Set Ramalan Kimia SPM 2021_CIKGU EIJA

FORMAT PENTAKSIRAN KIMIA KSSM MULAI SPM 2021

KERTAS 1 (4541/1) Kertas 1
Bil Perkara
1 Jenis instrumen Ujian bertulis
2 Jenis item
Item Objektif
3 Bilangan soalan ➢ Aneka Pilihan
4 Jumlah Markah ( 3 pilihan jawapan : A – C dan
5 Konstruk 4 pilihan jawapan : A – D)
Nota – soalan 3 pilihan lebih susah.
6 Tempoh Ujian Perlu lebih masa untuk menjawab
➢ Aneka Gabungan

40 soalan ( 40 markah )
(Jawab semua soalan)

40 markah

➢ Mengingat (15 soalan ) PK01
➢ Memahami (15 soalan ) KK01
➢ Mengaplikasi ( 8 soalan ) KK02 - KBAT
➢ Menganalisis ( 2 soalan ) KK03 - KBAT

1 Jam 15 Minit

1

KERTAS 2 (4541/2) 2 Jam 30 Min

Bahagian A (60 markah) Item berstruktur
8 item (Jawab semua soalan)

No Konstruk Markah
5
1 Mengingat dan Memahami 5
2 Mengingat dan Memahami 6
7
3 Mengingat, Memahami dan Mengaplikasi 8
4 Mengingat, Memahami dan Mengaplikasi 9
5 Mengingat, Memahami, Mengaplikasi dan Menganalisis 10

6 Mengingat, Memahami, Mengaplikasi dan Menganalisis 10
7 Mengingat, Memahami, Mengaplikasi, Menganalisis dan

Menilai / Merekacipta

8 Mengingat, Memahami, Mengaplikasi, Menganalisis dan
Menilai / Merekacipta

Bahagian B (20 markah) Item Respon terhad
2 item (Jawab satu soalan)

No Konstruk Markah

9 Mengingat, Memahami, Mengaplikasi dan Menganalisis 20
10 Mengingat, Memahami, Mengaplikasi dan Menganalisis 20

Bahagian C (20 markah) Item Respon terbuka
1 item

No Konstruk Markah
20
11 Mengingat, Memahami, Mengaplikasi, Menganalisis,
Menilai / Merekacipta 100
Jumlah markah

2

Bab 4 JBU

Menuruni Kumpulan Kiri Ke kanan
1. SAIZ ATOM ??? Bertambah 1. Bilangan Petala sama
2. JARAK ANTARA elektron valens 2. TETAPI Bilangan Proton bertambah
dengan nukleus ATOM ??? semakin jauh 3. Menyebabkan daya tarikan nukleus
3. DAYA TARIKAN antara NUKLEUS ATOM terhadap elektron bertambah
ATOM terhadap elektron valens semakin 4. Saiz atom berkurang
LEMAH

Kump 1
Elektron valens mudah didermakan

Kumpulan 17
Sukar menarik elektron untuk memenuhi
petala valens

Tindak balas Oksigen Klorin
2X + Cl2 → 2XCl
Kumpulan 1 4X + O2 → 2X2O
X2O + H2O → 2XOH Alkali
Air Y2 + NaOH → NaY +
2X + 2H2O → 2XOH + H2 NaOY + H2O
Natrium ...at(1)
Kumpulan 17 Logam
2Fe + 3Y2 → 2FeY3
Air
Y2 + H2O → HY + HOY

Hidro Hipo-us

3

1. Rajah 1 merupakan sebahagian daripada Jadual Berkala Unsur.
Diagram 1 is a part of the Periodic Table of Elements.

Li Al Si P S Cl Ar
Na Mg

Merentasi kala – saiz atom semakin mengecil

Menuruni kumpulan
Saiz atom semakin besar

Naik gunung kibar bendera

(a) Berdasarkan Rajah 1,
Based on Diagram 1,

(i) Apakah nama bagi baris mengufuk dalam Jadual Berkala Unsur?
What is the name of horizontal row in the Periodic Table of Elements?

Arahan soalan adalah KHUSUS

............................................................................................................................
[1 markah/1 mark]

Kala // Period

4

(ii) Unsur yang manakah yang tidak reaktif secara kimia? Terangkan.
Which element is not chemically reactive? Explain.
2 soalan yea. Boleh juga merujuk markah di bawah.
Tidak Reaktif = Lengai = Ahli kumpulan 18 = Gas Adi
Jawab berdasarkan Rajah 1 di atas
..............................................................................................................................
..............................................................................................................................
[2 markah/ 2 marks]

1. Argon//Ar
2. Atom telah mencapai susunan elektron oktet (SEO) yang stabil//

atom Ar tidak menderma, menerima atau berkongsi elektron dengan atom unsur lain
Atom has achieved a stable octet electron arrangement (OEA)//
Ar atom do not donate, accept or share electrons with the atoms of other elements.

(b) Unsur natrium, Na lebih reaktif berbanding unsur Litium, Li. Terangkan.
The element sodium, Na is more reactive than the element Lithium, Li. Explain.

MESTI BANDINGKAN
Soalan guna UNSUR, kita JAWAB – GUNA ATOM YEA

....................................................................................................................................
....................................................................................................................................
....................................................................................................................................

[2 markah/ 2 marks]

1. Saiz atom Na adalah lebih besar berbanding atom Li
2. Daya tarikan antara nukleus dan valens elektron dalam atom Na lebih lemah
berbanding atom Li

1. The atomic size of Na is bigger than Li atom
2. The force of attraction between the nucleus and valence electron of Na atom is weaker

than Li atom

5

2. Rajah 2 menunjukkan proses pembuatan pasu daripada tanah liat seperti kaolin.
Diagram 2 shows process of making vase from clay such as kaolin.

Rajah 2/ Diagram 2
(a) Namakan dua sebatian oksida yang terdapat di dalam kaolin.

Name two oxide compounds found in kaolin.
Bab 8 Tingkatan 4
Arahan KHUSUS - NAMAKAN
…................................................................................................................................

[2 markah/ 2 marks]

6

Kaolin = ALUMINA
Silika = Pasir

1. Silikon dioksida// silicon dioxide = SILIKA/ PASIR
2. Aluminium oksida // aluminium oxide = KAOLIN/ALUMINA

(b) Bampar kereta diperbuat daripada sejenis bahan komposit.
Apakah maksud bahan komposit?
Car bumpers is made from composite meterials.
What is the meaning of composite materials?
Definisi – Kalau boleh RUJUK BUKU TEKS sebelum SPM NI
…................................................................................................................................
…................................................................................................................................
…................................................................................................................................
[1 markah/ 1 mark]

7

Bahan komposit merupakan bahan yang terdiri daripada gabungan dua atau lebih bahan yang
bukan homogen,iaitu bahan matriks dan bahan pengukuhan.
Composite materials are materials made from a combination of two or more non-homogeneous
substances, namely matrix substance and strengthening substance.

(c) Plastik merupakan salah satu komponen dalam pembuatan bampar kereta.
Gentian kaca ditambah untuk memperkukuhkan struktur plastik tersebut.
Nyatakan satu kelebihan sifat bahan komposit yang terhasil berbanding sifat asal
plastik.
Plastic is one of the components in the manufacture of car bumpers. Glass fibers
are added to strengthen the plastic structure.
State an advantage properties of the resulting composite material compared to the
original properties of the plastic.
…................................................................................................................................
…................................................................................................................................
…................................................................................................................................
[2 markah/ 2 marks]

8

1. Kelebihan: Kekuatan regangan tinggi
2. Kelemahan sifat asal: Lemah// lembut// mudah terbakar// kekuatan regangan rendah
1. Advantage: High stretching strength
2. Weaknesses of original properties: Weak//soft//easily burned// low stretching strength

9

3. Jadual 3 menunjukkan bilangan proton dan bilangan neutron bagi atom-atom R, S dan T.
Table 3 shows number of protons and number of neutrons for atoms R, S and T.

Atom Bilangan proton Bilangan neutron
Atoms Number of protons Number of neutrons

R 12 12

S 17 18

T 17 20

Jadual 3/ Table 3

Berdasarkan soalan ini,
1. Tuliskan susunan elektronnya
2. Kenal pasti yang mana isotop
3. Soalan biasanya akan tanya makna isotop

(a) Nyatakan susunan elektron bagi atom R.
State the electron arrangement for atom R.

Baca soalan dengan baik Yea. Sebab boleh tanya ATOM. Boleh ION.
Bezannya – ION mesti dah OKTET
Atom = 2.8.2
Ion = 2.8

…................................................................................................................................
[1 markah/ 1 mark]

2.8.2

10

(b) (i) Apakah yang dimaksudkan dengan isotop?
What is meant by isotopes?

Pendapat saya – kesimpulannya definisi ini macam perlukan 3 point
..............................................................................................................................
[1 markah/ 1 mark]

1. Atom bagi unsur yang sama
2. yang mempunyai bilangan proton/nombor proton yang sama
3. tetapi bilangan neutron/ nombor nukleon yang berbeza
1. Atom of the same element
2. with the same number of protons/proton number
3. but different number of neutrons/nucleon number.

(ii) Nyatakan atom-atom yang merupakan isotop.
State the atoms that are isotopes.
..............................................................................................................................
[1 markah/ 1 mark]

S dan T// S and T

11

(iii) Nyatakan sebab bagi jawapan anda di (b)(ii).
State a reason for your answer in (b)(ii).
..............................................................................................................................
[1 markah/ 1 mark]

Boleh merujuk semula Jadual 3. Ada jawapannya di situ.

Atom Bilangan proton Bilangan neutron
Atoms Number of protons Number of neutrons

R 12 12

S 17 18

T 17 20

Atom S dan atom T mempunyai bilangan proton/nombor proton yang sama

tetapi bilangan neutron/ nombor nukleon yang berbeza

Atom S and T have same number of protons/proton number but different number of neutrons/
number.

12

(c) Bromin terdiri daripada dua isotop, 3759Br dan 3815Br. Kelimpahan semula jadi 3759Br
ialah 50% dan 8351Br ialah 50%. Hitung jisim atom relatif bromin.
Bromine consists two isotopes 3759Br and 8315Br. The natural abundance of 3759Br is
50% and 8315Br is 50%. Calculate the relative atomic mass of bromine.

[2 markah/ 2 marks]

= (% kelimpahan isotop 1 X Jisim Isotop 1) + (% kelimpahan isotop 2 X Jisim Isotop 2)

100

= (50 X 79) + (50 X 81)
100

= 80

Jangan Lupa

Perwakilan piawai

A = Nombor Nukleon = Bil. p + Bil n = JISIM
= Simbol Unsur
X

Z = Nombor Proton = bil p

13

4. Rajah 4 menunjukkan susunan radas untuk menentukan formula empirik oksida kuprum.
Diagram 4 shows an apparatus set-up to determine the empirical formula of oxide of
copper.

Serbuk kuprum oksida
Copper oxide powder

Air Asid hidroklorik 1.0 mol dm–3
Water 1.0 mol dm–3 hydrochloric acid
Logam X
Bongkah kayu Metal X
Wooden block
INI MERUPAKAN
Rajah 4/ Diagram 4 TINDAK BALAS ASID
DENGAN LOGAM
Diagram Eksperimen yang baru dalam DSKP KSSM REAKTIF.
Arah pergerakan gas
Hidrogen adalah daripada LOGAM REAKTIF yang
kanan ke kiri dibiasa digunakan
M = Mg
A = Al
Z = Zn

14

15

Jadual 4 menunjukkan keputusan bagi eksperimen itu.
Table 4 shows the result of the experiment.

Deskripsi Jisim (g)
Description Mass (g)
Salur kaca
Glass tube 53.46
Salur kaca + oksida kuprum
Glass tube + copper oxide 57.46
Salur kaca + logam kuprum
Glass tube + copper 56.66

Jadual 4/ Table 4

Pengiraan nya nanti
Jisim Cu = Bacaan 3 - 1
Jisim O = Bacaan 2 - 3

(a) Apakah yang dimaksudkan dengan formula empirik?
What is meant by empirical formula?
Definisi ini memang agak popular zaman KBSM dulu
…...…...............................................................................................................................

…...…...............................................................................................................................
[1 markah/ 1 mark]

1. Formula kimia

2. yang menunjukkan nisbah paling ringkas

3. bilangan atom bagi setiap unsur dalam suatu sebatian
1. Chemical formula
2. that shows the simplest ratio
3. of atoms of each element in a compound

(b) Apakah logam X?

What is metal X?
LOGAM YANG LEBIH REAKTIF – BIASANNYA MAZ

………..............................................................................................................................

[1 markah/ 1 mark]

Magnesium/ Zink/Aluminium

Magnesium/ Zinc /Aluminium

16

(c) Gas hidrogen dibiarkan mengalir sehingga hasil pemanasan berada pada suhu bilik.

Nyatakan mengapa langkah ini diambil semasa menjalankan eksperimen.

The hydrogen gas is allowed to flow until the product of heating is at room temperature.
State why this step was taken while conducting the experiment.
Ini merupakan langkah berjaga-jaga.

Untuk mengelakkan hasil yang tengah panas kembali teroksida/ bertindak balas dengan

oksigen
………..............................................................................................................................

[1 markah/ 1 mark]

Untuk memastikan kuprum tidak dioksidakan semula.

To ensure the copper is not oxidized again.

(d) Nyatakan oksida logam lain yang mana formula empiriknya boleh ditentukan dengan
menggunakan kaedah dalam Rajah 4.

State another oxide of metal which its empirical formula can be determined using the
method in Diagram 4.
Soalan UMUM. Boleh bagi nama atau formula.
Nama OKSIDA LOGAM Yea
Bukan logam!
………..............................................................................................................................

[1 markah/ 1 mark]
Memang ini Bab 3 Tingkatan 4. Tetapi ianya merujuk kepada Siri Kereaktifan di Bab 1
Tingkatan 5

Nama : Argentum oksida/ Ferum(II) oksida/ Stanum(II) oksida/ Plumbum(II) oksida/
Formula : Ag2O/ FeO/ SnO/PbO
Argentum oxide/ Iron(II) oxide/ Tin(II) oxide/ Lead(II) oxide/ Ag2O/ FeO/ SnO/ PbO

17

(e) Dengan menggunakan keputusan yang diperoleh, tentukan formula empirik bagi oksida
kuprum.
[Jisim atom relatif: Cu = 64, O = 16]
Based on the result obtained, determine the empirical formula for oxide of copper.
[Relative atomic mass: Cu = 64, O = 16]

Pendapat saya – elok di buat dalam jadual.
Kalau tidak, pastikan ANDA MENULIS dengan BETUL dan JELAS untuk
pemeriksa memberikan anda MARKAH.

[2 markah/ 2 marks]

1. Jisim Cu dan O yang betul dengan unit g.
2. Bilangan mol dan nisbah mol teringkas
3. Formula empirik yang betul

1. The correct masses of Cu and O with units, g.
2. The number of moles and the simplest mole ratio
3. Correct empirical formula

Unsur/Element Cu O
Jisim, g 56.66-53.46 57.46 -56.66
Mass, g = 3.20 = 0.80
Bil. mol, mol 3.20 ÷ 64 // 0.80 ÷ 16 //
The number of
moles, mol 0.05 0.05
Nisbah mol
atom teringkas 1 1
The simplest
mole ratio

Formula empiric/Empirical formula = CuO
Biasanya memang 3 Markah. Cuma soalan ini, 2 MARKAH.

18

5. Rajah 5.1 menunjukkan susunan radas bagi suatu sel kimia.
Diagram 5.1 shows the apparatus set-up for a chemical cell.
.

Elektrod Argentum Elektrod Ferum
Silver elektrode Iron elektrode

Larutan argentum nitrat Larutan ferum(II) nitrat
Silver nitrate solution Iron(II) nitrate solution

Asid sulfurik
Sulphuric acid

Rajah 5.1/ Diagram 5.1

Diberi nilai E°bagi dua sel setengah ialah:

Given the E° values for two half-cells are:

Fe2+ + 2e ↔ Fe E° = - 0.44 V

Ag+ + e ↔ Ag E° = + 0.34 V

Berdasarkan Rajah ini dan merujuk Eyang diberikan :

Ini adalah POSITIF Asid Sulfurik sebagai Ini adalah NEGATIF
Sebab nilai E° lebih Negatif
Sebab nilai E° lebih positif titian garam

Logam Ag Membenarkan ion-ion lalu Logam FE melarut/ menipis
Sebagai Orang tengah saja. untuk melengkapkan litar
Memang akan terima [Benar ion lalu lengkap litar] Kehilangan elektron
elektron.
Boleh sebarang asid kuat Berlaku PENGOKSIDAAN
TETAPI perlu berikan atau garam terlarutkan
kepada ion positif yang lebih Menghasilkan ion Fe2+
positif nilai E° Arah pergerakan elektron
adalah Warna HIJAU semakin
Biasanya Kanan ke kiri GELAP
Ag+ = Menebal/ enapan
kelabu Kepekatan ion Fe2+
bertambah
Cu2+= = Menebal/ enapan
perang

H+ = Gelembung gas tak
berwarna terbebas

Dekatkan Kayu uji menyala
Bunyi pop terhasil

19

(a) Nyatakan semua anion yang hadir dalam larutan ferum(II) nitrat.
State all anions present in iron(II) nitrate solution.

Soalan UMUM. Boleh bagi nama atau formula.
Pastikan FAHAM Soalan
Semua ion
Semua anion (semua ion negatif)
Semua kation (semua ion positif)
Pastikan tahu bezakan
Larutan – Pelarut – 2 ion dan zat terlarut – 2 ion juga
Leburan – hanya 2 ion sahaja

………..............................................................................................................................
[1 markah/ 1 mark]

Ion nitrat dan ion hidroksida // NO3- dan OH-
Nitrate ions and hydroxide ions// NO3- and OH-

(b) Selepas 20 minit,
After 20 minutes,

(i) Nyatakan pemerhatian pada anode.
State the observation at anode.
…................................................................................................................................
[1 markah/ 1 mark]

Elektrod ferum semakin menipis/mengecil// jisim elektrod ferum berkurang
The iron electrode is getting thinner/smaller // the mass of the iron electrode decreases

(ii) Tulis setengah persamaan bagi tindak balas yang berlaku di anod.
Write the half equation for the reaction occurred at anode.
…................................................................................................................................
[1 markah/ 1 mark]

Fe → Fe2+ + 2e

20

(iii) Nyatakan perubahan warna bagi larutan ferum(II) nitrat. Berikan sebab.
State the colour change of the iron(II) nitrate solution. Give a reason.
Perubahan warna– mesti sebelum ke selepas
…................................................................................................................................
[2 markah/ 2 marks]

1. Keamatan warna hijau larutan semakin meningkat/
Warna hijau larutan menjadi semakin gelap.

2. Kepekatan ion ferum(II) bertambah.
1. The intensity of the green colour of the solution increases/
The green colour of the solution becomes darker.
2. The concentration of iron(II) ions increases

(c) Tuliskan notasi sel bagi sel kimia itu.
Write the cell notation for that chemical cell.
…......................................................................................................................................
[1 markah/ 1 mark]

Fe(p) | Fe2+ (ak) || Ag+(ak) | Ag (p)
Fe(s) | Fe2+ (aq) || Ag+(aq) | Ag (s)

21

(d) Muhammad menggunakan susunan radas pada Rajah 5.2 untuk menyadur kunci besi
dengan argentum.
Muhammad used the arrangement of the apparatus in Diagram 5.2 to plate an iron key
with silver.

Kepingan argentum
Silver strip

Rajah 5.2/ Diagram 5.2 Kunci besi
Iron key

Elektolit Y
Electrolyte Y

Perhatikan perbezaan Rajah 5.1 dan Rajah
5.2
Rajah 5.1 = TIADA BATERI/ SEL
KERING
Rajah 5.2 = ADA BATERI/ SEL KERING

(i) Cadangkan elektrolit Y yang sesuai.
Suggest a suitable electrolyte Y.
Boleh rujuk rajah. LARUTAN KAN
Macam nak CAT KERETA. APA WARNA yang kita nak cat...
MESTI BELI WARA CAT tersebutkan..
LAGI 1, manusia normal akan menggunakan tangan kanankan
....................................................................................................................................
[1 markah/ 1 mark]

Larutan argentum nitrat/ AgNO3
Argentum nitrate solution/ AgNO3

HATI- HATI, Argentum klorida TIDAK LARUT YEA

22

(ii) Selepas 30 minit eksperimen dijalankan, Muhammad mendapati kunci besi masih
tidak disadur dengan argentum.
Apakah yang patut dilakukan oleh Muhammad supaya kunci besi tersebut dapat
disadur dengan argentum?
After 30 minutes of the experiment was carried out, Muhammad found that the iron
key still does not plated with silver.
What should Muhammad do that the iron key can be plated with silver?
....................................................................................................................................
....................................................................................................................................
. [1 markah/ 1 mark]

LAGI 1, manusia normal akan menggunakan tangan kanankan
Kunci besi di sambung kepada terminal negatif bateri dan kepingan argentum disambung
kepada terminal positif bateri
The iron key is connected to the negative terminal of the battery and the argentum strip is
connected to the positive terminal of the battery

23

6. Rajah 6.1 menunjukkan susunan radas yang digunakan dalam eksperimen untuk
menentukan haba peneutralan antara larutan natrium hidroksida dan asid hidroklorik.

Diagram 6.1 shows the apparatus set-up that is used in the experiment to determine the
heat of neutralisation between sodium hydroxide solution and hydrochloric acid.

50 cm3 larutan natrium
hidroksida 1.0 mol dm-3
50 cm3 of 1.0 mol dm-3
sodium hydroxide
solution

Cawan polisterina 50 cm3 asid hidroklorik
Polysterene cup 1.0 mol dm-3
50 cm3 of 1.0 mol dm-3
Rajah 6.1/ Diagram 6.1 hydrochloric acid

Bab 3 Tingkatan 5 – Termokimia Lemah
Melibatkan asid dan bes – bab 6 Tingkatan 4 CH3COOH = mono

4 Jenis asid yang perlu tahu

Kuat
HCl, HNO3 = Mono
H2SO4 = Di

Yang ini, secara teori, H = -57. Nilai adalah tetap bagi asid kuat dan bes/alkali kuat

Keputusan eksperimen adalah seperti dalam Jadual 6 di bawah.
The result of the experiment is shown in Table 6 below.

Penerangan Suhu (ºC)
Description Temperature (ºC)
Suhu awal asid hidroklorik
Initial temperature of hydrochloric acid 29.0
Suhu awal larutan natrium hidroksida
Initial temperature of sodium hydroxide solution 29.0
Suhu tertinggi campuran
The highest temperature of the mixture 35.5

Jadual 6/ Table 6
Merujuk jadual 6
Akan ada 2 suhu awal. MESTI PURATAKAN SUHU AWAL yea

24

(a) Apakah maksud haba peneutralan bagi eksperimen ini?
What is the meaning of heat of neutralisation for this experiment?
…......................................................................................................................................
…......................................................................................................................................
[1 markah/ 1 mark]

Perubahan haba/Haba dibebaskan apabila 1 mol air dihasilkan daripada tindak balas antara
asid hidroklorik dan larutan natrium hidroksida

Heat change/ Heat released when 1 mole of water is formed from the reaction
between hydrochloric acid and sodium hydroxide solution
Definisi haba yang lain

(b) Mengapakah cawan polistirena digunakan dalam eksperimen ini?
Why polystyrene cup is used in this experiment?
…......................................................................................................................................
[1 markah/ 1 mark]

Untuk mengurangkan kehilangan haba ke persekitaran
To reduce heat lost to the surroundings
Bukan MENGHALANG/ PREVENT yea

25

(c) Berdasarkan kepada eksperimen dalam Rajah 6,
Based on the experiment in Diagram 6,

(i) hitungkan perubahan haba dalam tindak balas itu
[Muatan haba tentu = 4.2 J g-1 ºC-1]
calculate the heat change in the reaction.
[Specific heat capacity = 4.2 J g-1 ºC-1]

Lebih kurang macam HABA dalam FIZIK
H = mc
m = MESTI ISIPADU LARUTAN yang terlibat ditukarkan terus kepada JISIM
 = Suhu Akhir – suhu Awal (kalau Suhu Akhir tinggi)
atau suhu awal – suhu akhir (Kalau suhu awal lebih tinggi)
ELAKKAN NILAI NEGATIF untuk ENDO nanti sebab H mesti POSITIF

[1 markah/ 1 mark]

Perubahan haba/ Heat change

= (50 +50) x 4.2 x (35.5 – 29.0) J
= 2730 J
= 2.73 kJ
Jawapan mesti berunit BETUL. Boleh dalam J atau kJ

(r: tanpa unit/ without unit)

26

(ii) hitung haba peneutralan bagi eksperimen itu. [2 markah/ 2 marks]
calculate the heat of neutralisation for the experiment.

Mesti menggunakan formula H = mol/H
Mol belum ada. KITA KENA CARI mol dulu
Formula mol = MV/1000
Kalau soalan bagi isi padu atau kemolaran BERBEZA,
PERLU kenal pasti BAHAN PENGHAD dan BERLEBIHAN

Bilangan mol HCl / H+ = 1.0 x 50 // 0.05 mol
Number of mole of HCl / H+ 1000
ATAU/OR
Bilangan mol NaOH / OH- = 1.0 x 50 // 0.05 mol
Number of mole of NaOH / OH- 1000

Haba peneutralan/ Heat of neutralisation, ∆H
= - 2730 J mol-1 // - 2.73 kJ/mol-1 // - 54 600 J mol-1 // - 54.6 kJ mol-1

0.05 0.05

27

(d) Eksperimen itu diulang dengan menggunakan 50 cm3 asid etanoik 1.0 mol dm-3 untuk
menggantikan asid hidroklorik. Didapati nilai haba peneutralannya lebih rendah
berbanding haba peneutralan di (c)(ii). Terangkan.
The experiment is repeated by using 50 cm3 of 1.0 mol dm-3 ethanoic acid to replace
the hydrochloric acid. It is found that the value of the heat of neutralisation is lower
than the heat of neutralisation in (c)(ii). Explain.
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................
[2 markah/ 2 marks]

Kurang daripada 54.6 kJ mol-1
Less than 54.6 kJ mol-1
1. Asid etanoik ialah asid lemah // mengion separa dalam air untuk menghasilkan ion

hidrogen yang berkepekatan rendah. (Definisi Asid Lemah)
2. Sebahagian daripada haba dibebaskan diserap semula untuk mengionkan molekul asid

etanoik sepenuhnya.
1. Ethanoic acid is a weak acid // ionise partially in water to produce low concentration of

hydrogen ion.
Some of the heat release is reabsorbed to ionise ethanoic acid molecules completely

28

(e) Rajah 6.2 menunjukkan dua gambar rajah aras tenaga bagi dua tindak balas kimia yang
berbeza.
Diagram 6.2 shows two energy level diagrams for two different chemical reactions.

Set I Set II

Tenaga Tenaga
Energy Energy

NaNO3 + H2O + CO2 HNO3 + NaOH

∆H = +28 kJ mol-1 ∆H = -57 kJ mol-1
HCl + NaHCO3 NaNO3 + H2O

Berdasarkan Rajah 6.2, bandingkan dan deduksikan maklumat yang boleh didapati
daripada rajah aras tenaga dalam tindak balas I dan tindak balas II.
Based on Diagram 6.2, compare and deduce the information that can be obtained
from the energy level diagrams in reaction I and reaction II.

[2 markah/ 2 marks]

29

1. ∆H dalam set I bernilai positif manakala ∆H dalam set II bernilai negatif.
2. Set I ialah tindak balas endotermik manakala set II ialah tindak balas eksotermik//Tindak

balas set I menyerap haba daripada persekitaran manakala tindak balas set II mebebaskan
haba ke persekitaran.
3. Jumlah kandungan tenaga bagi bahan tindak balas lebih tinggi daripada jumlah kandungan
tenaga hasil tindak balas dalam dalam set I manakala jumlah kandungan tenaga bagi
bahan tindak balas lebih rendah daripada jumlah kandungan tenaga hasil tindak balas
dalam set II.
4. Jumlah tenaga haba yang diserap bagi pemutusan ikatan dalam bahan tindak balas lebih
tinggi berbanding jumlah tenaga haba yang dibebaskan semasa pembentukan ikatan dalam
hasil tindak balas dalam set I manakala jumlah tenaga haba yang diserap bagi pemutusan
ikatan dalam bahan tindak balas lebih rendah berbanding jumlah tenaga haba yang
dibebaskan semasa pembentukan ikatan dalam hasil tindak balas dalam set II.
*Mana-mana dua jawapan.
1. ∆H in set I has a positive value while ∆H in set II has a negative value.
2. Set I is an endothermic reaction while set II is an exothermic reaction // Set I reaction
absorbs heat from the surroundings while a set II reaction releases heat to the
surroundings.
3. The total energy content of the reactants is higher than the total energy content of the
products in set I while the total energy content of the reactants is lower than the total
energy content of the products in set II.
4. The total heat energy absorbed for bond breaking in the reactants is higher than the total
heat energy released during bond formation in the products in set I while the total heat
energy absorbed for bond breaking in the reactants is lower than the total energy heat
released during bond formation in the products in set II.
*Any two answers.

30

7. (a) Rajah 7 menunjukkan pembentukan ikatan kovalen dalam molekul ammonia.
Diagram 7 shows the formation of covalent bond in ammonia molecule.

Rajah 7/ Diagram 7
(i) Apakah jenis ikatan kovalen yang terbentuk dalam molekul ammonia?

What type of covalent bond is formed in an ammonia molecule?
....................................................................................................................................

[1 markah/1 mark]
Ikatan kovalen tunggal // Single covalent bond
(ii) Molekul X2Y mempunyai jenis ikatan kovalen yang sama seperti molekul

ammonia. Lukiskan gambar rajah susunan electron bagi molekul X2Y.
[Nombor proton: X = 1; Y = 8]
The X2Y molecule has the same type of covalent bond as the ammonia molecule.
Draw an electron arrangement diagram for the molecule X2Y.
[Proton number: X = 1; Y = 8]

[2 markah/ 2 marks]
Perbezaan antara susunan elektron dan struktur atom. Di bab 2
Soalan ini, bab 5 – ikatan kimia

31

1. Bilangan elektron pada setiap petala yang betul dan nukleus ditunjukkan dan dilabelkan
The number of electrons on each shell is correct and nucleus is indicated and labeled

2. Nisbah atom betul dengan bilangan pasangan elektron dikongsikan antara setiap atom
The ratio of X and Y atoms is correct with the number of electron pairs shared between
each atom

(iii) Apabila gas ammonia dan gas hidrogen klorida bercampur, wasap putih
ammonium klorida terbentuk.
Tuliskan persamaan kimia bagi tindak balas tersebut.

When ammonia gas and hydrogen chloride gas are mixed, white fumes of

ammonium chloride is formed.

Write the chemical equation of the reaction.

Gas ammonia = NH3

Gas Hidrogen klorida = HCl

Memang betul ASID HCl. Cuma dia belum terion dalam air. sebab itu masih dalam

keadaan MOLEKUL

....................................................................................................................................

[1 markah/ 1 mark]

NH3 + HCl → NH4Cl

(iv) Ammonium klorida terdiri daripada ion ammonium dan ion klorida. Ion ammonium
terbentuk daripada ikatan datif antara molekul ammonia dan ion hidrogen daripada
asid.
Terangkan secara ringkas pembentukan ikatan datif dalam ion ammonium.
Ammonium chloride consists of ammonium ion and chloride ion. Ammonium ions
are formed from dative bonds between ammonia molecules and hydrogen ions from
acid.
Describe briefly the formation of dative bond in ammonium ion.

…………………………………………………………………………………….

…………………………………………………………………………………….
[1 markah/1 mark]

32

DATIF hanya melibathan H-FON
Pasangan elektron bebas yang tidak terlibat dalam ikatan kovalen (pada atom nitrogen) di
dalam molekul ammonia akan dikongsikan dengan ion hidrogen yang tidak mempunyai
elektron.
The lone pair of electrons that are not involved in covalent bonds (on nitrogen atom) in
ammonia molecules will be shared with hydrogen ions that do not have electrons.

33

(b) Jadual 7 menunjukkan beberapa sifat bagi sebatian R, S dan T.
Table 7 shows some properties of substances R, S and T.

Sifat-sifat Sebatian R Sebatian S Sebatian T
Properties Compound R Compound S Compound T
Keadaan pada suhu
bilik Pepejal Pepejal Pepejal
State at room Solid Solid Solid
temperature
Keterlarutan dalam Larut Tidak larut Larut
air Soluble Insoluble Soluble
Solubility in water
Kekonduksian Tidak boleh Tidak boleh Boleh
elektrik sebatian mengkonduksikan mengkonduksikan mengkondusikan
dalam air
Electrical Do not conduct Do not conduct Can conduct
conductivity of
compound in water

Jadual 7/ Table 7
(i) Berdasarkan maklumat dalam Jadual 7, kenal pasti sebatian R, S dan T.

Based on the information in Table 7, identify compounds R, S and T.

Sebatian R/ Compound R: ………………………………………………………….
Sebatian S/ Compound S: ………………………………………………………….
Sebatian T/ Compound T: ………………………………………………………….

[3 markah/ 3 marks]
Sebatian R: Glukosa/ C6H12O6
Sebatian S: Plumbum(II) iodida/ PbI2
Sebatian T: Kalium nitrat/ KNO3
* Terima mana-mana jawapan yang sesuai

Compound R: Glucose/ C6H12O6
Compound S: Lead(II) iodide/ PbI2
Compound T: Potassium nitrate/ KNO3
* Accept any suitable answers

34

(ii) Ahmad menjalankan satu eksperimen untuk mengkaji sifat-sifat sebatian. Beliau
telah tersilap mencampurkan sebatian S dan sebatian T dalam satu bikar.
Cadangkan bagaimana Ahmad boleh mengasingkan campuran tersebut.
Ahmad conducted an experiment to study the properties of compounds. He had
mistakenly mixed compound S and compound T in one beaker.
Suggest how Ahmad can separate the mixture.

Sebatian S – TAK LARUT
Sebatian T – LARUT
TURAKAN SAHAJA

.…………………………………………………………………………………….
……………………………….…………………………………………………….
….………………………………………….……………………………………….

[2 markah/ 2 marks]
1. Tambahkan air ke dalam campuran dan kacau

Add water into the mixture and stir
2. Turaskan
Filter

35

8. Rajah 8 menunjukkan tiga siri tindak balas ke atas kuprum(II) nitrat.
Diagram 8 shows three series of reaction on copper(II) nitrate.

Kuprum(II) + Garam V I Pepejal hijau W II Pepejal hitam X + Gas
Y
nitrat Salt V Green solid W Panaskan Black solid X

Copper(II) Heat

nitrate III + H2SO4

Larutan Z + Air + Gas Y
Solution Z Water

Rajah 8/ Diagram 8

Untuk Kuprum
Cu – Perang
CuO – Hitam
CuCO3 – Hijau
CuCl2 – Pepejal Hijau, Larutan Biru
Lain-lain – BIRU

Penyediaan Garam
A. Terlarut

(BUKAN ANAK – ASID dengan LOGAM/ LOGAM OKSIDA/ LOGAM KARBONAT)

+ Panaskan asid
Tambahkan serbuk LOGAM/ Oksida logam/ karbonat logam
Kacau
Tambah sehingga berlebihan

Y Turas. Ambik HASIL turasan
E Panaskan sehingga tepu
C Sejukkan di suhu bilik untuk pembentukan kristal.
Y Turas. Ambik BAKI turasan
O Keringkan

B. Tak Terlarutkan

+ Tambahkan 2 larutan
Y Turas
O Kering

Garam sulfat tak terlarutkan :suBaCaPb
Garam klorida tak terlarutkan coPbAgMer
Semua garam karbonat tak terlarutkan kecuali ANaK Karbonat

36

INGAT
PeKuPbO – Perang panas, kuning sejuk – PbO
KuPuZno – Kuning panas, Putih sejuk - ZnO

Pemanasan Garam
1 gas – biasa CO2 – sumber/asal daripada Garam CO3
2 gas – biasa NO2 dan O2 – sumber/asal daripada Garam NO3
NO2 – Gas Perang dan berasid

Test Anion Cl2 SO42- NO3-
Tambahkan Tambahkan Tambahkan
CO32- HNO3 HCl H2SO4 CAIR
Tambah sebarang AgNO3 BaCl2 FeSO4
asid kuat Goncang. sengetkan
Mendakan putih 3 titis H2SO4
Pembuakan berlaku/ Mendakan putih terbentuk PEKAT
Gas CO2 terbebas terbentuk BaSO4 Cincin perang
terbentuk
AgCl

Test Kation – Ammonia CaMPAZCuFeFe

6 yang penting

Ca2+ Mg2+ Pb2+ Al3+ Zn2+ Cu2+
Mendakan
NaOH Mendakan Putih Kekal Mendakan Putih LARUT dalam Biru kekal
NH3 Mendakan
lebihan biru
LARUT
Tiada Mendakan Putih kekal Mendakan membentuk
larutan
perubahan Putih BIRU TUA

LARUT

dalam

lebihan

Pengesahan ion Pb2+
Tambahkan KI – Mendakan Kuning terhasil

37

Rajah 8 menunjukkan tiga siri tindak balas ke atas kuprum(II) nitrat.
Diagram 8 shows three series of reaction on copper(II) nitrate.

Kuprum(II) + Garam V I Pepejal hijau W II Pepejal hitam X + Gas
Y
nitrat Salt V Green solid W Panaskan Black solid X

Copper(II) Heat

nitrate III + H2SO4

Larutan Z + Air + Gas Y
Solution Z Water

Rajah 8/ Diagram 8

Penguraian Ganda Dua → CuO + CO2
CuO + ..??CO3 → CuCO3

CuCO3 + H2SO4 → CuSO4 + H2O + CO2

(a) Dalam tindak balas I, kuprum(II) nitrat bertindak balas dengan garam V menghasilkan
pepejal hijau W.
In reaction I, copper(II) nitrate reacts with salt V to produce a green solid W.

(i) Kenal pasti garam V
Identify salt V
Penguraian Ganda Dua mesti menggunakan 2 larutan.
Garam V adalah garam terlarutkan
.....................................................................................................................................
[1 markah/ 1 mark]

Garam V: Natrium karbonat//Na2CO3// Kalium karbonat// K2CO3// Ammonium karbonat//
(NH4)2CO3
Salt V: Sodium carbonate // Na2CO3// Potassium carbonate //K2CO3// Ammonium carbonate
// (NH4)2CO3

38

(ii) Namakan pepejal hijau W.
Name the green solid W.

Kita ada 3. CuCO3. CuCl2 dalam keadaan pepejal. Fe2+ garam
...................................................................................................................................

[1 markah/ 1 mark]

Pepejal hijau W: Kuprum(II) karbonat
Green solid W: Copper(II) carbonate

Hijau – sekarang CuCl2 pepejal pun hijau- larutan biru

(iii) Tulis persamaan kimia yang seimbang bagi tindak balas dalam (a)(i).
Write a balanced chemical equation for the reaction in (a)(i).
....................................................................................................................................
[2 markah/ 2 marks]

1. Formula kimia bahan dan hasil tindak balas betul
Correct reactant and products chemical formula

2. Persamaan kimia seimbang
Balance chemical equation

Cu(NO3)2 + Na2CO3 → CuCO3 + NaNO3 //
Cu(NO3)2 + K2CO3 → CuCO3 + KNO3 //
Cu(NO3)2 + (NH4)2CO3 → CuCO3 + NH4NO3

39

(b) Dalam tindak balas II, pemanasan pepejal hijau menghasilkan pepejal hitam X dan
gas Y.
In reaction II, heating of green solid produced black solid X and gas Y.
(i) Gas Y mengeruhkan air kapur. Namakan gas Y.
Gas Y turns limewater cloudy. Name gas Y.
Pemanasan yang membebaskan 1 gas – Gas CO2
Arahan soalan adalah KHUSUS
..............................................................................................................................
[1 markah/ 1 mark]

Gas karbon dioksida// carbon dioxide gas
Kalau 1 gas – karbon dioksida – dtg drpd CO3
Kalau 2 gas – NO2 dan O2 – dtg drpd NO3

(ii) Tuliskan formula kimia pepejal hitam X.
Write the chemical formula of black solid X.
Yang kita tahu ada 2 sahaja. Karbon dan Kuprum(II) oksida
..............................................................................................................................
[1markah/ 1 mark]

CuO
(c) Dalam tindak balas III, pepejal hijau W bertindak balas dengan asid sulfurik
menghasilkan larutan Z. Nyatakan warna larutan Z.
In reaction III, green solid W reacts with sulphuric acid produced solution Z. State
the colour of solution Z.
.......................................................................................................................................
[1markah/ 1 mark]

Biru// blue

40

(d) Kation bagi larutan Z dikenal pasti sebagai salah satu kation logam berat yang
dijumpai dalam air buangan industri. Huraikan secara ringkas ujian kimia untuk
mengesahkan kation dalam larutan Z.
Cation in solution Z is identified as one of the heavy metals found in industrial waste
water. Describe briefly chemical test to verify the cation in solution Z.
Ikutkan carta alir – Z adalah CuSO4
Test untuk ion Cu2+
Soalan tak bagi larutan yang patut digunakan untuk menguji. Boleh guna NaOH atau
NH3
……...……………………...……………………………………………………………
...……..………………………………………………………………………………….
……….………………………………………………………………………………….
…….…………………………………………………………………………………….
[3 markah/ 3 marks]

1. Masukkan (2-3) cm3 larutan Z ke dalam tabung uji dan tambah larutan natrium
hidroksida /ammonia sehingga berlebihan.
Insert (2-3) cm3 of solution Z into the test tube and add sodium hydroxide/ammonia
solution until excess.

2. Mendakan biru tidak larut dalam NaOH berlebihan //mendakan biru larut dalam
larutan ammonia berlebihan
Blue precipitate insoluble in excess NaOH // Blue precipitate soluble in excess of
ammonia solution

3. menunjukkan kehadiran ion kuprum(II)
indicates the presence of copper(II) ions

41

Bahagian B
Section B

[20 markah]
[20 marks]

Jawab mana-mana satu soalan daripada bahagian ini.
Answer any one question from this section.

9. Rajah 9 menunjukkan formula struktur bagi dua sebatian hidrokarbon iaitu sebatian A dan
sebatian B.
Diagram 9 shows the structural formula of two hydrocarbon compounds, compound A and
compound B.

Sebatian A Sebatian B
Compound A Compound B

Rajah 9/ Diagram 9
Rujuk Rajah 9
A – semua ikatan tunggal. Ada 5 C. 5 adalah Pen
B – ada 1 ikatan ganda dua. Ada 5 C juga

(a) (i) Lukis dan namakan satu isomer bagi sebatian A dan sebatian B.
Draw and name an isomer of compound A and compound B.

Lukis 1 Markah
Nama 1 markah

[4 markah/ 4 marks]

Formula struktur isomer sebatian A:
Structural formula of isomers compound A:

//
2-metilbutana // 2,2-dimetilpropana
2-methylbutane // 2,2-dimethylpropane

Formula struktur isomer sebatian B:
Structural formula of isomers compound B:

42

//
2-metilbut-1-ena // 3-metilbut-1-ena //
2-methylbut-1-ene // 3-methylbut-1-ene //

//
2-metilbut-2-ena // pent-2-ena

2-methylbut-2-ene // pent-2-ene

(ii) Kedua-dua sebatian A dan B terbakar menghasilkan nyalaan berjelaga.
Tentukan sebatian yang manakah menghasilkan lebih jelaga.
Terangkan jawapan anda.
[Jisim atom relative: H = 1; C =12]

Both compounds A and B burn to produce sooty flame.
Determine which compound produces more soot.
Explain your answer.
[Relative atomic mass: H = 1; C = 12]

Perlu buat pengiraan peratusan karbon

[4 markah/ 4 marks]

1. Sebatian B// Compound B
2. Peratus atom C mengikut jisim dalam sebatian A// Percentage of C atom by mass in

compound A
5(12)____ x 100 = 83.33%

5(12) + 12(1)
3. Peratus atom C mengikut jisim dalam sebatian B// Percentage of C atom by mass in

compound B
5(12)____ x 100 = 85.71%

5(12) + 10(1)

4. Peratus atom C mengikut jisim dalam sebatian B lebih tinggi berbanding sebatian A
Percentage of C atom by mass in compound B is higher than compound A

43

(iii) Sebatian C merupakan satu lagi sebatian hidrokarbon yang mempunyai
kumpulan berfungsi ikatan kovalen ganda tiga antara atom karbon. Nyatakan
maksud hidrokarbon dan jenis hidrokarbon bagi sebatian C.

Compound C is another hydrocarbon compound that has a functional group of
triple covalent bonds between carbon atoms. This compound has the same
number of carbon atoms as compound A and compound B. State the meaning
of hydrocarbon and type of hydrocarbon for compound C.

Ada 2 soalan yea.
Ikatan ganda tiga = Alkuna
Alkuna merupakan hidrokarbon tak tepu

[2 markah/ 2 marks]

1. Hidrokarbon ialah sebatian yang mempunyai atom karbon dan atom hydrogen sahaja.
Hydrocrabon is a compound that contains carbon atom and hydrogen atom only.

2. Hidrokarbon tak tepu
Unsaturated hydrocarbon

(b) Jadual 9 menunjukkan maklumat bagi empat sebatian organik J, K, L dan M.
Table 9 shows the information of four organic J, K, L and M.

Sebatian organik Maklumat
Organic compound Information

• Mempunyai 4 atom karbon
Has 4 carbons atoms

• Mengandungi karbon dan hidrogen sahaja
J Contain carbon and hydrogen only

• Menyahwarnakan warna perang air bromin
Decolourises brown colour of bromine water

Ini Alkena
• Mempunyai 4 atom karbon

Has 4 carbon atoms
• Mengandungi karbon dan hidrogen sahaja
K Contains carbon and hydrogen only
• Tidak menyahwarnakan warna perang air bromin

Does not decolourise the brown colour of bromine water

Ini Alkana
• Mempunyai 3 atom karbon
L Has 3 carbon atoms
• Larut dalam air

44

Soluble in water
• Bertindak balas dengan zink menghasilkan gas hidrogen

Reacts with zinc to produce hydrogen gas
Ini Asid karboksilik
• Mempunyai 3 atom karbon
Has 3 carbon atoms
• Larut dalam air
Soluble in water
M • Bertindak balas dengan asid etanoik menghasilkan bau
manis
Reacts with ethanoic acid to produce sweet smell
Ini Alkohol
Ester = Asid karboksilik + alkohol

Jadual 8/ Table 8
Berdasarkan maklumat dalam Jadual 9,
Based on the information in Table 9,

(i) tentukan formula molekul bagi sebatian organik J, K, L dan M.
determine the molecular formulae of organic compounds J, K, L and M.

(ii) nyatakan nama siri homolog bagi setiap sebatian itu.
state the name of the homologous series for each of the compound.

(iii) nyatakan kumpulan berfungsi sebatian L dan sebatian M.
state the functional groups of compound L and compound M.
[10 markah/ 10 marks]

45

Sebatian (i) (ii) (iii)
organik Formula Siri homolog Kumpulan berfungsi
Organic molekul Homologous
compound Molecular Functional group
formula series
-
J C4H8 Alkena
K C4H10 Alkenes -
Alkana
L C2H5COOH Alkanes Kumpulan karboksil//
Carboxyl group //
M C3H7OH Asid -COOH
karboksilik
Carboxylic Kumpulan hidroksil//
Hydroxyl group //
acids -OH

Alkohol
Alcohols

46

10. (a) Persamaan tindak balas bagi penyediaan sabun adalah seperti berikut:
The reaction equation for the preparation of soap is as follows:

Minyak sawit + Alkali pekat → Sabun + Gliserol
Palm oil + Concentrated alkali → Soap + Glycerol

Berdasarkan persamaan itu,
Based on the equation,

(i) Namakan tindak balas penyediaan sabun. [1 markah/ 1 mark]
Name the reaction of soap preparation.

Saponifikasi
Saponification

(ii) Jika nama sabun yang dihasilkan ialah kalium palmitat, nyatakan nama
alkali yang sesuai untuk digunakan dalam tindak balas tersebut.
The soap produced is potassium palmitate, state the name of suitable alkali
to be used in the reaction.
[1 markah/ 1 mark]

Kalium hidroksida
Potassium hydroxide

47

(b) (i) Jadual 10.1 menunjukkan formula stuktur bagi sabun dan detergen.
Table 10.1 shows the structural formulae for soap and detergent.

Agen pencuci Formula struktur
Cleaning agent Structural formula

Sabun
Soap

Detergen
Detergent

Jadual 10.1/ Table 10.1

INGAT
S BUKAN SABUN YEA

Sabun merupakan agen pencuci yang kurang berkesan berbanding detergen dalam
air liat kerana sabun membentuk kekat apabila bertindak balas dengan air liat.
Walaubagaimanapun, sabun lebih mesra alam berbanding detergen. Detergen
mempunyai banyak bahan tambah yang boleh mencemarkan alam sekitar apabila
dibuang ke dalam sistem saliran.
Tuliskan persamaan ion bagi pembentukan kekat oleh sabun.
Terangkan kesan-kesan pencemaran alam sekitar yang disebabkan oleh detergen.

Soap is a less effective cleaning agent than detergents in hard water because soap
forms a scum when it reacts with hard water. However, soap is more eco-friendly
than detergent. Detergent has many additives that can pollute the environment
when dumped into a drainage system.
Write the ionic equation for the formation of scum by soap.
Explain the effects of environmental pollution caused by detergent.

[5 markah/ 5 marks]

Air liat – adalah air yang mengandungi ion Ca2+ dan Mg2+.

48

1. Formula kimia bahan dan hasil tindak balas betul
Correct reactants and products chemical formula

2. Persamaan kimia seimbang
Balance chemical equation

Mg2+ + 2RCOO- → (RCOO)2Mg //
Ca2+ + 2RCOO- → (RCOO)2Ca

Kesan-kesan pencemaran alam sekitar yang disebabkan oleh detergen:
The effects of environmental pollution caused by detergents

3. Apabila dibuang ke dalam sistem saliran, detergen boleh menyebabkan pertumbuhan
alga
when dumped into a drainage system, detergent can cause the growth of algae

4. Ini menghalang cahaya matahari menembusi air
This will prevent the sunlight from penetrating the water

5. Menyebabkan nilai BOD meningkat / kandungan oksigen dalam air berkurang //
kematian hidupan akuatik
Cause the increase in BOD value/ decrease of oxygen content in water// death of
aquatic lives

(ii) Rajah 10 menunjukkan sebahagian daripada tindakan pencucian detergen ke

atas kotoran bergris pada kain.

Diagram 10 shows part of the cleaning action of detergent on greasy stains on

cloth.

Air

Water

→→

Kain Gris
Cloth Grease

Rajah 10/ Diagram 101

Berdasarkan Rajah 10, terangkan tindakan pencucian oleh detergen ke atas
kotoran bergris pada kain.

49

Based on Diagram 10, explain the cleaning action of detergent on greasy stains
on cloth.

[3 markah/ 3 marks]
1. dalam air dan bahagian hidrofobik anion agen pencuci B/ larut dalam gris/kotoran
2. Semasa proses gosokan dan pengocakan, gris tertanggal daripada permukaan kain

membentuk emulsi/titisan kecil dalam air
3. Apabila dibilas, kain menjadi bersih.

1. Hydrophilic part of the cleaning agent B/ detergent anion dissolve in water while
hydrophobic part of the cleaning agent B/ detergent dissolve in grease

2. During agitation and scrubbing, the grease pulled away from the cloth and form emulsion/
small droplets in the water

3. When rinsed, the cloth is cleaned

(c) Jadual 10.2 menunjukkan gejala yang dikesan pada tiga orang pesakit iaitu Khatijah,
Midi dan Nazir
Table 10.2 shows the symptoms detected from three patients which are Khatijah, Midi
and Nazir.

Pesakit Gejala
Patient Symptoms
Khatijah • Suhu badan 38.5 oC - DEMAM
Body temperature of 38.5 oC
Midi • Sakit otot dan badan
Muscle and body pain
Nazir • Berhalusinasi - MENTAL
Hallucinations
• Kemurungan dan gelisah
Depression and anxiety
• Sakit dada apabila batuk
Chest pain when coughing
• Hilang selera makan
Loss of appetite

Jadual 10.2/ Table 10.2

Berdasarkan Jadual 10.2,
Based on Table 10.2,

(i) Nyatakan jenis dan fungsi ubat yang perlu diambil Khatijah, Midi dan Nazir.
State the type and function of medicine that should be taken by Khatijah, Midi
and Nazir.
[6 markah/ 6 marks]

50