃.໌ ..ຎຝຆຓຸ ຌຄໃ ພ ຌຄິໄ .…. 6
4. ຑຕຝຑ຋ຸ ຋ຟຌງຸ ຟຈເນກໄ ຟໃ ທ຋ຓພ ....ຑຕຝຑ຋ຸ ຋ຟຌງຸ ຟຈຎຟຉ຿ິ ຓກຂຂ໌ ຽຸ ຋ຘ........ 7
5. ຘຉູ ຎຟຉ຿ິ ຓກຂເ໌ ຌທຌພ ບ຿ຸ ຍຘຊ຺ ....ຽຖໃ ບື ຄຑຕຝຘຑພ ຑ຃ພ ຃ຘີ ຉູ ຎຟຉ຿ິ ຓກຂ.໌ ........ 8
6. ຽຖໃ ບື ຄຑຕຝຓຝນຟກຎພ ຎິຌຝຽຊຕຝຈຟໍ ຕ຅ິ ຝຍໃ ໍ຋ຟໍ ບ຿ຸ ຍຘຊ຺ ............................. 9
=!= ຘຓ຺ ຓຉຸ ຘຓີ ຟ ຾ຖຝ ຌຓິ ຉິ ຘຓີ ຟ............................................................. =!=
7. ທ຋ິ ີຘຓ຺ ຓຉຸ ຘຓີ ຟ..ກຓພ ຓຝທຟ຅ຟຘຓີ ຟ......ຽຖໃ ບື ຄຘຓີ ຟເນງຽໃ ກຌີ ຂຝຌຟຈ........... 10
8. ຽຖໃ ບື ຄຘຓ຺ ຓຉຸ ຘຓີ ຟຂຟໄ ຓ຾ຓຌໃ ຟໍໄ .........ຘຝ຾ຈຄບຟຍຉພ ກບໃ ຌ຋ຟໍ ບ຿ຸ ຍຘຊ຺ .......... 11
9. ບຟ຋ິຑຕຓ຺ ຓຝ຅ຝຕງິ ຝຘກິ ຂຟ. ຍຟຖີ ................................................... 12
10. ບຟ຋ິຑຕຓ຺ ຓຝ຅ຝຕງິ ຝຘກິ ຂຟ ຾ຎຑຟຘຟຖຟທ ...................................... 13
11. ຎຟຕຟຆກິ ກ຋ຸ ຽ຋຿ຘ (ຎຟຕຟຆກິ ກ຋ຸ ຽ຋ຘ) ຍຟຖີ ............................... 14
12. ຎຟຕຟຆກິ 4 ຾ຎຑຟຘຟຖຟທ ....................................................... 15
13. ຘຄພ ຃ຟ຋ິຽຘຘ຋ຸ ຽ຋຿ຘ. ຍຟຖີ............................................................... 16
14. ຘຄພ ຃ຟ຋ິຽຘຘ 13 ຾ຎຑຟຘຟຖຟທ ..................................................... 17
15. ຅ທີ ຝຕຝທ຃ພ ຿຃ ຎຝຊຝ຿ຓ . ຍຟຖີ ..................................................... 26
16. ທຝຕຝທ຃ພ ຋ໃ ີ 1 ຾ຎຑຟຘຟຖຟທ ........................................................ 27
17. ຿ກຘງິ ຝທ຃ພ ຿຃ ຋ຉຸ ຿ິ ງ . ຍຟຖີ.......................................................... 34
18. ຿ກຘງິ ຝທ຃ພ ຋ໃ ີ 2 ຾ຎຑຟຘຟຖຟທ ..................................................... 35
19. ຎຉພ ຉຝທ຃ພ ຿຃ ຉຝຉ຿ິ ງ .ຍຟຖີ .......................................................... 36
20. ຎຉພ ຉຝທ຃ພ ຋ໃ ີ 3 ຾ຎຑຟຘຟຖຟທ ....................................................... 37
21. ຎຝ຅ຉິ ຉງິ ຟ ຌຉິ ຊຉິ ຟ (ຎຟ຅ຉິ ຉ)ີ .ຍຟຖີ ........................................... 40
22. ຎຟ຅ຉິ ງີ ໌ (ຓຘຸ ຟທຟ຋ທ຃ພ ຋ໃ ີ 1 ຾ຎຑຟຘຟຖຟທ ....................................... 41
23. ຑຉູ ຝ຃ຟຓຝທ຃ພ ຿຃ ຅ຝຉຉຸ ຿ຊ .ຍຟຖີ .................................................. 42
24. ຑຉູ ຝ຃ຟຓທ຃ພ ຋ໃ ີ 2 ຾ຎຑຟຘຟຖຟທ ..................................................... 43
25. ຿ບທຟ຋ຝທ຃ພ ຿຃ ຉຝຉ຿ິ ງ .ຍຟຖີ ...................................................... 44
26. ຿ບທຟ຋ທ຃ພ ຋ໃ ີ 3 ຾ຎຑຟຘຟຖຟທ ..................................................... 45

1

ຖ/ຈ ນທ຺ ຂຽໍໄ ຖໃ ບື ຄ..................................................................................... ໘ຟໄ
27. ຿ຑຆຝຌຝທ຃ພ ຿຃ ຅ຝຉຉຸ ຿ຊ ..ຍຟຖ.ີ .................................................... 46
28. ຿ຑຆຝຌຝທ຃ພ ຋ໃ ີ 4 ຾ຎຑຟຘຟຖຟທ ..................................................... 45
29. ບຝຽ຅ຖຝກຝທ຃ພ ຿຃ ຎຌພ ຅ຝ຿ຓ ..ຍຟຖີ ............................................... 48
30. ບຝຽ຅ຖຝກຝທ຃ພ ຋ໃ ີ 5 ຾ຎຑຟຘຟຖຟທ ................................................. 49
31. ຘຕຸ ຟຎຝຌຝທ຃ພ ຿຃ ຘຉພ ຿ຊ ..ຍຟຖີ ..................................................... 50
32. ຘຕຸ ຟຎຝຌຝທ຃ພ ຋ໃ ີ 6 ຾ຎຑຟຘຟຖຟທ ................................................... 51
33 ຘຎພ ຎຟຌຝທ຃ພ ຿຃ ຘຉພ ຉຝ຿ຓ ..ຍຟຖີ ................................................... 52
34. ຘຎພ ຎຝຌຝທ຃ພ ຋ໃ ີ 7 ຾ຎຑຟຘຟຖຟທ ..................................................... 53
35. ຘຝນຝ຋ຓພ ຓກິ ຝທ຃ພ ຿຃ ບຉພ ຊຝ຿ຓ ..ຍຟຖີ ............................................ 56
36. ຘຝນຝ຋ຓພ ຓກິ ຝທ຃ພ ຋ໃ ີ 8 ຾ຎຑຟຘຟຖຟທ .............................................. 57
37. ຕຝຉຝຌຝທ຃ພ ຿຃ ຌຝທຝ຿ຓ ..ຍຟຖີ ................................................... 58
38. ຕຝຉຝຌຝທ຃ພ ຋ໃ ີ 9 ຾ຎຑຟຘຟຖຟທ ..................................................... 59
39. ຎຟຉຽິ ຋ຘຝຌງີ ຝ ຌຉິ ຊຉິ ຟ ..ຍຟຖີ ..................................................... 62
40. ຎຟຉຽິ ຋ຘຝຌງິ ຝ຋ໃ ີ 4 ຾ຎຑຟຘຟຖຟທ ................................................. 63
41. ຘຉພ ຉຝ຋ິກຝຕຝຌຝຘຝຓຝຊຝ ຌຉິ ຊຉິ ຟ ..ຍຟຖີ ..................................... 64
42. ຘຉພ ຉຝ຋ິກຝຕຝຌຝຘຝຓຝຊຝ 7 ຾ຎຑຟຘຟຖຟທ ................................... 65
43. ຘຝນົຍຼຸ ຎຟຉ຿ິ ຓກຂ໌ ຍຟຖີ ................................................................. 66
44. ຘຝນົຍຸຼ ຎຟຉ຿ິ ຓກຂ໌ ຾ຎຑຟຘຟຖຟທ ................................................... 67
45. ບຝຌງິ ຝຉຝກຌພ ຋໌ ..ຽຖບໄື ຄຉຌໄ຺ ຍຌພ ງຉພ ຋ໃ ີ 1 .......................................... 68
46. ...........-!!-.......... ຽຖບໄື ຄຉຌໄ຺ ຍຌພ ງຉພ ຋ໃ ີ 2 .......................................... 69
47. ບຝຌງິ ຝຉຝຘກິ ຂຟຍ຋຺ ຋ໃ ີ 1 ຍຟຖ.ີ .....!!...຋ໃ ີ 2 ຍຟຖີ ............................. 70
48. ..................!!............. ຋ໃ ີ 1 ຾ຖຝ຋ໃ ີ 2 ຾ຎຑຟຘຟຖຟທ ..................... 71
49. ຽຘຂງິ ຝກຌພ ຋໌ ..ຽຖບໄື ຄຉຌ຺ໄ ຍຌພ ງຉພ ຾ຖຝ ຍຟຖີ ...................................... 72
50. .............................!!................. ຾ຎຑຟຘຟຖຟທ ............................. 73
51. ຎຝຽຑຈຂບຄບ຿ຸ ຍຘຊ຺ ...................................................................... 84
52. ບຝ຋ິຉຊຟຌບ຿ຸ ຍຘຊ຺ ....................................................................... 85
53. ຃ຟໍ ຆ຾ີໄ ຅ຄຂບຄຏ຅ໄູ ຈພ ຑຓິ ................................................................... 86
54. ຘຓພ ຎຌພ ຌຝຘຖີ ຟ ຅ຖຸ ຝຘຖິ ............................................................... 87
55. ຓຆພ ຆຓິ ຝຘຖິ .................................................................................. 89

2

ຖ/ຈ ນທ຺ ຂໍຽໄ ຖບໄື ຄ ................................................................................... ໘ຟໄ
56. ຓຝນຟຘຖິ ....................................................................................... 93
57. ທ຋ິ ີຘຝ຾ຈຄບຟຍຉພ ກບໃ ຌ຋ຟໍ ບ຿ຸ ຍຘຊ຺ ........ຘຄ຺ ຘງພ ເຌບຟຍຉພ ....................... 98
58. ຑິກຂຏຸ ຑໄູ ຌພ ຘຟຌບໄ ງ຃ທຌຘຝ຾ຈຄບຟຍຉພ ຈຄໃ ພ ຌໄີ ......................................... 99
59. ຑິກຂຏຸ ຑໄູ ຌພ ຘຟນົຟງ຃ທຌຘຝ຾ຈຄບຟຍຉພ ຈຄໃ ພ ຌໄີ ......................................... 100
60. ຘຝຓຝຌຝຘຉູ ..........ທຆພ ຆຎີ ຉຸ ຉຝຘຉູ .................................................. 102
61. ຽຂຉຉຝຘຉູ ..................................................................................... 103
62. ຃຋ພ ຋໌ ຑພ ຑຝຘຉູ ................................................................................. 104
63. ຽຘຂຝຘຉູ ຋ໃ ີ 1 ...........ຽຘ຃ຝຘຉູ ຋ໃ ີ 2 ................................................. 105
64. ຽຘຂຝຘຉູ ຋ໃ ີ 3 ................................................................................. 107
65. ຽຘຂຝຘຉູ ຋ໃ ີ 4 ................................................................................. 109
66. ຘກິ ຂຟຘຉູ ຋ໃ ີ 1 ................................................................................ 111
67. ຘກິ ຂຟຘຉູ ຋ໃ ີ 2 ................................................................................ 112
68. ຎຄພ ກຝ຋ຟຘຉູ .................................................................................. 113
69. ບຍຸ ຟຖທີ ຃ພ ຋ໃ ີ 4 ບຍຸ ຟຖຘີ ຉູ ຋ໃ ີ 1 .......................................................... 116
70. ບຍຸ ຟຖຘີ ຉູ ຋ໃ ີ 2 .........ບຑຸ ຑຟນຝຘຉູ .................................................... 117
71. ບຎຸ ຝຘຓພ ຎຝ຋ຟຘຉູ .......................................................................... 118
72. ຌຘິ ຘຝງຝຘຉູ ............ ຘຝຓຝຽຌຕຝຘຉູ .......................................... 119
73. ບຍຸ ຟຖຘີ ຄພ ຃ຝຽຑ຋ຝຘຉູ .................................................................... 120
74. ບຍຸ ຟຖຘີ ຄພ ຃ຝຘຟຓ຃ພ ຃ຘີ ຉູ ................................................................. 121
75. ບຟຌຌພ ຋ຝຘຄພ ຃ຝຽຑ຋ຝຘຉູ ............................................................... 122
76. ບຟຌຌພ ຋ຝຘຄພ ຃ຝຘຟຓ຃ພ ຃ຘີ ຉູ ............................................................ 123
77. ຃ຟໍ ຂຍໍ ຌພ ຑຝຆຟ (ຍທຆຽຌຕ) ............................................................. 124
78. ຃ຟໍ ຂຍໍ ທຆຽຎພຌຑິກຂຸ (ຍທຆຑຕຝ) ...................................................... 127
79. ຍທຆຌຟ຃ບຄ຺ ຃ຈ໌ ຼທ ........................................................................ 130
80. ຃ຟໍ ຊຟຓຌຟ຃ ................................................................................. 131
81. ຍ຋຺ ຘຉູ ຽບຌີໄ ຌຟ຃຃ຽູໃ ຂ຺ໄຟ ....... ບຎຸ ຆພ ຆຟກຟໃ ທ຃ຟໍ ຑຝຈຼຄຘຄ຺ ຃.໌ ..................... 132
82. ຃ຟໍ ຘຉູ ກຓພ ຓຝທຟ຅ຟບຎຸ ຝຘຓ຺ ຍ຋຺ ......................................................... 133
83. ຍທຆຌຟ຃຃ູໃ ................................................................................... 134
84. ຃ຟໍ ຊຟຓຌຟ຃ ................................................................................. 135

3

ຖ/ຈ ນທ຺ ຂຽໍໄ ຖໃ ບື ຄ..................................................................................... ໘ຟໄ
85. ຍ຋຺ ຘຉູ ຽບຌີໄ ຌຟ຃຃ຽູໃ ຂ຺ໄຟ ..........ບຎຸ ຆພ ຆຟກຟໃ ທ຃ຟໍ ຏຝຈຼຄຘຄ຺ ຃໌ ................... 136
86. ຃ຟໍ ຘຉູ ກຓພ ຓຝທຟ຅ຟບຎຸ ຝຘຓ຺ ຍຈ຺ ........................................................ 137
87. ຃ຟໍ ຂຂໍ ຝຓຟ຿຋ຘ ............................................................................ 139
88. ຘຉພ ຉຝນຝຕຝຌງີ ຝ...................ທ຋ິ ີຊຌື ຘິ ງພ ........................................ 146
-!!- ທ຋ິ ີຊຌື ຘິ ງພ ບຎຸ ຆພ ຆຟ ................ ທ຋ິ ີຊຌື ຘິ ງພ ຑຕຝບຟ຅ຟຕງ໌ ................... ¬!!-
89. ຃ຟໍ ຃ຌື ຍຟ຋ ....... ທ຋ິ ີຑິຌ຋ຏຸ ຟໄ .......຾ຖຝ຃ຟໍ ບຝ຋ິຉຊຟຌຍໍຕຂິ ຟຕ ......... 141
90. ຃ຟໍ ບຝ຋ິຉຊຟຌຍໍຕຂິ ຟຕ ................ ຾ຖຝ຃ຟໍ ຽຘງຘຝຖຝ ...................... 142
91. ຃ຟໍ ຃ຌື ຏຟໄ ...........຃ຟໍ ທກິ ຎພ .......... ຃ຟໍ ຊບຌທກິ ຎພ ............................. 143
-!!- ຃ຟໍ ບຝ຋ິຉຊຟຌຽຂໄ຺ຟຑຌພ ຘຟ ............. ຃ຟໍ ຎຝທຝຕຝຌຟບບກຑຌພ ຘຟ ......... -!!-
92. ຾ຍຍກຟຌຌຍພ ຅ຟໍ ຌທຌຑິກຂຸ - ຍຟຖີ .................................................. 144
93. ຆຄ຺ ບຝຌງຸ ຟຈເນກໄ ຍພ ຑຟງເຌ 7 ທຌພ .................................................. 145
94. ຘທໃ ຌກຼໃ ທຂບໄ ຄ຋ໃ ີຑິກຂ຃ຸ ທຌຽຂ຺ໄຟຎຝຕທິ ຟຘ ........................................... 146
95. ຂໍທໄ ຉພ ຎຝຉຍິ ຉພ 94 ຂໍໄ ຘຟໍ ຖຍພ ຑິກຂຏຸ ດໄູ ຎໃູ ຝຕທິ ຟຘ ................................ 149
96. ຕຉພ ຉຽິ ຘ຋ 3 ດຟໃ ຄ ຂບຄຑິກຂຏຸ ດໄູ ຎໃູ ຝຕທິ ຟຘ ........................................ 153
97. ຎ຅ພ ຘຓິ ຟທຟ຅ຟຂບຄຉຝຊຟ຃ຉ຺ .....ຍໃ ໍແຈຎໄ ຝຑຶຈຑຕຓ຺ ຓຝຽຑໃ ືບເນຽໄ ຂ຺ຟຌຍພ ຊ.ື ... 154
98. ຏ຋ໄູ ຟໍ ຘຟຘຌຟຽຘໃ ບື ຓ ........................................................................ 155
99. ຏຖ຺ ຖຝແຓກໄ ຟຈຽກໃບື ຌເຌກຕຄຸ ຘຟທຉພ ຊີ ................................................ 156
100 ຆຄ຺ ບຝຌງຸ ຟຈກຟຖກິ ຏຝຘຓພ ກຌພ .......................................................... 157
101 ຌທິ ບຌ 5 ຃ກື ບຄບຘຸ ຖ຺ ຋ໃ ີ຾຋຅ໄ ຄິ ...... ຘຝຉຎິ ຉພ ຊຟຌ 4 ຃ກື ບຄກຘຸ ຖ຺ ຋ໃ ີ຾຋຅ໄ ຄິ ............ 158

4

ບ຿ຸ ຍຘຊ຺ ຂຌພ ຋ຝກຝ.

ຓນຟ. ທ.ິ 4/201/147.

ຽຖໃ ືບຄຎຝຕຑິ ຟຆກ຺ ບຌພ ງຝຽຈງຕຝຊງີ ໌.

ກ຿ໍ ຈງຘຝ໙ງພ ຌຌພໄ ຾ຖ, ຑຕຝຏຓໄູ ຑີ ຕຝຑຟ຃ຽ຅ຟ຺ໄ ຎຝ຋ຍພ ດໃູ ຋ໃ ີຑຽູ ຂ຺ຟ຃ຆິ ຆຝກຉູ ຽຂຈຑຕຝຌຝ຃ບຌຕຟ
ຆຝ຃.ຶ ຽຓໃບື ຌຌພໄ , ຑທກຎຝຕຑິ ຟຆກ຺ ບຌພ ງຝຽຈງຕຝຊງີ ໌ ຑໍຽຊຄິ ທຌພ 14 ຃ຟໃ ໍ , 15 ຃ຟໃ ໍ ຾ຖຝ 8 ຃ຟໃ ໍ
຾ນຄໃ ຎກພ ງບໃ ຓຎຝຆຓຸ ກຌພ ກຟໃ ທ຋ຓພ . ຃ຌ຺ ຋ຄພ ນົຟງຽຂ຺ໄຟແຎນຟຎຝຕຑິ ຟຆກ຺ ບຌພ ງຝຽຈງຕຝຊງີ ຽ໌ ນໃ ຺ົຟຌຌພໄ
ຽຑໃ ືບຒຄພ ຋ຓພ ຑທກຽຂ຺ຟແຈ຃ໄ ທຟຓປກພ , ແຈ຃ໄ ທຟຓຽນົໄືບຓເຘເຌຑທກຎຝຕຑິ ຟຆກ຺ ບຌພ ງຝຽຈງຕຝຊງີ ໌
ຎຝຕຑິ ຟຆກ຺ ບຌພ ງຝຽຈງຕຝຊງີ ງ໌ ບໃ ຓແຈຑໄ ກພ ຑທກ. ຽຓໃບື ຌຌພໄ , ຑຕຝຽ຅ຟ຺ໄ ຑິຓຑິຘຟຌ຅ບຓຽຘຌຟ
ຓຝ຃຋຺ ຕຟຆ ຘຝຽຈພຈແຎເຌ຋ໃ ີຘຝນຄຈພ ນົີກຖຼໃ ຄດໃູ ແຈຓໄ ຑີ ຕຝຕຟຆຝຎຝຕທິ ຉິ ກ຺ ຾ນຄໃ ຑຕຝ຋ງພ ຽກຈີ ຂຌຶໄ
ດຟໃ ຄຌທີໄ ຟໃ :ຈຼທຌ,ີໄ ຽຊຄິ ທຌພ 14 ຃ຟໃ ໍ , 15 ຃ຟໃ ໍ ຾ຖຝ 8 ຃ຟໃ ໍ ຾ນຄໃ ຎກພ ຑທກຎຝຕຑິ ຟຆກ຺ ບຌພ ງຝ
ຽຈງຕຝຊງີ ໌ ງບໃ ຓຎຝຆຸຓກຌພ ກຟໃ ທ຋ຓພ , ຃ຌ຺ ຋ຄພ ນົຟງຽຂໄ຺ຟແຎນຟຎຝຕຑິ ຟຆກ຺ ບຌພ ງຝຽຈງຕຝຊງີ ຽ໌ ນໃ ຺ົຟຌຌພໄ
ຽຑໃ ືບຒຄພ ຋ຓພ ຑທກຽຂ຺ຟແຈ຃ໄ ທຟຓປກພ , ແຈ຃ໄ ທຟຓຽນົໄືບຓເຘ ເຌຑທກຎຝຕຑິ ຟຆກ຺ ບຌພ ງຝຽຈງຕຝຊງີ ໌
ຎຝຕຑິ ຟຆກ຺ ບຌພ ງຝຽຈງຕຝຊງີ ງ໌ ບໃ ຓແຈຑໄ ກພ ຑທກ. ດຟໃ ຄເຈ໘ໍ , ຑຕຝຑິກຂ຋ຸ ຄພ ນົຟງ ຅ຄໃ ຺ ຎຝຆຸຓກຌພ
ເຌທຌພ 14 ຃ຟໃ ໍ , 15 ຃ຟໃ ໍ ຾ຖຝ 8 ຃ຟໃ ໍ ຾ນຄໃ ຎກພ ຾ຈ,ໃ ຑຕຝຽ຅ຟ຺ໄ ຑຓິ ຑິຘຟຌ຅ໃຄຶ ຽຂໄ຺ຟແຎຽຐ຺ໄຟຑຕຝຏໄູ
ຓຑີ ຕຝຑຟ຃ ກຟຍແນທຑໄ ຕຝຏຓໄູ ຑີ ຕຝຑຟ຃ ຾ຖທໄ ຎຝ຋ຍພ ຌຄໃ ພ ເຌ຋ໃ ີ຃ທຌຘທໃ ຌຂຟໄ ຄ໘ໃ ຶຄ.ຽຓໃບື ຎຝ຋ຍພ
ຌຄໃ ພ ປຼຍປບໄ ງ຾ຖທໄ ແຈ຋ໄ ຌູ ຂ຋ໍໄ ໃ ີຎຝຕທິ ຉິ ກ຺ ຌຌພໄ ຉໃ ໍຑຕຝຏຓໄູ ຑີ ຕຝຑຟ຃ທຟໃ : ຂຟໄ ຌບໄ ງແຎເຌ຋ໃ ີຘຝນຄຈພ
ນົີກຖຼໃ ຄດໃູ ຋ໃ ີຉຟໍ ຍຌ຺ (ຍຟໄ ຌ) ຌໄີ ແຈຓໄ ຃ີ ທຟຓຎຝຕທິ ຉິ ກ຺ ຾ນຄໃ ຅ຉິ ຽກຈີ ຂຌໄຶ ດຟໃ ຄຌທໄີ ຟໃ : ຈຼທຌໄີ ຽຊຄິ ທຌພ
14 ຃ຟໃ ໍ , 15 ຃ຟໃ ໍ ຾ຖຝ 8 ຃ຟໃ ໍ ຾ນຄໃ ຎກພ ຑທກຎຝຕຑິ ຟຆກ຺ ບຌພ ງຝຽຈງຕຝຊງີ ໌ ງບໃ ຓຎຝຆຓຸ ກຌພ ກຟໃ ທ
຋ຓພ , ຃ຌ຺ ຋ຄພ ນົຟງຽຂໄ຺ຟແຎນຟຎຝຕຑິ ຟຆກ຺ ບຌພ ງຝຽຈງຕຝຊງີ ຽ໌ ນໃ ຺ົຟຌຌພໄ ຽຑໃ ືບຒຄພ ຋ຓພ ຑທກຽຂ຺ຟແຈ຃ໄ ທຟຓ
ປກພ , ແຈ຃ໄ ທຟຓຽນົໄືບຓເຘ ເຌຑທກຎຝຕຑິ ຟຆກ຺ ບຌພ ງຝຽຈງຕຝຊງີ ໌ ຎຝຕຑິ ຟຆກ຺ ບຌພ ງຝຽຈງຕຝຊງີ ໌
ງບໃ ຓແຈຑໄ ກພ ຑທກ. ດຟໃ ຄເຈ໘ໍ , ຑຕຝຑິກຂ຋ຸ ຄພ ນົຟງ ຅ຄໃ ຺ ຎຝຆຸຓກຌພ ເຌທຌພ 14 ຃ຟໃ ໍ , 15 ຃ຟໃ ໍ
຾ຖຝ 8 ຃ຟໃ ໍ ຾ນຄໃ ຎກພ ຾ຈໃ ຂຟໄ ຌບໄ ງຂໍຎຝ຋ຟຌ຿ບກຟຈ ຂຑໍ ິກຂ຋ຸ ຄພ ນົຟງ ຅ຄໃ ຺ ຎຝຆຓຸ ກຌພ ເຌທຌພ 14
຃ຟໃ ໍ , 15 ຃ຟໃ ໍ ຾ຖຝ 8 ຃ຟໃ ໍ ຾ນຄໃ ຎກພ ຌຈໄີ ທໄ ງຽຊຈີ ຂຟໄ ຌບໄ ງ.

5

ຆຄ຺ ຘຝ຾ຈຄ຋ຓພ ຓກີ ຝຊຟ.

ຖຟໍ ຈຍພ ຌຌພໄ , ຑຕຝຏຓໄູ ຑີ ຕຝຑຟ຃ຆຄ຺ ຘຝ຾ຈຄເນຑໄ ຕຝຽ຅ຟ຺ໄ ຑຓິ ຑິຘຟຌ຅ບຓຽຘຌຟຓຟ຃຋຺ ຕຟຆ ເນຽໄ ນພຌ
຾຅ຄໄ ຾ຖທໄ ຘຝຓຟ຋ຟຌ ບຟຈນຟຌຕຟໃ ຽຖຄີ ຈທໄ ງ຋ຓພ ຓກີ ຝຊຟ຾ຖທໄ . ຃ຌພ ຽຓໃບື ຑຕຝຽ຅ຟໄ຺ ຑຓິ ຑິຘຟຌ
ບຌພ ຑຕຝຏຓໄູ ຑີ ຕຝຑຟ຃ຆຄ຺ ຾ຌຝຌຟໍ ເນຽໄ ນພຌ຾຅ຄໄ ຘຝຓຟ຋ຟຌ ບຟຈນຟຌຕຟໃ ຽຖຄີ ຈທໄ ງ຋ຓພ ຓກີ ຝຊຟ
຾ຖທໄ ຘຝຽຈພຈຖກຸ ຅ຟກ຋ໃ ີຌຄໃ ພ ກຟຍແນທຑໄ ຕຝຏຓໄູ ຑີ ຕຝຑຟ຃ ຆຄ຺ ຋ຟໍ ຎຝ຋ກພ ຂຌິ ຟ຾ຖທໄ ຘຝຽຈພຈກຍພ ແຎ.

ຑຕຝຑ຋ຸ ຋ຟຌງຸ ຟຉທຌພ ຎຝຆຸຓ.

ຖຟໍ ຈຍພ ຌຌພໄ , ຑຕຝຏຓໄູ ຑີ ຕຝຑຟ຃ຆຄ຺ ກຟໃ ທ຋ຓພ ຓກີ ຝຊຟ ເຌຽຑຟຝຽນຉຽຎພຌຽ຃ໄ຺ຟຓຌູ ຌຌພໄ ເຌຽຑຟຝຽນຉ
ຽກຈີ ເ໙ຌໃ ຌພໄ ຾ຖທໄ ປຍພ ຘໃຄພ ກຍພ ຑິກຂ຋ຸ ຄພ ນົຟງທຟໃ :
ຑິກຂ຋ຸ ຄພ ນົຟງ ! ຽປ຺ຟບຝຌງຸ ຟຉເນຎໄ ຝຆຸຓກຌພ ເຌທຌພ 14 ຃ຟໃ ໍ , 15຃ຟໃ ໍ ຾ຖຝ 8 ຃ຟໃ ໍ ຾ນຄໃ ຎກພ .

ຎຝຆຓຸ ຌຄໃ ພ ຌຄໄິ .

ຘຝ໙ງພ ຌຌພໄ ຾ຖ, ຑິກຂ຋ຸ ຄພ ນົຟງຽທໄ຺ຟຌຟໍ ກຌພ ທຟໃ : ຑຕຝຏຓໄູ ຑີ ຕຝຑຟ຃ຆຄ຺ ບຝຌງຸ ຟຉເນຎໄ ຝຆຸຓກຌພ ເຌ
ທຌພ 14 ຃ຟໃ ໍ , 15 ຃ຟໃ ໍ ຾ຖຝ 8 ຃ຟໃ ໍ ຾ນຄໃ ຎກພ . ຑິກຂຽຸ ນໃ ຺ົຟຌຌພໄ ຅ໃຄຶ ຎຝຆຸຓກຌພ ເຌທຌພ 14 ຃ຟໃ ໍ , 15
຃ຟໃ ໍ ຾ຖຝ 8 ຃ຟໃ ໍ ຾ນຄໃ ຎກພ ຾ຖທໄ ຌຄໃ ພ ຌຄໄິ ຽຘງ. ຃ຌ຺ ຋ຄພ ນົຟງຽຂໄ຺ຟແຎນຟຑິກຂຽຸ ນໃ ຺ົຟຌຌພໄ ຽຑໃ ືບຒຄພ ຋ຓພ .
ຑທກຽຂ຺ຟຉຟໃ ຄກຽໍ ຑໃ ພຄ຿຋ຈ, ຉຉິ ຼຌ ຿ຑຌ຋ຝຌຟທຟໃ : ຈທໄ ງຽນຉເຈ ຑຕຝຘຝຓຝຌຝຽຆບືໄ ຘຟງຑຕຝ
ຘຟກຝງຝຍຉຸ ຎຝຆຸຓກຌພ ເຌທຌພ 14 ຃ຟໃ ໍ , 15 ຃ຟໃ ໍ ຾ຖຝ 8 ຃ຟໃ ໍ ຾ນຄໃ ຎກພ ຅ໃຄຶ ແຈຑໄ ຟກຌພ ຌຄໃ ພ ຌຄໄິ
ຽຘງຑໍຎຟຌທຟໃ ໙ບູ ທໄ ຌຉຟຓ຋ຟໍ ຌຼຓ. ຑິກຂຏຸ ຎໄູ ຝຆຸຓກຌພ ຃ທຌກຟໃ ທ຋ຓພ ຍໃ ໍ຾ຓຌໃ ຍໍ? ຑິກຂ຋ຸ ຄພ ນົຟງແຈໄ
ງຌິ ຑທກຌຌພໄ ຽຑໃ ພຄ຿຋ຈ, ຉຉິ ຼຌ, ຿ຑຌ຋ຝຌຟດ຅ໃູ ໃຄຶ ກຟຍ຋ຌູ ຽຖໃ ບື ຄຌຌພໄ ຾ຈຑໃ ຕຝຏຓໄູ ຑີ ຕຝຑຟ຃.

6

ຑຕຝຑ຋ຸ ຋ຟຌງຸ ຟຉເນກໄ ຟໃ ທ຋ຓພ .

ຖຟໍ ຈຍພ ຌຌພໄ , ຑຕຝຏຓໄູ ຑີ ຕຝຑຟ຃ຆຄ຺ ກຟໃ ທ຋ຓພ ຓກີ ຝຊຟ ເຌຽຑຟຝຽນຉຽຎຌພ ຽ຃຺ໄຟຓຌູ ຌຌພໄ ເຌຽຑຟຝຽນຉ
ຽກຈີ ເ໙ຌໃ ຌພໄ ຾ຖທໄ ປຍພ ຘໃຄພ ກຍພ ຑິກຂ຋ຸ ຄພ ນົຟງທຟໃ :
ຑິກຂ຋ຸ ຄພ ນົຟງ ! ຽປ຺ຟບຝຌງຸ ຟຉເນໄຎຝຆຸຓກຌພ ກຟໃ ທ຋ຓພ ເຌທຌພ 14 ຃ຟໃໍ , 15 ຃ຟໃໍ ຾ຖຝ 8 ຃ຟໃໍ
຾ນໃຄຎກພ .

ຑຕຝຑ຋ຸ ຋ຟຌງຸ ຟຉຎຟຉ຿ິ ຓກຂຽຸ ຋ຘ.

ຽຓໃບື ຌຌພໄ , ຑຕຝຏຓໄູ ຑີ ຕຝຑຟ຃ ຘຝຽຈພຈແຎເຌ຋ໃ ີຘຝນຄຈພ ນົີກຽຕພໄຌດໃູ ແຈຓໄ ຑີ ຕຝຎຝຕທິ ຉິ ກ຺ ຾ນຄໃ ຑຕຝ
຋ງພ ຽກຈີ ຂຌຶໄ ດຟໃ ຄຌທໄີ ຟໃ :

ດໃຟຄເຈ໘ໍ , ຽປ຺ຟ຅ໃຄຶ ບຝຌງຸ ຟຉຘກິ ຂຟຍ຋຺ ຋ໃ ີຽປ຺ຟຍຌພ ງຉພ ຾ຖໄທ຾ກຑໃ ິກຂ຋ຸ ຄພ ນົຟງ ເນໄຽຎພຌ
ຎຟຉິ຿ຓກຂຽຸ ຋ຘຂບຄຑທກຽຂ຺ຟຎຟຉິ຿ຓກຂຽຸ ຋ຘຌຌພໄ ຅ກພ ຽຎພຌບ຿ຸ ຍຘຊ຺ ກຓພ ຂບຄຑທກຽຂ຺ຟ.

຃ຌພ ຽຓໃບື ຽຊຄິ ຽທຖຟ຃ຟໃ ໍ , ຑຕຝບຄ຺ ຘຝຽຈພຈບບກ຅ຟກ຋ໃ ີນົີກຽຕພໄຌ຾ຖທໄ ຆຄ຺ ຋ຟໍ ຋ຓພ ຓກີ ຝຊຟເຌຽຑຟຝຽນຉ
ຽຎພຌຽ຃ໄ຺ຟຓຌູ ຌຌພໄ ເຌຽຑຟຝຽນຉຽກຈີ ເ໙ຌໃ ຌພໄ ຾ຖທໄ ປຍພ ຘຄໃ ພ ກຍພ ຑິກຂ຋ຸ ຄພ ນົຟງທຟໃ :

ຑິກຂ຋ຸ ຄພ ນົຟງ ! ຽປ຺ຟແຎເຌ຋ໃ ີຘຝນຄຈພ ນົີກຽຕພຌໄ ດໃູ ຋ໃ ີຉຟໍ ຍຌ຺ ຌແີໄ ຈຓໄ ຃ີ ທຟຓຎຝຕທິ ຉິ ກ຺
຾ນໃຄ຅ຉິ ຽກຈີ ຂຌຶໄ ດໃຟຄຌທີໄ ໃຟ: ດໃຟຄເຈ໘ໍ , ຽປ຺ຟ຅ໃຄຶ ບຝຌງຸ ຟຉຘກິ ຂຟຍ຋຺ ຋ໃ ີຽປ຺ຟຍຌພ ງຉພ ຾ຖໄທ
຾ກຑໃ ິກຂ຋ຸ ຄພ ນົຟງ ເນໄຽຎພຌຎຟຉິ຿ຓກຂຽຸ ຋ຘຂບຄຑທກຽຂ຺ຟ ຎຟຉິ຿ຓກຂຽຸ ຋ຘຌຌພໄ ຅ກພ
ຽຎພຌບ຿ຸ ຍຘຊ຺ ກຓພ ຂບຄຑທກຽຂ຺ຟ ຈຄໃພ ຌ.ີໄ ຑິກຂ຋ຸ ຄພ ນົຟງ ! ຽປ຺ຟບຝຌງຸ ຟຉເນໄຘຉູ
ຎຟຉິ຿ຓກຂ.໌
ຑິກຂ຋ຸ ຄພ ນົຟງ ! ກ຾ໍ ຖ ຑິກຂ຃ຸ ທຌຘຉູ ດໃຟຄຌ:ີໄ ຑິກຂຏຸ ໄຘູ ຝນົຟຈ ຏໄຘູ ຟຓຟຈ ຅ຝ
ຎຝກຟຈເນໄຘຄ຺ ຃໌ປຈໄູ ທໄ ງງຉພ ຉິກຓພ ຓຝທຟ຅ຟ ທຟໃ ຈຄໃພ ຌ:ີໄ ຋ໃຟຌ຋ຄພ ນົຟງ ! ຂໍຘຄ຺ ຃໌຅ຄໃ ຺ ຒຄພ
ຂຟໄ ຑຝຽ຅຺ຟໄ ຊຟໄ ຃ທຟຓຑໄບຓຑຼຄຂບຄຘຄ຺ ຃໌ຽຊຄິ ຋ໃ ີ຾ຖໄທ ຘຄ຺ ຃໌຅ຄ຺ ຋ຟໍ ບ຿ຸ ຍຘຊ຺ ຅ຄໃ ຺ ຘຉູ
ຎຟຉິ຿ຓກຂ.໌ ບຌພ ເຈຽຎພຌຍຑຸ ຑຝກ຅ິ ຂບຄຘຄ຺ ຃໌? ຋ໃຟຌ຋ຄພ ນົຟງ຅ຄໃ ຺ ຍບກ຃ທຟຓຍໍຕຘິ ຋ຸ .
ຂຟໄ ຑຝຽ຅຺ຟໄ ຅ກພ ຘຉູ ຎຟຉິ຿ຓກຂ.໌ ຑທກຽປ຺ຟຍຌພ ຈຟ຋ໃ ີຓດີ ໃ຋ູ ຄພ ໙ຈ຺ ຅ຄໃ ຺ ຒຄພ ຅ຄໃ ຺ ເຘໃເ຅ຆໃຄຶ
ຎຟຉິ຿ຓກຂຌ໌ ຌພໄ ເນໄແຈຎໄ ຝ຿ນງຈ. ຋ໃຟຌຏໄເູ ຈຓບີ ຟຍຉພ , ຋ໃຟຌຏໄຌູ ຌພໄ ຅ຄໃ ຺ ຽຎີຈຽຏີງ ຽຓໃບື
ບຟຍຉພ ຍໃໍຓີ ຅ຄໃ ຺ ຌຄິໄ ດໃ.ູ ກຈໍ ທໄ ງ຃ທຟຓຽຎພຌຏໄຌູ ຄິໄ ຾ຖ ຂຟໄ ຑຝຽ຅ຟ຺ໄ ຅ກພ ປ຋ໄູ ໃຟຌ຋ຄພ ນົຟງທຟໃ
ຽຎພຌຏໄຍູ ໍຕຘິ ຋ຸ . ກຟຌຘຉູ ຎຝກຟຈກທຟໃ ຅ຝ຃ຍ຺ 3 ຅ຍ຺ ເຌຍໍຕຘິ ຋ພ ຽນພຌຎຟຌຌງີໄ ໃບຓ
ຽຎພຌຽ໙ືບຌກຟຌກຟໃ ທ຾ກຘໄ ຝຽຑຟຝປຍູ ຋ໃ ີຊກື ຊຟຓຏໄຈູ ຼທ. ກຑໍ ິກຂປຸ ຍູ ເຈ ຽຓໃບື ຘຉູ
ຎຝກຟຈກທຟໃ ຅ຝ຃ຍ຺ 3 ຅ຍ຺ ຕຝຖຶກແຈໄ ຍໍງບຓຽຎີຈຽຏີງບຟຍຉພ ຋ໃ ີຓດີ ໃູ ຘຓພ ຎຝຆຟຌຝ

7

ຓຘຸ ຟທຟ຋ງໃບຓຓ຾ີ ກຑໃ ິກຂປຸ ຍູ ຌຌພໄ . ຋ໃຟຌ຋ຄພ ນົຟງກຘໍ ຓພ ຎຝຆຟຌຝຓຘຸ ຟທຟ຋ ຑຕຝຏໄູ
ຓຑີ ຕຝຑຟ຃ຉຕຘພ ທຟໃ ຽຎພຌ຋ຓພ ຋ຟໍ ບຌພ ຉຝຖຟງ ຽຑຟຝຘຝຌຌພໄ ຑິກຂຉຸ ໄບຄບຟຍຉພ ຾ຖໄທ
ຕຝຖຶກແຈໄ ນທຄພ ຃ທຟຓຍໍຕຘິ ຋ຸ ຅ຄໃ ຺ ຽຎີຈຽຏີງບຟຍຉພ ຋ໃ ີຓດີ ໃູ ຽຑຟຝຽຎີຈຽຏີງບຟຍຉພ ຾ຖໄທ
຃ທຟຓຏຟຘກຸ ງໃບຓຓ຾ີ ກ຋ໃ ໃຟຌ.

ຘຉູ ຎຟຉ຿ິ ຓກຂເ໌ ຌທຌພ ບ຿ຸ ຍຘຊ຺ .

ຘຝ໙ງພ ຌຌພໄ ຾ຖ, ຑິກຂ຋ຸ ຄພ ນົຟງປທູໄ ຟໃ ຑຕຝຏຓໄູ ຑີ ຕຝຑຟ຃ຆຄ຺ ບຝຌງຸ ຟຉກຟຌຘຉູ ຎຟຉ຿ິ ຓກຂ຾໌ ຖທໄ ຅ໃຄຶ
ຘຉູ ຎຟຉ຿ິ ຓກຂ຋໌ ກຸ ທຌພ . ຑິກຂ຋ຸ ຄພ ນົຟງຑຟກຌພ ກຟຍ຋ຌູ ຽຖໃ ບື ຄຌຌພໄ ຾ຈຑໃ ຕຝຏຓໄູ ຑີ ຕຝຑຟ຃, ຑຕຝຏໄູ
ຓຑີ ຕຝຑຟ຃ປຍພ ຘຄໃ ພ ກຍພ ຑິກຂ຋ຸ ຄພ ນົຟງທຟໃ :

ຑິກຂ຋ຸ ຄພ ນົຟງ ! ຑິກຂຍຸ ໃໍ຃ທຌຘຉູ ຎຟຉິ຿ຓກຂ຋໌ ກຸ ທຌພ ປຍູ ເຈຘຉູ ຉໄບຄບຟຍຉພ ຋ກຸ ກຉ຺ .
ຑິກຂ຋ຸ ຄພ ນົຟງ ! ຽປ຺ຟບຝຌງຸ ຟຉເນໄຘຉູ ຎຟຉິ຿ຓກຂ໌ ເຌທຌພ ບ຿ຸ ຍຘຊ຺ .

ຘຝ໙ງພ ຉໃ ໍຓຟ, ຑິກຂ຋ຸ ຄພ ນົຟງປທູໄ ຟໃ ຑຕຝຏຓໄູ ຑີ ຕຝຑຟ຃ຆຄ຺ ບຝຌງຸ ຟຉກຟຌຘຉູ ຎຟຉ຿ິ ຓກຂ໌ ເຌທຌພ
ບ຿ຸ ຍຘຊ຺ ຾ຖທໄ ຅ໃຄຶ ຘຉູ ຎຟຉ຿ິ ຓກຂ໌ ຎກພ ຖຝ 3 ຽ຋ໃ ືບ຃:ື ເຌທຌພ 14 ຃ຟໃ ໍ 15 ຃ຟໃ ໍ ຾ຖຝ 8 ຃ຟໃ ໍ .
ຑິກຂ຋ຸ ຄພ ນົຟງກຟຍ຋ຌູ ຽຖໃ ບື ຄຌຌພໄ ຾ຈໃ ຑຕຝຏຓໄູ ຑີ ຕຝຑຟ຃. ຑຕຝຏຓໄູ ຑີ ຕຝຑຟ຃ປຍພ ຘຄໃ ພ ກຍພ ຑິກຂຸ
຋ຄພ ນົຟງທຟໃ :
ຑິກຂ຋ຸ ຄພ ນົຟງ ! ຑິກຂຍຸ ໃໍ຃ທຌຘຉູ ຎຟຉ຿ິ ຓກຂ໌ ຎກພ ຖຝ 3 ຽ຋ໃ ືບ ປຍູ ເຈຘຉູ ຉບໄ ຄບຟຍຉພ ຋ກຸ ກຉ຺ .
ຑິກຂ຋ຸ ຄພ ນົຟງ ! ຽປ຺ຟບຝຌງຸ ຟຉເນໄຘຉູ ຎຟຉ຿ິ ຓກຂ໌ ຎກພ ຖຝ 1 ຃ຄພໄ ຃:ື ເຌທຌພ 14 ຃ຟໃໍ ນົື ທຌພ 15
຃ຟໃໍ .

ຽຖໃ ບື ຄຑຕຝຘຑພ ຑ຃ພ ຃ງີ ຘ໌ ຉູ ຎຟຉ຿ິ ຓກຂ.໌

ຘຝ໙ງພ ຌຌພໄ ຾ຖ, ຑຕຝຘຑພ ຑ຃ພ ຃ງີ ຘ໌ ຉູ ຎຟຉ຿ິ ຓກຂ຾໌ ກຍໃ ໍຕຘິ ຋ພ ຽ຋ໃ ຺ຟ຋ໃ ີຓດີ ໃູ ຃ຘື ຝຽຑຟຝຍໍຕຘິ ຋ພ ຂບຄຉຌ຺ ,
ຑິກຂ຋ຸ ຄພ ນົຟງກຟຍ຋ຌູ ຽຖໃ ບື ຄຌຌພໄ ຾ຈຑໃ ຕຝຏຓໄູ ຑີ ຕຝຑຟ຃. ຑຕຝຏຓໄູ ຑີ ຕຝຑຟ຃ປຍພ ຘຄໃ ພ ກຍພ
ຑິກຂ຋ຸ ຄພ ນົຟງທຟໃ : ຑິກຂ຋ຸ ຄພ ນົຟງ ! ຑິກຂຍຸ ໃໍ຃ທຌຘຉູ ຎຟຉ຿ິ ຓກຂ໌ ຾ກຍໃ ໍຕຘິ ຋ພ ຽ຋ໃ ຺ຟ຋ໃ ີຓດີ ໃູ ຃ຘື ຝຽຑຟຝ
ຍໍຕຘິ ຋ພ ຂບຄຉຌ຺ ປຍູ ເຈຘຉູ ຉບໄ ຄບຟຍຉພ ຋ກຸ ກຉ຺ .
ຑິກຂ຋ຸ ຄພ ນົຟງ ! ຽປ຺ຟບຝຌງຸ ຟຉບ຿ຸ ຍຘຊ຺ ກຓພ ຾ກຑໃ ິກຂ຋ຸ ຄພ ນົຟງ ຏໄຑູ ໄບຓຑຼຄກຌພ .
ຽຓໃບື ຌຌພໄ , ຑິກຂ຋ຸ ຄພ ນົຟງແຈຓໄ ຃ີ ທຟຓຎຝຕທິ ຉິ ກ຺ ທຟໃ ຑຕຝຏຓໄູ ຑີ ຕຝຑຟ຃ຆຄ຺ ຍຌພ ງຉພ ບ຿ຸ ຍຘຊ຺ ກຓພ ຾ກໃ
ຑິກຂ຋ຸ ຄພ ນົຟງຏຑໄູ ບໄ ຓຑຼຄກຌພ ຈຄໃ ພ ຌ.ີໄ ຾ຖທໄ ຓ຃ີ ທຟຓຈຟໍ ຕຉິ ໃ ໍແຎທຟໃ ຃ທຟຓຑບໄ ຓຑຼຄຓຎີ ຝຓຟຌຽ຋ໃ ຺ຟເຈ
໘ໍ ຾ຖ ຓຑີ ຼຄ຾ຉບໃ ຟທຟຘ໘ໃ ຶຄ ນົື ຋ໃທ຺ ຋ຄພ ຾ຏຌໃ ຈຌິ ຾ຖທໄ ກຟຍ຋ຌູ ຽຖໃ ບື ຄຌຌພໄ ຾ຈຑໃ ຕຝຏຓໄູ ຑີ ຕຝຑຟ຃.
ຑຕຝຏຓໄູ ຑີ ຕຝຑຟ຃ປຍພ ຘຄໃ ພ ກຍພ ຑິກຂ຋ຸ ຄພ ນົຟງທຟໃ :

ຑິກຂ຋ຸ ຄພ ນົຟງ ! ຽປ຺ຟບຝຌງຸ ຟຉ຃ທຟຓຑໄບຓຑຼຄ ຎຝຓຟຌຆທໃ ຺ ບຟທຟຘຈຼທຽ຋ໃ ຺ຟຌຌພໄ .

8

ຽຖໃ ືບຄຑຕຝຓຝນຟກຎພ ຎິຌຝຽຊຕຝຈຟໍ ຕ຅ິ ຝຍໃ ໍ຋ຟໍ ບ຿ຸ ຍຘຊ຺ .

ຘຝ໙ງພ ຌຌພໄ ຾ຖ, ຋ຟໃ ຌຑຕຝຓຝນຟກຎພ ຎິຌຝຑກພ ດ຋ໃູ ໃ ີ ຓ຋ພ ຋ຝກ຅ຸ ຘຓິ ຃ິ ຃ຝ຋ຟງຝທຌພ ຽຂຈຑຕຝ
ຌຝ຃ບຌຕຟຆຝ຃.ຶ ຃ຟທ໘ໃ ຶຄ, ຋ຟໃ ຌແຎເຌ຋ໃ ີຘຝນຄຈພ ນົີກຽຕພໄຌດໃູ ແຈຓໄ ຃ີ ທຟຓຎຝຕທິ ຉິ ກ຺ ຾ນຄໃ ຅ຉິ ຽກຈີ
ຂຌໄຶ ດຟໃ ຄຌທໄີ ຟໃ : ຽປ຺ຟ຃ທຌແຎ຋ຟໍ ບ຿ຸ ຍຘຊ຺ ນົື ຍໃ ໍ຃ທຌແຎ ຃ທຌແຎ຋ຟໍ ຘຄພ ຃ຝກຓພ ນົື ຍໃ ໍ຃ທຌແຎ, ຿ຈງ
຋ໃ ີ຾຋ໄ ຽປ຺ຟຽຎພຌຏ໙ໄູ ຈ຺ ຅ຈ຺ ຾ຖທໄ ຈທໄ ງ຃ທຟຓ໙ຈ຺ ຅ຈ຺ ດຟໃ ຄງໃ ຄິ (຃ຽື ຎພຌຑຕຝບຝຕຝນຌພ ຾ຖທໄ ). ຽທຖຟ
ຌຌພໄ ຑຕຝຏຓໄູ ຑີ ຕຝຑຟ຃ຆຄ຺ ປ຃ູໄ ທຟຓຎຝຕທິ ຉິ ກ຺ ຾ນຄໃ ຅ຉິ ຂບຄຑຕຝຓຝນຟກຎພ ຎິຌຝ ຈທໄ ງຑຕຝ຋ງພ
ຂບຄຑຕຝບຄ຺ ຃໌ ຾ຖທໄ ແຈຆໄ ຄ຺ ນຟງຑຕຝບຄ຺ ແຎເຌຑຽູ ຂ຺ຟ຃ຆິ ຆຝກຉູ ຓຟຎຟກຈ຺ ດຽໃູ ຆໃ ຄິ ໘ຟໄ ຋ຟໃ ຌຑຕຝ
ຓຝນຟກຎພ ຎິຌຝ ຋ໃ ີ ຓ຋ພ ຋ຝກ຅ຸ ຘຓິ ຃ິ ຃ຝ຋ຟງຝທຌພ ຎຼຍຽ໙ືບຌຍຕຸ ຆຸ ຓກີ ຟໍ ຖຄພ ດຼຈ຾ຂຌ຋ໃ ີ຃ູໄ ນົື ຃ູໄ
຾ຂຌ຋ໃ ີດຼຈ ຘຌພ ຌຌພໄ ຾ຖທໄ ຑຕຝບຄ຺ ຎຝ຋ຍພ ຌຄໃ ພ ຽ຋ິຄຑ຋ຸ ຋ຝບຟຘຝຌຝ຋ໃ ີຽຂ຺ຟ຅ຈພ ຊທຟງ. ຐຟໃ ງ຋ຟໃ ຌຑຕຝ
ຓຝນຟກຎພ ຎິຌຝກຟຍແນທຑໄ ຕຝຏຓໄູ ຑີ ຕຝຑຟ຃຾ຖທໄ ຌຄໃ ພ . ເຌ຋ໃ ີ຃ທຌຘທໃ ຌຂຟໄ ຄ໘ໃ ຶຄ. ຑຕຝຏຓໄູ ຑີ ຕຝຑຟ຃
຅ໃຄຶ ແຈຉໄ ຕຘພ ຃ຟໍ ຌກີໄ ຍພ ຋ຟໃ ຌຑຕຝຓຝນຟກຎພ ຎິຌຝຏຌໄູ ຄໃ ພ ເຌ຋ໃ ີ຃ທຌຘທໃ ຌຂຟໄ ຄ໘ໃ ຶຄທຟໃ :

ກຎພ ຎິຌຝ ! ຽ຅ຟ຺ໄ ແຎເຌ຋ໃ ີຘຝນຄຈພ ນົີກຽຕພຌໄ ດໃູ ແຈຓໄ ຃ີ ທຟຓຎຝຕທິ ຉິ ກ຺ ຾ນໃຄ຅ຉິ ຽກຈີ ຂຌຶໄ
ດໃຟຄຌທີໄ ຟໃ ຽປ຺ຟ຃ທຌແຎ຋ຟໍ ບ຿ຸ ຍຘຊ຺ ນົື ຍໃໍ຃ທຌແຎ ຃ທຌແຎ຋ຟໍ ຘຄພ ຃ຝກຓພ ນົື ຍໃໍ຃ທຌ
ແຎ, ຿ຈງ຋ໃ ີ຾຋ໄ ຽປ຺ຟຽຎພຌຏໄ໙ູ ຈ຺ ຅ຈ຺ ຾ຖໄທ ຈທໄ ງ຃ທຟຓ໙ຈ຺ ຅ຈ຺ ດໃຟຄງໃ ິຄ ຈຄໃພ ຌຍີໄ ໃໍ຾ຓຌໃ ຍໍ?

຋ຟໃ ຌຑຕຝຓຝນຟກຎພ ຎິຌຝ຋ຌູ ປຍພ ທຟໃ : ຽຎພຌດຟໃ ຄຌຌພໄ ຂຟໄ ຌບໄ ງ !. ຑຕຝຏຓໄູ ຑີ ຕຝຑຟ຃ຉຕຘພ ທຟໃ :

ຑຕຟຓ຋ຄພ ນົຟງ! ຊຟໄ ຑທກຽ຅ຟ຺ໄ ຍໃໍຘກພ ກຟຕຝ, ຍໃໍຽ຃຺ຟຕຍ຺ , ຍໃໍຌຍພ ຊ,ື ຍໃໍຍຆູ ຟ ຽຆໃຄິ ບ຿ຸ ຍຘຊ຺
ຽຓໃບື ຽຎພຌ຾ຍຍຌີໄ ຏໄເູ ຈ຾ຖ຅ກພ ຘກພ ກຟຕຝ, ຽ຃຺ຟຕຍ຺ ຌຍພ ຊ,ື ຍຆູ ຟ, ຽຆໃຄິ ບ຿ຸ ຍຘຊ຺ .
ຑຕຟຓ ! ຽ຅ຟ຺ໄ ຅ຄໃ ຺ ແຎ຋ຟໍ ບ຿ຸ ຍຘຊ຺ ຅ຝຍໃໍແຎຍໃໍແຈໄ ຅ຄໃ ຺ ແຎ຋ຟໍ ຘຄພ ຃ຝກຓພ ຅ຝຍໃໍແຎຍໃໍແຈ.ໄ

຋ຟໃ ຌຑຕຝຓຝນຟກຎພ ຎິຌຝປຍພ ຘຝ໘ບຄຑຕຝຈຟໍ ຕຘພ ທຟໃ : ດຟໃ ຄຌຌພໄ ຂຟໄ ຌບໄ ງ !. ຖຟໍ ຈຍພ ຌຌພໄ ,
ຑຕຝຏຓໄູ ຑີ ຕຝຑຟ຃ຆຄ຺ ຆ຾ໄີ ຅ຄເນ຋ໄ ຟໃ ຌຑຕຝຓຝນຟກຎພ ຎິຌຝຽນພຌ຾຅ຄໄ ຘຝຓຟ຋ຟຌບຟຈນຟຌ ຕຟໃ ຽຖຄີ
ຈທໄ ງ຋ຓພ ຓກີ ຝຊຟ ຾ຖທໄ ແຈຆໄ ຄ຺ ນຟງຑຕຝບຄ຺ ແຎເຌ຋ໃ ີຉໃ ໍ໘ຟໄ ຑຕຝຓຝນຟກຎພ ຎິຌຝ ຋ໃ ີ ຓ຋ພ ຋ຝກ຅ຸ ຘຓິ ຃ິ
຃ຝ຋ຟງຝທຌພ ຓຟຎຟກຈ຺ ຋ໃ ີ ຑຽູ ຂ຺ຟ຃ຆິ ຆຝກຉູ ຿ຈງແທທຟ ຎຼຍຽ໙ືບຌຍຕຸ ຆຸ ຓກີ ຟໍ ຖຄພ ດຼຈ຾ຂຌ຋ໃ ີ຃ູໄ
ນົື ຃຾ູໄ ຂຌ຋ໃ ີດຼຈ ຘຌພ ຌຌພໄ .

ຘຓ຺ ຓຉຸ ຘຓີ ຟ ຾ຖຝ ຌຓິ ຉິ ຾ນຄໃ ຘຓີ ຟ.

ຽຓໃບື ຌຌພໄ , ຑິກຂ຋ຸ ຄພ ນົຟງແຈຓໄ ຃ີ ທຟຓຎຝຕທິ ຉິ ກ຺ ທຟໃ ຑຕຝຏຓໄູ ຑີ ຕຝຑຟ຃ຆຄ຺ ຍຌພ ງຉພ ທຟໃ :

຃ທຟຓຑໄບຓຑຼຄຓຑີ ຼຄຆທໃ ຺ ບຟທຟຘຈຼທຽ຋ໃ ຺ຟຌຌພໄ .

຾ຖທໄ ແຈຓໄ ຃ີ ທຟຓຎຝຕທິ ຉິ ກ຺ ຉໃ ໍແຎທຟໃ : ບຟທຟຘ໘ໃ ຶຄກຟໍ ຌຈ຺ ຑຼຄຽ຋ໃ ຺ຟເຈ? ຅ໃຄຶ ກຟຍ຋ຌູ ຽຖໃ ບື ຄຌຌພໄ
຾ຈຑໃ ຕຝຏຓໄູ ຑີ ຕຝຑຟ຃. ຑຕຝຏຓໄູ ຑີ ຕຝຑຟ຃ຉຕຘພ ບຝຌງຸ ຟຉ຾ກຑໃ ິກຂ຋ຸ ຄພ ນົຟງທຟໃ :

9

ຑິກຂ຋ຸ ຄພ ນົຟງ ! ຽປ຺ຟບຝຌງຸ ຟຉເນໄຘຓ຺ ຓຉຸ ຘຓີ ຟ.
ຑິກຂ຋ຸ ຄພ ນົຟງ ! ກ຾ໍ ຖ຅ຄໃ ຺ ຘຓ຺ ຓຉຸ ຘຓີ ຟ຾ຍຍຌ:ີໄ

ທ຋ິ ີຘຓ຺ ຓຉຸ ຘຓີ ຟ.

ຂຌພໄ ຉຌ຺ໄ ຃ທຌ຋ກພ ຌຓິ ຉິ ຃:ື ຎຑພ ຑຝຉຝຌຓິ ຉິ ຎຟຘຟຌຝຌຓິ ຉິ ທຝຌຝຌຓິ ຉິ
ຕກຸ ຃ຝຌຓິ ຉິ ຓ຃ພ ຃ຝຌຓິ ຉິ ທຓພ ຓກິ ຝຌຓິ ຉິ ຌຝ຋ີຌຓິ ຉິ ບ຋ຸ ຝກຝຌຓິ ຉິ . ຃ຌພ ຋ກພ ຌຓິ ຉິ
຾ຖໄທ ຑິກຂຏຸ ໄຘູ ຝນົຟຈ ຏໄຘູ ຟຓຟຈ ຃ທຌຎຝກຟຈເນໄຘຄ຺ ຃໌ປຈໄູ ທໄ ງ.
ງຉພ ຉິ຋ຉຸ ິງຝກຓພ ຓຝທຟ຅ຟ ທໃຟຈຄໃພ ຌ:ີໄ

ກຓພ ຓຝທຟ຅ຟຘຓ຺ ຓຉຸ ຘຓີ ຟ.

຋ໃຟຌ຋ຄພ ນົຟງ ຂໍຘຄ຺ ຃໌຅ຄໃ ຺ ຒຄພ ຂຟໄ ຑຝຽ຅ຟ຺ໄ ຌຓິ ຉິ ຖຝຍແຸ ທ຿ໄ ຈງປບຍ຾ຖໄທຑຼຄເຈ ຊຟໄ
຃ທຟຓຑໄບຓຑຼຄຂບຄຘຄ຺ ຃໌ຽຊຄິ ຋ໃ ີ຾ຖໄທ ຘຄ຺ ຃໌຅ຄໃ ຺ ຘຓ຺ ຓຉຸ ຘຓີ ຟເນໄຓຘີ ຄພ ທຟຘຘຝຽ໙ີກຌພ
ຓບີ ຿ຸ ຍຘຊ຺ ຈຼທກຌພ ຈທໄ ງຌຓິ ຉິ ຽນໃ ຺ົຟຌຌພໄ . ຌຽີໄ ຎພຌງຉພ ຉ.ິ
຋ໃຟຌ຋ຄພ ນົຟງ ຂໍຘຄ຺ ຃໌຅ຄໃ ຺ ຒຄພ ຂຟໄ ຑຝຽ຅ຟ຺ໄ ຌຓິ ຉິ ຖຝຍແຸ ທ຿ໄ ຈງປບຍ຾ຖໄທຑຼຄເຈ ຘຄ຺ ຃໌
ຘຓ຺ ຓຉຸ ດໃຍູ ຈພ ຌຆີໄ ໃຄຶ ຘຓີ ຟ ເນໄຓຘີ ຄພ ທຟຘຘຝຽ໙ີກຌພ ຓບີ ຿ຸ ຍຘຊ຺ ຈຼທກຌພ ຈທໄ ງຌຓິ ຉິ
ຽນໃ ຺ົຟຌຌພໄ . ກຟຌຘຓ຺ ຓຉຸ ຘຓີ ຟເນໄຓຘີ ຄພ ທຟຘຘຝຽ໙ີກຌພ ຓບີ ຿ຸ ຍຘຊ຺ ຈຼທກຌພ ຈທໄ ງຌຓິ ຉິ
ຽນໃ ຺ົຟຌຌພໄ ຆບຍ຾ກ຋ໃ ໃຟຌຏໄເູ ຈ ຋ໃຟຌຏໄຌູ ຌພໄ ຅ຄໃ ຺ ຽຎພຌຏໄຌູ ຄິໄ ຍໃໍຆບຍ຾ກ຋ໃ ໃຟຌຏໄເູ ຈ ຋ໃຟຌຏໄູ
ຌຌພໄ ຅ຄໃ ຺ ຽທ຺ໄຟ. ຘຓີ ຟບຌພ ຘຄ຺ ຃໌ຘຓ຺ ຓຉຸ ເນໄຓຘີ ຄພ ທຟຘຘຝຽ໙ີກຌພ ຓບີ ຿ຸ ຍຘຊ຺ ຈຼທກຌພ
ຈທໄ ງຌຓິ ຉິ ຽນໃ ຺ົຟຌຌພໄ ຆບຍ຾ກຘໃ ຄ຺ ຃໌ ຽນຉຌຌພໄ ຅ໃຄຶ ຌຄິໄ .ຂຟໄ ຑຝຽ຅ຟ຺ໄ ຆຄ຺ ຃ທຟຓຌແີໄ ທໄ ຈທໄ ງ
ດໃຟຄຌ.ີໄ

ຽຖໃ ືບຄຘຓ຺ ຓຉຸ ຘຓີ ຟເນງຽໃ ກຌີ ຃ຝ໘ຟຈ.

ຘຝ໙ງພ ຌຌພໄ ຾ຖ, ຑຕຝຘຑພ ຑ຃ພ ຃ງີ ຃໌ ຈິ ທຟໃ ຑຕຝຏຓໄູ ຑີ ຕຝຑຟ຃ຆຄ຺ ບຝຌງຸ ຟຉກຟຌຘຓ຺ ຓຉຸ ຘຓີ ຟ຾ຖທໄ
຅ໃຄຶ ຘຓ຺ ຓຉຸ ຘຓີ ຟເນງຽໃ ກຌີ ຽຊຄິ 4 ຿ງຆ຾ຈໃ 5 ຿ງຆ຾ຈໃ 6 ຿ງຆ຾ຈໃ (1 ຿ງຆ = 16Km).
ຑິກຂ຋ຸ ຄພ ນົຟງ຅ຝຓຟ຋ຟໍ ບ຿ຸ ຍຘຊ຺ ງບໃ ຓຓຟຽຊຄິ ຉໃ ໍຽຓໃບື ກຟໍ ຖຄພ ຘຉູ ຎຟຉ຿ິ ຓກຂ຾໌ ຈໃ ຓຟຽຊຄິ ຉໃ ໍຽຓໃບື ຘຉູ
຅ຍ຺ ຾ຈໃ ຾ປຓ຃ຌື ດຖໃູ ຝນທຟໃ ຄ຋ຟຄ຾ຈໃ ຅ໃຄຶ ຑຟກຌພ ກຟຍ຋ຌູ ຽຖໃ ບື ຄຌຌພໄ ຾ຈໃ ຑຕຝຏຓໄູ ຑີ ຕຝຑຟ຃.
ຑຕຝຏຓໄູ ຑີ ຕຝຑຟ຃ປຍພ ຘຄໃ ພ ກຍພ ຑິກຂ຋ຸ ຄພ ນົຟງທຟໃ :

ຑິກຂ຋ຸ ຄພ ນົຟງ ! ຑິກຂຍຸ ໃໍ຃ທຌຘຓ຺ ຓຉຸ ຘຓີ ຟເນງໃຽກຌີ ຽຊຄິ 4 ຿ງຆ 5 ຿ງຆ ນົື 6
຿ງຆ ປຍູ ເຈຘຓ຺ ຓຉຸ ຉໄບຄບຟຍຉພ ຋ກຸ ກຉ຺ .

10

ຑິກຂ຋ຸ ຄພ ນົຟງ ! ຽປ຺ຟບຝຌງຸ ຟຉເນໄຘຓ຺ ຓຉຸ ຘຓີ ຟຓຎີ ຝຓຟຌ 3 ຿ງຆ ຽຎພຌດໃຟຄງໃ ຄິ .

ຽຖໃ ບື ຄຘຓ຺ ຓຉຸ ຘຓີ ຟຂຟໄ ຓ຾ຓຌໃ ຟໍໄ .

ຘຝ໙ງພ ຌຌພໄ ຾ຖ, ຑຕຝຘຑພ ຑ຃ພ ຃ງີ ຘ໌ ຓ຺ ຓຉຸ ຘຓີ ຟ຃ຕບໃ ຓ຾ຓຌໃ ຟໍໄ . ຑິກຂ຋ຸ ຄພ ນົຟງ຅ຝຓຟ຋ຟໍ ບ຿ຸ ຍຘຊ຺
ຊກື ຌຟໍໄ ຑຈພ ແຎກຓໍ ີ ຍຟຉຊກື ຌຟໍໄ ຑຈພ ແຎກຓໍ ີ ຅ທີ ບຌຊກື ຌຟໍໄ ຑຈພ ແຎກຓໍ ີ ຅ໃຄຶ ຑຟກຌພ ກຟຍ຋ຌູ ຽຖໃ ບື ຄຌຌພໄ
຾ຈຑໃ ຕຝຏຓໄູ ຑີ ຕຝຑຟ຃. ຑຕຝຏຓໄູ ຑີ ຕຝຑຟ຃ປຍພ ຘຄໃ ພ ກຍພ ຑິກຂ຋ຸ ຄພ ນົຟງທຟໃ :

ຑິກຂ຋ຸ ຄພ ນົຟງ ! ຑິກຂຍຸ ໃໍ຃ທຌຘຓ຺ ຓຉຸ ຘຓີ ຟ຃ຕບໃ ຓ຾ຓຌໃ ຟໍໄ ປຍູ ເຈຘຓ຺ ຓຉຸ ຉໄບຄບຟຍຉພ
຋ກຸ ກຉ຺ .
ຑິກຂ຋ຸ ຄພ ນົຟງ ! ຽປ຺ຟບຝຌງຸ ຟຉເນໄຘຓ຺ ຓຉຸ ຘຓີ ຟ຃ຕບໃ ຓ຾ຓຌໃ ຟໍໄ ຋ໃ ີຓຽີ ປບື ຅ບຈຎຝ຅ຟໍ ນົື
ຓຘີ ຝຑຟຌຊຟທບຌ.

ຘຝ຾ຈຄບຟຍຉພ ກບໃ ຌ຋ຟໍ ບ຿ຸ ຍຘຊ຺ .

ຘຝ໙ງພ ຌຌພໄ ຾ຖ, ຑິກຂປຸ ຍູ ໘ໃ ຶຄຉບໄ ຄບຟຍຉພ ເຌທຌພ ບ຿ຸ ຍຘຊ຺ . ຽຂ຺ຟແຈຓໄ ຃ີ ທຟຓຎຝຕທິ ຉິ ກ຺ ເຌ຃ຝຌຝ
ຌຌພໄ ທຟໃ : ຑຕຝຏຓໄູ ຑີ ຕຝຑຟ຃ຆຄ຺ ຍຌພ ງຉພ ແທທໄ ຟໃ :

ຑິກຂ຋ຸ ຄພ ນົຟງ ! ຑິກຂຓຸ ບີ ຟຍຉພ ຉິຈຉທ຺ ຍໃໍ຃ທຌ຋ຟໍ ບ຿ຸ ຍຘຊ຺

ຈຄໃ ພ ຌ,ີໄ ຽປ຺ຟຌ຾ໄີ ຖຽຎພຌຏຉໄູ ບໄ ຄບຟຍຉພ ຾ຖທໄ ຅ຝຉບໄ ຄຎຝຉຍິ ຉພ ຾ຌທເຈ໘ໍ , ຅ໃຄຶ ຍບກຽຖໃ ບື ຄຌຌພໄ ຾ກໃ
ຑິກຂ຋ຸ ຄພ ນົຟງ ຑິກຂ຋ຸ ຄພ ນົຟງ ! ກຟຍ຋ຌູ ຽຖໃ ບື ຄຌຌພໄ ຾ຈໃ ຑຕຝຏຓໄູ ຑີ ຕຝຑຟ຃, ຑຕຝຏຓໄູ ຑີ ຕຝຑຟ຃

ປຍພ ຘຄໃ ພ ກຍພ ຑິກຂ຋ຸ ຄພ ນົຟງທຟໃ : ຑິກຂ຋ຸ ຄພ ນົຟງ ! ກຑໍ ິກຂເຸ ຌຘຟຘຝຌຟຌີໄ ຉໄບຄ ຍບກ ບຟ
ຍຉພ ເຌທຌພ ບ຿ຸ ຍຘຊ຺ . ຑິກຂຌຸ ຌພໄ ຃ທຌຽຂ຺ຟໄ ແຎນຟຑິກຂປຸ ຍູ ໘ໃ ຶຄ ນໃຓ຺ ຏໄຟບຉຸ ຕຟຘຄ຺ ຃໌ ຘຝ
ນທຼຄຍໃຟ ຌຄໃພ ກຝ຿ດໃຄຎຝ຃ບຄບຌພ ຆຝຖີ ຾ຖໄທກຟໃ ທດໃຟຄຌທີໄ ຟໃ :
ຑິກຂຏຸ ຘໄູ ຝ຾ຈຄຽທໄ຺ຟທຟໃ : ບຝນຄພ ບຟທ຿ຸ ຘ ບຉິ ຊຌພ ຌຟຓຄພ ບຟຎຉພ ຉຄິ ບຟຎຌພ ຿ຌ ຉຄພ
ຎຝຉຽິ ຋ຽຘຓ.ິ ຾ຌຝ຋ໃຟຌ ! ຂຟໄ ຌບໄ ງຉບໄ ຄບຟຍຉພ ຓຆີ ໃຌື ີໄ ຂຟໄ ຌບໄ ງຘຝ຾ຈຄ຃ຌື ບຟຍຉພ ຌຌພໄ .
ຑິກຂຏຸ ປໄູ ຍພ ຃ທຌຊຟຓທຟໃ : ຽຉຌຝ ທຉພ ຉຑພ ຿ຑ ຎຘພ ຘຝຘ?ິ ຋ໃຟຌຽນພຌຍໍ?
ຑິກຂຏຸ ຘໄູ ຝ຾ຈຄ຃ທຌຉບຍທຟໃ : ບຟຓຝ ຎຘພ ຘຟຓ.ິ ຿ຈງ ! ຂຟໄ ຌບໄງຽນພຌ.
ຑິກຂຏຸ ປໄູ ຍພ ຃ທຌຍບກທຟໃ : ບຟງຝຉຄິ ຘຄພ ທຝຽຕງງຟຘ.ິ ຋ໃຟຌ຃ທຌຘຟໍ ຕທຓຉໃໍແຎ.

11

ບຟ຋ິຑຕຓ຺ ຝ຅ຝຕງິ ຝຘກິ ຂຟ.

ຘກິ ຂຟຍ຋຺ ບຌພ ຽຎພຌຽຍບືໄ ຄຉຌ຺ໄ ຾ນຄໃ ຑຕຓ຺ ຝ຅ຌພ 150 ຂໍ.ໄ

ຌຝ຿ຓ ຉຘພ ຘຝ ຑຝ຃ຝທຝ຿ຉ ບຝຕຝນຝ຿ຉ ຘຓພ ຓຟຘຓພ ຑ຋ຸ ຋ຘພ ຘຝ (3 ຅ຍ຺ )
ຘຌຸ ຟຉຸ ຽຓ ຑຌພ ຽຉ ຘຄພ ຿຃. ບຆພ ຆຸ຿ຎຘຝ຿ຊ “ຎຌພ ຌຝຕຝ຿ຘ” ງຝ຋ິ ຘຄພ ຃ຘພ ຘຝ
ຎຉພ ຉຝກຖພ ຖຄພ ຘຄພ ຿຃ ບ຿ຸ ຎຘຝຊຄພ ກຝຽຕງງຝ ຎຟຉິ຿ຓກຂຄພ ບ຋ຸ ິຽຘງງຝ,
໙ຟງຽນຈ: ຊຟໄ ຽຎພຌ 14 ຃ຟໃ ໍ ຅ຄໃ ຺ ຎໃຼຌ “ຎຌພ ຌຝຕຝ຿ຘ” ຓຟຽຎພຌ “຅ຟຉ຋ຸ ຋ຝ຿ຘ”
ກຄິ ຘຄພ ຃ຘພ ຘຝ ຎຑຸ ຑຝກ຅ິ ຅ຄພ ຎຟຕຘິ ຋ຸ ຋ິຄ ບຟງຘພ ຓ໌ ຌພ ຿ຉ ບຟ຿ຕຽ຅ຊຝ ຎຟຉ຿ິ ຓກ
ຂຄພ ບ຋ຸ ຋ິຘຘິ ຘຟຓ,ິ
ຉຄພ ຘຑພ ຽຑທຝ ຘຌພ ຉຟ ຘຟ຋ກຸ ຄພ ຘ຿ຸ ຌຓຝ ຓຝຌຝຘກິ ຝ຿ຕຓຝ,
ງຘພ ຘຝ ຘງິ ຟ ບຟຎຉພ ຉ,ິ ຿ຘ ບຟທກິ ຝຽຕງງຝ ບຝຘຌພ ຉງິ ຟ ບຟຎຉພ ຉິງຟ ຉຌຸ ນ໌ ີ ຑຝ
ທຉິ ຑພ ຑຄພ ,ຉຌຸ ນ໌ ີຑຟຽທຌຝ ຿ຂ ຎຝຌຟງຘພ ຓຌພ ຽຉ ຎຝຕຘິ ຋ຸ ຋ຟຉິ ຽທ຋ິຘຘຟຓ,ິ
ງຝຊຟ ຿ຂ ຎຝຌຝ ຎ຅ພ ຽ຅ກຝຎຉຸ ຊຘພ ຘຝ ຽທງງຟກຝຕຝຌຄພ ຿ນຉິ ຽບທຝຽຓທຄພ ຽບ
ທຝຕຎູ ຟງຝ ຎຝຕຘິ ຟງຝ ງຟທຝຉຝຉິງຄພ ບຝຌຘຸ ຘຟທຉິ ຄພ ຿ນຉ,ິ
຿ດ ຎຝຌຝ ຑິກຂຸ ງຟທຝຉຝຉງິ ຄພ ບຝຌຘຸ ຘຟທງິ ຝຓຟຽຌ ຘຝຕຝຓຟ຿ຌ ຘຌພ ຉິຄ
ບຟຎຉພ ຉິຄ ຌຟທກິ ຝຽຕງງຝ, ຘຓພ ຎຝຆຟຌຝຓຘຸ ຟທຟ຋ຘພ ຘຝ ຿ນຉິ, ຘຓພ ຎຝຆຟຌຝ
ຓຘຸ ຟທຟ຿຋ ຿ຂ ຎຝຌຟງຘພ ຓ໌ ຌພ ຿ຉ ບຌພ ຉຝຕຟງ຿ິ ກ ຋ຓພ ຿ຓ ທຉຸ ຿ຉ ຑຝ຃ຝທຝຉຟ;
ຉຘພ ຓ໌ ຟ ຘຝຕຝຓຟຽຌຌຝ ຑິກຂຌຸ ຟ ບຟຎຌພ ຽຌຌຝ ທຘິ ຋ຸ ຋ຟຽຎກຽຂຌຝ ຘຌພ ຉີ ບຟຎຉພ
ຉິ ບຟທກິ ຟຉຑພ ຑຟ ບຟທກິ ຝຉຟ ນິຘຘຝ ຏຟຘຸ ຿ນຉິ,

ຌ຋ິ ຟຌຄພ ຌຉິ ຊຉິ ຄພ ,

12

ຂໍຌບຍຌບໄ ຓ຾ຈຑໃ ຕຝຏໄຓູ ຑີ ຕຝຑຟ຃ ບຝຕຝນຌພ ຉຝຘຓພ ຓຟຘຓພ ຑ຋ຸ ຋ຝຽ຅ຟ຺ໄ ຑຕຝບຄ຺ ຃ຌ໌ ຌພໄ . 3 ຅ຍ຺

- ຋ໃຟຌ຋ຄພ ນົຟງ ຂໍຘຄ຺ ຃໌຅ຄໃ ຺ ຒຄພ ຂຟໄ ຑຝຽ຅ຟ຺ໄ ບ຿ຸ ຍຘຊ຺ ທຌພ ຌີໄ 15 ຃ຟໃໍ . ຊຟໄ ຃ທຟຓຑໄບຓຑຼຄ
ຂບຄຘຄ຺ ຃໌ຽຊຄິ ຋ໃ ີ຾ຖໄທ ຘຄ຺ ຃໌຅ຄໃ ຺ ຋ຟໍ ບ຿ຸ ຍຘຊ຺ ຅ຄໃ ຺ ຘຝ຾ຈຄຎຟຉິ຿ຓກຂ.໌

໙ຟງຽນຈ: ຊຟໄ ຽຎພຌ 14 ຃ຟໃໍ ຅ຄໃ ຺ ຎໃຼຌ “ຎຌພ ຝຕຝ຿ຘ” ຓຟຽຎພຌ “຅ຝຉ຋ຸ ຋ຝ຿ຘ”
- ຍຑຸ ຑຝກ຅ິ ບຌພ ເຈໂ ຂບຄຘຄ຺ ຃໌ກ຋ໍ ຟໍ ຾ຖໄທ ຋ໃຟຌ຋ຄພ ນົຟງ຅ຄໃ ຺ ຍບກ຃ທຟຓຍໍຕຘິ ຋ຸ

ຂຟໄ ຑຝຽ຅ຟ຺ໄ ຅ກພ ຘຝ຾ຈຄຽຆໃຄິ ຎຟຉິ຿ຓກຂ.໌

- ຑທກຽປ຺ຟຍຌພ ຈຟ຋ໃ ີຓດີ ໃ຋ູ ຄພ ໙ຈ຺ ຌີໄ ຅ຄໃ ຺ ຒຄພ , ຅ຄໃ ຺ ເຘໃເ຅ ຽຆໃຄິ ຎຟຉິ຿ຓກຂຌ໌ ຌພໄ ເນໄແຈໄ
ຎຝ຿ນງຈ;

- ຏໄເູ ຈນຟກຓບີ ຟຍຉພ ຏໄຌູ ຌພໄ ກ຅ໍ ຄໃ ຺ ຽຎີຈຽຏີງຽຘງ ຽຓໃບື ບຟຍຉພ ຍໃໍຓີ ກ຃ໍ ທຌຌຄິໄ ດໃ;ູ

- ກຽໍ ຑຟຝ຃ທຟຓຽຎພຌຏໄຌູ ຄິໄ ຾ຖ ຂຟໄ ຑຝຽ຅ຟ຺ໄ ຅ກພ ປໄູ ຋ໃຟຌ຋ຄພ ນົຟງທໃຟ ຽຎພຌຏໄຍູ ໍຕຘິ ຋ຸ ;
- ກໃກໍ ຟຌຘຈູ ຎຝກຟຈເນໄແຈງໄ ຌິ ຓກີ ຟໍ ຌຈ຺ 3 ຃ຄພໄ ເຌຍໍຕຘິ ຋ພ ຽນພຌຎຟຌຌດີໄ ໃຟຄຌຽີໄ ຎພຌຈຄໃພ ຊກື

ຊຟຓຉບຍຘຝຽຑຟຝບຄ຺ ຃໌ໂ;
- ກໃຑໍ ິກຂເຸ ຈຽຓໃບື ຘຈູ ຎຝກຟຈ຅ຍ຺ ຃ຄພໄ ຋ີ 3 ຕຝຖຶກ (ບຟຍຉພ ) ແຈດໄ ໃູ ຍໃໍຽຎີຈຽຏີງ

ບຟຍຉພ ຽຆໃຄິ ຓດີ ໃຘູ ຓພ ຎຝຆຟຌຝຓຘຸ ຟທຟ຋຋ກຸ ກຉ຺ ງໃບຓຓ຾ີ ກ຋ໃ ໃຟຌຌຌພໄ ຋ໃຟຌ຋ຄພ ນົຟງ
ກຘໍ ຓພ ຎຝຆຟຌຝຓຘຸ ຟທຟ຋຾ຖ ຑຕຝຏໄຓູ ຑີ ຕຝຑຟ຃ຽ຅ຟ຺ໄ ຉຕຘພ ທໃຟ ຽຎພຌ຋ຓພ ຋ຟໍ
ບຌພ ຉຝຖຟງ.
- ຽຑຟຝຘຝຌຌພໄ ຽຓໃບື ຑິກຂຉຸ ໄບຄບຟຍຉພ ຾ຖໄທຕຝຖຶກແຈໄ ນທຄພ ຃ທຟຓຍໍຕຘິ ຋ຸ ຅ຄໃ ຺ ຽຎີຈຽຏີງ
ບຟຍຉພ ຽຆໃຄິ ຓດີ ໃູ ຽຑຟຝຽຎີຈຽຏີງບຟຍຉພ ຾ຖໄທ ຃ທຟຓຘຝຍຟງງໃບຓຓ຾ີ ກ຋ໃ ໃຟຌ;

(ຂໍ຃ໄ ທຟຓຽຍືບໄ ຄຉຌ຺ໄ ຅ຍ຺ .)

13

ຎຟຕຟຆກິ ຋ຸ ຽ຋຿ຘ

ຉຉພ ຕຽິ ຓ ຅ຉພ ຉຟ຿ຕ ຎຟຕຟຆກິ ຟ ຋ຓພ ຓຟ ບ຋ຸ ຽ຋ຘຄພ ບຟ຃຅ພ ຘຌພ ຉ,ິ
1. ຿ດ ຎຝຌຝ ຑິກຂຸ ຑິກຂຌູ ຄພ ຘິກຂຟຘຟຆທີ ຝຘຝຓຟຎຌພ ຿ຌ ຘິກຂຄພ ບຎພ ຎ຅ພ ຅ກພ
ຂຟງຝ ຋ຑຸ ຑຖພ ງ໌ ຄພ ບຝຌຟທກິ ຉພ ທ໌ ຟ ຽຓຊຌຸ ຄພ ຋ຓພ ຓຄພ ຎຝຉຽິ ຘຽທງງຝ ບຌພ ຉຝຓຝ຿ຘ
ຉິຕ຅ພ ຘຟຌຝ຃ຝຉຟງຝຎິ, ຎຟຕຟຆ຿ິ ກ ຿ນຉິ ບຝຘຄພ ທຟ຿ຘ.
2. ຿ດ ຎຝຌຝ ຑິກຂຸ ຃ຟຓຟ ທຟ ບຝຕຌພ ງຟ ທຟ ບຝ຋ິຌຌຄພ ຽຊງງຝຘຄພ ຂຟຉຄພ
ບຟ຋ິຽງງງຝ, ງຝຊຟຕຽູ ຎ ບຝ຋ິຌຌຟ຋ຟຽຌ ຕຟຆຟ຿ຌ ຿຅ຕຄພ ຃ຝຽນຉທ໌ ຟ
ນຝຽຌງງຄຸ ທຟ ຑຌພ ຽ຋ງງຄຸ ທຟ ຎຑພ ຑຟຽຆງງຄຸ ທຟ “຿຅຿ຕຘິ ຑຟ຿ຖຘິ ຓຖູ ຿໌ ນຘິ
ຽຊ຿ຌຘຉີ ;ິ ຉຝຊຟຕຎູ ຄພ ຑິກຂຸ ບຝ຋ິຌຌຄພ ບຟ຋ິງຝຓຟ຿ຌ, ບຝງຓພ ຎິ ຎຟຕຟຆ຿ິ ກ
຿ນຉິ ບຝຘຄພ ທຟ຿ຘ.
3. ຿ດ ຎຝຌຝ ຑິກຂຸ ຘຌພ ຅຅ິ ຅ຝ ຓຝຌຘຸ ຘຝທ຃ິ ຃ຝນຄພ ຆທີ ຉິ ຟ ຿ທ຿ຕຽຎງງຝ,
ຘຉພ ຊຝນຟຕຝກຄພ ທຟຘຘຝ ຎຝຕຽິ ງຽຘງງຝ, ຓຝຕຝຌຝທຌພ ຌຄພ ທຟ ຘຄພ ທຌພ ຽຌງງຝ
ຓຝຕຝຌຟງຝ ທຟ ຘຝຓຟ຋ຝຽຎງງຝ ບຓພ ຿ຑ ຎຕຸ ຘິ ຝ ກຄິ ຉງຸ ນິຓຌິ ຟ ຎຟຎຝຽກຌຝ
຋ຆຸ ຆທີ ຽິ ຉຌຝ, ຓຝຉຌພ ຽຉ ຆທີ ຉິ ຟ ຽຘງ຿ງຉິ; ບິຉິ ຅ຉິ ຉຝຓຝ຿ຌ ຅ຉິ ຉຝຘຄພ ກຎພ ຿ຎ
ບຝຽຌກຝຎຝຕງິ ຟຽງຌຝ ຓຝຕຝຌຝທຌພ ຌຄພ ທຟ ຘຄພ ທຌພ ຽຌງງຝ; ຓຝຕຝຌຟງຝ ທຟ
ຘຝຓຟ຋ຝຽຎງງຝ; ບຝງຓພ ຎິ ຎຟຕຟຆ຿ິ ກ ຿ນຉິ ບຝຘຄພ ທຟ຿ຘ.
ບຝທຝ຅ຄພ ‘ຆຟຌຟຓ’ິ ບຝຎຘພ ຘຄພ ‘ຎຘພ ຘຟຓ’ິ ຉ຅ຸ ຘຄພ ຓຘຸ ຟ ທຖິ ຝຎິຌຉ,ິ ບຌພ ງຉພ ຕ໌ ຝ ບຝ຋ິ
ຓຟຌຟ; ບຝງຓພ ຎິ ຎຟຕຟຆ຿ິ ກ ຿ນຉິ ບຝຘຄພ ທຟ຿ຘ.
4. ຿ດ ຎຝຌຝ ຑິກຂຸ ບຝຌຝຑິຆຟຌຄພ ບຉຸ ຉຝຕຓິ ຝຌຘຸ ຘຝ຋ຓພ ຓຄພ ບຉພ ຉຎູ ຝຌຟງກິ ຄພ
ບຝຖຝຓຝຕງິ ຝງຟຌຝ຋ຘພ ຘຝຌຄພ ຘຝຓ຋ຸ ຟ຅ຝຽຕງງຝ “ບຉິ ິ ຆຟຌຟຓິ ບຉິ ິ ຎຘພ ຘຟຓຉີ ;ິ
ຉຝ຿ຉ ບຝຎຝຽຕຌຝ ຘຝຓຝຽງຌຝ ຘຝຓຝຌ຃ຸ ຃ຟນງິ ຝຓຟ຿ຌ ທຟ ບຝຘຝຓຝຌ຃ຸ ຃ຟນິງຝ
ຓຟ຿ຌ ທຟ ບຟຎຌພ ຿ຌ ທຘິ ຋ຸ ຋ຟຽຎກ຿ຂ ຽບທຄພ ທຝຽ຋ງງຝ “ບຝຆຟຌຝຽຓທຄພ ບຟທ຿ຸ ຘ

14

(ຎຟຕຟຆກິ ຋ຸ ຽ຋ຘ)

຋ຓພ ຆໃ ື ຎຟຕຟຆກິ 4 ຽນໃ ຺ົຟຌີໄ ງໃບຓຓຟຘໃບູ ຋ຸ ຽ຋ຘ ເຌຎຟຉິ຿ຓກຂຌ໌ ຌພໄ .
1. ບຌພ ໘ໃ ຶຄ, ຑິກຂເຸ ຈຽຊຄິ ຑໄບຓຈທໄ ງຘິກຂຟ ຾ຖຝ ຋ຓພ ຌຼຓຖໄຼຄຆຍີ ປທໃ ຓກຌພ ຂບຄ

ຑິກຂ຋ຸ ຄພ ນົຟງ຾ຖໄທ ຍໃໍກຟໃ ທ຃ືຌຘິກຂຟ ຍໃໍແຈ຋ໄ ຟໍ ເນໄ຾຅ຄໄ ຃ທຟຓຽຎພຌຏໄຊູ ບງກຟໍ
ຖຄພ , ຽຓໃບື ຽຘຍຽຓຊຌຸ ຋ຓພ ຿ຈງ຋ໃ ີຘຈຸ ຾ຓຌໃ ເຌຈຕິ ຅ພ ຘຟຌຉທ຺ ຽຓງ, ຑິກຂຌຸ ຽີໄ ຎພຌ
ຎຟຕຟຆກິ ນຟຘຄພ ທຟຘຍໃໍແຈ.ໄ (຃ຍື ໃໍຓ຃ີ ທຟຓຆບຍ຋ຓພ ຋ໃ ີ຅ຝດໃປູ ທໃ ຓກຍພ ຑິກຂບຸ ໃ ຌື ).
2. ບຌພ ໘ໃ ຶຄ, ຑິກຂເຸ ຈຊຽື ບ຺ຟຆຍພ ບຌພ ຽ຅຺ຟໄ ຂບຄຍໃໍແຈເໄ ນໄ ຽຎພຌຘໃທຌ຿຅ຕຝກຓພ ຅ຟກ
ຍໄຟຌກຈໍ ີ ຅ຟກຎໃຟກຈໍ ,ີ ຑຕຝຕຟຆຟ຅ຍພ ຿຅ຕແຈ຾ໄ ຖໄທ ຂຟໄ ຽຘງ຾ຈໃ ຅ຍພ ຂຄພ ແທໄ຾ຈໃ
ຽຌຕຝຽ຋ຘຽຘງ຾ຈໃ ຈທໄ ງຎຍພ ຿຋ຈທໃຟ ຽ຅຺ຟໄ ຽຎພຌ຿຅ຌ ຽ຅຺ຟໄ ຽຎພຌ຃ຌ຺ ຑຟຖ ຽ຅຺ຟໄ
ຽຎພຌ຃ຌ຺ ນົຄ຺ ຽ຅ຟ຺ໄ ຽຎພຌ຃ຌ຺ ຂຝ຿ຓງ ຈຄໃພ ຌີໄ ຽຑຟຝຊຽື ບ຺ຟຆຍພ ບຌພ ຽ຅຺ຟໄ ຂບຄຍໃໍແຈເໄ ນໄ
ຽນພຌຎຟຌເຈ ຑິກຂຊຸ ຽື ບ຺ຟຆຍພ ບຌພ ຽ຅຺ຟໄ ຂບຄຍໃໍແຈເໄ ນໄຽນພຌຎຟຌຌຌພໄ , ຾ຓຌໃ ຑິກຂຌຸ ີໄ
ກຽໍ ຎພຌຎຟຕຟຆກິ ນຟຘຄພ ທຟຘຍໃໍແຈ.ໄ
3. ບຌພ ໘ໃ ຶຄ, ຑິກຂເຸ ຈ຾ກຄໄ ຑຟ຃ກຟງຓຝຌຘຸ ຅ຟກຆທີ ຉິ ນົື ຘຝ຾ນທຄນຟບຟທ຅ຸ ບຌພ
຅ຝຂຟໄ ຆທີ ຉິ ຽຘງ ເນໄ຾ກກໃ ຟງຓຝຌຘຸ ຌຌພໄ ນົື ຑຌພ ຕຝຌຟ຃ຌຸ ຾ນໃຄ຃ທຟຓຉຟງ ນົື
ຆກພ ຆທຌຽຑໃ ືບກຟຌຉຟງ ຈທໄ ງ຃ຟໍ ທໃຟ “຾ຌຝ຋ໃຟຌຏໄຽູ ຎພຌຆຟງ ຓຎີ ຝ຿ນງຈບຌພ ເຈ
຾ກ຋ໃ ໃຟຌຈທໄ ງຆທີ ຉີ ບຌພ ຆໃທ຺ ຌີໄ ຋ໃຟຌຉຟງຽຘງຈກີ ທໃຟຽຎພຌດໃ”ູ ຈຄໃພ ຌ.ີໄ ຋ໃຟຌຓ຅ີ ຉິ ເ຅
ຓ຅ີ ຉິ ຈຟໍ ຕິ (຃ິຈ) ດໃຟຄຌີໄ ຑຌພ ຕຝຌຟ຃ຌຸ ຾ນໃຄ຃ທຟຓຉຟງກຈໍ .ີ ຆກພ ຆທຌຽຑໃ ືບກຟຌ
ຉຟງກຈໍ ີ ຿ຈງນົຟງຌງພ , ຾ຓຌໃ ຑິກຂຌຸ ີໄ ກຽໍ ຎພຌຎຟຕຟຆກິ ນຟຘຄພ ທຟຘຍໃໍແຈ.ໄ

4. ບຌພ ໘ໃ ຶຄ, ຑິກຂເຸ ຈຍໃໍປຘໄູ ຝຽຑຟຝ (ຍໃໍປ຅ໄູ ຄິ ) ກຟໃ ທບທຈບຉຸ ຉຝຕຓິ ຝຌຘຸ ຘຝ຋ຓພ ບຌພ
ຽຎພຌ຃ທຟຓຽນພຌດໃຟຄຎຝຽຘຈີ ຾ຍຍຘຟຓຟຈຌບໄ ຓຽຂ຺ໄຟເຌຉທ຺ ທຟໃ ຂຟໄ ຑຝຽ຅຺ຟໄ ປດໄູ ໃຟຄຌີໄ
ຂຟໄ ຑຝຽ຅຺ຟໄ ຽນພຌດໃຟຄຌີໄ ຃ຌພ ຽຓໃບື ຘຝ໙ງພ ບໃ ຌື ຾ຉໃຌຌພໄ ບຌພ ຏໄເູ ຈຏໄ໘ູ ໃ ຶຄ ຊຽື ບ຺ຟຉຟຓກໍ
ຉຟຓ ຍໃໍຊຽື ບ຺ຟຉຟຓກໃຉໍ ຟຓ ຽຎພຌບຌພ ທຟໃ ຉໄບຄບຟຍຉພ ຾ຖໄທ ນທຄພ ຃ທຟຓ໙ຈ຺ ຅ຈ຺ (ຑຌ຺ໄ
຿຋ຈ) ຅ຝຉໄບຄກຟໃ ທດໃຟຄຌທີໄ ຟໃ ຾ຌຝ຋ໃຟຌ ຂຟໄ ຑຝຽ຅຺ຟໄ ຍໃໍປໄູ ແຈກໄ ຟໃ ທທຟໃ ປໄູ ຍໃໍຽນພຌ ແຈໄ
ກຟໃ ທທຟໃ ຽນພຌ ແຈຽໄ ທ຺ໄຟ຿ຖຽຖຽຎພຌຽ຋ພຈຆໃໂື ຽທພຌໄ ແທ຾ໄ ຉໃນົຄ຺ ຃ຈິ ທຟໃ ແຈຍໄ ຌພ ຖ,ຸ ຾ຓຌໃ ຑິກຂຸ
ຌກີໄ ຽໍ ຎພຌຎຟຕຟຆກິ ນຟຘຄພ ທຟຘຍໃໍແຈ.ໄ

15

ບ຋ຸ ຋ິຉຊຟ ຿ຂ ບຟງຘພ ຓຌພ ຿ຉ ຅ຉພ ຉຟ຿ຕ ຎຟຕຟຆກິ ຟ ຋ຓພ ຓຟ, ຽງຘຄພ ຑິກຂຸ ບຌພ ງຝຉຝ

ຕຄພ ທຟ ບຌພ ງຝຉຝຕຄພ ທຟ ບຟຎຆພ ຆຉິ ທ໌ ຟ ຌຝ ຖຝຑຝຉິ ຑິກຂນຸ ິ ຘ຋ພ ຋ິຄ ຘຄພ ທຟຘຄພ ,

ງຝຊຟ ຎຽຸ ຕ; ຉຝຊຟ ຎ຅ພ ຘຟ; ຎຟຕຟຆ຿ິ ກ ຿ນຉິ ບຝຘຄພ ທຟ຿ຘ.

ຉຉພ ຊຟງຘພ ຓ໌ ຌພ ຽຉ ຎ຅ຸ ຘຟຓິ ກ຅ພ ຅ຉິ ຊຝ ຎຝຕຘິ ຋ຸ ຋ຟ?

຋ຉຸ ງິ ຓພ ຎິ ຎ຅ຸ ຘຟຓິ ກ຅ພ ຅ຉິ ຊຝ ຎຝຕຘິ ຋ຸ ຋ຟ?

ຉຝຉິງຓພ ຎິ ຎ຅ຸ ຘຟຓ:ິ ກ຅ພ ຅ຉິ ຊຝ ຎຝຕຘິ ຋ຸ ຋ຟ?

ຎຝຕຘິ ຋ຸ ຽ຋ຉຊຟງຘພ ຓ໌ ຌພ ຿ຉ; ຉຘພ ຓ໌ ຟ ຉຌຸ ນ໌ ີ, ຽບທຝຽຓຉຄພ ຋ຟຕຝງຟຓ.ິ

ຎຟຕຟຆກິ ຋ຸ ຽ຋຿ຘ ຌຉິ ຊ຿ິ ຉ.

ຘຄພ ຃ຟ຋ິຽຘຘ຋ຸ ຽ຋຿ຘ

ບິຽຓ ຿ຂ ຎຝຌຟງຘພ ຓ໌ ຌພ ຿ຉ ຽຉຕຝຘຝ ຘຄພ ຃ຟ຋ິຽຘຘຟ ຋ຓພ ຓຟ ບ຋ຸ ຽ຋ຘຄພ ບຟ຃຅ພ
ຘຌພ ຉິ.

1. ຘຌພ ຽ຅ຉຝຌກິ ຟ ຘກຸ ກຝທຘິ ຉພ ຊ,ິ ບຌພ ງຉພ ຕ໌ ຝ ຘຎຸ ິຌຌພ ຉຟ ຘຄພ ຃ຟ຋ິຽຘ຿ຘ.
2. ຿ດ ຎຝຌຝ ຑິກຂຸ ຿ບຉຌິ ຿ຌ ທຎິ ຝຕຌິ ຝຽຉຌຝ ຅ຉິ ຽຉຌຝ ຓຟຉ຃ຸ ຟຽຓຌຝ

ຘ຋ພ ຋ິຄ ກຟງຝຘຄພ ຘ຃ພ ຃ຄພ ຘຝຓຟຎຆພ ຽຆງງຝ, ນຉພ ຊຝ຃ຟນຄພ ທຟ ຽທຌ຃ິ ຟນຄພ ທຟ

ບຌພ ງຝຉຝຕຘພ ຘຝ ທຟ ບຌພ ງຝຉຝຕຘພ ຘຝ ທຟ ບຄພ ຃ຘພ ຘຝ ຎຝຕຟຓຝຘຝຌຄພ , ຘຄພ ຃ຟ຋ິ

ຽຘ຿ຘ.

3. ຿ດ ຎຝຌຝ ຑິກຂຸ ຿ບຉິຌ຿ຌ ທຎິ ຝຕຌິ ຝຽຉຌຝ ຅ຉິ ຽຉຌຝ ຓຟຉ຃ຸ ຟຓຄພ

຋ຉຸ ຊຸຖຖຟນິ ທຟ຅ຟນິ ຿ບຑຟຽຘງງຝ, ງຝຊຟຉຄພ ງທຸ ຟ ງທຸ ຝຉິຄ ຽຓຊຌຸ ຎູ ຝ
ຘຌພ ນິຉຟນິ; ຘຄພ ຃ຟ຋ິຽຘ຿ຘ.

4. ຿ດ ຎຝຌຝ ຑິກຂຸ ຿ບຉິຌ຿ຌ ທຎິ ຝຕຌິ ຝຽຉຌຝ ຅ຉິ ຽຉຌຝ ຓຟຉ຃ຸ ຟຓຘພ ຘຝ

ຘຌພ ຉຽິ ກ ບຉພ ຉຝກຟຓຝຎຟຕ຅ິ ຝຕງິ ຟງຝ ທຌພ ຌຄພ ຑຟຽຘງງຝ “ຽບຉຝ຋຃ພ ຃ຄພ ຑຝ຃ຌິ ິ

ຎຟຕ຅ິ ຝຕງິ ຟຌຄພ , ງຟ ຓຟ຋ິຘຄພ ຘຖີ ຝທຌພ ຉຄພ ກຖພ ງ໌ ຟຌຝ຋ຓພ ຓຄພ ຑຕ໌ ຓພ ຓຝ຅ຟຕຄິ
ຽບຽຉຌຝ ຋ຓພ ຽຓຌຝ ຎຝຕ຅ິ ຝຽຕງງຟຉິ ຽຓຊຌຸ ຎູ ຝຘຌພ ນິຽຉຌຝ, ຘຄພ ຃ຟ຋ິຽຘ຿ຘ

5. ຿ດ ຎຝຌຝ ຑິກຂຸ ຘຌພ ຅ຝຕຉິ ຉຄພ ຘຝຓຟຎຆພ ຽຆງງຝ ບຉິ ຊງິ ຟ ທຟ ຎຕຸ ຘິ ຝ

ຓຝຉຄິ ຎຕຸ ຘິ ຘພ ຘຝ ທຟ ບຉິ ຊຓີ ຝຉຄິ ຆຟງຉພ ຉຝຽຌ ທຟ ຆຟຕຉພ ຉຝຽຌ ທຟ ບຌພ ຉຝ

ຓຝ຿ຘ ຉຄພ ຃ຝຌກິ ຟງຝຎິ, ຘຄພ ຃ຟ຋ິຽຘ຿ຘ.

16

຋ໃຟຌ຋ຄພ ນົຟງ ຋ຓພ ຆໃຎື ຟຕຟຆກິ 4 ບຌພ ຂຟໄ ຑຝຽ຅຺ຟໄ ແຈຘໄ ຝ຾ຈຄຂຌຶໄ ຾ຖໄທ຾ຖ. ຑິກຂຉຸ ໄບຄບຟ
ຍຉພ ຽນໃ ຺ົຟເຈ ບຌພ ເຈບຌພ ໘ໃ ຶຄ຾ຖໄທ ງໃບຓຍໃໍແຈຘໄ ຄພ ທຟຘດໃກູ ຍພ ຑິກຂ຋ຸ ຄພ ນົຟງ ຽ໙ືບຌດໃຟຄ຾ຉໃ
ກບໃ ຌ, ຽຎພຌຎຟຕຟຆກິ ນຟຘຄພ ທຟຘຍໃໍແຈ.ໄ
ຂຟໄ ຑຝຽ຅຺ຟໄ ຊຟຓ຋ໃຟຌ຋ຄພ ນົຟງ ເຌຂໍຽໄ ນໃ ຺ົຟຌຌພໄ ຋ໃຟຌ຋ຄພ ນົຟງຽຎພຌຏໄຍູ ໍຕຘິ ຋ຸ ຾ຖໄທຍໍ?

ຂຟໄ ຑຝຽ຅຺ຟໄ ຊຟຓ຾ຓຌໃ ຃ຄພໄ ຋ໃ ີ 2 ຋ໃຟຌ຋ຄພ ນົຟງຽຎພຌຏໄຍູ ໍຕຘິ ຋ຸ ຾ຖໄທຍໍ?
ຂຟໄ ຑຝຽ຅຺ຟໄ ຊຟຓ຾ຓຌໃ ຃ຄພໄ ຋ໃ ີ 3 ຋ໃຟຌ຋ຄພ ນົຟງຽຎພຌຏໄຍູ ໍຕຘິ ຋ຸ ຾ຖໄທຍໍ?
຋ໃຟຌ຋ຄພ ນົຟງຽຎພຌຏໄຍູ ໍຕຘິ ຋ຸ ເຌຂໍຽໄ ນໃ ຺ົຟຌ຾ີໄ ຖໄທ ຽນຉຌຌພໄ ຅ໃຄຶ ຽຎພຌຏໄຌູ ຄິໄ .

ຂຟໄ ຑຝຽ຅຺ຟໄ ຆຄ຺ ຃ທຟຓຌແີໄ ທຈໄ ທໄ ງດໃຟຄຌ.ີໄ

(ຎຟຕຟຆກິ ຋ຸ ຽ຋ຘ ຅ຍ຺ .)

(ຘຄພ ຃ຟ຋ິຽຘຘ຋ຸ ຽ຋ຘ)
຋ໃຟຌ຋ຄພ ນົຟງ ຋ຓພ ຆໃຘື ຄພ ຃ຟ຋ິຽຘຘ 13 ຽນໃ ຺ົຟຌ຾ີໄ ຖ ງໃບຓຓຟຘໃບູ ຋ຸ ຽ຋ຘ.

1. ຎໃບງຘກຸ ກຝ (ບຝຘ຅ຸ )ິ ຽຎພຌແຎຈທໄ ງ຃ທຟຓ຅ຄ຺ ເ຅ ຽທພຌໄ ແທ຾ໄ ຉຐໃ ຌພ ຽຎພຌຘຄພ ຃ຟ຋ິຽຘຘ.

2. ບຌພ ໘ໃ ຶຄ, ຑິກຂເຸ ຈກຟໍ ໘ຈພ ຾ຖໄທ ຓ຅ີ ຉິ ຎໃຌພ ຎໃທຌ຾ຖໄທ, ຅ຍພ ຍຟງ, ຾ຉຝຉໄບຄກຟງ
ຂບຄຓຟຉ຃ຸ ຟຓ ຃ື ຅ຍພ ຓກື ໃຉໍ ຟຓ ຅ຍພ ຉໄບຄຏຓ຺ ກໃຉໍ ຟຓ ຖຍູ ຃ຟໍ ບຝແທງຝທຝຘໃທຌໂເຈ
ບຌພ ໘ໃ ຶຄກໃຉໍ ຟຓ ຽຎພຌຘຄພ ຃ຟ຋ິຽຘຘ.
3. ບຌພ ໘ໃ ຶຄ, ຑິກຂເຸ ຈກຟໍ ໘ຈພ ຾ຖໄທ ຓ຅ີ ຉິ ຎຝຉິຑຌພ ຾ຖໄທ ຽທ຺ໄຟ຅ຟກຼໄ ທຓຟຉ຃ຸ ຟຓ
ຈທໄ ງທຟ຅ຟບຌພ ຆທໃ ຺ ນງຟຍ ຽ໙ືບຌຏໄຍູ ໃຟທຽທ຺ໄຟກຼໄ ທຏໄຘູ ຟທ ຈທໄ ງທຟ຅ຟຑຟຈຑິຄຽຓຊຌຸ
ຽຎພຌຘຄພ ຃ຟ຋ິຽຘຘ.
4. ບຌພ ໘ໃ ຶຄ, ຑິກຂເຸ ຈຓ຃ີ ທຟຓກຟໍ ໘ຈພ ຾ຖໄທ, ຓ຅ີ ຉິ ຎໃຌພ ຎໃທຌ຾ຖໄທ ກຟໃ ທ຃ຌຸ ຾ນໃຄ
ກຟຌຍຟໍ ຽຕກີ ຟຓ຾ກຉໃ ຌ຺ ເຌຘຟໍ ຌກພ ຓຟຉ຃ຸ ຟຓ ຈທໄ ງຊບໄ ງ຃ຟໍ ຋ໃ ີຑຟຈຑິຄແຎຽຊຄິ ຽຓຊຌຸ
ທຟໃ , ຈຕູ ຟ ຌບໄ ຄຘຟທ ຘຝຉຕເີ ຈ ຍຟໍ ຽຕຏີ ໄຎູ ຝຑຶຈຑຕຓ຺ ຓຝ຅ຌພ ຏໄ຋ູ ໃ ີຓຘີ ຖິ ຓກີ ຖພ ໌ງຟຌຝ
຋ຓພ ຽຆໃພຌຽປ຺ຟຌຈີໄ ທໄ ງ຋ຓພ ຌຌພໄ ໂ ທຟໃ ຽຎພຌງບຈ຾ນໃຄ຃ທຟຓຍຟໍ ຽຕ຋ີ ຄພ ນົຟງຽຎພຌຘຄພ ຃ຟ຋ິ
ຽຘຘ
5. ບຌພ ໘ໃ ຶຄ, ຑິກຂເຸ ຈ຋ຟໍ ຉຌ຺ ຽຎພຌຏໄຆູ ກພ ຘໃ ື ຍບກ຃ທຟຓຎຝຘຄ຺ ຂບຄຍຕຸ ຆຸ ຾ກຘໃ ຝຉຕີ
ກຈໍ ,ີ ຍບກ຃ທຟຓຎຝຘຄ຺ ຂບຄຘຝຉຕີ ຾ກຍໃ ຕຸ ຆຸ ກຈໍ ີ ເຌ຃ທຟຓຽຎພຌຏທ຺ ຽຓງກຌພ ກຉໍ ຟຓ
ເຌ຃ທຟຓຽຎພຌຆູໄ ຽຎພຌຘຟທກຌພ ກຉໍ ຟຓ ຽຎພຌຘຄພ ຃ຟ຋ິຽຘຘ.

17

6. ຘຌພ ງຟ຅ກິ ຟງຝ ຎຝຌຝ ຑິກຂຌຸ ຟ ກຉຸ ຄິ ກຟຕຝງຝຓຟຽຌຌຝ ບຘພ ຘຟຓກິ ຄພ
ບຉພ ຉ຋ຸ ຽ຋ຘຄພ ຎຝຓຟຌກິ ຟ ກຟຽຕຉຑພ ຑຟ; ຉຉພ ຕ໌ ຋ິ ຄພ ຎຝຓຟຌຄພ : ຋ີ຃ຝ຿ຘ ຋ຝທຟ
຋ຝຘຝ ທ຋ິ ຉພ ຊ຿ິ ດ ຘ຃ຸ ຝຉຝທ຋ິ ຉພ ຊງິ ຟ, ຉຕິ ງິ ຄພ ຘຉພ ຉຌພ ຉຝຕຟ. ຑິກຂູ ບຝຑິຽຌຉຑພ
ຑຟ ທຉພ ຊຽຸ ຋ຘຝຌຟງຝ; ຽຉນິ ຑິກຂນູ ິ ທຉພ ຊຄຸ ຽ຋ຽຘຉຑພ ຑຄພ ບຝຌຟຕຓພ ຑຄພ
ຘຝຎຝຕກິ ກຝຓຝຌຄພ . ຘຟຕຓພ ຽຑ ຽ຅ ຑິກຂຸ ທຉພ ຊຘຸ ຓ໌ ຄິ ບຝຎຝຕກິ ກຝຓຝຽຌ ຘຌພ ງຟ຅ິ
ກຟງຝ ກຉຸ ຄິ ກຟຽຕງງຝ, ຑິກຂູ ທຟ ບຝຌຝຑິຽຌງງຝ ທຉພ ຊຽຸ ຋ຘຝຌຟງຝ, ຎຝຓຟ
ຌຄພ ທຟ ບຝຉກິ ກຟຽຓງງຝ, ຘຄພ ຃ຟ຋ິຽຘ຿ຘ.
7. ຓຝນຖພ ຖຝກຓພ ຎຝຌຝ ຑິກຂຌຸ ຟ ທນິ ຟຕຄພ ກຟຕຝງຝຓຟຽຌຌຝ ຘຘພ ຘຟຓກິ ຄພ
ບຉພ ຉ຋ຸ ຽ຋ຘຄພ ຑິກຂູ ບຝຑິຽຌຉຑພ ຑຟ ທຉພ ຊຽຸ ຋ຘຝຌຟງຝ; ຽຉນິ ຑິກຂນູ ິ ທຉພ ຊຄຸ
ຽ຋ຽຘຉຑພ ຑຄພ ບຝຌຟຕຓພ ຑຄພ ຘຝຎຝຕກິ ກຝຓຝຌຄພ . ຘຟຕຓພ ຽຑ ຽ຅ ຑິກຂຸ ທຉພ ຊຘຸ ຓ໌ ຄິ
ບຝຎຝຕກິ ກຝຓຝຽຌ ຓຝນຖພ ຖຝກຄພ ທນິ ຟຕຄພ ກຟຽຕງງຝ, ຑິກຂູ ທຟ ບຝຌຝຑິຽຌງ
ງຝ ທຉພ ຊຽຸ ຋ຘຝຌຟງຝ, ຘຄພ ຃ຟ຋ິຽຘ຿ຘ.
8. ຿ດ ຎຝຌຝ ຑິກຂຸ ຑິກຂຄຸ ຋ຉຸ ຿ຊ ຿຋຿ຘ ບຎພ ຎຝຉ຿ີ ຉ ບຝຓຖູ ຝຽກຌຝ ຎຟຕຟຆິ
ຽກຌຝ ຋ຓພ ຽຓຌຝ ບຝຌ຋ຸ ຊຄພ ຽຘງງຝ ບຎພ ຽຎທຝ ຌຟຓຝ ຌຄພ ບຓິ ຓພ ນຟ ຑຕ໌ ຓພ ຓຝ຅ຝຕິ
ງຟ ຅ຟຽທງງຌພ ຉ.ິ ຉຝ຿ຉ ບຝຎຝຽຕຌຝ ຘຝຓຝຽງຌຝ ຘຝຓຝຌ຃ຸ ຃ຟນິງຝຓຟ຿ຌ ທຟ
ບຝຘຝຓຝຌ຃ຸ ຃ຟນິງຝຓຟ຿ຌ ທຟ, ບຝຓຖູ ຝກຌພ ຽ຅ທຝ ຉຄພ ບຝ຋ິກຝຕຝຌຄພ ຿ນຉິ,
ຑິກຂຸ ຅ຝ ຿຋ຘຄພ ຎຝຉິຉຊຟຉິ, ຘຄພ ຃ຟ຋ິຽຘ຿ຘ.
9. ຿ດ ຎຝຌຝ ຑິກຂຸ ຑິກຂຄຸ ຋ຉຸ ຿ຊ ຿຋຿ຘ ບຎພ ຎຝຉີ຿ຉ ບຌພ ງຝຑຟ຃ງິ ຘພ ຘຝ
ບຝ຋ິກຝຕຝຌຘພ ຘຝ ກຌິ ຅ິ ຽ຋ຘຄພ ຽຖຘຝຓຉພ ຉຄພ ບຎຸ ຟ຋ຟງຝ ຎຟຕຟຆຽິ ກຌຝ ຋ຓພ ຽຓ
ຌຝ ບຝຌ຋ຸ ຊຄພ ຽຘງງຝ ບຎພ ຽຎທຝ ຌຟຓຝ ຌຄພ ບຓິ ຓພ ນຟ ຑຕ໌ ຓພ ຓຝ຅ຝຕງິ ຟ ຅ຟຽທງ
ງຌພ ຉ.ິ ຉຝ຿ຉ ບຝຎຝຽຕຌຝ ຘຝຓຝຽງຌຝ ຘຝຓຝຌ຃ຸ ຃ຟນິງຝຓຟ຿ຌ ທຟ ບຝຘຝ
ຓຝຌ຃ຸ ຃ຟນິງຝຓຟ຿ຌ ທຟ, ບຌພ ງຝຑຟ຃ງິ ຌພ ຽ຅ທຝ ຉຄພ ບຝ຋ິກຝຕຝຌຄພ ຿ນຉ,ິ
຿ກ຅ິ ຽ຋຿ຘ ຽຖຘຝຓຉພ ຿ຉ ບຎຸ ຟ຋ິຌ຿ຌ ຑິກຂຸ ຅ຝ ຿຋ຘຄພ ຎຝຉິຉຊຟຉິ, ຘຄພ ຃ຟ຋ິ
ຽຘ຿ຘ.

18

6 .ບຌພ ໘ໃ ຶຄ, ຑິກຂເຸ ຈ຅ຝຘໄຟຄກຉຸ ິ ບຌພ ນຟຽ຅ຟ຺ໄ ຂບຄຍໃໍແຈໄ ຘຝຽຑຟຝຉຌ຺ ຽບຄຈທໄ ງ
ບຟກຟຌຂໍຽບ຺ຟຽບຄ, ຅ຄໃ ຺ ຘໄຟຄເນໄແຈຎໄ ຝຓຟຌເຌກຟຌຘໄຟຄກຉຸ ິ ຈຄໃພ ຌ:ີໄ ຿ຈງ຋ຟຄງຟທ
12 ຃ຍື ຑຕຝຘ຃ຸ ຉ຺ , ຿ຈງ຋ຟຄກທຟໄ ຄ ຿ຈງປທໃ ຓເຌ຃ຂື ຟໄ ຄເຌ (ຌຍພ ຽບ຺ຟຈຟໄ ຌເຌ) 7
຃ຍື ຈທໄ ງ຃ຍື ຑຕຝຘ຃ຸ ຉ຺ . ຅ຄໃ ຺ ຌຟໍ ຽບ຺ຟຑິກຂ຋ຸ ຄພ ນົຟງແຎຽຑໃ ືບຘຝ຾ຈຄ຋ໃ ີ຅ຝຘໄຟຄຌຌພໄ ເນໄ.
ຑິກຂຽຸ ນໃ ຺ົຟຌຌພໄ ຅ຄໃ ຺ ຘຝ຾ຈຄ຋ໃ ີບຌພ ຍໃໍຓເີ ຏ຅ຍພ ຅ບຄແທໄ ຾ຖຝ ຓຽີ ຈໃຌີ ບໄບຓ. ນຟກທຟໃ
ຑິກຂຸ ຘໄຟຄກຉຸ ິຈທໄ ງກຟຌຂໍ (ຘໃ ຄິ ກໃຘໍ ໄຟຄ) ຈທໄ ງຉຌ຺ ຽບຄເຌ຋ໃ ີບຌພ ຓຏີ ໄ຅ູ ບຄແທໄ, ຍໃໍຓີ
ຽຈໃຌີ ບໄບຓ ນົື ຍໃໍຌຟໍ ຽບ຺ຟຑິກຂ຋ຸ ຄພ ນົຟງແຎຽຑໃ ືບຘຝ຾ຈຄ຋ໃ ີເນໄ ນົື ຘໄຟຄເນໄຽກຌີ ຎຝຓຟຌ
ຽຎພຌຘຄພ ຃ຟ຋ິຽຘຘ.
7. ບຌພ ໘ໃ ຶຄ, ຑິກຂ຅ຸ ຝເນໄຘໄຟຄກຉຸ ິທນິ ຟຌເນງໃ ບຌພ ຓຽີ ຅຺ຟໄ ຂບຄຘຝຽຑຟຝຉຌ຺ ຽບຄ
຅ຄໃ ຺ ຌຟໍ ຽບ຺ຟຑິກຂ຋ຸ ຄພ ນົຟງແຎຘຝ຾ຈຄ຋ໃ ີ. ຑິກຂຽຸ ນໃ ຺ົຟຌຌພໄ ຅ຄໃ ຺ ຘຝ຾ຈຄ຋ໃ ີບຌພ ຍໃໍຓຏີ ໄ຅ູ ບຄແທໄ,
ບຌພ ຓຽີ ຈໃຌີ ບໄບຓປບຍ.ນຟກຑິກຂເຸ ນໄຘໄຟຄທນິ ຟຌເນງໃ ເຌ຋ໃ ີບຌພ ຓຏີ ໄ຅ູ ບຄແທໄ ຾ຖຝ ຍໃໍຓີ
ຽຈໃຌີ ບໄບຓປບຍ ນົື ທຟໃ ຍໃໍຌຟໍ ຑິກຂ຋ຸ ຄພ ນົຟງ ແຎຘຝ຾ຈຄ຋ໃ ີເນໄ ຽຎພຌ ຘຄພ ຃ຟ຋ິຽຘຘ.
8. ບຌພ ໘ໃ ຶຄ, ຑິກຂເຸ ຈຂຈພ ເ຅ ຃ຼຈ຾຃ໄຌ ຓ຿ີ ຋ຘຝ ຉຟຓກຟໍ ຅ຈພ ຆໃຄຶ ຑິກຂຸ ຈທໄ ງ຋ຓພ ຓີ
຿຋ຈຽຊຄິ ບຟຍຉພ ຎຟຕຟຆກິ ບຌພ ຋ໃ ີນຟຓຖູ ຃ທຟຓ຅ຄິ ຍໃໍແຈໄ ຈທໄ ງ຃ທຟຓກຌໃພ ຾ກຄໄ ທຟໃ ຅ຝ
ເນໄຑິກຂຌຸ ຌພໄ ຽ຃ໃ ບື ຌ຅ຟກຑຕຓ຺ ຓຝ຅ຌພ ຌ.ີໄ ຃ຌພ ເຌຽທຖຟຉໃໍຓຟ ຓຏີ ໄເູ ຈຏໄ໘ູ ໃ ຶຄ ຊຽື ບ຺ຟຉຟຓ
ກຟຌກຟໃ ທນຟຌຌພໄ ກຉໍ ຟຓ, ຍໃໍຊຽື ບ຺ຟກຉໍ ຟຓ ຾ຉໃບຝ຋ິກບຌຌຌພໄ ຍໃໍຓຓີ ຖູ ຃ທຟຓ຅ຄິ
຾ຖຝ ຑິກຂຌຸ ຌພໄ ງຄພ ຓ຿ີ ຋ຘຝດໃູ ຽຎພຌຘຄພ ຃ຟ຋ິຽຘຘ.
9. ບຌພ ໘ໃ ຶຄ, ຑິກຂເຸ ຈ ຂຈພ ເ຅ ຓ຿ີ ຋ຘຝ ຍໃໍຈເີ ຅ ແຈຊໄ ຽື ບ຺ຟຽບກຝຽ຋ຘ ຽຖໃກຖ຺ ຍຟຄ
ດໃຟຄ ບຌພ ຽຎພຌບຝ຋ິກບຌ ຽຖໃ ືບຄບໃ ຌື ເນໄຽຎພຌຽຖໃກຖ຺ ຉຟຓກຟໍ ຅ຈພ ຆໃຄຶ ຑິກຂຸ ຈທໄ ງ຋ຓພ
ບຌພ ຓ຿ີ ຋ຘຽຊຄິ ບຟຍຉພ ຎຟຕຟຆກິ ຈທໄ ງ໙ຟງທຟໃ ຅ຝງຄພ ຑິກຂຌຸ ຌພໄ ເນໄ຃ຟຈຽ຃ໃ ບື ຌ
຅ຟກຑຕຓ຺ ຝ຅ຌພ ຌແີໄ ຈ.ໄ ຃ຌພ ເຌຘ໙ງພ ບໃ ຌື ຃ື ເຌຽທຖຟຉໃໍຓຟ ຓຏີ ໄເູ ຈຏໄ໘ູ ໃ ຶຄຊຽື ບ຺ຟຉຟຓ
ຌຌພໄ ທຟໃ ຽຎພຌ຅ຄິ ກຈໍ ,ີ ຍໃໍຊຽື ບ຺ຟຉຟຓຌຌພໄ ກຈໍ ,ີ ຾ຉໃ ບຝ຋ິກບຌຌຌພໄ . ຽຎພຌຽຖໃ ືບຄບໃ ຌື ຾຋ໄ.

ຽຎພຌຽບກຝຽ຋ຘບໃ ຌື ຾ຉທໃ ຟໃ ຊຽື ບ຺ຟຽຎພຌຽຖໃກຖ຺ ກຟໃ ທນຟ ງບໄ ຌຓ຿ີ ຋ຘຝດໃູ ຽຎພຌຘຄພ ຃ຟ຋ິຽຘຘ.

19

10. ຿ດ ຎຝຌຝ ຑິກຂຸ ຘຝຓ຃ພ ຃ຘພ ຘຝ ຘຄພ ຃ຘພ ຘຝ ຽຑ຋ຟງຝ ຎຝຕກພ ກຝຽຓງງຝ
ຽຑ຋ຝຌຝຘຄພ ທຉພ ຉຝຌກິ ຄພ ທຟ ບຝ຋ິກຝຕຝຌຄພ ຘຝຓຟ຋ຟງຝ ຎ຃ພ ຃ງພ ນຝ ຉຉິ ຽຊງ
ງຝ. ຿ຘ ຑິກຂຸ ຑິກຂນູ ິ ຽບທຝຓຘພ ຘຝ ທຝ຅ຝຌ຿ີ ດ “ຓຟ ບຟງຘພ ຓ໌ ຟ ຘຝຓ຃ພ ຃ຘພ ຘຝ
ຘຄພ ຃ຘພ ຘຝ ຽຑ຋ຟງຝ ຎຝຕກພ ກຝຓ,ິ ຽຑ຋ຝຌຝຘຄພ ທຉພ ຉຝຌກິ ຄພ ທຟ ບຝ຋ິກຝຕຝຌຄພ
ຘຝຓຟ຋ຟງຝ ຎ຃ພ ຃ງພ ນຝ ບຉພ ຊຟຘ;ິ ຘຝຽຓຉຟງຘພ ຓ໌ ຟ ຘຄພ ຽ຃ຌຝ ຘຝຓ຃ພ ຿຃ ນິ
ຘຄພ ຿຃ ຘຓພ ຿ຓ຋ຝຓຟ຿ຌ ບຝທທິ ຝ຋ຝຓຟ຿ຌ ຽບກ຋ຸ ຽ຋຿ຘ ຏຟຘຸ ທນິ ຝຕຝຉຉີ ິ.
ຽບທຌພ ຅ຝ ຿ຘ ຑິກຂຸ ຑິກຂນູ ິ ທ຅ຸ ຅ຝຓຟ຿ຌ ຉຝຽຊທຝ ຎ຃ພ ຃ຌພ ຽນງງຝ, ຿ຘ ຑິກຂຸ
ຑິກຂນູ ິ ງຟທຝຉຝຉງິ ຄພ ຘຝຓຝຌຑຸ ຟຘຉິ ຑພ ຿ຑ ຉຘພ ຘຝ ຎຝຉຌິ ຘິ ຘ຃ພ ຃ຟງຝ;
ງຟທຝຉຝຉງິ ຌພ ຽ຅ ຘຝຓຝຌຑຸ ຟຘງິ ຝຓຟ຿ຌ ຉຄພ ຎຝຉຌິ ຘິ ຘຆພ ຽຆງງຝ, ບ຅ິ ຽ຅ຉຄພ
ກຘຸ ຝຖຄພ ; ຿ຌ ຽ຅ ຎຝຉຌິ ຘິ ຘຆພ ຽຆງງຝ, ຘຄພ ຃ຟ຋ິຽຘ຿ຘ.
11. ຉຘພ ຽຘທຝ ຿ຂ ຎຝຌຝ ຑິກຂຘຸ ຘຝ ຑິກຂູ ຿ນຌຉິ ບຝຌທຸ ຉພ ຉຝກຟ ທ຃ພ ຃ຝ
ທຟ຋ຝກຟ, ຽບ຿ກ ທຟ ຽ຋ທ໌ (຋ຝຽທ) ທຟ ຉຝ຿ງ ທຟ, ຽຉ ຽບທຄພ ທຝຽ຋ງງຄຸ ,
“ຓຟ ບຟງຘພ ຓ໌ ຌພ ຿ຉ ຽບຉຄພ ຑິກຂຄຸ ກຌິ ຅ິ ບຝທຝ຅ຉຸ ຊຝ ຋ຓພ ຓຝທຟ຋ີ ຽ຅຿ຘ ຑິກຂຸ
ທຌິ ຝງຝທຟ຋ີ ຽ຅຿ຘ ຑິກຂ,ຸ ບຓພ ນຟກຌພ ຽ຅຿ຘ ຑິກຂ,ຸ ຘຌພ ຋ຌພ ຅ຝ ຕ຅ຸ ຌິ ຅ຝ ບຟ຋ຟ
ງຝ ຿ທນຝຕຝຉິ, ຆຟຌຟຉິ ຿ຌ ຑຟຘຝຉິ, ບຓພ ນຟກຓພ ຽຎຉຄພ ຃ຝຓຝຉີຉິ. ຽຉ ຑິກຂູ
ຑິກຂນູ ິ ຽບທຝຓຘພ ຘຸ ທຝ຅ຝຌງີ ຟ “ຓຟ ບຟງຘພ ຓ໌ ຌພ ຿ຉ ຽບທຄພ ບຝທຝ຅ຉຸ ຊຝ,
ຌຝຽ຅຿ຘ ຑິກຂຸ ຋ຓພ ຓຝທຟ຋ີ, ຌຝ ຽ຅຿ຘ ຑິກຂຸ ທຌິ ຝງຝທຟ຋ີ, ຓຟ ບຟງຘພ ຓ໌ ຌພ ຉຟ
ຌຓພ ຎິ ຘຄພ ຃ຝຽຑ຿຋ ຕ຅ຸ ຉິ ຊຝ, ຘຝຽຓຉຟງຘພ ຓ໌ ຌພ ຉຟຌຄພ ຘຄພ ຽ຃ຌຝ, ຘຝຓ຃ພ ຿຃ ນິ
ຘຄພ ຿຃ ຘຓພ ຿ຓ຋ຝຓຟ຿ຌ ບຝທທິ ຝ຋ຝຓຟ຿ຌ ຽບກ຋ຸ ຽ຋຿ຘ ຏຟຘຸ ທນິ ຝຕຝຉຉີ .ິ
ຽບທຌພ ຅ຝ ຽຉ ຑິກຂູ ຑິກຂນູ ິ ທ຅ຸ ຅ຝຓຟຌຟ ຉຝຽຊທຝ ຎ຃ພ ຃ຌພ ຽນງງຄຸ . ຽຉ ຑິກຂູ
ຑິກຂນູ ິ ງຟທຝຉຝຉິງຄພ ຘຝຓຝຌຑຸ ຟຘຉິ ຑພ ຑຟ ຉຘພ ຘຝ ຎຝຉິຌຘິ ຘ຃ພ ຃ຟງຝ;
ງຟທຝຉຝຉງິ ຌພ ຽ຅ ຘຝຓຝຌຑຸ ຟຘງິ ຝຓຟຌຟ ຉຄພ ຎຝຉຌິ ຘິ ຘຆພ ຽຆງງຄຸ ບ຅ິ ຽ຅ຉຄພ
ກຘຸ ຝຖຄພ , ຿ຌ ຽ຅ ຎຝຉຌິ ຘິ ຘຆພ ຽຆງງຄຸ ; ຘຄພ ຃ຟ຋ິຽຘ຿ຘ.

20

10. ບຌພ ໘ໃ ຶຄ, ຑິກຂເຸ ຈຑຝງຟງຟຓ຋ຟໍ ຖຟງຘຄ຺ ຃໌ ຏໄຑູ ໄບຓຑຼຄ ນົື ຊຽື ບ຺ຟບຝ຋ິກບຌ
ບຌພ ຽຎພຌຽນຉເນໄ຾ຉກກຌພ . ຑິກຂ຋ຸ ຄພ ນົຟງ ຅ຄໃ ຺ ທຟໃ ກຟໃ ທຑິກຂປຸ ຍູ ຌຌພໄ ທຟໃ ຋ໃຟຌດໃຟແຈໄ
ຑຝງຟງຟຓ຋ຟໍ ຖຟງຘຄ຺ ຃໌ຏໄຑູ ໄບຓຑຼຄກຌພ ນົື ດໃຟແຈຊໄ ຽື ບ຺ຟບຝ຋ິກບຌ ຋ໃ ີຽຎພຌຽນຉເນໄ
຾ຉກກຌພ ດໃຌູ ຌພໄ . ຂໍ຋ໃຟຌ຅ຄໃ ຺ ຑໄບຓຑຼຄຈທໄ ງຘຄ຺ ຃໌ ຽຑຟຝທຟໃ ຘຄ຺ ຃໌ ຏໄຑູ ໄບຓຑຼຄກຌພ
ຎບຄຈບຄກຌພ ຍໃໍທທິ ຟ຋ກຌພ ຓບີ ຋ຸ ຽ຋ຘຈຼທກຌພ ງໃບຓດໃຏູ ຟຘຂຸ . ຑິກຂຌຸ ຌພໄ ບຌພ ຑິກຂຸ
຋ຄພ ນົຟງ ທຟໃ ກຟໃ ທດໃດູ ໃຟຄຌີໄ ງຄພ ຍໃໍງບຓ ຾ຖຝ ດືຌດຌພ ດໃດູ ໃຟຄຌຌພໄ . ຑິກຂຌຸ ຌພໄ ບຌພ ຑິກຂຸ
຋ຄພ ນົຟງ ຅ຄໃ ຺ ຘຈູ ຘຝຓຝຌຑຸ ຟຘ (ຎຝກຟຈນໄຟຓ) ຅ຌ຺ ກທຟໃ ຅ຝ຃ຍ຺ 3 ຅ຍ຺ ຽຑໃ ືບເນໄ
ຘຝນົຝ ນົື ງຉຸ ິກຟຌຑຝງຟງຟຓຌຌພໄ ຽຘງ ນຟກ຋ໃຟຌຊກື ຘຉູ ຘຝຓຝຌຑຸ ຟຘ ກທຟໃ ຅ຝ
຃ຍ຺ 3 ຅ຍ຺ ດໃູ ງຉຸ ິກຟຌຑຝງຟງຟຓຌຌພໄ ຽຘງຽຎພຌກຟຌຈ,ີ ຾ຉຊໃ ຟໄ ຋ໃຟຌຍໃໍຖຝ຃ທຟຓຑຝງຟງຟຓ

ຽຎພຌຘຄພ ຃ຟ຋ິຽຘຘ.

11. ບຌພ ໘ໃ ຶຄ, ຑິກຂຏຸ ໄຎູ ຝຑຶຈຉຟຓ ຏໄຘູ ຝ໘ຍພ ຘຝ໘ຌູ (ຑິກຂຸ ຏໄ຋ູ ໃ ີກຟໃ ທຽຑໃ ືບ
ກຟຌ຋ຟໍ ຖຟງຘຄ຺ ຃໌) 1 ປຍູ ຾ຈ.ໃ 2 ປຍູ ຾ຈ.ໃ 3 ປຍູ ຾ຈ.ໃ ຋ໃຟຌ຋ຄພ ນົຟງ ກຟໃ ທດໃຟຄຌີໄ
ທຟໃ ຂໍ຋ໃຟຌ຋ຄພ ນົຟງ ດໃຟແຈກໄ ຟໃ ທ຃ຟໍ ບຌພ ເຈ ຉໃໍຑິກຂຌຸ ຌພໄ , ຑິກຂຌຸ ຌພໄ ກຟໃ ທຊກື ຋ຓພ ຊກື
ທຌິ ງພ ຈທໄ ງ. ຑິກຂຌຸ ຌພໄ ກຟໃ ທຊກື ຃ທຟຓຑໍເ຅ ຾ຖຝ ຃ທຟຓຆບຍເ຅ຂບຄຑທກ
ຂຟໄ ຑຝຽ຅ຟ຺ໄ . ຋ໃຟຌກຟໃ ທຊກື ເ຅ ຆບຍເ຅ຂບຄຑທກຂຟໄ ຑຝຽ຅ຟ຺ໄ . ຑິກຂຽຸ ນໃ ຺ົຟຌຌພໄ ບຌພ
ຑິກຂ຋ຸ ຄພ ນົຟງກຟໃ ທທໃຟ ຋ໃຟຌ຋ຄພ ນົຟງດໃຟແຈກໄ ຟໃ ທດໃຟຄຌຌພໄ , ຑິກຂຽຸ ນໃ ຺ົຟຌຌພໄ ຍໃໍແຈກໄ ຟໃ ທ
ຊກື ຋ຓພ ຊກື ທຌິ ງພ ຽຎພຌກຟຌ຋ຟໍ ຖຟງຘຄ຺ ຃໌ ດໃຟແຈຽໄ ນພຌຆບຍຈທໄ ງ ຂໍເນໄຑທກ຋ໃຟຌ
຅ຄໃ ຺ ຽນພຌຑໄບຓຑຼຄກຍພ ຘຄ຺ ຃໌. ຎບຄຈບຄກຌພ ຍໃໍທທິ ຟ຋ກຌພ ຓບີ ຋ຸ ຽ຋ຘຈຼທກຌພ ງໃບຓດໃູ
ຏຟຘກຸ , ຑິກຂຽຸ ນໃ ຺ົຟຌຌພໄ ຋ໃ ີຑິກຂ຋ຸ ຄພ ນົຟງກຟໃ ທຉກພ ຽຉືບຌ ດໃຟຄຌີໄ ງຄພ ງກ຺ ງໄບຄຊບໄ ງ຃ຟໍ
຋ໃ ີຑທກກຟໃ ທຉິຉຼຌ ຑຕຝ຋ຓພ ທຌິ ງພ ດໃູ ຾ຖຝ ຑິກຂ຋ຸ ຄພ ນົຟງ ຘຈູ ຘຝຓຝຌຑຸ ຟຘ
ຉກພ ຽຉືບຌ຅ຌ຺ ຅ຍ຺ 3 ນຌ຺ ຽຑໃ ືບເນໄຖຝຽຘງຆໃຄຶ ຃ທຟຓຑຝງຟງຟຓຌຌພໄ . ຊຟໄ ຋ໃຟຌ
຋ຄພ ນົຟງ ຊກື ຘຈູ ຉກພ ຽຉືບຌ ຽກບື ຍ຅ຝ຅ຍ຺ 3 ນຌ຺ ດໃູ ຽຑໃ ືບເນໄຖຝກຓພ ຌຌພໄ ນຟກຘຝນົຝ
ນົື ງຉຸ ິແຈໄ ກຽໍ ຎພຌກຟຌຈ,ີ ນຟກຑທກ຋ໃຟຌຘຝນົຝ ນົື ງຉຸ ິກຓພ ຌຌພໄ ຍໃໍແຈໄ ຽຎພຌຘຄພ ຃ຟ
຋ິຽຘຘ.

21

12. ຑິກຂຸ ຎຝຽຌທຝ ຋ຑຸ ຑຝ຅ຝຆຟຉ຿ິ ກ ຿ນຉ,ິ ບ຋ຸ ຽ຋ຘຝຎຝຕງິ ຟຎຌພ ຽຌຘຸ
ຘກິ ຂຟຎຝຽ຋ຘຸ ຑິກຂນູ ິ ຘຝນຝ຋ຓພ ຓກິ ຄພ ທ຅ຸ ຅ຝຓຟ຿ຌ ບຉພ ຉຟຌຄພ ບຝທຝ຅ຝຌງີ ຄພ
ກຝ຿ຕຉິ “ຓຟ ຓຄພ ບຟງຘພ ຓ໌ ຌພ ຿ຉ ກຌິ ຅ິ ບຝທຝ຅ຉຸ ຊຝ ກຖພ ງ໌ ຟຌຄພ ທຟ ຎຟຎຝກຄພ
ທຟ, ບຝນຓພ ຎຟງຘພ ຓ໌ ຌພ ຽຉ ຌຝ ກຌິ ຅ິ ທກພ ຂຟຓິ ກຖພ ງ໌ ຟຌຄພ ທຟ ຎຟຎຝກຄພ ທຟ,
ທຕິ ຝຓຝຊຟງຘພ ຓ໌ ຌພ ຿ຉ ຓຝຓຝ ທຝ຅ຝຌຟງຟຉ,ິ ຿ຘຑິກຂຸ ຑິກຂນູ ິ ຽບທຝຓຘພ ຘຝ
ທຝ຅ຝຌ຿ີ ງ “ຓຟ ບຟງຘພ ຓ໌ ຟ ບຉພ ຉຟຌຄພ ບຝທຝ຅ຝຌງີ ຄພ ບຝກຟຘິ ທຝ຅ຝຌງີ ຝຽຓ
ທຝ ບຟງຘພ ຓ໌ ຟ ບຉພ ຉຟຌຄພ ກຝ຿ຕຉ,ຸ ບຟງຘພ ຓ໌ ຟຎິ ຑິກຂູ ທຝຽ຋ຉຸ ຘຝນຝ຋ຓພ ຽຓຌຝ,
ຑິກຂຎູ ິ ບຟງຘພ ຓ໌ ຌພ ຉຄພ ທກພ ຂຌພ ຉິ ຘຝນຝ຋ຓພ ຽຓຌຝ ຽບທຄພ ຘຄພ ທຉພ ຊຟ ນິ ຉຘພ ຘຝ
ຑຝ຃ຝທຝ຿ຉ ຎຝຕຘິ ຟ, ງຝ຋ິ຋ຄພ ບຌພ ງຝຓຌພ ງຝທຝ຅ຝຽຌຌຝ ບຌພ ງຝຓຌພ ງຝທຉຸ ຊຟ
ຎຝຽຌຌຟຉ.ິ ຽບທຌພ ຅ຝ ຿ຘ ຑິກຂຸ ຑິກຂນູ ິ ທ຅ຸ ຅ຝຓຟ຿ຌ ຉຝຽຊທຝ ຎ຃ພ ຃ຌພ ຽນງ
ງຝ, ຿ຘ ຑິກຂຸ ຑິກຂນູ ິ ງຟທຝຉຝຉງິ ຄພ ຘຝຓຝຌຑຸ ຟຘຉິ ຑພ ຿ຑ ຉຘພ ຘຝ ຎຝຉຌິ ຘິ ຘ຃ພ
຃ຟງຝ; ງຟທຝຉຝຉງິ ຌພ ຽ຅ ຘຝຓຝຌຑຸ ຟຘງິ ຝຓຟ຿ຌ ຉຄພ ຎຝຉຌິ ຘິ ຘຆພ ຽຆງງຝ.
ບ຅ິ ຽ຅ຉຄພ ກຘຸ ຝຖຄພ , ຿ຌ ຽ຅ ຎຝຉິຌຘິ ຘຆພ ຽຆງງຝ, ຘຄພ ຃ຟ຋ິຽຘ຿ຘ.

ຆຄ຺ ຊກື ກຟໃ ທຉຽໃູ ຖໄບື ຄຘຌພ ຎຟ ຾ຖຝຽຌບໄື

ຆທີ ຝກຝ! ກຟຌ຋ໃ ີຆຌ຺ ຽນໃ ຺ົຟຌຌພໄ ຓຟກຟໃ ທທຟໃ “ຓຝນຟຆຌ຺ ຂຟໄ ຘຉພ ທຓ໌ ຆີ ທີ ຉິ ບ຋ຸ ິຘ
ຘຝຽຑຟຝຑຕຝຘຝຓຝຌຝ຿຃ຈຓ຺ , ຑຕຝຘຝຓຝຌຝ຿຃ຈຓ຺ ປດູໄ ໃູ ກໃຍໍ ໍຕ຿ິ ຑກຽຌບືໄ ຋ໃ ີ

ຽຂ຺ຟ຋ຟໍ ບ຋ຸ ິຘຘຝຽຑຟຝ” ຈຄໃ ພ ຌ;ໄີ ຆຌ຺ ຑທກຌຌພໄ ຍໃ ໍຆໃ ທື ຟໃ ກຟໃ ທຘໃ ຄິ ຋ໃ ີຽປ຺ຟກຟໃ ທ
ຽຂ຺ຟກຟໃ ທຉຽໃູ ປ຺ຟ ຈທໄ ຌຘໃ ຄິ ຋ໃ ີຍໃ ໍຓ຅ີ ຄິ .

ຆທີ ຝກຝ! ຽປ຺ຟກຟໃ ທທຟໃ ຽຌບໄື ຋ໃ ີຍໃ ໍ຃ທຌຍໍຕ຿ິ ຑກ ກໃຽໍ ຑຟຝຽນຈ ຘຟຓດຟໃ ຄ຃:ື
ແຈຽໄ ນພຌ຾ຖໄທ ແຈງໄ ຌິ ຾ຖໄທ ແຈຽໄ ກຈີ ຃ທຟຓຕຄພ ກຼຈ຿ຈງ຋ໃທ຺ ໂ຾ຖໄທ.

ຆທີ ຝກຝ! ຽນໃ ຺ົຟຌ຾ໄີ ຖ ຽນຈຘຟຓດຟໃ ຄ ຋ໃ ີ຋ຟໍ ເນກໄ ຟໃ ທທຟໃ ຽຌບືໄ ຌຌພໄ ຃ທຌຍໍຕ຿ິ ຑກ.
ຆທີ ຝກຝ! ຽປ຺ຟກຟໃ ທທຟໃ ຽຌບໄື ຋ໃ ີ຃ທຌຍໍຕ຿ິ ຑກ ກໃຽໍ ຑຟຝຽນຈ ຘຟຓ ດຟໃ ຄ຃:ື

ຍໃໍແຈຽໄ ນພຌ, ຍໃໍແຈງໄ ຌິ , ຍໃໍແຈຽໄ ກຈີ ຃ທຟຓຕຄພ ກຼຈ຿ຈງ຋ໃທ຺ ໂແຎ຾ຖໄທ;
ຆທີ ຝກຝ! ຽນໃ ຺ົຟຌ຾ໄີ ຖ ຽນຈ ຘຟຓ ດຟໃ ຄ ຋ໃ ີ຋ຟໍ ເນຽໄ ປ຺ຟກຟໃ ທທຟໃ ຽຌບໄື ຃ທຌຍໍຕ຿ິ ຑກ.

ຓ.ຓ. 13/48/57.

22

12. ບຌພ ໘ໃ ຶຄ, ຑິກຂຏຸ ໄຓູ ຘີ ຌພ ຆຟຉ ຾ນໃຄ຃ທຟຓຽຎພຌ຃ຌ຺ ທໃຟງຟກ ບຌພ ຑິກຂ຋ຸ ຄພ ນົຟງທໃຟ
ກຟໃ ທເຌ຋ຟຄ຋ໃ ີຊກື ຋ຓພ ເຌຘິກຂຟຍ຋຺ ຋ຄພ ນົຟງຽຌໃບື ຄເຌບ຋ຸ ຽ຋ຘ ຾ຖໄທ຋ຟໍ ຉຌ຺ ຽຎພຌຏໄູ
ບຌພ ເຏໂ ທໃຟກຟໃ ທຍໃໍແຈ຾ໄ ຖໄທກຟໃ ທ຿ຉໄຉບຍທໃຟ ດໃຟແຈກໄ ຟໃ ທບຌພ ເຈ຾ກຽໃ ປ຺ຟ ຽຎພຌ຃ຟໍ ຈກີ ໍ
ຉຟຓ ຽຎພຌ຃ຟໍ ຆໃທ຺ ກຉໍ ຟຓ, ຽປ຺ຟກ຅ໍ ກພ ຍໃໍທໃຟກຟໃ ທບຌພ ເຈ ຾ກຑໃ ທກ຋ໃຟຌ. ຑິກຂຌຸ ຌພໄ ບຌພ
ຑິກຂ຋ຸ ຄພ ນົຟງທຟໃ ກຟໃ ທດໃຟຄຌທີໄ ຟໃ ຋ໃຟຌດໃຟແຈ຋ໄ ຟໍ ຉຌ຺ ບຌພ ຽຎພຌຏໄ຋ູ ໃ ີເຏໂ ທຟໃ ເນໄຍໃໍແຈ.ໄ
ຂໍ຋ໃຟຌ຅ຄໃ ຺ ຋ຟໍ ຉຌ຺ ເນໄຽຎພຌຏໄທູ ໃຟກຟໃ ທຉກພ ຽຉືບຌແຈໄ ເຌ຋ຟຄ຋ໃ ີຆບຍ, ຽຑຟຝທໃຟ ຍໍຕຘິ ຉພ
ຂບຄຑຕຝຏໄຓູ ຑີ ຕຝຑຟ຃ຽ຅ຟ຺ໄ ຌຌພໄ ຅ຝຽຕຌີ ຾ຖໄທ ຃ື ທຟໃ ກຟໃ ທຆໃ ຄຶ ກຌພ ຾ຖຝ ກຌພ ຉກພ ຽຉືບຌ
ກຌພ ຾ຖຝ ກຌພ ເນໄບບກ຅ຟກບຟຍຉພ . ຑິກຂຌຸ ຌພໄ , ບຌພ ຑິກຂ຋ຸ ຄພ ນົຟງ ທໃຟກຟໃ ທດໃຟຄຌີໄ ກໍ
ງຄພ ຍໃໍງບຓດໃດູ ໃຟຄຌຌພໄ . ຑິກຂ຋ຸ ຄພ ນົຟງ ຅ຄໃ ຺ ຘຈູ ຘຝຓຝຌຑຸ ຟຘ. ເຌ຃ຝຌຝ຋ໃ ີຘຈູ ດໃູ ຘຝນົຝ
ກຓພ ຌຌພໄ ຽຘງແຈໄ (ງບຓປຍພ ງກ຺ ຽຖີກກຟຌກຝ຋ຟໍ ) ຘຝນົຝແຈດໄ ໃຟຄຌກີໄ ຽໍ ຎພຌກຟຌຈ,ີ ນຟກ
ທຟໃ ຋ໃຟຌຘຝນົຝຍໃໍແຈໄ ຽຎພຌຘຄພ ຃ຟ຋ິຽຘຘ.

ຘຟໍ ຌກຶ ດໃຘູ ຝຽ໙ີທຟໃ ຉຌ຺ ຽບຄຽຎພຌຑຼຄຏໄຽູ ຈຌີ ຉຟຓຑຕຝບຄ຺ ຃໌ຽ຋ໃ ຺ຟຌຌພໄ .

ຑິກຂ຋ຸ ຄພ ນົຟງ! ຃ຝຊຟ຃ຉ຺ ຏບໄູ ຝຕຝນຌພ ຉຝຘຓພ ຓຟຘຓພ ຓຟຘຓພ ຑ຋ຸ ຋ຝ
ແຈຽໄ ປພຈຓ຃ພ ຋ໃ ີງຄພ ຍໃ ໍຽກຈີ ເນຽໄ ກຈີ ຂຌໄຶ ແຈຽໄ ປພຈຓ຃ພ ຋ໃ ີງຄພ ຍໃ ໍຓເີ ຏປູໄ ເນຓໄ ຃ີ ຌ຺ ປູໄ

ແຈຽໄ ປພຈ຋ໃ ີງຄພ ຍໃ ໍຓເີ ຏກຟໃ ທ ເນຽໄ ຎພຌຓ຃ພ ຋ໃ ີກຟໃ ທກຌພ ຾ຖທໄ
ຉຝຊຟ຃ຉ຺ ຽຎພຌຓ຃ພ ຃ຌພ ງູ (ຏປໄູ ຓູໄ ຃ພ ) ຽຎພຌຓ຃ພ ຃ຝທ຋ິ ູ (ປ຾ູໄ ຅ຄໄ ຓ຃ພ )

ຽຎພຌຓ຃ພ ຃ຝ຿ກທ຿ິ ຋ (ຘຝນົຟຈເຌຓ຃ພ )
ຑິກຂ຋ຸ ຄພ ນົຟງ! ຘທໃ ຌຘຟທກ຺ ຋ຄພ ນົຟງ ເຌກຟຌຌໄີ ຽຎພຌຑຼຄຓ຃ພ ຃ຟຌ຃ຸ ຟ

(ຏຽໄູ ຈຌີ ຉຟຓຓ຃ພ ) ຽຎພຌຏຽໄູ ຈຌີ ຉຟຓເຌຑຟງນົຄພ .
ຑິກຂ຋ຸ ຄພ ນົຟງ! ຌ຾ໄີ ຖ ຽຎພຌ຃ທຟຓຏິຈ຾ຎກ຾ຉກຉຟໃ ຄກຌພ
ຽຎພຌ຃ທຟຓຓຄຸໄ ໙ຟງ຋ໃ ີ຾ຉກຉຟໃ ຄກຌພ ຽຎພຌຽ຃ໃ ບື ຄຽປພຈເນ຾ໄ ຉກຉຟໃ ຄກຌພ
ຖຝນທຟໃ ຄຉຝຊຟ຃ຉ຺ ຏບໄູ ຝຕຝນຌພ ຉຝຘຓພ ຓຟຘຓພ ຑ຋ຸ ຋ຝກຍພ ຑິກຂຸ

ຏຽໄູ ຎພຌຎຌພ ງຟທຓິ ຉຸ

ຍຟຖີຂຌພ ຋.໌ ຘຄພ . 17/81/125.

23

13. ຑິກຂຸ ຎຝຽຌທຝ ບຌພ ງຝຉຝຕຄພ ຃ຟຓຄພ ທຟ ຌ຃ິ ຝຓຄພ ທຟ ບຎຸ ຝຌຘິ ຘຟງ
ທນິ ຝຕຝຉິ ກຖຸ ຝ຋ຘູ ຝ຿ກ ຎຟຎຝຘຝຓຟ຅ຟ຿ຕ, ຉຘພ ຘຝ ຿ຂ ຎຟຎຝກຟ ຘຝຓຟ
຅ຟຕຟ ຋ິຘຘຌພ ຉິ ຽ຅ທຝ ຘງຸ ງຌພ ຉິ ຅ຝ, ກຖຸ ຟຌິ ຅ຝ ຽຉຌຝ ຋ຉຸ ຊຟຌິ ຋ິຘຘຌພ ຉິ
ຽ຅ທຝ ຘງຸ ງຌພ ຉິ ຅ຝ, ຿ຘ ຑິກຂຸ ຑິກຂນູ ິ ຽບທຝຓຘພ ຘຝ ທຝ຅ຝຌ຿ີ ດ “ບຟງຘພ ຓ໌ ຟ
຿ຂ ກຖຸ ຝ຋ຘູ ຝ຿ກ ຎຟຎຝຘຝຓຟ຅ຟ຿ຕ, ບຟງຘພ ຓ໌ ຝ຿ຉ ຿ຂ ຎຟຎຝກຟ ຘຝຓຟ຅ຟຕຟ
຋ິຘຘຌພ ຉິ ຽ຅ທຝ ຘງຸ ງຌພ ຉິ ຅ຝ, ກຖຸ ຟຌິ ຅ຟງຘພ ຓ໌ ຝຉຟ ຋ຉຸ ຊຟຌິ ຋ິຘຘຌພ ຉິ ຽ຅ທຝ
ຘງຸ ງຌພ ຉິ ຅ຝ, ຎກພ ກຝຓຝຉຟງຘພ ຓ໌ ຟ ບຓິ ຓພ ນຟ ບຟທຟຘຟ ບຝຖຌພ ຽຉ ບ຋ິ ຝ ທຟຽຘ
ຌຟຉ.ິ ຽບທຌພ ຅ຝ ຿ຘ ຑິກຂຸ ຑິກຂນູ ິ ທ຅ຸ ຅ຝຓຟ຿ຌ ຽຉ ຑິກຂູ ຽບທຄພ ທຝຽ຋ງງຝ

“ຘຌພ ຋ຝ຃ຟຓ຿ິ ຌ ຅ຝ ຑິກຂ;ູ ຿຋ຘຝ຃ຟຓ຿ິ ຌ ຅ຝ ຑິກຂ,ູ ຿ຓນຝ຃ຟຓ຿ິ ຌ
຅ຝ ຑິກຂ,ູ ຑຝງຝ຃ຟຓ຿ິ ຌ ຅ຝ ຑິກຂ,ູ ຉຟ຋ິຘກິ ຟງຝ ບຟຎຉພ ຉງິ ຟ ຽບກ຅ພ ຅ຄພ
ຎຑພ ຑຟຽຆຌຉ,ິ ຽບກ຅ພ ຅ຄພ ຌຝ ຎຑພ ຑຟຽຆຌຉຉີ .ິ ຿ຘ ຑິກຂຸ ຑິກຂນູ ິ ຽບທຝຓຘພ ຘຝ
ທຝ຅ຝຌ຿ິ ດ “ຓຟ ບຟງຘພ ຓ໌ ຟ ຽບທຄພ ບຝທຝ຅ຝ, ຌຝ ຅ຝ ຑິກຂູ ຘຌພ ຋ຝ຃ຟຓ຿ິ ຌ,
ຌຝ ຅ຝ ຑິກຂູ ຿຋ຘຝ຃ຟຓ຿ິ ຌ, ຌຝ ຅ຝ ຑິກຂູ ຿ຓນຝ຃ຟຓ຿ິ ຌ, ຌຝ ຅ຝ ຑິກຂູ
ຑຝງຝ຃ຟຓ຿ິ ຌ, ບຟງຘພ ຓ໌ ຟ ຿ຂ ກຖຸ ຟ຋ຘູ ຝ຿ກ ຎຟຎຝຘຝຓຟ຅ຟ຿ຕ,ບຟງຘພ ຓ໌ ຝ຿ຉ
຿ຂ ຎຟຎຝກຟ ຘຝຓຟ຅ຟຕຟ ຋ິຘຘຌພ ຉິ ຽ຅ທຝ ຘງຸ ງຌພ ຉິ ຅ຝ, ກຖຸ ຟຌິ ຅ຟງຘພ ຓ໌ ຝ
ຉຟ ຋ຉຸ ຊຟຌິ ຋ິຘຘຌພ ຉິ ຽ຅ທຝ ຘງຸ ງຌພ ຉິ ຅ຝ, ຎກພ ກຝຓຝຉຟງຘພ ຓ໌ ຟ ບຓິ ຓພ ນຟ
ບຟທຟຘຟ, ບຝຖຌພ ຽຉ ບ຋ິ ຝ ທຟຽຘຌຟຉ.ິ ຽບທຌພ ຅ຝ ຿ຘ ຑິກຂຸ ຑິກຂນູ ິ ທ຅ຸ ຅ຝຓຟ
຿ຌ ຉຝຽຊທຝ ຎກພ ຃ຌພ ຽນງງຝ, ຿ຘ ຑິກຂຸ ຑິກຂນູ ິ ງຟທຝຉຝຉງິ ຄພ ຘຝຓຝຌຸ
ຑຟຘຉິ ຑພ ຿ຑ ຉຘພ ຘຝ ຎຝຉຌິ ຘິ ຘກພ ຃ຟງຝ; ງຟທຝຉຝຉງິ ຌພ ຽ຅ ຘຝຓຝຌຑຸ ຟຘງິ ຝຓຟ
຿ຌ ຉຄພ ຎຝຉຌິ ຘິ ຘຆພ ຽຆງງຝ, ບ຅ິ ຽ຅ຉຄພ ກຘຸ ຝຖຄພ ; ຿ຌ ຽ຅ ຎຝຉຌິ ຘິ ຘຆພ ຽຆງງຝ,
ຘຄພ ຃ຟ຋ິຽຘ຿ຘ.

24

13. ບຌພ ໘ໃ ຶຄ, ຑິກຂຽຸ ຂ຺ໄຟແຎບຟຘງພ ຍໄຟຌກຈໍ ,ີ ບຟຘງພ ຌ຃ິ ຓ຺ ກຈໍ ,ີ ເຌ຋ໃ ີ຾ນໃຄເຈ຾ນໃຄ໘ໃ ຶຄ
ຽຎພຌຏໄຎູ ຝ຋ຘຸ ປຟໄ ງຉຝກຖຸ , ຎຝ຅ຍ຺ ຎຝ຾຅ຄ ຉຝກຖຸ , ຓ຃ີ ທຟຓຎຝຑຶຈຽຖທຆຟຓ, ຃ທຟຓ
ຎຝຑຶຈຂບຄ຋ໃຟຌຓຏີ ໄຽູ ນພຌຈທໄ ງ, ຓຏີ ໄແູ ຈງໄ ິຌຈທໄ ງ. ຑິກຂຌຸ ຌພໄ ບຌພ ຑິກຂ຋ຸ ຄພ ນົຟງ ກຟໃ ທດໃູ
ດໃຟຄຌທີໄ ໃຟ ຋ໃຟຌຽຎພຌຏໄຎູ ຝ຋ຘຸ ປຟໄ ງຉຝກຖຸ , ຎຝຑຶຈຽຖທຆຟຓ, ຃ທຟຓຎຝຑຶຈຂບຄ຋ໃຟຌ
ຽຂ຺ຟແຈຽໄ ນພຌຈທໄ ງ, ຽຂ຺ຟແຈງໄ ຌິ ຈທໄ ງ. ບຌພ ຉຝກຖຸ ຋ຄພ ນົຟງ ຋ໃ ີ຋ໃຟຌຎຝ຋ຘຸ ປຟໄ ງ຾ຖໄທ ຽຂ຺ຟ
ແຈໄຽນພຌຈໄທງ, ຽຂ຺ຟແຈໄງິຌຈໄທງ.຋ໃຟຌ຅ຄໃ ຺ ນົີກແຎຽຘງ຅ຟກບຟທຟຘຌ,ີໄ ຅ຄໃ ຺ ກໃຟທກຍພ ຑິກຂຸ
ຽນໃ ຺ົຟຌຌພໄ ດໃຟຄຌທີໄ ໃຟ ຑທກຑິກຂ຋ຸ ໃ ີຓ຃ີ ທຟຓຑໍເ຅ຈທໄ ງ, ຓຆີ ໃ ຄຶ ຃ທຟຓຂຈພ ຽ຃ືບຄຈທໄ ງ, ຓີ
຃ທຟຓນົຄ຺ ຈທໄ ງ, ຓ຃ີ ທຟຓດໄຟຌກທ຺ ຈທໄ ງ ງໃບຓຂຍພ ແຖໃຑິກຂຍຸ ຟຄປຍູ ຾ຖຝ ຍໃໍຂຍພ ແຖໃ
ຑິກຂຸ ຍຟຄປຍູ ຽຑຟຝບຟຍຉພ ຈຼທກຌພ . ຑິກຂຌຸ ຌພໄ ບຌພ ຑິກຂ຋ຸ ຄພ ນົຟງ ຅ຄໃ ຺ ກຟໃ ທດໃຟຄຌທີໄ ໃຟ
຋ໃຟຌດໃຟແຈກໄ ຟໃ ທດໃຟຄຌຌພໄ . ຑິກຂ຋ຸ ຄພ ນົຟງຍໃໍຓ຃ີ ທຟຓຑໍເ຅, ຍໃໍຓ຃ີ ທຟຓຂຈພ ຽ຃ືບຄ, ຍໃໍຓີ
຃ທຟຓນົຄ຺ . ຋ໃຟຌຽບຄ຾ຖ ຽຎພຌຏໄຎູ ຝ຋ຘຸ ປຟໄ ງຉຝກຖຸ , ຓ຃ີ ທຟຓຎຝຑຶຈຽຖທຆຟຓ. ຃ທຟຓ
ຎຝຑຶຈຂບຄ຋ໃຟຌ ຽຂ຺ຟຽນພຌດໃຈູ ທໄ ງ, ຽຂ຺ຟແຈງໄ ິຌດໃຈູ ທໄ ງ ຋ໃຟຌ຅ຄໃ ຺ ນົີກ໘ີແຎ຅ຟກບຟທຟຘ
ຌີໄ ຋ໃຟຌດໃຟດໃເູ ຌບຟທຟຘຌີໄ ຾ຖຝ ຑິກຂຌຸ ຌພໄ ບຌພ ຑິກຂ຋ຸ ຄພ ນົຟງ ກຟໃ ທດໃດູ ໃຟຄຌງີໄ ຄພ ຂຌື
ງກ຺ ງໄບຄດໃ.ູ ຑິກຂຌຸ ຌພໄ ບຌພ ຑິກຂ຋ຸ ຄພ ນົຟງ ຅ຄໃ ຺ ຘຈູ ຘຝຓຝຌຑຸ ຟຘ ກທໃຟ຅ຝ຅ຍ຺ ຖຄ຺ 3 ນຌ຺
ຽຑໃ ືບເນໄຘຝນົຝກຓພ ຌຌພໄ . ນຟກ຋ໃຟຌຊກື ຘຈູ ກຟໍ ຖຄພ ຅ຝ຅ຍ຺ 3 ນຌ຺ ຘຝນົຝກຓພ ຌຌພໄ ຽຘງແຈໄ
ຽຎພຌກຟຌຈ,ີ ຊຟໄ ຋ໃຟຌຘຝນົຝຍໃໍແຈໄ ຽຎພຌຘຄພ ຃ຟ຋ິຽຘຘ.

ຎຌພ ງຎຎຟ ຘຝຉກິ ຍພ ຌຟຓປຎູ ຈຍພ - ຽຑຟຝທຌິ ງຟຌຈຍພ .

“ຂຟໄ ຾ຉຑໃ ຕຝບຄ຺ ຃ຏ໌ ຌໄູ ຕິ ຟ຋ກຸ ຂ໌ ! ຂຟໄ ຑຕຝບຄ຺ ຃ກ໌ ຟຍ຋ຌູ ຊຟຓ຾ຖທໄ ຂໍຑຕຝ
ບຄ຺ ຃຅໌ ຄໃ ຺ ຉຕຘພ ຍບກ຃ຟໍ ຌຌພໄ ຃ຎື ຌພ ງຟ຾ຖຝຘຝຉກິ ຍພ ຌຟຓປຎູ

຾ກຂໃ ຟໄ ຑຕຝບຄ຺ ຃ຽ໌ ຊຈີ ; ຎຌພ ງຟ຾ຖຝຘຝຉກິ ຍພ ຌຟຓປຎູ ຌຌພໄ ຅ຝຈຍພ ແຎເຌ຋ໃ ີເຈ?
ຈກູ ບໃ ຌບຝຆຉິ ຝ ! ຋ຟໃ ຌຊຟຓຍຌພ ນຟຌຌພໄ ຂເໍໄ ຈ, ຽປ຺ຟ຅ຝ຾ກຍໄ ຌພ ນຟຂຌໍໄ ຌພໄ ຾ກໃ

຋ຟໃ ຌ; ຌຟຓ຾ຖຝປຎູ ງບໃ ຓຈຍພ ຍໃ ໍຽນົືບເຌ຋ໃ ີເຈ, ຎຌພ ງຟ຾ຖຝຘຝຉກິ ຍພ ຌຟຓປຎູ
ຌຌພໄ ກໃງໍ ບໃ ຓຈຍພ ແຎເຌ຋ໃ ີຌຌພໄ , ຽຑຟຝ຃ທຟຓຈຍພ ແຎ຾ນຄໃ ທຌິ ງຟຌ ຾ຖ.

( ຎຝຽຈພຌຌຽໄີ ຎພຌຘໃ ຄິ ຋ໃ ີຘຟໍ ຃ຌພ ຘຟໍ ຖຍພ ຏຎໄູ ຝຉຍິ ຉພ ຑຟທຝຌຟ຃ທຌຆຟຍ຾ຖຝຑິ຅ຟຕຝຌຟເນປໄ ບຍຂບຍ)
- ຘຉພ ຉຝ. ຂ.ຸ 25/530/425. - ຅ຖູ ຌ.ີ ຂ.ຸ 30/20-21/80,75.

25

ບ຋ຸ ຋ິຉຊຟ ຿ຂ ບຟງຘພ ຓ໌ ຌພ ຿ຉ ຽຉຕຝຘຝ ຘຄພ ຃ຟ຋ິຽຘຘຟ ຋ຓພ ຓຟ; ຌຝທຝ
ຎຝຊຝຓຟຎຉພ ຉກິ ຟ, ຅ຉພ ຉຟ຿ຕ ງຟທຝຉຝຉງິ ຝກຟ.
ຽງຘຄພ ຑິກຂຸ ບຌພ ງຝຉຝຕຄພ ທຟ ບຌພ ງຝຉຝຕຄພ ທຟ ບຟຎຆພ ຆຉິ ທ໌ ຟ ງຟທຝຉນິ ຄພ
ຆຟຌຄພ ຎຝຉ຅ິ ຘຟຽ຋ຉ;ິ ຉຟທຝຉິນຄພ ຽຉຌຝ ຑິກຂຌຸ ຟ ບຝກຟຓຟ ຎຝຕທິ ຉພ ຊຑພ ຑຄພ ,
ຎຝຕທິ ຉຸ ຊຝຎຝຕທິ ຟຽຘຌຝ ຑິກຂຌຸ ຟ ບຉຸ ຉຝຕຄິ ຘຟຕຉພ ຉຄພ ຑິກຂຓຸ ຟຌຉພ ຉຟງຝ
ຎຝຉິຎຆພ ຆຉິ ຑພ ຑຄພ , ຅ຌິ ຌຝຓຟຌຉພ ຿ຉ ຑິກຂ,ຸ ງຉພ ຊຝ ຘງິ ຟ ທຘີ ຝຉິ຃ຝ຿ຌ ຑິກຂຘຸ ຄພ
຿຃, ຉຉພ ຊຝ ຿ຘ ຑິກຂຸ ບຑພ ຽຑຉຑພ ຿ຑ; ຽບຽກຌຝຎິ ຽ຅ ບ຿ູ ຌ ທຘີ ຝຉ຃ິ ຝ຿ຌ ຑິກຂຸ
ຘຄພ ຿຃ ຉຄພ ຑິກຂຄຸ ບຑພ ຽຑງງຝ, ຿ຘ ຅ຝ ຑິກຂຸ ບຝຌຑພ ຑິ຿ຉ, ຽຉ ຅ຝ ຑິກຂູ ຃ຟ
ຕງພ ນ໌ ຟ: ບຝງຄພ ຉຉພ ຊຝ ຘຟຓ຅ີ .ິ
ຉຉພ ຊຟງຘພ ຓ໌ ຌພ ຽຉ ຎ຅ຸ ຘຟຓິ ກ຅ພ ຅ຉິ ຊຝ ຎຝຕຘິ ຋ຸ ຋ຟ?

຋ຉຸ ງິ ຓພ ຎິ ຎ຅ຸ ຘຟຓິ ກ຅ພ ຅ຉິ ຊຝ ຎຝຕຘິ ຋ຸ ຋ຟ?
ຉຝຉງິ ຓພ ຎິ ຎ຅ຸ ຘຟຓິ ກ຅ພ ຅ຉິ ຊຝ ຎຝຕຘິ ຋ຸ ຋ຟ?
ຎຝຕຘິ ຋ຸ ຽ຋ຉຊຟງຘພ ຓ໌ ຌພ ຿ຉ ຉຘພ ຓ໌ ຟ ຉຌຸ ນ໌ ີ, ຽບທຝຽຓຉຄພ ຋ຟຕຝງຟຓ.ິ

ຘຄພ ຃ຟ຋ິຽຘຘ຋ຸ ຽ຋຿ຘ ຌຉິ ຊ຿ິ ຉ.

຅ທີ ຝຕຝທ຃ພ ຿຃ ຎຝຊຝ຿ຓ

ບຽິ ຓ ຿ຂ ຎຝຌຟງຘພ ຓ໌ ຌພ ຿ຉ ຉຄິ ຘຝ ຌຘິ ຘ຃ພ ຃ງິ ຟ ຎຟ຅ຉິ ຉງິ ຟ ຋ຓພ ຓຟ ບ຋ຸ ຽ຋ຘຄພ
ບຟ຃຅ພ ຘຌພ ຉ.ິ

1. ຌຉິ ຊຉິ ຝ຅ທີ ຝຕຘພ ຓ໌ ຄິ ຑິກຂຌຸ ຟ ບຑຸ ຑຝຉຘພ ຓ໌ ຄິ ກຝຊຽິ ຌ, ຋ຝຘຟນຝຎຝຕຝຓຄພ
ບຝຉິຽຕກຝ຅ທີ ຝຕຄພ ຋ຟຽຕຉຑພ ຑຄພ , ຉຄພ ບຝຉິກກຟຓຝງຝ຿ຉ, ຌຘິ ຘ຃ພ ຃ງິ ຄພ

ຎຟ຅ຉິ ຉງິ ຄພ .

2. ຌຉິ ຊຉິ ຝ຅ທີ ຝຕຘພ ຓ໌ ຄິ ຑິກຂຌຸ ຟ ບຑຸ ຑຝຉຘພ ຓ໌ ຄິ ກຝຊຽິ ຌ, ຽບກຝ
ຕຉພ ຉຓພ ຎິ ຽ຅ ຑິກຂຸ ຉ຅ິ ທີ ຝຽຕຌຝ ທຎິ ຎຝທຝຽຘງງຝ, ບຌພ ງຉພ ຕ໌ ຝ ຑິກຂຸ
ຘຓພ ຓຝຉງິ ຟ, ຌຘິ ຘ຃ພ ຃ງິ ຄພ ຎຟ຅ຉິ ຉງິ ຄພ .

26

຋ໃຟຌ຋ຄພ ນົຟງ ຋ຓພ ຆໃ ຘື ຄພ ຃ຟ຋ິຽຘຘ 13 ຽຎພຌຎຝຊຝຓຟຎຉພ ຉິກຝ (ຉໄບຄບຟຍຉພ ຋ຌພ ຋ີ
ຽຓໃບື ຋ຟໍ ) ຽຎພຌງຟທຝຉຝຉິງຝກຝ (ເນໄຉໄບຄບຟຍຉພ ຉໃໍຽຓໃບື ຘຄ຺ ຃໌ຘຈູ ຎຝກຟຈນໄຟຓ
຃ຍ຺ 3 ນຌ຺ )
ຑິກຂຉຸ ໄບຄ຋ຓພ ຽນໃ ຺ົຟເຈ ບຌພ ເຈບຌພ ໘ໃ ຶຄ຾ຖໄທ ປດໄູ ໃູ ຎກ຺ ຎິຈແທຘໄ ຌິໄ ທຌພ ຑຼຄຽ຋ໃ ຺ຟເຈ
ຑິກຂຌຸ ຌພໄ ຽຊຄິ ຅ຝຍໃໍຎຟຊຝ໘ຟ ກຉໍ ໄບຄດໃ຅ູ ຟໍ ຎຝຕທິ ຟຘ ຘຌິໄ ທຌພ ຽ຋ໃ ຺ຟ຋ໃ ີຎກ຺ ຎິຈແທຌໄ ຌພໄ ,
ຑິກຂດຸ ໃຎູ ຝຕທິ ຟຘ຃ຍ຺ ຉຟຓທຌພ ຋ໃ ີຎິຈ຾ຖໄທ ຅ຄໃ ຺ ຎຝຉິຍຈພ ຽຑໃ ືບຑິກຂຓຸ ຟຌຉພ ຽກຌີ ຂຌຶໄ ແຎ 6
ຕຟຉີ ຑິກຂແຸ ຈຎໄ ຝຑຶຈຓຟຌຉພ 6 ຕຟຉີ຾ຖໄທ ໙ໃຑູ ິກຂ຃ຸ ຝຌຝ 20 ຅ຝຉໄບຄຓເີ ຌຘຓີ ຟ
ເຈ ຑິກຂຌຸ ຌພໄ ຘຄ຺ ຃໌຅ຄໃ ຺ ບຑພ ຑຟຌ຋ໃຟຌເຌຘຓີ ຟຌຌພໄ ຊຟໄ ຑິກຂຘຸ ຄ຺ ຃໌຃ຝຌຝ 20 ນົຸຈຼ
ຈທໄ ງຑິກຂ຾ຸ ຓຌໃ ຾ຉໃບຄ຺ ໘ໃ ຶຄຍໃໍ຃ຍ຺ 20 ນຟກບຑພ ຑຟຌຑິກຂຌຸ ຌພໄ ຾ຖໄທ ຑິກຂຌຸ ຌພໄ ກຽໍ ຎພຌ
ບຌພ ຍໃໍແຈບໄ ຑພ ຑຟຌ ຑິກຂ຋ຸ ຄພ ນົຟງ຋ໃ ີຽຎພຌກຟຌກຍພ ຘຄ຺ ຃໌ ຃ທຌຊກື ຉິຉຼຌ ຌຽີໄ ຎພຌ
ຘຟຓ຅ີ ກິ ຓພ ເຌຽຖໃ ືບຄຌຌພໄ .
ຂຟໄ ຑຝຽ຅ຟ຺ໄ ຊຟຓ຋ໃຟຌ຋ຄພ ນົຟງເຌຽຖໃ ືບຄຌຌພໄ ຋ໃຟຌ຋ຄພ ນົຟງຽຎພຌຏໄຍູ ໍຕຘິ ຋ຸ ຾ຖໄທຍໍ?
ຂຟໄ ຑຝຽ຅ຟ຺ໄ ຊຟຓ຾ຓຌໃ ຃ຄພໄ ຋ີ 2 ຋ໃຟຌ຋ຄພ ນົຟງ ຽຎພຌຏໄຍູ ໍຕຘິ ຋ຸ ຾ຖໄທຍໍ?
ຂຟໄ ຑຝຽ຅ຟ຺ໄ ຊຟຓ຾ຓຌໃ ຃ຄພໄ ຋ີ 3 ຋ໃຟຌ຋ຄພ ນົຟງຽຎພຌຏໄຍູ ໍຕຘິ ຋ຸ ຾ຖໄທຍໍ?
຋ໃຟຌ຋ຄພ ນົຟງຽຎພຌຏໄຍູ ໍຕຘິ ຋ຸ ຾ຖໄທ ເຌຽຖໃ ືບຄຌຌພໄ ຽຑຟຝຘຝຌຌພໄ ຅ໃຄຶ ຽຎພຌຏໄຌູ ຄິໄ ຂຟໄ ຑຝຽ຅ຟ຺ໄ
ຆຄ຺ ຃ທຟຓຌແີໄ ທດໄ ໃຟຄຌ;ີໄ

(ຘຄພ ຃ຟ຋ິຽຘຘ຋ຸ ຽ຋ຘ຅ຍ຺

(຅ທີ ບຌທ຃ພ ຋ີ 1)

຋ໃຟຌ຋ຄພ ນົຟງ ຋ຓພ ຆໃ ື ຌຘິ ຘ຃ພ ຃ງິ ໌ຎຟ຅ຉິ ຉີງ໌ 30 ຘກິ ຂຟຍ຋຺ ຽນໃ ຺ົຟຌ຾ີໄ ຖ ງໃບຓຓຟຘໃູ
ບ຋ຸ ຽ຋ຘ.

1. ຅ທີ ບຌ ຘຟໍ ຽຕພ຅຾ຖໄທ, ກຝຊຌິ ບຌພ ຑິກຂຸ ຽຈຟຝຽຘງ຾ຖໄທ຃ທຌຆຄ຺ ບຝຉິຽຕກ
຅ທີ ບຌແທໄແຈໄ 10 ທຌພ ຽຎພຌດໃຟຄງໃ ຄິ , ຑິກຂຆຸ ຄ຺ ແທໄຆໃຄຶ ບຝຉິຽຕກ຅ທີ ບຌ ຖໃທຄຽກຌີ ກຟໍ
ຌຈ຺ ຌຌພໄ ແຎ ຽຎພຌຌຘິ ຘ຃ພ ຃ຎີ ຟ຅ຉິ ຉີງ໌.
2. ຅ທີ ບຌ ຂບຄຑິກຂຸ ຘຟໍ ຽຕພ຅຾ຖໄທ ກຝຊຌິ ບຌພ ຑິກຂຽຸ ຈຟຝຽຘງ຾ຖໄທ ຊຟໄ ຑິກຂດຸ ໃູ
ຎຝຘຝ຅ຟກແຉຕ຅ທີ ບຌ ຾ຓຌໃ ຾ຉໃຘິຌໄ ຕຟຉີຈຼທ ຽທພຌໄ ຽຘງ຾ຉໃຑິກຂແຸ ຈປໄ ຍພ ຘຓ຺ ຓຉຸ ຉິ
ຽຎພຌຌຘິ ຘ຃ພ ຃ງີ ໌ ຎຟ຅ຉິ ຉີງ໌.

27

3. ຌຉິ ຊຉິ ຝ຅ທີ ຝຕຘພ ຓ໌ ຄິ ຑິກຂຌຸ ຟ ບຑຸ ຑຝຉຘພ ຓ໌ ຄິ ກຝຊຽິ ຌ, ຑິກຂ຿ຸ ຌ ຎຝຽຌທຝ
ບຝກຟຖຝ຅ທີ ຝຕຄພ ບຎຸ ຎຆພ ຽຆງງຝ, ບຟກຄພ ຃ຝຓຟຽຌຌຝ ຑິກຂຌຸ ຟ ຎຝຉ຃ິ ຃ຝຽນຉຑພ
ຑຄພ , ຎຝຉ຃ິ ຃ຝຽນຉທ໌ ຟ ຂຎິ ຎຝຽຓທຝ ກຟຽຕຉຑພ ຑຄພ ; ຿ຌ ຅ຘພ ຘຝ ຎຟຕຎິ ຕູ ,ິ ຓຟຘຝ
ຎຝຕຝຓຌພ ຽຉຌຝ ຑິກຂຌຸ ຟ ຉຄພ ຅ທີ ຝຕຄພ ຌກິ ຂຎິ ິຉຑພ ຑຄພ ບຌູ ຘພ ຘຝ ຎຟຕຎິ ຕູ ງິ ຟ
ຘຝຉິງຟ ຎ຅ພ ຅ຟຘຟງຝ, ຉຝ຿ຉ ຽ຅ ບຉຸ ຉຝຕຄິ ຌກິ ຂຽິ ຎງງຝ ຘຝຉງິ ຟຎິ ຎ຅ພ ຅ຟຘຟ
ງຝ, ຌຘິ ຘ຃ພ ຃ງິ ຄພ ຎຟ຅ຉິ ຉິງຄພ .
4. ຿ດ ຎຝຌຝ ຑິກຂຸ ບຌພ ງຟຉິກຟງຝ ຑິກຂຌຸ ງິ ຟ ຎຕຸ ຟຌຝ຅ທີ ຝຕຄພ ຿ຊທຟຽຎງ
ງຝ ທຟ ຕຝຆຟຽຎງງຝ ທຟ ບຟ຿ກຉຟຽຎງງຝ ທຟ, ຌຘິ ຘ຃ພ ຃ງິ ຄພ ຎຟ຅ຉິ ຉງິ ຄພ .
5. ຿ດ ຎຝຌຝ ຑິກຂຸ ບຌພ ງຟຉິກຟງຝ ຑິກຂຌຸ ງິ ຟ ນຉພ ຊຝ຿ຉ ຅ທີ ຝຕຄພ ຎຝຉິ຃
຃ຌພ ຽນງງຝ ບຌພ ງຉພ ຕ໌ ຝ ຎຟຕທິ ຉພ ຉຝກຟ, ຌຘິ ຘ຃ພ ຃ງິ ຄພ ຎຟ຅ຉິ ຉິງຄພ .
6. ຿ດ ຎຝຌຝ ຑິກຂຸ ບຌພ ງຟຉຝກຄພ ຃ຝນຝຎຝຉຄິ ທຟ ຃ຝນຝຎຝຉຟຌຄິ ທຟ
຅ທີ ຝຕຄພ ທຌິ ງຟຽຎງງຝ ບຌພ ງຉພ ຕ໌ ຝ ຘຝຓຝງຟ, ຌຘິ ຘ຃ພ ຃ງິ ຄພ ຎຟ຅ຉິ ຉງິ ຄພ . ຉຉພ ຊຟ
ງຄພ ຘຝຓຝ຿ດ. ບ຅ພ ຘຌິ ຌຝ ຅ທີ ຝ຿ຕ ທຟ ຿ນຉິ ຑິກຂຸ ຌຉພ ຊຝ຅ທີ ຝ຿ຕ ທຟ, ບຝງຄພ
ຉຉພ ຊຝ ຘຝຓຝ຿ດ.
7. ຉຌພ ຽ຅ ບຌພ ງຟຉຝ຿ກ ຃ຝນຝຎຝຉິ ທຟ ຃ຝນຝຎຝຉຟຌີ ທຟ ຑຝນນູ ິ ຅ທີ ຝຽຕນິ
ບຝຑິນຉພ ຊຓຸ ຎຝທຟຽຕງງຝ, ຘຌພ ຉຝຕຉຸ ຉຝຕຝຎຝຕຝຓຌພ ຽຉຌຝ ຑິກຂຌຸ ຟ ຉຝ຿ຉ
຅ທີ ຝຕຄພ ຘຟ຋ິຉຑພ ຑຄພ , ຉຝ຿ຉ ຽ຅ ບຉຸ ຉຝຕຄິ ຘຟ຋ິຽງງງຝ,ຌຘິ ຘ຃ພ ຃ງິ ຄພ ຎຟ຅ຉິ ຉງິ ຄພ .
8. ຑິກຂຄຸ ຎຝຽຌທຝ ບ຋ຸ ຋ິຘຘຝ ບຌພ ງຟຉຝກຘພ ຘຝ ຃ຝນຝຎຝຉິຘຘຝ ທຟ
຃ຝນຝຎຝຉຟຌງິ ຟ ທຟ ຅ທີ ຝຕຝຽ຅ຉຟຎຝຌຄພ ບຎຸ ກພ ຂຝຉຄພ ຿ນຉ.ິ “ບຓິ ຌິ ຟ ຅ທີ ຝຕຝ
ຽ຅ຉຟຎຝຽຌຌຝ ຅ທີ ຝຕຄພ ຽ຅ຉຟຽຎຉທ໌ ຟ ບຉິ ຊຌພ ຌຟຓຄພ ຑິກຂຄຸ ຅ທີ ຝຽຕຌຝ ບ຅ພ ຘຟ
ຽ຋ຘຘຟຓຉີ ິ, ຉຉພ ຕ໌ ຝ ຽ຅຿ຘ ຑິກຂຸ ຎຑຸ ຽຑ ບຎພ ຎຝທຟຕ຿ິ ຉ ບຎຸ ຝຘຄພ ກຝຓຉິ ທ໌ ຟ ຅ີ
ທຝຽຕທກິ ຎພ ຎຄພ ບຟຎຆພ ຽຆງງຝ “ຘຟ຋ຸ ທຝຉຝ ຓຄພ ບຟງຘພ ຓ໌ ຟ ບິຓຌິ ຟ ຅ທີ ຝຕຝຽ຅
ຉຟຎຝຽຌຌຝ ຽບທຝຕຎູ ຄພ ທຟ ຽບທຝຕຎູ ຄພ ທຟ ຅ທີ ຝຕຄພ ຽ຅ຉຟຽຎຉທ໌ ຟ ບ຅ພ ຘຟຽ຋ນີ
ຉິ ກຖພ ງ໌ ຟຌຝກຓພ ງ໌ ຝຉຄພ ບຎຸ ຟ຋ຟງຝ, ຌຘິ ຘ຃ພ ຃ງິ ຄພ ຎຟ຅ຉິ ຉງິ ຄພ .

28

3. ຅ທີ ບຌຂບຄຑິກຂຸ ຘຟໍ ຽຕພ຅຾ຖໄທ ກຝຊຌິ ຽຈຟຝຽຘງ຾ຖໄທ, ບຝກຟຖຝ຅ທີ ບຌ
ຽກຈີ ຂຌຶໄ ຾ກຑໃ ິກຂ,ຸ ຑິກຂຓຸ ນີ ທຄພ ທໃຟ ຅ຝແຈ຅ໄ ທີ ບຌຉໃ ືຓດໃູ ກ຃ໍ ທຌປຍພ ຃ຌພ ປຍພ ຽບ຺ຟແທໄ
຾ຖໄທ ກ຅ໍ ຄໃ ຺ ປຍີ ຋ຟໍ , ຊຟໄ ທໃຟຏໄຟຌຌພໄ ຍໃໍຑຼຄຑໍຽຓໃບື ຃ທຟຓນທຄພ ທໃຟ຅ຝແຈຏໄ ໄຟຓຟຉໃ ືຓບີກ
ຌຌພໄ ຓດີ ໃ,ູ ຑິກຂຌຸ ຌພໄ ກ຃ໍ ທຌຽກຍພ ຅ທີ ບຌຌຌພໄ ແທໄແຈໄ ຽຈບື ຌ໘ໃ ຶຄຽຎພຌດໃຟຄຈຌ຺ ຽຑໃ ືບທໃຟ
຅ທີ ບຌ ຃ືຏໄຟ຋ໃ ີງຄພ ຍກ຺ ຑໃບຄ ຍໃໍຑຼຄຑໍຌຌພໄ ຅ຝແຈຑໄ ຼຄຑໍ ຊຟໄ ທໃຟຽກຍພ ແທໄຽກຌີ ກຟໍ ຌຈ຺ ຌຌພໄ
ຽຊຄິ ຅ຝຓນີ ທຄພ ທຟໃ ຅ຝແຈ຅ໄ ທີ ບຌຉໃ ືຓບກີ ດໃກູ ຉໍ ຟຓ, ຽຎພຌຌຘິ ຘ຃ພ ຃ງີ ໌ ຎຟ຅ຉິ ຉີງ໌.
4. ບຌພ ໘ໃ ຶຄ, ຑິກຂເຸ ຈ ງຄພ ຑິກຂຌຸ ີ ຋ໃ ີຍໃໍ຾ຓຌໃ ງຟຉ ເນໄຆກພ ກຈໍ ,ີ ເນໄງໄບຓກຈໍ ,ີ ເນໄ
຋ຍຸ ກຈໍ ີ ຆໃຄຶ ຏໄຟ຅ທີ ບຌຽກໃຟ຺ , ຽຎພຌຌຘິ ຘ຃ພ ຃ງີ ໌ ຎຟ຅ຉິ ຉີງ໌.
5. ບຌພ ໘ໃ ຶຄ, ຑິກຂເຸ ຈ ປຍພ ຅ທີ ບຌ ຅ຟກຓຑື ິກຂຌຸ ີ ຋ໃ ີຍໃໍ຾ຓຌໃ ງຟຉ ຽທພຌໄ ແທໄ຾ຉໃຽຎພຌ
ກຟຌ ຾ຖຝ ຎໃຼຌກຌພ , ຽຎພຌຌຘິ ຘ຃ພ ຃ງີ ໌ ຎຟ຅ຉິ ຉີງ໌.
6. ບຌພ ໘ໃ ຶຄ, ຑິກຂເຸ ຈ ຂໍຆໃຄຶ ຅ທີ ບຌ ຅ຟກ຃ຝນຝຍໍຈີ ກຈໍ ີ ຅ຟກ຃ຝນຝຎຝຉຟຌີ
ກຈໍ ,ີ ຏໄ຋ູ ໃ ີຍໃໍ຾ຓຌໃ ງຟຉ ຌບກ຅ຟກຘຝ໙ງພ , ຽຎພຌຌຘິ ຘ຃ພ ຃ງີ ໌ ຎຟ຅ຉິ ຉີງ໌. ຘຝ໙ງພ
ເຌ຃ຟໍ ຌຌພໄ ໙ຟງ຃ທຟຓທຟໃ ເຌຽທຖຟ຋ໃ ີຑິກຂຸ ຊກື ຿຅ຕງຟຈຆຄີ ຽບ຺ຟ຅ທີ ບຌແຎນົື ຓີ
຅ທີ ບຌຽຘງນຟງແຎ
7. ຊຟໄ ຑໃໍຽ຅ຟ຺ໄ ຽປບື ຌກຈໍ ີ ຾ຓຽໃ ຅ຟ຺ໄ ຽປບື ຌກຈໍ ີ ຏໄ຋ູ ໃ ີຍໃໍ຾ຓຌໃ ງຟຉ ຍໃໍ຾ຓຌໃ ຎຝທຟຕຝຌຟ
ຂບຄຑິກຂຌຸ ຌພໄ , ຑິກຂຌຸ ຌພໄ ແຎຂໍ຅ທີ ບຌຽຎພຌບຌພ ຓຟກ ຽຑໃ ືບຌຟໍ ຽບ຺ຟແຎຉຟຓເ຅. ຑິກຂຸ
ຌຌພໄ ຃ທຌງຌິ ຈເີ ຌ຅ທີ ບຌ ບຌພ ຓີ ບຉຸ ຕຟຘຄ຺ ຃໌ ຾ຖຝ ບຌພ ຉຕຝທຟຘກ຺ ຽຎພຌດໃຟຄນົຟງ
ເຌ຅ທີ ບຌຽນໃ ຺ົຟຌຌພໄ . ຊຟໄ ຓຽີ ກຌີ ກທຟໃ ຌຌພໄ ຽຎພຌຌຘິ ຘ຃ພ ຃ງີ ໌ ຎຟ຅ຉິ ຉີງ໌.
8. ບຌພ ໘ໃ ຶຄ, ຓຑີ ໃໍຽ຅ຟ຺ໄ ຽປບື ຌກຈໍ ,ີ ຾ຓຽໃ ຅ຟ຺ໄ ຽປບື ຌກຈໍ ,ີ ຋ໃ ີຍໃໍ຾ຓຌໃ ງຟຉ ຉຼຓ຋ໃ ີ຅ຝ຅ຟໃ ງ
຃ໃຟ຅ທີ ບຌ຾ກຑໃ ິກຂແຸ ທທໄ ຟໃ ຽປ຺ຟ຅ຝ຅ຟໃ ງຈທໄ ງຽຄຌິ ຑຼຄຽ຋ໃ ຺ຟຌີໄ ເນໄຑິກຂຆຸ ໃຌື ຆີໄ ຄ຺
຅ທີ ບຌ. ຊຟໄ ຽຂ຺ຟຍໃໍແຈຎໄ ຝທຟຕຝຌຟແທກໄ ບໃ ຌ ຾ຖໄທຽຂ຺ຟໄ ແຎນຟຽຂ຺ຟ ຽຊຄິ ຘຟໍ ຌກພ ຂບຄ
ຽຂ຺ຟ ຿ຈງກຟໃ ທທຟໃ ຈ຾ີ ຖໄທ ຋ໃຟຌ຅ຄໃ ຺ ຅ຟໃ ງ຃ໃຟ຅ທີ ບຌຽຆໃພຌຌຌພໄ ຽຆໃພຌຌີໄ ຈທໄ ງຽຄຌິ ຘຟໍ
ຖຍພ ຅ທີ ບຌຌີໄ ຽຑໃ ືບງຄພ ປຍູ ເນໄ຃ບຄຽຊຈີ . ຊຽື ບ຺ຟ຃ທຟຓຽຎພຌຏໄແູ ຃ໃເຌ຅ທີ ບຌຈ,ີ ຽຎພຌຌຘິ
ຘ຃ພ ຃ງີ ໌ ຎຟ຅ຉິ ຉີງ໌.

29

9. ຑິກຂຄຸ ຎຝຽຌທຝ ບ຋ຸ ຋ິຘຘຝ ບຑຸ ິຌຌຄພ ບຌພ ງຟຉຝກຟຌຄພ ຃ຝນຝຎຝຉີຌຄພ ທຟ
຃ຝນຝຎຝຉຟຌຌີ ຄພ ທຟ ຎ຅ພ ຽ຅ກຝ຅ທີ ຝຕຝຽ຅ຉຟຎຝຌຟ ບຎຸ ກພ ຂຝຉຟ ຿ນຌຉິ “ບຽິ ຓນິ
ຓຝງຄພ ຎ຅ພ ຽ຅ກຝ຅ທີ ຝຕຝຽ຅ຉຟຎຝຽຌນິ ຎ຅ພ ຽ຅ກຝ຅ທີ ຝຕຟຌິ ຽ຅ຉຟຽຎຉທ໌ ຟ
ບຉິ ຊຌພ ຌຟຓຄພ ຑິກຂຄຸ ຅ທີ ຝຽຕນິ ບ຅ພ ຘຟຽ຋ຘຘຟຓຟຉິ, ຉຉພ ຕ໌ ຝ ຽ຅ ຿ຘ ຑິກຂຸ
ຎຑຸ ຽຑ ບຎພ ຎຝທຟຕ຿ິ ຉ ບຎຸ ຝຘຄພ ກຝຓຉິ ທ໌ ຟ ຅ທີ ຝຽຕ ທກິ ຎພ ຎຄພ ບຟຎຆພ ຽຆງງຝ “ຘຟ຋ຸ
ທຝຉຝ ຓຄພ ບຟງຘພ ຓ໌ ຌພ ຿ຉ ບຽິ ຓນິ ຎ຅ພ ຽ຅ກຝ຅ທີ ຝຕຝຽ຅ຉຟຎຝຽຌນິ ຽບທຝຕຎູ ຄພ ທຟ
ຽບທຝຕຎູ ຄພ ທຟ ຅ທີ ຝຕຄພ ຽ຅ຉຟຽຎຉທ໌ ຟ ບ຅ພ ຘຟຽ຋ຊຝ ບ຿ຸ ຑທຝ ຘຌພ ຉຟ ຽບຽກຌຟຉິ
ກຖພ ງ໌ ຟຌຝກຓພ ງ໌ ຝຉຄພ ບຎຸ ຟ຋ຟງຝ, ຌຘິ ຘ຃ພ ຃ງິ ຄພ ຎຟ຅ຉິ ຉງິ ຄພ .

ຘຄພ ຿ງຆຌ໌ ຘຍິ . ຎຝກຟຌ

ຑິກຂ຋ຸ ຄພ ນົຟງ ! ຘຄພ ຿ງຆຌ໌ ຘຍິ ຎຝກຟຌຽນໃ ຺ົຟຌຓໄີ ດີ ໃູ

10 ຎຝກຟຌ ຽຎພຌດຟໃ ຄເຈ຃:ື

຿ບຕຓພ ຑຟ຃ງິ ຝຘຄພ ຿ງຆຌ໌ 5 ຎຝກຟຌ

ບ຋ຸ ຋ຓພ ຑຟ຃ງິ ຝຘຄພ ຿ງຆຌ໌ 5 ຎຝກຟຌ

຿ບຕຓພ ຑຟ຃ງິ ຝຘຄພ ຿ງຆຌ໌ 5 ຎຝກຟຌ

ຘຄພ ຿ງຆຌຽ໌ ຍືບໄ ຄຉຟໃໍ 5 ຎຝກຟຌ ຽຎພຌດໃຟຄເຈ?຃:ື

ຘກພ ກຟງຝ຋ິຉຊິ (຃ທຟຓຽນພຌທຟໃ ຽຎພຌຉທ຺ ຂບຄຉຌ຺ )

ທ຅ິ ກິ ຅ິ ຘຟ (຃ທຟຓຖຄພ ຽຖຘຄ຺ ຘງພ )

ຘຖີ ຑພ ຑຉພ ຉຝຎຝຕຝຓຟຘ (຃ທຟຓຊ໙ື ຌພໄ ເຌຘຖິ ຑຕຉ຺ )

ກຟຓຓຝຘຌພ ຋ຝ (຃ທຟຓຑໍເ຅ເຌກຟຓ)

ຑຝງຟຍຟ຋: (຃ທຟຓ຃ຈິ ປຟໄ ງ)

ຽນໃ ຺ົຟຌ຃ໄີ ື ຿ບຕຓພ ຑຟ຃ງິ ຝຘຄພ ຿ງຆຌ໌ 5 ຎຝກຟຌ.

຋ຘກ. ບຄພ . 24/18-19/13.

30

9. ບຌພ ໘ໃ ຶຄ, ຓຑີ ໃໍຽ຅຺ຟໄ ຽປບື ຌກຈໍ ,ີ ຾ຓຽໃ ຅຺ຟໄ ຽປບື ຌກຈໍ ,ີ ຏໄ຋ູ ໃ ີຍໃໍ຾ຓຌໃ ງຟຉ 2 ຃ຌ຺ ຅ຈພ
຾຅ຄຆຑພ ແທໄ ຽຑໃ ືບ຅ຟໃ ງ຃ໃຟ຅ທີ ບຌ ຘຝຽຑຟຝຏືຌເຈຏືຌ໘ໃ ຶຄ ແທໄຘຝຽຑຟຝຑິກຂທຸ ໃຟ
ຽປ຺ຟ຋ຄພ ນົຟງ຅ກພ ຅ຟໃ ງ຃ໃຟ຅ທີ ບຌຏືຌຌີໄ ຽຑໃ ືບເນໄຑິກຂປຸ ຍູ ຌີໄ ຃ບຄ຅ທີ ບຌຏືຌຌຈີໄ ທໄ ງ
ກຌພ . ຊຟໄ ຽຂ຺ຟຍໃໍແຈຎໄ ຝທຟຕຝຌຟແທໄກຍພ ຑິກຂປຸ ຍູ ຌຌພໄ ກບໃ ຌ. ຑິກຂປຸ ຍູ ຌຌພໄ ຽຂ຺ໄຟແຎນຟ
ຽຂ຺ຟ ກຟໍ ຌຈ຺ ຅ທີ ບຌ ເນໄຽຂ຺ຟຆຈືໄ ທໄ ງ ຕຟ຃ຟ ຃ືຈທໄ ງຆຑພ ຋ໃ ີ 2 ຃ຌ຺ ຌຌພໄ ປທໃ ຓກຌພ ຅ຝຆືໄ
ຊທຟງ.ບຌພ ຌີໄ ຊຽື ບ຺ຟ຃ທຟຓຽຎພຌຏໄຓູ ກພ ແ຃ໃ ເຌ຅ທີ ບຌຈຽີ ຎພຌຌຘິ ຘ຃ພ ຃ງີ ໌ ຎຟ຅ຉິ ຉີງ໌.

ບ຋ຸ ຋ຓພ ຑຟ຃ິງຝຘຄພ ຿ງຆຌ໌ 5 ຎຝກຟຌ

ຘຄພ ຿ງຆຽຍືບໄ ຄຘຄູ 5 ຎຝກຟຌຽຎພຌດໃຟຄເຈ? ຃:ື

ຕຎູ ຝຕຟ຃ຝ (຃ທຟຓຉຈິ ເ຅ເຌບຟຕຓ຺ ຌ຾໌ ນຄໃ ຕຎູ ຎຝຆຟຌ)

ບຝຕຎູ ຝຕຟ຃ຝ (຃ທຟຓຉຈິ ເ຅ເຌບຟຕຓ຺ ຌ຾໌ ນຄໃ ບຝຕຎູ ຎຝຆຟຌ)

ຓຟຌຝ (຃ທຟຓຊຉື ທ຺ )

ບ຋ຸ ຋຅ພ ຅ຝ (຃ທຟຓຒໄຄຸ ຆຟໄ ຌ)

ບຝທຆິ ຆຟ (຃ທຟຓຍໃ ໍປ຾ູໄ ຅ຄໄ )

ຽນໃ ຺ົຟຌ຃ໄີ ື ບ຋ຸ ຋ຓພ ຑຟ຃ງິ ຝຘຄພ ຿ງຆຌ໌ 5 ຎຝກຟຌ

ຑິກຂ຋ຸ ຄພ ນົຟງ ! ຽນໃ ຺ົຟຌ຾ີໄ ຖ ຘຄພ ຿ງຆຌ໌ 10 ຎຝກຟຌ.

຋ຘກ.ບຄພ . 24/18-19/13.

31

10. ຑິກຂຄຸ ຎຝຽຌທຝ ບ຋ຸ ຋ິຘຘຝ ຕຟຆຟ ທຟ ຕຟຆຝ຿ຑ຃຿຃ ທຟ ຑຕຟຓຓຝ຿ຌ ທຟ
຃ຝນຝຎຝຉ຿ິ ກ ທຟ ຋ຽູ ຉຌຝ ຅ທີ ຝຕຝຽ຅ຉຟຎຝຌຄພ ຎຝນິຽຌງງຝ “ບຓິ ຌິ ຟ ຅ທີ ຝຕຝຽ຅ຉຟ
ຎຝຽຌຌຝ ຅ທີ ຝຕຄພ ຽ຅ຉຟຽຎຉທ໌ ຟ ບຉິ ຊຌພ ຌຟຓຄພ ຑິກຂຄຸ ຅ທີ ຝຽຕຌຝ ບ຅ພ ຘຟຽ຋ນີຉ;ິ ຿ຘ ຽ຅
຋຿ູ ຉ ຉຄພ ຑິກຂຄຸ ບຎຸ ຝຘຄພ ກຝຓຉິ ທ໌ ຟ ຽບທຄພ ທຝຽ຋ງງຝ “ບ຋ິ ຄພ ຿ຂ ຑຌພ ຽຉ ບຟງຘພ ຓ໌ ຌພ ຉຄພ
ບ຋ຸ ຋ິຘຘຝ ຅ທີ ຝຕຝຽ຅ຉຟຎຝຌຄພ ບຟຑຝຉຄພ ຎຝຉ຃ິ ຃ຌພ ນຟຉຸ ບຟງຘພ ຓ໌ ຟ ຅ທີ ຝຕຝຽ຅ຉຟຎຝ
ຌຌພ ຉ,ິ ຽຉຌຝ ຑິກຂຌຸ ຟ ຿ຘ ຋຿ູ ຉ ຽບທຝຓຘພ ຘຝ ທຝ຅ຝຌ຿ີ ດ “ຌຝ ຿ຂ ຓຝງຄພ ບຟທ຿ຸ ຘ
຅ທີ ຝຕຝຽ຅ຉຟຎຝຌຄພ ຎຝຉ຃ິ ຃ຌພ ນຟຓຝ, ຅ທີ ຝຕຌພ ຅ຝ ຿ຂ ຓຝງຄພ ຎຝຉ຃ິ ຃ຌພ ນຟຓຝ ກຟຽຖ
ຌຝ ກຎພ ຎິງຌພ ຉ;ິ ຿ຘ ຽ຅ ຋຿ູ ຉ ຉຄພ ຑິກຂຄຸ ຽບທຄພ ທຝຽ຋ງງຝ “ບຉພ ຊິ ຎຝຌຟງຘພ ຓ໌ ຝ຿ຉ
຿ກ຅ິ ຽທງງຟທ຅ພ ຅ຝກຝ຿ຕຉ,ິ ຅ທີ ຝຕຉພ ຊຽິ ກຌຝ ຑິກຂຝຽທ ຑິກຂຌຸ ຟ ຽທງງຟທ຅ພ ຅ຝກຝ຿ຕ
ຌ຋ິ ຋ິຘຉິ ຑພ ຿ຑ ບຟຕຟຓ຿ິ ກ ທຟ ບຎຸ ຟຘຝ຿ກ ທຟ “ຽບ຿ຘ ຿ຂ ບຟທ຿ຸ ຘ ຑິກຂຌູ ຄພ ຽທງງຟ
ທ຅ພ ຅ຝກຝ຿ຕຉ;ິ ຿ຘ ຽ຅ ຋຿ູ ຉ ຉຄພ ຽທງງຟທ຅ພ ຅ຝກຝຕຄພ ຘຌພ ງຟຽຎຉທ໌ ຟ ຉຄພ ຑິກຂຄຸ ບຎຸ ຝ
ຘຄພ ກຝຓຉິ ທ໌ ຟ ຽບທຄພ ທຝຽ຋ງງຝ “ງຄພ ຿ຂ ຑຌພ ຽຉ ບຟງຘພ ຓ໌ ຟ ຽທງງຟທ຅ພ ຅ຝກຝຕຄພ ຌ຋ິ ຋ິຘິ
, ຘຌພ ງຉພ ຿ຉ ຿ຘ ຓຝງຟ; ບຎຸ ຝຘຄພ ກຝຓຝຉບຸ ຟງຘພ ຓ໌ ຟ ກຟຽຖຌຝ ຅ທີ ຝຽຕຌຝ ຉຄພ ບ຅ພ ຘຟ
ຽ຋ຘຘຝຉຉີ ,ິ ຅ທີ ຝຕຉພ ຊຽິ ກຌຝ ຑິກຂຝຽທ ຑິກຂຌຸ ຟ ຽທງງຟທ຅ພ ຅ຝກຝ຿ຕ ບຎຸ ຝຘຄພ ກຝຓຉິ ທ໌ ຟ
຋ທ໌ ຉິ ຉກິ ຂຉພ ຉຄຸ ຿຅ຽ຋ຉຑພ ຿ຑ ຘຟຽຕຉຑພ ຿ຑ “ບຉພ ຿ຊ ຽຓ ບຟທ຿ຸ ຘ ຅ທີ ຝຽຕຌຟຉ;ິ ຋ທ໌ ຉິ
ຉກິ ຂຉພ ຉຄຸ ຿຅຋ຝງຝຓຟ຿ຌ ຘຟຕຝງຝຓຟ຿ຌ ຉຄພ ຅ທີ ຝຕຄພ ບຝຑິຌຎິ ຏຟຽ຋ງງຝ, ບ຅ິ ຽ຅ຉຄພ
ກຘຸ ຝຖຄພ ; ຿ຌ ຽ຅ ບຝຑິຌຎິ ຏຟຽ຋ງງຝ, ຅ຝຉກຸ ຂຉພ ຉຄຸ ຎຌພ ຅ກພ ຂຉພ ຉຄຸ ຘກພ ຂຉພ ຉຎຸ ຝຕຝຓຄພ
ຉຌຸ ນ໌ ີຑຽູ ຉຌຝ ບ຋ຸ ຋ິຘຘຝ ຊຟຉຑພ ຑຄພ ; ຅ຝຉກຸ ຂຉພ ຉຄຸ ຎຌພ ຅ກພ ຂຉພ ຉຄຸ ຘກພ ຂຉພ ຉຎຸ ຝຕຝຓຄພ ຉຌຸ ໌
ນີຑ຿ູ ຉ ບ຋ຸ ຋ິຘຘຝ ຉຉິ ຊຝຓຟ຿ຌ ຉຄພ ຅ທີ ຝຕຄພ ບຝຑິຌຎິ ຏຟຽ຋ງງຝ, ບ຅ິ ຽ຅ຉຄພ ກຘຸ ຝຖຄພ ;
຿ຌ ຽ຅ ບຝຑິຌຎິ ຏຟຽ຋ງງຝ, ຉຝ຿ຉ ຽ຅ ບຉຸ ຉຝຕຄິ ທຟງຝຓຝຓຟ຿ຌ ຉຄພ ຅ທີ ຝຕຄພ
ບຝຑິຌຎິ ຏຟຽ຋ງງຝຌຘິ ຘ຃ພ ຃ງິ ຄພ ຎຟ຅ຉິ ຉງິ ຄພ ; ຿ຌ ຽ຅ ບຝຑິຌຎິ ຏຟຽ຋ງງຝ, ງຝຉຘພ ຘຝ ຅ີ
ທຝຕຝຽ຅ຉຟຎຝຌຄພ ບຟຑຝຉຄພ , ຉຉພ ຊຝ ຘຟຓຄພ ທຟ ຃ຌພ ຉຑພ ຑຄພ , ຋຿ູ ຉ ທຟ ຎຟຽນຉຑພ ຿ຑ
“ງຄພ ຿ຂ ຉຓຸ ຽນ ບຟງຘພ ຓ໌ ຌພ ຿ຉ ຑິກຂຄຸ ບ຋ຸ ຋ິຘຘຝ ຅ທີ ຝຕຝຽ຅ຉຟຎຝຌຄພ ຎຝນິຌຉິ ຊຝ, ຌຝ
ຉຌພ ຉຘພ ຘຝ ຑິກຂ຿ຸ ຌ ກຌິ ຅ິ ບຉພ ຊຄພ ບຝຌ຿ຸ ຑຉ,ິ ງຌຸ ຆຌພ ຉຟງຘພ ຓ໌ ຌພ ຿ຉ ຘຝກຄພ , ຓຟ຿ທ ຘຝ
ກຄພ ທຌິ ຘພ ຘຉີ :ິ ບຝງຄພ ຉຉພ ຊຝ ຘຟຓ຅ີ .ິ ຓຝຉງິ ຟ, ຌຘິ ຘ຃ພ ຃ງິ ຄພ ຎຟ຅ຉິ ຉງິ ຄພ .

຅ທີ ຝຕຝທ຃ພ ຿຃ ຎຝຊຝ຿ຓ.

32

10. ບຌພ ໘ໃ ຶຄ, ຑຕຝຕຟຆຟກຈໍ ,ີ ຕຟຆບຟໍ ຓຟຉງ໌ກຈໍ ,ີ ຑຕຟຓກຈໍ ີ ຃ຝນຝຍໍຈກີ ຈໍ ,ີ ຘໃຄ຺
຋ຉູ ເນໄຌຟໍ ຽບ຺ຟຆຑພ ຃ໃຟ຅ທີ ບຌ ແຎຊທຟງຑິກຂ຿ຸ ຈງຘຝຽຑຟຝທໃຟ ຽ຅ຟ຺ໄ ຅ຄໃ ຺ ຅ຟໃ ງຆຑພ ຽຑໃ ືບ
ຽຎພຌ຃ໃຟ຅ທີ ບຌ ຾ກຑໃ ິກຂຆຸ ໃຌື .ີໄ ຊຟໄ ຋ຉູ ຌຌພໄ ຽຂ຺ຟໄ ແຎນຟຑິກຂປຸ ຍູ ຌຌພໄ ຂໍເນໄປຍພ ຽບ຺ຟຆຑພ
ຌຌພໄ . ຑິກຂຌຸ ຌພໄ ກ຃ໍ ທຌກຟໃ ທກຍພ ຋ຉູ ຏໄຌູ ຌພໄ ທຟໃ ດໃຟຄຌ:ີໄ ຑທກຽປ຺ຟຍໃໍຘຟຓຟຈປຍພ ຽບ຺ຟຆຑພ
ຘຟໍ ຖຍພ ຅ຟໃ ງ຃ໃຟ຅ທີ ບຌ ຑທກຽປ຺ຟປຍພ ຾ຉໃ຅ທີ ບຌ ບຌພ ຽຎພຌຂບຄ຃ທຌ຿ຈງກຟຖ. ຊຟໄ ຋ຉູ
ຏໄຌູ ຌພໄ ຊຟຓທຟໃ ຓເີ ຏຽຎພຌແທງຟທ຅ພ ກບຌ? ຑິກຂຏຸ ໄຉູ ໄບຄກຟຌ຅ທີ ບຌ ຅ຄໃ ຺ ຘຝ຾ຈຄ ຃ຌ຺
ຏໄ຋ູ ໃ ີ຋ຟໍ ກຟຌເຌທຈພ ນົື ບຍຸ ຟຘກ຺ ເນໄຽຎພຌແທງຟທ຅ພ ກບຌຈທໄ ງ຃ຟໍ ທຟໃ : ຃ຌ຺ ຌ຾ີໄ ຖ ຽຎພຌ
ແທງຟທ຅ພ ກບຌຂບຄຑິກຂ຋ຸ ຄພ ນົຟງ. ຊຟໄ ຋ຉູ ຌຌພໄ ຘຄໃພ ແທງຟທ຅ພ ກບຌເນໄຽຂ຺ຟໄ ເ຅຾ຖໄທ
ຽຂ຺ຟໄ ແຎນຟຑິກຂ຾ຸ ຖໄທກຟໃ ທທຟໃ ຂຟໄ ຑຝຽ຅຺ຟໄ ແຈຘໄ ຄໃພ ຃ທຟຓແທກໄ ຍພ ແທງຟທ຅ພ ກບຌຏໄູ
ຌຌພໄ ຾ຖໄທ. ຊຟໄ ຋ໃຟຌຉໄບຄກຟຌ຅ທີ ບຌ ຅ຄໃ ຺ ແຎນຟຽຂ຺ຟ ຽຂ຺ຟ຅ກພ ເນໄ຋ໃຟຌ຃ບຄ຅ທີ ບຌຉຟຓ
ກຟຖ. ຑິກຂຌຸ ຌພໄ ຉໄບຄກຟຌ຅ທີ ບຌ ຅ຄໃ ຺ ແຎ຋ທຄຊຟຓຽບ຺ຟ຅ຟກແທງຟທ຅ພ ກບຌ ຅ຄໃ ຺
ຽຉືບຌ 2-3 ຃ຄພໄ ທຟໃ ບຟຉຓຟຉໄບຄກຟຌ຅ທີ ບຌ.ຑິກຂຽຸ ຉືບຌ 2-3 ຃ຄພໄ ເນໄ຅ຈພ ຅ທີ ບຌ
ເນໄ.ກຟຌ຋ທຄ຅ທີ ບຌຘຟໍ ຽຕພ຅ແຈດໄ ໃຟຄຌກີໄ ຽໍ ຎພຌກຟຌຈ.ີ ຊຟໄ ຍໃໍຘຟໍ ຽຕພ຅ ຅ຄໃ ຺ ແຎດືຌຌຄິໄ ດໃຉູ ໃໍ
໘ໄຟຽຂ຺ຟ 6 ຃ຄພໄ ຽຎພຌດໃຟຄນົຟງ, ຊຟໄ ແຈກໄ ຽໍ ຎພຌກຟຌຈ.ີ ຊຟໄ ທຟໃ ຍໃໍແຈຑໄ ິກຂງຸ ຄພ ຑຝງຟງຟຓ
ແຎຽກຌີ ກທຟໃ ຌຌພໄ ແຈ຅ໄ ທີ ບຌຓຟ ຽຎພຌຌຘິ ຘ຃ພ ຃ງີ ໌ ຎຟ຅ຉິ ຉີງ໌. ຊຟໄ ຍໃໍຘຟໍ ຽຕພ຅ ຑິກຂແຸ ຎ
ຽບຄກແໍ ຈ,ໄ ຘໃຄ຺ ຋ຉູ ແຎກແໍ ຈ,ໄ ເນໄແຎງຄພ ຘຟໍ ຌກພ ຋ໃ ີຘໃຄ຺ ຃ໃຟ຅ທີ ບຌຽຑໃ ືບ຋ໃຟຌຌຌພໄ ຍບກທຟໃ
຋ໃຟຌແຈຘໄ ໃຄ຺ ຆຑພ ຅ຟໃ ງ຃ໃຟ຅ທີ ບຌ ຘຝຽຑຟຝຑິກຂເຸ ຈ ຆຑພ ຌຌພໄ ຍໃໍຘຟໍ ຽຕພ຅຾ກຑໃ ິກຂຌຸ ຌພໄ .
຋ໃຟຌ຅ຄໃ ຺ ແຎ຋ທຄຽບ຺ຟຆຑພ ຂບຄ຋ໃຟຌ຃ຌື ດໃຟເນໄຆຑພ ຂບຄ຋ໃຟຌຽຘງນຟງຽຖີງ. ບຌພ ຌີໄ
ຽຎພຌຘຟຓ຅ີ ກິ ຓພ ເຌຽຖໃ ືບຄຌຌພໄ .

(຅ທີ ບຌທ຃ພ ຋ີ 1 ຅ຍ຺ .)

33

຿ກຘງິ ຝທ຃ພ ຿຃ ຋ຉຸ ຿ິ ດ.

11. ຿ດ ຎຝຌຝ ຑິກຂຸ ຿ກຘງິ ຝຓຘິ ຘຝກຄພ ຘຌພ ຊຝຉຄພ ກຟຕຟຽຎງງຝ,ຌຘິ ຘ຃ພ ຃ີ
ງຄພ ຎຟ຅ຉິ ຉງິ ຄພ
12. ຿ດ ຎຝຌຝ ຑິກຂຸ ຘ຋ຸ ຋ຝກຟຖຝກຟຌຄພ ຽບຖຝກຝ຿ຖຓຟຌຄພ ຘຌພ ຊຝຉຄພ
ກຟຕຟຽຎງງຝ, ຌຘິ ຘ຃ພ ຃ງິ ຄພ ຎຟ຅ຉິ ຉງິ ຄພ .
13. ຌຝທຓພ ຎຝຌຝ ຑິກຂຌຸ ຟ ຘຌພ ຊຝຉຄພ ກຟຕຝງຝຓຟຽຌຌຝ ຽ຋ທ໌ (຋ຝຽທ)
ຑຟ຃ຟ ຘ຋ຸ ຋ຝກຟຖຝກຟຌຄພ ຽບຖຝກຝ຿ຖຓຟຌຄພ ບຟ຋ຟຉຑພ ຑຟ,ຉຝຉງິ ຄພ ຿ບ຋ຟຉຟ
ຌຄພ ,຅ຝຉຉຸ ຊຄພ ຿຃຅ຝຕງິ ຟຌຄພ ; ບຝຌຟ຋ຟ ຽ຅ ຑິກຂຸ ຽ຋ທ໌ ຑຟຽ຃ ຘ຋ຸ ຋ຝກຟຖຝ
ກຟຌຄພ ຽບຖຝກຝ຿ຖຓຟຌຄພ ຉຝຉງິ ຄພ ຿ບ຋ຟຉຟຌຄພ ຅ຝຉຉຸ ຊຄພ ຿຃຅ຝຕງິ ຟຌຄພ ຌຝ
ທຄພ ຘຌພ ຊຝຉຄພ ກຟຕຟຽຎງງຝ, ຌຘິ ຘ຃ພ ຃ງິ ຄພ ຎຟ຅ຉິ ຉງິ ຄພ .
14. ຌຝທຓພ ຎຝຌຝ ຑິກຂຌຸ ຟ ຘຌພ ຊຝຉຄພ ກຟຕຟຽຎຉທ໌ ຟ ຘຑພ ຑຘພ ຘຟຌິ ຋ຟຽຕຉຑພ
ຑຄພ , ຿ບຽຕຌຝ ຽ຅ ຘຌພ ຌຄພ ທຘພ ຘຟຌຄພ ຉຄພ ຘຌພ ຊຝຉຄພ ທຘິ ຘຆພ ຽຆຉທ໌ ຟ ທຟ ບຝທຘິ
ຘຆພ ຽຆຉທ໌ ຟ ທຟ ບຌພ ງຄພ ຌຝທຄພ ຘຌພ ຊຝຉຄພ ກຟຕຟຽຎງງຝ ບຌພ ງຉພ ຕ໌ ຝ ຑິກຂຘຸ ຓພ
15. ຌຘິ ຋ີ ຝຌຝຘຌພ ຊຝຉຓພ ຎຝຌຝ ຑິກຂຌຸ ຟ ກຟຕຝງຝຓຟຽຌຌຝ ຎຕຸ ຟຌຝຘຌພ ຊຝ
ຉຘພ ຘຝ ຘຟຓຌພ ຉຟ ຘ຃ຸ ຝຉຝທ຋ິ ຉພ ຊິ ບຟ຋ຟຉຑພ ຑຟ ຋ຑຸ ຑຌພ ຌຝກຝຕຝຌຟງຝ, ບຝຌຟ
຋ຟ ຽ຅ ຑິກຂຸ ຎຕຸ ຟຌຝຘຌພ ຊຝຉຘພ ຘຝ ຘຟຓຌພ ຉຟ ຘ຃ຸ ຝຉຝທ຋ິ ຉພ ຊຄິ ຌຝທຄພ
ຌຘິ ຋ີ ຝຌຝຘຌພ ຊຝຉຄພ ກຟຕຟຽຎງງຝ, ຌຘິ ຘ຃ພ ຃ງິ ຄພ ຎຟ຅ຉິ ຉງິ ຄພ .
16. ຑິກຂ຿ຸ ຌ ຎຝຽຌທຝ ບ຋ພ ຊຟຌຝຓ຃ພ ຃ຝຎຝຉຎິ ຌພ ຌຘພ ຘຝ ຽບຖຝກຝ຿ຖຓຟຌິ
ບຎຸ ຎຆພ ຽຆງງຄຸ , ບຟກຄພ ຃ຝຓຟຽຌຌຝ ຑິກຂຌຸ ຟ ຎຝຉ຃ິ ຃ຝຽນຉຑພ ຑຟຌ,ິ ຎຝຉ຃ິ ຃ຝ
ຽນຉທ໌ ຟ ຉ຿ິ ງຆຝຌຝຎຝຕຝຓຄພ ຘຝນຉພ ຊຟ ນຟຽຕຉຑພ ຑຟຌ,ິ ບຝຘຌພ ຽຉ ນຟຕຝຽກ,
ຉຝ຿ຉ ຽ຅ ບຉຸ ຉຝຕຄິ ນຝຽຕງງຝ ບຝຘຌພ ຽຉຎິ ນຟຕຝຽກ, ຌຘິ ຘ຃ພ ຃ງິ ຄພ ຎຟ຅ຉິ ຉງິ ຄພ .
17. ຿ດ ຎຝຌຝ ຑິກຂຸ ບຌພ ງຟຉກິ ຟງຝ ຑິກຂຌຸ ງິ ຟ ຽບຖຝກຝ຿ຖຓຟຌິ ຿ຊທຟ
ຽຎງງຝ ທຟ ຕຝຆຟຽຎງງຝ ທຟ ທຆິ ຝຉຟຽຎງງຝ ທຟ, ຌຘິ ຘ຃ພ ຃ງິ ຄພ ຎຟ຅ຉິ ຉງິ ຄພ .
18. ຿ດ ຎຝຌຝ ຑິກຂຸ ຆຟຉຝຕຎູ ຝຕຝຆຝຉຄພ ບ຃ຸ ຃ຌພ ຽນງງຝ ທຟ ບ຃ຸ ຃ຌພ ນຟ
ຽຎງງຝ ທຟ ບຎຸ ຝຌກິ ຂຉິ ຉຄພ ທຟ ຘຟ຋ິຽງງງຝ, ຌຘິ ຘ຃ພ ຃ງິ ຄພ ຎຟ຅ຉິ ຉງິ ຄພ .

34

(຿ກຘງິ ຝທ຃ພ ຋ີ 2)

11. ບຌພ ໘ໃ ຶຄ, ຑິກຂເຸ ຈ ເນໄ຋ຟໍ ບຟຘຌຝ ຋ໃ ີຽ຅ບື ຎຌ຺ ຈທໄ ງແ໙ ຽຎພຌຌຘິ ຘ຃ພ ຃ງີ ໌
ຎຟ຅ຉິ ຉີງ.໌

12. ບຌພ ໘ໃ ຶຄ, ຑິກຂເຸ ຈ຾ຖ ເນໄຽຂ຺ຟຽປພຈ ບຟຘຌຝ ຋ໃ ີຌຄໃພ ຈທໄ ງຂຌ຺ ຘຉພ ທຘ໌ ຈີ ຟໍ ຖໄທຌ
ຽຎພຌຌຘິ ຘ຃ພ ຃ງີ ໌ ຎຟ຅ຉິ ຉີງ໌.
13. ບຌພ ໘ໃ ຶຄ, ຏໄ຋ູ ໃ ີເນໄຽປພຈບຟຘຌຝເ໙ໃ ຅ຄໃ ຺ ຽບ຺ຟຂຌ຺ ຘຉພ ທ໌ ຘຈີ ຟໍ ຖໄທຌ 2 ຘໃທຌ,
ຘຂີ ຟທ 1 ຘໃທຌ ຾ຖຝ ຘ຾ີ ຈຄ 1 ຘໃທຌ. ຊຟໄ ທຟໃ ຑິກຂຸ ຍໃໍເຆຘໄ ຈີ ຟໍ 2 ຘໃທຌ, ຘຂີ ຟທ
1 ຘໃທຌ ຾ຖຝ ຘ຾ີ ຈຄ 1ຘໃທຌຽປພຈບຟຘຌຝເ໙ໃ ຽຎພຌຌຘິ ຘ຃ພ ຃ງີ ໌ ຎຟ຅ຉິ ຉີງ໌.
14. ບຌພ ໘ໃ ຶຄ, ຑິກຂເຸ ນໄຽປພຈບຟຘຌຝເ໙ໃ຾ຖໄທ ຅ຄໃ ຺ ຆຄ຺ ແທເໄ ນໄແຈໄ 6 ຐຌ຺ , ຊຟໄ ໘ໄບງ
ກທຟໃ 6 ຐຌ຺ ຋ໃຟຌຘຝນົຝ຾ຖໄທກຈໍ ,ີ ງຄພ ຍໃໍ຋ຌພ ຘຝນົຝ ຆໃຄຶ ບຟຘຌຝຌຌພໄ ກຈໍ ີ ເນໄຽປພຈ
ບຟຘຌຝເ໙ໃຽທພຌໄ ຽຘງ຾ຉໃທຟໃ ຑິກຂຌຸ ຌພໄ ແຈຘໄ ຓ຺ ຓຉຸ ິ, ຽຎພຌຌຘິ ຘ຃ພ ຃ງີ ໌ ຎຟ຅ຉິ ຉີງ໌.
15. ບຌພ ໘ໃ ຶຄ, ຑິກຂຸ ຏໄເູ ນໄຽປພຈບຟຘຌຝ ຘຟໍ ຖຍພ ຌຄໃພ ຌຌພໄ ຅ຄໃ ຺ ຊຽື ບ຺ຟຆໃຄຶ ບຟຘຌຝຽກໃຟ຺
1 ຃ຍື ຿ຈງປບຍ ຽຑໃ ືບຽປພຈເນໄຽຘງຘ,ີ ຊຟໄ ຑິກຂຸ ຍໃໍຊຽື ບ຺ຟຆໃຄຶ ບຟຘຌຝຽກໃຟ຺ ຿ຈງ
຃ຍື ຑຕຝຘ຃ຸ ຉ຺ ຅ຟກບຟຘຌຝຽກໃຟ຺ ເນໄ຋ຟໍ ບຟຘຌຝຘຟໍ ຖຍພ ຌຄໃພ ເ໙ໃ ຽຎພຌຌຘິ ຘ຃ພ ຃ງີ ໌
ຎຟ຅ຉິ ຉີງ໌.
16. ບຌພ ໘ໃ ຶຄ, ຂຌ຺ ຘຉພ ທ໌ ຽກຈີ ຂຌຶໄ (ຓຏີ ໄຊູ ທຟງ) ຾ກຑໃ ິກຂຸ ຏໄຽູ ຈຌີ ຋ຟຄແກ ຊຟໄ
ຉໄບຄກຟຌກປໍ ຍພ ຽບ຺ຟແຈ,ໄ ຃ຌພ ປຍພ ຾ຖໄທ ຍໃໍຓ຃ີ ຌ຺ ຊເື ນໄ ກ຅ໍ ຄໃ ຺ ຊແື ຎຈທໄ ງຓຂື ບຄຉຌ຺ ຽບຄ
ຉຝນົບຈຕຝງຝ຋ຟຄ 3 ຿ງຆ ຽຎພຌດໃຟຄນົຟງ, ຊຟໄ ທຟໃ ຽບ຺ຟແຎກທຟໃ ຌຌພໄ ຍໃໍຓ຃ີ ຌ຺ ຊເື ນໄ
ຽຎພຌຌຘິ ຘ຃ພ ຃ງີ ໌ ຎຟ຅ຉິ ຉີງ໌.
17. ບຌພ ໘ໃ ຶຄ, ຑິກຂເຸ ຈ ງຄພ ຑິກຂຌຸ ີ ຏໄ຋ູ ໃ ີຍໃໍ຾ຓຌໃ ງຟຉ ເນໄຆກພ ກຈໍ ,ີ ເນໄງໄບຓກຈໍ ,ີ
ເນໄຘຟຄກຈໍ ີ ຆໃຄຶ ຂຌ຺ ຘຉພ ທ໌ ຽຎພຌຌຘິ ຘ຃ພ ຃ງີ ໌ ຎຟ຅ຉິ ຉີງ໌.
18. ບຌພ ໘ໃ ຶຄ, ຑິກຂເຸ ຈ ປຍພ ຽບຄກຈໍ ,ີ ເນໄຏໄບູ ໃ ຌື ປຍພ ກຈໍ ີ ຆໃຄຶ ຃ຟໍ ຾ຖຝ ຽຄຌິ ນົື ທຟໃ ຓີ

຃ທຟຓງຌິ ຈີ ເຌ຃ຟໍ ຾ຖຝ ຽຄຌິ ຋ໃ ີຽຂ຺ຟປຍພ ແທຽໄ ຑໃ ືບຉຌ຺ ຌຌພໄ ຽຎພຌຌຘິ ຘ຃ພ ຃ງີ ໌ ຎຟ຅ຉິ ຉີງ.໌

35

19. ຿ດ ຎຝຌຝ ຑິກຂຸ ຌຟຌຎພ ຎຝກຟຕຝກຄພ ຕຎູ ິງຝຘຄພ ຿ທນຟຕຄພ ຘຝຓຟຎຆພ ຽຆງ
ງຝ, ຌຘິ ຘ຃ພ ຃ງິ ຄພ ຎຟ຅ຉິ ຉງິ ຄພ .
20. ຿ດ ຎຝຌຝ ຑິກຂຸ ຌຟຌຎພ ຎຝກຟຕຝກຄພ ກຝງຝທກິ ກຝງຄພ ຘຝຓຟຎຆພ ຽຆງງຝ
ຌຘິ ຘ຃ພ ຃ງິ ຄພ ຎຟ຅ຉິ ຉງິ ຄພ .

຿ກຘງິ ຝທ຃ພ ຿຃ ຋ຉຸ ຿ິ ດ.

ຎຉພ ຉຝທ຃ພ ຿຃ ຉຝຉ຿ິ ດ.

21. ຋ຝຘຟນຝຎຝຕຝຓຄພ ບຝຉຽິ ຕກຝຎຉພ ຿ຉ ຊຟຽຕຉຑພ ຿ຑ, ຉຄພ ບຝຉກິ ກຟຓຝ
ງຝ຿ຉ, ຌຘິ ຘ຃ພ ຃ງິ ຄພ ຎຟ຅ຉິ ຉງິ ຄພ .
22. ຿ດ ຎຝຌຝ ຑິກຂຸ ບຌູ ຝຎຌພ ຅ຝຑຌພ ຊຝຽຌຌຝ ຎຉພ ຽຉຌຝ ບຌພ ງຄພ ຌຝທຄພ
ຎຉພ ຉຄພ ຽ຅ຉຟຽຎງງຝ, ຌຘິ ຘ຃ພ ຃ງິ ຄພ ຎຟ຅ຉິ ຉງິ ຄພ . ຽຉຌຝ ຑິກຂຌຸ ຟ ຿ຘ ຎຉພ ຿ຉ
ຑິກຂຎຸ ຝຕຘິ ຟງຝ ຌຘິ ຘຆພ ຆຉິ ຑພ ຿ຑ; ຿ດ ຅ຝ ຉຘພ ຘຟ ຑິກຂຎຸ ຝຕຘິ ຟງຝ ຎຉພ ຉຝຎຝຕິ
ງຌພ ຿ຉ, ຿ຘ ຅ຝ ຉຘພ ຘຝ ຑິກຂ຿ຸ ຌ ຎຝ຋ຟຉຑພ ຿ຑ “ບຝງຌພ ຽຉ ຑິກຂຸ ຎຉພ ຿ຉ,
ງຟທຝ ຽຑ຋ຝຌຟງຝ ຊຟຽຕຉຑພ ຿ຑຉ:ິ ບຝງຄພ ຉຉພ ຊຝ ຘຟຓ຅ີ .ິ
23. ງຟຌິ ຿ຂ ຎຝຌຝ ຉຟຌິ ຃ຖິ ຟຌຟຌຄພ ຑິກຂຌູ ຄພ ຎຝຉຘິ ຟງຝຌງີ ຟຌິ ຽຑຘຆພ
ຆຟຌ,ິ ຽຘງງຝຊ຋ີ ຄພ ; ຘຎພ ຎິ ຌຝທຝຌຉີ ຄພ ຽຉຖຄພ ຓຝ຋ຸ ຏຟຌຉິ ຄພ , ຉຟຌິ ຎຝຉ຃ິ ຃ຝ
ຽນຉທ໌ ຟ ຘຉພ ຉຟນຝຎຝຕຝຓຄພ ຘຌພ ຌຊິ ກິ ຟຕຝກຄພ ຎຝຕຑິ ຌຸ ຆຉິ ຑພ ຑຟຌ,ິ ຉຄພ ບຝຉກິ
ກຟຓຝງຝ຿ຉ ຌຘິ ຘ຃ພ ຃ງິ ຄພ ຎຟ຅ຉິ ຉງິ ຄພ .
24. “ຓຟ຿ຘ ຽຘ຿ຘ ຃ຓິ ນຟຌຌພ ຉິ ຑິກຂຌຸ ຟ ທຘພ ຘກິ ຝຘຟຉກິ ຝ຅ທີ ຝຕຄພ ຎຝຕິ
ຽງຘຉິ ຑພ ຑຄພ , ບຉພ ຊຝຓຟ຿ຘ ຽຘ຿ຘ ຃ຓິ ນຟຌຌພ ຉິ ກຉພ ທ໌ ຟ ຌທິ ຟຽຘຉຑພ ຑຄພ ; “຿ບຽຕ
ຌຝ ຽ຅ ຓຟ຿ຘ ຽຘ຿ຘ ຃ຓິ ນຟຌຌພ ຉິ ທຘພ ຘກິ ຝຘຟຉກິ ຝ຅ທີ ຝຕຄພ ຎຝຕຽິ ງຽຘງງຝ.
“຿ບຽຕຌຉພ ຊຝຓຟ຿ຘ ຽຘ຿ຘ ຃ຓິ ນຟຌຌພ ຉິ ກຉພ ທ໌ ຟ ຌທິ ຟຽຘງງຝ; ຌຘິ ຘ຃ພ ຃ງິ ຄພ
ຎຟ຅ຉິ ຉງິ ຄພ .
25. ຿ດ ຎຝຌຝ ຑິກຂຸ ຑິກຂຘຸ ຘຝ ຘຟຓຄພ ຅ທີ ຝຕຄພ ຋ຉພ ທ໌ ຟ ກຎຸ ິ຿ຉ ບຝຌຉພ ຉຝ
ຓຝ຿ຌ ບ຅ພ ຘຌິ ຽ຋ງງຝ ທຟ ບ຅ພ ຘຌິ ຋ຟຽຎງງຝ ທຟ, ຌຘິ ຘ຃ພ ຃ງິ ຄພ ຎຟ຅ຉິ ຉງິ ຄພ .

36

19. ບຌພ ໘ໃ ຶຄ,ຑິກຂເຸ ຈ ຋ຟໍ ກຟຌຆຂືໄ ຟງຈທໄ ງຕຎູ ິງຝ ຓຎີ ຝກຟຌຉໃຟຄໂ, ຽຎພຌຌຘິ
ຘ຃ພ ຃ງີ ໌ ຎຟ຅ຉິ ຉີງ໌

20. ບຌພ ໘ໃ ຶຄ, ຑິກຂເຸ ຈ ຋ຟໍ ກຟຌ຾ຖກຎໃຼຌ ຓຎີ ຝກຟຌຉໃຟຄໂ, ຽຎພຌຌຘິ ຘ຃ພ ຃ງີ ໌ ຎຟ
຅ຉິ ຉີງ໌.

(຿ກຘງິ ຝທ຃ພ ຋ີ 2 ຅ຍ຺ ).

(ຎຉພ ຉຝທ຃ພ ຋ີ 3)

21. ຑິກຂຸ ຅ຄໃ ຺ ຆຄ຺ ບຝຉິຽຕກຍຟຉແທໄແຈໄ 10 ທຌພ ຽຎພຌດໃຟຄງໃ ຄິ , ຑິກຂຆຸ ຄ຺ ແທຽໄ ກຌີ
ກຟໍ ຌຈ຺ ຌຌພໄ ແຎ ຽຎພຌຌຘິ ຘ຃ພ ຃ງີ ໌ ຎຟ຅ຉິ ຉີງ໌.

22. ບຌພ ໘ໃ ຶຄ, ຑິກຂເຸ ຈ ຓຍີ ຟຉຕ຋໌ ໃ ີຓປີ ບງ຾ນຄ ຍໃໍຽຊຄິ 5 ຾ນໃຄ ເນໄຎໃຼຌຍຟຉຕ໌
໘ໃທງເ໙ໃ ຽຎພຌຌຘິ ຘ຃ພ ຃ງີ ໌ ຎຟ຅ຉິ ຉີງ໌. ຑິກຂຌຸ ຌພໄ ຉໄບຄຘຝນົຝຍຟຉຕຌ໌ ຌພໄ ເຌຑິກຂຸ
ຍໍຕຘິ ຋ພ ,ຍຟຉຕເ໌ ຍຘຈຸ ຾ນໃຄຑິກຂຍຸ ໍຕຘິ ຋ພ ຌຌພໄ ຅ຄໃ ຺ ຓບຍເນໄ຾ກຑໃ ິກຂຌຸ ຌພໄ ຾ຖຝ ຘຄໃພ ທຟໃ
“ຌຍີໄ ຟຉຕຂ໌ ບຄ຋ໃຟຌ ຉໄບຄຆຄ຺ ແທ຅ໄ ຌ຺ ກທຟໃ ຅ຝ຾ຉກ.” ຌຽີໄ ຎພຌຘຟຓ຅ີ ກິ ຓພ ເຌຽຖໃ ືບຄຌຌພໄ .
23. ບຌພ ໘ໃ ຶຄ, ຓຽີ ຑຘຆພ ບຌພ ຃ທຌ຾ກກໃ ຟຌຍໍຕ຿ິ ຑ຃ ຂບຄຑິກຂຏຸ ໄ຋ູ ໃ ີບຟຑຟ຋຃ື:

ຽຌງີ ເຘ,ຽຌງີ ຂຌໄຸ , ຌຟໍໄ ຓຌພ , ຌຟໍໄ ຽຏິຄໄ , ຌຟໍໄ ບໄບງ. ຑິກຂຸ ປຍພ ຎຝຽ຃ຌຂບຄຽນໃ ຺ົຟຌຌພໄ
຾ຖໄທ ຅ຄໃ ຺ ຽກຍພ ແທຘໄ ຌພ ແຈໄ 7 ທຌພ ຽຎພຌດໃຟຄງໃ ຄິ , ຑິກຂຽຸ ກຍພ ແທເໄ ນໄຖໃທຄຌຌພໄ ແຎ
ຽຎພຌຌຘິ ຘ຃ພ ຃ງີ ໌ ຎຟ຅ຉິ ຉີງ໌.

24. ບຌພ ໘ໃ ຶຄ, ຑິກຂປຸ ທໄູ ຟໃ ຖຝຈປູ ບໄ ຌງຄພ ບກີ 1.ຽຈບື ຌ.຅ໃຄຶ ແຈຘໄ ຝ຾ນທຄນຟຏໄຟ
຅ທີ ບຌ ຃ຏື ໄຟບຟຍຌຟໍໄ ຐຌ຺ , ປທໄູ ຟໃ ຖຝຈປູ ບໄ ຌງຄພ ຽນົືບບກີ ຽ຃ໃ ຄິ ຽຈບື ຌ຅ໃຄຶ ຽບ຺ຟ຅ທີ ບຌ ຋ໃ ີ
ຉຌ຺ ນຟຓຟແຈຌໄ ຌພໄ ຽປພຈຽຎພຌຏໄຟບຟຍຌຟໍໄ ຐຌ຺ , ຑິກຂຸ ປທໄູ ຟໃ ຖຝຈປູ ບໄ ຌ ງຄພ ຽນົືບຽກຌີ 1
ຽຈບື ຌ ຘຝ຾ນທຄນຟ຅ທີ ບຌ ຃ຏື ໄຟບຟຍຌຟໍໄ ຐຌ຺ ຾ຖຝ ປທໄູ ຟໃ ງຄພ ຽນົືບ
ກທຟໃ ຽ຃ໃ ຄິ ຽຈບື ຌ ຽບ຺ຟ຅ທີ ບຌ຋ໃ ີນຟຓຟແຈຌໄ ຌພໄ ຽປພຈຽຎພຌຏໄຟບຟຍຌຟໍໄ ຐຌ຺ ຌຄໃຸ ຽຎພຌຌຘິ
ຘ຃ພ ຃ງີ ໌ ຎຟ຅ຉິ ຉີງ໌.
25. ບຌພ ໘ໃ ຶຄ, ຑິກຂເຸ ຈ ເນໄ຅ທີ ບຌ຾ກຑໃ ິກຂບຸ ໃ ຌື ຾ຖໄທ ຓ຃ີ ທຟຓ຿ກ຋ ຌບໄ ງເ຅
ງຟຈຆຄີ ຽບ຺ຟ຃ຌື ຈທໄ ງຉຌ຺ ຽບຄກຈໍ ,ີ ເນໄຏໄບູ ໃ ຌື ງຟຈຆຄີ ຽບ຺ຟຓຟກຈໍ ີ ຽຎພຌຌຘິ ຘ຃ພ ຃ງີ ໌
ຎຟ຅ຉິ ຉີງ໌.

37

26. ຿ດ ຎຝຌຝ ຑິກຂຸ ຘຟຓຄພ ຘຉຸ ຉຄພ ທຌິ ງຟຽຎຉທ໌ ຟ ຉຌພ ຉຝທຟຽງນິ ຅ທີ ຝຕຄພ
ທຟງຟຽຎງງຝ, ຌຘິ ຘ຃ພ ຃ງິ ຄພ ຎຟ຅ຉິ ຉງິ ຄພ .
27. ຑິກຂຄຸ ຎຝຽຌທຝ ບ຋ຸ ຋ິຘຘຝ ບຌພ ງຟຉຝ຿ກ ຃ຝນຝຎຝຉິ ທຟ ຃ຝນຝຎຝ
ຉຟຌີ ທຟ ຉຌພ ຉຝທຟຽງນິ ຅ທີ ຝຕຄພ ທຟງຟຽຎງງຝ, ຉຉພ ຕ໌ ຝ ຽ຅ ຿ຘ ຑິກຂຸ ຎຑຸ ຽຑ
ບຎພ ຎຝທຟຕ຿ິ ຉ ຉຌພ ຉຝທຟຽງ ບຎຸ ຝຘຄພ ກຝຓຉິ ທ໌ ຟ ຅ທີ ຝຽຕ ທກິ ຎພ ຎຄພ ບຟຎຆພ ຽຆງງຝ
“ບ຋ິ ຄພ ຿ຂ ບຟທ຿ຸ ຘ ຅ທີ ຝຕຄພ ຓຄພ ບ຋ຸ ຋ິຘຘຝ ທງີ ຝຉ.ິ ບຟງຝຉຌພ ຅ຝ ກຝ຿ຕຊຝ,
ທຉິ ຊຝຉຌພ ຅ຝ ບຎພ ຎິຉຌພ ຅ຝ ຘທຸ ຉິ ຌພ ຅ຝ ຘຎຸ ຝທຟງຉິ ຌພ ຅ຝ ຘທຸ ຽິ ຖກຂຉິ ຌພ ຅ຝ ຘທຸ ິ
ຉ຅ພ ຘຉິ ຌພ ຅ຝ ກຝ຿ຕຊຝ; ບຎພ ຽຎທຝຌຟຓຝ ຓຝງຓພ ຎິ ບຟງຘພ ຓ໌ ຌພ ຉຟຌຄພ ກຌິ ຅ຓິ ຉພ ຉຄພ
ບຝຌຎຸ ຝ຋ຆພ ຽຆງງຟຓຟຉ,ິ ຽບທຌພ ຅ຝ ຿ຘ ຑິກຂຸ ທຉພ ທ໌ ຟ ກຌິ ຅ຓິ ຉພ ຉຄພ ບຝຌຎຸ ຝ຋ຆພ
ຽຆງງຝ ບຌພ ຉຝຓຝ຿ຘ ຎິຌຈຝຎຟຉຝຓຉພ ຉຓພ ຎິ, ຌຘິ ຘ຃ພ ຃ງິ ຄພ ຎຟ຅ຉິ ຉງິ ຄພ .
28. ຋ຝຘຟນຟຌຟ຃ຝຉຄພ ກຉພ ຉກິ ຝຽຉຓຟຘຎິ ຌຸ ຌຝຓຄພ , ຑິກຂ຿ຸ ຌ ຎຝຽຌທຝ ບ຅ພ
ຽ຅ກຝ຅ທີ ຝຕຄພ ບຎຸ ຎຆພ ຽຆງງຝ, ບ຅ພ ຽ຅ກຄພ ຓຌພ ງຝຓຟຽຌຌຝ ຑິກຂຌຸ ຟ ຎຝຉ຃ິ ຃ຝ
ຽນຉຑພ ຑຄພ , ຎຝຉ຃ິ ຃ຝຽນຉທ໌ ຟ ງຟທຝ຅ທີ ຝຕຝກຟຖຝຘຝຓຝງຄພ ຌກິ ຂຎິ ິຉຑພ ຑຄພ ,
ຉຝ຿ຉ ຽ຅ ບຉຸ ຉຝຕຄິ ຌກິ ຂຽິ ຎງງຝ, ຌຘິ ຘ຃ພ ຃ງິ ຄພ ຎຟ຅ຉິ ຉງິ ຄພ .
29. ບຎຸ ຝທຘພ ຘຄພ ຿ຂ ຎຝຌຝ ກຉພ ຉກິ ຝຎຌຸ ຌຝຓຄພ ງຟຌິ ຿ຂ ຎຝຌຝ ຉຟຌິ
ບຟຕຌພ ງຝກຟຌິ ຽຘຌຟຘຝຌຟຌິ ຘຟຘຄພ ກຝຘຓພ ຓຝຉຟຌິ ຘຎພ ຎຝຉຑິ ຝງຟຌ,ິ ຉຝຊຟຕູ
ຽຎຘຸ ຑິກຂຸ ຽຘຌຟຘຝຽຌຘຸ ທນິ ຝຕຌພ ຿ຉ ບຟກຄພ ຃ຝຓຟ຿ຌ ຉຌິ ຌຄພ ຅ທີ ຝຕຟຌຄພ
ບຌພ ງຝຉຝຕຄພ ຅ທີ ຝຕຄພ ບຌພ ຉຝຕຝ຃ຝຽຕ ຌກິ ຂຽິ ຎງງຝ, ຘງິ ຟ ຅ຝ ຉຘພ ຘຝ ຑິກຂຸ
຿ຌ ຿ກ຅ຽິ ຋ທຝ ຎ຅ພ ຅ຝ຿ດ ຽຉຌຝ ຅ທີ ຝຽຕຌຝ ທຎິ ຎຝທຟຘຟງຝ ຘຟຕຉພ ຉຝຎຝຕຝ
ຓຌພ ຽຉຌຝ ຑິກຂຌຸ ຟ ຽຉຌຝ ຅ທີ ຝຽຕຌຝ ທຎິ ຎຝທຝຘຉິ ຑພ ຑຄພ , ຉຝ຿ຉ ຽ຅ ບຉຸ ຉຝຕຄິ
ທຎິ ຎຝທຝຽຘງງຝ ບຌພ ງຉພ ຕ໌ ຝ ຑິກຂຘຸ ຓພ ຓຝຉງິ ຟ, ຌຘິ ຘ຃ພ ຃ງິ ຄພ ຎຟ຅ຉິ ຉງິ ຄພ .
30. ຿ດ ຎຝຌຝ ຑິກຂຸ ຆຟຌຄພ ຘຄພ ຃ກິ ຄພ ຖຟຑຄພ ຎຝຕຌິ ຝຉຄພ ບຉພ ຉຝ຿ຌ ຎຝຕິ
ຌຟຽຓງງຝ, ຌຘິ ຘ຃ພ ຃ງິ ຄພ ຎຟ຅ຉິ ຉງິ ຄພ .

ຎຉພ ຉຝທ຃ພ ຿຃ ຉຝຉ຿ິ ດ.

38

26. ບຌພ ໘ໃ ຶຄ,ຑິກຂເຸ ຈ ຂໍຈຟໄ ງຓຟຽບຄ຾ຖໄທ ເນໄຆຟໃ ຄນກູ ຉຟໃໍ ຅ທີ ບຌເນໄ,ຽຎພຌຌຘິ
ຘ຃ພ ຃ງີ ໌ ຎຟ຅ຉິ ຉີງ໌

27. ບຌພ ໘ໃ ຶຄ, ຑໃໍຽ຅ຟ຺ໄ ຽປບື ຌກຈໍ ີ ຾ຓຽໃ ຅ຟ຺ໄ ຽປບື ຌກຈໍ ີ ຏໄຍູ ໃໍ຾ຓຌໃ ງຟຉ ຘຄໃພ ຆຟໃ ຄນກູ ເນໄ
ຉຟໃໍ ຅ທີ ບຌ ຘຝຽຑຟຝ຾ກຑໃ ິກຂ,ຸ ຊຟໄ ຑິກຂຌຸ ຌພໄ ຽຂ຺ຟຍໃໍແຈຎໄ ຝທຟຕຝຌຟແທໄກບໃ ຌ ຽຂ຺ຟໄ
ແຎນຟຆຟໃ ຄນກູ ຾ຖໄທ ກຟໍ ຌຈ຺ ເຌ຅ທີ ບຌ ເຌຘຟໍ ຌກພ ຂບຄຽຂ຺ຟຌຌພໄ ທຟໃ ຅ທີ ບຌຏືຌຌຉີໄ ຟໃໍ
ຘຝຽຑຟຝປຍູ ຂໍ຋ໃຟຌ຅ຄໃ ຺ ຋ຟໍ ເນໄງຟທ, ເນໄກທຟໄ ຄ, ເນໄ຾໘ໄຌ, ເນໄຽຎພຌຂບຄຂຄຶ ຈ,ີ
ເນໄຽຎພຌຂບຄ຋ໃ ີຉຟໃໍ ຈ,ີ ເນໄຽຎພຌຂບຄ຋ໃ ີຘຟຄຈ,ີ ເນໄຽຎພຌຂບຄ຋ໃ ີຖີຈຈ,ີ ຾ຖໄທປຍູ ຅ຝເນໄ
ຂບຄຽຖພກຌບໄ ງ ຽຎພຌຖຟຄທຌພ ຾ກ຋ໃ ໃຟຌ. ຽຓໃບື ກຟໃ ທດໃຟຄຌ຾ີໄ ຖໄທ ຑິກຂຌຸ ຌພໄ ເນໄຂບຄຽຖພກ

ຌບໄ ງຽຎພຌຖຟຄທຌພ ຿ຈງ຋ໃ ີຘຈຸ ຑຼຄ຾ຉໃຍິຌຈຝຍຟຉ ກຉໍ ຟຓ, ຽຎພຌຌຘິ ຘ຃ພ ຃ງີ ໌ ຎຟ຅ຉິ ຉີງ໌

28. ທຌພ ຎຌຸ ຌຝຓີ ຋ໃ ີ຃ຍ຺ 3 ຽຈບື ຌ ຾ນໃຄຽຈບື ຌກຉພ ຉກິ ຟ (ຽຈບື ຌ 11 ຽຑພຄ) ງຄພ ຍໃໍ
຋ຌພ ຽຊຄິ 10 ທຌພ , ບ຅ພ ຽ຅ກຝ຅ທີ ບຌຽກຈີ ຂຌຶໄ (ຓຏີ ໄຊູ ທຟງ) ຾ກຑໃ ິກຂ,ຸ ຑິກຂປຸ ທໄູ ຟໃ
ຽຎພຌບ຅ພ ຽ຅ກຝ຅ທີ ບຌ ຃ທຌປຍພ ຽບ຺ຟແຈ.ໄ ຃ຌພ ທຟໃ ປຍພ ຽບ຺ຟ຾ຖໄທ ຅ຄໃ ຺ ຽກຍພ ແທໄ ຅ຌ຺
ຉຝນົບຈຽຊຄິ ຘຝ໙ງພ ຋ໃ ີຽຎພຌ຅ທີ ບຌກຟຖ, ຊຟໄ ຽກຍພ ແທໄຽກຌີ ກທຟໃ ຌຌພໄ ແຎ ຽຎພຌຌຘິ ຘ຃ພ
຃ງີ ໌ ຎຟ຅ຉິ ຉີງ໌.
29. ບຌພ ໘ໃ ຶຄ, ຽຊຄິ ທຌພ ຎຌຸ ຌຝຓ຾ີ ນໃຄຽຈບື ຌກຉພ ຉິກຟ ຋ໃ ີຘຈຸ ຾ນໃຄຖຝຈຐູ ຌ຺ ຑິກຂຸ ດໃູ
ເຌຽຘຌຟຘຝຌຝຎໃຟ ຋ໃ ີປກໄູ ຌພ ທຟໃ ຽຎພຌຍໃບຌບຌພ ຉຝຖຟງ ຓແີ ຑຘຝຽຑຟຝ໘ໄຟ ຾ຉໃທຟໃ
ຎຟຊຌຟ຋ໃ ີ຅ຝດໃເູ ຌຽຘຌຟຘຝຌຝຎໃຟຌຌພໄ ຉໃໍແຎ ຉຝນົບຈຽຊຄິ ທຌພ ຽຑພຄ ຽຈບື ຌ 12, ຅ຄໃ ຺
ຽກຍພ ຅ທີ ບຌ 3 ຏືຌ ຏືຌເຈຏືຌ໘ໃ ຶຄແທໄເຌຍໄຟຌແຈໄ ຾ຖຝ ຎ຅ພ ຅ງພ ບຌພ ເຈໂ ຽຑໃ ືບ຅ຝດໃູ
ຎຟຘຝ຅ຟກ຅ທີ ບຌຌຌພໄ ຅ຝຉໄບຄຓ຾ີ ກຑໃ ິກຂ,ຸ ຑິກຂຌຸ ຌພໄ ຃ທຌດໃຎູ ຟຘຝ຅ຟກ຅ທີ ບຌຌຌພໄ
ແຈຑໄ ຼຄ 6 ຃ຌື ຽຎພຌດໃຟຄງໃ ຄິ , ຊຟໄ ດໃຎູ ຟຘຝ຅ຟກແຉຕ຅ທີ ບຌຽກຌີ ກທຟໃ ຌຌພໄ , ຽທພຌໄ ແທໄ
຾ຉໃແຈຘໄ ຓ຺ ຓຉຸ , ຽຎພຌຌຘິ ຘ຃ພ ຃ງີ ໌ ຎຟ຅ຉິ ຉີງ໌.
30. ບຌພ ໘ໃ ຶຄ, ຑິກຂເຸ ຈ ປດໄູ ໃທູ ຟໃ ຖຟຑ຋ໃ ີຽຂ຺ຟ຅ຈພ ແທໄຽຑໃ ືບຘຄ຺ ຃໌຾ຖໄທຌບໄ ຓຖຟຑຌຌພໄ ຓຟ
ຽຑໃ ືບຉຌ຺ , ຽຎພຌຌຘິ ຘ຃ພ ຃ງີ ໌ ຎຟ຅ຉິ ຉີງ໌.

(ຎຉພ ຉຝທ຃ພ ຋ີ 3 ຅ຍ຺ ).

39

ບ຋ຸ ຋ິຉຊຟ ຿ຂ ບຟງຘພ ຓ໌ ຌພ ຿ຉ ຉຄິ ຘຝ ຌຘິ ຘ຃ພ ຃ງິ ຟ ຎຟ຅ຉິ ຉິງຟ ຋ຓພ ຓຟ.

ຉຉພ ຊຟງຘພ ຓ໌ ຌພ ຽຉ ຎ຅ຸ ຘຟຓ:ິ ກ຅ພ ຅ຉິ ຊຝ ຎຝຕຘິ ຋ຸ ຋ຟ?

຋ຉຸ ິງຓພ ຎິ ຎ຅ຸ ຘຟຓ:ິ ກ຅ພ ຅ຉິ ຊຝ ຎຝຕຘິ ຋ຸ ຋ຟ?

ຉຝຉິງຓພ ຎິ ຎ຅ຸ ຘຟຓ:ິ ກ຅ພ ຅ຉິ ຊຝ ຎຝຕຘິ ຋ຸ ຋ຟ?

ຎຝຕຘິ ຋ຸ ຽ຋ຉຊຟງຘພ ຓ໌ ຌພ ຿ຉ ຉຘພ ຓ໌ ຟ ຉຌຸ ນ໌ ີ, ຽບທຝຽຓຉຄພ ຋ຟຕຝງຟຓ,ິ

ຌຘິ ຘ຃ພ ຃ງິ ຟ ຎຟ຅ຉິ ຉິງຟ ຋ຓພ ຓຟ ຌຉິ ຊຉິ ຟ.

ບຽິ ຓ ຿ຂ ຎຝຌຟງຘພ ຓ໌ ຌພ ຿ຉ ຽ຋ທ໌ ຌຝທຉຸ ິ ຎຟ຅ຉິ ຉງິ ຟ ຋ຓພ ຓຟ
ບ຋ຸ ຽ຋ຘຄພ ບຟ຃຅ພ ຘຌພ ຉິ.

ຎຟ຅ຉິ ຉງິ ຟ ຌຉິ ຊຉິ ຟ.

ຓຘຸ ຟທຟ຋ຝທ຃ພ ຿຃ ຎຝຊຝ຿ຓ.

1. ຘຓພ ຎຝຆຟຌຝຓຘຸ ຟທຟຽ຋ ຎຟ຅ຉິ ຉງິ ຄພ .
2. ຿ບຓຝຘຝທຟຽ຋ ຎຟ຅ຉິ ຉງິ ຄພ .
3. ຑິກຂຽຸ ຎຘຌຸ ຽງ ຎຟ຅ຉິ ຉິງຄພ .
4. ຿ດ ຎຝຌຝ ຑິກຂຸ ບຝຌຎຸ ຝຘຓພ ຎຌພ ຌຄພ ຎຝ຋ຝ຿ຘ ຋ຓພ ຓຄພ ທຟຽ຅ງງຝ,
ຎຟ຅ຉິ ຉງິ ຄພ .
5. ຿ດ ຎຝຌຝ ຑິກຂຸ ບຝຌຎຸ ຝຘຓພ ຎຌພ ຽຌຌຝ ບຉຸ ຉຝຕ຋ິ ທ໌ ຕິ ຉພ ຉຝຉິຕຉພ ຉຄພ ຘຝນຝ
ຽຘງງຄພ ກຎພ ຽຎງງຝ, ຎຟ຅ຉິ ຉງິ ຄພ
6. ຿ດ ຎຝຌຝ ຑິກຂຸ ຓຟຉ຃ຸ ຟຓຘພ ຘຝ ບຉຸ ຉຝຕຘິ ຎພ ຎຌພ ຅ຝທຟ຅ຟນິ ຋ຓພ ຓຄພ
ຽ຋ຽຘງງຝ ບຌພ ງຉພ ຕ໌ ຝ ທຌິ ງຌຸ ຟ ຎຕຸ ຘິ ຝທ຃ິ ຃ຝຽນຌຝ, ຎຟ຅ຉິ ຉງິ ຄພ .
7. ຿ດ ຎຝຌຝ ຑິກຂຸ ຓຟຉ຃ຸ ຟຽຓຌຝ ຘຝນຝຽຘງງຄພ ກຎພ ຽຎງງຝ, ຎຟ຅ຉິ ຉິງຄພ .
8. ຿ດ ຎຝຌຝ ຑິກຂຸ ບຝຌຎຸ ຝຘຓພ ຎຌພ ຌຘພ ຘຝ ບຉຸ ຉຝຕຓິ ຝຌຘຸ ຘຝ຋ຓພ ຓຄພ ບຟ຿ຕ
ຽ຅ງງຝ, ຑຉູ ຘພ ຓ໌ ຄິ ຎຟ຅ຉິ ຉງິ ຄພ .
9. ຿ດ ຎຝຌຝ ຑິກຂຸ ຑິກຂຘຸ ຘຝ ຋ຉຸ ຊຖຸ ຖຄພ ບຟຎຉພ ຉຄິ ບຝຌຎຸ ຝຘຓພ ຎຌພ ຌຘພ ຘຝ
ບຟ຿ຕຽ຅ງງຝ ບຌພ ງຉພ ຕ໌ ຝ ຑິກຂຘຸ ຓພ ຓຝຉງິ ຟ, ຎຟ຅ຉິ ຉງິ ຄພ .

40

຋ໃຟຌ຋ຄພ ນົຟງ ຋ຓພ ຆໃ ື ຌຘິ ຘ຃ພ ຃ງີ ໌ ຎຟ຅ຉິ ຉີງ໌ 30 ຂຟໄ ຑຝຽ຅ຟ຺ໄ ຘຝ຾ຈຄຂຌຶໄ ຾ຖໄທ຾ຖ.
ຂຟໄ ຑຝຽ຅ຟ຺ໄ ຊຟຓ຋ໃຟຌ຋ຄພ ນົຟງເຌຂໍຽໄ ນໃ ຺ົຟຌຌພໄ ຋ໃຟຌ຋ຄພ ນົຟງຽຎພຌຏໄຍູ ໍຕຘິ ຋ຸ ຾ຖໄທຍໍ?
ຂຟໄ ຑຝຽ຅ຟ຺ໄ ຊຟຓ຾ຓຌໃ ຃ຄພໄ ຋ີ 2 ຋ໃຟຌ຋ຄພ ນົຟງຽຎພຌຏໄຍູ ໍຕຘິ ຋ຸ ຾ຖໄທຍໍ?
ຂຟໄ ຑຝຽ຅ຟ຺ໄ ຊຟຓ຾ຓຌໃ ຃ຄພໄ ຋ີ 3 ຋ໃຟຌ຋ຄພ ນົຟງຽຎພຌຏໄຍູ ໍຕຘິ ຋ຸ ຾ຖໄທຍໍ?
຋ໃຟຌ຋ຄພ ນົຟງ ຽຎພຌຏໄຍູ ໍຕຘິ ຋ຸ ເຌຂໍຽໄ ນໃ ຺ົຟຌຌພໄ ຾ຖໄທ ຽຑຟຝຘຝຌຌພໄ ຅ໃຄຶ ຽຎພຌຏໄຌູ ຄິໄ , ຂຟໄ ຑຝ
ຽ຅ຟ຺ໄ ຆຄ຺ ຃ທຟຓຌແີໄ ທຈໄ ທໄ ງດໃຟຄຌ.ີໄ

຋ຓພ ຋ຄພ ນົຟງຆໃ ື ( ຌຘິ ຘ຃ພ ຃ງີ ໌ ຎຟ຅ຉິ ຉີງ໌ 30 ຅ຍ຺ .)

຋ໃຟຌ຋ຄພ ນົຟງ ຋ຓພ ຆໃທື ຟໃ ຎຟ຅ຉິ ຉີງ໌ 92 ຽນໃ ຺ົຟຌ຾ີໄ ຖ ງໃບຓຓຟຘໃບູ ຽຸ ຋ຘ.

(ຎຟ຅ຉິ ຉີງ໌) (ຓຘຸ ຟທຟ຋ທ຃ພ ຋ີ 1)

1. ຽຎພຌຎຟ຅ຉິ ຉີງ໌ ຽຑຟຝຘຓພ ຎຝຆຟຌຝຓຘຸ ຟທຟ຋.
2. ຽຎພຌຎຟ຅ຉິ ຉີງ໌ ຽຑຟຝຈຟໃ ຈທໄ ງ຃ຟໍ ນງຟຍ.
3. ຽຎພຌຎຟ຅ຉິ ຉີງ໌ ຽຑຟຝຽທ຺ໄຟຘຍພ ຘໃໍ ຑິກຂ.ຸ
4. ບຌພ ໘ໃ ຶຄ,ຑິກຂເຸ ຈ ງຄພ ບຝຌຎຸ ຝຘຓພ ຍຌພ ເນໄກຟໃ ທ຋ຓພ ຿ຈງຍ຋຺ ຃ກື ຟໃ ທຑໄບຓກຌພ
ຽຎພຌຎຟ຅ຉິ ຉີງ໌.
5. ບຌພ ໘ໃ ຶຄ, ຑິກຂເຸ ຈ ຌບຌປທໃ ຓກຍພ ບຝຌຎຸ ຝຘຓພ ຍຌພ ງໃ ຄິ ກທຟໃ 2-3 ຃ຌື ຽຎພຌ
ຎຟ຅ຉິ ຉີງ໌.
6. ບຌພ ໘ໃ ຶຄ, ຑິກຂເຸ ຈ ຘຝ຾ຈຄ຋ຓພ ຾ກຓໃ ຟຉ຃ຸ ຟຓ ງໃ ິຄກທໃຟ 5-6 ຃ຟໍ , ຽທພຌໄ ຽຘງ
຾ຉໃຓຍີ ຕຸ ຆຸ ຏໄປູ ຈໄູ ຼຄຘຟຌຄໃພ ດໃຌູ ຟໍ ຽຎພຌຎຟ຅ຉິ ຉີງ໌.
7. ບຌພ ໘ໃ ຶຄ, ຑິກຂເຸ ຈ ຌບຌປທໃ ຓກຍພ ຓຟຉ຃ຸ ຟຓ ຽຎພຌຎຟ຅ຉິ ຉີງ໌.
8. ບຌພ ໘ໃ ຶຄ, ຑິກຂເຸ ຈ ຍບກບຉຸ ຉຝຕຓິ ຝຌຘຸ ຘຝ຋ຓພ ຋ໃ ີຓ຅ີ ຄິ ຾ກບໃ ຝຌຎຸ ຝຘຓພ ຍຌພ
ຽຎພຌຎຟ຅ຉິ ຉີງ໌.
9. ບຌພ ໘ໃ ຶຄ, ຑິກຂເຸ ຈ ຍບກບຟຍຉພ ຆທໃ ຺ ນງຟຍຂບຄຑິກຂຸ ຾ກບໃ ຝຌຎຸ ຝຘຓພ ຍຌພ .
ຽທພຌໄ ແທ຾ໄ ຉໃຑິກຂຸ ແຈປໄ ຍພ ຘຓ຺ ຓຉຸ ຽຎພຌຎຟ຅ຉິ ຉີງ໌.

41

10. ຿ດ ຎຝຌຝ ຑກິ ຂຸ ຎຝຊຝທຄິ ຂຝຽຌງງຝ ທຟ ຂຝຌຟຽຎງງຝ ທຟ, ຎຟ຅ຉິ ຉງິ ຄພ .

ຓຘຸ ຟທຟ຋ຝທ຃ພ ຿຃ ຎຝຊຝ຿ຓ.

ຑຉູ ຝ຃ຟຓຝທ຃ພ ຿຃ ຋ຉຸ ຿ິ ດ.

11. ຑຉູ ຝ຃ຟຓຝຎຟຉຑພ ງ໌ ຝຉຟງຝ ຎຟ຅ຉິ ຉງິ ຄພ .
12. ບຌພ ງຝທຟ຋ຝຽກ ທຽິ ນຘຝຽກ ຎຟ຅ຉິ ຉງິ ຄພ .
13. ບຆຸ ຆຟຎຝຌຝຽກ ຂງິ ງຝຌຝຽກ ຎຟ຅ຉິ ຉິງຄພ .
14. ຿ດ ຎຝຌຝ ຑິກຂຸ ຘຄພ ຃ກິ ຄພ ຓຌພ ຅ຄພ ທຟ ຎີຊຄພ ທຟ ຑິຘຄິ ທຟ ຿ກ຅ຘຄພ ທຟ
ບຆພ ຿ຆກຟຽຘ ຘຌພ ຊຝຕຉິ ທ໌ ຟ ທຟ ຘຌພ ຊຝຕຟຽຎຉທ໌ ຟ ທຟ, ຉຄພ ຎກພ ກຝຓຌພ ຿ຉ ຽຌທຝ
ບ຋ຸ ຊຝຽຕງງຝ ຌຝ ບ຋ຸ ຊຝຕຟຽຎງງຝ ບຝຌຟຎ຅ຸ ຘຄພ ທຟ ຃຅ພ ຽຘງງຝ, ຎຟ຅ຉິ ຉງິ ຄພ .
15. ຿ດ ຎຝຌຝ ຑິກຂຸ ຘຄພ ຃ຽິ ກ ທນິ ຟຽຕ ຽຘງງຄພ ຘຌພ ຊຝຕຉິ ທ໌ ຟ ທຟ ຘຌພ ຊຝຕຟ
ຽຎຉທ໌ ຟ ທຟ ຉຄພ ຎກພ ກຝຓຌພ ຿ຉ ຽຌທຝ ບ຋ຸ ຊຝຽຕງງຝ ຌຝ ບ຋ຸ ຊຝຕຟຽຎງງຝ
ບຝຌຟຎ຅ຸ ຘຄພ ທຟ ຃຅ພ ຽຘງງຝ, ຎຟ຅ຉິ ຉງິ ຄພ .
16. ຿ດ ຎຝຌຝ ຑິກຂຸ ຘຄພ ຃ຽິ ກ ທນິ ຟຽຕ ຆຟຌຄພ ຎຑຸ ຑຎູ ຝ຃ຝຉຄພ ຑິກຂຄຸ ບຝຌູ
ຎຝຂຆພ ຆຝ ຽຘງງຄພ ກຎພ ຽຎງງຝ “ງຘພ ຘຝ ຘຓພ ຑຟ຿ຊ ຑຝທຘິ ຘຝຉ,ິ ຿ຘ ຎກພ ກຝຓຘິ
ຘຝຉຉີ ;ິ ຽບຉຝຽ຋ທຝ ຎ຅ພ ຅ຝງຄພ ກຝຕຉິ ທ໌ ຟ ບຝຌຌພ ງຄພ , ຎຟ຅ຉິ ຉງິ ຄພ .
17. ຿ດ ຎຝຌຝ ຑິກຂຸ ຑິກຂຄຸ ກຎຸ ິ຿ຉ ບຝຌຉພ ຉຝຓຝ຿ຌ ຘຄພ ຃ກິ ຟ ທນິ ຟຕຟ
ຌກິ ກຉພ ຽຊງງຝ ທຟ ຌກິ ກຉພ ຊຟຽຎງງຝ ທຟ, ຎຟ຅ຉິ ຉງິ ຄພ .
18. ຿ດ ຎຝຌຝ ຑິກຂຸ ຘຄພ ຃ຽິ ກ ທນິ ຟຽຕ ບຎຸ ຝຕຽິ ທນຟຘຝກຉຸ ງິ ຟ ບຟນ຅ພ ຅ຝ
ຎຟ຋ຝກຄພ ຓຌພ ຅ຄພ ທຟ ຎີຊຄພ ທຟ ບຝຑິຌຘິ ຽີ ຋ງງຝ ທຟ ບຝຑິຌຎິ ຆພ ຽຆງງຝ ທຟ
ຎຟ຅ຉິ ຉງິ ຄພ
19. ຓຝນຖພ ຖຝກຓພ ຎຝຌຝ ຑິກຂຌຸ ຟ ທນິ ຟຕຄພ ກຟຕຝງຝຓຟຽຌຌຝ ງຟທຝ
຋ທ໌ ຟຕຝ຿ກຘຟ ບ຃ພ ຃ຝຖຉພ ຊຝຎຝຌຟງຝ ບຟ຿ຖກຝຘຌພ ຋ິຎຝຕກິ ຓພ ຓຟງຝ ຋ທ໌ ຉິ ຉ຅ິ
ຘຝ຋ຝຌຘພ ຘຝ ຎຝຕງິ ຟງຄພ ບຎພ ຎຝນຝຕຽິ ຉ ຊຽິ ຉຌຝ ບຝ຋ິຉຊຟຉຑພ ຑຄພ , ຉຝ຿ຉ ຽ຅
ບຉຸ ຉຝຕຄິ ບຎພ ຎຝນຝຕຽິ ຉຎິ ຊ຿ິ ຉ ບຝຊຉິ ຊຝຽນງງຝ, ຎຟ຅ຉິ ຉງິ ຄພ .

42

10. ບຌພ ໘ໃ ຶຄ, ຑິກຂເຸ ຈ ຂຈຸ ຽບຄກຈໍ ,ີ ເຆເໄ ນໄຏໄບູ ໃ ຌື ຂຈຸ ກຈໍ ີ ຆໃຄຶ ຎຝຊຝຑີ

ຽຎພຌຎຟ຅ຉິ ຉີງ໌. (ຓຘຸ ຟທຟ຋ທ຃ພ ຋ີ 1 ຅ຍ຺ ).

(ຑຉູ ຃ຟຓທ຃ພ ຋ີ 2)

11. ບຌພ ໘ໃ ຶຄ,ຑິກຂເຸ ຈ ຑຟກຑຉູ ຃ຟຓ ຽຎພຌຎຟ຅ຉິ ຉີງ໌.
12. ຽຎພຌຎຟ຅ຉິ ຉງີ ໌ ຽຑຟຝຽຎພຌຏໄກູ ຟໃ ທ຃ຟໍ ບໃ ຌື (ຽຓໃບື ຊກື ຘບຍຊຟຓ ຉບຍ຃ຟໍ ຊຟຓແຎ
ເຌຽຖໃ ືບຄບໃ ຌື )
13. ຽຎພຌຎຟ຅ຉິ ຉີງ໌ ຽຑຟຝ຃ທຟຓຽຎພຌຏໄ຿ູ ຑຌ຋ຝຌຟ ຅ຓໃ ຺ ທຟໃ , ຓກພ ກຟໃ ທ຿຋ຘຏໄບູ ໃ ຌື .
14. ບຌພ ໘ໃ ຶຄ, ຑິກຂເຸ ຈ ທຟຄແທ຾ໄ ຖໄທກຈໍ ,ີ ເຆເໄ ນໄຏໄບູ ໃ ຌື ທຟຄແທໄກຈໍ ,ີ ຆໃຄຶ ຉຼຄກຈໍ ,ີ
ຉຄໃພ ກຈໍ ,ີ ຽຘໃ ບື ກຈໍ ,ີ ຽກຟ຺ໄ ບກີໄ ຈໍ ີ ບຌພ ຽຎພຌຂບຄຘຄ຺ ຃໌ ເຌ຋ໃ ີກຟຄ຾຅ຄໄ , ຽຓໃບື ນົີກແຎ ຍໃໍຽກຍພ
ຓຼໄ ຌກຈໍ ,ີ ຍໃໍຘຄໃພ ເນໄຏໄບູ ໃ ຌື ຽກຍພ ຓຼໄ ຌກຈໍ ີ ຆໃຄຶ ຽຘຌຟຘຝຌຝ຋ໃ ີທຟຄແທຌໄ ຌພໄ ນົື ຍໃໍຓບຍ໙ຟງ
ເນໄຏໄບູ ໃ ຌື ຾ຖໄທນົີກ໘ີແຎຽຘງ ຽຎພຌຎຟ຅ຉິ ຉີງ໌.
15. ບຌພ ໘ໃ ຶຄ, ຑິກຂເຸ ຈ ຎ຾ູ ຖໄທກຈໍ ,ີ ເນໄຏໄບູ ໃ ຌື ຎ຾ູ ຖໄທກຈໍ ີ ຆໃຄຶ ຋ໃ ີຌບຌເຌທນິ ຟຌຂບຄ
ຘຄ຺ ຃໌ ຽຓໃບື ນົີກແຎ ຍໃໍຽກຍພ ຓຼໄ ຌກຈໍ ,ີ ຍໃໍແຈຘໄ ຄໃພ ເນໄຏໄບູ ໃ ຌື ຽກຍພ ຓຼໄ ຌກຈໍ ີ ຆໃຄຶ ຋ໃ ີຌບຌບຌພ ຎແູ ທໄ
ຌຌພໄ ນົື ຍໃໍແຈຍໄ ບກຓບຍ໙ຟງກຈໍ ີ ຾ຖໄທນົີກ໘ີແຎຽຎພຌຎຟ຅ຉິ ຉີງ໌.
16. ບຌພ ໘ໃ ຶຄ, ຑິກຂເຸ ຈປດໄູ ໃູ ຘຟໍ ຽຕພ຅ກຟຌຌບຌ຾ຆກ຾ຆຄ ກຈີ ກຌພ ຑິກຂຸ ຏໄ຋ູ ໃ ີຽຂ຺ຟໄ ແຎ
ດໃກູ ບໃ ຌ ເຌທນິ ຟຌຂບຄຘຄ຺ ຃໌ ຈທໄ ງ໙ຟງເ຅ທຟໃ ຏໄເູ ຈຓ຃ີ ທຟຓ຃ຍພ ຾຃ໄຌເ຅ ຏໄຌູ ຌພໄ ກ຅ໍ ຝ
ນົີກແຎຽບຄ ຋ຟໍ ຃ທຟຓ໙ຟງດໃຟຄຌຽີໄ ຋ໃ ຺ຟຌຌພໄ ຽຎພຌຎ຅ພ ຅ງພ ຍໃໍ຾ຓຌໃ ດໃຟຄບໃ ຌື ຽຎພຌຎຟ຅ຉິ ຉີງ໌
17. ບຌພ ໘ໃ ຶຄ, ຑິກຂເຸ ຈ ຓ຃ີ ທຟຓຂຈພ ເ຅ ຿ກ຋ຽ຃ບື ຄ, ຾ກຈໃ ຄຶ ກຈໍ ,ີ ເນໄຏໄບູ ໃ ຌື ຾ກຈໃ ຄຶ ກໍ
ຈີ ຆໃຄຶ ຑິກຂຸ ບບກ຅ຟກທນິ ຟຌຂບຄຘຄ຺ ຃໌ ຽຎພຌຎຟ຅ຉິ ຉີງ໌.
18. ບຌພ ໘ໃ ຶຄ, ຑິກຂເຸ ຈ ຌຄໃພ ຋ຍພ ກຈໍ ,ີ ຌບຌ຋ຍພ ກຈໍ ີ ຆໃຄຶ ຉຼຄກຈໍ ,ີ ຆໃຄຶ ຉຄໃພ ກຈໍ ີ ຋ໃ ີຓຂີ ຟ
ຘຼຍ ຋ໃ ີຉຄພໄ ດໃຽູ ຋ິຄປຟໄ ຌ ດໃເູ ຌທນິ ຟຌຂບຄຘຄ຺ ຃໌ ຽຎພຌຎຟ຅ຉິ ຉີງ໌.
19. ບຌພ ໘ໃ ຶຄ, ຑິກຂຏຸ ໄເູ ນໄຘໄຟຄທນິ ຟຌເນງໃ ຅ຝທຟຄຘ໘ີ ໄຟ ນົື ງໃ ຌື ໘ໄຟຉໃຟຄ ຎຝຉູ
ຎໃບຄດໄຼຓບບກແຎແຈໄ ເຌ຋ໃ ີ ຋ໃ ີຍໃໍຓຑີ ືຈຘຂີ ຼທຘຈ຺ , ເນໄຑບກ ນົື ຿ຍກຎຌູ ນົຄພ ຃ຟແຈໄ 2-
3 ຆຌພໄ , ຊຟໄ ທຟໃ ຽກຌີ ກທຟໃ ຌຌພໄ ຽຊຄິ ຅ຝງໃ ຌື ບບກຓຄຸ ນົື ຎກ຺ ຍຄພ ເຌ຋ໃ ີຍໃໍຓຑີ ືຈຂຼທຘຈ຺ ກໍ
ຉຟຓ ຽຎພຌຎຟ຅ຉິ ຉີງ໌.

43

20. ຿ດ ຎຝຌຝ ຑິກຂຸ ຆຟຌຄພ ຘຎພ ຎຟຌຝກຄພ ບ຋ຸ ຝກຄພ ຉຌິ ຄພ ທຟ ຓຉພ ຉກິ ຄພ ທຟ

ຘຌິ ຽ຅ງງຝ ທຟ ຘຌິ ຅ຟຽຎງງຝ ທຟ, ຎຟ຅ຉິ ຉງິ ຄພ . ຑຉູ ຝ຃ຟຓຝທ຃ພ ຿຃ ຋ຉຸ ຿ິ ດ

຿ບທຟ຋ຝທ຃ພ ຿຃ ຉຝຉ຿ິ ດ.

21. ຿ດ ຎຝຌຝ ຑິກຂຸ ບຝຘຓພ ຓຝ຿ຉ ຑິກຂຌຸ ຿ິ ດ ຿ບທຝຽ຋ງງຝ, ຎຟ຅ຉິ ຉງິ ຄພ .

22. ຘຓພ ຓຝ຿ຉຎິ ຽ຅ ຑິກຂຸ ບຉພ ຊຄພ ຃ຝຽຉ ຘຕຸ ຽິ ງ ຑິກຂຌຸ ຿ິ ດ ຿ບທຝຽ຋ງງຝ

ຎຟ຅ຉິ ຉງິ ຄພ ,

23. ຿ດ ຎຝຌຝ ຑິກຂຸ ຑິກຂຌຸ ຎູ ຘພ ຘຝງຄພ ບຎຸ ຝຘຄພ ກຝຓຉິ ທ໌ ຟ ຑິກຂຌຸ ຿ິ ດ ຿ບທຝ

ຽ຋ງງຝ, ບຌພ ງຉພ ຕ໌ ຝ ຘຝຓຝງຟ, ຎຟ຅ຉິ ຉງິ ຄພ . ຉຉພ ຊຟງຄພ ຘຝຓຝ຿ດ; ຃ຖິ ຟຌຟ

຿ນຉິ ຑິກຂຌຸ ,ີ ບຝງຄພ ຉຉພ ຊຝ ຘຝຓຝ຿ດ.

24. ຿ດ ຎຝຌຝ ຑິກຂຸ ຽບທຄພ ທຝຽ຋ງງຝ “ບຟຓຘິ ຝຽນຉຸ ຑິກຂູ ຑິກຂຌຸ ຿ິ ງ

຿ບທຝ຋ຌພ ຉຉີ ,ິ ຎຟ຅ຉິ ຉງິ ຄພ .

25. ຿ດ ຎຝຌຝ ຑິກຂຸ ບຌພ ງຟຉກິ ຟງຝ ຑິກຂຌຸ ງິ ຟ ຅ທີ ຝຕຄພ ຋ຝຽ຋ງງຝ

ບຌພ ງຉພ ຕ໌ ຝ ຎຝຕທິ ຉພ ຉຝກຟ, ຎຟ຅ຉິ ຉງິ ຄພ .

26. ຿ດ ຎຝຌຝ ຑິກຂຸ ບຌພ ງຟຉກິ ຟງຝ ຑິກຂຌຸ ງິ ຟ ຅ທີ ຝຕຄພ ຘຑິ ຽຑງງຝ ທຟ

ຘຑິ ຑຟຽຎງງຝ ທຟ, ຎຟ຅ຉິ ຉງິ ຄພ .

27. ຿ດ ຎຝຌຝ ຑິກຂຸ ຑິກຂຌຸ ງິ ຟ ຘ຋ພ ຋ິຄ ຘຄພ ທ຋ິ ຟງຝ ຽບກ຋ພ ຋ຟຌຝຓ຃ພ ຃ຄພ

ຎຝຉຎິ ຆພ ຽຆງງຝ ບຌພ ຉຝຓຝ຿ຘ ຃ຟຓຌພ ຉຝຕຓພ ຎິ ບຌພ ງຉພ ຕ໌ ຝ ຘຝຓຝງຟ, ຎຟ຅ຉິ ຉິ

ງຄພ . ຉຉພ ຊຟງຄພ ຘຝຓຝ຿ດ: ຘຉພ ຊຝ຃ຝຓຝຌ຿ີ ດ ຿ນຉິ ຓ຃ພ ຿຃ ຘຟຘຄພ ກຝຘຓພ ຓຝ຿ຉ

ຘຎພ ຎຝຉຑິ ຝ຿ດ, ບຝງຄພ ຉຉພ ຊຝ ຘຝຓຝ຿ດ.

28. ຿ດ ຎຝຌຝ ຑິກຂຸ ຑິກຂຌຸ ງິ ຟ ຘ຋ພ ຋ິຄ ຘຄພ ທ຋ິ ຟງຝ ຽບກຄພ ຌຟທຄພ ບຝຑິຕູ

ຽນງງຝ ບ຋ຸ ຋ຝ຃ຟຓຌິ ຄິ ທຟ ບຝ຿ຊ຃ຟຓຌິ ຄິ ທຟ ບຌພ ງຉພ ຕ໌ ຝ ຉຕິ ງິ ຌພ ຉຝຕຝຌຟງຝ,

ຎຟ຅ຉິ ຉງິ ຄພ .

29. ຿ດ ຎຝຌຝ ຑິກຂຸ ຆຟຌຄພ ຑິກຂຌຸ ຎີ ຝຕຎິ ຟ຅ຉິ ຄພ ຎິຌຈຝຎຟຉຄພ ຑຌຸ ຽຆງງຝ

ບຌພ ງຉພ ຕ໌ ຝ ຎຑຸ ຽຑ ຃ນິ ິຘຝຓຟຕຓພ ຑຟ, ຎຟ຅ຉິ ຉງິ ຄພ .

30. ຿ດ ຎຝຌຝ ຑິກຂຸ ຑິກຂຌຸ ງິ ຟ ຘ຋ພ ຋ິຄ ຽບ຿ກ ຽບກຟງຝ ຕຝ຿ນ ຌຘິ ຆພ ຆຄພ

ກຎພ ຽຎງງຝ, ຎຟ຅ຉິ ຉງິ ຄພ . ຿ບທຟ຋ຝທ຃ພ ຿຃ ຉຝຉ຿ິ ດ.

44

20. ບຌພ ໘ໃ ຶຄ, ຑິກຂເຸ ຈ ປດໄູ ໃທູ ຟໃ ເຌຌຟໍໄ ຌຌພໄ ຓຘີ ຉພ ທ໌ ຽບ຺ຟຌຟໍໄ ຌຌພໄ ນຈ຺ ນງໄຟ ນົື ນຈ຺ ຈຌິ
ຈທໄ ງຉຌ຺ ຽບຄກຈໍ ,ີ ເຆເໄ ນໄຏໄບູ ໃ ຌື ນຈ຺ ກຈໍ ີ ຽຎພຌຎຟ຅ຉິ ຉີງ໌. (ຑຉູ ຃ຟຓທ຃ພ ຋ີ 2 ຅ຍ຺ ).

(຿ບທຟ຋ທ຃ພ ຋ີ 3)

21 . ບຌພ ໘ໃ ຶຄ, ຑິກຂເຸ ຈ ຍໃໍແຈປໄ ຍພ ຘຓ຺ ຓຉຸ ກຟໃ ທຘບຌ ຌຟຄຑິກຂຌຸ ີ ຽຎພຌຎຟ຅ຉິ ຉີງ໌
22 ຽຊຄິ ຾ຓຌໃ ທຟໃ ຑິກຂຸ ຅ຝແຈປໄ ຍພ ຘຓ຺ ຓຉຸ ຾ຖໄທກຉໍ ຟຓ, ຽຓໃບື ຑຕຝບຟ຋ິຉ ບຘພ ຘຝ
ຈຄ຺ ຾ຖໄທ ກຟໃ ທຘບຌຑິກຂຌຸ ດີ ໃູ ຽຎພຌຎຟ຅ຉິ ຉີງ໌.
23 ບຌພ ໘ໃ ຶຄ, ຑິກຂເຸ ຈ ຽຂ຺ຟໄ ແຎຘໃ຋ູ ໃ ີບຟຘງພ ຂບຄຌຟຄຑິກຂຌຸ ຾ີ ຖໄທ ຘຄໃພ ຘບຌຑທກ
ຑິກຂຌຸ ີ ຽທພຌໄ ແທ຾ໄ ຉໃຘຝ໙ງພ ຽຎພຌຎຟ຅ຉິ ຉີງ໌. ຘຝ໙ງພ ເຌຽຖໃ ືບຄຌີໄ ຃ື ຑິກຂຌຸ ີ
ບຟຑຟ຋, ຌຽີໄ ຎພຌຘຝ໙ງພ ເຌຽຖໃ ືບຄຌຌພໄ .
24 ບຌພ ໘ໃ ຶຄ, ຑິກຂເຸ ຈ ກຟໃ ທດໃຟຄຌທີໄ ຟໃ “ຑທກຑິກຂຸ ຘຄໃພ ຘບຌຑທກຑິກຂຌຸ ີ ຽຑຟຝ
ຽນພຌ຾ກບໃ ຟຓຘິ ” ຽຎພຌຎຟ຅ຉິ ຉີງ໌.
25 ບຌພ ໘ໃ ຶຄ, ຑິກຂເຸ ຈ ເນໄ຅ທີ ບຌ຾ກຑໃ ິກຂຌຸ ີ ຏໄຍູ ໃໍ຾ຓຌໃ ງຟຉ ຽທພຌໄ ແທ຾ໄ ຉໃ຾ຖກຎໃຼຌ
ຽຎພຌຎຟ຅ຉິ ຉີງ໌.
26 ບຌພ ໘ໃ ຶຄ, ຑິກຂເຸ ຈ ນງຍິ ກຈໍ ,ີ ເນໄຏໄບູ ໃ ຌື ນງຍິ ກຈໍ ,ີ ຆໃຄຶ ຅ທີ ບຌ ຽຑໃ ືບຑິກຂຌຸ ີ ຏໄູ
ຍໃໍ຾ຓຌໃ ງຟຉ ຽຎພຌຎຟ຅ຉິ ຉີງ໌.
27 ບຌພ ໘ໃ ຶຄ, ຑິກຂເຸ ຈ ຆກພ ຆທຌກຌພ ຾ຖໄທ ຽຈຌີ ຋ຟຄແກ ປທໃ ຓກຍພ ຑິກຂຌຸ ີ ຿ຈງ຋ໃ ີ
ຘຈຸ ຾ຓຌໃ ຾ຉໃຘຌິໄ ຕຝງຝຍໄຟຌ໘ໃ ຶຄ, ຽທພຌໄ ແທໄ຾ຉໃຘຝ໙ງພ ຽຎພຌຎຟ຅ຉິ ຉີງ໌. ຘຝ໙ງພ ເຌ
ຽຖໃ ືບຄຌີໄ ໙ຟງຽຊຄິ ຋ຟຄ ຋ໃ ີ຅ຝຉໄບຄແຎກຍພ ຑທກກທຼຌ ຆໃຄຶ ປກໄູ ຌພ ດໃທູ ຟໃ ຽຎພຌ຋ໃ ີ໘ໄຟ
ດໄຟຌກທ຺ ຓຑີ ງພ ຘຝຽຑຟຝ໘ໄຟ, ຌຽີໄ ຎພຌຘຝ ໙ງພ ເຌຽຖໃ ືບຄຌຌພໄ .
28 ບຌພ ໘ໃ ຶຄ, ຑິກຂເຸ ຈ ຆກພ ຆທຌ຾ຖໄທ ຂຌຶໄ ຽປບື ຖຟໍ ຈຼທກຍພ ຑິກຂຌຸ ີ ຂຌຶໄ ຌຟໍໄ ແຎກຈໍ ,ີ
ຖໃບຄຌຟໍໄ ແຎກຈໍ ີ ຽທພຌໄ ແທ຾ໄ ຉໃຂຟໄ ຓຒຟກ, ຽຎພຌຎຟ຅ຉິ ຉີງ໌.
29 ບຌພ ໘ໃ ຶຄ, ຑິກຂເຸ ຈ ປດໄູ ໃູ ຘຌພ ຍິຌຈຝຍຟຉ ບຌພ ຑິກຂຌຸ ຾ີ ຌຝຌຟໍ ເນໄຊທຟງ ຽທພຌໄ
ແທ຾ໄ ຉໃ ຃ຝຕນື ຘພ ຊ໌ ແຈຎໄ ຟຕຑ຺ ແທກໄ ບໃ ຌ຾ຖໄທ, ຽຎພຌຎຟ຅ຉິ ຉີງ໌.
30 ບຌພ ໘ໃ ຶຄ, ຑິກຂເຸ ຈດໃຏູ ໄຈູ ຼທ ຌຄໃພ ເຌ຋ໃ ີຖຍພ ຉຟກຍພ ຑິກຂຌຸ ຏີ ໄຈູ ຼທ, ຽຎພຌຎຟ຅ຉິ ຉີງ໌.

(຿ບທຟ຋ທ຃ພ ຋ີ 3 ຅ຍ຺ ).

45

຿ຑຆຝຌຝທ຃ພ ຿຃ ຅ຝຉຉຸ ຿ຊ.
31. ບຝ຃ຖິ ຟຽຌຌຝ ຑິກຂຌຸ ຟ ຽບ຿ກ ບຟທຝຘຝຊຝຎິຌ຿ຈ ຑຌຸ ຆຉິ ຑພ ຿ຑ; ຉຝ຿ຉ
ຽ຅ ບຉຸ ຉຝຕຄິ ຑຌຸ ຽຆງງຝ, ຎຟ຅ຉິ ຉງິ ຄພ .
32. ຃ຝຌຝ຿ຑຆຝຽຌ ບຌພ ງຉພ ຕ໌ ຝ ຘຝຓຝງຟ ຎຟ຅ຉິ ຉງິ ຄພ . ຉຉພ ຊຟງຄພ ຘຝຓຝ
຿ດ: ຃ຖິ ຟຌຝຘຝຓຝ຿ດ ຅ທີ ຝຕຝ຋ຟຌຝຘຝຓຝ຿ດ ຅ທີ ຝຕຝກຟຕຝຘຝຓຝ຿ດ
ບ຋ພ ຊຟຌຝ຃ຝຓຝຌຝຘຝຓຝ຿ດ ຌຟທຟຑິຕນູ ຝຌຝຘຝຓຝ຿ດ ຓຝນຟຘຝຓຝ຿ດ
ຘຝຓຝຌຝຑຉພ ຉຝຘຝຓຝ຿ດ, ບຝງຄພ ຉຉພ ຊຝ ຘຝຓຝ຿ດ.
33. ຎຝຕຓພ ຎຝຕຝ຿ຑຆຝຽຌ ບຌພ ງຉພ ຕ໌ ຝ ຘຝຓຝງຟ ຎຟ຅ຉິ ຉງິ ຄພ . ຉຉພ ຊຟງຄພ
ຘຝຓຝ຿ດ: ຃ຖິ ຟຌຝຘຝຓຝ຿ດ ຅ທີ ຝຕຝ຋ຟຌຝຘຝຓຝ຿ດ ຅ທີ ຝຕຝກຟຕຝຘຝ
ຓຝ຿ດ, ບຝງຄພ ຉຉພ ຊຝ ຘຝຓຝ຿ດ.
34. ຑິກຂຄຸ ຎຝຽຌທຝ ກຖຸ ຄພ ບຎຸ ຝ຃ຝຉຄພ ຎຽູ ທນິ ທຟ ຓຌພ ຽຊນິ ທຟ ບຝຑິນຉພ ຊຓຸ
ຎຝທຟຽຕງງຝ, ບຟກຄພ ຃ຝຓຟຽຌຌຝ ຑິກຂຌຸ ຟ ຋ທ໌ ຉິ ຉຎິ ຉພ ຉຝຎຕູ ຟ ຎຝຉ຃ິ ຃ຝຽນຉຑພ
ຑຟ: ຉຝ຿ຉ ຽ຅ ບຉຸ ຉຝຕຄິ ຎຝຉ຃ິ ຃ຌພ ຽນງງຝ, ຎຟ຅ຉິ ຉງິ ຄພ . ຋ທ໌ ຉິ ຉຎິ ຉພ ຉຝຎຽູ ຕ
ຎຝຉ຃ິ ຃ຝຽນຉທ໌ ຟ ຉຝ຿ຉ ຌນີ ຝຕຉິ ທ໌ ຟ ຑິກຂນູ ິ ຘ຋ພ ຋ິຄ ຘຄພ ທຑິ ຝຆຉິ ຑພ ຑຄພ ບຝງຄພ
ຉຉພ ຊຝ ຘຟຓ຅ີ .ິ
35. ຿ດ ຎຝຌຝ ຑິກຂຸ ຑຉຸ ຉຟທີ ຎຝທຟຕ຿ິ ຉ ບຝຌຝຉຕິ ຉິ ຉຄພ ຂຟ຋ຝຌງີ ຄພ ທຟ
຿ຑຆຝຌງີ ຄພ ທຟ ຂຟຽ຋ງງຝ ທຟ ຑຌຸ ຽຆງງຝ ທຟ, ຎຟ຅ຉິ ຉງິ ຄພ .
36. ຿ດ ຎຝຌຝ ຑິກຂຸ ຑິກຂຄຸ ຑຉຸ ຉຟທຄິ ຎຝທຟຕຉິ ຄພ ບຝຌຝຉິຕຉິ ຽຉຌຝ
ຂຟ຋ຝຌຽີ ງຌຝ ທຟ ຿ຑຆຝຌຽີ ງຌຝ ທຟ ບຝຑິນຉພ ຊຓຸ ຎຝທຟຽຕງງຝ “ນຌພ ຋ຝ ຑິກຂຸ
ຂຟ຋ຝ ທຟ ຑຌຸ ຆຝ ທຟຉິ ຆຟຌຄພ ບຟຘຟ຋ຝຌຟຽຎກ຿ຂ ຑຉຸ ຉຘພ ຓ໌ ຄິ ຎຟ຅ຉິ ຉງິ ຄພ .
37. ຿ດ ຎຝຌຝ ຑິກຂຸ ທກິ ຟຽຖ ຂຟ຋ຝຌງີ ຄພ ທຟ ຿ຑຆຝຌງີ ຄພ ທຟ ຂຟຽ຋ງງຝ
ທຟ ຑຌຸ ຽຆງງຝ ທຟ, ຎຟ຅ຉິ ຉິງຄພ .
38. ຿ດ ຎຝຌຝ ຑິກຂຸ ຘຌພ ຌ຋ິ ິກຟຕຝກຄພ ຂຟ຋ຝຌງີ ຄພ ທຟ ຿ຑຆຝຌງີ ຄພ ທຟ
ຂຟຽ຋ງງຝ ທຟ ຑຌຸ ຽຆງງຝ ທຟ, ຎຟ຅ຉິ ຉງິ ຄພ

.

46