FOCUS SPM Sejarah (2023

Format 190mm X 260mm Extent : 392pg (19.14mm) Confirmed (All 4C/70gsm) Status CRC Date 8/3

PELANGI BESTSELLER




SPM
CC038063



TINGKATAN FOCUS
4∙5 KSSM

Sejarah SPM








FOCUS SPM KSSM Tingkatan 4 • 5 – siri teks rujukan yang lengkap dan padat Sejarah SPM
dengan ciri-ciri istimewa untuk meningkatkan pembelajaran murid secara menyeluruh. TINGKATAN
Siri ini merangkumi Kurikulum Standard Sekolah Menengah (KSSM) yang baharu
serta mengintegrasikan keperluan Sijil Pelajaran Malaysia (SPM). KSSM
• Nazril Aiman 4∙5
Pastinya satu sumber yang hebat bagi setiap murid! • Masariah Mispari
• Ahmad Mustapha
REVISI PENGUKUHAN CIRI-CIRI Sejarah • Dr. Mahdi Shuid
› i-Studi SPM & PENTAKSIRAN EKSTRA • Sivakumar Ramachindran
› Kata Kunci
› Praktis Formatif › Aktiviti PAK-21
› Nota Komprehensif
› Praktis SPM › Cabaran KBAT
› Peta Konsep
› Kertas Pentaksiran › Info Sejarah
› Glosari
Tingkatan 4 › Aplikasi Harian
› Kertas Model SPM › Resos Digital Kod QR
› Jawapan

JUDUL-JUDUL DALAM SIRI INI
• Bahasa Melayu • Matematik • Mathematics
• Karangan • Matematik Tambahan • Additional Mathematics TINGKATAN 4•
• English • Sains • Science
• Bahasa Cina • Biologi • Biology
• Sejarah • Fizik • Physics
Beli eBook • Pendidikan Islam • Kimia • Chemistry 5
di sini! • Pendidikan Seni Visual • Prinsip Perakaunan
• Ekonomi

• Perniagaan
RESOS DIGITAL

› › Info › › Video
KSSM
› › i-Studi SPM


W.M: RM39.95 / E.M: RM41.95
W.M: RM??.?? / E.M: RM??.??
CC038063
ISBN: 978-629-7537-49-8
Berdasarkan

FORMAT SPM TERKINI
PELANGI

Format: 190mm X 260mm TP Focus SPM 2023 Sej_pgi CRC












Sejarah SPM





TINGKATAN
4∙5 KSSM

• Nazril Aiman
• Masariah Mispari
• Ahmad Mustapha
• Dr. Mahdi Shuid
• Sivakumar Ramachindran

Format: 190mm X 260mm TV Focus SPM 2023 Sej_pgii_CRC




PENERBITAN PELANGI SDN. BHD. (89120-H)
Ibu Pejabat:
66, Jalan Pingai, Taman Pelangi,
80400 Johor Bahru, Johor Darul Takzim, Malaysia.
Tel: 07-331 6288
E-mel: [email protected]

Pejabat Jualan:
Lot 8, Jalan P10/10, Kawasan Perusahaan Bangi,
Bandar Baru Bangi, 43650 Bangi, Selangor Darul Ehsan, Malaysia.
Tel: 03-8922 3993
Pertanyaan: [email protected]



© Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. 2023
Hak cipta terpelihara. Tiada bahagian daripada terbitan ini
boleh diterbitkan semula, disimpan untuk pengeluaran, atau
ditukarkan dalam apa-apa bentuk atau dengan alat apa jua
pun, sama ada dengan cara elektronik, sawat, gambar,
rakaman, atau sebagainya, tanpa kebenaran daripada
Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. terlebih dahulu.

ISBN: 978-629-7537-49-8
eISBN: 978-629-7537-50-4 (eBook)


Cetakan Pertama 2023




































Dicetak di Malaysia oleh Herald Printers Sdn. Bhd.
Lot 508, Jalan Perusahaan 3, Bandar Baru Sungai Buloh, 47000 Selangor Darul Ehsan.
Sila layari https://plus.pelangibooks.com/errata/ untuk mendapatkan pengemaskinian bagi buku ini (sekiranya ada).

KANDUNGAN




TINGKATAN 4


Tema Pembinaan Negara
3.3 Perang Dunia Kedua 35
Bab
1 Warisan Negara Bangsa 1 3.4 Perang Dunia Kedua di Asia
Pasifik 37
1.1 Latar Belakang Negara Bangsa 3.5 Faktor Kedatangan Jepun
Sebelum Kedatangan Barat 2 ke Negara Kita 40
1.2 Ciri-ciri Negara Bangsa 3.6 Dasar Pendudukan Jepun
Kesultanan Melayu Melaka 3 di Negara Kita 41
1.3 Keunggulan Sistem Pentadbiran 3.7 Perjuangan Rakyat Menentang
dan Undang-undang 4 Pendudukan Jepun 44
1.4 Peranan Pemerintah dan Rakyat 7 3.8 Perkembangan Gerakan

Peta Konsep 8 Nasionalisme Tempatan dan
Pendudukan Jepun 47
Praktis SPM 1 9
3.9 Keadaan Negara Kita Selepas
Kekalahan Jepun 49
Peta Konsep 52
Bab
2 Kebangkitan Nasionalisme 11 Praktis SPM 3 53
2.1 Maksud Nasionalisme 12
2.2 Perkembangan Idea Bab
Nasionalisme di Barat 13 4 Era Peralihan Kuasa British 56
2.3 Perkembangan Nasionalisme di Negara Kita
di Asia 15 4.1 British Military Administration 57
2.4 Perkembangan Nasionalisme 4.2 Gagasan Malayan Union 57
di Asia Tenggara 17 4.3 Reaksi Penduduk Tempatan
2.5 Kesedaran Nasionalisme terhadap Malayan Union 61
di Negara Kita 21 4.4 Penyerahan Sarawak kepada
2.6 Faktor Kemunculan Gerakan Kerajaan British 66
Nasionalisme 21 4.5 Reaksi Penduduk Tempatan
2.7 Perkembangan Nasionalisme 22 terhadap Penyerahan Sarawak 67
2.8 Kesan Perkembangan 4.6 Penyerahan Sabah kepada
Nasionalisme 25 Kerajaan British 70
Peta Konsep 27 4.7 Reaksi Penduduk Tempatan
terhadap Penyerahan Sabah 71
Praktis SPM 2 28
Peta Konsep 73
Praktis SPM 4 74
Bab Konflik Dunia dan Pendudukan
3 Jepun di Negara Kita 30
Bab Persekutuan Tanah Melayu
3.1 Nasionalisme di Negara Kita 5 1948 76
Sebelum Perang Dunia 31
3.2 Latar Belakang Perang Dunia 32 5.1 Latar Belakang Penubuhan
Persekutuan Tanah Melayu 1948 77



iii





KANDUNGAN.indd 3 08/03/2023 6:11 PM

5.2 Faktor Penubuhan Persekutuan 8.2 Proses Pilihan Raya Umum
Tanah Melayu 1948 80 Pertama 118
5.3 Ciri-ciri Persekutuan Tanah 8.3 Penubuhan Majlis Perundangan
Melayu 1948 82 Persekutuan (MPP) 122
5.4 Kesan Penubuhan Persekutuan 8.4 Peranan Kabinet Pertama
Tanah Melayu 1948 83 Persekutuan Tanah Melayu 124
Peta Konsep 84 Peta Konsep 126

Praktis SPM 5 84 Praktis SPM 8 126


Bab Ancaman Komunis dan Bab Perlembagaan Persekutuan
6 Perisytiharan Darurat 87 9 Tanah Melayu 1957 129

6.1 Kemasukan Pengaruh Komunis 9.1 Usaha Rundingan Kemerdekaan 130
di Negara Kita 88 9.2 Peranan Suruhanjaya
6.2 Ancaman Komunis di Negara Perlembagaan Persekutuan
Kita 89 Tanah Melayu 132
6.3 Usaha Menangani Ancaman 9.3 Langkah Penggubalan
Komunis 92 Perlembagaan Persekutuan
6.4 Kesan Zaman Darurat Tanah Melayu yang Merdeka 133
terhadap Negara Kita 97 9.4 Perjanjian Persekutuan Tanah
Melayu 136
Peta Konsep 98
Peta Konsep 138
Praktis SPM 6 99
Praktis SPM 9 139


Bab
7 Usaha ke Arah Kemerdekaan 101 Bab
10 Pemasyhuran Kemerdekaan 141
7.1 Latar Belakang Idea Negara
Merdeka 102 10.1 Pengertian Kemerdekaan 142
7.2 Jawatankuasa Hubungan 10.2 Persediaan Menyambut
Antara Kaum 104 Pemasyhuran Kemerdekaan
7.3 Sistem Ahli 105 Negara 143
7.4 Sistem Pendidikan Kebangsaan 107 10.3 Detik Pemasyhuran
7.5 Penubuhan Parti Politik 110 Kemerdekaan Negara 146
Peta Konsep 113 10.4 Kesan Kemerdekaan terhadap 148
Negara Kita
Praktis SPM 7 114
10.5 Prinsip Kedaulatan Persekutuan
Tanah Melayu 151
Bab Peta Konsep 153
8 Pilihan Raya 116
Praktis SPM 10 154
8.1 Perkembangan Pilihan Raya
di Persekutuan Tanah Melayu 117 Kertas Pentaksiran Tingkatan 4 156








iv





KANDUNGAN.indd 4 08/03/2023 6:11 PM

TINGKATAN 5

Tema Malaysia dan Masa Hadapan

Bab Bab
1 Kedaulatan Negara 166 4 Sistem Persekutuan 212

1.1 Konsep Kedaulatan 167 4.1 Latar Belakang Sistem
1.2 Ciri Negara yang Berdaulat 170 Persekutuan di Negara Kita 213
1.3 Kepentingan Mewujudkan 4.2 Kuasa Kerajaan Persekutuan dan
Negara Berdaulat 171 Kerajaan Negeri 214
1.4 Langkah Mempertahankan 4.3 Kerjasama Kerajaan Persekutuan
Kedaulatan 172 dan Kerajaan Negeri 216

Peta Konsep 176 4.4 Faktor yang Mengukuhkan
Praktis SPM 1 177 Sistem Persekutuan 223
Peta Konsep 224
Praktis SPM 4 225
Bab
2 Perlembagaan Persekutuan 179

2.1 Latar Belakang Sejarah Bab 227
Perlembagaan Persekutuan 180 5 Pembentukan Malaysia
2.2 Sejarah Penggubalan 5.1 Konsep Gagasan Malaysia 228
Perlembagaan Persekutuan 182
2.3 Ciri Utama Perlembagaan 5.2 Perkembangan Idea dan Usaha
Persekutuan 183 Pembentukan Malaysia 229
2.4 Pindaan Perlembagaan 5.3 Reaksi Tempatan dan Negara Jiran
Persekutuan 1963 dan 1965 186 terhadap Pembentukan Malaysia 232
Peta Konsep 188 5.4 Langkah Pembentukan Malaysia 235
5.5 Perjanjian Julai 1963 dan Peristiwa
Praktis SPM 2 189 Pengisytiharan Malaysia 239

5.6 Konfrontasi dan Usaha
Bab Raja Berperlembagaan dan Menangani 240
3 Demokrasi Berparlimen 191 Peta Konsep 243

3.1 Latar Belakang Pemerintahan Praktis SPM 5 245
Beraja dan Demokrasi
Berparlimen 192
3.2 Sejarah dan Kedudukan Bab
Institusi Majlis Raja-Raja 195 6 Cabaran Selepas 248
3.3 Yang di-Pertuan Agong dan Pembentukan Malaysia
Raja dalam Perlembagaan 6.1 Cabaran Dalaman Malaysia 249
Persekutuan 197 6.2 Pemisahan Singapura 250
3.4 Amalan Demokrasi dan 6.3 Menangani Ancaman Komunis 252
Pengasingan Kuasa 202
3.5 Keunikan Amalan Demokrasi 6.4 Isu Pembangunan dan Ekonomi 257
Berparlimen di Negara Kita 206 6.5 Tragedi Hubungan antara Kaum 258
Peta Konsep 208 Peta Konsep 260
Praktis SPM 3 209 Praktis SPM 6 261



v





KANDUNGAN.indd 5 08/03/2023 6:11 PM

Bab Membina Kesejahteraan 9.4 Malaysia dalam Komanwel 306
7 Negara 263 9.5 Cabaran Mengukuhkan
Dasar Luar 308
7.1 Perpaduan dan Integrasi 9.6 Malaysia dalam Persatuan
Nasional 264 Negara-Negara Asia Tenggara
7.2 Dasar Pendidikan Kebangsaan 267 (ASEAN) 309
7.3 Bahasa Melayu sebagai Bahasa 9.7 Malaysia dalam Pergerakan
Ilmu dan Bahasa Perpaduan 271 Negara-negara Tanpa Pihak
7.4 Dasar Kebudayaan Kebangsaan 272 (NAM) 312
7.5 Sukan sebagai Alat Perpaduan 274 9.8 Malaysia dalam Pertubuhan
7.6 Rukun Negara sebagai Tonggak Kerjasama Islam (OIC) 313
Kesejahteraan Negara 277 Peta Konsep 316
Peta Konsep 279 Praktis SPM 9 317
Praktis SPM 7 280

Bab Kecemerlangan Malaysia
Bab Membina Kemakmuran 10 di Persada Dunia 319
8 Negara 282
10.1 Malaysia dalam Isu Global
8.1 Pembentukan Dasar Ekonomi Kontemporari 320
Baru (DEB) 283 10.2 Peranan Malaysia dalam
8.2 Pelaksanaan Dasar Ekonomi Hubungan Ekonomi
Baru (DEB) 284 Antarabangsa 323
8.3 Pembentukan Dasar 10.3 Pelibatan Rakyat dalam Isu
Pembangunan Nasional (DPN) 287 Kemanusiaan dan Keamanan 326
8.4 Pelaksanaan Dasar 10.4 Usaha Mengekalkan Kelestarian
Pembangunan Nasional (DPN) 289 Global 330
8.5 Pencapaian Dasar Ekonomi Baru 10.5 Wawasan Menuju Masa
(DEB) dan Dasar Pembangunan Hadapan 332
Nasional (DPN 292 Peta Konsep 336
Peta Konsep 296
Praktis SPM 10 337
Praktis SPM 8 297


Bab
9 Dasar Luar Malaysia 299
Kertas Model SPM 339
9.1 Latar Belakang Dasar Luar 300
9.2 Asas Penggubalan Dasar Luar 301 Jawapan 351
9.3 Malaysia dalam Pertubuhan
Bangsa-Bangsa Bersatu (PBB) 303 Glosari 385
















vi





KANDUNGAN.indd 6 08/03/2023 6:11 PM

Tema: Pembinaan Negara Tingkatan 4
Bab Tajuk 9 : Nasionalisme di Malaysia Sebelum Perang Dunia Kedua
2 Kebangkitan Nasionalisme









KATA KUNCI



Nasionalisme
Revolusi Keagungan
Gerakan Islah
Pan-Islamisme
Gerakan Propaganda
Pemulihan Meiji
Kemerdekaan
Golongan intelektual
Penulisan kreatif
Persatuan




























Perkembangan idea nasionalisme di Barat telah mempengaruhi kebangkitan nasionalisme
di Asia dan Asia Tenggara termasuklah di negara kita. Perkembangan nasionalisme di
negara kita tercetus daripada pelbagai faktor yang seterusnya memberikan kesan
kepada usaha membina tamadun bangsa dan negara.
Apakah idea nasionalisme di Barat yang mempengaruhi perkembangan nasionalisme
di Asia dan Asia Tenggara? Apakah matlamat nasionalisme di Asia Tenggara?
Bagaimanakah nasionalisme digerakkan di negara kita?



Akses kepada
i-STUDI
i-STUDI SPM



11





02 Fokus Sejarah Ting 4.indd 11 08/03/2023 5:42 PM

Sejarah SPM Bab 2 Kebangkitan Nasionalisme

2.1 Maksud Nasionalisme


1. Nasionalisme bermaksud perasaan cinta yang mendalam terhadap bangsa dan negara.
2. Nasionalisme juga diertikan sebagai semangat kebangsaan yang berkaitan dengan perjuangan
menentang penjajahan dan pembelaan terhadap bangsa dan negara.
3. Nasionalisme juga membawa maksud gerakan untuk mencapai kebebasan politik, ekonomi dan
sosial daripada penguasaan orang asing.
4. Idea nasionalisme berbeza antara negara dengan zaman kerana berkait rapat dengan pengalaman
sejarah dan pengaruh sekeliling seperti keturunan, agama, bahasa dan adat resam.
5. Nasionalisme ialah gerakan untuk melahirkan perasaan kekitaan dengan menggunakan
persamaan kebudayaan dan pengalaman sejarah yang bertujuan untuk membebaskan bangsa
Tingkatan
dan negara daripada penjajahan.
4
6. Gerakan ini menuju matlamat yang sama, Praktis Formatif 1
iaitu membina bangsa yang bersatu dan 1. Berdasarkan pendapat tokoh dan sejarawan,
negara berdaulat.
rumuskan maksud nasionalisme.

Pendapat Tokoh
Tokoh Tafsiran berkaitan nasionalisme



• Nasionalisme merupakan satu gerakan yang meletakkan kesetiaan seseorang
hanya kepada negara atau bangsanya.

Hans Kohn

• Kebangkitan nasionalisme Melayu lebih kepada kesedaran dan ketegasan
diri pada dekad terakhir sebelum Perang Dunia Kedua disebabkan ancaman
terhadap kepentingan orang Melayu dan faktor ekonomi.
• Nasionalisme juga timbul akibat kebimbangan masyarakat terhadap sekularisme
dan imperialisme Barat yang melanda Tanah Melayu.
Profesor William R. Roff


• Kita hendak menzahirkan suatu bangsa yang lebih tegap dan kuat, boleh
berdiri di atas tapak kaki kita sendiri dan mengambil tempat yang sebenar di
sisi bangsa-bangsa lain yang tegap dan bersatu.

Dato’ Onn Jaafar
• Perjuangan menentang penjajahan hendaklah ada persatuan dan perpaduan
yang kuat, iaitu National Fronts.
• Segala tenaga menentang penjajahan hendaklah digunakan untuk mencapai
kemerdekaan dengan tetap berpegang pada tatatertib dan adab sopan bangsa
Melayu dan agama Islam.
Dr. Burhanuddin al-Helmi

• Nasionalisme merupakan fenomena sejagat yang mengiktiraf hak setiap
bangsa di dunia ini untuk menubuhkan negaranya sendiri.
• Nasionalisme memindahkan kedaulatan kepada rakyat.
• Nasionalisme juga menuntut kesetiaan ulung individu disalurkan kepada
negara bangsa itu.
Dr. R. Suntharalingam



12





02 Fokus Sejarah Ting 4.indd 12 08/03/2023 5:42 PM

Sejarah SPM Bab 2 Kebangkitan Nasionalisme

• Nasionalisme Melayu bukanlah gejala baharu hasil penggabungan Tanah
Melayu oleh British.
• Nasionalisme Melayu telah wujud sejak zaman Kesultanan Melayu Melaka.
• Kesetiaan kepada raja merupakan ciri nasionalisme Melayu ketika itu dan
orang Melayu berpegang pada faham kebangsaan yang bersifat ke “Tanah
Profesor Datuk Zainal Abidin Melayuan”.
Abdul Wahid


• Dalam konteks Melayu sebelum merdeka, nasionalisme digunakan untuk
merujuk perjuangan orang Melayu bagi mendapatkan kembali kedudukan
unggul dalam negara sendiri. Tingkatan
Profesor Emeritus Tan Sri
Dr. Khoo Kay Kim 4



2.2 Perkembangan Idea 6. Semasa pemerintahan Mary II dan William
of Orange, konsep kedaulatan parlimen dan
Nasionalisme di Barat
sistem raja berperlembagaan dimantapkan.
1. Nasionalisme di Barat berkembang 7. Bill of Rights digubal untuk memberikan
hasil daripada penentangan terhadap keutamaan kepada parlimen menggubal
pemerintahan beraja yang menjadi simbol undang-undang dan hak mengutip cukai.
penindasan yang menggugat hak dan
kebebasan rakyat. INFO SEJARAH
INFO SEJARAH
2. Contoh nasionalisme antiraja ialah Revolusi
Keagungan di England dan Revolusi Pemikiran John Locke (ahli falsafah Inggeris)
Perancis.
3. Idea nasionalisme turut dikaitkan
dengan perjuangan untuk memperoleh
kemerdekaan daripada penjajahan kuasa
asing seperti Revolusi Amerika.

Revolusi Keagungan di England (1688) • John Locke menghasilkan karya Two Treatises
of Government.
1. Revolusi Keagungan (Glorious Revolution) • Mempopularkan prinsip raja berperlembagaan.
di England berlaku disebabkan keinginan • Menolak konsep pemerintahan raja berkuasa
menegakkan kedaulatan parlimen dan hak mutlak.
asasi rakyat. • Menegaskan bahawa kerajaan patut diasaskan
berdasarkan persetujuan antara pemerintah
2. Revolusi tercetus kerana pemerintahan Raja dengan rakyat.
James II membelakangkan parlimen semasa • Undang-undang perlu digubal bagi memenuhi
menggubal undang-undang. hak asasi manusia.
3. Ahli parlimen telah bangkit menentang
pemerintahan raja berkuasa mutlak dengan Revolusi Amerika (1776)
sokongan Mary II dan suaminya, Raja
William of Orange dari Belanda. 1. Revolusi Amerika merupakan reaksi orang
Amerika menentang penjajahan British.
4. Menyedari sokongan yang berkurangan,
Raja James II melarikan diri ke Perancis. 2. Penentangan tersebut berlaku kerana British
tidak melindungi hak rakyat Amerika yang
5. Peristiwa ini dikenali sebagai Revolusi merupakan sebahagian daripada empayar
Keagungan kerana peralihan kuasa berlaku British.
secara aman tanpa pertumpahan darah.


13





02 Fokus Sejarah Ting 4.indd 13 08/03/2023 5:42 PM

Sejarah SPM Bab 2 Kebangkitan Nasionalisme
3. Terdapat 13 buah tanah jajahan British di Revolusi Perancis (1789)
Amerika.
1. Revolusi Perancis tercetus daripada idea
4. Penduduk Amerika menentang akta yang nasionalisme yang memperjuangkan
diperkenalkan untuk memungut cukai di kebebasan, persamaan dan persaudaraan
jajahan tersebut seperti Akta Pelayaran, oleh golongan pemikir Perancis seperti
Akta Gula, Akta Setem dan Akta Teh. Jean Jacques Rousseau (Rousseau) dan
5. Penduduk Amerika melaungkan slogan Voltaire.
“tiada cukai tanpa perwakilan” kerana tiada
wakil Amerika dalam Parlimen British.
6. Pemimpin di tanah jajahan menubuhkan
kongres yang diketuai oleh George
Washington dan mengisytiharkan perang
Tingkatan
terhadap British untuk memperjuangkan
kemerdekaan Amerika.
4
7. Kongres telah meluluskan Perisytiharan Jean Jacques Rousseau,
Kemerdekaan Amerika yang ditulis oleh ahli falsafah Perancis
Thomas Jefferson pada bulan Julai 1776. 2. Rousseau menulis The Social Contract
8. Perisytiharan tersebut menegaskan bahawa yang mengemukakan keunggulan suara
jika kerajaan tidak dapat menjamin hak rakyat bagi menjamin kesejahteraan
kehidupan, kebebasan dan kebahagiaan, masyarakat.
maka rakyat berhak untuk membentuk 3. Suara rakyat digelar “hasrat umum”
kerajaan baharu. merupakan kata sepakat golongan yang
9. Revolusi Amerika berakhir pada tahun 1783 mempunyai kesedaran.
apabila British mengakui kemerdekaan 4. Kedaulatan suara rakyat lebih tinggi
Amerika. dan penting daripada institusi raja dan
10. 13 buah bekas tanah jajahan tersebut birokrasi.
digabungkan dan diberi nama sebagai 5. Sasaran golongan revolusi adalah terhadap
Amerika Syarikat yang memperkenalkan pemerintahan autokratik Raja Louis XVI
sistem pemerintahan demokrasi. (1774 – 1792) dan golongan bangsawan.
6. Golongan tersebut memonopoli pelbagai
keistimewaan, sebaliknya rakyat terbeban
dengan pelbagai cukai.
7. Golongan revolusi menggempur penjara
Bastile, membebaskan tahanan politik dan
menggulingkan Raja Louis XVI.
8. Revolusi Perancis membawa kemunculan
Thomas Jefferson, ahli
falsafah Amerika Republik Perancis yang mengakhiri sistem
pemerintahan beraja di Perancis.
INFO SEJARAH
INFO SEJARAH
“Jamuan Teh Boston” merujuk kepada peristiwa Praktis Formatif 2
penentangan orang Amerika terhadap Akta Teh
dan monopoli British dalam perdagangan teh di 1. Apakah persamaan idea nasionalisme di England
Amerika. Mereka bertindak membuang kotak- dan Perancis?
kotak berisi teh ke laut daripada kapal British yang 2. Apakah bentuk pemerintahan yang lahir kesan
berlabuh di pelabuhan Boston pada tahun 1773. daripada Revolusi Amerika?
Tindak balas British terhadap peristiwa tersebut
mencetuskan Perang Kemerdekaan Amerika.


14





02 Fokus Sejarah Ting 4.indd 14 08/03/2023 5:42 PM

Sejarah SPM Bab 2 Kebangkitan Nasionalisme

2.3 Perkembangan Nasionalisme di 11. Satyagraha bermaksud berpegang teguh
kepada kebenaran dan menjadi asas
Asia
perjuangan tanpa keganasan.
1. Perkembangan nasionalisme di Asia 12. Selepas Perang Dunia Kedua, INC dan Liga
merupakan kesinambungan idea Muslim membentuk jawatankuasa khas
nasionalisme di Barat kesan daripada untuk merangka rancangan pembahagian
pertembungan yang berlaku dengan bangsa India, iaitu negara India dan Pakistan.
Eropah.
13. Pada 14 Ogos 1947, Pakistan diumumkan
2. Kedatangan dan penjajahan kuasa sebagai negara merdeka dengan
Eropah di Asia mencetuskan kebangkitan Muhammad Ali Jinnah sebagai Gabenor
nasionalisme seperti di India, China, Mesir, Jeneral Pakistan. Tingkatan
empayar Uthmaniyah dan Jepun.
14. India pula mengisytiharkan kemerdekaan
pada 15 Ogos 1947 dan Jawaharlal Nehru 4
Nasionalisme di India
dilantik sebagai Perdana Menteri pertama
1. Nasionalisme di India merupakan reaksi India.
penduduk tempatan terhadap dasar
imperialisme British.
2. Kebangkitan rakyat tempatan dalam Dahagi
India 1857 merupakan titik tolak kepada
perkembangan nasionalisme di India.
3. Nasionalisme peringkat awal bercorak
gerakan terhadap isu sosioagama.
4. Brahmo Samaj dan Arya Samaj merupakan
pertubuhan penting yang menanam rasa
cinta terhadap budaya tempatan kesan Mahatma Gandhi, pemimpin
daripada pengaruh budaya Barat. Kongres Kebangsaan India
5. Pada penghujung abad ke-19, perkembangan
pendidikan Barat membawa kemunculan Nasionalisme di China
golongan intelektual yang memulakan 1. Nasionalisme di China bertujuan untuk
gerakan nasionalisme yang lebih tersusun. mengukuhkan peradaban China dalam
6. Mereka menubuhkan pertubuhan politik kalangan orang Cina daripada ancaman
untuk menyuarakan pandangan seperti penguasaan politik dan ekonomi oleh kuasa
Kongres Kebangsaan India atau Indian asing.
National Congress (INC) dan Liga Muslim. 2. Nasionalisme China bermula dengan
7. Pada awal abad ke-20, muncul gerakan penentangan terhadap pemerintahan
bersifat keras yang diketuai oleh nasionalis Dinasti Manchu (kerajaan Manchuria) yang
radikal seperti Bal Gangadhar Tilak dan dianggap sebagai orang luar dan kehilangan
Bipin Chandra Pal. mandat.
8. Mereka telah menggerakkan semangat 3. Masyarakat China hilang kepercayaan
penentangan secara militan terhadap terhadap Dinasti Manchu yang gagal
British. menghalang kemasukan pengaruh Barat.
9. Selepas Perang Dunia Pertama, INC 4. Gerakan nasionalisme seterusnya bercorak
mengamalkan dasar tidak bekerjasama anti-Barat kerana menentang campur
dengan British. tangan kuasa Barat di China.
10. Mahatma Gandhi menjadikan satyagraha 5. Tokoh yang mempelopori gerakan
sebagai pegangan untuk menggerakkan kebangkitan rakyat di China ialah Dr. Sun
nasionalisme di India. Yat Sen.



15





02 Fokus Sejarah Ting 4.indd 15 08/03/2023 5:42 PM

Sejarah SPM Bab 2 Kebangkitan Nasionalisme
6. Beliau mengemukakan Tiga Prinsip 5. Khalifah Abdul Hamid II, iaitu pemerintah
Rakyat (San Min Chu-i) sebagai ideologi empayar Uthmaniyah menggerakkan idea
perjuangan, iaitu nasionalisme, demokrasi Pan-Islamisme.
dan kebajikan sosial.
6. Gerakan ini mendapat sokongan umat
7. Prinsip tersebut menjadi asas kepada gerakan Islam di seluruh dunia termasuklah Tanah
Revolusi China pada tahun 1911 yang berjaya Melayu. Contohnya, kebangkitan Tok
menumbangkan pemerintahan Dinasti Janggut menentang British di Kelantan pada
Manchu dan membentuk pemerintahan tahun 1915.
republik di China.
Gerakan Islah
1. Gerakan Islah
merujuk gerakan
Tingkatan
pemulihan Islam.
4
2. Gerakan ini
dipelopori oleh
Sayyid Jamal
al-Din al-Afghani
Dr. Sun Yat Sen, dan Sheikh
pemimpin Revolusi China
Muhammad Sayyid Jamal al-Din
Nasionalisme Empayar Uthmaniyah Abduh. al-Afghani
dan Mesir 3. Imperialisme Barat di Mesir menyebabkan
1. Nasionalisme empayar Uthmaniyah dan berlakunya pertembungan kebudayaan
Mesir lahir daripada kesedaran untuk antara Eropah-Amerika dengan kebudayaan
mempertahankan sistem pemerintahan tempatan yang mengubah budaya dan
Islam dan agama Islam akibat ancaman tradisi kepercayaan masyarakat tempatan.
imperialisme Barat pada abad ke-19. 4. Gerakan Islah menyeru umat Islam
2. Kesedaran tersebut mencetuskan gerakan berpegang pada ajaran Islam yang sebenar
Pan-Islamisme dan gerakan Islah. berpandukan al-Quran dan Hadis serta
memperbaik kehidupan masyarakat untuk
Gerakan Pan-Islamisme melepaskan diri daripada penjajahan.
1. Pada tahun 1883, Sayyid Jamal al-Din
al-Afghani menubuhkan kumpulan yang Nasionalisme di Jepun
diberikan nama al-Urwah al-Wuthqa 1. Nasionalisme di
(Ikatan yang Kuat). Jepun digerakkan

2. Kumpulan tersebut ditubuhkan untuk oleh pemerintah
memperkuat rasa persaudaraan dan Jepun disebabkan
membawa umat Islam kepada kemajuan. kesedaran
untuk mencapai
3. Pertubuhan ini telah menerbitkan akhbar kemajuan bagi
al-Urwah al-Wuthqa untuk menyebarkan mengelakkan
idea Pan-Islamisme, iaitu seruan penyatuan ancaman Maharaja Mikado Meiji
persaudaraan umat Islam di seluruh dunia imperialisme Barat.
untuk bangkit menghalang peluasan kuasa
Barat. 2. Maharaja Mikado Meiji melancarkan
gerakan pemulihan Jepun dengan
4. Pada tahun 1914, empayar Uthmaniyah menekankan pemodenan mengikut model
mengeluarkan fatwa menyeru umat Islam Barat supaya Jepun dihormati oleh kuasa
yang ditindas penjajah Barat bangkit Barat.
berjuang bersama-sama dengan empayar
Uthmaniyah.

16





02 Fokus Sejarah Ting 4.indd 16 08/03/2023 5:42 PM

Sejarah SPM Bab 2 Kebangkitan Nasionalisme
3. Prinsip dan semangat bushido dijadikan 3. Nasionalisme peringkat awal berbentuk
asas untuk membina nasionalisme dalam Gerakan Propaganda yang dipimpin oleh
kalangan rakyat dan pemerintah semasa Jose Rizal.
era Pemulihan Meiji.
4. Gerakan tersebut menuntut Filipina
4. Semangat bushido ialah sikap sanggup dijadikan sebahagian daripada wilayah
menanggung risiko, bersungguh-sungguh Sepanyol yang mempunyai hak yang sama
mencapai cita-cita dan sedia berkorban
demi melaksanakan tanggungjawab seperti bangsa Sepanyol.
terhadap ketua dan negara. 5. Pada tahun 1892, Jose Rizal menubuhkan
5. Pemulihan Meiji meliputi gerakan Liga Filipina untuk mendesak kerajaan
pembaharuan dalam semua aspek Sepanyol melakukan perubahan politik,
kehidupan yang menjadikan Jepun muncul ekonomi dan sosial di Filipina. Tingkatan
sebagai negara perindustrian dan kuasa
tentera yang kuat di Asia pada awal abad 6. Kegagalan Gerakan Propaganda telah
ke-20. mencetuskan idea nasionalisme yang lebih 4
radikal.
6. Desakan ekonomi dan nasionalisme
melampau oleh golongan tentera 7. Bonifacio menubuhkan Katipunan untuk
kemudiannya menjadikan Jepun sebagai memperoleh kemerdekaan Filipina melalui
kuasa imperialisme di Asia. revolusi.
Praktis Formatif 3 8. Katipunan, iaitu gerakan revolusioner
telah menggunakan akhbar Kalayan untuk
1. Nyatakan perbezaan antara nasionalisme di menyebarkan idea revolusi kepada rakyat
Jepun dengan negara India dan China. Filipina.
9. Bonifacio dan Aguinaldo telah memimpin
Katipunan melancarkan Revolusi Filipina
2.4 Perkembangan Nasionalisme di pada tahun 1896 untuk menyingkirkan
pemerintahan Sepanyol, namun usaha ini
Asia Tenggara
gagal.
1. Nasionalisme di Asia Tenggara berakar umbi 10. Kemudian, Aguinaldo telah bekerjasama
daripada gerakan membebaskan diri untuk dengan Amerika Syarikat dan berjaya
menentang kuasa Barat seperti yang berlaku mengusir Sepanyol dari Filipina.
di Filipina, Burma (Myanmar), Vietnam dan
Indonesia. 11. Pada tahun 1899, Perisytiharan
Kemerdekaan Filipina oleh Aguinaldo tidak
2. Namun begitu, gerakan nasionalisme di diiktiraf oleh Amerika Syarikat, sebaliknya
Thailand bersifat menuntut pembaharuan Filipina diletakkan di bawah penguasaan
dalam pentadbiran ke arah mengekalkan Amerika Syarikat.
kedaulatan negara daripada ancaman
imperialisme. 12. Di bawah penjajahan Amerika Syarikat,
golongan nasionalis mengubah strategi
Nasionalisme di Filipina perjuangan dengan menggunakan saluran
diplomasi melalui parti politik sederhana.
1. Nasionalisme di Filipina muncul untuk
menghapuskan penjajahan asing. 13. Pendekatan kerjasama membolehkan
Sergio Osmena, pemimpin Parti Nasionalis
2. Antara tokoh nasionalis
penting termasuklah Jose dilantik menganggotai Dewan Perhimpunan
Rizal, Andres Bonifacio Filipina pada tahun 1907.
(Bonifacio) dan Emilio 14. Gerakan menuntut kemerdekaan ini
Aguinaldo (Aguinaldo). diteruskan oleh golongan nasionalis

Jose Rizal sehingga Perang Dunia Kedua.


17





02 Fokus Sejarah Ting 4.indd 17 08/03/2023 5:42 PM

Sejarah SPM Bab 2 Kebangkitan Nasionalisme
Nasionalisme di Burma (Myanmar) 13. Pemimpin parti tersebut seperti Aung
San, Kyaw Nein dan U Nu menggelar diri
1. Nasionalisme di Burma ialah manifestasi
perjuangan golongan kelas menengah, sebagai “Thakin” yang bermaksud tuan dan
sami Buddha (pongyi), Thakin (siswazah menegaskan orang Burma mesti bertuankan
universiti) dan golongan petani menentang orang Burma.
imperialisme British. 14. Dr. Ba Maw yang memenangi pilihan raya
pada tahun 1937 kemudiannya dilantik
2. Nasionalisme digerakkan oleh golongan
kelas pertengahan berpendidikan sebagai Perdana Menteri yang pertama.
Barat berikutan pengaruh British yang
mengancam kedudukan agama Buddha. Nasionalisme di Vietnam
1. Nasionalisme di Vietnam muncul akibat
3. Pada tahun 1906, mereka telah menubuhkan
Persatuan Belia Buddha untuk perubahan sosiopolitik dan sosioekonomi
Tingkatan
mengekalkan tradisi Buddha, pendidikan selepas kedatangan Perancis.
4
dan kebudayaan Burma. 2. Nasionalisme Vietnam dipelopori oleh
golongan bangsawan dan pegawai daripada
4. Persatuan tersebut menggunakan isu kasut
untuk membangkitkan nasionalisme. golongan Mandarin, iaitu pembesar yang
menerima pendidikan Confucius.
5. Isu kasut merujuk perbuatan orang British 3. Golongan ini memperjuangkan pemulihan
yang memakai kasut semasa memasuki kuil sistem pemerintahan beraja.
Buddha. Perbuatan ini dianggap mencemari
kesucian agama Buddha 4. Kemunculan golongan intelektual telah
meningkatkan kesedaran politik dan
6. Selepas diambil alih oleh pemimpin yang gerakan anti-Perancis.
lebih radikal seperti U Ba Pe, persatuan
tersebut dinamakan Majlis Persatuan 5. Nasionalisme Vietnam disalurkan melalui
Am Kesatuan Burma. Isu yang berkaitan akhbar seperti Tribune Indige dan Cloche
dengan bangsa Burma mula diperjuangkan. Felee yang mengkritik penindasan Perancis
dan menuntut hak rakyat Vietnam.
7. Menjelang tahun 1920, Revolusi Pelajar
menuntut penubuhan universiti untuk 6. Nasionalisme Vietnam selepas Perang Dunia
mereka. Pertama bercorak revolusi yang didukung
oleh dua aliran ideologi, iaitu nasionalisme
8. Golongan sami Buddha seterusnya dan komunisme.
menubuhkan Majlis Am Sangha Samagyi
dan mencetuskan Pemberontakan Saya 7. Parti utama aliran nasionalisme ialah Viet
San (1930 – 1932). Nam Quoc Dang Dang (VNQDD) atau Parti
Nasionalis Vietnam pimpinan Nguyen Thai
9. Pemberontakan diketuai oleh Saya San, iaitu Hoc.
bekas pongyi mendapat sokongan golongan
petani yang terbeban dengan pelbagai jenis 8. Aliran komunis diterajui oleh Parti Komunis
cukai. Vietnam (PKV) pimpinan Ho Chi Minh.
10. Perkembangan nasionalisme seterusnya 9. Perjuangan VNQDD berteraskan demokrasi,
dipengaruhi oleh pengenalan Perlembagaan nasionalisme dan sosialisme.
Burma 1935 yang memisahkan Burma 10. Pada tahun 1930, VNQDD melancarkan
dengan India. pemberontakan untuk mengusir Perancis
dan menubuhkan kerajaan republik
11. Perlembagaan tersebut telah merangsang
perjuangan ke arah berkerajaan sendiri. Vietnam.
11. Perancis melumpuhkan gerakan golongan
12. Golongan Thakin menubuhkan Parti Do
Bama Asiayone (Kami Orang Burma) untuk nasionalis dengan menangkap pemimpin
VNQDD dan menghukum bunuh Nguyen
memperjuangkan kemerdekaan Burma.
Thai Hoc.


18





02 Fokus Sejarah Ting 4.indd 18 08/03/2023 5:42 PM

Sejarah SPM Bab 2 Kebangkitan Nasionalisme
12. Revolusi menentang Perancis diteruskan 7. Nasionalisme menjadi semakin radikal
oleh Ho Chi Minh melalui PKV. dengan penubuhan parti politik yang
13. Pada bulan September memperjuangkan kemerdekaan seperti
1945, Ho Chi Minh Sarekat Islam (SI), Partai Komunis
berjaya mengisytiharkan Indonesia (PKI) dan Partai Nasionalis
kemerdekaan Republik Indonesia (PNI).
Demokratik Vietnam di 8. Kepimpinan Soekarno menjadikan PNI
Hanoi, Vietnam Utara. sebagai sebuah parti yang berpengaruh.
Ho Chi Minh dilantik
sebagai Presiden 9. Pada tahun 1928, Kongres Pemuda Indonesia
Pertama. melahirkan ikrar “Sumpah Pemuda” yang Tingkatan
Ho Chi Minh menjadi tonggak nasionalisme.
14. Vietnam Selatan yang
berpusat di Saigon berada di bawah 10. Tiga asas dalam sumpah tersebut ialah
pengaruh Perancis dan Amerika Syarikat. satu tanah air, satu bangsa dan satu bahasa 4

15. Gerakan menentang penjajahan Barat untuk mewujudkan keutuhan negara
diteruskan sehingga Republik Vietnam bangsa.
terbentuk pada tahun 1976. 11. Bagi mengukuhkan perjuangan, Soekarno
mempelopori pembentukan Permuafakatan
Nasionalisme di Indonesia Perhimpunan Politik Kebangsaan Indonesia
1. Nasionalisme di Indonesia pada awalnya (PPPKI).
berkisarkan isu pendidikan untuk 12. PPPKI ialah gabungan organisasi dan parti
mengubah nasib rakyat akibat dasar politik Indonesia yang memperjuangkan
penjajah Belanda. kemerdekaan Indonesia.
2. Raden Adjeng Kartini mempelopori
perjuangan untuk memajukan pendidikan Nasionalisme di Thailand
kaum wanita.
1. Nasionalisme di Thailand bertujuan untuk
3. Karya Kartini, mempertahankan kedaulatan negara
terutama surat yang serta menuntut pelibatan rakyat dalam
diutus kepada rakan- pemerintahan.
rakannya di Eropah
dibukukan dan 2. Nasionalisme di Thailand dipelopori oleh
diterbitkan dengan Raja Thailand melalui usaha diplomasi dan
judul Hilang Gelap pemodenan.
Terbitlah Terang pada 3. Raja Mongkut membina hubungan baik
tahun 1911. Raden Adjeng Kartini
dengan kuasa Barat seperti British, Amerika
4. Karya ini kemudiannya diterjemahkan ke Syarikat dan Perancis.
dalam bahasa Inggeris dengan judul Letters
of a Javanese Princess. 4. Baginda memulakan langkah pemodenan
dengan melaksanakan birokrasi Barat.
5. Karya tersebut mendedahkan dasar
diskriminasi Belanda yang menindas dan
membawa kemunduran kepada bangsa Birokrasi Barat Raja Mongkut
Indonesia. • Membawa masuk 80 orang penasihat
Barat.
6. Kesedaran nasionalisme seterusnya • Penasihat kewangan, pelabuhan dan
berkembang dengan kemunculan polis dari Britain.
pertubuhan yang lebih tersusun seperti • Penasihat kastam dari Amerika Syarikat.
Muhammadiyah untuk mempertahankan • Penasihat ketenteraan dari Perancis.
agama Islam daripada ancaman sekularisme
Barat.



19





02 Fokus Sejarah Ting 4.indd 19 08/03/2023 5:42 PM

Sejarah SPM Bab 2 Kebangkitan Nasionalisme
5. Penasihat Barat dibawa masuk untuk
melatih pegawai tempatan dalam Praktis Formatif 1 1
pentadbiran kewangan, pelabuhan, kastam, • Menilai
ketenteraan dan polis. Nama asal Thailand ialah Siam. Pada tahun
1939, Siam ditukar kepada Thailand yang
6. Guru dari Barat, terutamanya British turut bermaksud ‘Tanah Bebas”.
dibawa masuk untuk melaksanakan sistem Mengapakah Thailand digelar “Tanah Bebas”?
pendidikan Barat.
7. Langkah tersebut membentuk imej Thailand
INFO SEJARAH
sebagai negara yang bersahabat dengan INFO SEJARAH
Barat.
8. Pemodenan negara dan dasar terbuka Raja Phibulsongkram
Mongkut diteruskan oleh putera baginda, • Perdana Menteri Thailand
(1938 – 1944).
Tingkatan
iaitu Raja Chulalongkorn untuk menjadikan • Memupuk identiti kebangsaan.
Thailand negara yang bebas daripada • Menukar nama Siam kepada
4
penjajahan kuasa Barat, khususnya British. Thailand.
9. Nasionalisme dalam kalangan rakyat timbul • Menggunakan slogan “Thailand untuk Orang
semasa pemerintahan Raja Vajiravudh. Thai”.
10. Kelemahan pentadbiran Raja Vajiravudh
menimbulkan kegelisahan rakyat terhadap
penguasaan politik oleh kerabat diraja. Praktis Formatif 4
11. Pada tahun 1932, Nai Pridi Phanomyong
dan Field Marshal Phibulsongkram 1. Apakah persamaan matlamat perjuangan
nasionalisme di Filipina, Burma, Vietnam dan
menubuhkan Parti Rakyat dan melancarkan Indonesia?
Revolusi Thai.
2. Bandingkan nasionalisme Thailand dengan
12. Revolusi tersebut telah menamatkan negara lain di Asia Tenggara dari aspek matlamat
pemerintahan raja berkuasa mutlak. dan cara perjuangan.
13. Pemerintahan raja berperlembagaan
diperkenalkan dengan meletakkan raja
Aktiviti 1
pada kedudukan tertinggi, tetapi tidak Aktiviti 1
PAK-21
mencampuri urusan pentadbiran kerajaan P AK - 21
Thailand yang dijalankan oleh Perdana Tugasan: Bahagikan kelas kepada beberapa
Menteri. kumpulan. Setiap kumpulan akan
14. Nasionalisme seterusnya berkisarkan memilih sebuah negara di Asia atau
rasa tidak puas hati rakyat terhadap Asia Tenggara. Isi perbincangan tentang
penguasaan ekonomi oleh kapitalis Barat gerakan nasionalisme di negara tersebut
dan orang Cina. hendaklah merangkumi:
15. Perdana Menteri, Phibulsongkram telah (a) Faktor kemunculan
meluluskan undang-undang menyekat (b) Tokoh yang terlibat
penguasaan ekonomi oleh orang Cina (c) Matlamat dan strategi
dan menggalakkan peribumi terlibat dalam (d) Kejayaan atau pengakhiran
kegiatan ekonomi. Objektif: • Mengetahui perkembangan gerakan
nasionalisme di Asia Tenggara.
16. Semasa Perang Dunia Kedua, dasar • Membuat interpretasi ketokohan
bekerjasama dengan Jepun menyebabkan pemimpin nasionalis yang terlibat.
Thailand tidak dijajah oleh Jepun.
• Mengambil iktibar daripada peristiwa
17. Thailand turut memperoleh hak semula gerakan nasionalisme.
terhadap wilayah di Indochina dan negeri
utara Tanah Melayu.



20





02 Fokus Sejarah Ting 4.indd 20 08/03/2023 5:43 PM

Sejarah SPM Bab 2 Kebangkitan Nasionalisme

2.5 Kesedaran Nasionalisme di 6. Perjuangan mengkritik penjajah dan
menyedarkan masyarakat tetap diteruskan
Negara Kita
walaupun menghadapi kekangan kewangan,
1. Kesedaran nasionalisme di negara halangan undang-undang dan pengawasan
kita berlaku sejak zaman Kesultanan ketat daripada pemerintah.
Melayu Melaka dan berkembang semasa
menghadapi ancaman Siam dan British Praktis Formatif 5
yang dilakukan oleh pejuang tempatan.
(a) Sultan Mahmud Shah berusaha 1. Apakah tindakan Sultan Mahmud Shah untuk
mendapatkan Melaka dengan mendapatkan kembali Melaka daripada
melakukan tiga kali serangan terhadap Portugis? Tingkatan
Portugis, namun menemui kegagalan. 2. Senaraikan pejuang tempatan yang menentang
(b) Sultan Kedah, iaitu Sultan Abdullah kuasa luar pada penghujung abad ke-19 dan
Mukkaram Shah menentang Syarikat awal ke-20. 4
Hindia Timur Inggeris (SHTI) untuk
mendapatkan semula Pulau Pinang
yang merupakan sebahagian daripada
wilayah Kedah.
2. Pada penghujung abad ke-19 dan awal 2.6 Faktor Kemunculan Gerakan
abad ke-20, perjuangan menentang Nasionalisme
penjajah dilakukan oleh Penghulu Dol Said, Peranan Agama
Dato’ Maharaja Lela, Pandak Lam, Dato’
Bahaman, Rentap, Mat Salleh, Tok Janggut 1. Pelajar yang melanjutkan
dan Haji Abdul Rahman Limbong. pelajaran di Mesir
(a) Perjuangan mereka bersifat setempat, terdedah dengan falsafah
iaitu menuntut kebebasan daripada perjuangan gerakan
ancaman luar dan mendaulatkan Islah pimpinan Sayyid
wilayah masing-masing. Jamal al-Din al-Afghani,
(b) Kesedaran awal mendapat tindak balas Sheikh Muhammad Sheikh
keras daripada penjajah sehingga Abduh dan Rashid Rida. Muhammad
Abduh
memaksa pejuang bergerak secara 2. Gerakan Islah menyeru umat Islam kembali
sederhana. kepada ajaran Islam sebenar berpandukan
3. Kesedaran nasionalisme sejak awal abad al-Quran dan Hadis dan menentang
ke-20 melalui gerakan Islah dipelopori oleh imperialisme Barat di negara Islam.
tokoh agama seperti Sheikh Muhammad
Tahir Jalaluddin, Haji Abbas Mohd Taha dan Penulisan Kreatif
Syed Sheikh al-Hadi.
1. Karya sastera seperti novel, cerpen dan puisi
4. Kemudian, diteruskan melalui penulisan menjadi wadah mengungkap keperitan
kreatif dan akhbar yang digerakkan oleh hidup dan penderitaan rakyat yang dijajah.
tokoh seperti Zainal Abidin Ahmad (Za’ba), 2. Membangkitkan semangat rakyat untuk
Muhammad Rakawi Yusuf, Abdul Rahim memahami realiti kehidupan yang dijajah.
Kajai, Hajah Zainon Munshi Sulaiman (Ibu
Zain) dan Fatimah Yaakob. 3. Contohnya, novel Melor Kuala Lumpur oleh
Harun Aminurrashid dan cerpen Cerita
5. Terdapat juga pertubuhan sosioekonomi Awang Putat oleh Abdul Rahim Kajai.
yang diperjuangkan oleh golongan
berpendidikan Inggeris dan Melayu seperti 4. Karya Pak Sako, iaitu Putera Gunung
Ibrahim Haji Yaakob, Ishak Haji Muhammad, Tahan dan Anak Mat Lela Gila menyindir
Ahmad Boestamam dan Burhanuddin al- penjajah dan menyedarkan anak bangsa
Helmi. akan kepentingan menikmati kebebasan.




21





02 Fokus Sejarah Ting 4.indd 21 08/03/2023 5:43 PM

Sejarah SPM Bab 2 Kebangkitan Nasionalisme
Media Cetak 3. Mereka menggunakan akhbar dan
1. Akhbar dan majalah menjadi penyebar menubuhkan persatuan bersifat
maklumat dan berita. sosioekonomi dan politik untuk
menyedarkan rakyat tentang nasionalisme.
2. Contohnya akhbar Jawi Peranakan menegur
campur tangan British dalam hal agama Pengaruh Luar dan Serantau
Islam di Singapura dan isu bahasa Melayu.
1. Gerakan Pan-Islamisme di empayar
3. Akhbar Sekola Melayu menjadi bahasa Uthmaniyah menyedarkan umat Islam
bacaan di sekolah Melayu.
untuk bersatu menentang ancaman luar.
4. Al-Imam, Pengasuh dan Neracha
memuatkan idea-idea pembaharuan. 2. Gerakan Islah di Mesir menggesa umat
Islam melakukan pembaharuan yang
5. Akhbar Fajar Sarawak yang diterajui progresif.
oleh intelektual Melayu menjadi wadah
Tingkatan
mengkritik dasar pemerintahan Brooke 3. Kejayaan Jepun menewaskan Rusia
4
yang mengabaikan hak dan kepentingan membuka mata rakyat tempatan untuk
kaum bumiputera Sarawak. memperjuangkan nasib mereka.
Perkembangan Sistem Pendidikan 4. Kejayaan Revolusi China pimpinan Dr. Sun
Yat Sen menewaskan kerajaan Manchuria
1. Pada abad ke-20, pendidikan moden dan menubuhkan Republik China
Islam melalui penubuhan madrasah telah membangkitkan kesedaran nasionalisme.
membangkitkan semangat baharu dalam
kalangan pelajar. 5. Perjuangan Mahatma Gandhi di India
2. Madrasah al-Attas (Johor Bahru), Madrasah menentang British tanpa kekerasan
al-Masyhur (Pulau Pinang) dan Madrasah menyemarakkan semangat nasionalisme.
al-Idrisiyah (Kuala Kangsar) menerima idea 6. Perjuangan Jose Rizal di Filipina dan
nasionalisme melalui kunjungan Kaum Soekarno di Indonesia membangkitkan
Muda dari Sumatera Barat dan pelajar
lulusan Mesir. usaha menentang penjajah di negara kita.
3. Raffles Institution (Singapura), Maktab Praktis Formatif 6
Melayu Kuala Kangsar (MCKK) dan Maktab
Perguruan Sultan Idris (SITC) melahirkan 1. Sejauh manakah sistem pendidikan telah
pemimpin yang berjuang menuntut hak membangkitkan kesedaran nasionalisme dalam
pendidikan untuk rakyat. kalangan rakyat tempatan?
4. Melalui sistem pendidikan, pelajar 2. Apakah pengaruh luar yang menyemarakkan
didedahkan dengan idea tokoh falsafah semangat nasionalisme di negara kita?
Islam dan Barat yang memperlihatkan
kelemahan bangsa yang dijajah serta
mendesak British melakukan pembaharuan.
2.7
Kemunculan Golongan Intelektual Perkembangan Nasionalisme
1. Kesan perkembangan sistem pendidikan,
lahir golongan intelektual seperti lulusan Perjuangan Golongan Intelektual
Timur Tengah, Syed Sheikh al-Hadi yang
menggerakkan idea pembaharuan dalam Intelektual Berpendidikan Agama
masyarakat.
1. Kaum Muda menyalurkan idea melalui
2. Muncul intelektual lepasan pendidikan gerakan Islah yang menjadikan agama Islam
Inggeris dan Melayu seperti Abdul Kadir sebagai asas kemajuan dunia dan akhirat.
Adabi, Dato’ Undang Rembau Abdullah Haji
Dahan, Mohamad Eunos Abdullah, Ustaz 2. Antara tokoh Kaum Muda ialah Sheikh
Abu Bakar Mohd Said dan Ibrahim Haji Muhammad Tahir Jalaluddin, Syed Sheikh
Yaakob. al-Hadi dan Haji Abbas Mohd Taha.



22





02 Fokus Sejarah Ting 4.indd 22 08/03/2023 5:43 PM

Sejarah SPM Bab 2 Kebangkitan Nasionalisme
3. Penubuhan madrasah seperti Madrasah 4. Bahan bacaan dari Timur Tengah dan
al-Attas (Johor), Madrasah al-Khairiah al- Indonesia, kurikulum yang mengutamakan
Islamiyah (Kedah) dan Maahad al-Ehya Sejarah dan pendedahan keagungan
Assharif (Perak) untuk menyebarkan empayar Melayu di Alam Melayu
membangkitkan kesedaran kepada pelajar
fahaman Islah.
SITC.
4. Para pelajarnya membawa kemajuan dari 5. Mata pelajaran Anyaman dan Kesihatan
aspek sikap serta pentaksiran terhadap serta Sukan penting dalam kurikulum di
Islam. SITC.
 5. Golongan wanita turut diberikan peluang 6. Pada tahun 1929, lahir Pertubuhan Ikatan
belajar di madrasah. Pemuda Pelajar dan Ikatan Semenanjung
Borneo yang akhirnya membentuk Tingkatan
6. Idea mereka disalurkan dalam akhbar persatuan radikal, iaitu Kesatuan Melayu
seperti Al-Imam, Al-Ikhwan, Neracha dan Muda.
Tunas Melayu. 4
Perjuangan Melalui Penulisan
Intelektual Berpendidikan Inggeris
Akhbar dan Majalah
1. Maktab Melayu Kuala Kangsar (MCKK)
ditubuhkan pada tahun 1905 melahirkan 1. Memaparkan isu hak dan masa depan
intelektual berpendidikan Inggeris. bangsa, polemik Kaum Muda dengan Kaum
Tua serta isu pentadbiran, ekonomi dan
2. MCKK melatih anak bangsawan bagi sosial.
diserapkan dalam pentadbiran kerajaan
British. 2. Syarikat Jelutong Press aktif menerbitkan
akhbar ketika itu.
3. Lepasan MCKK seperti Raja Chulan Raja 3. Mohammad Eunos Abdullah menerajui
Abdullah, Mahmud Mat, Mohammad Eunos akhbar Utusan Melayu dan Lembaga Melayu.
Abdullah dan Raja Uda Raja Muhammad.
4. Akhbar lain seperti Warta Malaya, Warta
4. Mereka menjadi pegawai kerajaan dan Jenaka, Fajar Sarawak dan Majlis serta
menuntut British memperbaiki taraf hidup Majalah Guru.
orang Melayu serta membuka lebih banyak 5. Akhbar berbahasa Inggeris seperti The
peluang pekerjaan kepada orang Melayu Malay Mail dan The Malaya Tribune.
dalam jabatan kerajaan.
6. Pengarang seperti Muhammad Yusof
5. Idea dan tuntutan dibuat dengan Ahmad (Tok Kenali), Muhammad Yusof
cara berbaik-baik dengan British dan Abdul Hamid, Dato’ Onn Jaafar dan Abdul
menggunakan akhbar seperti Warta Malaya, Rahim Kajai.
Lembaga Malaya dan Utusan Melayu.
7. Di Sarawak, Fajar Sarawak ditulis oleh
Intelektual Berpendidikan Melayu Muhammad Rakawi Yusuf, Muhammad Awi
Anang, Muhd Daud Abdul Ghani dan Haji
1. Maktab Perguruan Sultan Idris (SITC) Abdul Rahman Kassim.
ditubuhkan pada tahun 1922.
8. Di Sabah, isu pendidikan, tanah bumiputera
2. Guru SITC seperti O.T. Dussek, Abdul Hadi dan kewangan petani disuarakan oleh
Hassan, Abdul Hadi Abdul Manan dan Ketua-ketua Anak Negeri dalam mesyuarat
Harun Aminurrashid meniupkan kesedaran dan persatuan sosiobudaya.
nasionalisme dalam kalangan pelajar Akhbar Masyarakat Cina dan India
sehingga melahirkan golongan penulis dan
nasionalis. 1. Akhbar Cina seperti Lat Pau dan Modern
Daily News lebih cenderung menulis
3. Pejabat Karang Mengarang dengan Ketua tentang negara China seperti mengekalkan
Penterjemah, Za’ba berjaya menghasilkan identiti, memperjuangkan nasib wanita
buku berkualiti dan melahirkan nasionalis dan menyemai perasaan cinta akan negara
seperti Buyong Adil dan Abdul Hadi Hassan. China.


23





02 Fokus Sejarah Ting 4.indd 23 08/03/2023 5:43 PM

Sejarah SPM Bab 2 Kebangkitan Nasionalisme
2. Pada abad ke-20, Nanyang Tsung Hui Pao 3. Kejayaan KMS mendorong persatuan negeri
dan Chong Shin Yit Pao memuatkan soal lain seperti Persatuan Melayu Pahang,
pemerintahan monarki dan pergolakan Persatuan Melayu Selangor dan Persatuan
politik di China. Melayu Negeri Sembilan.
3. Menjelang tahun 1929, matlamat penulisan 4. Mereka bekerjasama dengan British dan
lebih bersifat ke arah antiimperialisme.
meminta lebih banyak peluang diberikan
4. Pada tahun 1930-an, Nanyang Siang Pao kepada orang Melayu dalam pentadbiran
di Pulau Pinang memperjuangkan soal kerajaan.
kesatuan sekerja dan keadilan sosioekonomi
bagi masyarakat kelas bawahan. Persaudaraan Sahabat Pena (PASPAM)
5. Akhbar India seperti Tamil Nesan dan Tamil 1. Bermula di Pulau Pinang pada tahun 1934.
Murasu memperjuangkan kepentingan
Tingkatan
politik dan sosial masyarakat India. 2. Menggalakkan ahlinya bersatu dan
bertukar-tukar pendapat.
4
6. The Indian dan Indian Pioneer memuatkan
pemikiran dan kepentingan perpaduan bagi 3. Pada tahun 1934 – 1939, mengadakan
masyarakat kelas menengah India di Tanah perhimpunan tahunan di seluruh tanah
Melayu. Melayu.
7. Tamil Nesan telah melaporkan 4. Berjaya menghimpunkan wakil persatuan
perkembangan di India dan kepentingan Melayu dari Brunei, Labuan dan Sarawak
sosiopolitik masyarakat India. untuk mengutarakan isu kebangsaan.
Karya Kreatif 5. Muhammad Rakawi Yusuf telah
1. Karya kreatif bertemakan semangat cinta mengasaskan PASPAM cawangan Kuching,
akan negara dan perjuangan membela Sarawak dan menjalin hubungan baik
nasib bangsa. dengan KMS. Beliau dan Johari Anang
mengasaskan Persatuan Melayu Sarawak
2. Novel Mari Kita Berjuang karya Abdullah (PMS) pada tahun 1939.
Sidek mengajak masyarakat memerdekakan
diri dari aspek ekonomi. 6. Pada tahun 1939, cawangan PASPAM telah
3. Puisi seperti Angan-angan dengan dtubuhkan di Jesselton (Kota Kinabalu),
Gurindam (Omar Mustaffa), Sedarlah Tawau dan Labuan.
(Mahmud Ahmadi), Semenanjung (Harun 7. Ahli PASPAM Sabah terdiri daripada guru
Aminurrashid) dan Serunai Pujangga sekolah Melayu, pegawai rendah kerajaan
(Abdul Samad Ahmad).
dan peniaga. Antaranya, Mohammad
4. Cerpen seperti Rumah Besar Tiang Sebatang Yaakob, Mohammad Shamsudin Osman
(Ishak Haji Muhammad), Cerita Awang dan Zakaria Gunn.
Putat (Abdul Rahim Kajai) dan Di Sini Kita
Bukannya Orang Dagang (Shamsuddin Kesatuan Melayu Muda (KMM)
Salleh).
1. Ditubuhkan hasil idea Ibrahim Haji Yaakob
pada Mei 1937 dan didaftarkan pada tahun
Perjuangan Melalui Persatuan
1938.
Kesatuan Melayu Singapura (KMS)
2. Berjuang melalui akhbar Majlis dan ingin
1. Ditubuhkan pada tahun 1926. mewujudkan gagasan Melayu Raya melalui
gabungan Tanah Melayu dengan Indonesia.
2. Bertujuan menggalakkan ahli bergerak
aktif dalam pentadbiran, memperjuangkan 3. Dianggap radikal kerana berani menyuarakan
kepentingan orang Melayu dalam politik penentangan dan membangkitkan perasaan
dan pendidikan serta mementingkan anti-British melalui penulisan dalam akhbar
pelajaran teknik dan pengajian tinggi. dan majalah.



24





02 Fokus Sejarah Ting 4.indd 24 08/03/2023 5:43 PM

Sejarah SPM Bab 2 Kebangkitan Nasionalisme
Persatuan Masyarakat Cina dan India 10. Masyarakat Sikh yang terlibat sebagai
anggota pasukan keselamatan menjadikan
1. Sebelum Perang Dunia Kedua, masyarakat
Cina masih menumpukan perhatian kepada berek polis, kuarters kerajaan dan
keadaan yang berlaku di China. gurdwara sebagai tempat aktiviti sosial dan
keagamaan.
2. Dr. Sun Yat Sen menjalin hubungan dengan
melawat Negeri-negeri Melayu Bersekutu 11. Pada tahun 1902, Khalsa Diwan Malaya
untuk mendapatkan sokongan pemimpin ditubuhkan di Taiping, Perak bagi menjaga
Cina bagi menentang kerajaan Manchuria kepentingan masyarakat Sikh.
di China. 12. Masyarakat India-Muslim terlibat dalam
kegiatan perniagaan dan pentadbiran
3. Masyarakat Cina yang lahir Tingkatan
di Negeri-negeri Selat atau Cina Peranakan seperti Sir Hussein Hasanal Abdoolcader
dan lulusan Inggeris seperti Tan Jiak Kim yang merupakan ahli Majlis Perundangan
menubuhkan Persatuan Orang Cina Negeri-negeri Selat (SSLC). 4
Peranakan British (SCBA) di Negeri-negeri
Selat yang menggalakkan pelajaran tinggi Praktis Formatif 7
dan teknikal dalam kalangan masyarakat
Cina. 1. Jelaskan peranan akhbar dan majalah dalam
perkembangan nasionalisme.
2. Apakah matlamat penubuhan persatuan oleh
masyarakat Cina dan India sebelum Perang
Dunia Kedua?




2.8 Kesan Perkembangan
Tan Jiak Kim Nasionalisme

4. Pada tahun 1915, Tan Cheng Lock Politik
menubuhkan cawangan SCBA di Melaka 1. Golongan berpendidikan Inggeris dan KMS
dan menuntut peluang berkhidmat dalam berjaya menuntut British agar meningkatkan
perkhidmatan kerajaan. bilangan orang Melayu dalam Malayan
5. Masyarakat India menubuhkan Persatuan Civil Service (MCS). Bilangan orang Melayu
India Taiping dan Persatuan India Pulau bertambah daripada 7 orang (1930) kepada
Pinang. 20 orang (1937).
6. Pada tahun 1927, Persidangan India Se- 2. Pengenalan dasar desentralisasi oleh British
Malaya diadakan di Kuala Lumpur dan mengembalikan semula kuasa sultan dan
diikuti oleh negeri lain bagi membincangkan Majlis Mesyuarat Negeri.
isu berkaitan masyarakat India.
3. Pada tahun 1921, kesan nasionalisme di
7. G.V. Thaver menubuhkan Malayan Indian China telah mempengaruhi penubuhan
Association (MIA) bagi masyarakat India sekolah Cina dan bahasa Mandarin
yang dilahirkan di Tanah Melayu. dijadikan bahasa pengantar.
8. Pada Oktober 1936, Central India Association 4. Kemunculan masyarakat India yang
of Malaya (CIAM) ditubuhkan oleh Dr. A.M. dilahirkan di Tanah Melayu dikenali sebagai
Soosay yang menggabungkan 12 persatuan The Straits Born People.
India dan empat dewan perniagaan.
5. British menyekat gerakan nasionalisme
9. Pergerakan CIAM disemarakkan dengan dengan menangkap tokoh nasionalis seperti
lawatan Pandit Jawaharlal Nehru ke Tanah Ahmad Boestamam, Ishak Haji Muhammad
Melayu pada tahun 1937.
dan Ibrahim Haji Yaakob.



25





02 Fokus Sejarah Ting 4.indd 25 08/03/2023 5:43 PM

Sejarah SPM Bab 2 Kebangkitan Nasionalisme
Ekonomi 2. Bilangan lepasan SITC bertambah dan
berkhidmat sebagai guru untuk membantu
1. Penubuhan persatuan kebajikan
al-Jamiah al-Khairiah di Singapura berjaya meningkatkan taraf hidup masyarakat.
membangkitkan semangat berniaga dalam 3. Majalah Bulan Melayu diterbitkan oleh guru
kalangan orang Melayu dan menghasilkan wanita di Johor Bahru yang digerakkan oleh
rencana tentang kepentingan kemajuan. tokoh seperti Ibu Zain.
2. Pada awal abad ke-20, British hanya 4. Masyarakat India dan Ceylon telah
menekankan pendidikan rendah sehingga menubuhkan persatuan untuk menjaga
menyukarkan usaha meningkatkan taraf kebajikan mereka.
hidup penduduk tempatan.
5. Contohnya, E.E.C. Thuraisingham selaku
3. Za’ba menyedarkan guru pelatih di SITC Presiden Malayan Rubber Estate Owner
tentang kepentingan pendidikan tinggi dan Association berjaya meningkatkan
Tingkatan
kurikulum bahasa Inggeris. perusahaan getah semasa zaman
4
kemelesetan ekonomi pada tahun 1920-an
4. The Malay Mail dan The Malaya Tribune
mengadakan dana bagi membantu orang dan 1930-an.
Melayu melanjutkan pelajaran di luar 6. Tan Cheng Lock yang menganggotai Majlis
negara. Perundangan Negeri-negeri Selat (SSLC)
menuntut British menjaga kebajikan dan
5. Terdapat orang Melayu yang berjaya
melanjutkan pelajaran ke luar negara menyediakan dana untuk belajar dalam
seperti Tunku Abdul Rahman, Tunku Yaacob kalangan masyarakat Cina.
dan Mohd Zain Ariffin.
Praktis Formatif 8

Sosial
1. Jelaskan tentang “The Straits Born People”.
1. Mewujudkan kesedaran menuntut ilmu di 2. Nyatakan sumbangan Ibu Zain.
madrasah dan sekolah Melayu.



Aktiviti 2
Aktiviti 2
P AK - 21
PAK-21
Tugasan: Bahagikan kelas kepada beberapa kumpulan. Setiap kumpulan akan menghasilkan sebuah puisi,
sajak atau lagu. Persembahan hendaklah bertemakan semangat cinta akan negara.
Objektif: • Memahami erti nasionalisme.
• Menghayati nasionalisme demi menyukuhkan jati diri.
• Mengambil iktibar daripada perkembangan nasionalisme di Barat, Asia dan negara sendiri.






















26





02 Fokus Sejarah Ting 4.indd 26 08/03/2023 5:43 PM

Sejarah SPM Bab 2 Kebangkitan Nasionalisme
PETA KONSEP


Semangat kebangsaan yang menjelaskan sikap dan
Maksud pendekatan tentang perjuangan menentang penjajahan serta
Nasionalisme
pembelaan terhadap bangsa dan negara.


Perkembangan Revolusi Revolusi Revolusi
Idea Keagungan Amerika Perancis
Nasionalisme 1688 1776 1789
di Barat Tingkatan



Nasionalisme
Perkembangan Nasionalisme Nasionalisme Empayar Nasionalisme 4
Nasionalisme di India di China Uthmaniyah di Jepun
di Asia
dan Mesir


• Nasionalisme di Filipina
Perkembangan
Kebangkitan Nasionalisme • Nasionalisme di Burma (Myanmar)
Nasionalisme di Asia • Nasionalisme di Vietnam
• Nasionalisme di Indonesia
Tenggara
• Nasionalisme di Thailand

Kesedaran Pihak sultan, pembesar, tokoh agama, wartawan, guru,
Nasionalisme penulis dan rakyat.
di Negara Kita


Faktor • Peranan agama • Sistem pendidikan
Kemunculan • Penulisan kreatif • Kemunculan golongan intelektual
Gerakan • Media cetak • Pengaruh luar dan serantau
Nasionalisme


Perjuangan Perjuangan Perjuangan
Perkembangan golongan melalui melalui
Nasionalisme intelektual penulisan persatuan




• Intelektual berpendidikan • Akhbar dan majalah • Kesatuan Melayu
agama • Akhbar masyarakat Singapura
• Intelektual berpendidikan Cina dan India • Persaudaraan Sahabat
Inggeris • Karya kreatif Pena
• Intelektual berpendidikan • Kesatuan Melayu Muda
Melayu • Persatuan masyarakat
Cina dan India

Kesan
Perkembangan Politik Ekonomi Sosial
Nasionalisme



27





02 Fokus Sejarah Ting 4.indd 27 08/03/2023 5:43 PM

Sejarah SPM Bab 2 Kebangkitan Nasionalisme

Praktis SPM 2



Soalan Objektif

1. Apakah maksud semangat A Kelemahan golongan • Penghulu Dol Said –
nasionalisme? Mandarin Naning
I Perjuangan menentang B Perkembangan fahaman • Dato’ Maharaja Lela –
penjajahan komunis Perak
II Pengekalan sistem C Kegagalan menghalang • Tok Janggut – Kelantan
pemerintahan feudal pengaruh Barat
III Pengukuhan peranan D Pelaksanaan cukai yang Apakah persamaan
golongan pembesar membebankan perjuangan mereka?
Tingkatan
IV Perasaan cinta terhadap A Bersifat setempat
bangsa dan negara 4. Apakah persamaan cara B Menuntut kemerdekaan
4
A I dan II perjuangan tokoh nasionalis C Bekerjasama dengan raja
B I dan IV di Asia Tenggara berikut? D Mempertahankan warisan
C II dan III • Soekarno bangsa
D III dan IV • Ho Chi Minh
• Andres Bonifacio 7. Bagaimanakah sistem
2. Apakah idea yang pendidikan pada
diperkenalkan oleh tokoh zaman penjajah telah
berikut? A Bertindak secara radikal membangkitkan semangat
B Menggubal perlembagaan
C Bekerjasama dengan nasionalisme di Asia
penjajah Tenggara?
D Menggunakan taktik A Keseragaman sukatan
sederhana pelajaran
B Kewujudan golongan
5. Karya berikut ditulis oleh bangsawan
Raden Adjeng Kartini. C Kemunculan ramai
golongan intelek
• Hilang Gelap Terbitlah D Kepelbagaian mata
Terang pelajaran yang diajar
• Penulisan seorang Puteri
Jawa 8. Senarai berikut menunjukkan
institusi pendidikan di negara
Apakah mesej yang kita.
John Locke terkandung dalam karya
tersebut? • Maktab Perguruan
A Keunggulan suara rakyat A Kemerosotan hasil Sultan Idris (SITC)
B Prinsip raja ekonomi • Kolej Melayu Kuala
berperlembagaan B Penindasan terhadap Kangsar (MCKK)
C Kepentingan kebebasan rakyat
bersuara C Perkembangan budaya Apakah sumbangan institusi
D Pemerintahan raja sekular pendidikan tersebut sejak
berkuasa mutlak D Kelemahan sistem awal penubuhannya?
3. Revolusi China telah pentadbiran A Melindungi hak
bumiputera
menumbangkan 6. Tokoh berikut telah B Mempertahankan institusi
pemerintahan Dinasti mengetuai penentangan
Manchu. penduduk tempatan terhadap beraja
Mengapakah dinasti tersebut penjajahan British. C Menyemarakkan
perlu ditumbangkan? kesedaran nasionalisme
D Memperkukuh kuasa
pembesar tempatan





28





02 Fokus Sejarah Ting 4.indd 28 08/03/2023 5:43 PM

Sejarah SPM Bab 2 Kebangkitan Nasionalisme
Soalan Subjektif
BAHAGIAN A


1. Nasionalisme mempunyai pelbagai tafsiran berdasarkan sejarah, corak perjuangan dan karisma pemimpin
yang mendukung perjuangan.
(a) Nyatakan maksud nasionalisme berdasarkan pendapat tokoh berikut:
(i) Prof. Emeritus Tan Sri Dr. Khoo Kay Kim




[2 markah] Tingkatan
(ii) Dr. R.Suntharalingam




[2 markah] 4
(b) Apakah matlamat yang diperjuangkan oleh gerakan nasionalisme?



[2 markah]
(c) Cadangkan tindakan yang patut dilakukan oleh generasi muda hari ini untuk mempertahankan kedaulatan
negara daripada penjajahan.
KBAT


[4 markah]

BAHAGIAN B

1. Golongan intelektual memainkan peranan penting dalam menyemarakkan semangat nasionalisme di negara
kita pada abad ke-19.
(a) Jelaskan peranan golongan intelektual tersebut. [6 markah]
(b) Gambar berikut menunjukkan akhbar yang memainkan peranan penting dalam perkembangan
nasionalisme di negara kita.











Majlis Utusan Melayu
Bagaimanakah akhbar tersebut menyemarakkan semangat nasionalisme di negara kita? [6 markah]
(c) Senarai berikut ialah akhbar pada masa kini.
KBAT
• Kosmo
• Harian Metro
• Berita Harian

Huraikan informasi yang terkandung dalam akhbar tersebut. [8 markah]


29





02 Fokus Sejarah Ting 4.indd 29 08/03/2023 5:43 PM

Tema: Malaysia dan Masa Hadapan Tingkatan 5
Bab Tajuk 12 : Pengukuhan Kedaulatan Negara
1 Kedaulatan Negara








KATA KUNCI



Kedaulatan
Supernuus/ superanus
Sovereignty
Daulah
Daulat
Kedaulatan tradisional
Kedaulatan moden
Kedaulatan undang-undang
Kedaulatan antarabangsa
Sempadan
Serantau
Antarabangsa























Kedaulatan merupakan satu konsep berkaitan dengan kenegaraan yang diasaskan
dan diamalkan sejak zaman tamadun Yunani. Pelbagai tafsiran oleh tokoh tentang
konsep kedaulatan seiring dengan perubahan zaman. Negara berdaulat mempunyai
ciri-ciri tertentu yang menjamin hak dan kebebasannya. Kedaulatan penting untuk
mengekalkan dan mengukuhkan kestabilan sistem politik, ekonomi dan sosial.
Pemerintah dan rakyat bertanggungjawab untuk mempertahankan kedaulatan dan
mengekalkan keunikan identiti negara bangsa Malaysia.
Apakah maksud kedaulatan? Apakah ciri-ciri negara berdaulat? Mengapakah
kedaulatan penting kepada sesebuah negara? Bagaimanakah kedaulatan negara dapat
dipertahankan?


Akses kepada
i-STUDI SPM
i-STUDI



166





01 Fokus Sejarah Ting 5.indd 166 08/03/2023 5:56 PM

Sejarah SPM Bab 1 Kedaulatan Negara

1.1 Konsep Kedaulatan


• Bermaksud kekuasaan tertinggi dan
kewibawaan dalam sesebuah negara.
• Kedaulatan juga ditakrifkan sebagai sebuah
kerajaan yang bebas.
Latar • Mempunyai hak untuk melaksanakan
belakang pentadbiran negara.
• Kedaulatan negara kita sejak zaman
Kesultanan Melayu Melaka.
• Kemerdekaan Tanah Melayu (1957) dan
pembentukan Malaysia (1963) memantapkan
negara bangsa yang bebas dan berdaulat.



Konsep
kedaulatan
• Bahasa Yunani
– Perkataan supernuus atau superanus.
– Bermaksud agung atau tertinggi.
– Merujuk negara yang bebas dan merdeka.
• Bahasa Inggeris
– Perkataan sovereignty yang bermaksud
negara berkuasa penuh terhadap
pemerintahan.
Takrif • Bahasa Arab
kedaulatan
– Perkataan daulah yang bermaksud kuasa
pemerintahan sesebuah kerajaan.
• Bahasa Melayu
– Perkataan daulat yang bermaksud
kekuasaan tertinggi terhadap
pemerintahan negara.





Pandangan Tokoh
Tokoh Tafsiran tentang kedaulatan




• Kuasa tertinggi dalam pemerintahan sesebuah negara. Tingkatan
• Kerajaan terikat oleh undang-undang.
Aristotle
(Ahli Falsafah Yunani) 5


• Kekuatan dan kekuasaan sesebuah negara.
• Berasaskan semangat kekitaan bangsanya.
• Diiringi kekuatan semangat beragama menyebabkan sesuatu bangsa
rela berkorban demi mencapai cita-cita yang sama.
Ibnu Khaldun
(Ilmuwan Islam)





167





01 Fokus Sejarah Ting 5.indd 167 08/03/2023 5:56 PM

Sejarah SPM Bab 1 Kedaulatan Negara



• Kuasa tertinggi dalam sesebuah negara.
• Bersifat kekal dan kuasa tidak terbatas untuk membuat
undang-undang, mentafsir dan melaksanakannya.
Jean Bodin
(Ahli Falsafah Politik Perancis)



• Kedaulatan dibina berdasarkan prinsip kebebasan dan keadilan.
• Sentiasa memperjuangkan kebajikan dan kesejahteraan rakyat.
Tunku Abdul Rahman Putra Al-Haj
(Perdana Menteri Malaysia Pertama)


• Kedaulatan asas negara yang merdeka, memiliki kebebasan pada
peringkat antarabangsa.
• Hak dan kuasa untuk mengatur urusan dalam negeri tanpa telunjuk
asing.
Tun Dr. Mohamed Salleh Abas
(Mantan Ketua Hakim Negara)
Rumusan
• Kedaulatan merujuk kuasa tertinggi sesebuah kerajaan yang menjalankan pemerintahan terhadap sebuah
negara yang bebas dan merdeka.
• Penting demi kesejahteraan rakyat dan kemakmuran negara.


Jenis Kedaulatan
Kedaulatan Tradisional

• Merujuk sistem pemerintahan berkuasa mutlak.
• Menguasai sepenuhnya segala urusan negara.
• Wujud sejak tamadun awal manusia.
• Kedaulatan negara kita berpaksi pada kedaulatan Raja-raja Melayu.
• Terletak pada kekuasaan dan kewibawaan raja.
• Raja merupakan ketua pemerintah, kuasa tertinggi dan diperkukuh oleh
taat setia rakyat.


Istana Kesultanan Melaka

Kedaulatan Moden
• Dikaitkan dengan idea kemunculan negara bangsa moden.
• Berlaku selepas Revolusi Keagungan di England dan Revolusi Perancis.
Tingkatan
• Dikaitkan dengan hak rakyat dan kerajaan berperlembagaan.
• Selepas Perang Dunia Pertama, kedaulatan dikaitkan dengan nasionalisme.
5
• Menggunakan unsur persamaan rumpun bangsa dan bahasa untuk
membentuk negara bangsa.
• Kedaulatan negara kita ialah negara bangsa hasil gabungan negeri dalam
persekutuan, iaitu Persekutuan Tanah Melayu 1957 dan Persekutuan
Malaysia 1963.

Istana Negara





168





01 Fokus Sejarah Ting 5.indd 168 08/03/2023 5:56 PM

Sejarah SPM Bab 1 Kedaulatan Negara
Kedaulatan Undang-undang
• Bermaksud kerajaan dan rakyat terikat oleh undang-undang yang perlu
dipatuhi.
• Menjamin keadilan dalam kehidupan bermasyarakat.
• Menjadikan negara aman, stabil dan makmur.
• Badan kehakiman yang bebas dan berwibawa diwujudkan untuk
memelihara kedaulatan undang-undang.
• Prinsip keempat Rukun Negara.


Istana Kehakiman
Kedaulatan Antarabangsa
• Merujuk pengiktirafan Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu (PBB)
terhadap sesebuah negara.
• Tidak boleh dicabuli oleh negara lain.
• Deklarasi Hubungan Persahabatan PBB 1970 mengesahkan prinsip
persamaan kedaulatan dari segi undang-undang antarabangsa.
• Keanggotaan negara kita dalam PBB membuktikan dunia mengiktiraf
negara kita bebas, merdeka dan berdaulat.
• Pada 17 September 1957, Dr. Ismail Abdul Rahman dan Tunku Ja’afar
menghadiri Perhimpunan Agung PBB ke-12 sewaktu Persekutuan Tanah
Melayu diterima sebagai anggota PBB ke-82. Dr. Ismail Abdul Rahman

Rumusan
1. Kedaulatan memberikan kekuasaan penuh untuk negara mengatur segala hal yang ada dalam wilayahnya
tanpa campur tangan kuasa asing.
2. Pemahaman konsep kedaulatan memberikan kesedaran tentang cabaran dalam mempertahankan negara.
3. Rakyat perlu bijaksana dalam menghadapi cabaran bagi mengekalkan kedaulatan negara.



Praktis Formatif 1 Praktis Formatif 1 1

1. Jelaskan takrif kedaulatan mengikut bahasa • Menilai
berikut: “Selepas Perang Dunia Pertama, kedaulatan
(a) Bahasa Yunani dikaitkan dengan nasionalisme yang
(b) Bahasa Inggeris menggunakan unsur persamaan rumpun
(c) Bahasa Arab bangsa dan bahasa untuk membentuk negara
(d) Bahasa Melayu bangsa”.
Konsep kedaulatan tersebut tidak wajar
2. Nyatakan jenis kedaulatan yang diamalkan di diamalkan di negara kita. Berikan penjelasan
negara kita. anda. Tingkatan


Aktiviti 1
Aktiviti 1
P
PAK-21 5
21
-
AK
Tugasan: Anda dikehendaki membuat perbandingan berkaitan dengan tafsiran terhadap kedaulatan oleh
beberapa orang tokoh. Cari persamaan pendapat tokoh-tokoh tersebut.
Objektif: • Memahami tafsiran berkaitan dengan kedaulatan oleh beberapa orang tokoh.
• Menganalisis dan mencari persamaan tafsiran.







169





01 Fokus Sejarah Ting 5.indd 169 08/03/2023 5:56 PM

Sejarah SPM Bab 1 Kedaulatan Negara

1.2 Ciri Negara yang Berdaulat





1. Diwujudkan untuk menjaga kestabilan politik, keamanan, pertahanan dan
ekonomi.
2. Pemerintahan dijalankan secara teratur.
3. Malaysia ialah negara persekutuan yang mengamalkan sistem Raja
Berperlembagaan dan Demokrasi Berparlimen.
4. Ketua Utama Negara ialah Yang di-Pertuan Agong.
5. Ketua Kerajaan ialah Perdana Menteri yang dibantu oleh Jemaah Menteri.
Pertabalan Yang di-Pertuan
Agong ke-16




1. Merupakan garis pemisah antara negeri atau negara.
2. Malaysia berkongsi sempadan dengan negara jiran seperti Singapura,
Thailand, Indonesia dan Brunei.
3. Sempadan Malaysia diakui masyarakat antarabangsa, khasnya PBB.
4. Penetapan sempadan memudahkan urusan pemerintahan, pentadbiran,
pertahanan dan pembangunan ekonomi negara.






1. Menjadi asas kepada peraturan negara.
2. Penting untuk memelihara kesejahteraan, menjamin keadilan dan
melindungi rakyat.
3. Asas sistem perundangan negara kita berpandukan Perlembagaan
Persekutuan.
4. Parlimen bertanggungjawab menggubal dan menentukan sistem
perundangan negara kita. Persidangan Dewan Rakyat
di Parlimen





1. Rakyat merupakan penduduk di sesebuah negara.
2. Rakyat terikat kepada undang-undang dan peraturan yang dikuatkuasakan.
3. Rakyat negara ini terdiri daripada pelbagai kaum, agama dan adat resam.
4. Disatukan melalui satu bahasa dan kebudayaan, Rukun Negara serta identiti
nasional yang sama.
Tingkatan
5

Rumusan
1. Ciri negara berdaulat menjadikan Malaysia sebuah negara yang mempunyai identiti yang unik.
2. Malaysia menjadi contoh kepada negara lain.
3. Kita perlu memahami betapa pentingnya menjiwai dan mempertahankan identiti negara agar negara
luar menghormati kedaulatan negara kita.





170





01 Fokus Sejarah Ting 5.indd 170 08/03/2023 5:56 PM

Sejarah SPM Bab 1 Kedaulatan Negara

INFO SEJARAH
INFO SEJARAH
Harian Raja Berperlembagaan
Kita bersyukur kerana negara ini • Bermaksud sistem pemerintahan beraja
mengamalkan prinsip dan sistem Demokrasi
mengikut peruntukan Perlembagaan
Berparlimen dan Raja Berperlembagaan.
Persekutuan.
Institusi diraja dipertahankan sejak sekian
• Tiga Institusi Beraja dalam Perlembagaan
lama. Rakyat pula berpeluang bersuara
Persekutuan, iaitu Yang di-Pertuan Agong
dan memberikan pandangan, malah
pada peringkat Persekutuan, Institusi
menentukan pentadbiran negara menerusi
Beraja pada peringkat negeri dan Majlis
kuasa undi pilihan raya umum atau kecil.
Raja-Raja.
Pola pemikiran rakyat juga berubah dan
Demokrasi Berparlimen
media sosial mendominasi komunikasi
• Bermaksud demokrasi dijalankan secara
seharian. Ketika zaman remaja, keluarga
perwakilan melalui proses pilihan raya.
penulis sendiri memiliki sahabat dan jiran
India dan Cina yang akrab bagaikan
Praktis Formatif 2
saudara sendiri. Antara watak yang hadir
dalam kehidupan ialah Ah Seng, Raja,
Letchumi, Guan Hong, Ogiak (Cina), Kecik
(tukang gunting rambut India) dan Ah Kuang
sebuah negara yang mempunyai identiti yang
unik.
(pengusaha kedai kopi). 1. Ciri negara berdaulat menjadikan negara kita
Terangkan ciri negara berdaulat bagi negara
Sumber: https://www.bharian.com.
kita dari aspek berikut:
my/kolumnis/2019/08/601654/subur- (a) Mempunyai pemerintahan
semangat-patriotisme-dalam-jiwa-rakyat (b) Mempunyai sempadan
Nyatakan nilai yang dapat dijadikan panduan (c) Mempunyai perundangan
hidup rakyat agar Malaysia kekal berdaulat.
(d) Mempunyai rakyat
Kemakmuran Ekonomi
1. Kedaulatan penting untuk negara
melaksanakan dasar kemakmuran
ekonomi.
1.3 Kepentingan Mewujudkan 2. Selepas kemerdekaan, pelbagai usaha
Negara Berdaulat
dilakukan untuk memajukan dan
meningkatkan taraf hidup rakyat berbilang
Keberkesanan Pentadbiran
kaum.
1. Kedaulatan memberikan kebebasan kepada 3. Pembangunan ekonomi meliputi bidang
negara menjalankan urusan pentadbiran pertanian, perindustrian dan perdagangan.
tanpa campur tangan pihak luar.
4. Diperkenalkan melalui dasar pembangunan
2. Dasar pentadbiran dilaksanakan dengan ekonomi negara. Tingkatan
berkesan melalui Jemaah Menteri dan
kementerian.

3. Kerjasama Kerajaan Persekutuan dengan 5
Kerajaan Negeri melalui pengagihan kuasa
mewujudkan keberkesanan pentadbiran.
4. Sistem pentadbiran negara kita diperkukuh
melalui peruntukan undang-undang dalam
Perlembagaan Persekutuan.

Penggunaan jentera dalam pertanian



171





01 Fokus Sejarah Ting 5.indd 171 08/03/2023 5:56 PM

Sejarah SPM Bab 1 Kedaulatan Negara
Kesejahteraan Sosial Rumusan
1. Kedaulatan penting untuk negara 1. Kedaulatan dapat mewujudkan
melaksanakan dasar sosial demi kesejahteraan dan kemakmuran untuk
kesejahteraan rakyat. rakyat dan negara.
2. Dapat melahirkan generasi yang berilmu 2. Sebagai rakyat Malaysia, kita perlu
dan berkemahiran melalui pendidikan. memahami pentingnya mengekalkan
kedaulatan negara yang kita nikmati pada
3. Dengan ini, mereka dapat memberikan hari ini.
sumbangan untuk pembangunan negara.
4. Beberapa dasar berkaitan dengan bahasa
kebangsaan, kebudayaan, sukan dan Rukun Praktis Formatif 3
Negara diperkenalkan untuk memupuk 1. Jelaskan kepentingan mewujudkan negara
perasaan muhibah dan perpaduan rakyat berdaulat.
berbilang kaum di Malaysia.

Kecemerlangan Hubungan Luar Negara
Aktiviti 2
1. Kedaulatan penting bagi memberikan hak Aktiviti 2 PAK-21
AK
-
21
P
kepada negara menjalinkan hubungan
dengan negara lain. Tugasan: Anda dikehendaki mencari maklumat
2. Hubungan luar dibentuk melalui berkaitan dengan anggota Jemaah
penggubalan dasar luar negara. Menteri serta kementerian yang
diwujudkan pada masa ini. Kenal pasti
3. Menjalinkan hubungan diplomatik dan peranan setiap kementerian.
persahabatan dengan negara lain. Objektif: • Mengetahui anggota Menteri Kabinet
4. Mengadakan perjanjian dan kerjasama ketika ini.
dalam pelbagai bidang. • Memahami peranan setiap
kementerian.
5. Kesannya, Malaysia menikmati kelebihan • Menghargai peranan pemimpin
dalam mempertahankan kedaulatan.
negara.
6. Keanggotaan Malaysia dalam pertubuhan
serantau dan antarabangsa meningkatkan
imej negara.
7. Masyarakat antarabangsa mengakui Langkah Mempertahankan
peranan dan kebolehan negara kita setaraf 1.4
dengan negara lain di dunia. Kedaulatan
1. Pemerintah dan rakyat memainkan
peranan penting dalam mempertahankan
kedaulatan negara.

2. Oleh itu, pemerintah dan rakyat perlu
Tingkatan
PBB OIC bekerjasama untuk mewujudkan kestabilan
5
politik dan kemakmuran ekonomi,
mengekalkan perpaduan kaum, memupuk
patriotisme dan mengukuhkan pertahanan
negara.

Komanwel ASEAN 3. Kerjasama ini penting bagi memastikan
kedaulatan dapat dipertahankan demi
Malaysia menganggotai pertubuhan kemajuan dan kesejahteraan negara.
serantau dan antarabangsa


172





01 Fokus Sejarah Ting 5.indd 172 08/03/2023 5:56 PM

Sejarah SPM Bab 1 Kedaulatan Negara

1. Mewujudkan Kestabilan Politik dan Kemakmuran Ekonomi
(a) Pemerintah dan rakyat mempunyai matlamat yang sama untuk menjamin kestabilan politik dan kemakmuran
ekonomi.
(b) Pemerintah mentadbir dengan cekap dan menjalankan pelbagai usaha serta program bagi memajukan
ekonomi.
(c) Rakyat memberikan kerjasama sepenuhnya untuk menjayakan semua usaha dan program.
“Kami kenal pasti bahawa perhatian utama harus diberikan terhadap kelemahan ekonomi kaum
bumiputera. Masalah mereka memerlukan pendekatan khas untuk diselesaikan. Mereka perlu
dilindungi daripada eksploitasi dan dibantu secara asas untuk bersaing dengan kaum lain dalam
perniagaan, perdagangan dan pekerjaan”.

(Sumber. Raj Vasil, 1987. Tan Chee Khoon: An Elder Statesman. Petaling Jaya:
Pelanduk Publications (M) Sdn. Bhd.)


Peranan pemerintah Peranan rakyat

• Mewujudkan pentadbiran yang cekap. • Memberikan kesetiaan kepada raja dan negara.
• Mengelakkan amalan rasuah dalam pentadbiran. • Menyokong segala usaha dan dasar kerajaan bagi
• Memastikan agihan sumber kekayaan negara mewujudkan kestabilan politik.
secara adil untuk semua kaum melalui dasar • Memupuk kerjasama dengan semua kaum supaya
pembangunan ekonomi. agihan kekayaan negara dinikmati semua.
• Melaksanakan undang-undang negara menurut • Mematuhi undang-undang negara.
perlembagaan.



2. Mengekalkan Perpaduan Kaum

(a) Penting untuk mengekalkan kedaulatan negara.
(b) Beberapa langkah dilaksanakan untuk memupuk semangat bersatu padu dalam kalangan rakyat.

“Kedaulatan negara bergantung pada warganya yang bersatu”.

Titah Duli Yang Maha Mulia Paduka Seri Sultan Nazrin Muizzuddin Shah,
Sultan Perak.
(Sumber: Berita Harian, 10 November 2018)






Peranan pemerintah Peranan rakyat Tingkatan
• Menggubal dasar dan undang-undang berkaitan • Menggunakan bahasa kebangsaan dan ideologi
dengan perpaduan kaum dan integrasi nasional. Rukun Negara bagi menjamin perpaduan kaum. 5
• Memastikan keberkesanan pelaksanaan dasar • Memahami dan menghormati agama dan budaya
berkaitan dengan bahasa, pendidikan dan pelbagai kaum.
kebudayaan oleh kementerian serta agensi. • Mengamalkan semangat perkongsian,
• Merangka program dan kempen ke arah memupuk bertoleransi dan saling menghormati.
perpaduan kaum dan integrasi nasional. • Melibatkan diri dalam program kemasyarakatan
• Memperuntukkan perbelanjaan yang mencukupi bagi memupuk kerjasama kaum.
untuk program.






173





01 Fokus Sejarah Ting 5.indd 173 08/03/2023 5:56 PM

Sejarah SPM Bab 1 Kedaulatan Negara

3. Memupuk Patriotisme
(a) Patriotisme bermaksud perasaan cinta yang mendalam terhadap negara.
(b) Serta sanggup mempertahankan sejarah, bahasa, undang-undang, warisan dan budaya.
(c) Patriotisme nadi kepada kebebasan, kemerdekaan, kestabilan dan kemajuan sesebuah negara.
(d) Penting untuk melahirkan pemimpin dan rakyat yang taat setia dan sanggup berkorban demi negara.

Peranan pemerintah Peranan rakyat

• Menganjurkan sambutan Hari Kemerdekaan dan • Menghormati lambang negara seperti bendera
Hari Pahlawan untuk menimbulkan rasa kecintaan Jalur Gemilang, Jata Negara dan lagu Negaraku.
terhadap negara. • Menyanjungi dan menghargai adat resam dan
• Mewajibkan Sejarah sebagai mata pelajaran warisan bangsa.
teras dalam sistem persekolahan negara bagi • Meningkatkan imej negara dengan melakar
melahirkan generasi yang peka dengan sejarah kejayaan dalam pendidikan, sukan dan ekonomi.
negara. • Menghargai tokoh pelbagai kaum yang berjuang
• Menganjurkan kempen dan menerbitkan untuk kemerdekaan dan kedaulatan negara.
filem atau rencana untuk memupuk semangat
patriotisme.
• Memberikan pengiktirafan kepada rakyat
Malaysia yang berjasa kepada negara dengan
mengabadikan nama pada bangunan dan jalan.






4. Mengukuhkan Pertahanan Negara
(a) Pemerintah dan rakyat mempunyai tanggungjawab untuk mempertahankan negara daripada ancaman musuh.
(b) Pertahanan negara penting untuk mengekalkan kedaulatan negara kita.
(c) Kerjasama pemerintah dengan rakyat dalam usaha mengekalkan kedaulatan berjaya membawa keamanan
dan kesejahteraan.
(d) Perpaduan dan kerjasama kaum menjadi teras kepada kemakmuran, kelangsungan dan kedaulatan negara.

Peranan pemerintah Peranan rakyat

• Menggubal dasar dan undang-undang untuk • Peka terhadap isu keselamatan negara. Contohnya,
melindungi keselamatan negara. memberikan maklumat tentang pencerobohan
• Mengadakan perjanjian pertahanan dan latihan sempadan negara.
ketenteraan bersama dengan negara serantau • Mengelakkan kolaborasi dengan pihak luar yang
dan antarabangsa. mengancam keselamatan dan kedaulatan negara.
• Memodenkan aset ketenteraan untuk • Menganggotai pasukan keselamatan dan pasukan
mengukuhkan pasukan pertahanan. sukarelawan untuk mempertahankan negara.
• Memastikan pasukan keselamatan sentiasa • Sanggup berkorban demi mempertahankan
bersiap siaga menghadapi cabaran semasa. kedaulatan negara.
Tingkatan
5
Rumusan
1. Kedaulatan merupakan kekuasaan tertinggi dalam sesebuah negara.
2. Membolehkan kerajaan melaksanakan kawalan pemerintahan dan pentadbiran.
3. Ciri negara berdaulat menjadikan negara kita sebuah negara yang stabil dan kukuh.
4. Pelbagai usaha dilaksanakan untuk memastikan kedaulatan negara tetap terpelihara.
5. Kedaulatan negara diperkukuh melalui sistem pemerintahan dan pentadbiran yang berlandaskan
perlembagaan.




174





01 Fokus Sejarah Ting 5.indd 174 08/03/2023 5:56 PM

Sejarah SPM Bab 1 Kedaulatan Negara
Praktis Formatif 4

1. Huraikan langkah-langkah yang perlu dilakukan oleh pemerintah dan rakyat untuk mempertahankan
kedaulatan negara.







Harian
“Inilah amanah besar yang mesti dipikul oleh saya dan saudara saudari semua. Kita mesti kekalkan
kemerdekaan negara kita. Kita mesti pertahankan kedaulatan negara kita. Kita mesti pelihara keamanan
negara kita. Kita mesti tegakkan keadilan dan pelihara kebebasan rakyat. Kita mesti pastikan seluruh
warga tanah air tercinta ini sejahtera dan sentosa selama-lamanya,” katanya dalam perutusan khas Hari


Perdana Menteri berkata, walaupun Malaysia telah menempa kejayaan dan kemajuan sebagai
sebuah negara yang merdeka dan berdaulat serta memiliki perpaduan kaum yang utuh, namun terdapat

cabaran yang perlu dihadapi terutamanya dalam usaha menjadi negara maju.
Kebangsaan ke-63 yang disiarkan di semua platform RTM, Bernama TV, TV3 dan Astro Awani malam ini.
Beliau menekankan bahawa negara perlu terus dibangunkan menjadi sebuah negara maju
Sumber: https://www.sinarharian.com.my/article/99025/BERITA/
dan hasil kemajuannya dapat dinikmati oleh seluruh rakyat secara nyata.
Nasional/Rakyat-pikul-amanah-besar-kekal-kedaulatan-kemerdekaan-negara



Senaraikan peranan anda dalam mengekalkan kedaulatan negara.










Aktiviti 3
Aktiviti 3
PAK-21
P AK - 21
Tugasan: Hasilkan peta pemikiran yang sesuai berkaitan dengan kepentingan perpaduan antara kaum untuk
mengekalkan kedaulatan negara.
Objektif: • Memahami kepentingan rakyat hidup bersatu padu. Tingkatan
• Menganalisis kesan terhadap negara akibat rakyat yang tidak bersatu padu. 5



















175





01 Fokus Sejarah Ting 5.indd 175 08/03/2023 5:56 PM

Sejarah SPM Bab 1 Kedaulatan Negara
PETA KONSEP

Kedaulatan Negara



Konsep Kedaulatan Ciri Negara yang Berdaulat
Takrif kedaulatan Mempunyai pemerintahan
• Kekuasaan tertinggi • Negara persekutuan
• Sebuah negara bebas dan kewibawaan • Sistem Raja Berperlembagaan dan Demokrasi
• Bahasa Yunani – Supernuus/ superanus (agung Berparlimen
atau tertinggi) • Ketua Negara, Yang di-Pertuan Agong
• Bahasa Inggeris – Sovereignty (negara berkuasa • Ketua Kerajaan, Perdana Menteri yang dibantu oleh
penuh) Jemaah Menteri
• Bahasa Arab – Daulah (kuasa pemerintahan) Mempunyai sempadan
• Bahasa Melayu – Daulat (kekuasaan tertinggi) • Garis pemisah antara negeri dan negara
Pandangan tokoh • Diperakui oleh PBB
• Aristotle – kuasa tertinggi Mempunyai perundangan
• Ibnu Khaldun – kekuatan dan kekuasaan sesebuah • Asas kepada peraturan negara
negara • Untuk memelihara kesejahteraan, keadilan dan
• Tunku Abdul Rahman – kebebasan dan keadilan melindungi kepentingan rakyat
Jenis kedaulatan Mempunyai rakyat
• Kedaulatan tradisional • Penduduk sesebuah negara
– Pemerintahan berkuasa mutlak • Rakyat dan negara kita terdiri daripada pelbagai kaum
– Berpaksi pada kedaulatan Raja-raja Melayu • Disatukan melalui bahasa, kebudayaan, Rukun
• Kedaulatan moden Negara dan identiti nasional
– Negara bangsa selepas keagungan di England
dan Revolusi Perancis Langkah Mempertahankan Kedaulatan
– Hak rakyat dan kerajaan berperlembagaan
• Kedaulatan undang-undang Mewujudkan kestabilan politik dan kemakmuran
– Kerajaan dan rakyat terikat oleh undang-undang ekonomi
• Kedaulatan antarabangsa • Pemerintah mewujudkan pentadbiran yang cekap,
– Pengiktirafan PBB mengelakkan rasuah dan mengagihkan kekayaan
dengan adil
Kepentingan Mewujudkan Negara Berdaulat • Rakyat setia kepada raja dan negara, bekerjasama
dan mematuhi undang-undang
Keberkesanan pentadbiran Mengekalkan perpaduan kaum
• Menjalankan pentadbiran tanpa campur tangan • Pemerintah melaksanakan dasar perpaduan dengan
pihak luar berkesan seperti bahasa, pendidikan dan kebudayaan
• Dilaksanakan oleh Jemaah Menteri dan kementerian • Rakyat menggunakan bahasa kebangsaan,
Kemakmuran ekonomi menghayati Rukun Negara, bertoleransi dan saling
• Melaksanakan dasar kemakmuran ekonomi menghormati
• Pembangunan ekonomi meliputi pertanian, Memupuk patriotisme
perindustrian dan perdagangan • Pemerintah menganjurkan Hari Kemerdekaan,
• Meningkatkan taraf hidup rakyat mewajibkan subjek Sejarah dan mengadakan
Kesejahteraan sosial kempen
Tingkatan
• Melaksanakan dasar sosial untuk kesejahteraan rakyat • Rakyat menghormati lambang negara seperti Jalur
5
• Bahasa kebangsaan, kebudayaan, Rukun Negara Gemilang dan lagu Negaraku serta menghargai
dan sukan adat dan warisan negara
• Melahirkan generasi berilmu, berkemahiran dan Mengukuhkan pertahanan negara
bersatu padu • Pemerintah menggubal dasar dan undang-undang
Kecemerlangan hubungan luar negara yang melindungi keselamatan negara serta
• Menjalin hubungan dengan negara luar mengadakan perjanjian pertahanan dengan negara
• Penggubalan dasar luar negara serantau dan antarabangsa
• Menjalin hubungan diplomatik • Rakyat menganggotai pasukan keselamatan dan
• Mengadakan perjanjian dan kerjasama sanggup berkorban untuk negara



176





01 Fokus Sejarah Ting 5.indd 176 08/03/2023 5:56 PM

Sejarah SPM Bab 1 Kedaulatan Negara

Praktis SPM 1



Soalan Objektif

1. Apakah persamaan tafsiran Apakah X? 7. Maklumat berikut
kedaulatan oleh tokoh-tokoh A Autokratik berkaitan dengan langkah
berikut? B Aristokrasi mempertahankan kedaulatan
C Perundangan negara.
• Aristotle D Demokrasi Berparlimen • Mewujudkan kestabilan
• Jean Bodin
4. Apakah institusi yang politik
A Keagungan menggubal sistem • Mewujudkan
B Kuasa mutlak perundangan di negara kita? kemakmuran ekonomi
C Kuasa tertinggi A Parlimen
D Kerajaan perlembagaan B Mahkamah Apakah peranan rakyat untuk
C Majlis Raja-Raja mencapai matlamat tersebut?
2. Maklumat berikut berkaitan D Perdana Menteri A Memberikan kesetiaan
dengan jenis kedaulatan. B Mengukuhkan parti politik
5. Apakah kepentingan C Menggubal undang-
• Kedaulatan tradisional mewujudkan kedaulatan undang
• Kedaulatan moden negara? D Mengelakkan tekanan
• Kedaulatan I Menyusun masyarakat pihak luar
antarabangsa II Kemakmuran ekonomi
• X III Keberkesanan pentadbiran 8. Apakah cadangan tokoh
IV Meningkatkan berikut bagi menyelesaikan
Apakah X? persefahaman kelemahan ekonomi
A Kedaulatan kerajaan A I dan II C II dan III bumiputera?
B Kedaulatan perlembagaan
C Kedaulatan institusi B I dan IV D III dan IV “Kami kenal pasti bahawa
beraja 6. Maklumat berikut berkaitan perhatian utama harus
D Kedaulatan dengan dasar sosial. diberikan terhadap
undang-undang kelemahan ekonomi kaum
• Sukan bumiputera.”
3. Rajah berikut menunjukkan • Rukun Negara Dr. Tan Chee Khoon
ciri pemerintahan negara kita. • Bahasa kebangsaan
A Menyediakan subsidi
Ciri pemerintahan Apakah kepentingan B Memupuk budaya saing
pelaksanaan dasar tersebut? C Meningkatkan tahap
A Menyatukan rakyat pendidikan
B Memupuk daya saing D Membuka tanah secara
C Menjamin keselamatan besar-besaran
D Memelihara hak asasi
rakyat Tingkatan


Soalan Subjektif 5
BAHAGIAN A


1. Rajah berikut menunjukkan kepentingan mewujudkan negara berdaulat.
Kepentingan Mewujudkan Negara Berdaulat







177





01 Fokus Sejarah Ting 5.indd 177 08/03/2023 5:56 PM

Sejarah SPM Bab 1 Kedaulatan Negara
(a) Apakah X dan Y?
(i) X:
(ii) Y:
[2 markah]

(b) Apakah ciri-ciri masyarakat yang telah mencapai kesejahteraan sosial?





[4 markah]

(c) Teliti petikan berikut.
KBAT
Kedaulatan sesebuah negara bergantung pada kedaulatan atau kekuasaan tertinggi yang tidak
terbatas. Sesiapapun harus tunduk kepada kuasa kerana sekiranya negara tidak mempercayai
kuasa tertinggi atau kuasa yang selalu tercabar, maka dengan sendirinya kedaulatan sesebuah
negara boleh terjejas. Dengan perkataan lain, sebuah negara merdeka harus dapat menentukan
nasib rakyatnya sendiri tanpa tunduk kepada telunjuk kuasa lain.

Berdasarkan petikan tersebut, kedaulatan negara penting dalam mempertahankan hak dan maruah
bangsa. Jelaskan pernyataan di atas.





[4 markah]

BAHAGIAN B

1. Senarai berikut menunjukkan peranan pemerintah dan rakyat dalam mempertahankan kedaulatan negara.


• Mewujudkan kestabilan politik
• Mengekalkan perpaduan kaum
• Memupuk patriotisme
• Mengukuhkan pertahanan negara

(a) Jelaskan peranan pemerintah dan rakyat dalam mewujudkan kestabilan politik dan kemakmuran ekonomi.
[6 markah]
(b) Mengapakah semangat patriotisme rakyat penting dalam mempertahankan kedaulatan negara?
[6 markah]
KBAT
(c) Petikan berikut berkaitan dengan definisi globalisasi.
Tingkatan
KBAT
Proses yang membolehkan sesuatu aktiviti (ekonomi, kebudayaan dan sebagainya) disebarkan
5
atau diperluas ke peringkat antarabangsa atau ke seluruh dunia, terutamanya dengan adanya
kemudahan sistem komunikasi, dasar terbuka dan sebagainya.
Sumber: http://prpm.dbp.gov.my
Jelaskan maklumat yang diperoleh daripada petikan tersebut.
Berikan pandangan anda tentang cara mempertahankan kedaulatan negara dalam menghadapi cabaran
globalisasi ketika ini. [8 markah]





178





01 Fokus Sejarah Ting 5.indd 178 08/03/2023 5:56 PM

JAWAPAN




Tingkatan 4
Temenggung dan Laksamana. F2 Dikenali sebagai Pembesar
Bab
1 Warisan Negara Bangsa • Pembesar lain ialah Syahbandar, Empat Lipatan.
Bentara, Orang Kaya, hulubalang dan F3 Sultan Melaka memberi kuasa
Penghulu. mentadbir wilayah, sungai
Praktis Formatif 1 1 • Sistem pentadbiran mempunyai dua dan pulau kepada Pembesar
peringkat, iaitu pusat dan jajahan.
Berempat yang dikenali
• Mengukuhkan perpaduan. 2. • Setiap pembesar Melaka mempunyai sebagai kawasan pegangan.
• Menjaga keamanan dan keharmonian. peranan dalam pentadbiran. F4 Sultan berkuasa dalam
• Mengelakkan permusuhan dan huru-hara. • Mereka perlu arif dalam hal berkaitan pemerintahan, peperangan,
• Berganding bahu memajukan ekonomi dengan pelaksanaan undang-undang. hubungan diplomatik dan Tingkatan
negara. • Fasal 1 dijelaskan tugas Sultan, agama.
Bendahara, Temenggung dan
• Mematuhi undang-undang dan menjunjung Penghulu Bendahari. F5 Dibantu Pembesar Berempat,
perlembagaan. • Sultan bertanggungjawab melantik iaitu Bendahara, Penghulu
Bendahari, Temenggung dan
pembesar seperti Bendahara dan 4
Laksamana.
Praktis Formatif 1 Temenggung. F6 Pembesar lain ialah
1. • Tonggak utama kerajaan. Syahbandar, Bentara, Orang
• Raja dibantu oleh pembesar dalam Praktis SPM 1 Kaya, Hulubalang dan
pentadbiran. Penghulu.
• Raja memperoleh ketaatan daripada Soalan Objektif F7 Pentadbiran terdiri peringkat
rakyat. 1. B 2. C 3. C 4. B pusat dan peringkat jajahan.
• Raja sentiasa ditaati dan dianggap suci. 5. C 6. A 7. D 8. B F8 Pentadbiran peringkat pusat
2. Wilayah pengaruh kerajaan Funan luas Soalan Subjektif dilaksanakan oleh Pembesar
Berempat.
dari Sungai Mekong, Teluk Cam Ranh, BAHAGIAN A F9 Pentadbiran peringkat jajahan
selatan Myanmar dan Segenting Kra. dijalankan oleh pembesar
1. (a) (i) • Kedudukan raja diperkukuh yang dilantik oleh Sultan dan
Praktis Formatif 2 dengan sistem pentadbiran Pembesar Berempat
yang dibantu oleh pembesar.
1. • Kerajaan • Raja merupakan tonggak F10 Menguruskan pentadbiran di
• Rakyat utama kerajaan dan ditaati daerah dan kampung.
• Kedaulatan oleh rakyat. [Mak. 6m]
• Wilayah pengaruh • Raja dianggap suci seperti (b) Hukum Kanun Melaka
• Undang-undang Raja Champa yang dikaitkan F1 Hukuman bagi kesalahan
jenayah.
• Lambang kebesaran dengan Dewa Siva. F2 Peranan dan bidang kuasa
2. • Adat istiadat (ii) • Wilayah pengaruh merujuk sultan dan pembesar.
• Penggunaan warna kawasan yang rakyatnya F3 Peraturan dan undang-undang
• Nobat menerima dan memperakui kekeluargaan.
• Regalia pemerintahan seseorang F4 Hal berkaitan dengan ekonomi.
• Cap mohor raja. F5 Larangan amalan riba dalam
• Kerajaan Funan mempunyai perniagaan.
wilayah pengaruh yang luas.
Praktis Formatif 1 2 • Wilayahnya dari Sungai F6 Peraturan tentang urus niaga
dan perdagangan.
Mekong, Teluk Cam Ranh, Undang-undang Laut Melaka
• Menjadikan kehidupan masyarakat teratur. selatan Myanmar dan
• Menjamin keselamatan dan keamanan Segenting Kra. F1 Peranan nakhoda.
negara. F2 Hal pelayaran.
• Mengelakkan huru-hara dan (b) • Menjalani upacara persetiaan dan F3 Peranan malim, jurumudi dan
pertelingkahan rakyat. meminum air sumpah. jurubatu.
• Melahirkan masyarakat yang berdisiplin • Air akan dituang ke atas Inskripsi F4 Hukuman jenayah di atas
dan bermoral. Telaga Batu, ditadah dan diminum kapal.
oleh rakyat. F5 Penentuan kadar cukai dan
Praktis Formatif 3 (c) • Rakyat hidup bersatu padu. sistem cukai. [Mak. 6m]
• Berusaha memajukan negara.
1. • Sultan dibantu oleh Sistem Pembesar • Bersama-sama mempertahankan (c) Maklumat berkaitan dengan ilustrasi
Empat Lipatan. kedaulatan negara. F1 Melaka maju dalam
• Pembesar diberi kuasa mentadbir • Kesannya, negara akan aman perdagangan.
wilayah, sungai dan pulau. dan rakyat hidup makmur. F2 Pelabuhan besar.
• Kawasan pentadbiran dikenali (Mana-mana jawapan munasabah). F3 Pelabuhan dikunjungi oleh
sebagai kawasan pegangan. banyak padagang asing.
• Sultan berkuasa dalam aspek BAHAGIAN B F4 Urusan perdagangan dijalankan
pemerintahan, peperangan, hubungan secara sistematik.
diplomatik dan agama. 1. (a) F1 Sistem pentadbiran Kesultanan F5 Mempunyai kapal-kapal kecil
• Pembesar Berempat terdiri daripada Melayu Melaka tersusun dan dan pekerja bagi melicinkan
Bendahara, Penghulu Bendahari, berhierarki. urusan perdagangan.


351





12 JAWPAN SEJARAH.indd 351 08/03/2023 6:08 PM

Sejarah SPM Jawapan
Cara memajukan pelabuhan di • Menjadikan Jepun sebagai negara • Kejayaan Jepun menewaskan Rusia.
negara kita perindustrian dan kuasa tentera yang • Perjuangan Mahatma Gandhi di India.
F6 Pengurusan pelabuhan yang kuat di Asia pada awal abad ke-20. • Perjuangan Jose Rizal di Filipina.
sistematik. • Perjuangan Soekarno di Indonesia.
F7 Pelabuhan dilengkapi dengan Praktis Formatif 1 1
kemudahan yang lengkap/ Praktis Formatif 7
canggih. • Thailand digelar “Tanah Bebas” kerana
F8 Mempunyai pekerja mahir. Thailand tidak pernah dijajah oleh mana- 1. • Memaparkan isu hak dan masa
F9 Keselamatan perairan terjamin. mana kuasa asing. depan bangsa, polemik Kaum Muda
F10 Kesannya, menjadi tumpuan dengan Kaum Tua, isu pentadbiran,
pedagang antarabangsa Praktis Formatif 4 ekonomi dan sosial.
(Mana-mana jawapan yang • Syarikat Jelutong Press giat
munasabah) 1. Persamaan matlamat perjuangan menerbitkan akhbar ketika itu.
[Mak. 8m] nasionalisme di Filipina, Burma, Vietnam • Mohammad Eunos Abdullah
dan Indonesia ialah membebaskan diri menerajui akhbar Utusan Melayu dan
Bab daripada penjajahan kuasa Barat. Lembaga Melayu.
2 Kebangkitan Nasionalisme • Akhbar lain seperti Majalah Guru,
2. • Nasionalisme di Thailand bermatlamat
Tingkatan
mempertahankan kedaulatan negara Warta Malaya, Warta Jenaka, Fajar
Praktis Formatif 1 dan menuntut pelibatan rakyat dalam Sarawak dan Majlis.
4
pemerintahan. • Akhbar berbahasa Inggeris seperti
1. • Nasionalisme berkait rapat dengan The Malay Mail dan The Malaya
perasaan cinta akan negara yang • Melakukan pemodenan melalui Tribune.
mencetuskan keinginan membina pengenalan sistem Birokrasi Barat • Pengarang seperti Muhammad Yusof
negara bangsa dan melahirkan identiti dengan melantik Penasihat daripada Ahmad (Tok Kenali), Muhammad
sendiri. Barat untuk melatih pegawai Yusof Abdul Hamid, Dato’ Onn Jaafar
• Nasionalisme ialah gerakan tempatan. dan Abdul Rahim Kajai.
melahirkan perasaan kekitaan • Revolusi Thai dilancarkan pada tahun • Di Sarawak, Fajar Sarawak ditulis
dengan menggunakan persamaan 1932 bagi menamatkan pemerintahan oleh Muhammad Rakawi Yusuf,
kebudayaan dan pengalaman sejarah raja berkuasa mutlak. Muhammad Awi Anang, Muhd Daud
yang bertujuan membebaskan bangsa • Pengenalan undang-undang Abdul Ghani dan Haji Abdul Rahman
dan negara daripada penjajahan. menyekat penguasaan ekonomi oleh Kassim.
• Gerakan nasionalisme menuju orang Cina. 2. Persatuan masyarakat Cina
matlamat yang sama, iaitu membina • Kaum peribumi digalakkan terlibat • Perhatian kepada keadaan yang
bangsa yang bersatu dan negara dalam kegiatan ekonomi. berlaku di China.
berdaulat.
Praktis Formatif 5 • Mendapatkan sokongan pemimpin
Praktis Formatif 2 1. Sultan Mahmud Shah melakukan Cina bagi menentang kerajaan
Manchuria di China.
tiga kali serangan terhadap Portugis • Menggalakkan pelajaran tinggi dan
1. Persamaan idea nasionalisme di England bertujuan mendapatkan kembali Melaka.
dan Perancis ialah nasionalisme antiraja. teknikal dalam kalangan masyarakat
Cina.
2. Bentuk pemerintahan yang lahir kesan 2. • Penghulu Dol Said • Menuntut peluang berkhidmat dalam
• Dato’ Maharaja Lela
daripada Revolusi Amerika ialah sistem • Pandak Lam perkhidmatan kerajaan.
pemerintahan demokrasi. • Dato’ Bahaman Persatuan masyarakat India
• Rentap • Membincangkan isu berkaitan dengan
Praktis Formatif 3 • Mat Salleh masyarakat India.
1. • Nasionalimse di Jepun disebabkan • Tok Janggut • Mengembangkan idea nasionalisme
kesedaran untuk mencapai kemajuan • Haji Abdul Rahman Limbong masyarakat India.
bagi mengelakkan ancaman • Menjaga kebajikan masyarakat India.
sekularisme Barat. Praktis Formatif 6
• Berbeza dengan negara India yang 1. • Penubuhan madrasah membangkitkan Praktis Formatif 8
ingin menamatkan penjajahan British. semangat baharu dalam kalangan 1. • Muncul sekitar tahun 1930-an dan
• Berbeza dengan di negara China pelajar. 1950-an.
yang ingin mengukuhkan peradaban • Raffles Institution (Singapura), Maktab • Munculnya masyarakat India yang
China daripada ancaman penguasaan Melayu Kuala Kangsar (MCKK) dan dilahirkan di Tanah Melayu.
politik dan ekonomi oleh kuasa asing. Maktab Perguruan Sultan Idris (SITC) • Sebahagian mereka gemar dikenali
• Maharaja Mikado Meiji (1868) melahirkan pemimpin yang berjuang sebagai The Straits Born People.
melancarkan gerakan pemulihan Jepun. menuntut hak pendidikan untuk • Berusaha membentuk identiti
• Menekankan pemodenan mengikut rakyat. tersendiri dan mementingkan
model Barat supaya Jepun dihormati • Melalui sistem pendidikan, pelajar perpaduan.
oleh kuasa Barat. didedahkan dengan idea tokoh • Mereka mula mengambil tahu
• Prinsip dan semangat bushido falsafah Islam dan Barat yang perkembangan politik Tanah Melayu.
dijadikan asas membina nasionalisme memperlihatkan kelemahan bangsa
dalam kalangan rakyat dan pemerintah yang dijajah serta mendesak British 2. • Menjadi penggerak majalah Bulan
semasa era Pemulihan Meiji. melakukan pembaharuan. Melayu pada tahun 1930.
• Pemulihan meliputi gerakan • Mengingatkan wanita tentang
pembaharuan dalam semua aspek 2. • Gerakan Pan-Islamisme. kepentingan ilmu untuk mengangkat
kehidupan. • Gerakan Islah di Mesir. martabat wanita.



352





12 JAWPAN SEJARAH.indd 352 08/03/2023 6:08 PM

Sejarah SPM Jawapan
• Menganjurkan Tabung Derma F2 Intelektual berpendidikan F2 Perkembangan sukan negara.
Pelajaran Tinggi untuk anak Inggeris H2a Pelibatan negara dalam sukan
perempuan Melayu Semenanjung. H2a Maktab Melayu Kuala Kangsar antarabangsa.
(MCKK) ditubuhkan pada tahun H2b Komanwel/ Sukan SEA/ Piala
Praktis SPM 2 1905 melahirkan intelektual Thomas.
berpendidikan Inggeris.
H2c Rumusannya, rakyat
Soalan Objektif H2b MCKK melatih anak berbangga dengan kejayaan
1. B 2. B 3. C 4. A bangsawan bagi diserapkan sukan negara.
5. B 6. A 7. C 8. C dalam pentadbiran kerajaan (Mana-mana jawapan
British.
Soalan Subjektif H2c Lepasan MCKK seperti Raja munasabah) [Mak. 8m]
BAHAGIAN A Chulan Raja Abdullah, Mahmud

3
1. (a) (i) Dalam konteks Melayu Mat, Mohammad Eunos Bab Konflik Dunia dan Pendudukan
Abdullah dan Raja Uda Raja
sebelum merdeka, Muhammad. Jepun di Negara Kita
nasionalisme digunakan untuk H2d Mereka menjadi pegawai Praktis Formatif 1 Tingkatan
merujuk perjuangan orang kerajaan dan menuntut British
Melayu bagi mendapatkan memperbaiki taraf hidup orang 1. • Memperkenalkan Enakmen
kembali kedudukan unggul Melayu dan membuka lebih Undang-undang Islam 1904 dengan
dalam negara sendiri. banyak peluang pekerjaan persetujuan Raja-raja Melayu yang 4
(ii) Nasionalisme merupakan kepada orang Melayu dalam melarang percetakan dan pengedaran
fenomena sejagat yang
mengiktiraf hak setiap bangsa jabatan kerajaan. tulisan berkaitan dengan politik Islam.
di dunia ini untuk menubuhkan H2e Idea dan tuntutan dibuat • Memperkenalkan Jabatan Siasatan
negaranya sendiri dan dengan cara berbaik- Jenayah dan Biro Siasatan Politik.
memindahkan kedaulatan baik dengan British dan 2. British mewujudkan undang-undang
kepada rakyat. Nasionalisme menggunakan akhbar seperti yang mengawal kebebasan bersuara
juga menuntut kesetiaan ulung Warta Malaya, Lembaga dan penerbitan.
individu disalurkan kepada Malaya dan Utusan Melayu.
negara bangsa itu. F3 Intelektual berpendidikan Melayu
(b) • Membina bangsa yang bersatu. H3a Maktab Perguruan Sultan Idris Praktis Formatif 1 1
• Membina negara berdaulat. (SITC) ditubuhkan pada tahun
(c) • Memajukan kehidupan dengan 1922. Pembunuhan Archduke Ferdinand, Putera
ilmu dan kemahiran. H3b Guru SITC seperti O.T.Dussek, Mahkota Austria-Hungary dan isterinya,
• Berwaspada dengan gejala Abdul Hadi Hassan, Abdul Sophie oleh seorang pemuda Serbia.
negatif (penjajahan bentuk Hadi Abdul Manan dan Harun
baharu). Aminurrashid meniupkan Praktis Formatif 1 2
• Berusaha mengukuhkan kesedaran nasionalisme dalam
perpaduan dan mengekalkan kalangan pelajar sehingga Wajar kerana Jerman memulakan kempen
keamanan. melahirkan golongan penulis perang di Eropah yang membawa kepada
• Sanggup berkorban demi dan nasionalis. kemusnahan harta benda dan korban nyawa
negara dan menganggotai H3c Pejabat Karang Mengarang
angkatan tentera. dengan Ketua Penterjemah, yang banyak. Peperangan yang dimulakan
(Mana-mana jawapan yang Za’ba berjaya menghasilkan oleh Jerman juga menyebabkan runtuhnya
munasabah) buku berkualiti dan melahirkan sistem pemerintahan beraja di beberapa buah
nasionalis seperti Buyong Adil negara di Eropah.
BAHAGIAN B dan Abdul Hadi Hassan.
[Mak. 6m] Praktis Formatif 2
1. (a) F1 Intelektual berpendidikan (b) F1 Berperanan sebagai penyalur
agama maklumat. 1. Membincangkan syarat perdamaian
H1a Kaum Muda menyalurkan F2 Berfungsi sebagai penyebar selepas perang dan memastikan Jerman
idea melalui gerakan Islah berita. tidak lagi menjadi ancaman kepada
yang menjadikan agama Islam F3 Mengkritik dasar penjajah British. keamanan di Eropah.
sebagai asas kemajuan dunia F4 Memuatkan idea-idea 2. Jerman, Rusia, Austria-Hungary dan
dan akhirat. empayar Uthmaniyah.
H1b Penubuhan madrasah seperti pembaharuan.
Madrasah al-Attas (Johor), F5 Memaparkan isu hak dan masa Praktis Formatif 3
Madrasah al-Khairiah al- depan bangsa.
Islamiyah (Kedah) dan Maahad F6 Mengetengahkan polemik 1. • Diterajui oleh golongan nasionalis
al-Ehya Assharif (Perak) untuk Kaum Muda dengan Kaum melampau.
menyebarkan fahaman Islah. Tua. • Sanggup berperang untuk menaikkan
H1c Golongan wanita diberi peluang F7 Memaparkan isu pentadbiran, imej negara.
belajar di madrasah dan ekonomi dan sosial. • Melakukan pencerobohan ke atas
pelajarnya membawa kemajuan [Mak. 6m] negara lain.
dari aspek sikap serta (c) F1 Maklumat kesihatan. 2. • Mempunyai ideologi yang sama, iaitu
pentaksiran terhadap Islam. H1a Penyebaran penyakit Covid-19.
H1d Idea mereka disalurkan dalam H1b Laporan jangkitan dan mengagungkan bangsa sendiri.
akhbar seperti Al-Imam, kematian. • Sanggup bekerjasama untuk
Al-Ikhwan, Neracha dan Tunas H1c Kesannya, rakyat mematuhi mempertahankan kepentingan negara
Melayu. SOP. masing-masing.



353





12 JAWPAN SEJARAH.indd 353 08/03/2023 6:08 PM

Sejarah SPM Jawapan
Praktis Formatif 4 Praktis Formatif 7 mendarat di Patani /Singgora.
• Strategi berpecah kepada dua
1. • Memenuhi keperluan perindustrian. 1. Memperoleh bantuan senjata, ubat- pasukan untuk mara ke selatan.
• Pengaruh golongan tentera dan ubatan, kewangan dan latihan • Meneruskan kemaraan melalui
ketenteraan. ketenteraan. pantai barat dan pantai timur.
• Mewujudkan Order Baharu Asia. 2. Kepakaran gerila Semut penting dalam • Menenggelamkan kapal perang
2. Wilayah Selatan kaya dengan sumber usaha merancang taktikal perang Repulse dan Prince of Wales di
bahan mentah seperti bijih timah dan gerila menentang tentera Jepun kerana perairan Kuantan.
minyak. sebagai penduduk tempatan, mereka • Mendarat di Miri dan berpecah
3. • Jepun mendapat nasihat kepakaran mengetahui selok-belok bumi Sarawak. kepada dua pasukan untuk mara
ke Sarawak dan Sabah.
dan strategi perang.
• Membantu perkembangan industri Praktis Formatif 8 [Mak. 4m]
pembuatan kapal terbang Jepun. 1. • Disebabkan Jepun mengharamkan (c) • Mengeksploitasi kekayaan bahan
• Mempercepat peluasan kuasa Jepun KMM. mentah untuk mengukuhkan
di Asia Pasifik. ekonomi Jepun.
• Bekas-bekas ahli KMM berasa tertipu • Mendapatkan bijih timah, getah,
dengan janji kemerdekaan yang
Praktis Formatif 5 diberikan oleh Jepun sebelum Perang emas, bijih besi, arang batu dan
Tingkatan
bauksit.
1. • Memenuhi keperluan perindustrian. Dunia Kedua. • Sasaran di Sarawak untuk
4
• Tanah Melayu merupakan pengeluar 2. Kesan pengeboman bandar Hiroshima mendapatkan sumber minyak di
utama bijih timah dan getah dunia, dan Nagasaki menyebabkan Jepun Miri dan Lutong.
selain menghasilkan emas, bijih besi, menyerah kalah secara tiba-tiba. • Memenuhi keperluan
arang batu dan bauksit. perindustrian ekoran
• Sarawak kaya dengan sumber Praktis Formatif 9 Pembaharuan Meiji.
minyak, terutama di Miri dan Lutong. • Menjayakan pembentukan
• Kedudukan negara kita sesuai untuk 1. • Tidak wajar kerana boleh membawa kawasan Lingkungan
kepentingan strategik ketenteraan kemusnahan harta benda dan alam Sekemakmuran Asia Timur Raya.
Jepun. sekitar. • Kedudukan strategik negara
2. • Strategi serangan Jepun dari pelbagai • Mengorbankan nyawa orang awam sesuai untuk operasi ketenteraan
yang tidak berdosa dan memberikan
arah, utara ke selatan, melalui laluan kesan radiasi kepada masyarakat Jepun.
pantai timur dan pantai barat serta sekitarnya. • Di Selatan Tanah Melayu terletak
laluan bandar-bandar utama. pangkalan tentera laut British/
• Jepun berjaya menenggelamkan dua 2. • Pendudukan Jepun menyebabkan Singapura.
kapal perang British, iaitu Repulse hubungan antara kaum renggang • Penguasaan Singapura penting
dan Prince of Wales. kerana Jepun memberi layanan kepada Jepun untuk menguasai
yang berbeza-beza antara kaum. telaga minyak di Sumatera.
Praktis Formatif 6 Contohnya, orang Melayu dilayan • Penguasaan Pulau Borneo
dengan baik, manakala orang Cina
1. Disebabkan perbezaan sistem politik dan dilayan dengan kejam. penting untuk menjayakan
ekonomi semasa pentadbiran British dan • Setelah Jepun menyerah kalah operasi penaklukan Pulau Jawa.
Belanda sebelum perang. tentera Bintang Tiga melakukan (Mana-mana jawapan yang
2. Mendapat latihan kepimpinan dan keganasan dengan menyeksa dan munasabah) [Mak. 4m]
berpeluang menjawat jawatan dalam membunuh anggota polis, askar,
pentadbiran kerajaan. pegawai daerah dan pasukan BAHAGIAN B
3. • Memberi layanan kejam kepada orang sukarelawan Melayu. 1. (a) F1 Kemunculan ideologi baharu.
Cina. F2 Gerakan politik radikal untuk
• Memaksa orang Cina membayar Praktis SPM 3 mengatasi kemelesetan
sejumlah wang sebagai hukuman ekonomi.
kerana menentang Jepun semasa Soalan Objektif F3 Fasisme di Jerman pimpinan
Perang China-Jepun. 1. A 2. D 3. C 4. B Adolf Hitler.
• Rakyat berbilang kaum dipaksa 5. D 6. D 7. D 8. C F4 Nazisme di Itali pimpinan
menjadi buruh membina Landasan Soalan Subjektif Benito Musolini.
Kereta Api Maut. F5 Ketidakpuasan hati terhadap
BAHAGIAN A
Perjanjian Versailles.
Praktis Formatif 1 3 1. (a) (i) 8 Disember 1941 – 31 Januari F6 Jerman kehilangan tanah
1942 / 54 hari / 8 minggu / dua jajahan/ membayar pampasan
• Melambangkan gerak-geri seperti semut bulan perang yang tinggi.
(ramai dan senyap). (ii) 16 Disember 1941 – 19 F7 Itali tidak memperoleh tanah
• Bentuk muka bumi Sarawak luas dan Januari 1942 / 34 hari / 4 jajahan.
banyak hutan memerlukan tentera yang minggu / satu bulan F8 Kegagalan Liga Bangsa-
ramai. (b) • Menggunakan propaganda/ Bangsa menangani krisis
• Operasi Semut dijalankan secara sulit slogan/ “Semangat Asia”/ “Asia pencerobohan.
sehingga tidak dapat dikesan oleh tentera untuk Orang Asia” F9 Krisis Manchuria/ Perjanjian
Jepun. • Strategi menyerang dari arah Pelucutan Senjata / Krisis
(Mana-mana jawapan yang munasabah) utara/ mendarat di Kota Bharu. Habsyah.
• Berpakat dengan Thailand/ [Mak. 4m]



354





12 JAWPAN SEJARAH.indd 354 08/03/2023 6:08 PM

Sejarah SPM Jawapan
(b) Kerjasama kuasa besar C2 Contohnya, perang antara 2. • Pentadbiran
F1 Kerjasama kuasa besar, iaitu Rusia dengan Ukraine – Kesatuan/ Negeri-negeri
Amerika Syarikat, Britain dan menyebabkan 3.5 juta Bersekutu, Negeri-negeri Melayu
Rusia. penduduk Ukraine melarikan Tidak Bersekutu, Negeri-negeri
F2 Presiden Amerika Syarikat, diri. Selat kecuali Singapura disatukan.
Franklin Roosevelt, Perdana F3 Peperangan mengakibatkan – Ketua pentadbir ialah Gabenor
Menteri Britain, Winston krisis kemanusiaan bertambah British.
Churchill dan Presiden Rusia, buruk. – Majlis Eksekutif dan Majlis
Joseph Stalin. C3 Seperti perang di Syria Perundangan dibentuk di bawah
F3 Bertemu untuk membuat menyebabkan krisis kawalan Pesuruhjaya Tinggi
keputusan politik dan kekurangan makanan/ British.
ketenteraan. kebuluran. – Raja-raja Melayu menjadi Ahli
F4 Tentera darat, udara dan laut H3a Wabak penyakit merebak Majlis Raja-raja yang hanya
beroperasi di bawah Komander kerana kekurangan zat/ membincangkan soal agama
Tertinggi Bersekutu yang Islam dan adat Melayu. Tingkatan
diketuai oleh Amerika Syarikat. makanan. • Kewarganegaraan
Keberkesanan strategi serangan H3b Kekurangan ubatan/ – Menggunakan prinsip jus soli.
balas kemudahan kesihatan – Semua rakyat yang lahir di Tanah
F5 Kesilapan Kuasa Paksi membawa kepada isu Melayu dan Singapura diiktiraf 4
membuat keputusan politik kesihatan. sebagai warga Malayan Union.
dan ketenteraan dalam operasi H3c Pendidikan kanak-kanak juga – Rakyat berumur 18 tahun dan ke
menawan Rusia. terabai. atas dan bermastautin selama 10
F6 Jerman kehilangan banyak F4 Peperangan memberi kesan tahun hingga 15 tahun akan diberi
tentera apabila perang kepada ekonomi dunia. warganegara.
melewati dua musim sejuk di H4a Kegiatan perdagangan – Rakyat berumur kurang 18 tahun
dan ibu bapanya warganegara
Rusia. antarabangsa terbantut. akan diberikan kewarganegaraan.
F7 Tempoh perang yang panjang H4b Sumber penghasilan ekonomi
menyebabkan tentera Jerman musnah.
kehabisan peluru, minyak dan C4 Contohnya, perang Praktis Formatif 1 1
makanan yang melemahkan antara Rusia dan Ukraine
semangat tentera. menyebabkan pertumbuhan Berjaya kerana
F8 Jeneral Jerman, Friedrich Von ekonomi global terjejas. • Penentangan secara menyeluruh.
Paulus menyerah kalah kepada (Mana-mana jawapan yang • Penentangan melibatkan seluruh negeri.
tentera Rusia di Stalingrad. munasabah) • Pihak sultan memulau upacara perlantikan
F9 Kuasa Bersekutu [Mak. 8m] Gabenor Malayan Union.
pimpinan Amerika Syarikat • Penentangan melibatkan rakyat,
memperlihatkan keunggulan persatuan, akhbar, mengadakan kongres
perancangan ketenteraan. Bab Era Peralihan Kuasa British di dan perhimpunan.
4
F10 Kejayaan operasi pendaratan Negara Kita • UMNO menganjurkan bantahan secara
tentera Bersekutu di Normandy, besar-besaran.
Perancis/ melalui operasi kod Praktis Formatif 1
“D-Day”. 1. • Mengembalikan kestabilan dan Praktis Formatif 3
F11 Memperdayakan tentera keamanan.
Jerman bahawa pendaratan – Membubarkan MPAJA 1. • Malayan Union adalah suatu bentuk
tentera Bersekutu akan berlaku dan mengarahkan mereka perjajahan mutlak.
di Calais. mengembalikan senjata. • Raja akan hilang kuasa/ kedaulatan.
F13 Kejayaan meningkatkan • Memulihkan kepercayaan rakyat • MacMichael mendapatkan
semangat tentera Bersekutu. – Rakyat mengalami kesukaran/ tandatangan sultan dengan cara
F14 Titik tolak kejayaan kesengsaraan hidup semasa desakan/ paksaan.
membebaskan Perancis dan pendudukan Jepun. 2. • Membawa kes Malayan Union ke
negara Eropah Barat daripada – Sukar mendapatkan bekalan Mahkamah Tinggi England.
penaklukan Jerman. makanan. – Kes dibawa oleh sultan Perak,
[Mak. 8m] – Peningkatan wabak penyakit. Kedah dan Johor.
(c) F1 Peperangan membawa – BMA memulihkan infrastruktur • Menghantar surat bantahan ke London.
kemusnahan dan kerosakan. dan sosioekonomi agar rakyat – Surat bantahan dihantar oleh
H1a Meragut nyawa manusia menyokong kepulangan British. sultan Perak, Kedah dan Johor
termasuk orang awam. kepada George Henry Hall,
C1 Seperti perang di Syria 2. Disebabkan kesukaran BMA membawa mendakwa diperdaya MacMicheal.
meragut lebih 350 000 nyawa masuk jentera/ alat ganti/ mesin/ • Menyokong Kongres Melayu.
manusia. teknologi. – Sultan Hisamuddin menderma
H1b Kemusnahan tempat kediaman, $15 000 kepada Persatuan
bangunan dan infrastruktur. Praktis Formatif 2 Melayu Selangor.
F2 Peperangan mewujudkan krisis 1. • Bagi melicinkan sistem pentadbiran. • Permaisuri Perak memimpin gerakan
pelarian. • Meningkatkan pelaburan ekonomi. menentang Malayan Union.
H2 Penduduk melarikan diri • Mengukuhkan pertahanan. – Permaisuri mengetuai barisan
ke negara jiran untuk • Mengekalkan orang asing sebagai perarakan.
menyelamatkan diri dari sumber tenaga kerja untuk • Memulaukan upacara pelantikan
bahaya perang. meningkatkan ekonomi. Gabenor Malayan Union.



355





12 JAWPAN SEJARAH.indd 355 08/03/2023 6:08 PM

Sejarah SPM Jawapan
Praktis Formatif 4 • Meneruskan dasar British dalam Soalan Subjektif
hubungan luar dan pertahanan. BAHAGIAN A
1. • Masalah pewarisan takhta.
– Vyner Brooke tiada anak lelaki. Praktis Formatif 1 2 1. (a) (i) Morshidi Sidek
– Vyner Brooke sudah tua dan uzur. (ii) Rosli Dhoby
– Vyner Brooke enggan (i) Pendidikan (b) • Bertentangan dengan
menyerahkan kuasa kepada • Pendidikan di Sabah tidak maju/ Perlembagaan 1941.
Anthony Brooke (anak tidak banyak sekolah dibina. – Sarawak akan diberi
saudaranya). • SBUB enggan mengeluarkan pemerintahan sendiri.
• Desakan kerajaan British. perbelanjaan untuk pendidikan. – Penduduk dibimbing dalam
– Brirish ingin meluaskan kuasanya. Kesannya, tidak ramai golongan pentadbiran.
– British ingin menguasai kekayaan intelektual/ pemimpin. – Penyerahan melanggar Prinsip
ekonomi di Sarawak. (ii) Petempatan Kelapan.
– British ingin melindungi/ menjaga • Kawasan petempatan di Sabah • Vyner Brooke mengetepikan surat
pelaburannya di Sarawak. adalah di pantai, pedalaman dan wasiat Charles Brooke.
• Masalah kewangan. tanah pamah yang sukar untuk – Beliau tidak berbincang dengan
– Vyner Brooke menghadapi dihubungi. Raja Muda, Anthony Brooke.
masalah kewangan untuk • Sistem perhubungan yang tidak maju. – Masyarakat mahu
Tingkatan
memulihkan Sarawak selepas (iii) Budaya memulihkan Dinasti Brooke
4
peperangan. • Terdapat banyak etnik di Sabah bagi memudahkan mereka
– Usaha memulihkan infrastruktur seperti Kadazandusun, Bajau dan menuntut kemerdekaan.
dan ekonomi Sarawak Suluk.
memerlukan kos yang tinggi. • Kepelbagaian etnik menyebabkan • Tipu muslihat MacBryan.
– Beliau mendesak/ memberikan
• Ekonomi Sarawak terjejas dan cara hidup masyarakat juga pelbagai tekanan/ memujuk/
musnah selepas peperangan. termasuk agama yang berbeza-beza. memberikan sogokan untuk
2. • Penyerahan Sarawak ditentang • Hal ini menyukarkan masyarakat mendapatkan persetujuan
oleh sebahagian daripada peribumi Sabah membentuk persatuan dan ketua tempatan.
Sarawak. bersatu. [Mak. 4m]
• Penyerahan Sarawak disokong oleh (c) • Tokoh tersebut mempunyai
orang Cina. Praktis Formatif 7 semangat patriotik yang tinggi.
• Terdapat juga penduduk yang tidak – Mereka mempertahankan
memahami maksud penyerahan 1. • British menindas kegiatan kedaulatan Sarawak.
Sarawak. berpersatuan. – Menghindarkan Sarawak
• Laporan Gammans dan Rees William • British melumpuhkan gerakan. daripada dijajah British.
dibawa ke Majlis Negeri untuk diundi. • British menawarkan jawatan kenaikan – Contohnya, sanggup
pangkat kepada pemimpin Sabah. mempertaruhkan nyawa
Praktis Formatif 5 • Memindahkan pemimpin yang aktif ke dengan menikam Ducan
bandar lain. Steward.
1. • Mengadakan persidangan. – Persatuan akan jadi lemah/ – Mereka dijatuhi hukuman
• Mengadakan demonstrasi. kurangnya pemimpin yang gantung hingga mati.
• Meletakkan jawatan beramai-ramai. berkebolehan.
• Bantahan golongan wanita. – Mengehadkan peluang penduduk • Semangat mereka telah
• Saluran penyebaran tentangan tempatan dalam pentadbiran membangkitkan nasionalisme
melalui akhbar. menyebabkan mereka kurang penduduk tempatan.
• Menulis surat bantahan. pengalaman. – Penubuhan parti politik
• Menubuhkan kumpulan Rukun 13. • Kepentingan sosioekonomi bagi memperjuangkan
kemerdekaan.
2. • Memajukan negeri. masyarakat tempatan. (Mana-mana jawapan yang
• Memajukan penduduk tempatan. – Masyarakat tidak memahami munasabah)
• Memberikan peluang pekerjaan dalam tujuan penyerahan. [Mak. 4m]
perkhidmatan awam. – Menganggap penyerahan dapat BAHAGIAN B
membangunkan negeri Sabah
Praktis Formatif 6 selepas perang. 1. (a) F1 Kesatuan
2. • Pengiran Muhd Yusof Jamil Umar H1a Negeri-negeri Melayu
1. • Memenuhi kepentingan British. dihantar berkursus ke SITC. Bersekutu, Negeri-negeri
– Sabah berpotensi menggantikan • H.M. Salleh ditawarkan bekerja Melayu Tidak Bersekutu dan
Sri Lanka, India dan Burma yang dengan kerajaan. Negeri-negeri Selat kecuali
mendapat kemerdekaan. • Mandur Syarif pulang ke Indonesia. Singapura disatukan.
– Sabah berupaya membekalkan • Imam Suhaili Yaakub berpindah ke F2 Ketua pentadbir
sumber bahan mentah. Pulau Labuan. H2a Ketua pentadbir ialah Gabenor
– Sabah dijadikan kawasan pasaran • Seruji Yaakub menyertai Khairat British yang dilantik oleh Ratu
barangan British. Jumaat Muslimin (KJM). England.
• Masalah kewangan SBUB H2b Dibantu Majlis Eksekutif dan
– Sabah telah dimusnahkan oleh Majlis Perundangan.
tentera Jepun. Praktis SPM 4 H2c Di bawah kawalan Pesuruhjaya
– Kawasan yang musnah termasuk Tinggi British.
Jesselton, Kudat dan Sandakan. Soalan Objektif F3 Raja-raja Melayu
– SBUB tidak mampu untuk 1. D 2. A 3. D 4. C H3a Raja-raja Melayu menjadi Ahli
membangunkan Sabah semula. 5. D 6. B 7. C 8. D Majlis Raja-raja.



356





12 JAWPAN SEJARAH.indd 356 08/03/2023 6:08 PM

Sejarah SPM Jawapan
H3b Mereka hanya membincangkan Bab • Pandangan mereka dimasukkan dalam
soal agama Islam dan adat 5 Persekutuan Tanah Melayu Persekutuan Tanah Melayu 1948.
Melayu. 1948 • Berjaya memupuk persefahaman.
F4 Kerakyatan Praktis Formatif 1 • Kewarganegaraan dibuka kepada
H4a Menggunakan prinsip jus soli. orang bukan Melayu yang layak.
H4b Semua rakyat yang lahir di 1. • Wakil Raja-raja Melayu
Tanah Melayu dan Singapura • Wakil UMNO
diiktiraf sebagai warga Malayan • Wakil kerajaan British Praktis SPM 5
Union. 2. • Memperjuangkan kemerdekaan
H4c Rakyat berumur 18 tahun negara sejak 1930-an. Soalan Objektif
dan ke atas dan bermastautin • Mempunyai matlamat perjuangan 1. B 2. D 3. B 4. D
selama 10 tahun hingga 15 yang jelas seperti membebaskan 5. B 6. C 7. A 8. D
tahun akan diberi warganegara. negara daripada penjajahan, Soalan Subjektif
H4d Rakyat berumur kurang menyatukan seluruh Tanah Melayu BAHAGIAN A
18 tahun dan ibu bapanya dan tidak berkompromi dengan Tingkatan
warganegara akan diberikan penjajah. 1. (a) (i) X: Perundangan
kewarganegaraan. • Memperjuangkan hak semua kaum (ii) Y: Kewarganegaraan
[Mak. 6m] dan kebebasan hak bersuara. (b) • Sebuah Majlis Raja-Raja Melayu
(b) F1 Secara paksaan • Memperjuangkan pembelaan dibentuk. 4
H1a Sultan Pahang, Perak dan terhadap ketidakadilan berdasarkan • Raja-raja Melayu dapat
Negeri Sembilan didesak prinsip dan falsafah. memberikan pandangan.
menurunkan tandatangan. • Di peringkat negeri sultan
F2 Ugutan Praktis Formatif 2 mengetuai pentadbiran.
H2a Sultan Kelantan diugut dengan 1. • Penentangan orang Melayu terhadap • Sultan mengesahkan rang
tidak mengiktiraf raja-raja Malayan Union. undang-undang.
Melayu sekiranya tidak • Cadangan Raja-raja Melayu dan UMNO. • Sultan melaksanakan undang-
menurunkan tandatangan. • Sokongan Pentadbiran British. undang dan mengetuai urusan
F3 Taktik MacMicheal agama Islam dan adat istiadat
memperdaya sultan 2. (a) Piagam Atlantik bermatlamat tiada Melayu.
H3a Sultan tidak menyedari kesan lagi perluasan wilayah selepas [Mak. 4m]
Malayan Union. Perang Dunia Kedua. (c) • Persekutuan dibentuk dengan
H3b Sultan tidak diberi masa (b) Kesannya, British melaksanakan mengabungkan negeri-negeri
berunding/ mendapatkan dasar dekolonisasi, iaitu ke Melayu dan Negeri-negeri Selat.
nasihat dari pembesar. arah berkerajaan sendiri, titik • Wujud satu pentadbiran pusat
C3a Contohnya, Tunku Syed Putra tolak bermulanya usaha ke arah yang akan diketuai oleh
Jamalullail. kemerdekaan. Pesuruhjaya Tinggi.
[Mak. 6m] Praktis Formatif 3 • Wujudkan pentadbiran yang
1. (c) Maklumat berdasarkan gambar seragam untuk semua negeri di
F1 Mengadakan demonstrasi. 1. • Pentadbiran Tanah Melayu.
F2 Menentang Malayan Union. • Kuasa Raja-raja Melayu • Kesannya akan mewujudkan
F3 Lokasi di Tapah, Perak. • Perundangan kecekapan dan menjimatkan
F4 Menunjukkan kemarahan • Kewarganegaraan perbelanjaan.
rakyat. 2. (a) Orang Melayu dan orang asli yang (Mana-mana jawapan yang
F5 Tertulis Malayan Union tidak lahir dan tinggal di negeri Melayu munasabah)
dikehendaki. yang mempunyai sultan. BAHAGIAN B
Penambahbaikan perlembagaan (b) Mereka yang lahir di Melaka, Pulau
Malayan Union agar dapat diterima Pinang dan mana-mana tanah 1. (a) F1 Penentangan orang Melayu
oleh penduduk Tanah Melayu jajahan British. terhadap Malayan Union.
F6 Sultan harus dikekalkan H1a Raja dan cendekiawan
sebagai ketua negeri. Praktis Formatif 4 berganding bahu.
F7 Berkuasa meluluskan undang- 1. • Mengembalikan kedudukan Raja-raja H1b Disaksikan oleh ahli Parlimen
undang. Melayu. British/ Gammans dan Rees
F8 Ketua agama Islam dan adat • Menjaga kedudukan istimewa orang William.
istiadat. Melayu. H1c Mereka melaporkannya di
F9 Memelihara hak istimewa orang • Membuka ruang kewarganegaraan Parlimen British bahawa huru-
Melayu. kepada orang bukan Melayu. hara akan berlaku sekiranya
F10 Terus kekal sebagai naungan. • Mewujudkan kerjasama kaum. Malayan Union diteruskan.
F11 Dilaksanakan proses ke arah F2 Cadangan Raja-raja Melayu
kemerdekann. 2. • Memelihara hak istimewa orang dan UMNO
F12 Memberikan banyak peluang Melayu sebagai penduduk asal. H2a Rundingan Malcolm
kepada penduduk tempatan • Kepentingan kaum lain turut MacDonald, Gabenor Jeneral
memegang jawatan dalam dipelihara. dan Sir Edward Gent dengan
pentadbiran. • Penubuhan CLC. Raja-raja bertujuan untuk
(Mana-mana jawapan yang • Anggota terdiri daripada pelbagai mengatasi konflik masyarakat
Melayu dengan kerajaan British
kaum.
munasabah) • Setiap kaum boleh memberi berhubung dengan isu Malayan
[Mak. 8m] pandangan. Union.

357





12 JAWPAN SEJARAH.indd 357 08/03/2023 6:08 PM

Sejarah SPM Jawapan
H2b Cadangan Raja-raja Melayu H1b Mengetuai pentadbiran/ adat 2. • Komunis membunuh tiga pengurus
adalah menubuhkan istiadat/ agama. ladang Eropah di Sungai Siput, Perak.
Persekutuan. H1c Mengesahkan rang undang-
H2c Persekutuan bertaraf naungan undang dan meluluskannya Praktis Formatif 3
dan bukannya tanah jajahan. dalam Dewan Perundangan
H2d Perjanjian baharu untuk Negara. 1. • Menahan sesiapa yang disyaki tanpa
menggantikan Malayan Union. H1d Mengembalikan kedaulatan dibicara.
H2e Jawatan Pesuruhjaya Tinggi dan status negeri bertukar dari • Hukuman berat terhadap sesiapa
menggantikan Gabenor. jajahan kepada naungan. yang membantu komunis.
H2f Raja berkuasa dalam F2 Mewujudkan kerjasama kaum. • Undang-undang senjata diperketat/
H2a Melalui penubuhan CLC.
perundangan. H2b Cadangan CLC dimasukkan sesiapa membawa senjata akan
H2g Ungkapan “Negeri-negeri ke dalam usul perundangan dikenakan hukuman mati.
Melayu” perlu muncul dalam yang diluluskan oleh Majlis • Menggeledah rumah kediaman,
persekutuan yang baharu. Perundangan Persekutuan. perintah berkurung, memagar
F3 Sokongan pentadbir British. F3 Membuka ruang kampung, mewujudkan Kampung
H3a Pentadbir British menyokong kewarganegaraan. Baru dan memindahkan serta
konsep persekutuan kerana H3a Kerakyatan diketatkan. menempatkan penduduk.
dapat membawa keamanan, H3b Jadi kedudukan orang Melayu • Mengharamkan PKM dan parti
Tingkatan
kestabilan dan kemajuan. diiktiraf. radikal.
4
H3b Pegawai Tinggi British F4 Menjaga kedudukan istimewa 2. • Penguatkuasaan undang-undang
mendorong British membentuk orang Melayu. Darurat.
Persekutuan Tanah Melayu. H4a Hak istimewa orang Melayu • Pemeriksaan pasukan keselamatan.
H3c Sir Ralph Hone mencadangkan dilindungi, iaitu sebagai • Pendaftaran kebangsaan dan kad
agar British melibatkan Raja- penduduk asal. pengenalan.
raja Melayu dalam pentadbiran (Mana-mana jawapan yang • Rancangan Briggs.
berasaskan perlembagaan. munasabah) • Tawaran pengampunan.
H3d British memberikan peluang [Mak. 8m] • Kempen bulan rakyat melawan
kepada Dato’ Onn Jaafar penjahat.
dan Raja-raja Melayu Bab Ancaman Komunis dan • Perintah berkurung.
mengemukakan cadangan 6 Perisytiharan Darurat • Perang Saraf.
balas semasa pertemuan • Rundingan Baling.
mereka di King’s House, Kuala Praktis Formatif 1
Lumpur. Praktis Formatif 4
H3e British melaksanakan dasar 1. Merupakan fahaman politik/ menjadikan 1. • Peningkatan jumlah penduduk.
dekolonisasi yang disarankan ekonomi dan barang pengguna milik • Penubuhan Malayan Chinese
oleh Pertubuhan Bangsa- negara. Association (MCA).
Bangsa melalui Piagam Atlantik. 2. • Dibawa dari China oleh Parti • Mempercepat kemerdekaan.
[Mak. 6m] Komunis/ pertubuhan Main School/ 2. • Meningkatkan kos perbelanjaan.
(b) F1 Kewarganegaraan secara kuat Comintern. • Menjejaskan perkembangan ekonomi.
kuasa undang-undang. • Dari Indonesia/ dibawa pemimpin PKI. • Jumlah korban zaman darurat
H1a Jus soli hanya terbuka kepada banyak.
rakyat Raja dan rakyat British. Praktis Formatif 1 1 • Menyebabkan penderitaan dan
H1b Pemohon yang lahir di luar kesengsaraan kepada rakyat.
negeri, ayahnya mestilah rakyat • Ideologi komunis menolak kewujudan • Merenggangkan hubungan kaum.
Raja dan rakyat British. Tuhan/ bertentangan dengan prinsip
H1c Penduduk asal Persekutuan Rukun Negara yang pertama, iaitu
Tanah Melayu yang lahir kepercayaan kepada Tuhan. Praktis Formatif 1 2
sebelum, semasa atau selepas • Matlamat PKM menubuhkan Republik
tarikh perjanjian. Tanah Melayu bertentangan dengan • Semangat cinta akan negara yang kuat/
H1d Rakyat Raja yang telah serasi, identiti negara kita, iaitu institusi beraja. kesetiaan kepada negara.
memahami adat resam dan • PKM berjuang dengan keganasan • Mematuhi undang-undang.
bertutur bahasa setempat manakala negara kita berpegang pada • Menghormati perlembagaan.
(naturalised). prinsip keamanan. • Bersopan santun dan bertatasusila.
F2 Kewarganegaraan secara • Berbangga dengan negara.
pendaftaran Praktis Formatif 2 • Kesannya, jati diri bangsa kukuh.
H2a Bermastautin selama 15 tahun • Menolak pengaruh luar yang boleh
daripada tempoh 20 tahun dari 1. • Melumpuhkan ekonomi. menjejaskan kedudukan negara.
hari permohonannya. • Merosakkan ladang getah/ kilang/
H2b Tingkah laku yang baik, tiada rumah asap/ kedai. Praktis SPM 6
rekod jenayah, menguasai • Merosakkan infrastruktur.
bahasa Melayu dan bahasa • Mensabotaj kemudahan asas/ Soalan Objektif
Inggeris serta bersetuju taat merosakkan landasan kereta api/ 1. A 2. B 3. C 4. A
setia kepada Persekutuan membakar kenderaan/ telefon dan 5. B 6. A 7. D 8. B
Tanah Melayu. telegraf. Soalan Subjektif
[Mak. 6m] • Mengancam keselamatan rakyat.
(c) F1 Mengembali kedudukan raja- • Mengugut/ menyerang/ menculik/ BAHAGIAN A
raja Melayu. membunuh penduduk yang enggan 1. (a) (i) X: Pendaftaran kebangsaan/
H1a Raja menjadi ketua negeri. bekerjasama. Kad pengenalan



358





12 JAWPAN SEJARAH.indd 358 08/03/2023 6:08 PM

Sejarah SPM Jawapan
(ii) Y: Tawaran pengampunan/ (b) F1 Kegiatan harian terjejas. • Kedudukan ekonomi orang Melayu
Rundingan Baling/ Perintah H1a Ladang/ lombong diserang. • Kewarganegaraan orang bukan Melayu
berkurung/ Kempen Bulan H1b Hasil padi dan makanan • Pendidikan
Rakyat Melawan Penjahat berkurangan.
(b) • Penduduk setinggan dipinggir H1c Harga barangan meningkat. Praktis Formatif 1 2
hutan dipindahkan ke Kampung F2 Sasaran peras ugut.
Baru. H2a Peniaga/ peladang/ pelombong
• Kampung Baru dilengkapi menjadi sasaran mereka • Sistem Ahli merupakan sebuah kabinet
kemudahan tempat tinggal, bagi mendapatkan wang dan bayangan, manakala Sistem kabinet
bekalan elektrik, air paip, sekolah bekalan makanan. merupakan sistem Jemaah Menteri penuh.
dan kemudahan pusat komuniti H2b Nyawa mereka terancam • Ahli dalam Sistem Ahli dilantik oleh British,
dan rumah ibadat. sekiranya tidak memenuhi manakala ahli dalam Sistem Kabinet dipilih
• Jawatankuasa kampung kehendak komunis. oleh rakyat melalui pilihan raya.
ditubuhkan untuk memelihara dan F3 Kesukaran bergerak.
memperbaik kemudahan. H3a Penduduk perlu mematuhi Praktis Formatif 3 Tingkatan
• Dipagari dengan kawat berduri undang-undang darurat.
dan dikawal oleh Special H3b Kegiatan harian tidak dapat 1. • Hal Ehwal Ekonomi
Constables. dilaksanakan. • Perindustrian dan Perhubungan Sosial
• Lebih 423 000 orang penduduk di C3a Perintah berkurung. • Perumahan dan Kerja Raya 4
pinggir hutan dipindahkan ke 410 C3b Catuan makanan dan terpaksa 2. • Memberi pendedahan kepada
buah Kampung Baru. bergantung pada ubi kayu, pemimpin tempatan untuk mentadbir
[Mak. 4m] keledek dan jagung. kerajaan menjelang merdeka.
(c) • Rakyat memberi sokongan untuk [Mak. 6m] • Memupuk perpaduan kerana ahlinya
membanteras ancaman komunis (c) F1 Bekerjasama dengan kerajaan. merupakan gabungan pemimpin
termasuk orang Asli. F2 Mematuhi undang-undang pelbagai kaum.
• Buktinya, rakyat keluar mengundi darurat.
supaya proses berkerajaan F3 Tidak membawa senjata api. Praktis Formatif 1 3
sendiri dilaksanakan. F4 Tidak membantu komunis.
• Rakyat memberikan maklumat F5 Pindah ke kawasan Kampung Perpaduan kaum dipupuk sejak dari kanak-
berkaitan kegiatan komunis. Baru. kanak melalui penggunaan bahasa pengantar
• Pengisytiharan kawasan hitam F6 Memberi maklumat berkaitan yang sama, iaitu bahasa Melayu sebagai
dan kawasan putih berjaya pergerakan komunis. bahasa kebangsaan. Murid juga mempelajari
membantu rakyat mengenal pasti F7 Menyertai Home Guard. sukatan pelajaran yang seragam untuk
kawasan komunis dan seterusnya F8 Sentiasa membawa kad membentuk semangat kekitaan melalui sistem
bersama-sama membanteras pengenalan. sekolah kebangsaan.
komunis.
(Mana-mana jawapan yang Bab Praktis Formatif 4
munasabah) 7 Usaha Ke Arah Kemerdekaan
1. • Memperkasakan pendidikan rendah
BAHAGIAN B dan menengah.
Praktis Formatif 1 1
(a) F1 Peningkatan jumlah warganegara. • Menekankan bahasa Inggeris sebagai
bahasa pengantar.
H1 Syarat kerakyatan dilonggarkan • Mereka cinta akan negara.
pada tahun 1952. • Negara ini adalah tempat tinggal dan • Mewujudkan sistem pembiayaan
C1 1.2 juta orang Cina, 150 tempat mereka mencari rezeki dan perlu pendidikan yang teratur.
ribu orang India menjadi dipelihara. 2. • Ordinan Pelajaran 1952 tidak dapat
warganegara. • Mereka mahukan negara yang aman untuk memuaskan hati semua pihak.
F2 Penubuhan MCA. didiami. • Sebahagian orang Melayu tidak
H2a Oleh Tan Cheng Lock. berpuas hati kerana bahasa Melayu
H2b Bagi menyakinkan British Praktis Formatif 1 hanya digunakan pada peringkat
bahawa bukan semua orang 1. Kesatuan Melayu Muda dan Parti sekolah rendah sahaja.
Cina menyokong komunis. Kebangsaan Melayu Malaya. • Bagi kaum bukan Melayu, mereka
H2c Berganding bahu dengan tidak berpuas hati kerana bahasa
kerajaan memerangi komunis. 2. Kemerdekaan Tanah Melayu sebagai ibunda mereka tidak dijadikan sebagai
H2d Anggota MCA seramai 250 ribu sebuah negara Islam. bahasa pengantar dalam sistem
orang. Praktis Formatif 2 persekolahan.
F3 Mempercepat kemerdekaan.
H3a Merupakan langkah lain selain 1. • Membetulkan keadaan politik, Praktis Formatif 5
ketenteraan. ekonomi dan sosial supaya wujud 1. Independence of Malayan Paty (IMP)
H3b Parti Perikatan dapat pembahagian yang adil untuk semua dan Parti Negara.
diwujudkan kerana perpaduan komuniti.
daripada pelbagai kaum. • Mewujudkan keadaan harmoni dan 2. • Perkembangan nasionalisme yang
H3c Usaha British memberikan muhibah dalam kalangan penduduk pesat berkembang selepas Perang
Dunia Kedua.
kemerdekaan. di negara ini. • Zaman pendudukan Jepun
H3d PKM tiada alasan untuk 2. Isu tersebut termasuklah isu: menyemarakkan semangat untuk
meneruskan perjuangan. • Politik membebaskan diri dari penjajahan
[Mak. 6m] • Kedudukan istimewa orang Melayu untuk mencapai kemerdekaan.


359





12 JAWPAN SEJARAH.indd 359 08/03/2023 6:08 PM

Sejarah SPM Jawapan
3. • Mendesak pilihan raya diadakan • Ahli mengetuai jabatan-jabatan. F6 Bersetuju kewarganegaraan
sebagai langkah mendapatkan • Manakala Menteri mengetuai kepada kaum bukan Melayu.
kemerdekaan. kementerian-kementerian. H6 Bagi memupuk taat setia
• Dapat membentuk perpaduan kaum (Mana-mana jawapan yang kepada Tanah Melayu/
kerana dihadiri oleh pertubuhan munasabah) kerjasama dalam kalangan
pelbagai kaum. [Mak. 4m] penduduk.
BAHAGIAN B F7 Syarat kewarganegaraan
Praktis SPM 7 1. (a) F1 Isu politik. dilonggarkan untuk
memberikan kedudukan politik
Soalan Objektif H1 Persediaan ke arah kepada kaum bukan Melayu.
berkerajaan sendiri.
1. B 2. C 3. D 4. B F2 Kedudukan lstimewa orang H7 Melahirkan semangat patriotik/
5. A 6. A 7. B 8. A Melayu. bertanggungjawab kepada
negara.
Soalan Subjektif H2 Orang Melayu menuntut F8 Mencadangkan sistem
BAHAGIAN A diperakui kedudukan pendidikan seragam untuk
istimewanya sebagai penduduk memupuk kesetiaan/
1. (a) • Ahli bertaraf “Menteri” dan asal. perpaduan kaum.
bertanggungjawab menjaga F3 Kedudukan ekonomi orang F9 Penubuhan jawatankuasa
Tingkatan
portfolio yang mengandungi Melayu. pendidikan untuk mengkaji
jabatan dan agensi kerajaan. H3 Orang Melayu tidak sistem pendidikan bagi
4
• Ahli dilantik oleh Pesuruhjaya memperoleh peluang yang melahirkan pendidikan
Tinggi British dengan persetujuan sama seperti kaum bukan seragam/ diterima semua
Majlis Raja-Raja. Melayu dalam sektor kaum.
• Ahli bertanggungjawab perniagaan dan perusahaan. [Mak. 8m]
mencadangkan undang- F4 Kewarganegaraan bukan (c) F1 Meningkatkan kesedaran
undang yang berkaitan dengan Melayu. kerjasama politik dalam
jabatannya untuk dibentangkan H4 Ketegasan orang Melayu kalangan pemimpin kaum.
dalam MPP. terhadap pemberian syarat F2 Kewujudan pelbagai parti
• Ahli diletakkan di bawah kuasa kewarganegaraan kepada politik/ pelbagai ideologi
Pesuruhjaya Tinggi. kaum bukan Melayu. memperjuangkan kepentingan
• Satu sistem kabinet bayangan F5 Pendidkan tidak seragam. kaum.
yang terdiri daripada beberapa H5a Sistem persekolahan yang F3 Kesanggupan berkongsi kuasa
pegawai tadbir dan tokoh berbeza mengikut kaum. dalam pemerintahan demi
masyarakat. H5b Menggunakan bahasa kestabilan negara.
[Mak. 3m] pengantar, buku teks dan F4 Pengamalan sifat toleransi/
sukatan pelajaran yang
(b) • Menyediakan asas penting untuk berlainan. menghormati hak kepelbagaian
masyarakat berbilang kaum.
melatih orang tempatan ke arah [Mak. 4m] F6 Kebebasan beragama/
berkerajaan sendiri. (b) F1 Mencadangkan peralihan mengamalkan budaya/ adat
• Memberikan pendedahan kepada ke arah berkerajaan sendiri resam masyarakat.
penduduk tempatan untuk belajar melalui pilihan raya. F7 Kepentingan bermuafakat/
mentadbir dan menerajui kerajaan F2 Pilihan raya diadakan pada berunding untuk membentuk
menjelang kemerdekaan. peringkat majlis bandaran, keharmonian masyarakat.
• Merupakan proses memupuk majlis negeri dan Majlis F7 Melahirkan sistem pendidikan
perpaduan kaum kerana ahlinya Perundangan Persekutuan. kebangsaan.
terdiri daripada gabungan F3 Bersetuju orang Melayu F8 Memupuk perpaduan melalui
pemimpin pelbagai kaum. wajar mempunyai kedudukan pendidikan.
• Menentukan kemerdekaan yang istimewa. F9 Kepentingan kesedaran
diperoleh mendapat sokongan H3 Kerana taat setia yang tidak berkongsi kepentingan dan
seluruh penduduk Persekutuan berbelah bahagi/ mengiktiraf membentuk hala tuju yang
Tanah Melayu. negara ini satu-satunya tanah sama.
[Mak. 3m] air. F10 Membawa negara ke arah
(c) • Sistem Ahli adalah kabinet F4 Kedudukan istimewa orang pengukuhan kedaulatan,
bayangan, bergelar Ahli. Melayu diperakui dan kemerdekaan dan pembinaan
• Manakala Sistem Kabinet adalah kepentingan sah kaum lain negara dan bangsa.
berjawatan Menteri penuh. diiktiraf. (Mana-mana jawapan yang
• Anggota Sistem Ahli dilantik oleh F5 Mencadangkan penubuhan munasabah)
agensi untuk meningkatkan
British. ekonomi dan pendidikan orang [Mak. 8m]
• Manakala anggota Sistem Melayu.
Kabinet dipilih melalui pilihan H5a Penubuhan Lembaga Bab
8
raya. Pembangunan Industri Desa Pilihan Raya
• Anggota Sistem Ahli (RIDA).
bertanggungjawab kepada H5b Sebagai tolak ansur terhadap Praktis Formatif 1 1
Pesuruhjaya Tinggi British. persetujuan orang Melayu
• Manakala anggota Sistem melonggarkan syarat
Kabinet bertanggungjawab kewarganegaraan kepada • Menjimatkan perbelanjaan.
kepada Yang di-Pertuan Agong. bukan Melayu. • Terlalu banyak bandar di negara kita, iaitu
melebihi 170 bandar.


360





12 JAWPAN SEJARAH.indd 360 08/03/2023 6:08 PM

Sejarah SPM Jawapan
• Pengurusan pilihan raya memerlukan kos • 11 orang Menteri Besar mewakili negeri. • Memilih parti/ pemimpin yang
yang besar. • 2 orang wakil NNS. bertanggungjawab dan berusaha
• Wang boleh digunakan untuk 2. • Kerajaan diketuai Tunku Abdul memajukan negara.
pembangunan peringkat bandar. Rahman sebagai Ketua Menteri (Mana-mana jawapan yang
• Taraf hidup masyarakat di setiap majlis mengambil alih tugas pentadbiran munasabah)
perbandaran dapat ditingkatkan. daripada Pesuruhjaya Tinggi. BAHAGIAN B [Mak. 4m]
• Proses pertukaran dan pembaharuan
Praktis Formatif 1 secara berperingkat. 1. (a) F1 Pilihan raya ialah proses
1. Memberikan peluang kepada rakyat • Kuasa Pegawai British beransur-ansur berkerajaan sendiri.
untuk memilih wakil atau parti yang akan dipindahkan. F2 Merintis jalan ke arah
membentuk kerajaan. • Amalan demokrasi dilaksanakan. kemerdekaan.
2. • Pilihan Raya Majlis Perbandaran Praktis Formatif 4 F3 Pelaksanaan proses
• Pilihan Raya Peringkat Negeri demokrasi.
• Pilihan Raya Umum Pertama/ 1. • Menteri Pelajaran F4 Peluang yang adil kepada Tingkatan
Pilihan Raya Majlis Perundangan • Menteri Tanah dan Galian rakyat.
Persekutuan 1955 • Menteri Pengangkutan F5 Mengambil bahagian dalam
• Menteri Kerja Raya politik.
Praktis Formatif 2 • Menteri Buruh F6 Membentuk parti/ wakil/ 4
• Menteri Kesihatan kerajaan.
1. • Warganegara Persekutuan Tanah • Menteri Pertanian F7 Memberikan pengalaman untuk
Melayu. • Menteri Pos dan Telekom melaksanakan pilihan raya.
• Berumur 21 tahun dan ke atas. • Menteri Kerajaan Tempatan dan [Mak. 6m]
• Menetap di Persekutuan Tanah Perumahan dan Perancang bandar (b) F1 Membincangkan soal
Melayu dalam tempoh enam bulan. 2. • Membincangkan soal kewangan dan kewangan dan keperluan orang
2. • Warganegara Persekutuan Tanah keperluan orang tempatan dalam tempatan dalam perkhidmatan
Melayu. perkhidmatan awam. awam.
• Berumur 21 tahun dan ke atas. • Mengurangkan kuasa pentadbiran F2 Majlis Mesyuarat Persekutuan
• Menetap di Persekutuan Tanah British. mengunakan Model
Melayu dalam tempoh 12 bulan • Membincangkan isu keselamatan Westminster.
sebelum pilihan raya. dalam negeri. F3 Mengurangkan kuasa
• Berpengetahuan dalam bahasa pentadbiran British.
Melayu dan bahasa Inggeris. F4 Meminta Kuasa Veto
Praktis SPM 8 Pesuruhjaya Tinggi dibatalkan.

Praktis Formatif 1 2 Soalan Objektif F5 Membincangkan isu
keselamatan dalam negeri dan
1. D 2. C 3. C 4. A pertahanan.
Rasional kerana 5. B 6. C 7. A 8. B F6 Menunaikan mandat untuk
• Rakyat masa kini adalah generasi Soalan Subjektif mencapai kemerdekaan.
bermaklumat. BAHAGIAN A F7 Membina bangsa yang bersatu
• Mereka berupaya membuat keputusan melalui pendidikan.
yang bijak. 1. (a) (i) X: Pilihan Raya Majlis F8 Menjadikan perkhidmatan
• Mereka layak memohon lesen memandu/ Perbandaran awam bercorak tempatan.
memohon pinjaman wang/ menyertai (ii) Y: Pilihan Raya MPP 1945 F9 Meningkatkan mutu kesihatan.
pasukan keselamatan seperti polis dan F10 Berusaha membangunkan
tentera. (b) • Penubuhan Suruhanjaya negara.
• Umur yang matang untuk memilih wakil Penentuan Sempadan Kawasan (c) Maklumat dalam jadual
rakyat dan kerajaan. membentuk 52 kawasan pilihan F1 Pilihan raya MPP dimenangi
raya.
• Rang undang-undang diluluskan oleh Parti Perikatan/
Praktis Formatif 1 3 bagi membolehkan pilihan raya memenangi 51 daripada 52
diadakan. kerusi yang dipertandingkan.
• Menjamin kepentingan British dengan • Pendaftaran pengundi F2 Parti Negara meletakkan 30
mengekalkan kuasa pada urusan penting. • Penamaan calon calon/ tiada kerusi dimenangi.
• Contohnya, perlombongan, pertanian, • Kempen Pilihan Raya selama 45 F3 Parti Islam Se-Tanah Melayu
kewangan dan pertahanan. hari meletakkan 11 calon/
• Penguasaan ekonomi berterusan. memenangi satu kerusi.
• Pengaruh di Selat Melaka kukuh. • Hari pengundian dan pengiraan Sebab kemenangan besar Parti
• Kesannya, British dapat terus undi Perikatan
mengeksploitasi ekonomi dan kuasa • Pengumuman keputusan F4 Mendapat sokongan semua
pengaruhnya di Asia Tenggara. (c) • Mempunyai pengetahuan kaum.
berkaitan politik semasa. H4a Iaitu Melayu, Cina dan India.
Praktis Formatif 3 • Mengambil tahu parti yang H4b Melalui kerjasama parti UMNO,
memerintah. MCA dan MIC.
1. • 52 orang ahli dipilih melalui pilihan raya. • Mengenal pasti pemimpin yang F5 Manifesto meyakinkan rakyat.
• 35 orang ahli dilantik mewakili F6 Mencapai kemerdekaan.
kumpulan berkepentingan seperti berintegriti/ amanah/ membawa (Mana-mana jawapan yang
keusahawanan dan perlombongan. pembangunan/ keamanan/ munasabah)
kestabilan ekonomi/ pemodenan.


361





12 JAWPAN SEJARAH.indd 361 08/03/2023 6:08 PM