เศรษฐกิจพอเพียง ม.1

ก

คำนำ

เอกสารประกอบการเรียน ชุด เศรษฐศาสตร์ กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา
ศาสนาและวัฒนธรรมรายวิชาสังคมศึกษาส12101 (สาระเศรษฐศาสตร์)ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1
เล่มที่ 4 เร่ือง เศรษฐกิจพอเพียง ซ่ึงมีเนื้อหาเก่ียวกับความหมายและความเป็นมาของ
ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง หลักการของเศรษฐกิจพอเพียง การประยุกต์ใช้ปรัชญา
ของเศรษฐกิจพอเพียง และความสาคัญของเศรษฐกิจพอเพียงต่อสังคมไทย การจัดทา
เอกสารประกอบการเรยี นชุดนี้ ผู้จัดทาวิเคราะหม์ าตรฐานการเรยี นรู้ ตวั ชวี้ ดั ตลอดทงั้ สาระ
การเรียนรู้ท่ีกาหนดไวใ้ นหลกั สูตรแกนกลางการศึกษาข้นั พนื้ ฐาน พทุ ธศกั ราช 2551 โดย
มีเน้ือหาตรงตามท่ีหลักสูตรกาหนดไว้ และกิจกรรมท่ีผู้เรียนสามารถเรียนรู้ได้อย่างมี
ความสขุ เอกสารประกอบการเรยี นชุดน้ี มจี านวน 4 เลม่ ดังน้ี

เล่มท่ี 1 เรือ่ ง เศรษฐศาสตรเ์ บ้ืองตน้
เล่มท่ี 2 เรอื่ ง พฤตกิ รรมการบรโิ ภค
เล่มที่ 3 เรื่อง สถาบนั การเงนิ
เล่มท่ี 4 เรอื่ ง เศรษฐกิจพอเพียง
ผู้จดั ทาหวงั เป็นอยา่ งยิง่ ว่าเอกสารประกอบการเรยี นเลม่ นี้ คงมีประโยชน์กับครู
ผู้สอนไม่มากก็น้อย และขอขอบคุณผูอ้ านวยการโรงเรยี น ผู้เชีย่ วชาญ คณะครทู ุกท่าน
ทใี่ หค้ วามรแู้ ละคาแนะนาในการจดั ทาเอกสารเล่มนี้

วีระพงศ์ กลู น้อม

ข

สำรบัญ

เร่ือง หนำ้
คำนำ ก
สำรบญั ข
สำรบัญภำพ ง
คำช้ีแจงสำหรบั ครู 1
คำช้ีแจงสำหรับนักเรียน 2
มำตรฐำน/ตัวชี้วดั 3
จุดประสงค์กำรเรียนรู้ 3
ผังมโนทศั น์กำรเรยี นรู้ 5
แบบทดสอบกอ่ นเรยี น 6
กระดำษคำตอบแบบทดสอบก่อนเรียน 9
10
บทที่ 1 ควำมหมำยและควำมเปน็ มำของปรัชญำของเศรษฐกจิ พอเพียง 16
กิจกรรมท่ี 1 18
24
บทที่ 2 หลกั กำรของเศรษฐกจิ พอเพียง 27
กิจกรรมที่ 2 33
35
บทที่ 3 กำรประยกุ ตใ์ ชป้ รชั ญำของเศรษฐกจิ พอเพยี ง 45
กิจกรรมที่ 3 47
50
บทที่ 4 ควำมสำคญั ของเศรษฐกิจพอเพยี งตอ่ สังคมไทย
กิจกรรมที่ 4

แบบทดสอบหลงั เรียน
กระดำษคำตอบแบบทดสอบหลังเรียน

สำรบัญ ค

เรื่อง หนำ้
คำอภิธำนศัพท์ 51
ภำคผนวก 52
53
เฉลยแบบทดสอบกอ่ นเรียน/หลังเรยี น 54
เฉลยกิจกรรมท่ี 1 56
เฉลยกจิ กรรมที่ 2 59
เฉลยกิจกรรมที่ 3 61
เฉลยกิจกรรมที่ 4 63
64
บรรณำนุกรม
ประวตั ิผู้จัดทำ

สำรบญั ภำพ ง

เร่อื ง หนำ้
ภำพท่ี 1 กำรพัฒนำเศรษฐกิจ 10
ภำพที่ 2 ปรชั ญำของเศรษฐกจิ พอเพียง 11
ภำพท่ี 3 รัชกำลที่ 9 ปรชั ญำของเศรษฐกิจพอเพยี ง 13
ภำพท่ี 4 รำงวัลควำมสำเร็จสงู สุด ดำ้ นกำรพฒั นำมนษุ ย์ 14
ภำพท่ี 5 แหล่งกำรเรียนรู้ทำงกำรเกษตร 18
ภำพท่ี 6 กำรผลติ สินคำ้ ในหมบู่ ำ้ น 19
ภำพที่ 7 เศรษฐกจิ พอเพียง 20
ภำพท่ี 8 ศูนย์วิจยั ป่ำพรุสริ นิ ธร 20
ภำพที่ 9 สำนกั งำนพฒั นำชุมชน 22
ภำพที่ 10 ปลกู ผักสว่ นครัวในบ้ำน 22
ภำพท่ี 11 เศรษฐกิจพอเพยี งในภำคใต้ 23
ภำพท่ี 12 กำรเล้ยี งปลำ 27
ภำพที่ 13 กำรรวมกลุ่มกนั ทำประโยชน์เพอ่ื ส่วนรวม 28
ภำพที่ 14 ภมู ิปญั ญำทอ้ งถิน่ เกีย่ วกับกำรจกั สำน 29
ภำพท่ี 15 รู้จกั เก็บออมเงนิ 30
ภำพท่ี 16 ศูนย์ศึกษำกำรพฒั นำพิกลุ ทอง 31
ภำพที่ 17 กำรสืบสำนวฒั นธรรมไทย 32
ภำพที่ 18 เศรษฐกจิ พอเพยี งในหลวง 35
ภำพที่ 19 ปลูกป่ำชำยเลน 36

สำรบัญภำพ จ

เร่อื ง หนำ้
ภำพท่ี 20 ขุดลอกคูคลอง 37
ภำพที่ 21 โครงกำรตำมพระรำชประสงคด์ อนขนุ หว้ ย 38
ภำพท่ี 22 โครงกำรหลวงภำคใต้ 38
ภำพที่ 23 โครงกำรสำรำนกุ รมไทยสำหรับเยำวชน 39
ภำพท่ี 24 ศูนยป์ ำ่ สริ นิ ธร 40
ภำพท่ี 25 โครงกำรอบรมหมอหมบู่ ้ำน 41
ภำพท่ี 26 กังหันน้ำชัยพัฒนำ 42
ภำพที่ 27 สวสั ดกิ ำรสงั คมห้วยองคต 43
ภำพท่ี 28 โครงกำรศกึ ษำวิจยั และพัฒนำส่ิงแวดล้อมแหลมผกั เบีย้ 43

1

คำช้ีแจงสำหรับครู

ครูศึกษาการใช้เอกสารประกอบการเรียน ชุด เศรษฐศาสตร์ กลุ่มสาระการเรียนรู้
สงั คมศึกษา ศาสนา และวฒั นธรรม รายวิชาสังคมศกึ ษา ส 12101 (สาระเศรษฐศาสตร)์
เล่มที่ 4 เรื่อง เศรษฐกิจพอเพียง ชั้นมัธยมศึกษาปีท่ี 1 โรงเรียนพิทักษ์วิทยากุมุง ตาม
ขน้ั ตอนต่อไปน้ี

1. ศึกษามาตรฐาน ตัวชวี้ ัด สาระการเรียนรู้ และจดุ ประสงค์การเรียนรใู้ ห้เขา้ ใจ
2. เตรียมเอกสารประกอบการเรยี นใหพ้ รอ้ มและพอกบั จานวนนกั เรียน
3. ใหน้ กั เรยี นทาแบบทดสอบกอ่ นเรยี น เพอื่ ประเมินผลการเรยี นรู้ของนักเรยี น
4. ใหน้ ักเรียนศึกษาเนอื้ หาจากเอกสารประกอบการเรียนให้ครบทุกหวั ข้อ และ
ทากิจกรรมทุกครง้ั เมือ่ เรียนจบ
5. เนน้ ย้านักเรยี นไมใ่ หด้ เู ฉลยก่อนทากิจกรรมเสร็จ
6. ใหน้ กั เรยี นทาแบบทดสอบหลงั เรยี น
7. สรปุ คะแนนจากการทาแบบทดสอบกอ่ นเรยี น และหลังเรยี น พรอ้ มแจ้งผล
ให้นักเรยี นทราบ เม่ือนกั เรยี นไมผ่ ่านเกณฑก์ ารประเมินให้ศึกษาเนอ้ื หาใหม่อกี ครัง้
กอ่ นเรยี นรเู้ ล่มตอ่ ไป

2

คำช้ีแจงสำหรับนักเรียน

นักเรียนใช้เอกสารประกอบการเรียน ชุด เศรษฐศาสตร์ กลุ่มสาระการเรียนรู้
สงั คมศกึ ษา ศาสนา และวฒั นธรรม รายวชิ าสังคมศึกษา ส 12101 (สาระเศรษฐศาสตร์)
เล่มที่ 4 เร่ือง เศรษฐกิจพอเพียง ชั้นมัธยมศึกษาปีท่ี 1 โรงเรียนพิทักษ์วิทยากุมุง ตาม
ข้ันตอนดังน้ี

1. อา่ นคาชีแ้ จงการใชเ้ อกสารประกอบการเรยี นให้เขา้ ใจ
2. ศึกษามาตรฐาน ตัวชวี้ ดั และสาระการเรยี นรู้ รวมท้งั จุดประสงคก์ ารเรียนรู้
ให้เขา้ ใจ
3. ทาแบบทดสอบก่อนเรยี นจานวน 10 ขอ้ เมอื่ ทาเสร็จแล้วสง่ ครตู รวจ
4. ศกึ ษาเนอ้ื หาจากเอกสารประกอบการเรยี น และทากจิ กรรมใหถ้ กู ตอ้ ง
5. ทาแบบทดสอบหลงั เรียนจานวน 10 ขอ้ แลว้ สง่ ให้ครูตรวจ ครูสรปุ คะแนน
และแจ้งผลคะแนนใหน้ กั เรียนทราบ

3

มำตรฐำนกำรเรียนรู้

สำระที่ 3 เศรษฐศำสตร์
มำตรฐำน ส 3.1
เขา้ ใจและสามารถบรหิ ารจดั การทรพั ยากรในการผลิต และการบรโิ ภค
การใช้ทรพั ยากรที่มีอยจู่ ากัดไดอ้ ยา่ งมีประสิทธภิ าพและคมุ้ คา่ รวมทง้ั
เข้าใจหลักการของเศรษฐกิจพอเพยี ง เพอ่ื การดารงชวี ติ อยา่ งมดี ุลยภาพ
ตวั ชว้ี ดั ม.1/3
อธบิ ายความเปน็ มาหลกั การและความสาคัญของปรชั ญา
ของเศรษฐกิจพอเพยี งตอ่ สังคมไทย

จดุ ประสงค์กำรเรียนรู้

นกั เรยี นศึกษาเอกสารประกอบการเรยี นชดุ เศรษฐศาสตร์ เลม่ ที่ 4เร่ืองเศรษฐกิจ
พอเพยี ง นักเรยี นจะมคี วามรู้ความเข้าใจ และความสามารถ ดงั นี้

1. นกั เรยี นอธบิ ายความหมายและความเปน็ มาของปรชั ญาของเศรษฐกจิ
พอเพยี งได้

2. นกั เรยี นอธิบายหลกั การของเศรษฐกจิ พอเพยี งได้
3. นกั เรียนอธบิ ายวิธกี ารประยุกตใ์ ช้ปรัชญาของเศรษฐกจิ พอเพยี งได้
4. นกั เรียนสามารถบอกความสาคญั ของเศรษฐกจิ พอเพียงต่อสังคมไทยได้

4

ผงั มโนทศั น์

เล่มที่ 1 เรอื่ ง เศรษฐศำสตรเ์ บอ้ื งตน้

เอกสำรประกอบกำรเรียน เล่มท่ี 2 เรือ่ ง พฤติกรรมกำรบริโภค
ชดุ เศรษฐศำสตร์ เล่มท่ี 3 เร่ือง สถำบนั กำรเงนิ

เลม่ ที่ 4 เรอ่ื ง เศรษฐกิจพอเพยี ง

5

ผังมโนทศั น์กำรเรียนรู้

บทที่ 1 ควำมหมำยและควำมเปน็ มำของ
ปรชั ญำของเศรษฐกจิ พอเพียง

บทที่ 2 หลกั กำรของเศรษฐกิจพอเพียง

เลม่ ที่ 4
เรื่อง เศรษฐกจิ พอเพียง

บทที่ 3 กำรประยุกตใ์ ช้ปรชั ญำของ
เศรษฐกิจพอเพยี ง

บทท่ี 4 ควำมสำคญั ของเศรษฐกิจ
พอเพียงตอ่ สังคมไทย

6

แบบทดสอบก่อนเรียน

คำชแี้ จง นักเรียนเลือกคาตอบทถี่ กู ทสี่ ุดเพยี งคาตอบเดยี วโดยทาเครื่องหมายกากบาท
( X ) ทบั ตวั อกั ษรหนา้ ขอ้ ความที่ถกู ต้อง ข้อสอบมจี านวน 10 ขอ้ ถ้าตอบถูก
ได้ 1 คะแนน ตอบผดิ หรอื ไม่ตอบ ได้ 0 คะแนน (10 คะแนน)

1. “ความพอดีท่ไี ม่นอ้ ยเกนิ ไปและไมม่ ากเกินไปโดยไม่เบยี ดเบยี นตนเองและผอู้ ่นื ”
ขอ้ ความน้หี มายถึงข้อใด
ก. ความพอเพยี ง
ข. ความมีเหตุผล
ค. ความพอประมาณ
ง. การมภี ูมคิ ุม้ กนั ในตัวทีด่ ี

2. ข้อใดไม่ใชอ่ งค์ประกอบของเงอื่ นไขคณุ ธรรม
ก. ซอ่ื สตั ยส์ จุ ริต
ข. ตระหนกั ในคุณธรรม
ค. รอบรเู้ กย่ี วกับวชิ าการ
ง. ไมโ่ ลภและไมต่ ระหนี่

3. บคุ คลใดไมไ่ ดด้ าเนนิ ชีวิตตามแนวปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพียง
ก. ศรรามเป็นคนทนั สมัยสวมใสร่ องเท้าตามแฟชน่ั
ข. ศรีสุดานาเงินค่าอาหารเก็บออมสะสมไว้ทกุ วนั
ค. มานิตตงั้ ใจทาหนา้ ทปี่ ระธานนักเรียนดว้ ยความซอื่ สัตย์
ง. มานกิ านากระเปา๋ สตางคท์ เี่ ก็บได้ไปให้ตารวจตามหาเจา้ ของ

7

4. เศรษฐกิจพอเพยี งเนน้ เร่อื งใดเป็นหลกั
ก. การพงึ่ ตนเอง
ข. การรวมกล่มุ ของชาวบ้าน
ค. การช่วยเหลือกันในชุมชน
ง. การจดั สรรทรัพยากรทม่ี ีอยู่

5. สถานะภาพของประเทศทสี่ าคัญตามแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ
ฉบบั ท่ี 10 ยกเว้นข้อใด
ก. สถานะดา้ นธรรมาภบิ าล
ข. สถานด้านเศรษฐกิจของประเทศ
ค. สถานะดา้ นความหลากหลายทางชวี ภาพ
ง. สถานะด้านการพัฒนาบนรากฐานความหลากหลายทางสังคม

6. โครงการเสรมิ สร้างการเรยี นรู้ตลอดชวี ติ มปี ระโยชน์และความสาคญั อย่างไร
ก. สร้างโอกาสทางการศกึ ษาอยา่ งตอ่ เนอ่ื ง
ข. สนบั สนนุ การศกึ ษา การจัดทาหลักสูตร
ค. พฒั นาคณุ ภาพบคุ ลากรทางการศึกษา
ง. สง่ เสริมใหป้ ระชาชนมีความเข้าใจและตระหนกั ในการเรียนรู้

7. การกระจายอานาจการบรหิ ารจดั การประเทศส่ภู ูมิภาคทอ้ งถิ่น และชุมชน
มคี วามสาคญั อย่างไร
ก. สง่ เสริมภาคเอกชนให้มคี วามเขม้ แข็ง
ข. สร้างความเจรญิ ทางเศรษฐกิจและสงั คม
ค. เสรมิ สรา้ งความเขม้ แข็งภาคประชาชน
ง. เสริมสรา้ งศกั ยภาพของชุมชนในการอยู่ร่วมกัน

8

8. ความพอดีทางดา้ นจติ ใจตามแนวคิดเศรษฐกิจพอเพียง มลี กั ษณะตรงกับขอ้ ใด
ก. การเป็นผู้ท่ีไม่คดิ ร้ายพยาบาทตอ่ ผู้อืน่
ข. การเปน็ ผทู้ ร่ี ู้พอไม่โลภมากจนเกนิ ไป
ค. การเป็นผ้มู ีจิตใจดี มเี มตตากรณุ าต่อผู้อน่ื
ง. การเป็นผมู้ จี ติ ใจทเ่ี ขม้ แขง็ ไมอ่ ่อนไหวไปกบั สิ่งรอบขา้ ง

9. การผลิตสนิ คา้ ตามแนวเศรษฐกิจพอเพียง ควรใชเ้ ทคโนโลยใี นลกั ษณะใด
ก. เทคโนโลยที ี่มรี าคาถูก
ข. เทคโนโลยที ม่ี รี าคาแพง
ค. เทคโนโลยจี ากต่างประเทศ
ง. เทคโนโลยจี ากภูมปิ ญั ญาทอ้ งถนิ่

10. ขอ้ ใดคอื ผลทีค่ าดวา่ จะได้รับจากการนาปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพียง
มาประยุกตใ์ ช้
ก. เปน็ ผ้นู าทางดา้ นเทคโนโลยี
ข. การค้ามคี วามเจริญกา้ วหนา้
ค. การพัฒนาทีส่ มดลุ และยงั่ ยนื
ง. เศรษฐกจิ ของประทศมีความม่นั คง

9

กระดำษคำตอบแบบทดสอบก่อนเรยี น

ชื่อ เล่มที่ 4 เรอ่ื ง เศรษฐกจิ พอเพียง เลขที่
วนั ที่
ชัน้
เดือน. พ.ศ.

แบบทดสอบก่อนเรยี น
ข้อ ก ข ค ง
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.

คะแนนเต็ม ไดค้ ะแนน
10 คะแนน

10

บทท่ี 1

ควำมหมำยและควำมเป็นมำของปรัชญำของเศรษฐกิจพอเพียง

เศรษฐกิจพอเพียง เป็นปรัชญาชี้ถึงแนวการดารงอยู่และปฏิบัติตนของประชาชน
ในทุกระดับ ต้ังแต่ระดับครอบครัว ระดับชุมชน จนถึงระดับรัฐ ท้ังในการพัฒนาและ
บริหารประเทศให้ดาเนินไปในทางสายกลาง โดยเฉพาะการพัฒนาเศรษฐกิจ เพ่ือให้
กา้ วทนั ตอ่ โลกยคุ โลกาภิวัตน์ (ภาพท่ี 1)

ภำพที่ 1 กำรพฒั นำเศรษฐกจิ

ที่มำ : http://www.hugchiangkham.com/ahUKEwjDuvXR78D0AhWDSGwGHWAGC
สบื ค้นวันท่ี 20 เมษำยน 2562

ความพอเพยี ง หมายถงึ ความพอประมาณ ความมีเหตผุ ล รวมถงึ ความจาเปน็
ทจ่ี ะตอ้ งมรี ะบบภูมคิ ุม้ กนั ในตวั ทีด่ พี อสมควรต่อการกระทบใดๆอนั เกิดจากการเปลยี่ นแปลง
ทงั้ ภายในภายนอก ทั้งนี้จะต้องอาศัยความรอบรู้ ความรอบคอบ และความระมัดระวัง
อยา่ งย่ิงในการนาวิชาการตา่ งๆ มาใช้ในการวางแผนและการดาเนนิ การทกุ ข้ันตอน

11

ควำมหมำยของปรัชญำของเศรษฐกิจพอเพียง
ความหมายของเศรษฐกจิ พอเพยี ง ประกอบดว้ ยคณุ สมบัติ ดังนี้
1. ความพอประมาณ หมายถึง ความพอดีท่ีไม่น้อยเกินไปและไม่มากเกินไป

โดยไม่เบียดเบียนตนเองและผู้อน่ื เชน่ การผลติ และการบรโิ ภคทอี่ ยใู่ นระดบั พอประมาณ
2. ความมีเหตผุ ล หมายถึง การตัดสินใจเก่ียวกับระดับความพอเพียงนั้น จะต้อง

เปน็ ไปอยา่ งมีเหตผุ ล โดยพิจารณาจากเหตุปจั จัยท่เี กย่ี วข้อง ตลอดจนคานึงถึงผลท่ีคาด
วา่ จะเกดิ ข้นึ จากการกระทาน้นั ๆ อยา่ งรอบคอบ

3. การมีภูมิคุ้มกันในตัวท่ีดี หมายถึง การเตรียมตัวให้พร้อมรับผลกระทบและ
การเปล่ียนแปลงด้านต่างๆ ท่ีจะเกิดขึ้น โดยคานึงถึงความเป็นไปได้ของสถานการณ์
ตา่ งๆ ที่คาดวา่ จะเกดิ ข้นึ ในอนาคต (ภาพท่ี 2)

ภำพที่ 2 ปรัชญำของเศรษฐกิจพอเพยี ง

ทมี่ ำ : http://www.hugchiangkham.com/2ahUKEwjWjN7S78D0
สืบค้นวนั ที่ 20 เมษำยน 2562

12

โดยมีเงื่อนไขของการตดั สินใจและดาเนินกจิ กรรมต่างๆ ให้อย่ใู นระดบั
พอเพียง 2 ประการ ดงั นี้

1. เงอ่ื นไขควำมรู้ ประกอบดว้ ย ความรอบรเู้ กย่ี วกบั วิชาการตา่ งๆ ท่เี กีย่ วขอ้ ง
รอบดา้ น ความรอบคอบทจี่ ะนาความรเู้ หล่านน้ั มาพจิ ารณาใหเ้ ช่ือมโยงกนั เพื่อ
ประกอบการวางแผนและความระมัดระวงั ในการปฏิบัติ

2. เง่ือนไขคณุ ธรรม ท่จี ะตอ้ งเสริมสรา้ ง ประกอบด้วย มีความตระหนักในคุณธรรม
มีความซ่ือสตั ย์สุจรติ มีความอดทน มีความเพยี ร ใชส้ ติปญั ญาในการดาเนนิ ชีวิต

ควำมเปน็ มำของปรัชญำของเศรษฐกิจพอเพียง

กว่า 30 ปีท่ีปรชั ญาเศรษฐกจิ พอเพยี งมีบทบาทสาคญั ในวถิ ีชีวิตของคนไทย
เรมิ่ ต้ังแต่ พระบาทสมเด็จพระเจา้ อยู่หวั ภูมพิ ลอดลุ ยเดชมหาราช บรมนาถบพติ ร
ได้พระราชทานปฐมบรมราโชวาทว่าด้วยเศรษฐกิจพอเพียงแก่นิสิตมหาวิทยาลัย
เกษตรศาสตร์ เมอื่ วันท่ี 18 กรกฎาคม พ.ศ.2517 (มลู นธิ ิชัยพฒั นา) ความวา่

“...การพัฒนาประเทศ จาเป็นต้องทาตามลาดบั ข้นั ต้องสร้างพ้นื ฐาน คอื
ความพอมี พอกิน พอใช้ ของประชาชนส่วนใหญเ่ ป็นเบื้องตน้ ก่อนโดยใช้
วิธีการและอุปกรณท์ ป่ี ระหยดั แต่ถกู ตอ้ งตามหลกั วิชาการ เมื่อไดพ้ นื้ ฐานท่ี
มั่นคงพร้อมพอสมควรและปฏิบัตไิ ด้แลว้ จงึ ค่อยสร้างค่อยเสริมความเจริญและ
ฐานะทางเศรษฐกิจขนั้ ทส่ี งู ข้นึ โดยลาดบั ต่อไป...”
พระราชดารสั เนือ่ งในวนั เฉลิมพระชนมพรรษา วันท่ี 4 ธันวาคม พ.ศ.2517 ความว่า

“ คนอ่นื เขาจะวา่ อยา่ งไรก็ช่างเขา จะว่าเมืองไทยแบบพอมพี อกนิ
มีความสงบและต้งั จติ อธิษฐาน ต้ังปณิธานในทางท่ีจะทาใหเ้ มอื งไทยอยูแ่ บบ
พออยพู่ อกินนี้ได้ เรากจ็ ะยอดย่งิ ยวดได้ ” (ภาพท่ี 3)

13

ภำพที่ 3 รัชกำลที่ 9 ปรัชญำของเศรษฐกจิ พอเพียง

ท่มี ำ : http://www.hugchiangkham.com/amnatcharoen.cdd.go.th
สืบค้นวันที่ 20 เมษำยน 2562

จะเหน็ วา่ เศรษฐกจิ พอเพียงได้ปรากฏในประเทศไทยมาหลายทศวรรษแล้ว
แต่ไม่ค่อยได้รับการสนับสนุนจากภาครัฐให้เห็นความสาคัญเท่าท่ีควร จนเม่ือถึงยุค
วิกฤติเศรษฐกิจฟองสบู่แตกในปี พ.ศ.2540 ปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงจึงเร่ิมมีบทบาท
ในการพัฒนาประเทศชดั เจนมากขึน้ เม่ือแผนพฒั นาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับ
ที่ 9 (พ.ศ.2545 - 2549) และแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับท่ี 10 (พ.ศ.
2550 - 2554) ไดอ้ ญั เชิญปรชั ญาเศรษฐกิจพอเพียงมาประกาศใช้อย่างเป็นทางการ โดย
ได้รับพระราชทานพระบรมราชานุญาตจากพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดช
มหาราช บรมนาถบพิตรให้เผยแพร่เป็นแนวทางในการดาเนินชีวิตท้ังในระดับบุคคล
ครอบครัว ชุมชน และสังคม ประเทศ และในแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ
ฉบับที่ 11 (พ.ศ. 2555 - 2559) ก็ยังคงเร่งสร้างภูมิคุ้มกันในประเทศให้เข้มแข็งย่ิงขึ้น
ภายใต้หลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง เพ่ือเตรียมพร้อมที่จะรองรับผลกระทบจากการ
เปลี่ยนแปลงในอนาคตได้อย่างย่ังยืน หน่วยงานที่มีบทบาทในการทาให้ปรัชญา
เศรษฐกจิ พอเพียงแพร่หลายไปอย่างกว้างขวาง คือ สานักงานคณะกรรมการพิเศษเพื่อ
ประสานงานโครงการอันเน่ืองมาจากพระราชดาริ (กปร.) ซ่ึงเป็นหน่วยงานท่ีสนอง
พระราชดาริในการประสานความรว่ มมือกบั หน่วยงานทเี่ กยี่ วข้องในการจัดกจิ กรรม

14

และโครงการต่าง ๆ ที่เน้นวิถีพอเพียงตามแนวพระราชดาริ เพ่ือเผยแพร่พระราชกรณียกิจ
และแนวพระราชดาริในพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราชบรมนาถบพิตร
ใหป้ ระชาชนได้รับทราบและมีส่วนรว่ มในการนอ้ มนา แนวพระราชดาริไปปรับใช้ใน
การดาเนนิ ชวี ิตใหม้ ีความมน่ั คงและย่งั ยืนต่อไป (ภาพท่ี 4)

ภำพที่ 4 รำงวัลควำมสำเร็จสูงสดุ ด้ำนกำรพฒั นำมนษุ ย์

ทีม่ ำ : http://www.hugchiangkham.com/2.bp.blogspot.com
สบื คน้ วันที่ 20 เมษำยน 2562

ส่งิ สาคญั ทีเ่ ปน็ ประจักษพ์ ยานไดว้ า่ ปรัชญาเศรษฐกิจพอเพยี งไดข้ ยายวงกว้างไป
ทั่วโลกแลว้ กค็ ือเมื่อวนั ที่ 26 พฤษภาคม 2549 นายนายโคฟ่ี อันนัน เลขาธิการสหประชาชาติ
ไดท้ ูลเกล้าฯ ถวายรางวลั ความสาเร็จสูงสุด ด้านการพัฒนามนุษย์ (The Human Development
Lifetime Achievement Award) แด่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดช ซึ่ง
สานักงานโครงการพัฒนาแห่งสหประชาชาติ (UNDP) ได้จัดทาถวายเพ่ือร่วมเฉลิม
พระเกียรติในวโรกาสแห่งการเฉลิมฉลองสิริราชสมบัติครบหกสิบปีใน พ.ศ.2550
และนายโคฟ่ี อันนัน ได้กล่าวถึงปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงว่าได้กระตุ้นให้นานา
ประเทศตนื่ ตวั ในเรอ่ื งการพฒั นาแบบยัง่ ยืนมากข้นึ

15

นับจากวันแรกที่คนไทยเร่ิมได้ยินคาว่า “เศรษฐกิจพอเพียง” จนถึงปัจจุบัน
โครงการตามแนวพระราชดารภิ ายใต้ปรชั ญาเศรษฐกจิ พอเพียงและการดาเนินชวี ติ ของ
ชมุ ชนตามวิถีพอเพยี งไดเ้ กิดขึน้ จานวนมากมายและขยายวงกว้างไปท่วั ทัง้ ประเทศ
คนในท้องถ่ินชนบทได้รับการส่งเสริมสนับสนุนจากองค์กรทั้งภาครัฐและเอกชนให้
ดาเนินชีวิตตามหลักการของปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงอย่างต่อเนื่องประชาชนเร่ิมหัน
กลบั มาพึง่ พาตนเอง อยอู่ ยา่ งพอมีพอกิน ยึดหลักสายกลาง สรา้ งความสมดลุ ให้ชีวติ
อยู่รว่ มกนั ในสงั คมดว้ ยความรู้ความเข้าใจในกฎระเบียบ ยึดหลักศีลธรรม มีวัฒนธรรม
ที่ดีงามในการดาเนินชีวิต ทาให้เกิดสันติสุข ประชาชนในท้องถ่ินมีความสุขท่ีย่ังยืน
ดว้ ยเหตนุ ี้ จึงทาใหป้ รัชญาเศรษฐกิจพอเพียงเปน็ ทร่ี จู้ กั อยา่ งกว้างขวางขยายไปทวั่ โลก

สรุป
เศรษฐกจิ พอเพียงเปน็ ปรชั ญา แนวทางการดาเนนิ ชีวิตและ
ปฏบิ ตั ิตนของประชาชนตั้งแต่ระดับครอบครวั ระดบั ชมุ ชน
และระดบั รัฐ ท้ังในการพฒั นาและบริหารประเทศโดยยดึ หลัก
ทางสายกลางในการพฒั นาเศรษฐกจิ

16

กิจกรรมที่ 1

คำชี้แจง นักเรยี นศกึ ษาเนื้อหา แล้วบอกความหมายข้อความที่กาหนดใหใ้ ห้ถกู ตอ้ ง
(10 คะแนน)

ตวั อยำ่ ง ความพอเพียง
ตอบ ความพอเพยี ง หมายถงึ ความพอประมาณ ความมเี หตผุ ล
รวมถึงความจาเปน็ ทจี่ ะต้องมีระบบภมู คิ ้มุ กนั ในตัวที่ดพี อ
สมควร ตอ่ การกระทบใดๆ อนั เกดิ จากการเปลีย่ นแปลงทงั้
ภายในภายนอก

1. ความพอประมาณ
ตอบ

2. ความมเี หตผุ ล
ตอบ

17

3. การมภี มู คิ ุ้มกันในตวั ทดี่ ี
ตอบ

4. เงือ่ นไขความรู้
ตอบ

5. เงือ่ นไขคณุ ธรรม
ตอบ

เกณฑก์ ำรใหค้ ะแนน
ตอบถกู 1 ข้อ ได้ 2 คะแนน
ตอบผิดหรอื ไม่ตอบ ได้ 0 คะแนน

(เกณฑ์การประเมนิ ตอบได้ 8 –10 คะแนน ถือวา่ ผ่าน)

18

บทท่ี 2

หลกั กำรของเศรษฐกิจพอเพียง

หลักการของเศรษฐกิจพอเพียงตั้งอยบู่ นพ้นื ฐานของทางสายกลาง และความ
ไม่ประมาท โดยคานงึ ถึงความพอประมาณ ความมเี หตุผล การสรา้ งภูมิคุ้มกนั ในตวั ที่ดี
ตลอดจนใช้ความรู้ ความรอบคอบและคุณธรรมประกอบการวางแผน การตัดสินใจ
ในการดาเนินชีวติ (ภาพท่ี 5)

ภำพท่ี 5 แหลง่ กำรเรยี นรทู้ ำงกำรเกษตร

ที่มำ : http://www.hugchiangkham.com/2ahUKEwij6amO9MD0AhUr33MBHUkpBWEQ2
สบื คน้ วันท่ี 21 เมษำยน 2562

หลักกำรของเศรษฐกจิ พอเพียง
หลกั การของเศรษฐกจิ พอเพียงที่สาคัญ มดี งั นี้
1. กรอบแนวคดิ เปน็ ปรชั ญาท่ีช้แี นะแนวทางการดารงอยู่ และปฏิบัติตนในทาง

ทีค่ วรจะเป็นโดยมีพ้ืนฐานมาจากวิถีชีวิตด้ังเดิมของสังคมไทย สามารถนามาประยุกต์ใช้ได้
ตลอดเวลา และเป็นการมองโลกเชิงระบบท่ีมีการเปลี่ยนแปลงอยู่ตลอดเวลา และเป็น
การมองโลกเชิงระบบท่ีมีการเปล่ียนแปลงอยู่ตลอดเวลา มุ่งเน้นการรอดพ้นจากภัย
และวกิ ฤต เพ่ือความม่ันคง และความยง่ั ยนื ของการพฒั นา

19

2. คุณลักษณะ เศรษฐกิจพอเพียง สามารถนามาประยุกต์ใช้กับการปฏิบัติตนได้
ในทกุ ระดบั โดยเนน้ การปฏิบัตบิ นทางสายกลาง และการพัฒนาอย่างเป็นขน้ั ตอน

3. ค่ำนยิ ำม ความพอเพียงจะต้องประกอบด้วย 3 คณุ ลักษณะ ดงั น้ี
ควำมพอประมำณ หมายถึง ความพอดีที่ไม่น้อยเกินไป และไม่มากเกินไปโดย
ไม่เบยี ดเบยี นตนเอง และผ้อู น่ื เช่นการผลิต และการบรโิ ภคทอี่ ย่ใู นระดบั พอประมาณ
(ภาพที่ 6)

ภำพท่ี 6 กำรผลิตสนิ ค้ำในหม่บู ้ำน

ทม่ี ำ : http://www.hugchiangkham.com/cCegQIABAA&oq
สบื คน้ วนั ท่ี 21 เมษำยน 2562

ควำมมเี หตุผล หมายถงึ การตดั สนิ ใจเก่ยี วกับระดับของความพอเพยี งนน้ั
จะต้องเปน็ ไปอย่างมีเหตผุ ล โดยพิจารณาจากเหตปุ จั จยั ท่เี กีย่ วข้องตลอดจนคานงึ ถงึ
ผลทค่ี าดว่าจะเกดิ ข้ึนจากการกระทาน้ัน ๆ อยา่ งรอบคอบ

กำรมีภูมคิ ุ้มกนั ที่ดีในตวั หมายถงึ การเตรยี มตวั ให้พรอ้ มรบั ผลกระทบ และ
การเปลี่ยนแปลงดา้ นตา่ ง ๆ ท่ีจะเกิดขนึ้ โดยคานงึ ถงึ ความเป็นไปได้ของสถานการณ์ ตา่ ง ๆ
ท่ีคาดว่าจะเกดิ ขน้ึ ในอนาคตทงั้ ใกลแ้ ละไกล (ภาพท่ี 7)

20

ภำพท่ี 7 เศรษฐกจิ พอเพียง

ท่ีมำ : http://www.hugchiangkham.com/isch&ved=2ahUKEwj7
สบื คน้ วันท่ี 21 เมษำยน 2562

4. เงื่อนไข การตดั สินใจและการดาเนนิ กิจกรรมตา่ ง ๆ ใหอ้ ย่ใู นระดบั พอเพยี งนัน้
ต้องอาศัยทง้ั ความรู้ และคณุ ธรรมเปน็ พ้ืนฐาน 2 เง่อื นไข ดังนี้

เง่อื นไขควำมรู้ ประกอบด้วย ความรอบรเู้ กี่ยวกบั วชิ าการตา่ ง ๆ ที่เกย่ี วขอ้ ง
อยา่ งรอบด้าน ความรอบคอบที่จะนาความรเู้ หล่านนั้ มาพิจารณาให้เชอื่ มโยงกนั เพ่อื
ประกอบการวางแผน และความระมดั ระวงั ในข้ันปฏิบัติ (ภาพที่ 8)

ภำพท่ี 8 ศนู ย์วิจัยป่ำพรุสิรนิ ธร

ที่มำ : http://www.hugchiangkham.com/CegQIABAA
สืบคน้ วนั ที่ 21 เมษำยน 2562

21

เงือ่ นไขคณุ ธรรม ทจ่ี ะตอ้ งเสริมสรา้ งประกอบดว้ ย มคี วามตระหนกั ในคณุ ธรรม
มคี วามซ่อื สตั ยส์ ุจรติ และมีความอดทน มคี วามเพยี ร ใชส้ ตปิ ัญญาในการดาเนินชีวิต

5. แนวทำงปฏิบัต/ิ ผลทค่ี ำดว่ำจะไดร้ ับ จากการนาปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพียง
มาประยกุ ต์ใช้ คือ การพัฒนาท่ีสมดลุ และยง่ั ยนื พรอ้ มรบั ตอ่ การเปลยี่ นแปลงในทกุ
ดา้ น ทั้งดา้ นเศรษฐกิจ สงั คม สิ่งแวดลอ้ ม ความรู้ และเทคโนโลยี

หลักกำรทรงงำนของพระบำทสมเดจ็ พระมหำภูมพิ ลอดลุ ยเดชมหำรำชบรมนำถบพิตร

หลักการทรงงานของพระบาทสมเดจ็ พระมหาภูมพิ ลอดลุ ยเดชมหาราชบรมนาถบพติ ร
พระองค์ทรงยึดหลักตา่ ง ๆ ดังน้ี

1. การพฒั นาความพร้อมของคน พระองค์ตรสั ว่า “ต้องระเบดิ จากขา้ งใน”
หมายความวา่ ต้องสร้างความเข้มแขง็ ใหค้ นในชมุ ชนท่เี ราเขา้ ไปพัฒนาใหม้ สี ภาพพรอ้ ม
ท่จี ะรับการพฒั นาเสียกอ่ น แล้วจงึ คอ่ ยออกมาส่สู งั คมภายนอก

2. การพิจารณาเรื่องต่าง ๆ อย่างครบวงจร เช่น กรณีของทฤษฎีใหม่ พระองค์จะ
มองอย่างองค์รวม (holistic) หรือมองอย่างครบวงจร ต้ังแต่การถือครองท่ีดิน การบริหาร
จัดการที่ดิน แหล่งน้า การเพิ่มผลผลิต การบริหารจัดการด้านการตลาด รวมถึงการรวมกลุ่ม
รวมพลังชุมชนให้มีความเข้มแข็ง เพ่ือพร้อมท่ีจะออกสู่การเปลี่ยนแบลงของสังคม
ภายนอกอยา่ งครบวงจร

3. การพฒั นาตามระบอบประชาธิปไตย พระองค์ทรงนา “ประชาพจิ ารณ์”
มาใช้ในการบรหิ าร เพื่อเปิดโอกาสให้ประชาชนได้ร่วมกันแสดงความคิดเห็นเกี่ยวกับ
เร่ืองใดเรื่องหน่ึงในระบบสาธารณะโดยการตัดสินใจข้ันสุดท้ายจะต้องคานึงถึงความ
คดิ เห็นของประชาชน (ภาพที่ 9)

22

ภำพท่ี 9 สำนกั งำนพัฒนำชุมชน

ท่ีมำ : http://www.hugchiangkham.com/isch&ved=2ahUKEwij8tCQ
สบื คน้ วันที่ 21 เมษำยน 2562

4. การให้และการเสียสละ การให้และการเสียสละโดยยึดหลักขาดทุนคือกาไร
เช่น การลงทุนของรฐั บาลกต็ อ้ งมคี า่ ใช้จา่ ย ซง่ึ ค่าใช้จ่ายต่างๆ กม็ าจากการเก็บภาษี เม่ือ
ประชาชนเสียภาษแี ล้วรัฐนามาลงทุน ทาให้ประเทศเจรญิ ก้าวหนา้ ทาให้คนอยดู่ มี ีสขุ
ซง่ึ เปน็ การนับทเี่ ป็นมูลคา่ เงินไม่ได้

5. การใช้หลกั พออยูพ่ อกิน ในการพฒั นาเพ่อื ให้พสกนกิ รท้ังหลายประสบความ
สมบูรณ์ในชีวิต พระองค์ได้พระราชทานความช่วยเหลือให้แก่พสกนิกรมีความอยู่ดี
กนิ ดใี นข้นั “พออยู่พอกิน” กอ่ นแล้วจงึ ขยับขยายใหม้ ีขดี สมรรถนะท่กี ้าวหน้าต่อ ๆไป
การชว่ ยเหลือแกไ้ ขปัญหาด้วยธรรมชาติเรยี บงา่ ย (ภาพที่ 10)

ภำพท่ี 10 ปลูกผักสว่ นครวั ในบ้ำน

ทมี่ ำ : http://www.hugchiangkham.com/8D0AhUURnwKHbN5CN0Q2
สบื คน้ วนั ท่ี 21 เมษำยน 2562

23

6. การพ่ึงตนเอง การพ่ึงตนเอง หมายถึง ความสามารถในการดารงตนอยู่ได้
อย่างอิสระ มั่นคง สมบูรณ์ ซ่ึงการพึ่งตนเองได้นั้นมีท้ังในระดับบุคคลและระดับชุมชน
การพึง่ ตนเองรวมไปถึงการพึ่งตนเองไดท้ างเทคโนโลยี เศรษฐกิจทรัพยากรธรรมชาติ
จิตใจ และสังคม

7. เศรษฐกจิ พอเพยี ง เปน็ ปรชั ญาชถ้ี งึ แนวทางดารงอยู่และปฏิบัตติ นของประชาชน
ในทกุ ระดบั ครอบครัว ระดบั ชุมชน จนถึงระดบั รัฐ ท้งั ในการพฒั นาและบรหิ ารประเทศ
ให้ดาเนินไปในทางสายกลางโดยเฉพาะการพฒั นาเศรษฐกิจเพ่อื ใหก้ ้าวทันตอ่ ยุคโลกาภิวัตน์
(ภาพที่ 11)

ภำพท่ี 11 เศรษฐกจิ พอเพยี งในภำคใต้

ท่ีมำ : http://www.hugchiangkham.com/เศรษฐกจิ พอเพยี งในภาคใต&้ tbm
สืบค้นวนั ท่ี 21 เมษำยน 2562

สรปุ
เศรษฐกิจพอเพียงเปน็ ปรัชญาในการดารงชีวติ ซึง่ ประชาชน
นามาประยุกตใ์ ชแ้ ละเปลี่ยนแปลงเพอ่ื มงุ่ เนน้ ให้เกิดความอย่รู อด
ความมัน่ คง และความยง่ั ยืนของเศรษฐกิจในประเทศไทย

24

กิจกรรมที่ 2

คำช้แี จง นกั เรียนเขยี นเคร่ืองหมายถูก ( )หนา้ ขอ้ ความทีถ่ ูกตอ้ ง และเขยี น
เครื่องหมายผิด( )หนา้ ขอ้ ทผ่ี ิด (10คะแนน)

ตัวอย่ำง ในหลกั การของเศรษฐกิจพอเพยี งทต่ี ้ังอยู่บนพ้นื ฐาน
ของทางสายกลาง และความไม่ประมาทเปน็ แนวพระราชดาริ
พระบาทสมเดจ็ พระมหาภมู พิ ลอดลุ ยเดชมหาราช บรมนาถบพติ ร

1. เงอ่ื นไขคุณธรรม ทีจ่ ะตอ้ งเสรมิ สรา้ งประกอบดว้ ย มคี วาม
ตระหนักในคณุ ธรรม มคี วามซ่อื สตั ยส์ ุจรติ และมีความอดทน
มีความเพยี ร ใชส้ ติปัญญาในการดาเนนิ ชีวติ

2. หลักของกรอบแนวคิด เปน็ ปรชั ญาทช่ี แ้ี นะแนวทางการดารง
อยู่และปฏบิ ัตติ นในทางที่ควรจะเป็น โดยมพี นื้ ฐานมาจากวถิ ชี ีวติ
ดงั้ เดมิ ของสังคมไทย สามารถนามาประยุกตใ์ ชไ้ ด้ตลอดเวลา

3. ต้องระเบดิ จากข้างใน หมายความวา่ ต้องสร้างความเขม้ แขง็
ใหค้ นในชุมชนทีเ่ ราเขา้ ไปพฒั นาใหม้ ีสภาพพรอ้ มท่จี ะรับการ
พัฒนาเสยี กอ่ น แลว้ จงึ คอ่ ยออกมาสสู่ ังคมภายนอก

25

4. เงอื่ นไขการตดั สนิ ใจและการดาเนนิ กจิ กรรมต่าง ๆ ให้อยูใ่ น
ระดบั พอเพยี งนน้ั ต้องอาศยั ทั้งความรู้ และคณุ ธรรมเป็นพ้นื ฐาน
2 เงอื่ นไข ไดแ้ ก่ เงอ่ื นไขความเพยี รกับเงอื่ นไขคุณธรรม

5. หลักพออย่พู อกนิ เปน็ การพฒั นาเพอื่ ให้พสกนิกรทง้ั หลาย
ประสบความสมบูรณใ์ นชีวติ ควรชว่ ยเหลอื ใหแ้ กพ่ สกนกิ รมี
ความอยู่ดกี นิ ดกี อ่ นขยับขยายให้มีขีดสมรรถนะท่ีก้าวหนา้ ตอ่ ๆ ไป

6. หลักการใหแ้ ละการเสียสละ โดยยึดหลักการลงทุนคอื กาไร
เพราะการลงทนุ ของรัฐบาลตอ้ งมีคา่ ใชจ้ า่ ย กจิ กรรมต่างๆ ของรฐั
จึงตอ้ งมงุ่ ผลกาไร เนอ่ื งจากการลงทนุ ของรฐั

7. เศรษฐกิจพอเพียงเปน็ ปรัชญาชถี้ ึงแนวทางดารงอยูแ่ ละปฏิบตั ิ
ตนของประชาชนในทกุ ระดับครอบครัว ระดบั ชุมชน

8. หลักการพฒั นาตามระบอบประชาธิปไตย พระเจา้ อย่หู วั
รัชกาลที่ 9 ทรงนา “ประชาพจิ ารณ์” มาใช้ในการบริหาร เพ่ือ
เปดิ โอกาสให้ประชาชนไดร้ ว่ มกันแสดงความคิดเห็น ซ่ึงการ
ตดั สินใจ ขั้นสุดทา้ ยจะต้องคานึงถงึ ความคดิ เหน็ ของประชาชน

26

9. หลกั พออย่พู อกนิ เปน็ การพฒั นาเพ่อื ให้พสกนกิ รทง้ั หลาย
ประสบความสมบูรณใ์ นชีวิต ควรชว่ ยเหลอื ให้แก่พสกนกิ รมี
ความอยู่ดีกนิ ดกี อ่ นขยบั ขยายให้มีขดี สมรรถนะทก่ี ้าวหนา้ ตอ่ ๆ
ไป
10. การพง่ึ ตนเองได้นน้ั มีท้ังในระดบั บุคคลและระดบั ชมุ ชนรวม
ไปถงึ การพง่ึ ตนเองไดท้ างเทคโนโลยี เศรษฐกิจทรัพยากรธรรมชาติ
จติ ใจ และสังคม

เกณฑ์กำรให้คะแนน
ตอบถกู 1 ข้อ ได้ 1 คะแนน
ตอบผดิ หรอื ไมต่ อบ ได้ 0 คะแนน

(เกณฑ์การประเมนิ ตอบได้ 8 –10 คะแนน ถือว่าผา่ น)

27

บทที่ 3

กำรประยุกตใ์ ช้ปรชั ญำของเศรษฐกจิ พอเพยี ง

ปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพยี งสามารถทจี่ ะนามาใชเ้ ป็นหลกั ปฏิบตั ิในการดารงชวี ติ
ได้ท้ังในระดับบคุ คลและครอบครัว ชมุ ชน ธรุ กิจเอกชน และประเทศ เช่น การปลูกผกั
สว่ นครัว การเลี้ยงปลา (ภาพท่ี 12) และการเลยี้ งสัตว์ เปน็ ตน้

ภำพที่ 12 กำรเล้ยี งปลำ

ทมี่ ำ : http://www.hugchiangkham.com/ cD0AhWFObcAHdexCKsQ2-cCegQIABAA&oq
สบื ค้นวนั ที่ 22 เมษำยน 2562

กำรประยกุ ต์ใช้ปรัชญำของเศรษฐกจิ พอเพียงในกำรดำรงชวี ติ ของสงั คม
การประยกุ ตใ์ ชป้ รชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพยี งในการดารงชวี ติ ของสงั คม มดี งั นี้
1. ควำมพอเพยี งระดบั บุคคลและครอบครวั มุ่งเนน้ ให้บคุ คลและครอบครวั

อยรู่ ่วมกนั อยา่ งมีความสขุ ทงั้ กายและใจ พง่ึ พาตนเองอย่างเต็มความสามารถ ดาเนนิ ชีวิต
โดยไมเ่ บียดเบยี นตนเองและผู้อน่ื ร้จู กั การออม การดแู ลสขุ ภาพ รกั ษาวฒั นธรรมและ
การอยู่ร่วมกับทรพั ยากรธรรมชาติและสิง่ แวดล้อมได้อยา่ งเหมาะสม

28

2. ควำมพอเพียงระดับชุมชน คนในชุมชนมีการรวมกลุ่มกันทาประโยชน์เพ่ือ
ส่วนรวม สรา้ งเครือข่ายเชอ่ื มโยงกันในชุมชนและนอกชุมชน ท้ังด้านเศรษฐกิจ สังคม
ทรัพยากรธรรมชาติและส่ิงแวดล้อม เช่น การรวมกลุ่มอาชีพ องค์กรการเงิน การดูแล
รกั ษาความสงบ ความสะอาด รวมท้ังการใชภ้ ูมปิ ัญญาท้องถน่ิ และทรัพยากรธรรมชาติ
และส่งิ แวดลอ้ มในชมุ ชนมาสรา้ งประโยชนอ์ ย่างเหมาะสม (ภาพท่ี 13)

ภำพที่ 13 กำรรวมกลุ่มกันทำประโยชนเ์ พ่ือสว่ นรวม

ท่มี ำ : http://www.hugchiangkham.com/ isch&ved=2ahUKEwiUhY-2
สบื คน้ วนั ที่ 22 เมษำยน 2562

3. ควำมพอเพียงในภำคธุรกิจเอกชน เร่ิมจากความมุ่งม่ันในการดาเนินธุรกิจท่ี
หวังผลประโยชน์หรือกาไรในระยะยาวมากกว่าระยะส้ัน มุ่งให้ทุกฝ่ายที่เกี่ยวข้อง
ไดร้ บั ผลประโยชน์อย่างเหมาะสม เป็นธรรม ด้านการขยายธุรกิจต้องทาอย่างค่อยเป็น
ค่อยไป รวมท้ังต่อมีความรู้ ความเข้าใจธุรกิจของตนเอง รู้จักลูกค้า ศึกษาคู่แข่งและ
เรียนรู้การตลาดอย่างถ่องแท้ โดยต้องเสริมสร้างความรู้และจัดสวัสดิการให้แก่
พนักงานอย่างเหมาะสม

4. ควำมพอเพยี งระดับประเทศ เป็นการบรหิ ารจดั การประเทศ โดยเรมิ่ จาก
การวางรากฐานใหป้ ระชาชนสว่ นใหญอ่ ยอู่ ยา่ งพอมพี อกนิ และพึ่งตนเองได้ มีความรู้
และคุณธรรมในการดาเนนิ ชวี ิต มกี ารรวมกลมุ่ ของชุมชนหลายแหง่ เพอื่ แลกเปลีย่ น
ความรู้ สืบทอดภมู ปิ ัญญาและรว่ มกนั พัฒนาตามแนวทางเศรษฐกิจพอเพยี ง (ภาพท่ี 14)

29

ภำพท่ี 14 ภมู ิปญั ญำทอ้ งถิน่ เกีย่ วกับกำรจักสำน

ที่มำ : http://www.hugchiangkham.com/sch&ved=2ahUKEwitvaWGgcH0AhU3j9
สบื ค้นวันท่ี 22 เมษำยน 2562

กำรประยกุ ต์ใชป้ รชั ญำของเศรษฐกจิ พอเพียงในกำรดำรงชีวิตของนักเรยี น
นักเรยี นสามารถนาหลกั ปรชั ญาเศรษฐกิจพอเพียงไปใช้ในการดารงชีวิตได้

ดงั นี้
1. กำรรู้จักช่วยเหลือตนเองและครอบครัว ด้วยการจัดการทรัพยากรท่ีมีอยู่ของ

ตนเองและครอบครัวอยา่ งสมดุลและย่งั ยืน เชน่ การใช้ไฟฟา้ น้าประปา โทรศพั ทอ์ ยา่ ง
ประหยดั รู้จกั เกบ็ ออมเงินทบี่ ิดามารดาให้ไว้ใช้จ่ายในชีวิตประจาวัน มีวินัยในการจ่าย
รู้จักวิเคราะหร์ ายรบั และรายจ่ายของตนเอง วางแผนการใช้ชีวิตอย่างรอบคอบ ใช้เวลา
ว่างให้เปน็ ประโยชน์ ชว่ ยงานของครอบครัวเท่าท่ีโอกาสจะอานวย รู้จักคบเพ่ือน และ
ไม่ปฏิบัติตัวไปในทางท่ีเส่ือมเสยี (ภาพที่ 15)

2. กำรนำไปใช้พัฒนำทำงด้ำนจิตใจ เพื่อพัฒนาตนเองให้มีจิตใจเข้มแข็งเป็นตัว
ของตัวเอง มีความใฝ่ดี หลกี เลีย่ งอบายมขุ ทีจ่ ะนาไปสคู่ วามเสอื่ มเสียแก่ตนเองครอบครวั
มจี ิตสานกึ ทด่ี ี เอือ้ อาทรต่อผู้อน่ื นกึ ถงึ ผลประโยชน์ของส่วนรวมเป็นหลัก รู้จักเสียสละ
แบ่งปันทรัพยากรที่มีเพ่ือประโยชน์ต่อส่วนรวม กิจกรรมท่ีร่วมดาเนินการพัฒนาด้านจิตใจ
เชน่ การเปน็ สมาชิกชมรมตา่ งๆในโรงเรียนการเข้ารว่ มกจิ กรรมท่โี รงเรียนจดั ขึ้น เป็นต้น

30

ภำพท่ี 15 รูจ้ กั เกบ็ ออมเงนิ

ที่มำ : http://www.hugchiangkham.com/2ahUKEwiezJrzgcH0AhWGjNgFHd77D
สบื คน้ วันท่ี 22 เมษำยน 2562

3. กำรนำไปใช้พัฒนำด้ำนสังคม มีความรู้ความเข้าใจในสภาพแวดล้อมของ
โรงเรียนและชุมชน นาองค์ความรู้ภูมิปัญญาท้องถิ่นมาประยุกต์ใช้ในชีวิตประจาวัน
สามารถนาหลกั แนวคิดและปรัชญาเศรษฐกิจพอเพยี งไปใช้ในวิสาหกจิ ชุมชน เช่น
การพัฒนาความรู้ของตนเองจากภูมิปัญญาท้องถ่ิน การฝึกอาชีพจากบุคคลในท้องถิ่น
การรักษาอาชีพของท้องถ่ิน การเสริมสร้างรายได้แก่สังคม เช่น การปลูกผัก การเลี้ยง
สัตว์ในครอบครัวเพื่อจาหน่าย นาของเหลือใช้มาทาให้เกิดประโยชน์ การมีส่วนร่วม
ในการแกป้ ญั หาดา้ นส่งิ แวดลอ้ มในสังคม ร่วมกนั ปลกู จติ สานกึ สาธารณะ และปลกู ฝงั
ความสามัคคีของคนในชุมชนเข้าร่วมกิจกรรมเพื่อช่วยเหลือผู้ด้อยโอกาส โดยร่วม
กิจกรรม เข้าค่ายพัฒนาเยาวชน เข้าร่วมกิจกรรมกับศูนย์เรียนรู้ภายในชุมชน เพื่อ
ถ่ายทอดภูมปิ ัญญาสงั คมสูเ่ ยาวชน (ภาพที่ 16)

31

ภำพที่ 16 ศนู ย์ศึกษำกำรพฒั นำพกิ ลุ ทอง

ทมี่ ำ : http://www.hugchiangkham.com/X&ved=2ahUKEwiZneqihMH0AhV4BrcAHY
สบื คน้ วันที่ 22 เมษำยน 2562

4. กำรนำไปใช้พัฒนำด้ำนสิ่งแวดล้อม ด้วยการสร้างจิตสานึกในการดูแลรักษา
ส่ิงแวดล้อม รู้จักการบริหารจัดการทรัพยากรที่มีอยู่ของตนเองและชุมชนอย่างสมดุล
เช่น รจู้ กั การใช้ทดี่ นิ ที่วา่ เปล่าภายในบ้านให้เกิดประโยชนส์ ูงสุด เชน่ ใช้เปน็ ทอ่ี ยอู่ าศัย
หรือเพื่อประโยชน์ทางเกษตรกรรม อุตสาหกรรม การไม่ท้ิงของเสียลงในแม่น้าลาคลอง
การไม่ตัดไม้ทาลายป่า การป้องกันสารพิษหรือน้าเสียแพร่กระจายลงสู่แหล่งน้าตาม
ธรรมชาติ หรือร่วมมือกับชุมชนในการฟ้ืนฟูแหล่งเสื่อมโทรมในท้องถ่ิน การอนุรักษ์
ทรพั ยากรในท้องถิ่น เปน็ ต้น

5. กำรนำไปใช้พัฒนำด้ำนวัฒนธรรม ด้วยการตระหนักถึงความรักชาติ ศาสนา
พระมหากษัตริย์ การใช้สินค้าไทยพัฒนาภูมิปัญญาท้องถิ่น ให้ความสาคัญด้านมารยาทไทย
โดยการร่วมกันสืบทอดวัฒนธรรมและมารยาทอันดีงามของไทย และของท้องถ่ิน ไม่
ควรหันไปนิยมหรือตามวัฒนธรรมตะวันตกมากเกินไป การรู้จักปกปักษ์รักษาโบราณวัตถุ
และโบราณสถาน ตลอดจนกระท่งั จงรกั ภกั ดตี อ่ พระมหากษัตริย์ และรักษาวัฒนธรรม
ไทยใหย้ ่งั ยนื (ภาพท่ี 17)

32

ภำพท่ี 17 กำรสบื สำนวฒั นธรรมไทย

ทมี่ ำ : http://www.hugchiangkham.com/ X&ved=2ahUKEwiplqGehcH0AhU5
สืบคน้ วนั ที่ 22 เมษำยน 2562

สรปุ
ปรัชญาของเศรษฐกจิ พอเพียงทน่ี ามาใช้เปน็ หลักปฏบิ ัติใน
การดาเนินชวี ติ ของประชาชน ไดแ้ ก่ การรวมกลมุ่ อาชพี
การร่วมกนั พฒั นาทรพั ยากรธรรมชาติและสิง่ แวดลอ้ มในชุมชน
รวมท้ังการแลกเปลี่ยนความรู้ การถา่ ยทอดภูมปิ ญั ญาท้องถนิ่ และ
ร่วมกันพฒั นาเศรษฐกจิ พอเพยี งให้มีความยงั่ ยนื ต่อไป

33

กจิ กรรมที่ 3

คำช้ีแจง นกั เรียนศึกษาเนือ้ หาแลว้ ยกตัวอย่างการนาปรชั ญาของเศรษฐกจิ
พอเพียงมาใช้ตามทกี่ าหนด ประเดน็ ละ 5 ข้อ (10 คะแนน)

ตัวอยำ่ ง ใชภ้ ูมิปัญญาทอ้ งถน่ิ 1.
และทรพั ยากรธรรมชาติ และ 2.
สิง่ แวดลอ้ มในชมุ ชนมาสรา้ ง
ประโยชน์อยา่ งเหมาะสม

กำรดำรงชวี ติ 3.
ของคนในสงั คม

4.

5.

34

ตวั อย่ำง ปฏิบตั ิตนในการปก 1.
ปักษ์รักษาโบราณวตั ถแุ ละ 2.
โบราณสถาน รวมทัง้ จงรักภักดี
ต่อพระมหากษตั รยิ ์

กำรดำรงชวี ิต 3.
ของนักเรียน 4.

5.

เกณฑก์ ำรใหค้ ะแนน
ตอบถูก 1 ข้อ ได้ 1 คะแนน
ตอบผิดหรอื ไมต่ อบ ได้ 0 คะแนน

(เกณฑ์การประเมนิ ตอบได้ 8 –10 คะแนน ถอื วา่ ผ่าน)

35

บทท่ี 4

ควำมสำคญั ของเศรษฐกิจพอเพยี งตอ่ สงั คมไทย

เศรษฐกิจพอเพียงมีความสาคัญและมีคุณค่าต่อประชาชนในทุกระดับ ต้ังแต่
ระดับครอบครัว ระดบั ชุมชน จนถึงระดับประเทศ โดยเศรษฐกจิ พอเพียงเป็นปรัชญาท่ี
ช้ีแนะแนวทางให้ประชาชนสามารถดารงชีวิตแบบพออยู่พอกินและสามารถพ่ึงพา
ตนเองได้ เศรษฐกิจพอเพียงจงึ มคี วามสาคญั ตอ่ การพฒั นาประเทศ อนั จะนาไปสู่สังคม
ทม่ี คี ุณภาพทั้งทางด้านเศรษฐกิจและสังคม ซง่ึ การนาปรัชญาเศรษฐกิจพอเพยี งมาประยกุ ต์
ใชใ้ นการพัฒนาท้องถิ่นและชมุ ชนจะกอ่ ใหเ้ กดิ ประโยชนต์ อ่ ชมุ ชนและสงั คม (ภาพที่ 18)

ภำพที่ 18 เศรษฐกจิ พอเพยี งในหลวง

ท่ีมำ : https://www.google.com/search?q=vxQqn0Ifogp0nM
สืบคน้ วนั ที่ 23 เมษำยน 2562

36

ควำมสำคัญของเศรษฐกิจพอเพียงต่อสงั คมไทย
ความสาคญั ของเศรษฐกิจพอเพยี งตอ่ สังคมไทย มีดังน้ี
1. ผ้คู นในชุมชนดาเนนิ ชีวิตอยา่ งมคี วามสุข เพราะทกุ คนพออยพู่ อกินตาม

สมควรแกอ่ ัตภาพ ไม่อดอยาก ไมเ่ บียดเบยี นผ้อู ่ืน สามารถช่วยเหลือตนเองและยัง
ช่วยเหลอื ผู้อื่นไดอ้ กี ดว้ ย

2. สมาชิกในชุมชนเกดิ ความสมัครสมานสามคั คี รว่ มมอื กนั แกไ้ ขปญั หา
ที่เกดิ ขึ้นในชมุ ชน (ภาพท่ี 19)

ภำพที่ 19 ปลกู ปำ่ ชำยเลน

ท่ีมำ : https://www.google.com/search?q=9B Oc8QPUlKaQCw=Rq5XFmygcY8NlM
สืบคน้ วันท่ี 23 เมษำยน 2562

3. เศรษฐกจิ ชมุ ชนเกดิ ความเขม้ แข็ง เพราะประชาชนมีการประกอบอาชพี
มีรายไดช้ ว่ ยลดการพงึ่ พาเศรษฐกจิ จากภายนอก

4. ก่อใหเ้ กดิ ความสมดุลในทุกๆดา้ น ทงั้ ในการดารงชวี ติ ของสมาชกิ ในชมุ ชน
การดาเนินกิจกรรมทางเศรษฐกจิ ความเจรญิ กา้ วหนา้ ของสงั คม และการจัดการทรพั ยากร
และสิ่งแวดล้อมที่ยั่งยนื (ภาพท่ี 20)

37

ภำพท่ี 21 ขุดลอกคคู ลอง

ท่ีมำ : https://www.google.com=GeKM8QObjoL4Ag=ohVD7af395SwmM
สบื คน้ วนั ที่ 23 เมษำยน 2562

โครงกำรตำมพระรำชดำริพระบำทสมเด็จพระมหำภมู พิ ลอดลุ ยเดชมหำรำชบรมนำถบพิตร
พระมหากรณุ าธคิ ุณที่พระบาทสมเดจ็ พระมหาภมู ิพลอดุลยเดชมหาราชบรมนาถบพิตร

ได้พระราชทานแกร่ าษฎรชาวไทยมมี ากมาย โดยเฉพาะโครงการตามพระราชดาริ ซงึ่
โครงการตามพระราชดาริมชี ่อื เรยี กแตกตา่ งกัน ดังน้ี

1. โครงการตามพระราชประสงค์ หมายถงึ โครงการซงึ่ ทรงทดลองเป็นการส่วน
พระองค์ ซ่ึงตอ้ งใช้พระราชทรพั ย์สว่ นพระองค์ในการดาเนินการทดลองจนกวา่ จะเกิด
ผลดี เม่ือสาเร็จผลอนั เป็นประโยชน์แก่ราษฎรอย่างแท้จรงิ แลว้ จงึ โปรดเกลา้ ฯให้
รฐั บาลเข้ามารบั งานในภายหลงั ตัวอย่างโครงการ

- โครงการตามพระราชประสงค์ดอนขนุ ห้วย จงั หวดั เพชรบุรี (ภาพท่ี 21)
- ศนู ย์การเรียนร้โู ครงการตามพระราชประสงค์หบุ กะพง จงั หวดั เพชรบุรี

38

ภำพท่ี 21 โครงกำรตำมพระรำชประสงคด์ อนขนุ ห้วย

ทม่ี ำ : https://www.google.com/search?q=FfNf3u0UHRf6M=gipc9FwQWwXYyM
สืบคน้ วันท่ี 23 เมษำยน 2562

2. พระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ทรงเจาะจง
ดาเนินการพัฒนาและบารุงรักษาต้นน้าลาธารในบริเวณป่าเขาในภาคเหนือ เพ่ือบรรเทา
อุทกภัยในท่ีลุม่ ตอนล่าง พฒั นาชาวไทยภเู ขาใหม้ ีความอยดู่ ี กินดี เลิกการปลูกฝน่ิ
เลิกการตัดไม้ทาลายป่า ทาไร่เลื่อนลอย และเลิกค้าของเถ่ือน พระองค์ทรงพัฒนา
ช่วยเหลือให้ปลูกพืชหมุนเวียนท่ีมีคุณค่าสูง และเล้ียงสัตว์ไว้เพื่อบริโภค โครงการ
ดงั กลา่ วทาตอ่ เน่ืองมาหลายปี และมีชอ่ื ว่า “โครงกำรหลวง” (ภาพท่ี 22)

ภำพที่ 22 โครงกำรหลวงภำคใต้

ท่มี ำ : https://www.google.com/search?q=5lehrYWYsbLM=lJqrG4rLT-b7rM
สืบคน้ วันที่ 23 เมษำยน 2562

39

3. โครงการในพระบรมราชานเุ คราะห์ หมายถงึ โครงการท่ีพระองค์ได้
พระราชทานขอ้ แนะนาและแนวพระราชดาริใหเ้ อกชนไปดาเนินการด้วยกาลังเงนิ
กาลังปัญญา และกาลงั แรงงาน พร้อมทง้ั การตดิ ตามผลงานอยา่ งต่อเนอื่ งโดย
ภาคเอกชน ตัวอยา่ งโครงการ

- โครงการสารานุกรมไทยสาหรบั เยาวชน ซ่งึ ดาเนนิ การโดยคณะกรรมการ
โครงการและสโมสรไลออนส์แหง่ ประเทศไทย (ภาพท่ี 23)

- โครงการพฒั นาหมูบ่ า้ นสหกรณ์เนินดินแดง ซ่ึงดาเนินการโดยสโมสรโรตารี
แห่งประเทศไทย

ภำพท่ี 23 โครงกำรสำรำนกุ รมไทยสำหรับเยำวชน

ที่มำ : https://www.google.com/search?q=MOWE3LUPm8OT4AI=S7Y8mv4R4BJoLM
สบื ค้นวันที่ 23 เมษำยน 2562

4. โครงการอันเนือ่ งมาจากพระราชดาริเปน็ โครงการท่ีพระบาทสมเด็จพระมหา
ภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ทรงวางแผนพัฒนาและทรงเสนอแนะให้
รัฐบาลร่วมดาเนินการ โดยพระองค์จะเสด็จฯร่วมทรงงานกับหน่วยงานของรัฐบาล
ซ่ึงโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดาริมีประมาณ 4,000 โครงการ กระจายอยู่ท่ัวทุก
ภูมิภาคแยกออกเป็นประเภทต่าง ๆ ได้ 8 ประเภท คือ การเกษตร การพัฒนาแหล่งน้า
ส่ิงแวดล้อม สาธารณสุข การส่งเสริมอาชีพ การคมนาคม/สื่อสาร สวัสดิการสังคม
และโครงการสาคัญอ่นื ๆ (ภาพท่ี 24)

40

ภำพที่ 24 ศนู ย์ป่ำสริ ินธร

ทม่ี ำ : https://www.google.com/search?q=E4u1PflAGitZ2i=4157BIfUKe83YM
สืบค้นวันท่ี 23 เมษำยน 2562

โครงกำรอันเน่ืองมำจำกพระรำชดำริที่สำคัญ ไดแ้ ก่
4.1 โครงการดา้ นเกษตร แนวพระราชดาริของพระองค์ ทรงเนน้ เรือ่ ง

การคน้ ควา้ ทดลอง และวิจยั พันธพ์ุ ืชและพนั ธ์ุสตั ว์ใหม่ เพอื่ แนะนาใหเ้ กษตรกร
นาไปปฏบิ ตั ิได้ในตน้ ทนุ ตา่ ใชเ้ ทคโนโลยีงา่ ยไม่ซับซ้อน

4.2 โครงการด้านส่ิงแวดลอ้ ม โครงการอนั เน่ืองมาจากพระราชดาริ
ส่วนใหญ่จะเป็นวธิ ที ี่จะทานบุ ารงุ และปรับปรุงสภาพทรพั ยากรและ
ส่ิงแวดลอ้ มใหด้ ีขึ้น เชน่ โครงการอนุรกั ษแ์ ละพฒั นาดนิ โครงการสง่ เสรมิ
การเกษตร โครงการอนุรักษ์ทรัพยากรป่าไม้ โครงการอนุรักษท์ รัพยากรแหล่งน้า
เปน็ ต้น

4.3 โครงการด้านสาธารณสุข โครงการอันเนื่องมาจากพระราชดาริ
ทางด้านการแพทย์ได้ดาเนินการไปอย่างกว้างขวาง เช่น โครงการบาบัดรักษา
โดยการตรวจจากคณะแพทย์พระราชทาน โครงการอบรมหมอหมู่บ้านตาม
พระราชดาริ (ภาพที่ 25) โครงการแพทย์พระราชทาน และการรับคนไข้จานวน
หนึ่งไวเ้ ปน็ คนไข้ในพระบรมราชานเุ คราะห์

41

ภำพที่ 25 โครงกำรอบรมหมอหมบู่ ้ำน

ทมี่ ำ : https://www.google.com/search?q=SmYeSbJ4-r3LUP2POkqAs=1C1CHBDthTH963TH963
สืบคน้ วนั ท่ี 23 เมษำยน 2562

4.4 โครงการสง่ เสริมอาชพี โครงการอนั เนอื่ งมาจากพระราชดาริ
มีมากมายหลายโครงการ เชน่ โครงการฝกึ อบรมและถา่ ยทอดเทคโนโลยกี ารเกษตร
ในหมูบ่ า้ นรอบศูนย์การพฒั นา ฯ โครงการศูนยศ์ ิลปาชพี พเิ ศษ โครงการส่งเสริม
อุตสาหกรรมนา้ มนั ปาลม์ ขนาดเล็ก โครงการศนู ย์บริการการพัฒนาขยายพันธุ์
ไม้ดอก ไมผ้ ล บา้ นไร่ จงั หวดั เชยี งใหม่ โครงการหว้ ยองคตอนั เนื่องมาจาก
พระราชดาริ จงั หวดั กาจนบรุ ี เปน็ ตน้

4.5โครงการพัฒนาแหล่งนา้ โครงการพฒั นาแหล่งนา้ อันเนอื่ งมาจาก
พระราชดาริพระบาทสมเด็จพระมหาภูมพิ ลอดลุ ยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร
แบง่ ออกเปน็ 5 ประเภท ได้แก่

1) โครงการพฒั นาแหลง่ น้าเพอ่ื การเพาะปลกู และอุปโภคบรโิ ภค
ไดแ้ ก่ อ่างเก็บนา้ และฝานทดนา้ (ภาพที่ 26)

2) โครงการพฒั นาแหลง่ น้าเพ่อื การรกั ษาต้นนา้ ลาธาร
3) โครงการพฒั นาแหลง่ น้าเพอ่ื การผลิตไฟฟ้าพลงั น้า
4) โครงการระบายนา้ ออกจากพน้ื ทล่ี ุ่ม
5) โครงการบรรเทาสาธารณภยั

42

ภำพท่ี 26 กงั หันนำ้ ชัยพฒั นำ

ท่มี ำ : https://www.google.com/search?q=WmYamvOZKgz7sPyaKLiAc=M2lrIhg4NxZ2ZM
สืบค้นวนั ที่ 23 เมษำยน 2562

6) โครงการด้านการคมนาคม โครงการอนั เนื่องมาจาก
พระราชดารดิ า้ นการคมนาคม การส่อื สารและเทคโนโลยีสว่ นใหญจ่ ะ
เก่ียวกบั การปรบั ปรงุ ถนนหนทางทง้ั ท่ีอยูใ่ นชนบทห่างไกลและใน
กรงุ เทพมหานคร เช่น โครงการสรา้ งถนนเขา้ สูห่ มู่บา้ นหว้ ยมงคล
จงั หวัดประจวบคีรขี ันธ์ โครงการสะพานพระราม 8 เพอ่ื แก้ปัญหา
การจราจรในกรุงเทพมหานครระหวา่ งพืน้ ท่ีฝงั่ พระนครกับฝ่งั ธนบุรี

7) โครงการสวัสดิการสังคม เปน็ โครงการทช่ี ่วยเหลอื ราษฎรให้
มีทอี่ ยอู่ าศยั ท่ีทากิน และได้รับสิ่งอานวยความสะดวกข้นั พืน้ ฐานใน
การดารงชวี ติ เชน่ โครงการพัฒนาพื้นที่วดั ญาณสงั วรารามอนั เนือ่ งมาจาก
พระราชดาริ จงั หวดั ชลบุรี โครงการหว้ ยองคตอนั เนอ่ื งมาจากพระราชดาริ
จังหวดั กาจนบุรโี ครงการวัดพระราม 9 กาญจนาภเิ ษก กรุงเทพมหานคร
เพอ่ื เปน็ พทุ ธสถาน เปน็ ศูนย์รวมจิตใจของราษฎรในการประกอบ (ภาพท่ี 27)
กจิ กรรมต่าง ๆ

43

ภำพที่ 27 สวสั ดกิ ำรสงั คมหว้ ยองคต

ท่ีมำ : https://www.google.com/search?q=4MkQYD7qcPYDM=rbOj5enquvNcTM
สบื ค้นวนั ท่ี 23 เมษำยน 2562

8) โครงการสาคญั อืน่ ๆ โครงการอนั เนอื่ งมาจากพระราชดาริอนื่ ๆ
เชน่ โครงการกอ่ สรา้ งเพอื่ ป้องกันนา้ ทะเลกดั เซาะอันเนื่องมาจาก
พระราชดาริ จงั หวดั เพชรบรุ ี โครงการศึกษาวจิ ัยและพัฒนาสิง่ แวดลอ้ ม
แหลมผกั เบยี้ อันเนื่องมาจากพระราชดาริ จังหวัดเพชรบรุ ี (ภาพท่ี 28)

ภำพที่ 28 โครงกำรศึกษำวิจยั และพัฒนำสิง่ แวดล้อมแหลมผักเบี้ย

ท่มี ำ : https://www.google.com/search?q=KemYfCMc2qz7sP3b2J=h9uTXI555XJjM
สบื ค้นวันที่ 23 เมษำยน 2562

44

สรปุ
เศรษฐกิจพอเพยี งมีความสาคญั และมคี ุณค่าตอ่ ประชาชน
ในทกุ ระดบั โดยเศรษฐกิจพอเพยี งเปน็ ปรชั ญาชีแ้ นะแนว
ทางให้ประชาชนสามารถดารงชีวติ แบบพออยพู่ อกนิ และ
สามารถพง่ึ พาตนเองได้ เศรษฐกจิ พอเพยี งจึงมคี วามสาคัญ
ตอ่ การพัฒนาประเทศ ซง่ึ นาไปสสู่ งั คมที่มคี ุณภาพ