m.4 สื่อ powerpoint 5ทรัพยากรธรณี

1 ทรพั ยากรแร่
ทรัพยากรหนิ 2

3 ทรัพยากรปโิ ตเลยี มและถา่ นหนิ

กำรสะสมตัว กำรนำพำ
กำรกร่อน
กำรผพุ งั อยูก่ บั ที่

กำรเกิดรอยคดโค้ง กำรแปรสภำพ กระบวนกำรแมกมำ กำรแปรสภำพ

o แบบจำลองกระบวนกำรทำงธรณีทพี่ บบนเปลอื กโลกและภำยในโลก

ทรัพยำกรธรณี (Mineral Resources) เป็น
ทรัพยำกรที่เกิดขึ้นตำมธรรมชำติ จำกกระบวนกำร
ธรณีบนผิวโลก และภำยในโลก ได้แก่ แร่ หิน
ปิโตรเลียมและถำ่ นหิน

ตัวอย่ำงผลติ ภณั ฑท์ ที่ ำมำจำกทรัพยำกรธรณี

ผลติ ภณั ฑ์ ตัวอยำ่ งสว่ นประกอบ ประเภทของทรพั ยำกร
ยำสฟี ัน ฟลอู อไรต์ แร่
ดนิ สอ แกรไฟต์ แร่
นำฬกิ ำ แร่
ครกหิน ควอตซ์/เหล็ก แร่
ผำ้ ใยสังเครำะห์ หินแกรนติ /หนิ ไนส์
ปโิ ตเลยี ม
ไนลอน

1 ทรพั ยากรแร่

ทรพั ยำกรแร่ (mineral) มีลักษณะเป็น
ของแข็งที่เกิดขึ้นเองตำมธรรมชำติ ส่วนใหญ่
เ กิ ด จ ำ ก ก ำ ร แ ข็ ง ตั ว ข อ ง แ ม ก ม ำ ต ก ผ ลึ ก จ ำ ก
สำร ละ ลำย ห รื อ ก ร ะ บว น ก ำ ร อื ่ น ๆ แ ร ่ มี
โครงสร้ำงภำยในที่เป็นระเบียบ มีองค์ประกอบ
ทำงเคมีที่แน่นอนหรือเปลี่ยนแปลงในวงจำกัด
โดยแรอ่ ำจจะเป็นธำตุหรือสำรประกอบ

o ตวั อยำ่ งแร่

1 ทรัพยากรแร่

อะตอมของซิลิกอน
อะตอมของออกซิเจน

ควอตซ์ แกว้ ภูเขำไฟ

o ตัวอยำ่ งโครงสร้ำงภำยในของควอตซแ์ ละแกว้ ภูเขำไฟ

1 ทรพั ยากรแร่

สมบตั ทิ างกายภาพแร่

1. สี (color)
2. ควำมโปรง่ แสง (transparency)
3. ควำมวำว (luster)
4. สผี ง (streak)
5. ควำมแข็ง (hardness)
6. ควำมถ่วงจำเพำะ (specific gravity)
7. ระบบผลกึ (crystal systems)

1 ทรพั ยากรแร่

1. สี (color)

สีของแร่เป็นสมบัติทำงกำยภำพที่ทำให้แร่มีควำมสวยงำม น่ำสนใจ และสำมำรถสังเกตได้ด้วยตำ
เปลำ่ แร่มีสแี ตกตำ่ งกนั เน่อื งจำกธำตหุ ลกั ท่ีเป็นองค์ประกอบ หรือธำตุมลทนิ ภำยในแรแ่ ตกต่ำงกัน

o มำลำไคต์ (malachite) o ควอตซ์ (quartz)

แรบ่ ำงชนดิ มเี พยี งสเี ดยี ว เนื่องจำกสขี องธำตุ แรบ่ ำงชนดิ ไมม่ สี ีแตเ่ มอ่ื ธำตมุ วลทนิ มำเจอื ปนทำใหเ้ กดิ
ทเ่ี ปน็ องคป์ ระกอบหลกั เชน่ มำลำไคต์ สที ่แี ตกตำ่ งกนั ตำมสขี องธำตมุ ลทนิ เชน่ ควอตซ์

1 ทรพั ยากรแร่

2. ความโปรง่ แสง (transparency)

แรแ่ ตล่ ะชนิดมีลกั ษณะกำรยอมให้แสงสอ่ งผำ่ นแตกต่ำงกนั โดยมีควำมแตกตำ่ ง 3 ลักษณะ ดงั น้ี

o แคลไซต์ (calcite) o ฟลูออไรต์ (fluorite) o ไพไรต(์ pyrite)

โปรง่ ใส (transparent) โปรง่ แสง (translucent) ทึบแสง (opaque)
เปน็ ลักษณะท่ที ะลุผ่ำนแรแ่ ละสำมำรถ เป็นลักษณะทีท่ ะลผุ ำ่ นแร่ได้ เปน็ ลกั ษณะท่ีแสงไมส่ ำมำรถทะลผุ ำ่ น
มองเห็นวตั ถุที่อยูด่ ้ำนนหลังไดช้ ัดเจน แต่มองเหน็ วัตถุดำ้ นหลังไมช่ ดั เจน
ได้ และไม่สำมำรถมองเหน็ วัตถุ
ดำ้ นหลงั ได้

1 ทรัพยากรแร่

3. ความวาว (lueter)

เป็นสมบัติของแร่ที่สังเกตได้ด้วยตำเปล่ำ เกิดจำกกำรสะท้อนของแสงที่ตกกระทบบนผิวของแร่
กำรระบคุ วำมวำวของแร่จะใชว้ ิธีเปรียบเทยี บกบั ลักษณะควำมวำวของวัตถตุ ำ่ ง ๆ

วำวแบบโลหะ (metallic luster) วำวแบบอโลหะ (non-metallic luster)

o กำลีนำ (galena) o ครโิ ซเพรส (chrysoprase)

1 ทรพั ยากรแร่

3. ความวาว (lueter)

ตวั อยำ่ ง ควำมวำวแบบอโลหะ

ครโิ ซเพรส (chrysoprase) มัสโคไวต์ (muscovite) เคโอลิไนต์ (kaolinite)
วำวแบบไข วำวแบบมุข วำวแบบดิน

ทัวรม์ ำลีน (tourmaline) ยิปซัม (gypsum) เฟลดส์ ปำร์ (feldspar)
วำวแบบแกว้ วำวแบบนำ้ มนั ไมว่ ำว

1 ทรพั ยากรแร่

4. สีผง (streak)

เป็นสีของผงแร่ที่สังเกตได้เมื่อนำแร่มำบดเป็นผงหรือขีดกับแผ่นกระเบื้องผิวด้ำน ซึ่งสีผงอำจ
เหมอื นหรือแตกต่ำงกับสขี องก้อนแร่กไ็ ด้

สีของก้อนแร่

o สแี ละสีผงของไพไรต์

1 ทรัพยากรแร่

5. ความแขง็ (hardness)

เป็นสมบัติที่ตรวจสอบได้จำก
ควำมทนทำนต่อกำรขูดขีดโดยกำรนำ
วัตถุที่ทรำบควำมแข็งมำขูดกับแร่ กำร
ระบุควำมแข็งของแร่นิยมใช้มำตรำโมส์
(Mohs scale)

o คำ่ ควำมแข็งของแร่และวัตถบุ ำงชนิดตำมมำตรฐำนควำมแข็งของโมส์

1 ทรัพยากรแร่

6. ความถว่ งจาเพาะ (specific gravity)

ใช้จำแนกแรท่ ม่ี ลี ักษณะภำยนอกใกลเ้ คยี งกัน ทง้ั น้แี ร่สองชนิดทีม่ ีปรมิ ำตรเท่ำกันอำจมมี วลไมเ่ ท่ำกนั ได้

A2

(ก) (ข)
o แร่ทมี่ ลี ักษณะคล้ำยกันแต่มมี วลไมเ่ ท่ำกนั

1 ทรพั ยากรแร่

7. ระบบผลึก (crystal systems)

ระบบผลกึ (crystal systems) แรแ่ ตล่ ะชนดิ มี
ผลึกแร่ที่มีโครงสร้ำงเป็นรูปทรงเรขำคณิตที่แน่นอน
และสำมำรถจัดเป็นระบบผลึกแบบต่ำง ๆ ตำมลักษณะ
แกนสมมติของผลึก และมุมระหว่ำงแกนสมมติภำยใน
ผลึกโครงสร้ำงผลึกเกิดขึ้นจำกพันธะเคมีระหว่ำงอะตอม
ของธำตุแต่ละชนิดภำยในแร่ ดังนั้นแร่แต่ละชนิดจึงมี
ระบบผลึกเฉพำะตัวเพียงระบบเดียว แต่แร่ชนิดเดียวกัน
อำจมีรปู ผลึกทเี่ หมอื นกนั หรอื ตำ่ งกันได้

1 ทรัพยากรแร่

7. ระบบผลึก (crystal systems)

90° 90° ตัวอยำ่ งแร่ : ฟลอู อไรต์
A1 90° 90°

A2 รูปลกู บำศก์

A3

ระบบผลกึ สำมแกนเท่ำ
(isometric system)

1 ทรัพยากรแร่

7. ระบบผลกึ (crystal systems)

90° 90°
A1 90° 90°

A2 รปู ทรงแปดหนำ้ ตัวอย่ำงแร่ : ฟลอู อไรต์

A3

ระบบผลกึ สำมแกนเทำ่
(isometric system)

1 ทรัพยากรแร่

7. ระบบผลกึ (crystal systems)

A1

A2 60°
A3 60°

ระบบผลกึ สำมแกนรำบ รปู ปริซมึ และ ตัวอย่ำงแร่ : ควอตซ์
(hexagonal system) พีระมดิ หกเหลี่ยม

1 ทรัพยากรแร่

7. ระบบผลกึ (crystal systems)

A1

A2 60°
A3 60°

ระบบผลกึ สำมแกนรำบ รูปปริซึม ตวั อย่ำงแร่ : ทวั รม์ ำลีน
(hexagonal system)

1 ทรัพยากรแร่

การระบชุ นดิ ของแร่

กำรระบุชนิดของแร่ทำได้โดยกำรตรวจสอบสมบัติทำงกำยภำพของตัวอย่ำงแร่ และนำข้อมูลท่ี
ได้ไปเปรียบเทียบกบั ฐำนข้อมลู ของแร่แต่ละชนดิ ดงั ตำรำงตวั อยำ่ ง

ช่ือแร่ ระบบผลกึ สี สผี ง ควำมวำว ควำมแขง็ ควำมถว่ งจำเพำะ

เพชร C สำมแกนเท่ำ ใสไมม่ ีสี ไม่มสี ีผง วำวแบบเพชร 10 3.52
สำมแกนเท่ำ หรอื มีหลำยสี เทำดำ 6-6.5 4.95-5.10
ไพไรต์ สำมแกนรำบ ไมม่ สี ีผง วำวแบบโลหะ
FeS2 หนงึ่ แกนเอียง ทอง ขำว 7 2.65
ควอตซ์ วำวแบบแก้ว 2 2.31 – 2.33
SiO2 ใสไม่มสี ี หรอื ไมว่ ำว
ยบิ ซัม หรอื มีหลำยสี วำวแบบแกว้
วำวแบบไหม
CaSO42H2O ใสไม่มีสี
หรือมหี ลำยสี

1 ทรพั ยากรแร่

การใชป้ ระโยชนจ์ ากทรพั ยากรแร่

ทรพั ยำกรแร่ถูกนำมำใช้ประโยชน์ได้หลำกหลำย เช่น อุตสำหกรรมต่ำง ๆ กำรผลิตเครื่องมือ
เครื่องใช้และสิ่งอำนวยควำมสะดวกในชีวิต ซึ่งส่วนใหญ่เป็นทรัพยำกรแร่โลหะ และทรัพยำกรแร่
อโลหะ

ทรพั ยำกรแร่โลหะ ทรัพยำกรแร่อโลหะ

1 ทรัพยากรแร่

การใชป้ ระโยชนจ์ ากทรพั ยากรแร่

แร่โลหะ

กำรใช้ประโยชนจ์ ำกแร่โลหะ มีดังนี้
➢ ควำมวำวของโลหะ นำมำใชเ้ ป็นเครอื่ งประดบั เช่น ทองคำ เงนิ
➢ สำมำรถดึงให้งอหรือดึงให้ยืดเป็นเส้น นำมำเป็นเหล็กเส้น เช่น

เหล็ก
➢ สมบัติในกำรนำไฟฟ้ำและนำควำมร้อน นำมำทำเป็นสำยไฟ และ

อุปกรณอ์ ิเล็กทรอนิกส์ เช่นทองคำ ทองแดง

1 ทรัพยากรแร่

การใชป้ ระโยชนจ์ ากทรพั ยากรแร่
แร่โลหะ

กำลนี ำ แผงวงจรไฟฟำ้

o กำรประยกุ ต์แร่โลหะไปใช้ในอตุ สำหกรรมอิเลก็ ทรอนกิ ส์

1 ทรัพยากรแร่

การใชป้ ระโยชนจ์ ากทรพั ยากรแร่

แรอ่ โลหะ

กำรใช้ประโยชน์จำกแร่อโลหะ มีสมบัติต่ำงๆ เช่น สี ควำมแข็ง
ควำมโปร่งแสง ไม่นำควำมรอ้ น และไมน่ ำไฟฟำ้ สมบัตทิ ำงเคมี
➢ คอรนั ดัมใช้ทำอญั มณีและเคร่อื งประดบั
➢ ควอตซ์ใช้ในกำรผลติ แก้วและกระจก
➢ แคลไซต์ใชใ้ นอุตสำหกรรมปูนซีเมนต์
➢ เฟลด์สปำรใ์ ชใ้ นอุสำหกรรมเซรำมกิ

1 ทรัพยากรแร่

การใชป้ ระโยชนจ์ ากทรพั ยากรแร่
แรอ่ โลหะ

ปูนซีเมนต์ แผ่นกระจก เคร่อื งเซรำมกิ
o ผลติ ภัณฑ์ท่ีทำจำกแร่อโลหะ

1 ทรัพยากรหนิ

ทรพั ยำกรหนิ (rock) เป็นส่วนประกอบหลกั
ข อ ง เ ป ลื อ ก โ ล ก ที ่ เ กิ ด ขึ ้ น เ อ ง ต ำ ม ธ ร ร ม ช ำ ติ
ประกอบด้วยแรช่ นิดเดยี ว หรือหลำยชนดิ

หินแบ่งตำมกระบวนกำรเกิดออกเป็น 3
ประเภท ไดแ้ ก่ หนิ อัคนี หนิ ตะกอน และหนิ แปร

o ตวั อยำ่ งหนิ

2 ทรัพยากรหนิ

กระบวนการเกดิ หนิ และการจาแนกประเภทหนิ

1. หินอคั นี (igneous rock)

หินอัคนี เป็นหินที่เกิดจำกกำรแข็งตัวของแมกมำใต้เปลือกโลก หรือลำวำบนผิวโลก
ถำ้ แมกมำแข็งตัวใตเ้ ปลอื กโลก เรียกวำ่ หนิ อัคนแี ทรกซอน (intrusive igneous rock)

o ลกั ษณะของหนิ อัคนแี ทรกซอนท่ีพบในเปลอื กโลก

2 ทรัพยากรหนิ

กระบวนการเกดิ หนิ และการจาแนกประเภทหนิ

1. หนิ อัคนี (igneous rock)

ถ้ำลำวำแขง็ ตัวบนผิวโลก เรียกว่ำ หินอัคนีพุ (extrusive igneous rock) เกิดผลกึ
แรข่ นำดเลก็ เน้ือหนิ มคี วำมละเอยี ดมำกกว่ำหินอัคนีแทรกซอน และบำงครง้ั เป็นเนือ้ แก้ว

o ลักษณะของหนิ อคั นีพทุ ี่พบในเปลอื กโลก

2 ทรัพยากรหนิ

1. หินอคั นี (igneous rock)

กำรจำแนกหนิ อคั นี ใช้เนื้อหิน/แร่ประกอบเปน็ เกณฑ์

แรป่ ระกอบหิน ควอตซ์ เฟลด์สปาร์ แอมฟิโบล ไพรอกซี โอลิวีน
(amphibole) (pyroxene) (olivine)
มัสโคไวต์ และ/ เฟลด์สปาร์ เฟลดส์ ปารโ์ อลวิ นี และ/หรือไพรอก

หรือไบโอไทต์ ซนี

ประเภทหนิ (biotite)

หินอัคนแี ทรกซอน หินแกรนติ หินไดออไรต์ หนิ แกบโบร หนิ เพริโดไทต์
(granite) (diorite) (gabbro) (peridorite)

หนิ อัคนีพุ หินไรโอไลต์ หินแอนดีไซต์ หนิ บะซอลต์ พบไดน้ อ้ ยมาก
(rhyolite) (andesite) (basalt)

2 ทรพั ยากรหนิ

1. หินอัคนี (igneous rock)

ตัวอย่ำงหนิ อคั นแี ทรกซอน

ประกอบดว้ ยผลกึ แร่ขนำด
ใหญม่ องเหน็ ได้ดว้ ยตำ
เปลำ่ มีสแี ตกต่ำงกัน

หนิ แกรนิต หินไดออไรต์ หินแกบโบร

2 ทรัพยากรหนิ

1. หินอัคนี (igneous rock)

ตวั อยำ่ งหนิ อัคนีพุ

หนิ ไรโอไลต์ หินแอนดีไซต์ ประกอบดว้ ยผลึกแร่ขนำด
เล็กมองไมเ่ หน็ ไดด้ ้วยตำ

เปลำ่ มีสแี ตกตำ่ งกนั

หินบะซอลต์

2 ทรัพยากรหนิ

กระบวนการเกดิ หนิ และการจาแนกประเภทหนิ

2. หินตะกอน (sedimentary rock)

หินตะกอน เป็นหินที่เกิดจำกกำรทับถมของตะกอนที่เกิดจำกกำรผุพังของหินเดิม
และถูกพัดพำมำสะสมโดยตัวกลำงในธรรมชำติ หินตะกอนแบ่งเป็น 2 ประเภท ได้แก่ หิน
ตะกอนเน้อื ประสม และหนิ ตะกอนเนอ้ื ประสำน

o หนิ ตะกอนเนือ้ ประสม o หนิ ตะกอนเนื้อประสำน

2 ทรัพยากรหนิ

2. หินตะกอน (sedimentary rock)

หินตะกอนเนอื้ ประสม (clastic sedimentary rock)

เกิดจำกกำรผุพังและกำรกร่อนทำให้ o กระบวนกำรกำรเกิดหินตะกอนเนื้อประสม
หินเดิมแตกหักเป็นเศษชิ้นตะกอน ต่อมำ
ตะกอนต่ำง ๆ ถูกนำพำไปโดยน้ำ ลม ธำร
น้ำแข็ง ไปสะสมตัวในแอ่งสะสมตะกอน เมื่อ
ตะกอนสะสมตัวในปริมำณมำก ทำให้เกิดกำร
อัดตัวและมีกำรเชื่อมประสำนของเม็ดตะกอน
เกิดกำรกอ่ ตัวใหม่เป็นหินตะกอน

2 ทรพั ยากรหนิ
2. หนิ ตะกอน (sedimentary rock)

หินตะกอนเนอ้ื ประสำน (non-clastic sedimentary rock)

เกดิ จำกกำรตกตะกอนจำกปฏิกริ ิยำเคมขี องสำรละลำย เชน่ หินเกลือ หนิ ยปิ ซมั หนิ ปนู

o กระบวนกำรกำรเกิดหินตะกอนเนื้อประสำน

2 ทรัพยากรหนิ

2. หนิ ตะกอน (sedimentary rock)

กำรจำแนกประเภทหนิ ตะกอนเนอ้ื ประสม ใชข้ นำดตะกอนเปน็ เกณฑ์

ขนำดเสน้ ผำ่ นศนู ยก์ ลำงของตะกอน ชอื่ หนิ

กรวด หินกรวดมน (conglomerate)
(ขนำดใหญ่กว่ำ 2 mm) หรอื หินกรวดเหลยี่ ม (breccla)

ทรำย หนิ ทรำย
(0.0625 – 2 mm) (sandstone)
หนิ ทรำยแปง้ (siltstone)
ทรำยแป้ง
(0.002 – 0.0625 mm) หินดนิ ดำน (shale) หรือ หนิ โคลน (mudstone)
หรือ หินเคลย์ (claystone)
เคลย์ (clay)
(ขนำดเลก็ กวำ่ 0.0002 mm)

2 ทรพั ยากรหนิ

2. หนิ ตะกอน (sedimentary rock)

ตัวอยำ่ งหนิ ตะกอนเน้ือประสม

ประกอบด้วยเมด็ ตะกอนอดั ตวั กันแนน่

o หินกรวดมน o หนิ ทรำย

2 ทรพั ยากรหนิ

2. หนิ ตะกอน (sedimentary rock)

กำรจำแนกประเภทหินตะกอนเนือ้ ประสำน ใช้แรอ่ งค์ประกอบเปน็ เกณฑ์

องคป์ ระกอบหลกั ชื่อหนิ
เฮไลต์ หินเกลือ (rock salt)
ยิปซมั หนิ ยิปซัม (rock gypsum)
แคลไซต์ หินปนู (limestone)

คำรบ์ อน (ซำกพชื ) ลกิ ไนต์ (lignite)
ซลิ ิกำ (ไดอะตอม) ไดอะทอไมต์ (diatomite)

2 ทรพั ยากรหนิ

2. หนิ ตะกอน (sedimentary rock)

ตัวอย่ำงหนิ ตะกอนเน้ือประสำน

ประกอบด้วยหินเนอื้ ละเอียดมองไมเ่ หน็ เมด็ ตะกอน

o หินเกลอื o หินยปิ ซัม

2 ทรัพยากรหนิ

3. หนิ แปร (metamorphic rock)

หินแปร เป็นหินที่แปรสภำพไปจำกหินเดิมโดยกำรกระทำของควำมร้อน ควำมดัน
และปฏิกริ ิยำเคมี ซึ่งจำแนกตำมกระบวนกำรแปรสภำพเป็น 2 ประเภท ได้แก่ หินแปรแบบ
มีริว้ ขนำน และหินแปรแบบไมม่ ีร้วิ ขนำน

o หนิ แปรแบบมรี ิว้ ขนำน o หนิ แปรแบบไมม่ ีร้ิวขนำน

2 ทรัพยากรหนิ

3. หินแปร (metamorphic rock)

กระบวนกำรเกิดหนิ แปรแบบมีรว้ิ ขนำน

หินแปรชนิดนี้เกิดจำกกำรกระทำของ
ควำมรอ้ นร่วมกบั ควำมดนั เกิดกำรแปร
สภำพเป็นบรเิ วณกวำ้ ง โดยท่วั ไปกำร
แปรสภำพแบบนจ้ี ะเกีย่ วขอ้ งกบั กำร

เคล่อื นท่เี ขำ้ หำกนั ของแผน่ ธรณี

o กำรแปรสภำพแบบสัมผัส และกำรแปรสภำพบริเวณไพศำล

2 ทรัพยากรหนิ

3. หินแปร (metamorphic rock)

กระบวนกำรเกดิ หนิ แปรแบบไม่มีรว้ิ ขนำน

หินแปรชนิดนเี้ กิดจำกกำรกระทำของ
ควำมร้อนเป็นหลกั จำกกำรทแี่ มกมำ
แทรกดนั ข้ึนมำสมั ผสั กับหินเดมิ ทำให้
แรใ่ นหินบรเิ วณนัน้ เกิดกำรแปรสภำพ

o กำรแปรสภำพแบบสมั ผัส และกำรแปรสภำพบรเิ วณไพศำล

2 ทรัพยากรหนิ

3. หินแปร (metamorphic rock)

กำรจำแนกประเภทหินแปรแบบไม่มรี ิว้ ขนำน ใชแ้ ร่ประกอบหนิ เป็นเกณฑ์

ช่ือหนิ แปร ลกั ษณะแรป่ ระกอบหนิ หินเดมิ

หินออ่ น แคลไซต์ทต่ี กผลึกใหม่ อำจมี หนิ ปนู หรอื หินโดโลไมต์
(marble) ลกั ษณะผลกึ คลำ้ ยเม็ดนำ้ ตำลทรำย (dolostone)

หินควอร์ตไซต์ ควอตซท์ ตี่ กผลกึ ใหมม่ ีกำรเชื่อม หนิ ทรำย หรอื
(quartzite) ประสำนกนั แน่น หินทรำยแป้ง

หนิ ฮอร์นเฟลส์ แร่ขนำดเล็ก สว่ นมำกมีสีดำ หนิ บะซอลต์ หินโคลน
(hornfel) หรือหนิ อนื่ ๆ

2 ทรัพยากรหนิ

3. หินแปร (metamorphic rock)

ตวั อย่ำงหินแปรแบบไม่มรี ้ิวขนำน

หินอ่อน หินควอร์ตไซต์ หินฮอรน์ เฟลส์

2 ทรพั ยากรหนิ

3. หินแปร (metamorphic rock)

กำรจำแนกประเภทหินแปรแบบมรี ้วิ ขนำน ใช้ลกั ษณะเนื้อหินเป็นเกณฑ์

ชอ่ื หนิ แปร ลกั ษณะเนอื้ หนิ หนิ เดมิ

หนิ ชนวน เนอ้ื หินละเอยี ดประกอบดว้ ยแร่ไมกำขนำดเล็ก หินโคลน
(slate) มำกเรยี งตวั กนั ทำใหม้ ีแนวแตกตำมรอยริว้ ขนำน หรือหินดินดำน

หินฟิลไลต์ เน้อื หินละเอยี ด ประกอบดว้ ยแรไ่ มกำขนำดเลก็ หนิ ชนวน
(phyllite) ผลึกแรเ่ รยี งตวั เป็นร้วิ มผี ิวมนั วำว หรอื หนิ อ่ืน ๆ

หนิ ซสี ต์ เน้ือหนิ หยำบ ประกอบดว้ ยแรไ่ มกำขนำดกลำงถึง หินฟลิ ไลต์
(schist) ขนำดใหญ่ สำมำรถมองเหน็ ไดด้ ว้ ยตำเปลำ่ ผลกึ หรอื หินอ่นื ๆ
เรยี งตัวขนำนกนั เปน็ แผ่นบำง ๆ หรอื แนวยำว
หนิ ไนส์ หินซสี ต์/หินแกรนติ
(gneiss) เนอื้ หินหยำบ ประกอบดว้ ยผลกึ แรข่ นำดใหญ่ หรอื หนิ อนื่ ๆ
เรยี งตัวเปน็ แถบไมส่ ม่ำเสมอ

2 ทรัพยากรหนิ

3. หินแปร (metamorphic rock)

ตวั อยำ่ งหินแปรแบบมรี ิว้ ขนำน

หนิ ชนวน หินซีสต์ หินไนส์

2 ทรัพยากรหนิ

การใชป้ ระโยชนจ์ ากทรพั ยากรหนิ
1. การใชป้ ระโยชนจ์ ากหนิ อคั นี

➢ หินแกรนิต เนื้อหินมีควำมแข็ง ทนต่อกำรกร่อน มีหลำยสี เมื่อนำมำขัดจะมีควำม
สวยงำมนิยมนำมำใช้ ปูพนื้ ปูผนัง หนิ ประดับ หนิ แกะสลกั ทำครก

แผน่ หินปพู น้ื ครกหิน

o ตัวอย่ำงกำรใช้ประโยชนจ์ ำกหนิ แกรนิต

2 ทรัพยากรหนิ

การใชป้ ระโยชนจ์ ากทรพั ยากรหนิ
1. การใชป้ ระโยชนจ์ ากหนิ อคั นี

➢ หินพัมมิช เนื้อหินมีควำมพรุนมำกคล้ำยฟองน้ำ น้ำหนักเบำ ลอยน้ำได้ ส่วนมำกมีสี
ออ่ น นิยมมำใชใ้ สใ่ นระบบกรองนำ้ ของต้ปู ลำ ครีมขดั ผิว

o หินพมั มิชในระบบปรองนำ้

2 ทรัพยากรหนิ

การใชป้ ระโยชนจ์ ากทรพั ยากรหนิ
2. การใชป้ ระโยชนจ์ ากหนิ ตะกอน

➢ หินทรำย เนื้อหินประกอบด้วยเม็กทรำยขนำดละเอียดถึงหยำบ ส่วนมำกประกอบด้วย
ควอตซ์ มีหลำยสี ในสมัยโบรำณนำมำใช้สร้ำงปรำสำทและสิ่งก่อสร้ำง ปัจจุบันใช้ใน
กำรก่อสร้ำง และนำมำทำหินลบั มดี

o ปรำสำทหิน o หนิ ลับมดี

2 ทรพั ยากรหนิ

การใชป้ ระโยชนจ์ ากทรพั ยากรหนิ
2. การใชป้ ระโยชนจ์ ากหนิ ตะกอน

➢ หินปูน เนื้อหินแน่นละเอียด ส่วนมำกประกอบด้วยแคลไซต์ มีหลำยสี นิยมนำมำใช้ใน
อตุ สำหกรรมปูนซีเมนต์ อตุ สำหกรรมก่อสรำ้ ง ทำหนิ ประดบั

o ปนู ซีเมนต์ o หินปนู ทใี่ ชใ้ นกำรก่อสร้ำง