Kandungan
Rekod Pencapaian Pentaksiran Murid .................. iii Praktis SPM
• Soalan Objektif ..................................................... 61
BAB • Soalan Esei ............................................................. 64
1 Pengurusan Sumber Manusia 1 • Soalan Kajian Kes ................................................ 68
Cabaran KBAT ........................................................... 69
Sudut PAK-21..................................................... QQ 70
Nota SMART .................................................................1
Lembaran PBD ............................................................3 BAB
Praktis SPM 5 Persediaan Menjadi Usahawan 71
• Soalan Objektif ........................................................9
• Soalan Esei ............................................................. 13 Nota SMART .............................................................. 71
• Soalan Kajian Kes ................................................ 15 Lembaran PBD ......................................................... 73
Cabaran KBAT ........................................................... 16 Praktis SPM
Sudut PAK-21..................................................... QQ 17 • Soalan Objektif ..................................................... 82
BAB Pengurusan Sumber Fizikal dan • Soalan Esei ............................................................. 86
•
Soalan Kajian Kes ................................................ 88
2 Teknologi 18 Cabaran KBAT ........................................................... 89
Sudut PAK-21..................................................... QQ 90
Nota SMART .............................................................. 18 BAB
Lembaran PBD ......................................................... 20 6 Persediaan Memulakan
Praktis SPM Perniagaan 91
• Soalan Objektif ..................................................... 26 Nota SMART .............................................................. 91
• Soalan Esei ............................................................. 29 Lembaran PBD ......................................................... 93
• Soalan Kajian Kes ................................................ 31 Praktis SPM
Cabaran KBAT ........................................................... 33 • Soalan Objektif ...................................................108
Sudut PAK-21..................................................... QQ 34 • Soalan Esei ...........................................................111
•
Soalan Kajian Kes ..............................................113
BAB Cabaran KBAT .........................................................114
3 Sumber Pembiayaan Perniagaan 35 Sudut PAK-21...................................................QQ 115
BAB
Nota SMART .............................................................. 35 Merancang Pengendalian
Lembaran PBD ......................................................... 37 7 Perniagaan 116
Praktis SPM
• Soalan Objektif ..................................................... 43 Nota SMART ............................................................116
• Soalan Esei ............................................................. 47 Lembaran PBD .......................................................118
• Soalan Kajian Kes ................................................ 49 Praktis SPM
Cabaran KBAT ........................................................... 50 • Soalan Objektif ...................................................124
Sudut PAK-21..................................................... QQ 51 • Soalan Esei ...........................................................127
Soalan Kajian Kes ..............................................129
•
BAB Cabaran KBAT .........................................................130
4 Penyata Kewangan Perniagan 52 Sudut PAK-21...................................................QQ 131
Panduan Kertas Kerja Projek ..............................132
Nota SMART .............................................................. 52 Kertas Model SPM .................................................134
Lembaran PBD ......................................................... 54
Jawapan .......................................................... J1 – J36
ii
00A KAND TOP ONE KSSM PNiagaan Tg5.indd 2 23/10/2019 11:54 AM
BAB
2 Pengurusan Sumber Fizikal dan
Teknologi
Nota SMART
2.1 Tujuan Mengurus Sumber Fizikal yang Diperlukan dalam Operasi Sesebuah
Perniagaan
1. Jenis sumber fizikal:
Jenis sumber fizikal
Bangunan dan Kilang dan Peralatan teknologi Bahan Stok Produk
kemudahan mesin maklumat dan mentah siap
komunikasi
Tempat Tempat
untuk memproses Peralatan yang Bahan mentah Stok ialah Barang
menjalankan bahan digunakan digunakan barang siap akhir
operasi mentah dalam operasi dalam atau barang setelah siap
perniagaan kepada perniagaan untuk pengeluaran dagangan yang diproses
produk siap mempercepatkan barang untuk sedia untuk dan sedia
dan menghasilkan dijual dan untuk dijual
memudahkan barang lain disimpan di di pasaran
urusan atau barang dalam stor atau
perniagaan siap gudang
2.2 Prosedur Mengurus Sumber Fizikal yang Diperlukan dalam Operasi Sesebuah
Perniagaan
1. Prosedur mengurus sumber fizikal:
Prosedur mengurus
sumber fizikal Penerangan
Perlindungan insurans • Usahawan menguruskan risiko dengan cara mendapatkan perlindungan
dan keselamatan insurans yang sesuai bagi mengelakkan kerugian yang boleh berlaku.
• Usahawan perlu melengkapi bangunan dan kilang dengan kemudahan
keselamatan.
Penyelenggaraan Penyelenggaraan dan baik pulih dapat mengekalkan atau memulihkan
dan baik pulih secara sumber fizikal supaya dapat berfungsi dengan baik.
terancang
© Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. 18
02 TOP KSSM PNiagaan Tg5.indd 18 23/10/2019 11:58 AM
Perniagaan Ting. 5 KSSM Bab 2 Pengurusan Sumber Fizikal dan Teknologi
2. Jenis insurans untuk melindungi sumber fizikal:
(a) Insurans kebakaran.
(b) Insurans kecurian.
(c) Insurans kehilangan atau kerosakan.
(d) Insurans penghantaran barang tertangguh.
3. Jenis penyelenggaraan secara terancang:
(a) Penyelenggaraan pencegahan.
(b) Penyelenggaraan pembaikan.
2.3 Tujuan Mengurus Sumber Teknologi yang Diperlukan dalam Operasi Sesebuah
Perniagaan
1. Jenis sumber teknologi:
Jenis sumber teknologi
Harta intelek Lesen perisian Kemahiran dan pengalaman
Hasil kreativiti Perjanjian bertulis Penting dalam perniagaan supaya
atau ciptaan antara pemilik kualiti dan prestasi perniagaan
daya intelektual dengan pengguna terjamin dan dapat mengelakkan
seseorang perisian pembaziran tenaga kerja
2.4 Prosedur Mengurus Sumber Teknologi yang Diperlukan dalam Operasi Sesebuah
Perniagaan
1. Prosedur mengurus sumber teknologi:
Prosedur mengurus Penerangan
sumber teknologi
Paten • Hak eksklusif yang diberikan untuk suatu reka cipta bagi menghasilkan
sesuatu yang baharu.
• Usahawan boleh mendaftar paten melalui Perbadanan Harta Intelek
Malaysia (MyIPO).
Hak cipta terpelihara • Hak eksklusif kepada pencipta karya untuk mengawal penggunaan
karya mereka bagi tempoh masa tertentu.
• Perlindungan hak cipta di Malaysia berdasarkan kepada Akta Hak Cipta
1987.
19 © Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd.
02 TOP KSSM PNiagaan Tg5.indd 19 23/10/2019 11:58 AM
Perniagaan Ting. 5 KSSM Bab 2 Pengurusan Sumber Fizikal dan Teknologi
Tahap Halaman
Penguasaan Tafsiran Buku Teks
1 Menyatakan tujuan pengurusan sumber fizikal dan sumber teknologi 44 – 45, 49
L sesebuah perniagaan.
E 1. Lengkapkan jadual di bawah dengan menyatakan tujuan pengurusan sumber fizikal dan sumber
teknologi dalam sesebuah perniagaan.
M Sumber fizikal /
B Sumber teknologi Tujuan
A (a) Bahan mentah
R
A (b) Bangunan dan
N kemudahan
P (c) Stok
B
D (d) Kemahiran dan
pengalaman
1
(e) Lesen perisian
(f) Harta intelek
PENTAKSIRAN Menguasai Belum Menguasai Tandatangan Guru:
© Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. 20
02 TOP KSSM PNiagaan Tg5.indd 20 23/10/2019 11:58 AM
Perniagaan Ting. 5 KSSM Bab 2 Pengurusan Sumber Fizikal dan Teknologi
Tahap Halaman
Penguasaan Tafsiran Buku Teks
Menjelaskan tujuan pengurusan sumber fizikal dan sumber teknologi
L
2 sesebuah perniagaan. 44 – 45, 49
E
2. (a) Apakah tujuan pengurusan sumber (b) Apakah tujuan pengurusan sumber
perniagaan ini? perniagaan ini?
M
B
A
R
A
(i) (i) N
(ii) (ii)
(iii) (iii)
(iv) (iv) P
(v) (v)
(vi) (vi) B
D
(c) Terangkan empat tujuan pengurusan harta intelek dalam sesebuah organisasi.
(i)
(ii)
(iii) 2
(iv)
(d) Apakah tujuan pengurusan kemahiran dan pengalaman dalam sesebuah organisasi?
Tujuan pengurusan kemahiran dan pengalaman
(i) (ii) (iii)
PENTAKSIRAN Menguasai Belum Menguasai Tandatangan Guru:
21 © Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd.
02 TOP KSSM PNiagaan Tg5.indd 21 23/10/2019 11:58 AM
Perniagaan Ting. 5 KSSM Bab 2 Pengurusan Sumber Fizikal dan Teknologi
Tahap Halaman
Penguasaan Tafsiran Buku Teks
Mengaplikasikan pengetahuan tentang pengurusan sumber fizikal dan 52 – 54
L sumber teknologi dalam sesebuah perniagaan.
3
E 3. (a) Encik Yaakub telah membeli sebuah premis perniagaan di kawasan Bayan Baru dua tahun yang
M lalu. Kini dia ingin menggunakan premis itu untuk menjual pakaian import yang berjenama.
Pada pendapat anda, apakah pengurusan premis perniagaan yang baik yang perlu dilakukan
oleh Cik Jasmin sebelum mula menjalankan perniagaan?
B
A
R
A
N
P
B (b) Global Pharma Sdn. Bhd. merupakan sebuah syarikat yang mengeluarkan pelbagai jenis
D makanan suplemen untuk memenuhi keperluan pasaran. Kebelakangan ini, syarikat itu berjaya
mencipta sejenis makanan suplemen yang dihasilkan daripada tumbuh-tumbuhan asli untuk
meredakan penyakit diabetis. Pada pendapat anda, apakah pengurusan yang baik yang perlu
dilakukan oleh Global Pharma Sdn. Bhd. untuk hasil ciptaan makanan suplemen baharu itu?
3
PENTAKSIRAN Menguasai Belum Menguasai Tandatangan Guru:
© Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. 22
02 TOP KSSM PNiagaan Tg5.indd 22 23/10/2019 11:58 AM
Perniagaan Ting. 5 KSSM Bab 2 Pengurusan Sumber Fizikal dan Teknologi
Tahap Halaman
Penguasaan Tafsiran Buku Teks
Menganalisis maklumat sumber fizikal dan sumber teknologi yang ada
4 untuk meningkatkan prestasi sesebuah perniagaan. 46 – 47, 49
L
E
4. (a) Maklumat berikut berkaitan dengan pengurusan kilang dan mesin di sesebuah organisasi.
M
Kilang dan mesin merupakan sumber fizikal yang memastikan produk dapat dikeluarkan
mengikut jangka masa yang ditetapkan. Kilang ialah tempat untuk mengeluarkan sesuatu
produk manakala mesin ialah alat yang digunakan untuk memudahkan proses pengeluaran B
sesuatu produk. Dengan itu, pengurusan kilang dan mesin adalah perlu bagi menjamin
produk sentiasa berkualiti. Sebarang kecacatan ke atas kilang dan kerosakan ke atas mesin A
pasti akan menjejaskan pengeluaran dan kualiti sesuatu produk.
R
Setelah menganalisis maklumat di atas, pada pendapat anda, apakah yang perlu dilakukan oleh
sesebuah organisasi terhadap pengurusan kilang dan mesin supaya prestasi organisasi itu boleh A
ditingkatkan?
N
P
B
(b) Maklumat berikut berkaitan dengan pengurusan kemahiran dan pengalaman di sesebuah
organisasi.
Kemahiran dan pengalaman pekerja merupakan sumber teknologi yang sangat penting D
bagi sesebuah organisasi. Sesebuah organisasi yang memiliki pekerja yang mahir dan
berpengalaman meningkatkan produktiviti dan menjamin kualiti produk atau perkhidmatan
yang dikeluarkan. Dengan yang demikian, organisasi perlu memastikan pekerja yang mahir
dan berpengalaman sentiasa kekal berkhidmat dengan mereka. Kegagalan mengekalkan 4
pekerja dalam organisasi akan menyebabkan kadar lantik henti meningkat.
Setelah menganalisis maklumat di atas, pada pendapat anda, apakah yang perlu dilakukan oleh
sesebuah organisasi terhadap pengurusan kemahiran dan pengalaman supaya prestasi organisasi
itu boleh ditingkatkan?
PENTAKSIRAN Menguasai Belum Menguasai Tandatangan Guru:
23 © Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd.
02 TOP KSSM PNiagaan Tg5.indd 23 23/10/2019 11:58 AM
Perniagaan Ting. 5 KSSM Bab 2 Pengurusan Sumber Fizikal dan Teknologi
Tahap Halaman
Penguasaan Tafsiran buku teks
Menghubungkaitkan keupayaan sumber fizikal dan sumber teknologi
L 5 yang ada untuk meningkatkan kecekapan sesebuah perniagaan. 56 – 57
E 5. Encik Syihan memiliki sebuah kedai mudah beli, iaitu Syihan Enterprise yang telah beroperasi di Johor
M Bahru, Johor selama dua tahun. Sepanjang masa ini, Encik Syihan mengendali urusan perakaunan
untuk kedainya melalui kaedah manual. Dengan itu, kerja untuk merekod dan mengurus semua
maklumat perakaunan lebih rumit serta mengambil masa yang lebih panjang. Apakah jenis sumber
B fizikal dan sumber teknologi yang boleh meningkatkan kecekapan Encik Syihan dalam pengendalian
urusan perakaunan?
A
R
A
N
P
B
D
5
PENTAKSIRAN Menguasai Belum Menguasai Tandatangan Guru:
© Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. 24
02 TOP KSSM PNiagaan Tg5.indd 24 23/10/2019 11:58 AM
Perniagaan Ting. 5 KSSM Bab 2 Pengurusan Sumber Fizikal dan Teknologi
Tahap Halaman
Penguasaan Tafsiran buku teks
Mencadangkan idea baharu/kreatif dalam pengurusan sumber fizikal
6 dan sumber teknologi untuk meningkatkan daya saing sesebuah – L
perniagaan.
E
6. Penerbitan ABH Sdn. Bhd. merupakan sebuah syarikat penerbitan yang telah beroperasi di Kuala
Lumpur selama 10 tahun. Syarikat ini menerbitkan pelbagai jenis buku rujukan untuk memenuhi M
keperluan murid sekolah rendah dan sekolah menengah di seluruh Malaysia. Buku rujukan yang
diterbitkan oleh Penerbitan ABH Sdn. Bhd. adalah dalam bentuk cetakan yang berjilid. Seterusnya, B
buku rujukan tersebut diedarkan kepada murid melalui kedai buku atau pihak sekolah. Cadangkan
satu idea baharu atau kreatif yang berkaitan dengan pengurusan sumber fizikal dari aspek produk A
siap untuk meningkatkan daya saing Penerbitan ABH Sdn. Bhd. di pasaran penerbitan buku.
R
A
N
P
B
D
6
PENTAKSIRAN Menguasai Belum Menguasai Tandatangan Guru:
25 © Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd.
02 TOP KSSM PNiagaan Tg5.indd 25 23/10/2019 11:58 AM
Perniagaan Ting. 5 KSSM Bab 2 Pengurusan Sumber Fizikal dan Teknologi
Praktis SPM
Soalan Objektif Apakah sumber fizikal B memastikan bangunan
mematuhi semua
tersebut?
A Bangunan dan peraturan yang sedia ada
Pilih jawapan yang paling tepat. kemudahan C meningkatkan nilai
1. Mengapakah pengurusan B Kilang dan mesin fizikal aset bagi
sumber fizikal adalah C Bahan mentah pelaburan bangunan
penting? D Peralatan teknologi dan D memastikan pengeluaran
I Memastikan sumber komunikasi yang efektif
fizikal berfungsi Buku Teks Buku Teks
m.s. 44
II Memastikan sumber m.s. 44
fizikal berharga 4. Sumber fizikal manakah 7. Pernyataan manakah yang
III Memastikan sumber yang berkaitan dengan benar tentang pengurusan
fizikal boleh dijual semula sebuah pusat tuisyen? peralatan teknologi
IV Memastikan sumber A Produk siap maklumat dan komunikasi
fizikal dalam keadaan B Bahan mentah (TMK)?
selamat C Kilang dan mesin A Memproses, mengurus,
A I dan II D Bangunan dan menyimpan, dan
B I dan IV kemudahan mengeluarkan data
mentah dengan mudah
C II dan III Buku Teks B Menghantar dan
D III dan IV m.s. 44
Buku Teks menerima maklumat
m.s. 43 5. Maklumat berikut berkaitan dengan cepat
dengan tujuan pengurusan
2. Antara yang berikut, yang sesuatu sumber fizikal dalam C Membantu organisasi
manakah merupakan sumber sesebuah organisasi. mahir dalam penggunaan
fizikal yang diperlukan dalam peralatan teknologi dan
sesebuah organisasi? Menyediakan sokongan komunikasi (TMK)
I Bangunan dan yang mantap kepada D Membantu organisasi
kelengkapan organisasi dengan membuat perancangan
II Jentera dan mesin memastikan bangunan jangka panjang dengan
III Bangunan dan dan kelengkapan sentiasa maklumat yang
mencukupi
kemudahan berada dalam keadaan
IV Kilang dan mesin yang sempurna. Buku Teks
m.s. 44
A I dan II C II dan III Apakah sumber fizikal 8. Gambar 1 menunjukkan
B I dan IV D III dan IV tersebut? sejenis sumber fizikal di
Buku Teks A Kilang dan mesin
m.s. 44 sebuah organisasi.
B Bangunan dan
3. Maklumat berikut berkaitan kelengkapan
dengan sesuatu sumber C Bangunan dan kemudahan
fizikal dalam sesebuah D Penyelenggaraan dan
organisasi. pembaikan
Buku Teks
• Lokasi yang mengurangkan kos m.s. 44
• Lokasi yang memaksimumkan
keuntungan 6. Pengurusan kilang dan mesin
• Lokasi yang berdekatan yang cekap dan berkesan dapat
dengan bahan mentah A memastikan bangunan
• Lokasi yang berdekatan sentiasa berada dalam Gambar 1
dengan pasaran keadaan yang mewah
© Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. 26
02 TOP KSSM PNiagaan Tg5.indd 26 23/10/2019 11:58 AM
Perniagaan Ting. 5 KSSM Bab 2 Pengurusan Sumber Fizikal dan Teknologi
Mengapakah sumber fizikal 11. Maklumat berikut berkaitan Aktiviti manakah yang
tersebut perlu diurus dengan dengan sesuatu sumber berkaitan dengan X?
baik? fizikal dalam sesebuah I Mengambil insurans yang
A Menjaga perniagaan organisasi. sesuai
daripada ancaman cetak II Memasang alat penggera
rompak • Pemprosesan pesanan III Menyediakan jadual
B Memastikan kualiti • Kawalan inventori pemeriksaan
produk berada dalam • Pergudangan IV Membaiki mesin yang
keadaan yang baik • Pengangkutan rosak
C Dapat mempercepatkan Apakah sumber fizikal A I dan II
dan memudahkan urusan tersebut? B I dan IV
perniagaan A Stok C II dan III
D Mengelakkan berlaku B Bahan mentah D III dan IV
sebarang kesilapan C Produk siap Buku Teks
semasa menjalankan m.s. 46 – 47
tugas D Produk separuh siap
Buku Teks 14. Antara yang berikut, yang
KBAT Menganalisis Buku Teks m.s. 45 manakah berkaitan dengan
m.s. 44 prosedur mengurus sumber
12. Antara yang berikut, yang
9. Sumber fizikal manakah fizikal?
yang berkaitan dengan manakah berkaitan dengan I Paten
sebuah kilang perabot? tujuan pengurusan bahan II Hak cipta terpelihara
mentah?
A Stok I Mengurangkan kos III Penyelenggaraan dan
B Lesen perisian pengawalan bahan mentah baik pulih secara
C Kemahiran pekerja II Mengurangkan kos terancang
D Penyelenggaraan dan pemegangan bahan IV Perlindungan insurans
pembaikan mentah dan keselamatan
Buku Teks A I dan II
m.s. 45 III Mengurangkan kos
pemesanan bahan mentah B I dan IV
10. Maklumat berikut berkaitan IV Mengurangkan kos C II dan III
dengan tujuan pengurusan penggunaan bahan D III dan IV
sesuatu sumber fizikal dalam mentah Buku Teks
sesebuah organisasi. m.s. 46-47
A I dan II
Satu aktiviti penerimaan, B I dan IV 15. Antara yang berikut, yang
penyimpanan, C II dan III manakah merupakan jenis
pengendalian, serta D III dan IV insurans yang sesuai untuk
pembekalan bahan Buku Teks melindungi perniagaan?
mentah, produk separuh m.s. 45 I Insurans hayat
siap, dan produk siap II Insurans kecurian
bagi memastikan 13. Rajah 1 berkaitan dengan III Insurans kebakaran
bekalan tersebut sentiasa prosedur mengurus sumber IV Insurans kemalangan
mencukupi serta disimpan fizikal. A I dan II
dalam satu keadaan yang B I dan IV
sempurna. Prosedur mengurus C II dan III
sumber fizikal
Apakah sumber fizikal D III dan IV Buku Teks
tersebut? m.s. 46 – 47
A Stok Penyelenggaraan dan
B Produk siap X baik pulih secara 16. Pernyataan manakah
C Bahan mentah terancang yang benar tentang tujuan
D Produk separuh siap penyelenggaraan yang
dilaksanakan oleh sesebuah
KBAT Menganalisis Buku Teks Rajah 1 organisasi?
m.s. 45
27 © Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd.
02 TOP KSSM PNiagaan Tg5.indd 27 23/10/2019 11:59 AM
Perniagaan Ting. 5 KSSM Bab 2 Pengurusan Sumber Fizikal dan Teknologi
A Mengurangkan kecacatan 19. Sumber teknologi manakah III Pengalaman
dan kerosakan pada stok yang berkaitan dengan IV Kemahiran
B Memastikan bahan sesebuah organisasi? A I dan II
mentah selamat digunakan A Latihan dan kemahiran B I dan IV
C Memanjangkan jangka B Kemahiran dan C II dan III
hayat penggunaan pengalaman D III dan IV
produk siap C Pengalaman dan Buku Teks
D Meminimumkan kos pendidikan m.s. 49
operasi dan perbelanjaan D Pendidikan dan 23. Antara yang berikut, yang
organisasi pengetahuan manakah berkaitan dengan
Buku Teks Buku Teks lesen perisian?
m.s. 47 m.s. 48
A Tujuan untuk melindung
17. Maklumat berikut berkaitan 20. Maklumat berikut berkaitan hasil ciptaan
dengan aktiviti yang dengan peranan sebuah B Memerlukan daya
dijalankan di sesebuah agensi kerajaan. intelektual seseorang
organisasi.
Memantau pembangunan C Perjanjian bertulis antara
• Penyediaan jadual harta intelektual di pemilik dengan pengguna
pemeriksaan ke atas Malaysia. perisian
mesin Apakah agensi kerajaan D Kemahiran pekerja
• Kerja-kerja pembaikan tersebut? adalah sebahagian
ke atas mesin yang rosak A MATRADE daripada lesen perisian
Buku Teks
Bagaimanakah aktiviti di B MyIPO m.s. 49
atas dapat membantu operasi C MARA 24. Antara yang berikut, yang
pengeluaran organisasi D SIRIM manakah merupakan reka
tersebut? Buku Teks cipta yang boleh dipatenkan?
m.s. 48
A Melindungi keselamatan 21. Apakah maksud harta intelek? I Teori-teori saintifik
pekerja A Hasil ciptaan atau rekaan II Reka cipta yang baharu
B Melindungi organisasi yang berasal daripada III Boleh digunakan di
daripada risiko pembangunan dan mana-mana industri
C Mengelakkan pembaziran penyelidikan sesebuah IV Kaedah untuk
tenaga kerja organisasi menjalankan perniagaan
D Menjamin pengeluaran B Hasil ciptaan atau A I dan II C II dan III
dan keuntungan kreativiti yang berasal B I dan IV D III dan IV
organisasi daripada ilham atau Buku Teks
Buku Teks m.s. 50
m.s. 47 inspirasi seseorang
C Hasil ciptaan atau rekaan 25. Kazim Sdn. Bhd. ingin
18. Antara yang berikut, yang yang berasal daripada mengemukakan permohonan
manakah merupakan sumber pembentukan dan paten untuk produk baharu
teknologi yang diperlukan penghasilan sesebuah yang dicipta olehnya.
dalam sesebuah organisasi? organisasi Agensi kerajaan manakah
I Lesen perkakasan D Hasil ciptaan atau yang harus dirujukkan oleh
II Lesen perisian kreativiti yang berasal syarikat itu?
III Harta intelek daripada daya intelektual A Perbadanan Hak Cipta
IV Pendidikan dan atau minda seseorang dan Paten Malaysia
pengalaman Buku Teks B Perbadanan Harta Intelek
A I dan II m.s. 49 Malaysia
B I dan IV 22. Antara yang berikut, yang C Pejabat Pendaftar
C II dan III manakah merupakan contoh Syarikat
D III dan IV harta intelek? D Suruhanjaya Syarikat
Buku Teks I Muzik Malaysia
m.s. 48
II Video Buku Teks
m.s. 50
© Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. 28
02 TOP KSSM PNiagaan Tg5.indd 28 23/10/2019 11:59 AM
Perniagaan Ting. 5 KSSM Bab 2 Pengurusan Sumber Fizikal dan Teknologi
26. Antara yang berikut, yang 27. Antara yang berikut, yang 28. Antara yang berikut, yang
manakah berkaitan dengan manakah merupakan karya manakah merupakan sumber
prosedur mengurus sumber yang layak mendapat teknologi PERODUA?
teknologi? perlindungan di bawah Akta I Peralatan TMK
I Paten Hak Cipta 1987? II. Kilang pengeluaran
II Hak cipta terpelihara I Karya muzik kereta
III Perlindungan insurans II Karya seni III Mempatenkan reka
dan keselamatan III Karya cetakan bentuk kereta
IV Penyelenggaraan dan baik IV Karya lagu IV Meningkatkan kemahiran
pulih secara terancang A I dan II terkini dan pengalaman
A I dan II B I dan IV pekerja
B I dan IV C II dan III A I dan II
C II dan III D III dan IV B I dan IV
D III dan IV Buku Teks C II dan III
Buku Teks m.s. 51 D III dan IV
m.s. 50 – 51
Buku Teks
m.s. 52 – 54
Soalan Esei
Bahagian A
1. (a) (i) Apakah definisi sumber fizikal? [1 markah]
Buku Teks
m.s. 43
(ii) Senaraikan enam jenis sumber fizikal yang diperlukan dalam operasi sesuatu perniagaan.
[6 markah]
Buku Teks
m.s. 43
(b) Mengapakah pengurusan sumber fizikal amat diperlukan dalam menjalankan operasi sesebuah
SPM perniagaan? [3 markah]
2018 Buku Teks
m.s. 43
2. (a) Senaraikan tiga jenis sumber teknologi yang diperlukan dalam operasi sesuatu perniagaan.
[3 markah]
Buku Teks
m.s.48
(b) Jelaskan maksud harta intelek. [3 markah]
Buku Teks
m.s. 49
(c) Senaraikan empat contoh harta intelek. [4 markah]
Buku Teks
m.s. 49
Perbadanan
Harta Intelek
Malaysia
INFO
29 © Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd.
02 TOP KSSM PNiagaan Tg5.indd 29 23/10/2019 11:59 AM
Perniagaan Ting. 5 KSSM Bab 2 Pengurusan Sumber Fizikal dan Teknologi
3. (a) Maklumat berikut berkaitan dengan sejenis pengurusan di sesebuah organisasi.
Pengurusan ini merupakan satu proses menyediakan sokongan yang mantap kepada operasi
perniagaan dengan memastikan bangunan adalah selamat dan kelengkapan kemudahan.
Terangkan enam tujuan pengurusan tersebut. [6 markah]
KBAT Menganalisis Buku Teks
m.s. 44
(b) Huraikan prosedur untuk menguruskan sumber fizikal. [4 markah]
Buku Teks
m.s. 46 – 47
4. (a) Jelaskan maksud kilang dan mesin. [3 markah]
Buku Teks
m.s. 44
(b) Mengapakah penyelenggaraan mesin diperlukan dalam organisasi? [1 markah]
Buku Teks
m.s. 46
(c) Terangkan enam tujuan pengurusan kilang dan mesin. [6 markah]
Buku Teks
m.s. 44
5. (a) Gambar 1 berkaitan dengan sejenis sumber fizikal di sebuah organisasi.
Gambar 1
(i) Apakah jenis sumber fizikal tersebut? [1 markah]
KBAT Menganalisis Buku Teks
m.s. 45
(ii) Terangkan lima tujuan pengurusan tersebut. [5 markah]
Buku Teks
m.s. 45
(b) Huraikan kesan pengurusan sumber fizikal dalam mempertingkatkan kecekapan perniagaan
berasaskan produk. [4 markah]
Buku Teks
m.s. 55
© Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. 30
02 TOP KSSM PNiagaan Tg5.indd 30 23/10/2019 11:59 AM
Perniagaan Ting. 5 KSSM Bab 2 Pengurusan Sumber Fizikal dan Teknologi
Bahagian B
6. Maklumat berikut berkaitan dengan seorang usahawan perniagaan tekstil.
Lily merupakan pemilik Perniagaan Tekstil Lily yang mengeluarkan pelbagai jenis baju kurung, baju
Melayu, dan tudung. Lily memiliki sebuah kilang yang berlokasi di Rawang, Selangor. Kilang ini
dilengkapi dengan 20 mesin dan 40 orang pekerja Setiap dua bulan, Lily akan membeli sumber
bahan mentah berkualiti baik iaitu kain chiffon yang mudah berbentuk daripada pengeluar kain chiffon
tempatan. Lily telah membeli insurans kebakaran untuk kilangnya. Selain itu, kilangnya juga dilengkapi
dengan alat pemadam api, alat penggera, kamera litar tertutup. Penyelenggaraan bangunan dan mesin
dijalankan setiap enam bulan untuk memastikan proses pengeluaran berjalan dengan lancar.
(a) Jelaskan sumber fizikal Perniagaan Tekstil Lily. [7 markah]
Buku Teks
m.s. 44-45
(b) Terangkan pengurusan sumber fizikal yang ada pada Perniagaan Tekstil Lily. [8 markah]
Buku Teks
m.s. 46-47
7. Maklumat berikut berkaitan dengan pengurusan sumber teknologi dari aspek harta intelek bagi
sesebuah organisasi.
Pengurusan sumber teknologi secara cekap dan berkesan, khususnya dari aspek harta intelek amat
penting bagi menjaga kepentingan dan kecemerlangan organisasi supaya tidak tercabul atau terjejas.
Harta intelek sesebuah organisasi perlu dijaga dan dikawal dengan rapi supaya tidak menimbulkan
sebarang kesulitan dan masalah. Harta intelek biasanya dilindungi melalui paten dan hak cipta.
(a) Apakah maksud paten dan hak cipta yang dinyatakan? [5 markah]
(b) Mengapakah sesebuah organisasi ingin mendaftarkan paten? [3 markah]
(c) Apakah hak-hak organisasi tersebut setelah harta inteleknya dipatenkan? [3 markah]
(d) Nyatakan empat contoh karya yang layak mendapat perlindungan hak cipta terpelihara.
[4 markah]
Buku Teks
m.s. 50-51
Soalan Kajian Kes
Bahagian C
8. Encik Malik merupakan seorang bekas pengurus kilang perabot yang menghasilkan pelbagai
jenis perabot daripada kayu dan rotan. Sebagai seorang pengurus kilang, dia dibayar dengan
gaji sebanyak RM9 000 sebulan. Setelah berkhidmat selama 12 tahun di kilang perabot tersebut,
Encik Malik mengambil keputusan untuk meletakkan jawatan dan ingin memulakan perniagaan
sendiri.
Encik Malik berjaya mengumpulkan modal permulaan sebanyak RM400 000, iaitu sumber
pembiayaan daripada sebuah bank tempatan serta hasil simpanan selama 25 tahun bekerja.
31 © Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd.
02 TOP KSSM PNiagaan Tg5.indd 31 23/10/2019 11:59 AM
Perniagaan Ting. 5 KSSM Bab 2 Pengurusan Sumber Fizikal dan Teknologi
Dengan sumber modal tersebut, Encik Malik mendirikan sebuah kilang perabot di Kawasan
Perindustrian Bayan Lepas, Pulau Pinang. Dia bercadang untuk menghasilkan pelbagai jenis
perabot yang berkualiti tinggi untuk memenuhi keperluan pasaran tempatan malah di pasaran
antarabangsa.
Encik Malik mendapati bahawa untuk menjayakan sebuah perniagaan, pengurusan sumber manusia,
sumber fizikal, dan sumber teknologi memainkan peranan yang penting dalam hal ini. Oleh yang
demikian, dia telah dibantu oleh empat orang pengurus yang masing-masing memegang jawatan di
bahagian pemasaran, bahagian pengeluaran, bahagian kewangan, dan bahagian sumber manusia.
Selain itu, Encik Malik juga mengambil seramai dua puluh orang pekerja operasi dan ditempatkan
di kilang di bawah kelolaan bahagian pengeluaran.
Sementara itu, pengurusan sumber fizikal dan sumber teknologi oleh Syarikat Malik Sdn. Bhd.
boleh ditunjukkan seperti yang berikut.
Pengurusan sumber Syarikat Malik Sdn. Bhd.
Sumber fizikal • Kilang
• Pejabat urusan syarikat
• Mesin dan jentera
• Peralatan dan kelengkapan
Prosedur mengurus • Insurans kebakaran
sumber fizikal • Insurans kecurian
• Alat pemadam api
• Alat penggera
• Pintu kecemasan
• Laluan kecemasan
• Kamera litar tertutup
• Penyelenggaran secara berkala
Sumber teknologi • Kemahiran mereka bentuk perabot yang baharu.
• Kemahiran mengendalikan mesin dan menggunakan peralatan untuk
menghasilkan perabot.
Prosedur mengurus • Mendaftarkan paten reka cipta perabot untuk melindungi produk
sumber teknologi tersebut daripada ditiru oleh pihak lain.
Berdasarkan kes di atas, jawab soalan-soalan berikut:
(a) Apakah maksud sumber fizikal dan berikan tiga contoh sumber fizikal. [2 markah]
Buku Teks
m.s. 43
(b) (i) Apakah tujuan pengurusan sumber fizikal? [2 markah]
Buku Teks
m.s. 43
(ii) Terangkan prosedur mengurus sumber fizikal oleh Syarikat Malik Sdn. Bhd.. [9 markah]
Buku Teks
m.s. 43
(c) Apakah maksud sumber teknologi dan berikan tiga contoh sumber teknologi? [2 markah]
Buku Teks
m.s. 48
(d) (i) Apakah tujuan pengurusan sumber teknologi? [2 markah]
Buku Teks
m.s. 49
(ii) Terangkan prosedur mengurus sumber teknologi oleh Syarikat Malik Sdn. Bhd.. [3 markah]
Buku Teks
m.s. 50
© Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. 32
02 TOP KSSM PNiagaan Tg5.indd 32 23/10/2019 11:59 AM
Perniagaan Ting. 5 KSSM Bab 2 Pengurusan Sumber Fizikal dan Teknologi
CabaranKBAT
KBAT
Cabaran
1. Keselamatan sumber fizikal merupakan satu aspek yang penting dalam sesebuah organisasi. Oleh
itu, pihak pengurusan organisasi harus menjalankan aktiviti penyelenggaraan secara sistematik bagi
menjamin keselamatan setiap pengguna yang mengunjungi bangunan organisasi tersebut. Bolehkah
anda senaraikan tiga aktiviti penyelenggaraan yang sepatutnya dilakukan oleh pihak pengurusan
organisasi?
2. Maklumat berikut berkaitan dengan Victor Enterprise.
Victor Enterprise merupakan sebuah kedai yang menawarkan perkhidmatan fotostat kepada
pelanggan yang berada di sekitar Jalan Dato Keramat, Pulau Pinang. Kedai ini memiliki tiga
buah mesin fotostat dan setiap mesin fotostat beroperasi selama lima jam sehari dalam enam
hari seminggu.
Apakah jenis penyelenggaraan yang anda anggap paling penting untuk Victor Enterprise supaya
perkhidmatan fotostat tersebut tidak tergendala? Berikan alasan anda.
3. Penerbitan Paradise Sdn. Bhd. ingin menerbitkan sebuah buku rujukan Perniagaan untuk murid
Tingkatan Lima pada tahun 2019. Pada pendapat anda, apakah jenis akta yang terlibat sebelum
buku rujukan itu diterbitkan dan dipasarkan di pasaran?
4. Teliti sumber teknologi yang berikut. Adakah sumber teknologi tersebut dilindungi melalui paten
atau hak cipta terpelihara? Beri alasan anda.
(a) (b)
(c) (d)
33 © Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd.
02 TOP KSSM PNiagaan Tg5.indd 33 23/10/2019 11:59 AM
SUDUT PAK–21
Showdown
Bab 2 Pengurusan sumber fizikal dan teknologi
Subtajuk • Tujuan mengurus sumber fizikal yang diperlukan dalam operasi sesebuah perniagaan
• Tujuan mengurus sumber teknologi yang diperlukan dalam operasi sesebuah perniagaan
Hasil • Menjelaskan tujuan mengurus sumber fizikal yang diperlukan dalam operasi sesebuah
pembelajaran perniagaan.
• Menjelaskan tujuan mengurus sumber teknologi yang diperlukan dalam operasi sesebuah
perniagaan.
Persiapan awal Sediakan kad kecil yang ditulis soalan yang berkaitan dengan jenis sumber fizikal dan
sumber teknologi yang diperlukan dalam operasi sesebuah perniagaan.
Objektif Membantu murid memahami sumber fizikal dan sumber teknologi yang diperlukan dalam
operasi sesebuah perniagaan.
Aktiviti 1. Bahagikan kelas kepada empat kumpulan. (Jumlah ahli bergantung kepada bilangan
murid dalam kelas).
2. Guru menyediakan empat soalan yang berkaitan dengan jenis sumber fizikal dan
sumber teknologi yang diperlukan dalam operasi sesebuah perniagaan. Contoh:
Senaraikan contoh sumber fizikal dan sumber teknologi yang diperlukan oleh kilang
membuat kasut wanita.
3. Setiap kumpulan diberikan satu set soalan yang ditulis pada kad. Kad itu diterbalikkan
dan diletak dalam pertengahan meja kumpulan.
4. Seorang wakil kumpulan membalikkan kad tersebut dan membaca soalan dengan
kuat.
5. Semua ahli kumpulan menulis jawapan atas kertas secara individu.
6. Ahli kumpulan menunjukkan ibu jari jika sudah bersedia.
7. Wakil kumpulan sebut “Showdown” dan semua ahli kumpulan menunjukkan jawapan
dengan meletakkannya di tengah meja secara serentak.
8. Setiap ahli kumpulan membetulkan dan mengukuhkan jawapan rakan.
9. Akhirnya, guru membuat kesimpulan berkenaan soalan tersebut secara keseluruhannya.
Praktis i-THINK
© Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. 34
02 TOP KSSM PNiagaan Tg5.indd 34 23/10/2019 11:59 AM
Jawapan
BAB (c) Pengurusan sumber manusia penggajian yang adil
perlu menggalakkan
dan berdaya saing untuk
1 Pengurusan Sumber pembangunan bakat pekerja memastikan pekerjanya
Manusia
menerusi pelbagai aktiviti sentiasa bermotivasi untuk
dan menyediakan sumber bekerja.
pembiayaan pendidikan (d) Penghargaan dan hukuman.
LEMBARAN PBD untuk menggalakkan pekerja Syarikat Wahid perlu memberi
menambahkan pengetahuan penghargaan kepada pekerja
1. (a) Maksud pengurusan sumber dan kemahiran kepakaran. yang menunjukkan prestasi
manusia ialah satu usaha (d) Pemberhentian pekerja yang cemerlang dalam satu
pembangunan tenaga kerja bermaksud penamatan tahun. Penghargaan diberikan
dalam organisasi untuk kontrak pekerjaan antara untuk menggalakkan pekerja
menarik, membangun dan organisasi dengan bekerja dengan lebih rajin
mengekalkan tenaga pekerja pekerjanya. Jenis penamatan dan cemerlang. Hukuman
yang berprestasi tinggi. kontrak seperti persaraan, yang merupakan tindakan
(b) (i) Sumber manusia sentiasa penamatan perkhidmatan disiplin yang dikenakan
mencukupi. secara sukarela, penamatan kepada pekerja yang tidak
(ii) Sumber manusia perkhidmatan secara tindakan menunjukkan prestasi yang
diberikan latihan yang disiplin, dan pemecatan. baik juga perlu dilakukan oleh
cukup dan terkini. 3. (a) balasan Syarikat Wahid.
(iii) Pengagihan sumber (b) sumbangan (e) Penyelesaian masalah.
manusia secara (c) faedah dan ganjaran Perhubungan industri perlu
berkesan. (d) motivasi diwujudkan oleh Syarikat
(iv) Kebajikan pekerja (e) munasabah Wahid untuk menyelesaikan
sentiasa dijaga. 4. Peranan pengurusan sumber masalah antara majikan
(v) Prestasi sumber manusia manusia yang berkesan untuk dengan pekerja. Perhubungan
sentiasa dipantau. meningkatkan prestasi sesebuah industri melibatkan
(vi) Tahap motivasi pekerja perniagaan ialah dengan pihak majikan, kesatuan
sentiasa tinggi. menyediakan: sekerja, dan kerajaan
2. (a) Perancangan keperluan (a) Penempatan pekerja dan dalam menyelesaikan
sumber manusia sangat fasiliti yang berkaitan. masalah berkaitan
penting untuk memastikan Syarikat Wahid perlu pekerja. Melalui kesatuan
pekerja yang diambil dapat menyediakan penempatan sekerja, perundingan
memenuhi keperluan semasa sumber manusia yang boleh dilaksanakan bagi
pekerjaan dan keperluan melibatkan empat proses, menyelesaikan sebarang
sumber manusia pada masa iaitu merekrut, pemilihan, masalah.
hadapan. Selepas mengenal penawaran kerja, dan induksi. (f) Struktur organisasi.
pasti keperluan pekerja, (b) Standard prosedur operasi Struktur organisasi Syarikat
pengurus sumber manusia tugas. Wahid perlu ditunjukkan
hendaklah merekrut pekerja Syarikat Wahid perlu dalam bentuk carta
yang sesuai dengan pelbagai menyediakan standard organisasi. Carta organisasi
kaedah. Kontrak pekerjaan prosedur operasi tugas. menunjukkan peringkat
merupakan satu perjanjian Standard ini merupakan jawatan, hubungan kuasa dan
antara majikan dengan satu senarai peraturan tugasan yang dilaksanakan
pekerja dalam bentuk tulisan dan prosedur yang harus oleh seseorang pegawai.
atau lisan. Deskripsi tugas dipatuhi oleh seseorang 5. (a) Kepentingan Ricky Motor
merupakan maklumat yang pekerja dalam sesebuah Corporation meramal sumber
berkaitan tugas seseorang organisasi. Prosedur operasi manusia:
pekerja. tugas mengandungi proses (i) Memenuhi keperluan
(b) Kejayaan sesebuah kerja sesuatu tugas atau kualiti sumber manusia.
organisasi amat bergantung aktiviti dalam sesebuah Melalui ramalan
kepada kemahiran organisasi. Ia merupakan keperluan kualiti sumber
pekerjanya. Program latihan satu garis panduan yang manusia, pekerja yang
dan pembangunan dapat boleh digunakan oleh direkrut merupakan
memastikan semua pekerja seseorang pekerja semasa pekerja yang mempunyai
mendapat kemahiran sesuai melaksanakan tugas. kemahiran, kelayakan,
dengan perkembangan (c) Sistem penggajian. dan pengalaman yang
semasa dan mempunyai daya Syarikat Wahid perlu bersesuaian dengan
saing yang tinggi. menyediakan sistem kekosongan jawatan yang
sedia ada.
J1 © Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd.
10 JAW TOP P’NIAGA TG5.indd 1 23/10/2019 12:10 PM
Perniagaan Ting. 5 KSSM Jawapan
(ii) Memenuhi keperluan yang saintifik dan berteknologi Pengurus • Bertanggungjawab
kuantiti sumber manusia. tinggi. Ia berkaitan dengan cawangan menterjemahkan
Melalui ramalan pembelajaran sepanjang – pengurus wawasan, hala tuju,
keperluan kuantiti sumber hayat, penyelesaian masalah, pertengahan dan strategi jangka
manusia, kuantiti pekerja kemahiran membuat masa panjang
yang direkrut adalah keputusan, prinsip-prinsip organisasi kepada
mencukupi berdasarkan sains dan teknologi yang objektif dan aktiviti
kekosongan jawatan yang digunakan dalam bidang yang lebih khusus.
sedia ada. pekerjaan. Dari kes tersebut,
(b) Kesan Aminah mempunyai • Mengawal dan
merancang aktiviti
(i) Pemadanan kelayakan pengetahuan tentang cawangan masing-
akademik dan kemahiran pembuatan roti dan kek. masing dan memberi
dengan jenis pekerjaan. (d) Berpengalaman dalam arahan kepada
(ii) Mengelakkan pembaziran industri tertentu pengurus peringkat
sumber. Jawatan ini juga perlu bawahan.
(iii) Meningkatkan produktiviti mengambil kira pengalaman
perniagaan. pekerja dalam industri Penyelia – • Bertanggungjawab
6. Kemahiran kebolehkerjaan yang tertentu. Pekerja yang pengurus untuk melaksanakan
perlu dikuasai oleh Aminah ialah: berpengalaman dalam bawahan rancangan yang
(a) Kelayakan yang bersesuaian. industri yang berkaitan dapat telah ditetapkan oleh
Merupakan kelayakan melakukan kerja dengan lebih pengurus peringkat
akademik yang ada pada cekap. Pekerja yang lebih pertengahan.
pekerja. Aminah perlu cekap dapat meningkatkan • Menyelia aktiviti
mempunyai kelayakan produktivitinya dan seterusnya pekerja dan operasi
akademik SPM ke atas untuk meningkatkan pendapatan pengeluaran secara
memohon jawatan ini. Dari organisasi. Dari kes itu, langsung.
kes itu, Aminah mempunyai Aminah yang pernah bekerja
kelayakan akademik di di Kedai Bakery S10 selama
mana dia merupakan pelajar 2 tahun dianggap sebagai Praktis SPM
lepasan kolej vokasional. pekerja yang berpengalaman
(b) Berpengalaman. dalam industri tertentu. Soalan Objektif
Untuk memohon jawatan ini, 1. B 2. D 3. C 4. B 5. D
Aminah perlu berpengalaman. 7. (a) Struktur organisasi Syarikat 6. C 7. A 8. C 9. B 10. D
Majikan mementingkan Victory Sdn. Bhd.: 11. C 12. D 13. A 14. D 15. A
pengalaman kerja kerana Ketua Pegawai Eksekutif 16. A 17. C 18. C 19. D 20. D
pekerja yang berpengalaman (Encik Rahman bin Saad) 21. C 22. A 23. A 24. D 25. B
dapat melakukan tugas- 26. B 27. A 28. A 29. D 30. B
tugas yang akan diberikan
dengan berkesan. Pekerja Soalan Esei
yang mempunyai pengalaman Pengurus Pengurus Pengurus Bahagian A
yang bersesuaian dapat Cawangan Cawangan
meningkatkan produktivitinya. Malaysia Cawangan Thailand 1. (a) Maksud pengurusan sumber
Malah pengalaman (Puan Singapura (Encik manusia:
kerja diperlukan untuk Amirah binti (Encik Tan Vinnes a/l (i) Merupakan usaha
menyumbangkan kemahiran Osman) Ai Hong) Subramanian) membangunkan tenaga
kerja dalam keadaan kerja dalam organisasi.
majikan sedang mengalami Penyelia [1m]
kekurangan atau tiada (Cik Anis binti (ii) Juga dikenali sebagai
pekerja di bidang berkenaan. Lukman) pembangunan modal
Pengalaman kerja juga insan yang menfokuskan
memudahkan arahan (b) Deskripsi tugas setiap kepada keperluan tenaga
diberikan kepada pekerja. jawatan di Syarikat Victory kerja dan pengurusan
Pekerja yang memiliki Sdn. Bhd.: dalam pembahagian
pengalaman mampu mentafsir kerja. [1m]
arahan, memberi perhatian Jawatan Deskripsi tugas (iii) Merupakan usaha
serta melaksanakan arahan Ketua Bertanggungjawab menarik, membangun,
kerja dengan lebih berkesan. pegawai terhadap seluruh dan mengekalkan tenaga
Dari kes itu, Aminah eksekutif – kejayaan organisasi. pekerja yang berprestasi
berpengalaman dalam pengurus Menentukan tinggi. [1m]
pembuatan kek dan roti. atasan wawasan, hala tuju, (b) Empat kepentingan
(c) Berpengetahuan tentang visi, misi, dan strategi pengurusan sumber manusia:
produk dan perkhidmatan. jangka masa panjang (i) Memastikan sumber
Ia merupakan keperluan organisasi. manusia sentiasa
memahami prinsip-prinsip mencukupi. [1m]
© Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. J2
10 JAW TOP P’NIAGA TG5.indd 2 23/10/2019 12:10 PM
Perniagaan Ting. 5 KSSM Jawapan
(ii) Menyediakan latihan yang (iii) Tiga jenis ganjaran atau kebolehan yang dimiliki oleh
mencukupi dan terkini. pampasan dalam sistem pekerja. [1m] Kemahiran
[1m] pemberhentian pekerja kebolehkerjaan ini diperlukan
(iii) Menjaga kebajikan ialah bayaran gratuiti oleh majikan apabila
pekerja. [1m] [1m], bayaran pencen menawarkan sesuatu
(iv) Memastikan tahap [1m], dan bayaran pekerjaan kepada pekerja.
motivasi pekerja sentiasa persaraan. [1m] [1m] Kemahiran ini boleh
tinggi. [1m] Ganjaran atau pampasan dipindahkan dari satu bidang
(v) Mengagihkan sumber diberikan kepada kerja ke satu bidang kerja
manusia sentiasa pekerja sebagai tanda lain. [1m] Antara kemahiran
berkesan. [1m] penghargaan atas kebolehkerjaan yang
(vi) Sentiasa memantau sumbangan mereka. [1m] diperlukan ialah kemahiran
prestasi sumber manusia. berkomunikasi, kerja
[1m] 3. (a) Standard prosedur operasi berpasukan, keupayaan
[Maks. 4m] tugas ialah dokumen arahan pembelajaran, dan
(c) Peranan pengurusan sumber bertulis untuk mencapai sebagainya. [1m]
manusia dalam aspek keseragaman pelaksanaan [Maks. 2m]
membangunkan pasukan tugas. [1m] Dokumen ini (b) (i) Berpengalaman:
untuk mencapai sasaran meliputi peraturan, pelan, Di samping kemahiran
organisasi: pematuhan, dan dasar akademik dan teknikal,
(i) Mewujudkan semangat untuk memastikan tugas majikan juga inginkan
kerja berpasukan. [1m] dilaksanakan mengikut pekerja memiliki
(ii) Setiap pekerja akan piawaian yang ditetapkan. pengalaman kerja.
berusaha untuk mencapai [1m] Contohnya, pekerja Majikan mementingkan
Indeks Pencapaian kilang makanan beku perlu pengalaman kerja kerana
Utama (KPI) pasukan memakai sarung tangan dapat menjimatkan masa
sebagai petunjuk kepada semasa proses pengeluaran. dan latihan pekerja.
prestasi pencapaian [1m] [1m] Pekerja yang
kerja. [1m] (b) Sistem penggajian: mempunyai pengalaman
(iii) Wujud kerjasama pekerja Sistem penggajian yang yang bersesuaian
melalui perkongsian kompetitif akan meningkatkan dapat meningkatkan
pengetahuan, motivasi pekerja. [1m] Jika produktivitinya. [1m]
pengalaman, dan sistem penggajian adil dan Malah pengalaman
kemahiran untuk mencapai menarik, ia dapat memotivasi kerja diperlukan untuk
sasaran pasukan. [1m] dan mengekalkan sumber menyumbangkan
manusia. [1m] Sebaliknya, kemahiran kerja dalam
2. (a) (i) Empat jenis penamatan jika sistem penggajian tidak keadaan majikan sedang
kontrak perkhidmatan adil, pekerja tidak akan mengalami kekurangan
ialah: kekal lama dan ini akan atau tiada pekerja di
• Persaraan. [1m] meningkatkan kos mererkrut bidang berkenaan. [1m]
• Penamatan pekerja baharu. [1m] Pengalaman kerja juga
perkhidmatan secara Contohnya, pemberian gaji memudahkan arahan
tindakan disiplin. [1m] berdasarkan kekananan dan diberikan kepada pekerja.
• Penamatan prestasi pekerja. [1m] [1m] Pekerja yang
perkhidmatan secara (c) Penghargaan dan hukuman memiliki pengalaman
sukarela. [1m] (i) Pekerja yang berprestasi mampu mentafsir arahan,
• Pemecatan terhadap tinggi diberi penghargaan memberi perhatian, dan
pekerja. [1m] seperti pakej percutian, melaksanakan arahan
(ii) Dua sebab sesebuah bonus tahunan kerja dengan lebih
perniagaan perlu yang lumayan, dan berkesan. [1m]
mempunyai sistem sebagainya. [1m] [Maks. 4m]
pemberhentian (ii) Pekerja yang berprestasi (ii) Berpengetahuan tentang
pekerja: rendah diberi hukuman produk dan perkhidmatan:
• Sistem pemberhentian seperti amaran lisan Seseorang pekerja
pekerja yang sistematik dan bertulis, penurunan perlu memahami setiap
dapat mengurangkan pangkat, penarikan balik produk dan perkhidmatan
pembaziran sumber. faedah kerja, potongan yang ditawarkan
[1m] gaji, dan dihenti kerja. oleh organisasinya.
• Ia membantu [1m] Contohnya, seorang
mewujudkan suasana (iii) Contohnya, pekerja yang jurujual yang menjualkan
harmoni dan hubungan mencapai KPI akan diberi produk atau perkhidmatan
baik antara majikan bonus tahunan. [1m] kepada pengguna
dengan pekerja di secara langsung
dalam perniagaan. [1m] 4. (a) Kemahiran kebolehkerjaan
ialah kemahiran atau haruslah memahami
J3 © Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd.
10 JAW TOP P’NIAGA TG5.indd 3 23/10/2019 12:10 PM
Perniagaan Ting. 5 KSSM Jawapan
produk tersebut seperti (v) Sesuai untuk syarikat sumber manusia.
kandungan produk, yang menghadapi [1m]
kegunaan produk, persaingan yang sengit. – Mempunyai
dan sebagainya. [1m] [1m] kemahiran
Ini dapat meyakinkan Bahagian B berkomunikasi yang
pengguna untuk membeli baik. [1m]
produk yang ditawarkan 6. (a) (i) Penempatan pekerja dan • Berpengalaman. [1m]
dan seterusnya fasiliti. [1m] – Majikan
mementingkan
dapat meningkatkan (ii) Penempatan pekerja dan pengalaman kerja
keuntungan sesebuah fasiliti: kerana pekerja yang
organisasi. [1m] – Menempatkan pekerja berpengalaman
(c) Kelayakan yang berdasarkan kelayakan dapat melakukan
sesuai penting untuk akademik, pengalaman, tugas-tugas dengan
memenuhi keperluan dan kemahiran pekerja. berkesan. [1m]
perniagaan dan menjamin [1m] Selain itu, majikan
keuntungan perniagaan – Contohnya, Cik Noraini boleh menjimatkan
yang merupakan
[1m]. Kelayakan yang graduan lepasan masa dan kos latihan
sesuai penting untuk universiti dalam pekerja. [1m]
memastikan kelancaran bidang pemasaran – Calon yang ingin
operasi harian perniagaan ditempatkan di memohon jawatan
[1m]. bahagian pemasaran. eksekutif sumber
manusia Chan
[1m]
5. (a) (i) Struktur organisasi – Fasiliti yang Perabot Sdn. Bhd.
berdasarkan fungsi. [1m] bersesuaian dibekalkan perlu mempunyai tiga
(ii) Ciri-ciri struktur organisasi untuk membantu tahun berpengalaman
berdasarkan fungsi: meningkatkan dalam bidang sumber
• Digunakan secara kecekapan dan prestasi manusia. [1m]
[Maks. 7m]
meluas oleh kerja. [1m]
kebanyakan organisasi. – Contohnya, Cik (iii) Gaji asas dan elaun. [1m]
[1m] Noraini dibekalkan 7. (a) (i) • Gaji [1m]
• Mudah dibentuk dan perisian CRM • Faedah [1m].
dipraktik. [1m] (Customer relationships (Pilih mana-mana satu
• Diwujudkan management) semasa sahaja)
berdasarkan kepada menguruskan kerjanya. (ii) Empat faktor penentu
fungsi utama [1m] sistem penggajian ialah:
dalam organisasi (b) (i) Kebolehkerjaan yang • Kemampuan organisasi
perlu ada pada calon
seperti pemasaran, yang memohon jawatan [1m]
pengeluaran, kewangan, tersebut ialah kelayakan Organisasi yang
dan sebagainya. [1m] yang bersesuaian [1m] mempunyai kedudukan
• Menempatkan individu dan berpengalaman. [1m] kewangan yang kukuh
mengikut kemahiran (ii) Kelayakan yang mampu memberikan
atau kepakaran dalam bersesuaian: lebih ganjaran kepada
fungsi tertentu. [1m] • Merupakan kelayakan pekerja. [1m]
(b) Ciri-ciri struktur organisasi akademik dan • Bentuk tugas [1m]
Pekerja yang
berdasarkan matriks: kelayakan profesional menanggung tugas
(i) Dikenali sebagai sistem yang ada pekerja. [1m] yang rumit, berat,
berbilang arahan. [1m] • Calon yang ingin memikul tanggungjawab
(ii) Kombinasi struktur memohon jawatan yang penting, dan
organisasi mengikut eksekutif sumber tugas yang memerlukan
fungsi dan struktur manusia Chan Perabot kemahiran tinggi akan
Sdn. Bhd. perlu
organisasi mengikut memenuhi syarat yang diberi ganjaran yang
produk. [1m] berikut: lebih tinggi. [1m]
(iii) Boleh berbentuk – Merupakan • Undang-undang dan
sementara. [1m] warganegara peraturan kerajaan [1m]
(iv) Sesuai untuk sesuatu Malaysia.[1m] Pihak kerajaan
projek yang khas seperti – Memiliki kelayakan menetapkan gaji
projek kejuruteraan, akedemik diploma minimum untuk
pembinaan, dan atau ijazah sarjana melindungi hak pekerja.
perundingan. [1m] muda dalam bidang [1m]
© Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. J4
10 JAW TOP P’NIAGA TG5.indd 4 23/10/2019 12:10 PM
Perniagaan Ting. 5 KSSM Jawapan
• Ganjaran yang diberi Soalan Kajian Kes Pengurus besar
oleh pesaing [1m]
Majikan perlu memberi Bahagian C (Encik Amri) [1m]
ganjaran yang setara
atau lebih tinggi 8. (a) Struktur organisasi
daripada pesaing untuk menunjukkan tentang Pengurus Pengurus
mengelak pekerja pembahagian kerja, tugas- sumber kewangan
bertukar organisasi. [1m] tugas, rantaian autoriti, manusia (Puan
(b) Tiga faedah asas yang boleh komunikasi formal dan tahap (Encik Roslina)
dinikmati oleh Encik Borhan pengurusan. [1m] Victor) [1m] [1m]
yang bekerja di sebuah Empat kepentingan struktur
syarikat logistik ialah: organisasi kepada sesebuah Pengurus Pengurus
(i) Bonus tunai [1m] perniagaan ialah: pengeluaran pemasaran
Bayaran berdasarkan (i) Mengagihkan sumber (Encik Hashim) (Encik Ricky)
prestasi tahunan syarikat dengan cekap dan [1m] [1m]
berkesan dalam
pada akhir sesuatu organisasi mengikut
tempoh. [1m]
(ii) Komisen [1m] keperluan setiap jabatan, (d) Struktur organisasi yang
bahagian dan unit dalam
Bayaran terhadap sesebuah organisasi. sesuai untuk Perniagaan Amir
Rak Moden selepas 10 tahun
pekerja atas sumbangan [1m] beroperasi ialah struktur
berdasarkan jumlah (ii) Menyelaras antara organisasi berdasarkan
jualan yang dibuat jabatan untuk memastikan geografi. [1m]
mengikut peratusan yang aktiviti perniagaan Ciri-ciri struktur organisasi
dipersetujui. [1m] selaras dengan matlamat berdasarkan geografi:
(iii) Caruman KWSP organisasi. [1m] (i) Pengelompokan aktiviti
[1m] (iii) Mewujudkan rantaian berdasarkan lokasi. [1m]
Bayaran yang dibuat arahan dan komunikasi (ii) Sesuai untuk organisasi
oleh pekerja dan majikan antara jabatan, bahagian, yang menjalankan
sebagai perlindungan dan unit. [1m] perniagaan di lokasi
apabila bersara. [1m] (iv) Menetapkan bidang yang berlainan sama ada
(iv) Caruman PERKESO [1m] tugas dan tanggungjawab di dalam negara atau
Caruman majikan kepada pekerja. [1m] perniagaan antarabangsa.
pekerja bagi perlindungan (b) Jenis struktur organisasi yang [1m]
luar jangka seperti sesuai untuk Perniagaan Amir (iii) Ia memudahkan syarikat
kemalangan semasa Rak Moden pada permulaan menumpukan produk
bekerja. [1m] penubuhan perniagaan mereka dengan kehendak
(v) Insurans berkelompok ialah struktur organisasi pelanggan di kawasan
[1m] berdasarkan fungsi. [1m] yang berlainan. [1m]
Majikan membayar Ciri-ciri struktur organisasi (iv) Sesuai untuk Perniagaan
berdasarkan fungsi:
premium untuk memberi (i) Pengelompokan aktiviti Amir Rak Moden kerana
perlindungan pekerja atau tugas mengikut perniagaannya telah
daripada sebarang risiko fungsi asas organisasi berkembang ke seluruh
semasa bekerja. [1m] iaitu pemasaran, Malaysia. [1m]
(vi) Kemudahan perubatan pengeluaran, sumber
[1m] manusia, dan kewangan. Cabaran KBAT
Majikan membiayai [1m]
kos perubatan secara (ii) Merupakan struktur 1. Penempatan pekerja yang
percuma/kos yang organisasi yang paling berkelayakan dan kemahiran
minimum melalui panel asas. [1m] di jawatan yang sesuai adalah
klinik/hospital. (iii) Sesuai untuk organisasi penting untuk memastikan
(vii) Percutian [1m] kecil yang mempunyai produktiviti adalah tinggi dan
Memberi pakej percutian produk yang terhad. [1m] dapat membangunkan perniagaan
yang mampan. Cik Amanda
dengan percuma kepada Pada permulaan penubuhan yang mahir dan mempunyai
pekerja yang cemerlang. perniagaan, Perniagaan kelayakan dalam perakaunan
[1m] Amir Rak Moden bersaiz haruslah ditempatkan di jabatan
(viii) Kemudahan cuti [1m] kecil dan produknya terhad. perakaunan, Encik Kishan
Kemudahan cuti mengikut Jadi struktur organisasi seorang yang kreatif dan inovatif
tempoh perkhidmatan dan berdasarkan fungsi adalah boleh ditempatkan di jabatan
tidak melebihi bilangan sesuai untuk perniagaan ini. pengeluaran untuk mereka bentuk
yang ditetapkan. [1m] [1m] produk yang baharu, manakala
(Pilih mana-mana tiga sahaja) (c) Struktur organisasi Cik Zuhrah yang berupaya
Perniagaan Amir Rak Moden:
J5 © Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd.
10 JAW TOP P’NIAGA TG5.indd 5 23/10/2019 12:10 PM
Perniagaan Ting. 5 KSSM Jawapan
merancang strategi, melaksana (iv) Memastikan bangunan dapat melindungi dirinya
pelan, menepati tarikh akhir, mematuhi keperluan daripada kerugian yang
dan mencapai sasaran jualan undang-undang yang berpunca daripada pelbagai
sesuai ditempatkan di jabatan sedia ada. risiko yang mungkin berlaku
pemasaran. (v) Mengekalkan nilai fizikal ke atas premis tersebut.
2. Kemahiran kebolehkerjaan yang aset bagi pelaburan Selain itu, Encik Yaakub
perlu ada pada pekerja baharu bangunan. juga dapat menumpukan
ialah: (vi) Mengekalkan kualiti perhatian kepada operasi
(i) Kelayakan yang bersesuaian. bangunan. perniagaannya tanpa
(ii) Berpengalaman. (b) (i) Menjaga keselamatan memikirkan kerugian akibat
(iii) Berpengetahuan tentang penggunaan peralatan daripada risiko yang dihadapi.
produk dan perkhidmatan. bagi mencegah sebarang Antara jenis insurans yang
(iv) Berpengalaman dalam kecelakaan yang mungkin boleh dipertimbangkan oleh
industri tertentu. berlaku. Encik Yaakub ialah insurans
(v) Keberkesanan mencapai (ii) Memaksimumkan kapasiti kebakaran dan insurans
sasaran individu dan pengeluaran melalui kemalangan.
pasukan/jabatan. penggunaan peralatan (b) Global Pharma Sdn. Bhd.
yang sepenuhnya. perlu melindungi hasil
(iii) Mengurangkan ciptaan makanan suplemen
BAB kekerapan gangguan yang baharu itu dengan
2 Pengurusan Sumber peralatan dalam proses mengemukakan permohonan
pengeluaran produk.
paten secara terus kepada
Fizikal dan Teknologi
(iv) Menjamin kualiti produk Perbadanan Harta Intelek
yang dikeluarkan demi Malaysia (MyIPO). Paten
LEMBARAN PBD memenuhi kepuasan merupakan hak eksekutif
pelanggan. yang diberikan oleh kerajaan
1. (a) Memastikan kerosakan tidak (v) Meminimumkan kos untuk suatu reka cipta
berlaku pada bahan mentah pengeluaran dan kos baharu, sama ada reka
sebelum diproses. operasi organisasi. ciptaan itu merupakan satu
(b) Menjamin kelancaran (vi) Memanjangkan jangka produk atau satu proses.
sesebuah perniagaan. hayat peralatan. Sekiranya makanan suplemen
(c) Memastikan bekalan stok (c) (i) Memastikan sesebuah itu dipatenkan, maka
sentiasa mencukupi serta organisasi mempunyai sebarang peniruan atau
disimpan dalam satu keadaan hak untuk memiliki penyelewengan boleh diambil
yang sempurna. sesuatu harta intelek tindakan undang-undang oleh
(d) Melahirkan pekerja yang seperti reka bentuk, Global Pharma Sdn. Bhd.
mahir dan berpengalaman lukisan, muzik, dan video. Oleh itu, Global Pharma Sdn.
demi meningkatkan (ii) Membolehkan sesebuah Bhd. boleh mengeksploitasi
produktiviti organisasi di organisasi menggunakan hasil ciptaan yang dipatenkan,
samping boleh mengekalkan sesuatu harta intelek menyerah hak, atau mengalih
pekerja tersebut supaya kekal dengan bebas. tangan paten itu kepada
berkhidmat dengan organisasi (iii) Mengelakkan sebarang pihak lain.
itu. penyalahgunaan harta 4. (a) Pengurusan kilang dan
(e) Usahawan boleh intelek oleh pihak yang mesin yang baik memerlukan
mendapatkan perisian tidak bertanggungjawab. penyelenggaraan yang
tulen dan mengelakkan diri (iv) Memastikan harta intelek sistematik ke atas kilang dan
daripada dikenakan saman dapat diurus dengan baik mesin. Pada asasnya, terdapat
serta melindungi nama baik dan berkesan mengikut dua jenis penyelenggaraan
perniagaan. perundangan yang sedia yang utama, iaitu
(f) Menjaga perniagaan ada. penyelenggaraan pencegahan
daripada ancaman cetak (d) (i) Menjamin kualiti dan dan penyelenggaraan
rompak, barangan tiruan, prestasi perniagaan. kerosakan. Penyelenggaraan
penyalahgunaan, penggunaan (ii) Mengelakkan pembaziran pencegahan merupakan
tanpa kebenaran, dan tenaga kerja. penyelenggaraan terancang
sebagainya. (iii) Meningkatkan produktiviti yang dilaksanakan mengikut
2. (a) (i) Memastikan bangunan perniagaan. jangka masa dan prestasi
boleh digunakan untuk 3. (a) Pengurusan premis sesuatu sumber fizikal
tujuan yang tertentu. perniagaan yang baik sebagaimana yang telah
(ii) Memastikan bangunan boleh dilakukan dengan ditetapkan. Penyelenggaraan
sentiasa sesuai untuk pembelian insurans untuk jenis ini bertujuan
diduduki. melindungi bangunan untuk mengurangkan
(iii) Memastikan bangunan tersebut. Dengan pembelian kemungkinan yang berlaku
sentiasa berada dalam insurans ke atas premis ke atas sebarang kerosakan
keadaan yang selamat. perniagaan, Encik Yaakub terhadap sumber fizikal.
© Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. J6
10 JAW TOP P’NIAGA TG5.indd 6 23/10/2019 12:10 PM
Perniagaan Ting. 5 KSSM Jawapan
Penyelenggaraan kerosakan perisian Sage UBS Accounting • Stok. [1m]
merupakan penyelenggaraan yang asal yang boleh diperoleh • Bahan mentah. [1m]
yang dijalankan setelah daripada PC Mart Sdn. Bhd. di • Produk siap. [1m]
berlakunya kegagalan atau Kuala Lumpur. (b) Sebab pengurusan sumber
kerosakan sesuatu sumber (Terima jawapan murid yang fizikal amat diperlukan
fizikal. Penyelenggaraan relevan) dalam menjalankan operasi
jenis ini bertujuan untuk 6. Penerbitan buku rujukan dalam sesebuah perniagaan ialah:
mengembalikan fungsi bentuk App Buku (Book App) (i) Memastikan semua
sesuatu sumber fizikal yang merupakan satu idea baharu sumber fizikal berada
rosak kepada fungsi asalnya. atau kreatif dalam pengurusan dalam keadaan yang
(b) Pengurusan kemahiran sumber fizikal dari aspek selamat.[1m]
dan pengalaman yang baik produk siap. Penerbitan ABH (ii) Memastikan semua
memerlukan organisasi Sdn. Bhd. dicadangkan untuk sumber fizikal dapat
menjalankan aktiviti seperti menerbitkan buku rujukan dalam berfungsi dengan baik.
yang berikut: bentuk App, iaitu App Buku [1m]
(i) Memberikan latihan yang (Book App) selain dalam bentuk (iii) Memudahkan organisasi
sesuai kepada pekerja cetakan yang berjilid. App Buku untuk menghasilkan
baharu. boleh diterbitkan dalam bentuk produk atau
(ii) Menyediakan Android atau iOS dan kemudian perkhidmatan.[1m]
pembangunan yang dipasarkan kepada murid melalui 2. (a) Tiga jenis sumber teknologi
munasabah kepada pasaran App, iaitu di Google yang diperlukan dalam
pekerja sedia ada. Play Store atau App Store. Murid operasi sesuatu perniagaan
(iii) Memberikan ganjaran dapat memuatturunkan App Buku ialah:
yang setimpal dengan itu melalui telefon pintar Android (i) Harta intelek. [1m]
keupayaan dan atau iOS mereka. App Buku (ii) Lesen perisian. [1m]
produktiviti pekerja. memberikan satu pengalaman
(iv) Memberikan motivasi pembacaan yang baharu kepada (iii) Kemahiran dan
pengalaman. [1m]
yang sesuai kepada murid. Murid boleh melakukan
pekerja dari semasa ke pembacaan melalui telefon pintar (b) Maksud harta intelek ialah:
semasa. pada bila-bila masa dan di mana- (i) Hasil ciptaan atau
(v) Membuat penilaian mana tempat. kreativiti yang berasal
prestasi yang adil dan (Terima jawapan murid yang daripada daya intelektual
saksama kepada semua relevan) atau minda seseorang.
pekerja. [1m]
5. Sumber fizikal yang perlu Praktis SPM (ii) Di bawah undang-undang
dimiliki oleh Encik Syihan untuk harta intelek, pemilik
meningkatkan kecekapan Soalan Objektif diberikan hak eksklusif
dalam pengendalian urusan 1. B 2. D 3. B 4. D 5. C tertentu bagi reka bentuk,
perakaunan ialah perisian 6. D 7. B 8. C 9. A 10. A lukisan, muzik, dan video.
Sage UBS Accounting. Dengan 11. A 12. C 13. A 14. D 15. C [1m]
adanya bantuan perisian 16. D 17. D 18. C 19. B 20. B (iii) Hal ini bermakna mereka
perakaunan ini, segala kerja 21. D 22. A 23. C 24. C 25. B mempunyai hak untuk
untuk merekod maklumat 26. A 27. A 28. D memiliki dan hak untuk
perakaunan dapat dipermudah menggunakan sesuatu
serta lebih menjimatkan masa. Esei harta intelek tanpa
Bukan itu sahaja, segala Soalan sebarang ancaman
maklumat perakaunan boleh Bahagian A daripada pihak lain
disimpan dengan selamat serta seperti ancaman cetak
dapat dibuat backup file untuk 1. (a) (i) Sumber fizikal ialah rompak, barangan tiruan,
aset yang berbentuk
menjamin keselamatan maklumat ketara atau nyata penyalahgunaan, dan
perakaunan tersebut. Sementara sebagainya. [1m]
itu, sumber teknologi yang untuk dimanfaatkan (c) Empat contoh harta intelek
oleh organisasi
berkaitan dengan perisian Sage ialah:
UBS Accounting ialah lesen bagi menjalankan (i) Reka bentuk. [1m]
perniagaannya.[1m]
perisian bagi perisian perakaunan (ii) Enam jenis sumber (ii) Lukisan. [1m]
itu. Lesen perisian Sage UBS (iii) Muzik. [1m]
Accounting merupakan satu lesen fizikal yang diperlukan (iv) Video. [1m]
dalam operasi sesuatu
perisian pengguna tunggal (single
user). Hal ini bermakna lesen perniagaan ialah: 3. (a) Enam tujuan pengurusan
• Bangunan dan
perisian jenis ini hanya boleh kemudahan. [1m] bangunan dan kemudahan
digunakan untuk satu komputer ialah:
dan tidak boleh berkongsi dengan • Kilang dan mesin. [1m] (i) Memastikan bangunan
• Peralatan teknologi
komputer yang lain. Oleh itu, boleh digunakan untuk
Encik Syihan harus memiliki lesen maklumat dan tujuan yang tertentu. [1m]
komunikasi (TMK). [1m]
J7 © Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd.
10 JAW TOP P’NIAGA TG5.indd 7 23/10/2019 12:10 PM
Perniagaan Ting. 5 KSSM Jawapan
(ii) Memastikan bangunan pengeluaran dan kualiti kerosakan agar perniagaan
sentiasa sesuai untuk produk. [1m] mereka dapat dilindungi
diduduki. [1m] (c) Enam tujuan pengurusan daripada sebarang risiko.
(iii) Memastikan bangunan kilang dan mesin ialah: [1m] Penyelenggaraan kilang,
sentiasa berada dalam (i) Menjaga keselamatan premis, mesin, dan peralatan
keadaan yang selamat. penggunaan peralatan juga perlu dilakukan oleh
[1m] bagi mencegah sebarang perniagaan berasaskan
(iv) Memastikan bangunan kecelakaan yang mungkin produk. [1m]
mematuhi keperluan berlaku. [1m]
undang-undang yang (ii) Memaksimumkan kapasiti Bahagian B
sedia ada. [1m] pengeluaran melalui
(v) Mengekalkan nilai fizikal penggunaan peralatan 6. (a) Sumber fizikal Perniagaan
aset bagi pelaburan yang sepenuhnya. [1m] Tekstil Lily ialah:
bangunan. [1m] (iii) Mengurangkan (i) Kilang dan mesin
(vi) Mengekalkan kualiti kekerapan gangguan [1m]
bangunan. [1m] peralatan dalam proses Kilang ialah tempat
(b) Prosedur menguruskan pengeluaran produk. [1m] memproses bahan
sumber fizikal ialah: mentah menjadi produk
(i) Perlindungan insurans (iv) Menjamin kualiti produk siap. [1m]
dan keselamatan [1m] yang dikeluarkan demi Mesin ialah jentera yang
Insurans diambil untuk memenuhi kepuasan digunakan dalam proses
melindungi perniagaan pelanggan. [1m] pengeluaran. [1m]
dan pekerja daripada (v) Meminimumkan kos (ii) Bahan mentah
risiko. Selain itu, pengeluaran dan kos [1m]
usahawan juga perlu operasi organisasi. [1m] Sumber semula jadi
memastikan bangunan (vi) Memanjangkan jangka yang digunakan dalam
dan kilang adalah hayat peralatan. [1m] proses pengeluaran untuk
selamat iaitu dilengkapi 5. (a) (i) Sumber fizikal tersebut menghasilkan produk
dengan alat penggera, ialah stok.[1m] separa siap dan produk
alat pemadam api, dan (ii) Lima tujuan pengurusan siap. [1m]
sebagainya. [1m] stok ialah: (iii) Produk siap [1m]
(ii) Penyelenggaraan • Mengelakkan Produk akhir yang siap
dan baik pulih secara berlakunya kekurangan diproses dan sedia untuk
terancang [1m] stok dan kelewatan dipasarkan. [1m]
Merupakan gabungan penghantaran (b) Pengurusan sumber fizikal
tindakan teknikal dan produk akhir kepada yang ada pada Perniagaan
pentadbiran untuk pelanggan. [1m] Tekstil Lily ialah:
mengekalkan atau • Memastikan stok (i) Perlindungan insurans
memulihkan sumber berada pada tahap dan keselamatan [1m]
tersebut supaya dapat optimum. [1m] Insurans
berfungsi dengan baik. • Memastikan proses • Jenis insurans seperti
[1m] pengeluaran dijalankan insurans kebakaran
telah diambil oleh
4. (a) Maksud kilang dan mesin dengan lancar dan pemilik Perniagaan
ialah: berterusan. [1m] Tekstil Lily. [1m]
(i) Sumber fizikal yang • Mengurangkan kos • Ia membantu
memastikan produk dapat penyimpanan dan kos mengelakkan kerugian
dikeluarkan mengikut pemesanan. [1m] akibat berlaku risiko
jangka masa yang • Menentukan senarai perniagaan. [1m]
ditetapkan. [1m] keutamaan stok • Membolehkan majikan
(ii) Kilang merupakan mengikut keperluan. tumpuan perhatian ke
tempat atau lokasi untuk [1m] atas perniagaan dan
mengeluarkan produk dan (b) Bagi perniagaan berasaskan tidak risau ke atas risiko
perkhidmatan. [1m] produk, sumber fizikal perniagaan. [1m]
(iii) Mesin merupakan alat adalah lebih banyak kerana Aspek keselamatan
yang digunakan untuk melibatkan bahan mentah • Premis Perniagaan
memudahkan proses dan produk siap. [1m] Dari Tekstil Lily mempunyai
pengeluaran sesuatu segi prosedur mengurus alat pemadam api, alat
produk. [1m] pula, perniagaan berasaskan penggera, dan kamera
(b) Penyelenggaraan mesin produk perlu mengambil litar tertutup [1m]
diperlukan dalam organisasi insurans yang berkaitan (ii) Penyelenggaraan
untuk mengelakkan sebarang dan berkepentingan [1m] dan baik pulih secara
kerosakan ke atas mesin seperti insurans kebakaran, terancang [1m]
yang boleh menjejaskan kecurian, kehilangan, dan Bertujuan untuk
© Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. J8
10 JAW TOP P’NIAGA TG5.indd 8 23/10/2019 12:10 PM
Perniagaan Ting. 5 KSSM Jawapan
memastikan sumber Soalan Kajian Kes • Semua sumber fizikal
fizikal dapat berfungsi di kilang dan pejabat
dengan baik. [1m] Bahagian C urusan syarikat perlu
Penyelenggataan dan diselenggarakan secara
baik pulih sumber fizikal 8. (a) Maksud sumber fizikal berkala oleh jurutera
Perniagaan Tekstil Lily ialah aset yang berbentuk yang bertauliah. [1m]
dilakukan secara setiap ketara atau nyata dan (c) Maksud sumber teknologi
enam bulan untuk digunakan oleh sesebuah ialah aset yang berbentuk
memastikan kelancaran organisasi untuk menjalankan tidak ketara atau tidak nyata
proses pengeluaran. [1m] perniagaan. [1m] dan digunakan oleh sesebuah
7. (a) Maksud paten ialah satu hak Tiga contoh sumber organisasi untuk melicinkan
eksklusif yang dianugerahkan fizikal ialah bangunan dan operasi perniagaan. [1m]
kemudahan, kilang dan
untuk suatu reka cipta, [1m] Tiga contoh sumber teknologi
iaitu sama ada ia merupakan mesin, serta stok dan bahan ialah harta intelek, lesen
mentah. [1m]
satu produk atau satu proses (b) (i) Pengurusan sumber perisian, dan kemahiran dan
bagi melakukan sesuatu yang fizikal bertujuan untuk pengalaman. [1m]
baharu atau penyelesaian memastikan semua (d) (i) Pengurusan sumber
teknikal ke atas sesuatu sumber fizikal berada teknologi bertujuan untuk
masalah. [1m] Paten akan dalam keadaan yang memastikan semua
dikeluarkan apabila sesuatu selamat, berfungsi operasi perniagaan dapat
menepati ciri-ciri baharu, dengan baik [1m], berjalan dengan lancar
melibatkan langkah mereka dan memudahkan [1m] tanpa menimbulkan
cipta, dan boleh digunakan di organisasi untuk sebarang masalah yang
mana-mana industri. [1m] menghasilkan produk tidak diingini kepada
Maksud hak cipta ialah hak atau perkhidmatan. [1m] organisasi. [1m]
eksklusif yang diberikan (ii) Prosedur mengurus (ii) Prosedur mengurus
oleh undang-undang untuk sumber fizikal oleh sumber teknologi oleh
tempoh masa tertentu Syarikat Malik Sdn. Bhd. Syarikat Malik Sdn. Bhd.
kepada pencipta karya bagi ialah: ialah:
mengawal penggunaan karya Perlindungan insurans Paten [1m]
mereka. [1m] Perlindungan dan keselamatan [1m] • Mendaftarkan paten
hak cipta di Malaysia adalah • Melindungi sumber reka cipta perabot untuk
berasaskan kepada Akta Hak fizikal dengan melindungi produk
Cipta 1987. [1m] mengambil insurans tersebut daripada ditiru
(b) Tiga kepentingan untuk kebakaran dan insurans oleh pihak lain. [1m]
mendaftarkan paten ialah: kecurian [1m] untuk • Mengemukakan
(i) Untuk mengeksploit reka mengelakkan kerugian permohonan paten
cipta yang dipatenkan.[1m] yang mungkin berlaku. reka cipta perabot
(ii) Untuk penyerah hak atau [1m] melalui Perbadanan
dipindah milik. [1m] • Melindungi sumber Harta Intelek Malaysia
(iii) Untuk membuat kontrak fizikal dan pekerja [1m] (MyIPO). [1m]
lesen. [1m] dengan menyediakan
(c) Tiga hak pemegang paten ialah: kemudahan
(i) Pemegang paten berhak keselamatan seperti Cabaran KBAT
memberikan kontrak alat pemadam api,
lesen kepada orang alat penggera, pintu 1. (a) Menggunakan prosedur sekat
lain berdasarkan syarat kecemasan, laluan masuk atau tanda keluar di
kontrak lesen itu. [1m] kecemasan, dan pintu masuk utama bangunan.
(ii) Pemegang paten berhak kamera litar tertutup. (b) Menyediakan halangan di
untuk menuntut ganti rugi [1m] sekitar kawasan bahaya di
atau pampasan melalui Penyelenggaraan dalam bangunan.
mahkamah sekiranya dan baik pulih secara (c) Memastikan laluan
berlaku pelanggaran terancang [1m] menyelamatkan diri atau
paten. [1m] • Memastikan sumber laluan kecemasan bebas
(iii) Pemegang paten berhak fizikal seperti mesin dan daripada sebarang halangan.
untuk mendakwa pihak jentera serta peralatan 2. Penyelenggaraan pencegahan
yang melanggar paten dan kelengkapan boleh dianggap paling penting untuk
tersebut. [1m] berfungsi dengan baik. Victor Enterprise supaya
(d) Empat contoh karya yang [1m] perkhidmatan fotostat itu tidak
layak mendapat perlindungan • Hal ini dapat tergendala. Hal ini demikian
hak cipta terpelihara ialah memastikan operasi kerana penyelenggaraan
karya sastera [1m], karya pengeluaran perabot pencegahan merupakan satu
muzik [1m], karya seni [1m], berjalan dengan lancar tindakan penyelenggaraan
karya terbitan, dan filem. [1m] dan berterusan. [1m] berjadual yang diambil untuk
memeriksa, memperbaik, atau
J9 © Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd.
10 JAW TOP P’NIAGA TG5.indd 9 23/10/2019 12:10 PM
Perniagaan Ting. 5 KSSM Jawapan
menggantikan sumber fizikal atau
komponen secara teratur supaya 2. (a) Sumber pembiayaan dalaman:
sumber fizikal itu dapat berfungsi Kekuatan Kelemahan
dengan lancar secara berterusan.
Penyelenggaraan pencegahan (i) Cepat dan ringkas. (i) Modal terhad.
bertujuan untuk mengurangkan (ii) Tiada faedah. (ii) Sukar menambah modal dalam masa
kemungkinan berlakunya yang singkat.
sebarang kerosakan terhadap
mesin fotostat tersebut. (b) Sumber pembiayan bank dan institusi kewangan
3. Jenis akta yang terlibat sebelum
buku rujukan Perniagaan Kekuatan Kelemahan
Tingkatan Lima diterbitkan dan (i) Tempoh bayaran balik pinjaman dan (i) Memerlukan
dipasarkan di pasaran ialah Akta ansuran bulanan boleh mengikut penjamin dan
Hak Cipta 1987. kemampuan peminjam. cagaran.
4. Sumber teknologi gambar (a) (ii) Jumlah pinjaman boleh disesuaikan (ii) Kadar faedah yang
ialah reka bentuk kereta. Sumber dengan keperluan semasa. tinggi.
teknologi tersebut perlu dilindungi
melalui paten. Paten adalah hak (c) Sumber pembiayaan agensi kerajaan
eksklusif untuk sesuatu reka cipta.
Reka cipta yang dipatenkan dapat Kekuatan Kelemahan
mengelakkan reka bentuknya
ditiru oleh pihak lain. (i) Kadar faedah yang rendah atau (i) Tertakluk kepada terma
Sumber teknologi gambar (b) tiada. dan syarat.
ialah karya muzik. Sumber (ii) Tanpa cagaran. (ii) Persaingan yang sengit.
teknologi gambar(c) ialah video.
Sumber teknologi gambar (d) pula (iii) Jumlah pinjaman boleh disesuaikan (iii) Jumlah pinjaman
ialah lukisan. Sumber teknologi dengan keperluan semasa. terhad.
(b), (c), dan (d) perlu dilindungi
melalui hak cipta terpelihara. Hak 3. Kaedah mendapatkan sumber perniagaan, usahawan boleh
cipta adalah hak eksklusif kepada
pencipta karya untuk mengawal pembiayaan yang perlu diikuti mendapatkan khidmat nasihat
penggunaan karya mereka. Hasil oleh Jordan ialah: berkaitan kelayakan, had
ciptaan yang telah mendapat (a) Menyediakan rancangan pembiayaan, cagaran, margin
hak cipta terpelihara dapat perniagaan. pembiayaan, dan kaedah
mengelakkan masalah salah guna Untuk memudahkan proses bayaran balik.
untuk kepentingan pihak lain. permohonan pinjaman, pihak (c) Membuat permohonan
pembiaya mensyaratkan Jordan hendaklah memohon
BAB supaya peminjam pembiayaan daripada institusi
menyediakan satu kertas
kewangan atau agensi
3 Sumber Pembiayaan cadangan perniagaan yang kerajaan yang dipilih dengan
Perniagaan
biasanya dikenali sebagai
mematuhi segala prosedur
rancangan perniagaan. dan syarat am.
Rancangan perniagaan ini
LEMBARAN PBD harus merangkumi visi, misi, 4. Jenis pembiayaan yang sesuai
untuk Cik Sasilawati ialah:
1. (a) (i) Simpanan peribadi objektif, dan segala maklumat Simpanan peribadi
(ii) Modal daripada perniagaan yang ingin Simpanan peribadi merupakan
keuntungan (Rizab) diketengahkan. Dalam usaha
(b) (i) Pembiayaan bank/ memudahkan pihak pembiaya sumber asas sesebuah
institusi kewangan menilai kelayakan peminjam, perniagaan. Simpanan peribadi
(ii) Agensi kerajaan rancangan perniagaan merupakan modal sendiri
(iii) Modal permulaan seharusnya lengkap, mantap, yang diperoleh daripada wang
(iv) Sewa beli mudah, dan ringkas. simpanan peribadi. Wang
(v) Pajakan (b) Mendapat khidmat nasihat simpanan peribadi merupakan
(vi) Pemfaktoran wang tunai dan simpanan di
(vii) Syer kewangan. dalam akaun simpanan, akaun
(viii) Overdraf Jordan perlu mendapat semasa, dan akaun simpanan
(ix) Pinjaman perniagaan khidmat nasihat kewangan tetap. Cik Sasilawati tidak
atau gadaian/Ar-Rahnu daripada pihak bank atau perlu membuat permohonan
(x) Bantuan modal agensi kerajaan yang
(xi) Jaminan kredit dipilih.Semasa ingin pembiayaan dana sekiranya dia
(xii) Geran penyelidikan dan memohon pembiayaan mempunyai simpanan sendiri.
pembangunan
© Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. J10
10 JAW TOP P’NIAGA TG5.indd 10 23/10/2019 12:10 PM
Perniagaan Ting. 5 KSSM Jawapan
5. Format rancangan perniagaan • Modal asal syarikat • Jadual pelaksanaan projek.
yang disediakan perlu • Menjelaskan tahap • Premis perniagaan dibeli,
merangkumi perkara yang berikut: kejayaan yang dicapai disewa atau dipajak.
(a) Rumusan Eksekutif yang (e) Latar belakang pemilik/ ahli (j) Rancangan kewangan yang
mengandungi maklumat kongsi yang mengandungi mengandungi maklumat
berikut: maklumat berikut: berikut:
• Tujuan rancangan • Nama pemilik/rakan kongsi, • Kos pelaksanaan projek.
perniagaan disediakan. alamat, nombor telefon, faks. • Peruntukan modal
• Kos projek dan cara • Umur, kelulusan, pusingan.
pembiayaan. pengalaman pemilik dan • Perbelanjaan-perbelanjaan
• Butiran ringkas tentang rakan kongsi. lain seperti perbelanjaan
usahawan dan kakitangan • Kemahiran pemilik dan praoperasi dan peruntukan
utama. rakan kongsi. luar jangka.
• Ringkasan produk atau • Syer pemilikan modal. • Sumber pembiayaan.
perkhidmatan yang (f) Latar belakang projek yang • Keperluan pembiayaan.
ingin ditawarkan serta mengandungi maklumat • Penyata-penyata
keunikannya. berikut: kewangan.
• Ringkasan pemasaran • Menjelaskan lokasi projek (k) Kesimpulan:
yang memberi fokus hendak dijalankan. Bahagian ini menekankan
kepada sasaran pasaran, • Pelan lokasi. keunikan dan kelebihan
pesaing-pesaing utama, • Kelebihan lokasi. perniagaan.
dan strategi pemasaran. • Menjelaskan jenis dan (l) Lampiran:
• Rekod-rekod kewangan struktur bangunan. Pelan Bahagian ini menyertakan
yang lalu (jika ada) atau bangunan perlu disertakan. maklumat tambahan seperti
ramalan kewangan bagi • Menjelaskan kemudahan pelbagai ilustrasi, senarai
sesuatu perniagaan asas yang ada (contoh, data, borang, carta, laporan,
baharu. talian tel, elektrik, air, jalan dan lain-lain maklumat yang
(b) Pengenalan yang raya). menyokong dan berkaitan
mengandungi maklumat (g) Rancangan organisasi yang dengan perniagaan dan
berikut: mengandungi maklumat syarikat.
• Jenis perniagaan yang berikut: 6. (a) Peniaga A harus memilih
diceburi. • Senarai jawatan dan pembiayaan hutang
• Lokasi perniagaan. bilangan pekerja. seperti pinjaman dari bank,
• Tarikh perniagaan • Carta organisasi. pemfaktoran, dan sebagainya.
dimulakan. • Tanggungjawab dan tugas (b) Ini adalah kerana setelah
• Cara-cara perniagaan pekerja. hutang diselesaikan,
ini diuruskan atau • Imbuhan gaji pekerja. hubungan antara perniagaan
dilaksanakan. • Keperluan pejabat. dengan pembiaya adalah
• Strategi-strategi utama (h) Rancangan pemasaran yang tidak wujud lagi.
yang mapan dan berkesan mengandungi maklumat
sebagai penyokong berikut: Praktis SPM
pelaksanaan perniagaan • Pelanggan.
atau projek. • Trend pasaran. Soalan Objektif
(c) Objektif yang mengandungi • Saiz pasaran. 1. D 2. D 3. B 4. A 5. A
maklumat berikut: • Ciri-ciri pasaran. 6. D 7. D 8. C 9. B 10. B
• Visi, misi syarikat atau • Sasaran pasaran. 11. C 12. A 13. A 14. D 15. B
wawasan perniagaan. • Pesaing-pesaing.
• Matlamat jangka panjang • Strategi pemasaran. 16. A 17. A 18. C 19. B 20. C
21. D 22. A 23. B 24. C 25. C
dan matlamat jangka • Ramalan jualan. 26. D 27. A 28. B 29. A 30. D
pendek. • Kos pemasaran. 31. C 32. B 33. A 34. D 35. B
(d) Latar belakang syarikat yang • Kaedah promosi.
mengandungi maklumat (i) Rancangan operasi yang
berikut: mengandungi maklumat Soalan Esei
• Menyatakan pengasas berikut: Bahagian A
syarikat/perniagaan • Huraian tapak projek,
• Menjelaskan sebab kesesuaian, dan pelan 1. (a) Simpanan peribadi
asalnya produk disediakan lokasi kilang. merupakan sumber asas
dan rasional keperluan • Susun atur ruang operasi. sesebuah perniagaan.
atau kesesuaian dengan • Mesin dan peralatan yang [1m] Simpanan peribadi
pasaran atau keadaan digunakan. merupakan modal sendiri
• Menyatakan bentuk • Proses pengeluaran. yang diperoleh daripada
perniagaan • Penggunaan bahan mentah. modal simpanan peribadi.
• Tarikh penubuhan syarikat • Stok simpanan bulanan [1m] Simpanan peribadi
dan lokasi syarikat atau tahunan. merupakan wang tunai dan
simpanan di dalam akaun
J11 © Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd.
10 JAW TOP P’NIAGA TG5.indd 11 23/10/2019 12:10 PM
Perniagaan Ting. 5 KSSM Jawapan
simpanan, akaun semasa, (b) Jenis pembiayaan yang bulan Julai tahun 2000
dan akaun simpanan tetap. sesuai digunakan oleh Sarah untuk membolehkan
[1m] Usahawan yang jika menghadapi masalah SME mendapat
mempunyai simpanan ketidakcukupan wang untuk pembiayaan daripada
sendiri tidak perlu membuat membayar hutang ialah RM50 000 hingga
permohonan pembiayaan overdraf. [1m] RM1 juta [1m] dengan
dana. [1m] Overdraf: memohon terus melalui
(b) Modal daripada keuntungan (i) Merupakan kemudahan cawangan-cawangan
(rizab) merupakan kredit yang disediakan CGC di seluruh
keuntungan yang diperoleh oleh bank untuk negara. [1m] Semua
daripada hasil pelaburan. [1m] pemegang akaun permohonan di bawah
Ia ialah keuntungan syarikat semasa. [1m] SJLT akan dinilai dan
yang tidak diagihkan kepada (ii) Melalui kemudahan diproses oleh CGC,
pemegang saham dalam ini, Sarah boleh yang kemudiannya
bentuk dividen [1m] tetapi mengeluarkan wang akan mengaturkan
disimpan untuk kegunaan melebihi jumlah simpanan pembiayaan yang
perniagaan pada masa dalam akaun semasa diperlukan untuk
depan. [1m] mereka setakat had yang dikeluarkan oleh
(c) Sewa beli ialah kaedah ditetapkan. [1m] institusi-institusi
membeli barang dengan (iii) Faedah hanya dikenakan perbankan di dalam
membayar bayaran secara ke atas jumlah overdraf panel. [1m]
ansuran. [1m] Sewa beli yang digunakan mengikut • Skim Pembiayaan
sesuai untuk membeli kadar harian. [1m] Francais (SPF), yang
barang yang tahan lama (iv) Kemudahan ini sesuai ditubuhkan pada
dan mempunyai nilai jualan untuk usahawan yang tahun 1997 dengan
yang tinggi seperti kenderaan kurang pasti tentang kerjasama Kementerian
dan premis. [1m] Pembeli jumlah, masa dan Pembangunan
dianggap sebagai penyewa tempoh pembiayaan yang Usahawan [1m]
dan perlu membayar ansuran diperlukan. [1m] disasarkan kepada
bulanan. [1m] Sepanjang [Mak. 4m] usahawan-usahawan
tempoh sewa beli, barang 3. (a) (i) Agensi kerajaan itu Bumiputera dengan
tersebut adalah hak ialah Credit Guarantee perniagaan francais
milik pemberi sewa. [1m] Corporation Malaysia yang berdaya
Pemindahan hak milik hanya Berhad (CGC). [1m] maju, [1m] tetapi
berlaku sekiranya penyewa (ii) Tiga skim jaminan yang kekurangan cagaran
menjelaskan keseluruhan ditawarkan oleh Credit untuk mendapatkan
ansuran. [1m] Sekiranya Guarantee Corporation pembiayaan biasa
penyewa gagal membayar Malaysia Berhad (CGC) daripada institusi-
ansuran, pemberi sewa ialah: institusi perbankan. [1m]
berhak menarik balik barang • Skim Jaminan [Mak. 6m]
tersebut. [1m] Anjal (SJA) yang (b) (i) Menawarkan modal
[Mak. 3m] tambahan kepada
2. (a) Jenis pembiayaan yang diperkenalkan pada usahawan.[1m]
tahun 1999 dan
digunakan oleh Encik menawarkan lindungan (ii) Menggalakkan budaya
Khairul ialah menerbitkan jaminan untuk menabung dalam
syer. [1m] Menerbitkan pinjaman-pinjaman yang kalangan peniaga kecil.
syer adalah sejenis sumber dikeluarkan di bawah [1m]
pembiayaan luaran. [1m] tabung-tabung khas (iii) Mewujudkan satu jaringan
Syer ialah bahagian dalam [1m] yang dikendalikan usahawan secara
modal sesuatu perniagaan oleh Bank Negara berkelompok.[1m]
atau saham. [1m] Sesebuah Malaysia (BNM), [1m] 4. (a) Kelebihan pembiayaan
perniagaan menerbitkan iaitu Tabung Pemulihan dalaman:
syer bagi menambahkan Industri Kecil dan (i) Cepat dan ringkas. [1m]
modal. [1m] Bank saudagar Sederhana, Tabung (ii) Tidak melibatkan kos
akan bertindak sebagai Industri Kecil dan seperti faedah atas
penanggung jaminan terbitan Sederhana 2 (TIKS2) pinjaman. [1m]
syer oleh syarikat awam dan Tabung Usahawan Jika usahawan menggunakan
yang hendak meluaskan Baru 2 (TUB2). [1m] sumber pembiayaan luaran
perniagaan mereka [1m] • Skim Jaminan Laluan seperti bank atau institusi
dengan cara membeli syer Terus (SJLT) telah kewangan, dia akan
yang tidak dapat dilanggan diperkenalkan pada
oleh pelabur. [1m]
© Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. J12
10 JAW TOP P’NIAGA TG5.indd 12 23/10/2019 12:10 PM
Perniagaan Ting. 5 KSSM Jawapan
menghadapi masalah seperti (b) Kemudahan pembiayaan (iii) Bantuan modal [1m]
yang berikut: tersebut ialah pemfaktoran. Terdapat beberapa jenis
(i) Memerlukan penjamin. [1m] Pemfaktoran ialah satu pinjaman perniagaan oleh
[1m] kemudahan pembelian invois agensi kerajaan yang
(ii) Memerlukan cagaran oleh syarikat pemfaktoran boleh digunakan untuk
dalam bentuk harta atau daripada pelanggannya. usahawan membiayai
aset tetap. [1m] [1m] Perniagaan boleh perniagaan. [1m] Antara
(iii) Tertakluk kepada syarat memilih untuk mencagarkan agensi kerajaan yang
pinjaman. [1m] pendapatan masa depan boleh memberi bantuan
(iv) Dikenakan faedah yang mereka kepada syarikat modal ialah MARA,
tinggi. [1m] pemfaktoran [1m] bagi Tekun, dan Agrobank.
[1m]
Jika usahawan menggunakan memperoleh pembiayaan (b) Agensi kerajaan tersebut
sumber pembiayaan luaran untuk modal kerja. [1m] ialah Majlis Amanah Rakyat
seperti agensi kerajaan, dia Pemfaktoran merupakan (MARA). [1m] MARA
akan menghadapi masalah satu teknik pembiayaan berperanan untuk membantu
seperti yang berikut: yang melibatkan penjualan peniaga kaum bumiputera
(i) Persaingan yang sengit. hutang pelanggan yang sedia bagi membangunkan
[1m] ada kepada pihak ketiga, perniagaan mereka. [1m]
(ii) Jumlah pinjaman yang iaitu syarikat pemfaktoran. Skim yang ditawarkan oleh
terhad. [1m] [1m] Syarikat pemfaktoran MARA ialah:
(iii) Tertakluk kepada terma akan membayar sebahagian (i) Skim Pembiayaan
dan syarat. [1m] nilai invois dengan serta Peningkatan Perniagaan
[Maks.6m] merta kepada penjual [1m] (SPiM). [1m]
(b) Modal terhad. [1m] dan bakinya akan dibayar Skim ini merangkum
Sukar menambah modal selepas ditolak perbelanjaan pembiayaan untuk
dalam masa yang singkat. dan bayaran, apabila projek perdagangan,
[1m] hutang dipungut daripada perkhidmatan,
(c) Simpanan sendiri [1m] pembeli. [1m] Perniagaan pembuatan, dan
Simpanan peribadi boleh mendapat tunai pengangkutan.
merupakan wang simpanan dengan cepat. [1m] Kecairan Perniagaan secara
di dalam akaun simpanan, perniagaan juga dapat kecil-kecilan biasanya
akaun semasa, dan akaun dipertingkatkan. [1m] memerlukan modal yang
simpanan tetap.[1m] tidak terlalu banyak dan
6. (a) Tiga kemudahan pembiayaan skim ini sesuai untuk
yang ditawarkan oleh agensi mereka yang baru
Bahagian B
kerajaan kepada peniaga memulakan perniagaan.
5. (a) Kemudahan bank yang boleh ialah: [1m]
menyediakan kewangan (i) Jaminan kredit [1m] (ii) Skim Pembiayaan
untuk mengatasi masalah Kerajaan berperanan Kontrak Ekspres (SpiKE).
Encik Amirul ialah overdraf sebagai penjamin [1m]
bank. [1m] Overdraf bank usahawan. [1m] Pembiayaan untuk kerja-
merupakan satu kemudahan Jaminan yang diberi kerja kontrak pembinaan,
yang disediakan oleh pihak kepada usahawan yang bekalan, perkhidmatan
bank kepada pemegang menghadapi kesukaran dan kerja-kerja elektrik.
akaun semasa [1m] mendapat pinjaman Pembiayaan meliputi
dengan membenarkannya daripada bank kerana pemborong kelas F, E,
mengeluarkan wang cagaran dan status dan D bagi kerja-kerja
agensi awam.[1m]
yang melebihi baki dalam kreditnya yang kurang (iii) Skim Jaminan Usahawan
akaun semasa bank. [1m] baik. [1m] MARA (SJUM). [1m]
Pengeluaran melebihi baki (ii) Geran penyelidikan dan SJUM merupakan satu
adalah dibenarkan setakat pembangunan [1m] kemudahan pembiayaan
had yang ditetapkan. [1m] Geran penyelidikan kepada usahawan
Faedah akan dikenakan dan pembangunan Bumiputera yang terpilih.
terhadap pemegang akaun menggalakkan syarikat Melalui skim ini, MARA
tersebut berdasarkan jumlah supaya lebih inovasi bekerjasama dengan
wang yang dikeluarkan dalam menggunakan dan bank komersial (BMMB)
sahaja. [1m] Kadar faedah menyesuaikan teknologi yang menawarkan
yang dikenakan adalah yang disediakan [1m] kemudahan pembiayaan
mengikut harian dan biasanya di samping mencipta dan MARA bertindak
lebih tinggi daripada pinjaman teknologi dan produk sebagai penjamin. [1m]
biasa. [1m] baharu. [1m] [Maks.6m]
J13 © Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd.
10 JAW TOP P’NIAGA TG5.indd 13 23/10/2019 12:10 PM
Perniagaan Ting. 5 KSSM Jawapan
PTB Bhd. adalah
7. (a) memaksimumkan
untung tertahan, maka
Menyediakan Mendapat khidmat Menyediakan Menghantar pengagihan untuk dividen
rancangan nasihat kewangan dokumen permohonan akan dikurangkan. [1m]
perniagaan daripada pegawai sokongan kepada pihak Ini akan mengurangkan
[1m] kewangan [1m] [1m] bank [1m] minat pelabur untuk
melabur. [1m]
[Maks. 10m]
Permohonan Memperoleh (b) Pada pendapat saya,
dipertimbangkan surat Kelulusan Menandatangani pemilihan Syarikat PTB
kontrak dengan
oleh pihak bank Pembiayaan dari Agrobank [1m] untuk menggunakan
[1m] bank [1m] syer sebagai sumber
pembiayaan mempunyai
(b) Dokumen yang diperlukan supaya perniagaan dapat kekuatan dan kelemahannya.
untuk memohon pembiayaan menguasai syer pasaran Kekuatan penerbitan syer
dari bank atau institusi yang lebih besar. [1m] ialah:
kewangan ialah: (ii) Sebagai modal untuk (i) Syarikat PTB Bhd. tidak
(i) Salinan kad pengenalan, pelaburan [1m] perlu membuat bayaran
[1m] Untung tertahan boleh dan faedah secara
(ii) Rekod jualan dan dilabur semula untuk berkala. [1m]
pembelian perniagaan. menambah nilainya (ii) Syarikat PTB Bhd. tidak
[1m] serta meningkatkan perlu bayar balik ekuiti
(iii) Lesen perniagaan. [1m] pulangan masa depan. yang dilaburkan. [1m]
Dokumen yang diperlukan [1m] Keadaan ini boleh (iii) Syarikat PTB Bhd. tidak
untuk memohon pembiayaan membantu Syarikat PTB perlu menyediakan
dari agensi kerajaan ialah: Bhd mengembangkan sandaran atau cagaran
(i) Salinan kad pengenalan, perniagaannya. [1m] untuk mendapat
[1m] (iii) Tidak perlu dibayar balik pembiayaan ekuiti. [1m]
(ii) Gambar berukuran [1m] (iv) Pemberian dividen
pasport. [1m] Untung tertahan bergantung kepada
(iii) Salinan pendaftaran merupakan baki keuntungan Syarikat PTB
perniagaan. [1m] keuntungan yang Bhd. [1m]
(iv) Gambar lokasi disimpan untuk dijadikan (v) Saham biasa tidak
perniagaan. [1m] modal tambahan. Maka ia mempunyai tarikh matang
(v) Salinan bil utiliti. [1m] merupakan modal yang [1m]
tidak perlu dibayar balik. Kelemahan penerbitan syer
Soalan Kajian Kes [1m] ialah:
Bahagian C (iv) Tidak dikenakan faedah (i) Kos menerbitkan
[1m]
saham terlalu tinggi dan
8. (a) Sekiranya Syarikat PTB Bhd. Pembiayaan memerlukan masa yang
menggunakan wang rizab menggunakan untung lama. [1m]
(untung tertahan) untuk tujuan tertahan membolehkan (ii) Tidak boleh
mengembangkan perniagaan, Syarikat PTB Bhd tidak mengurangkan cukai
syarikat ini akan menghadapi perlu menanggung melalui belanja saham
kekuatan dan kelemahan faedah yang perlu dibayar yang dibuat. [1m]
seperti yang berikut: akibat berhutang. [1m] (iii) Pelabur/pemegang
Kekuatan: Kelemahan: saham mempunyai hak
(i) Pertumbuhan perniagaan (i) Cukai perniagaan yang ke atas perniagaan. [1m]
[1m] tinggi [1m] (iv) Hak kawalan perniagaan
Syarikat PTB Bhd. Untung tertahan akan beralih kepada
boleh menggunakan merupakan keuntungan pemegang saham
untung tertahan selepas ditolak cukai terbesar. [1m]
sebagai modal untuk dan pengagihan dividen. (v) Sukar untuk mendapat
menambahbaikan produk [1m] Baki untung dana yang mencukupi
dan mengembangkan tertahan yang tinggi sekiranya keadaan
perniagaannya demi akan menyebabkan ekonomi tidak baik. [1m]
mengekalkan daya Syarikat PTB Bhd. Jadi, pertimbangan yang
saing dalam pasaran. terpaksa membayar cukai wajar perlu dilakukan
[1m] Selain itu, untung perniagaan yang lebih oleh Syarikat PTB Bhd.
tertahan boleh juga tinggi kepada kerajaan. supaya dapat memilih jenis
digunakan untuk [1m] pembiayaan yang sesuai
membiayai penyelidikan (ii) Dividen [1m] dengan perniagaan yang
dan pembangunan Jikalau objektif Syarikat dijalankan.
© Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. J14
10 JAW TOP P’NIAGA TG5.indd 14 23/10/2019 12:10 PM
Perniagaan Ting. 5 KSSM Jawapan
perniagaan, lesen 2. (a) Penyata pendapatan
Cabaran KBAT perniagaan, penyata membantu usahawan
cukai pendapatan mengukur prestasi perniagaan
1. Modal daripada keuntungan perniagaan, butiran dan meningkatkan jumlah
(rizab) sebanyak RM155 juta peribadi Yasmin, geran keuntungan. Usahawan
adalah satu sumber pembiayaan cagaran (sekiranya ada), dapat menggunakan
dalaman kepada Syarikat Top dan sebagainya. penyata pendapatan untuk
Link Precision Engineering (b) Saya setuju dengan meramal pencapaian prestasi
Berhad untuk mendapatkan modal pernyataan permohonan perniagaan, merancang
tambahan tersebut. strategi untuk meningkatkan
Yasmin tidak semestinya
2. (a) Boleh. Zameer masih boleh diluluskan walaupun dia jumlah keuntungan operasi
dan mengawal jumlah
mendapat pembiayaan telah memohon pinjaman
perbelanjaan operasi.
walaupun dia tidak ada harta dari bank. Hal ini kerana (b) Kunci-Kira-kira membolehkan
untuk cagaran. terdapat beberapa perkara
(b) Sumber pembiayaan yang yang perlu dipertimbangkan usahawan mengetahui
sesuai untuk perniagaan oleh pihak pembiaya sebelum kedudukan kewangan
perniagaan mereka
Zameer ialah mendapat meluluskan pinjaman.
sumber pembiayaan luaran Biasanya, pihak pembiaya khususnya aset perniagaan.
Selain itu, mereka juga
daripada agensi kerajaan. akan mempertimbangkan dapat mengetahui jumlah
Satu kelebihan sumber faktor 5C sebelum meluluskan
pembiayaan daripada agensi pinjaman. Antara faktor 5C tanggungan perniagaan
seperti ekuiti pemilik, liabiliti
kerajaan ialah memberi ialah karakter (character),
pinjaman kepada peniaga kapasiti (capacity), modal semasa, dan liabiliti bukan
semasa.
yang tidak mempunyai (capital), sandaran (collateral), (c) Penyata aliran tunai
cagaran. Zameer boleh
mendapat bantuan modal dan keadaan (condition). melaporkan kegiatan aliran
tunai perniagaan seperti
dan jaminan kredit daripada
agensi kerajaan. kegiatan operasi, pelaburan,
3. (a) Dua langkah utama dalam BAB Penyata Kewangan dan kewangan. Penyata
ini dapat menunjukkan
proses permohonan pinjaman 4
iaitu: Perniagaan keupayaan perniagaan untuk
menjelaskan liabiliti semasa.
(i) Menyediakan rancangan
perniagaan LEMBARAN PBD 3. Syarikat itu memperoleh untung
Untuk memudahkan kasar sebanyak RM4 200, namun
nilai ini adalah rendah sekiranya
proses permohonan 1. (a) Penyata yang menunjukkan berbanding dengan jualan yang
pinjaman, pihak pembiaya ringkasan data kewangan dibuat. Hal ini menunjukkan
mensyaratkan supaya yang merekodkan aktiviti bahawa syarikat tersebut perlu
peminjam menyediakan kewangan bagi sesebuah menjalankan pelbagai promosi
satu kertas cadangan perniagaan. jualan untuk menambahkan
perniagaan yang (b) (i) Penyata pendapatan permintaan alat-alat permainan
biasanya dikenali sebagai (ii) Kunci Kira-kira supaya jualan boleh ditingkatkan.
Rancangan Perniagaan. (iii) Penyata aliran tunai Selain itu, kos belian seperti
Rancangan perniagaan (iv) Penyata yang angkutan masuk dan duti atas
ini harus merangkumi menunjukkan prestasi belian harus dikawal dengan
visi, misi, objektif dan sesebuah perniagaan baik supaya untung kasar dapat
segala maklumat bagi suatu tempoh diperbaik.
perniagaan yang ingin tertentu, biasanya satu 4. Syarikat itu masih mengalami
diketengahkan. Dalam tahun. rugi bersih sebanyak RM200
usaha memudahkan (v) Penyata yang walaupun memperoleh untung
pihak pembiaya menilai menunjukkan kedudukan kasar sebanyak RM56 000. Hal
kelayakan peminjam, kewangan sesebuah ini menunjukkan bahawa syarikat
rancangan perniagaan perniagaan pada suatu tersebut perlu mengurangkan
Yasmin seharusnya tarikh tertentu, biasanya belanja operasi dan belanja
lengkap, mantap, mudah pada tarikh akhir sesuatu kewangan supaya kerugian
dan ringkas. tahun. itu boleh dikurangkan atau
(ii) Penghantaran (vi) Penyata yang memperoleh keuntungan semula.
permohonan pinjaman menunjukkan punca Di samping itu, hasil operasi yang
berserta dengan dokumen perolehan dan dijana seboleh-bolehnya dapat
sokongan. Contoh penggunaan dana/ ditingkatkan supaya untung bersih
dokumen sokongan untuk tunai bagi suatu tempoh akan diperoleh.
permohonan pinjaman tertentu. 5. Syarikat itu mempunyai nilai
ialah sijil pendaftaran pemiutang yang terlalu tinggi
J15 © Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd.
10 JAW TOP P’NIAGA TG5.indd 15 23/10/2019 12:10 PM
Perniagaan Ting. 5 KSSM Jawapan
sedangkan tunai di bank adalah (v) Pusing ganti stok dapat menggunakan aset
rendah. Hal ini menunjukkan RM66 000 yang sedia ada dengan
bahawa syarikat tersebut akan = RM22 500 cekap untuk menjana
menghadapi masalah kecairan = 2.93 kali jualan yang lebih tinggi.
sekiranya semua hutang jangka (vi) Pusing ganti aset 8. Setelah menganalisis kesemua
pendek dituntut balik. Selain nisbah asas tersebut, Wan Yusoff
itu, nilai pinjaman jangka = RM82 000 Enterprise dicadangkan untuk
panjang syarikat itu juga terlalu RM152 500 melakukan penambahbaikan dari
tinggi sedangkan modal yang = 0.54 kali empat aspek yang berikut:
dimiliki adalah rendah. Hal ini (b) (i) Melisa Beauty Care dapat (a) Penjanaan keuntungan
menunjukkan bahawa sumber memperoleh untung kasar Ketiga-tiga nisbah untung
pembiayaan syarikat tersebut sebanyak RM0.20 bagi seperti peratusan margin
terlalu bergantung pada pihak setiap ringgit jualan. untung kasar, peratusan
luaran berbanding dengan pemilik (ii) Melisa Beauty Care dapat margin untung bersih,
sendiri. memperoleh untung dan peratusan pulangan
6. (a) Tafsiran penyata kewangan bersih sebanyak RM0.26 atas modal masing-
boleh membantu Puan Salma bagi setiap ringgit jualan. masing mempunyai nilai
untuk mengetahui kedudukan (iii) Melisa Beauty Care dapat yang rendah, iaitu 8.37%,
kewangan perniagaan memperoleh untung 3.94%, dan 4.23%. Hal
dan menentukan hala tuju bersih sebanyak RM0.22 ini membuktikan bahawa
perniagaan. bagi setiap ringgit modal
(b) Tafsiran penyata kewangan yang dilaburkan. Wan Yusoff Enterprise tidak
dapat membantu Encik (iv) Melisa Beauty Care berupaya untuk menjana
Teong untuk menilai prestasi mempunyai aset semasa keuntungan yang lumayan
perniagaan, membuat sebanyak RM2.44 untuk bagi perniagaannya. Oleh
perbandingan prestasi membiayai setiap ringgit itu, Wan Yusoff Enterprise
kewangan antara tahun liabiliti semasa. harus mengawal kos jualan,
semasa dengan tahun (v) Melisa Beauty Care telah belanja operasi, dan belanja
sebelumnya, dan sebagai membeli stok baharu lain dengan berkesan supaya
garis panduan untuk sebanyak 2.93 kali dalam kedua-dua untung kasar
perancangan pengagihan satu tahun kewangan dan untung bersih boleh
sumber dengan berkesan. untuk menggantikan ditingkatkan.
(c) Tafsiran penyata kewangan stoknya. (b) Pengurusan kecairan
boleh membantu Cik Ziehah (vi) Melisa Beauty Care dapat Nisbah semasa yang
untuk membuat keputusan menjana 0.54 kali jualan rendah, iaitu 0.79:1
bagi melaburkan wang dalam bagi setiap ringgit aset menunjukkan bahawa Wan
ke Kedai Kain Farhana yang dimiliki. Yusoff Enterprise tidak
sekiranya pencapaian dan (c) (i) Daripada nisbah yang mampu membayar semua
kedudukan kewangan diperoleh, didapati hutang jangka pendek
perniagaan itu adalah baik bahawa keupayaan sekiranya hutang itu dituntut
dan cemerlang. Melisa Beauty Care untuk balik. Dengan itu, Wan
7. (a) (i) Peratusan margin untung menjana untung, sama Yusoff Enterprise perlu
kasar ada untung kasar atau mengurangkan hutang jangka
= RM16 000 × 100% untung bersih adalah pendek yang dialami supaya
RM82 000 memuaskan. Selain itu, masalah kecairan tidak akan
= 19.51% pulangan yang diperoleh berlaku.
(ii) Peratusan margin untung daripada pelaburan yang (c) Pengurusan stok
bersih dibuat oleh Melisa Beauty Pusing ganti stok yang
= RM21 600 × 100% Care juga memuaskan. rendah, iaitu 2.03 kali juga
RM82 000 (ii) Melalui nisbah yang menunjukkan bahawa Wan
= 26.34% dihitung, didapati bahawa Yusoff Enterprise tidak
(iii) Peratusan pulangan atas keupayaan Melisa Beauty dapat mengurus stok yang
Care untuk membayar
modal hutang jangka pendek sedia ada dengan cekap
RM21 600 dan berkesan. Justeru,
= × 100% adalah baik.
RM96 900 (iii) Daripada nisbah yang Wan Yusoff Enterprise
= 22.29% dihitung, didapati bahawa harus mencari jalan untuk
(iv) Nisbah semasa keupayaan Melisa Beauty meningkatkan pusing ganti
RM83 000 Care dalam pengurusan stok supaya wang tunai yang
=
RM34 000 stok adalah tidak cekap. terikat dengan stok boleh
= 2.44 : 1 Di samping itu, Melisa dikurangkan.
Beauty Care juga tidak
© Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. J16
10 JAW TOP P’NIAGA TG5.indd 16 23/10/2019 12:10 PM
Perniagaan Ting. 5 KSSM Jawapan
(d) Pengurusan aset sesebuah perniagaan (d) Titik pulang modal (unit)
Pusing ganti aset yang pada suatu tarikh Kos tetap
rendah, iaitu 0.88 kali tertentu, biasanya pada = Caruman seunit [1m]
membawa maksud bahawa tarikh akhir sesuatu RM100 000
Wan Yusoff Enterprise tidak tahun. [1m] = RM5 – RM2.7
dapat menjana jualan yang • Penyata aliran = 43 478 unit [1m]
memuaskan daripada aset tunai – Penyata
perniagaan yang sedia ada. yang menunjukkan (e) Titik pulang modal (unit)
Lantaran itu, Wan Yusoff punca perolehan dan Kos tetap +
Enterprise perlu berusaha penggunaan dana/ Untung sasaran
untuk menggalakkan lebih tunai bagi suatu tempoh = Caruman seunit [1m]
banyak pelanggan untuk tertentu. [1m] RM100 000 + RM80 000
membeli produknya supaya [Maks: 2m] = RM5 – RM3
jualan dapat ditingkatkan. (c) (i) Maksud nisbah asas ialah = 90 000 unit [1m]
kaedah yang digunakan
Praktis SPM untuk menilai kedudukan 3. (a) (i) Peratusan untung
kewangan serta prestasi tokokan
Soalan Objektif sesebuah perniagaan. = Untung kasar × 100 [1m]
1. D 2. A 3. C 4. A 5. C [1m] Kos jualan
6. B 7. B 8. D 9. B 10. D (ii) Tiga jenis nisbah asas = RM18 000 × 100
11. C 12. C 13. B 14. C 15. A yang digunakan untuk RM32 000
16. B 17. A 18. B 19. D 20. C mentafsir penyata = 56.25% [1m]
21. B 22. C 23. B 24. B 25. D kewangan perniagaan
26. B 27. A 28. A 29. C 30. C ialah analisis nisbah (ii) Peratusan margin untung
untung, [1m] analisis kasar
Soalan Esei nisbah kecairan, [1m] Untung kasar*
dan analisis nisbah = Kos jualan × 100 [1m]
Bahagian A kecekapan. [1m]
1. (a) Maksud penyata kewangan = RM18 000 × 100
RM50 000
ialah penyata yang 2. (a) Kuantiti jualan
menunjukkan ringkasan Hasil jualan = 36% [1m]
data kewangan yang = Harga jualan seunit * Untung kasar
merekodkan aktiviti = Jualan – Kos jualan
kewangan bagi sesebuah = RM500 000
perniagaan. [1m] Penyata RM5 (iii) Peratusan margin untung
kewangan disediakan untuk = 100 000 unit [1m] bersih
merumuskan kedudukan = Untung bersih* × 100 [1m]
kewangan sesebuah Kos berubah seunit Jualan
perniagaan dalam suatu = Kos berubah RM15 000
tempoh tertentu. [1m] Kuantiti jualan = RM50 000 × 100
(b) (i) Dua jenis penyata yang RM300 000 = 30% [1m]
terdapat dalam penyata = 100 000 unit
kewangan ialah penyata = RM3 [1m] *Untung bersih
pendapatan, [1m] Kunci = Untung kasar + Hasil
Kira-kira [1m], dan (b) Titik pulang modal (unit) operasi – Belanja operasi
penyata aliran tunai. [1m] (iv) Peratusan pulangan atas
(Pilih mana-mana dua sahaja) = Kos tetap [1m] modal
(ii) Maksud bagi dua jenis Caruman seunit = Untung bersih × 100 [1m]
penyata tersebut ialah: RM100 000 Modal awal
• Penyata pendapatan = RM5 – RM3 RM15 000
– Penyata yang = 50 000 unit [1m] = RM65 000 × 100
menunjukkan prestasi
sesebuah perniagaan (c) Titik pulang modal (unit) = 23.08% [1m]
bagi suatu tempoh Kos tetap (b) Kedai Runcit Wong
tertentu, biasanya satu = Caruman seunit [1m] menunjukkan prestasi yang
tahun. [1m] lebih baik berbanding dengan
RM150 000
• Kunci Kira-kira – Kunci = RM5 – RM3 Kedai Runcit Tan. [1m] Hal
Kira-kira disediakan = 75 000 unit [1m] ini demikian kerana peratus
untuk memaparkan margin untung bersih Kedai
kedudukan aset, liabiliti, Runcit Wong (30%) lebih
dan ekuiti pemilik tinggi daripada Kedai Runcit
J17 © Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd.
10 JAW TOP P’NIAGA TG5.indd 17 23/10/2019 12:10 PM
Perniagaan Ting. 5 KSSM Jawapan
Tan (20%), iaitu sebanyak (iv) Titik pulang modal (unit) (v) Haidah Enterprise
10%. [1m] Kos tetap + Nisbah semasa
Untung sasaran RM24 100
Bahagian B = Caruman seunit [1m] = RM5 800
4. (a) TPM adalah satu tahap RM19 000 + RM20 000 = 4.16 : 1 [1m]
kuantiti pengeluaran apabila = RM3 – RM2 Mahmud Enterprise
jumlah hasil jualan sama = 39 000 unit [1m] Nisbah semasa
dengan jumlah kos. [1m] TPM RM22 000
menunjukkan bahawa kuantiti 5. (a) (i) Haidah Enterprise = RM4 500
pengeluaran tidak memberi Peratusan untung = 4.89 : 1 [1m]
sebarang untung atau rugi tokokan
iaitu jumlah hasil hanya cukup RM7 000 (b) Mahmud Enterprise
untuk menampung jumlah = RM18 800 × 100% menunjukkan prestasi
yang lebih baik dari aspek
kos. [1m] TPM menunjukkan = 37.23% [1m] kedudukan kecairan. [1m] Hal
tahap minimum jualan ini demikian kerana nisbah
yang perlu diperoleh oleh Mahmud Enterprise semasa Mahmud Enterprise
perniagaan supaya tidak RM10 000 (4.89: 1) lebih tinggi daripada
akan mengalami kerugian. = RM27 500 × 100% Haidah Enterprise (4.16 : 1).
[1m] Jumlah pengeluran yang = 36.36% [1m] [1m]
kurang daripada TPM akan (c) Nisbah yang digunakan
menyebabkan perniagaan (ii) Haidah Enterprise untuk menentukan pelaburan
mengalami kerugian. Peratusan margin untung syarikat ialah peratusan
[1m] Jumlah pengeluaran kasar pulangan atas modal. [1m]
yang melebihi TPM akan RM7 000 Saya akan memilih Haidah
menyebabkan perniagaan = RM25 800 × 100% Enterprise untuk dilabur.
memperoleh keuntungan. = 27.13% [1m] [1m] Hal ini demikian kerana
[1m] peratusan pulangan atas
(b) (i) Kos berubah seunit Mahmud Enterprise modal Haidah Enterprise
Peratusan margin untung (28.1%) lebih tinggi daripada
Jumlah kos pada tahun 2018 – kasar Mahmud Enterprise (25.71%),
Jumlah kos pada tahun 2017 = RM10 000 × 100% [1m] iaitu sebanyak 2.39%.
= [1m] RM37 500 [1m]
Volum pada tahun 2018 –
Volum pada tahun 2017 = 26.67% [1m]
RM200 500 – RM185 000 Soalan Kajian Kes
= (iii) Haidah Enterprise
90 750 unit – 83 000 unit Peratusan margin untung Bahagian C
= RM2 [1m] bersih 6. (a) Tiga jenis nisbah asas yang
= RM7 700 × 100% boleh digunakan oleh Encik
(ii) Kos tetap RM25 800
= Jumlah kos – Kos = 29.84% [1m] Zakaria untuk menganalisis
berubah [1m] Mahmud Enterprise kedudukan dan prestasi
= RM200 500 – RM181 500 Peratusan margin untung kewangan bagi Daily Mart
= RM19 000 [1m] bersih ialah:
(i) Analisis nisbah untung
(iii) Titik pulang modal (unit) = RM6 300 × 100% [1m]
pada tahun 2018 RM37 500 Mengukur keberkesanan
Kos tetap = 16.8% [1m] sesebuah perniagaan
= [1m]
Caruman seunit (iv) Haidah Enterprise dalam menjana
RM19 000 keuntungan. [1m]
= RM3 – RM2 Peratusan pulangan atas (ii) Analisis nisbah kecairan
modal
RM7 700
= 19 000 unit [1m] = RM27 400 × 100% [1m]
Mengukur keupayaan
Titik pulang modal (unit) = 28.1% [1m] sesebuah perniagaan
dalam membayar hutang
pada tahun 2019 Mahmud Enterprise jangka pendek. [1m]
Kos tetap Peratusan pulangan atas (iii) Analisis nisbah
= [1m]
Caruman seunit modal kecekapan [1m]
RM19 000 RM6 300 Mengukur kecekapan
= RM3 – RM2.2 = RM24 500 × 100 sesebuah perniagaan
= 25.71% [1m] dalam mengurus stok
= 23 750 unit [1m]
dan aset untuk menjana
keuntungan. [1m]
© Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. J18
10 JAW TOP P’NIAGA TG5.indd 18 23/10/2019 12:10 PM
Perniagaan Ting. 5 KSSM Jawapan
(b) (i) Peratusan margin untung [1m] Hal ini demikian 3. (a) Kemahiran pembangunan
kasar kerana nisbah semasa yang karakter diri
RM14 000 ditunjukkan oleh Daily Mart (b) Perhubungan yang baik
= RM38 000 × 100 adalah baik, iaitu 2.5 : 1. [1m] dengan pasangan
= 36.84% [1m] (c) Menyelesaikan masalah kecil
(ii) Peratusan margin untung Cabaran KBAT terlebih dahulu
bersih 4. (a) Modal
RM8 480 (b) Lokasi sesuai
= RM38 000 × 100 1. Titik pulang modal (unit) (c) Stok
Kos tetap + Untung
= 22.32% [1m] = Harga jualan seunit – 5. (a) Mewujudkan sikap berdikari.
(b) Sumber pendapatan diri dan
(iii) Peratusan pulangan atas Kos berubah seunit keluarga.
modal (c) Membentuk diri untuk
RM8 480 RM6 000 + RM500
= RM35 000 × 100 35 000 unit = + Untung sentiasa berfikiran
positif, berdisiplin, bebas
= 24.23% [1m] RM4.50 – (RM1.50 + mengeluarkan idea, dan
RM1.00 + RM0.50)
(iv) Nisbah semasa cekap menguruskan masa.
RM35 000 Untung = RM 46 000
= RM14 000 2. • Menjual sebahagian aset bukan 6. (a) Tabah
Usahawan yang tabah tidak
= 2.5 : 1 [1m] semasa untuk memperoleh mengalah kepada keadaan
(v) Pusing ganti stok wang tunai. mental dan fizikal mereka.
RM24 000 • Menyuntik wang tunai Mereka tidak akan berundur
= RM15 000 persendirian sebagai modal walaupun terdapat pelbagai
= 1.6 kali [1m] tambahan dalam firma. cabaran dalam perniagaan.
(vi) Pusing ganti aset • Meningkatkan jualan produk (b) Berfikiran positif untuk berjaya
Usahawan yang berfikiran
secara tunai.
RM38 000
= RM87 800 3. Pusing ganti stok = Kos jualan positif untuk berjaya sentiasa
= 0.43 kali [1m] Stok purata mempunyai harapan yang
positif mengenai masa
RM37 000
(c) (i) Daily Mart dapat 4.3 kali = (RM15 000 + Stok depannya. Dia sering berfikir
bahawa jika berusaha
memperoleh untung kasar akhir) / 2 bersungguh-sungguh dia
sebanyak RM0.37 bagi Stok akhir = RM2209.30 akan memperolehi kejayaan.
setiap ringgit jualan. [1m] (c) Berani untuk gagal
(ii) Daily Mart dapat Usahawan yang berani
memperoleh untung BAB untuk gagal tidak mudah
bersih sebanyak RM0.22 5 Persediaan Menjadi kecewa, putus asa dan
bagi setiap ringgit jualan. Usahawan sedih apabila mengalami
[1m] kegagalan. Mereka belajar
(iii) Daily Mart dapat dari kegagalan. Pada waktu
memperoleh untung LEMBARAN PBD yang sukar, mereka masih
bersih sebanyak RM0.24 lagi mencari peluang yang
bagi setiap ringgit modal 1. (a) Berani mengambil risiko ada. Kebanyakan usahawan
yang dilaburkan. [1m] (b) Kreatif dan inovatif percaya mereka lebih banyak
(iv) Daily Mart mempunyai (c) Tabah belajar dari kegagalan
(d) Yakin diri dan optimistik
aset semasa sebanyak (e) Berinisiatif dan berbanding kejayaan.
RM2.50 untuk membiayai bertanggungjawab (d) Kebolehan menentukan visi
setiap ringgit liabiliti (f) Komitmen yang tinggi dan misi
Usahawan fokus pada
semasa. [1m] (g) Pandai mengambil peluang pencapaian visi dan misinya.
(v) Daily Mart telah membeli (h) Berfikiran positif untuk berjaya Ia jelas dan mempunyai
stok baharu sebanyak (i) Kebolehan menentukan visi nilai dalam hidup. Dia akan
1.6 kali dalam satu dan misi melakukan pelbagai usaha
tahun kewangan untuk (j) Berani untuk gagal yang dirancang rapi untuk
menggantikan stoknya. (k) Semangat sepasukan mencapai visi dan misi
[1m] (l) Berdikari perniagaan. Dengan fokus
(vi) Daily Mart syarikat dapat (m) Fleksibel inilah usahawan dapat
menjana 0.43 kali jualan (Pilih mana-mana 5 sahaja) melakukan sesuatu dengan
bagi setiap ringgit aset 2. (b) 3 cara atau usaha yang tidak
yang dimiliki. [1m] (c) 3 mampu dilakukan oleh orang
(d) Daily Mart tidak menghadapi (g) 3 lain. Apabila telah mencapai
masalah kecairan semasa (j) 3 sesuatu matlamat, dia akan
menjalankan perniagaan. menetapkan matlamat yang
J19 © Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd.
10 JAW TOP P’NIAGA TG5.indd 19 23/10/2019 12:10 PM
Perniagaan Ting. 5 KSSM Jawapan
lebih cemerlang lagi. Dia manusia untuk menjalankan serta mampu mengenal
sentiasa bergerak menuju aktiviti perniagaan. Secara pasti peluang yang wujud.
kejayaan. tidak langsung, masalah Beliau telah menganalisis
(e) Semangat sepasukan pengangguran negara dapat persekitaran dan mengenal
Kerja berpasukan merupakan dikurangkan dan kuasa beli pasti peluang dengan cepat.
kerjasama pihak yang masyarakat meningkat. Beliau tidak membiarkan
mempunyai pelbagai (b) Apabila Encik Kim peluang terlepas, malah
kemahiran dan pengalaman. menjalankan sesuatu dengan segera merebut
Kerja berpasukan telah perniagaan, beliau dapat peluang berkenaan. Beliau
menyerlahkan potensi dan memberi pelbagai manfaat pastikan masa yang tepat
meningkatkan prestasi apabila kepada masyarakat seperti untuk bertindak.
tugasan yang melibatkan produk yang bermutu dan (c) Berinisiatif dan
pelbagai kemahiran, tinggi nilainya. Selain itu, bertanggungjawab
pengalaman dan penilaian penambahbaikan prasarana Cik Syida binti Hamid
digabungkan. Dalam erti seperti kemudahan jalan raya, cenderung untuk mengenal
kata yang lain, membantu kemudahan fizikal, utiliti yang pasti dan menganalisis
sesebuah organisasi lengkap, dan sebagainya sesuatu situasi dan
memaksimumkan bakat dan juga dilakukan. Dengan seterusnya mengambil
kemahiran ahli kumpulan ini, masyarakat akan dapat tindakan secara proaktif.
(f) Berdikari memperoleh barang dan Usahawan yang berinisiatif
Usahawan yang berdikari perkhidmatan yang baharu sentiasa berusaha untuk
tidak bergantung dan menikmati kemudahan mencari peluang yang wujud
kepada orang lain atau yang lengkap. Hal ini dalam persekitaran dan
mengharapkan bantuan secara tidak langsung dapat menerokai bidang perniagaan
daripada orang lain. meningkatkan taraf hidup yang belum diterokai oleh
7. (a) Usahawan dapat membentuk masyarakat. peniaga lain.
kemahiran pembangunan (c) Salah satu sumber (d) Fleksibel
karakter diri melalui pendapatan negara Cik Syida binti Hamid tidak
pengalaman dan cabaran merupakan hasil kutipan tegas terhadap perniagaan
dalam perniagaan. cukai keuntungan perniagaan. (pelaburan) mereka.
(b) Menumpukan seluruh Oleh yang demikian, Beliau amat fleksibel dan
tumpuan ke atas satu perkara keuntungan yang diperoleh berkebolehan untuk menukar
sahaja sehingga berjaya. hasil daripada perniagaan cara mereka mengikut
(c) Mempunyai hubungan yang Encik Kim akan dikenakan kehendak pelanggan dan
baik dengan mereka yang cukai perniagaan pada kadar suasana perniagaan. Dengan
bekerja bersama-sama. yang telah ditetapkan oleh ekonomi dunia yang sering
(d) Berkemampuan memulakan pihak kerajaan. Hasil kutipan berubah, sikap flesibel
perniagaan dan menjadinya cukai ini akan digunakan oleh menjamin kejayaan.
jenama yang berjaya. kerajaan untuk meningkatkan 12. Terima jawapan murid yang
(e) Peka dengan masalah kecil taraf hidup masyarakat dan relevan.
dan cuba menyelesaikannya. membangunkan ekonomi 13. Justifikasi bagi memulakan
8. (a) Usahawan perlu mempunyai negara. perniagaan Puan Tan Li Ling
modal yang mencukupi untuk 10. Terima jawapan murid yang ialah:
membiayai perniagaannya relevan. (a) Puan Tan Li Ling mempunyai
yang diceburi. 11. Ciri-ciri keperibadian Cik Syida minat, pengetahuan,
(b) Mempunyai kemahiran binti Hamid yang akan mendorong dan pengalaman dalam
dan pengalaman dalam beliau berjaya ialah: pembuatan kek dan roti.
perniagaan yang ingin (a) Kreatif dan inovatif (b) Beliau memastikan jenis
diceburi. Cik Syida binti Hamid seorang perniagaan diceburi sesuai
(c) Memilih lokasi yang strategik usahawan yang kreatif dan dengan kelayakan dan
untuk menjamin pasaran. inovatif. Beliau mempunyai berpotensi maju.
9. (a) Perniagaan yang kebolehan untuk membuat (c) Modal yang diperlukan dalam
diusahakan oleh Encik perubahan serta boleh perniagaan telah mencukupi.
Kim akan mewujudkan bertindak dengan cara yang (d) Puan Tan Li Ling dapat
peluang pekerjaan kepada fleksibel dan mempunyai menghasilkan pelbagai
masyarakat tempatan. Antara daya kreativiti yang tinggi. produk untuk memenuhi
pekerjaan yang diwujudkan Usahawan yang kreatif dan keperluan dan kehendak
ialah juruwang, akauntan, inovatif dapat meningkatkan pengguna yang sentiasa
kerani, pengurus, pekerja daya saing perniagaan. berubah. Hal ini demikian
biasa, penyelia, penyedia (b) Pandai mengambil peluang adalah bertujuan untuk
akaun, dan sebagainya. Cik Syida binti Hamid memaksimumkan kepuasan
Hal ini disebabkan setiap pandai mengambil peluang pengguna.
perniagaan yang ditubuhkan dan mempunyai keinginan (e) Puan Tan Li Ling mematuhi
memerlukan tenaga untuk mencapai matlamat syarat dan peraturan
© Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. J20
10 JAW TOP P’NIAGA TG5.indd 20 23/10/2019 12:10 PM
Perniagaan Ting. 5 KSSM Jawapan
perundangan dan akta mengambil tindakan secara (iii) Terdapat kemudahan
perniagaan seperti Akta proaktif. [1m] Usahawan perlu infrastruktur. [1m]
Jualan Barang 1957 dan Akta sentiasa berusaha untuk (iv) Mudah dikunjungi. [1m]
Kawalan Harga 1973. mencari peluang yang wujud (b) Empat tujuan pemasaran.
(f) Lokasi perniagaan yang dalam persekitaran [1m] dan (i) Membantu usahawan
dipilih sesuai dan strategik. menerokai bidang perniagaan meningkatkan jualan
Beliau juga mengambil yang belum diterokai oleh produk serta memperoleh
kira kos sewa, kadar upah, peniaga lain. [1m] keuntungan yang tinggi.
persaingan, peraturan 2. (a) (i) Kemahiran pembangunan [1m]
kerajaan tempatan, dan kuasa karakter diri (ii) Membantu usahawan
beli penduduk. Usahawan dapat melakukan penjenamaan
(g) Puan Tan Li Ling memastikan membentuk kemahiran semula sesuatu produk
sumber bekalan mencukupi pembangunan karakter yang dapat memberikan
dan mudah diperoleh. diri melalui pengalaman satu imej baharu kepada
(h) Beliau mengenal pasti dan cabaran dalam pengguna di pasaran. [1m]
bilangan dan kekuatan perniagaan.[1m] (iii) Membantu usahawan
pesaing serta merancang Antara kemahiran yang memperkenalkan produk
strategi untuk menghadapinya. boleh membangunkan sedia ada di sesuatu
kemahiran karakter diri pasaran yang baharu.
Praktis SPM seseorang usahawan [1m]
ialah kebolehan membuat (iv) Memastikan produk yang
Soalan Objektif keputusan, [1m] dihasilkan oleh usahawan
1. D 2. C 3. A 4. C 5. D kemahiran berkomunikasi, akan sampai ke tangan
pengguna. [1m]
6. D 7. D 8. D 9. B 10. D [1m] bekerja dalam (c) Kelebihan berniaga sebagai
11. D 12. B 13. A 14. D 15. C kumpulan,[1m] dan satu peluang kerjaya:
16. A 17. B 18. A 19. D 20. C membuat perancangan (i) Matlamat peribadi. [1m]
perniagaan.[1m]
21. A 22. C 23. A 24. B 25. A [Maks:4m] (ii) Objektif perniagaan. [1m]
26. D 27. C 28. B 29. C 30. A (ii) Fokus tenaga dan (iii) Keberuntungan
31. B 32. C 33. C 34. C 35. D tumpuan perniagaan. [1m]
36. A Usahawan menumpukan (Pilih mana-mana dua sahaja)
seluruh tumpuan ke 4. (a) Kelebihan perancangan
Soalan Esei atas satu perkara sahaja Susan (berniaga):
sehingga berjaya.[1m]
Bahagian A Usahawan perlu fokus (i) Masa bekerja adalah
1. (a) Kreatif dan inovatif: tenaga dan tumpuan bebas. [1m]
Mempunyai kebolehan untuk bagi merealisasikan Masa bekerja adalah
membuat perubahan [1m] misi, visi, dan objektif fleksibel dan bergantung
serta boleh bertindak dengan sesebuah perniagaan. kepada peniaga itu
cara yang fleksibel [1m] dan [1m] Usahawan yang sendiri. [1m]
mempunyai daya kreativiti bijak akan menetapkan (ii) Bebas membuat
yang tinggi. [1m] visi, misi, dan objektif keputusan [1m]
(b) Yakin diri dan optimistik: perniagaan serta fokus Peniaga bebas memilih
Seorang usahawan perlu terhadap perkara yang lokasi perniagaan,
mempunyai keyakinan dapat menjayakan jenis produk yang
terhadap kebolehan, perniagaannya.[1m] hendak diniaga, dan
kemahiran, dan ideanya. [1m] (b) Kelebihan menjadi usahawan melaksanakan strategi
Beliau merupakan manusia kepada keluarga: pemasaran yang
yang optimis, berkeupayaan, (i) Menerokai peluang dikehendaki. [1m]
dan bersungguh-sungguh perniagaan baharu.[1m] (iii) Menikmati semua
dalam pekerjaan. [1m] (ii) Kelebihan perniagaan keuntungan [1m]
Usahawan yang berjaya yang boleh diwarisi dari Peniaga dapat menikmati
biasanya dapat mengatasi satu genarasi ke genarasi semua keuntungan jika
setiap halangan yang yang lain.[1m] perniagaannya mendapat
melintang dalam perjalanan (iii) Memupuk minat berniaga keuntungan. [1m]
merebut peluang dan dalam kalangan ahli (b) Kelemahan perancangan
mencapai wawasan. [1m] keluarga.[1m] Susan (berniaga):
(c) Berinisiatif yang tinggi: (i) Pendapatan tidak tetap
Usahawan perlu mempunyai 3. (a) Empat ciri lokasi yang sesuai [1m]
sifat inisiatif yang tinggi untuk memulakan perniagaan. Peniaga tidak mendapat
iaitu kecenderungan beliau (i) Tempat yang mempunyai gaji tetap kerana jumlah
untuk mengenal pasti dan tumpuan ramai. [1m] jualan berubah-ubah
menganalisis sesuatu (ii) Berhampiran dengan setiap hari. [1m]
situasi [1m] dan seterusnya pelanggan dan pembekal.
[1m]
J21 © Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd.
10 JAW TOP P’NIAGA TG5.indd 21 23/10/2019 12:10 PM
Perniagaan Ting. 5 KSSM Jawapan
(ii) Risiko kegagalan [1m] (ii) Memberikan pelbagai tingkat harga perlu
Terdapat risiko kegagalan produk dan perkhidmatan. disalurkan ke pasaran
jika peniaga kurang peka [1m] menerusi sistem yang
terhadap perubahan cita (iii) Membuka peluang dikenali sebagai saluran
rasa pengguna. [1m] pekerjaan.[1m] pengedaran [1m] untuk
(iv) Mewujudkan memudahkan produk
Bahagian B ketenteraman dengan diperoleh oleh pengguna.
5. (a) (i) Ciri keperibadian mengurangkan kadar [1m] Terdapat dua
keputusan penting dalam
jenayah.[1m]
usahawan tersebut ialah
berani mengambil risiko 6. (a) X ialah campuran pemasaran saluran pengedaran
[1m] dan bijak mengambil (marketing mix) [1m] atau iaitu keputusan tentang
bentuk saluran [1m] dan
peluang. [1m] lebih dikenali sebagai 4P
(ii) • Berani mengambil yang merujuk kepada elemen pengurusan saluran. [1m]
risiko: produk, perletakan harga, (iv) Promosi
Seseorang yang berani pengedaran, dan promosi. Promosi merupakan
mengambil risiko [1m] Keempat-empat elemen dalam
akan menghadapi pembolehubah iaitu 4P akan campuran pemasaran
keadaan ketidakpastian digabung dan diselaraskan yang digunakan untuk
pada masa hadapan untuk memenuhi keperluan memberitahu, menyuruh,
[1m] dengan penuh dan kehendak pengguna. dan mengingatkan
keyakinan. [1m] [1m] Campuran pemasaran pengguna tentang
Usahawan perlu ini perlu dibentuk secara kewujudan sesuatu
menguruskan risiko berkesan untuk membolehkan produk. [1m] Kaedah
dengan baik supaya pemasar meningkatkan promosi seperti
beliau mendapat faedah permintaan terhadap pengiklanan, promosi
atau pulangan daripada produk atau perkhidmatan jualan, jualan perorangan,
risiko berkenaan. mereka [1m] dan menjana perhubungan awam,
[1m] Contohnya, Tony keuntungan yang lebih tinggi. dan publisiti atau
Fernandes berani [1m] lebih dikenali sebagai
mengambil risiko (b) Antara elemen-elemen 4P campuran promosi,
dengan mengambil dalam campuran pemasaran [1m] perlu diurus bagi
alih syarikat yang ialah: memastikan kejayaan
mengalami hutang (i) Produk menyeluruh untuk
sebanyak RM40 juta. Produk merupakan mempengaruhi pengguna.
[1m] tawaran pemasar untuk [1m]
• Bijak mengambil dilihat (peragaan), dicuba, [Maks:10m]
peluang: dan digunakan untuk
Usahawan yang berjaya tujuan peribadi, isi rumah, Soalan Kajian Kes
dapat menganalisis pengeluaran atau jual Bahagian C
persekitaran dan semula. [1m] Produk 8. (a) Kekuatan diri yang perlu ada
mengenal pasti merangkumi dua kategori pada Amiral jika dia ingin
peluang dengan cepat. utama iaitu, produk ketara menjadikan berniaga sebagai
[1m] Mereka tidak (tangible) dan tidak kerjaya ialah:
membiarkan peluang ketara (intangible). [1m] (i) Kemahiran pembangunan
terlepas, malah dengan Produk ketara dikenali karakter diri [1m]
segera merebut sebagai barangan Merupakan keupayaan
peluang berkenaan. seseorang usahawan
[1m] Mereka pastikan manakala produk tidak menghadapi cabaran
ketara dikenali sebagai
masa yang tepat perkhidmatan. [1m] perniagaan. Amiral
untuk bertindak. haruslah mempunyai
[1m] Contohnya, (ii) Harga karakter yang positif
Perletakan harga merujuk
Tony Fernandes seperti berani
berpandangan jauh kepada pengurusan menghadapi risiko, rajin,
dan berani mengambil harga akhir yang dipilih bertanggungjawab, dan
oleh pemasar. [1m]
peluang pasaran sebagainya. [1m]
tambang murah kapal Keputusan tentang (ii) Fokus tenaga dan
terbang.[1m] perletakan harga tumpuan [1m]
(b) Kelebihan Encik Tony lazimnya dipengaruhi Usahawan perlu fokus
Fernandes menjadi usahawan oleh tiga perkara utama tenaga dan tumpuan bagi
kepada masyarakat: iaitu kos, pengguna, dan merealisasikan sesebuah
(i) Memenuhi keperluan dan pesaing. [1m] perniagaan. [1m]
kehendak masyarakat. (iii) Tempat (Agihan) (iii) Perhubungan baik
[1m] Produk yang telah siap dengan pasangan [1m]
dan dipadankan dengan
© Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. J22
10 JAW TOP P’NIAGA TG5.indd 22 23/10/2019 12:10 PM
Perniagaan Ting. 5 KSSM Jawapan
Mempunyai hubungan BAB telah tamat tempoh sijil
yang baik dengan mereka Persediaan Memulakan pendaftaran.
yang bekerja bersama- 6 Perniagaan (c) Gagal mengemukakan butir-
sama. [1m] butir perubahan perniagaan
(iv) Keupayaan membina seperti alamat utama/
jenama [1m] LEMBARAN PBD alamat cawangan/ jenis
Berkemampuan perniagaan.
memulakan perniagaan 1. (a) Akta Pendaftaran Perniagaan (d) Tidak mempamerkan sijil
dan menjadinya jenama 1956 perakuan pendaftaran
yang berjaya. [1m] (b) Akta Perkongsian Liabiliti perniagaan.
(v) Menyelesaikan masalah Terhad 2012 (e) Tidak mempamerkan papan
kecil terlebih dahulu [1m] (c) Akta Syarikat 2016 tanda nama perniagaan
Fokus untuk 2. (a) Akta Syarikat 2016 dan nombor pendaftaran
menyelesaikan (b) Akta Pendaftaran Perniagaan perniagaan.
masalah kecil supaya 1956
mengelakkan situasi (c) Akta Perkongsian Liabiliti 5. (a) Kegagalan syarikat
yang boleh merugikan Terhad 2012 mengadakan Mesyuarat
usahawan. [1m] 3. (a) Usahawan bertanggungjawab Agung Tahunan Syarikat.
(b) (i) • Peluang untuk mempamerkan sijil perakuan (b) Kegagalan syarikat
membuka perniagaan pendaftaran perniagaan dan menyerahsimpan penyata
baharu. [1m] lesen perniagaan di tempat tahunan syarikat di SSM.
• Mempunyai kelebihan yang boleh dilihat dengan (c) Kegagalan pengarah syarikat
yang dapat diwarisi jelas. membentangkan penyata
dari satu generasi ke (b) Semua perniagaan yang kewangan yang diaudit dalam
genarasi yang lain. [1m] Mesyuarat Agung Tahunan
• Memupuk minat berdaftar hendaklah syarikat.
mempamerkan papan tanda
keusahawanan dalam nama perniagaan mengikut
kalangan ahli keluarga. 6. Langkah 1:
[1m] spesifikasi yang ditetapkan Permohonan carian nama syarikat
(ii) • Memenuhi keperluan oleh pihak berkuasa Pemohon perlu mengemukakan
dan kehendak tempatan. cadangan nama syarikat
masyarakat. [1m] (c) Mempamerkan nama kepada SSM untuk melakukan
• Menyediakan perniagaan dan nombor carian nama. Pemohon perlu
pelbagai produk dan sijil pendaftaran di kepala mendapatkan kelulusan nama dari
perkhidmatan. [1m] surat, invois, bil atau lain-lain SSM.
• Membuka peluang dokumen perniagaan. Langkah 2:
pekerjaan. [1m] (d) Usahawan perlu Permohonan pemerbadankan
• Mewujudkan memperbaharui sijil perakuan syarikat menggunakan Borang
ketenteraman dengan pendaftaran perniagaan bila- Permohonan Pendaftaran
mengurangkan kadar bila masa sebelum tempoh 30 Sesebuah Syarikat (seksyen 14)
jenayah. [1m] hari selepas pemerbadanan di bawah Akta Syarikat 2016.
(iii) • Dapat memperkenalkan sesebuah syarikat. Langkah 3:
produk tempatan ke luar (e) Perubahan maklumat kepada Notis Pemerbadankan Syarikat
negara. [1m] sebuah perniagaan berdaftar akan dikeluarkan oleh SSM
• Mewujudkan kerjasama boleh dibuat dalam masa 30 apabila dokumen lengkap
serantau. [1m] hari dan tarikh perubahan dan mematuhi prosedur yang
• Mewujudkan pengaliran (jika terdapat perubahan). ditetapkan.
masuk modal asing. [1m] (f) Pemberitahuan penamatan Langkah 4:
perniagaan dalam tempoh 30 Perlantikan setiausaha syarikat
Cabaran KBAT hari dari tarikh penamatan hendaklah dilakukan dalam
operasi perniagaan. tempoh 30 hari selepas
1. Yakin diri dan optimistik, berfikiran 4. Senarai kesalahan yang sering pemerbadanan sesebuah syarikat.
positif untuk berjaya. dilakukan oleh pemilik perniagaan 7. Invois
2. (a) Berani mengambil risiko, tunggal / perkongsian di bawah 8. (a) Invois
fleksibel. Akta Pendaftaran Perniagaan (b) Resit rasmi
(b) Kemahiran menggunakan 1956 ialah:
teknologi, kemahiran (a) Menjalankan perniagaan
berkomunikasi, kemahiran tanpa mendaftarkannya.
mengenal pasti dan merebut (b) Masih menerus menjalankan
peluang, kemahiran membuat perniagaan walaupun
keputusan.
J23 © Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd.
10 JAW TOP P’NIAGA TG5.indd 23 23/10/2019 12:10 PM
Perniagaan Ting. 5 KSSM Jawapan
9. Dokumen Contoh Kepentingan Perniagaan Setia
perniagaan dokumen Penyata Kunci Kira-Kira Pada 30 Jun 2019
RM RM RM
(a) Rekod Memo Dokumen Aset Bukan Semasa
ambilan yang merekod Kenderaan 35 000
dan modal maklumat ambilan
oleh pemilik untuk Alatan pejabat 3 400 38 400
kegunaan sendiri.
Aset Semasa
(b) Rekod kos • Bil Dokumen yang Inventori 8 000
operasi pengangkutan mencatat aktiviti Akaun belum terima 5 400
• Bil insurans perbelanjaan / kos Bank 50 000
• Bil gaji perniagaan selain Tunai 4 900
• Bil utiliti daripada kos 68 300
pembelian barang. Tolak Liabiliti Semasa
(c) Rekod Penyata bank Penyata bulanan Akaun belum bayar 5 000
transaksi yang dikeluarkan Pinjaman bercagar 35 000
bank oleh pihak (40 000)
bank kepada Modal kerja 28 300
pemegang akaun 66 700
semasa yang
menyenaraikan Ekuiti Pemilik
semua urus Modal awal 48 000
niaga yang dibuat Tambah untung bersih 20 900
melalui bank. 68 900
Tolak ambilan (2 200)
(d) Rekod • Bil tunai Dokumen yang Modal akhir 66 700
jualan • Invois mencatat aktiviti
• Resit jualan yang (b) Perniagaan Setia memperoleh jumlah jualan
• Slip daftar dilakukan. sebanyak RM100 000, kos jualan ialah RM57 000.
tunai Perniagaaan Setia memperoleh untung kasar
(e) Rekod • Bil tunai Dokumen yang sebanyak RM43 000 dan untung bersih ialah
pembelian • Invois mencatat aktiviti RM20 900.
• Resit pembelian yang (c) Penambahbaikkan terhadap prestasi operasi
• Slip daftar dilakukan. Perniagaan Setia ialah:
tunai (i) Memilih bahan mentah yang berkualiti.
(ii) Menggunakan sumber tenaga manusia yang
berkemahiran.
10. (a) (iii) Menggunakan teknologi pengeluaran yang
Perniagaan Setia moden untuk meningkatkan produktiviti.
Penyata pendapatan bagi tahun berakhir 30 Jun 2019 (iv) Mengeluarkan produk yang berkualiti.
RM RM (v) Menjalankan strategi pemasaran yang cekap
Jualan 100 000 dan berkesan.
Tolak Kos jualan
Belian 65 000 Perniagaan setia
Tolak Inventori akhir 8 000 11. Penyata aliran tunai bagi tahun 2018, 2019, dan
Kos jualan (57 000) 2020
Untung kasar 43 000 2018 2019 2020
Butir (RM) (RM) (RM)
Tambah Hasil Baki awal 20 900 35 300 44 700
Komisen diterima 1 900 Penerimaan Tunai:
44 900 Jualan tunai 40 000 40 000 50 000
Tolak Belanja Penghutang 50 000 60 000 60 000
Gaji pekerja 12 000 Jumlah penerimaan tunai 90 000 100 000 110 000
Sewa dibayar 6 000 Pembayaran Tunai:
Insurans 3 000 Belian tunai 20 000 30 000 40 000
Belanja am 2 000 Pemiutang 40 000 40 000 30 000
Kadar bayaran 1 000 Pinjaman 600 600 600
(24 000) Belanja-belanja lain – 15 000 20 000 24 000
Untung bersih 20 900 gaji, insurans, sewa
Jumlah pembayaran 75 600 90 600 94 600
Lebihan/(Kurangan) 14 400 9 400 15 400
Baki akhir 35 300 44 700 60 100
(Terima jawapan murid yang relevan)
© Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. J24
10 JAW TOP P’NIAGA TG5.indd 24 23/10/2019 12:10 PM
Perniagaan Ting. 5 KSSM Jawapan
12. (a) (i) Produk / Perkhidmatan (c) Agihan(Tempat dipasarkan) – 17. (Terima jawapan murid yang
(ii) Harga Syarikat saya perlu memilih relevan)
(iii) Agihan / Tempat tempat yang sesuai untuk
(iv) Promosi memasarkan produk baharu Praktis SPM
(b) (i) Pengiklanan tersebut dengan berkesan.
(ii) Promosi jualan Saluran agihan yang sesuai Soalan Objektif
(iii) Jualan langsung dengan produk baharu 1. B 2. A 3. A 4. C 5. C
(iv) Publisiti tersebut perlu dipilih. 6. A 7. A 8. B 9. B 10. B
13. (a) Jenis produk yang dikeluarkan (d) Promosi – Promosi 11. A 12. B 13. C 14. D 15. B
ialah produk ketara. adalah satu kaedah untuk 16. C 17. A 18. A 19. C 20. C
Produk yang dikeluarkan memberitahu, menyedarkan, 21. B 22. D 23. D
memenuhi keperluan dan memujuk, dan mempengaruhi
kehendak pengguna. pengguna untuk membeli Soalan Esei
(b) Penentuan harga yang sesuatu produk atau
rendah akibat persaingan. perkhidmatan. Syarikat saya Bahagian A
(c) Pengagihan dijalankan secara perlu memastikan produk 1. (a) Perkongsian Liabiliti Terhad
selektif melalui beberapa baharu tersebut dapat (PLT) adalah satu wadah
kedai tertentu melalui menembusi pasaran. Media perniagaan alternatif yang
pelbagai saluran agihan pengiklanan yang sesuai dikawal selia di bawah
seperti peruncitan, ejen, dan ialah melalui pengiklanan, Akta Perkongsian Liabiliti
sebagainya. jualan langsung, publisiti, dan Terhad 2012 [1m] yang
(d) Promosi dilakukan melalui promosi jualan. menggabungkan ciri-
pengiklanan di media sosial (Terima jawapan murid yang ciri sebuah syarikat dan
seperti facebook dan WeChat. relevan) perkongsian konvensional.
15. (a) Produk – Syarikat Yi Fong [1m]
14. (a) Produk/Perkhidmatan – ialah pengeluar periuk (b) (i) Perbezaan antara PLT
Produk baharu adalah suatu seramik di Malaysia. Periuk dengan perkongsian
produk yang sama ada seramik yang dikeluarkan konvensional ialah:
baharu kepada pasaran adalah pelbagai saiz dan PLT menawarkan
atau baharu kepada syarikat warna untuk memenuhi liabiliti terhad kepada
yang mengeluarkannya. Bagi keperluan dan kehendak pekongsinya [1m] di
memasarkan dan menjual pelanggan. mana apa-apa hutang
produk baharu ini, syarikat (b) Agihan (Tempat dipasarkan) – dan obligasi PLT akan
saya perlu mengetahui Syarikat Yi Fong menjalankan ditanggung sepenuhnya
ciri-ciri kekuatan dan pengedaran secara langsung oleh aset-aset PLT. [1m]
bentuk fizikal bagi produk melalui penjualan online. Dalam kes perkongsian
yang ditawarkan dari segi Selain daripada itu, Syarikat konvensional pula,
jenama, pembungkusan, reka Yi Fong juga menjalani pekongsi mempunyai
bentuk, saiz, kualiti, status pengedaran secara tak liabiliti tidak terhad
halal, jaminan, dan khidmat langsung seperti mengedar secara bersesama dan
sampingan. Bagi memasarkan periuk seramiknya melalui berasingan (jointly and
perkhidmatan, syarikat ejen dan juga peruncit besar- severally liable) dengan
saya perlu mengetahui besaran. firma perkongsian itu. [1m]
berkaitan dengan pakej yang (c) Harga – Syarikat Yi (ii) Perbezaan antara PLT
ditawarkan, kemudahan yang Fong menetapkan harga dengan syarikat ialah PLT
disediakan, waktu operasi, produk baharunya dengan tidak perlu melakukan
dan sebagainya. perkara seperti yang
(b) Harga – Harga ialah bayaran strategi penetapan harga berikut:
penembusan pasaran iaitu
yang dibayar oleh pembeli menawarkan harga jualan • Tiada penerbitan
untuk memiliki produk periuk seramik yang murah saham. [1m]
baharu yang ditawarkan oleh dengan tujuan menguasai • Fleksibiliti membuat
syarikat saya. Syarikat saya sebahagian besar pasaran. keputusan. [1m]
harus mempertimbangkan (d) Promosi – Syarikat Yi Fong • Tiada keperluan formal
permintaan pengguna, kos memperkenalkan periuk untuk mengadakan
pengeluaran, dan persaingan seramiknya kepada orang Mesyuarat Agung
dalam menetapkan harga. ramai melalui demostrasi Tahunan. [1m]
Pemberian diskaun juga boleh masakan, pengiklanan, papan • Tiada keperluan untuk
ditawarkan sekiranya syarikat tanda di Lebuh Raya Utara- mengemukakan penyata
saya ingin menarik perhatian Selatan dan media sosial. kewangan kepada SSM.
[1m]
pembeli.
16. (Terima jawapan murid yang • Akaun tidak perlu
relevan) diaudit. [1m]
J25 © Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd.
10 JAW TOP P’NIAGA TG5.indd 25 23/10/2019 12:10 PM
Perniagaan Ting. 5 KSSM Jawapan
2. (a) Milikan tunggal. [1m] 3. Perbezaan antara perniagaan, Perkongsian Liabiliti Terhad, dan syarikat:
(b) Menurut Akta Pendaftaran Perkongsian
Perniagaan 1956, semua Perkara Perniagaan Liabiliti Syarikat
perniagaan milikan tunggal Terhad
perlu didaftarkan dengan
SSM. [1m] Aminah juga perlu (a) Akta yang Akta Akta Akta Syarikat 2016.
mendapatan lesen perniagaan dikawal Pendaftaran Perkongsian [1m]
daripada pihak berkuasa selia Perniagaan Liabiliti
tempatan [1m] 1956. [1m] Terhad. [1m]
Prosedur pendaftaran kedai (b) Sumbangan Sumbangan Pekongsi Pemegang saham.
bunga tersebut ialah: modal pemilik yang [1m]
(i) Mendapat kelulusan perniagaan menyumbang
nama perniagaan yang atau pekongsi. modal. [1m]
akan digunakan [1m] [1m]
• Lengkapkan Borang
Kelulusan Nama (c) Bilangan Pemilikan Dua orang Syarikat Persendirian:
Perniagaan dengan pemilik atau tunggal: pekongsi dan Minimum seorang
tiga cadangan nama pemegang Seorang. [1m] tiada had hingga 50 orang
perniagaan [1m] saham Perkongsian: maksimum. pemegang saham.
• Perniagaan Dua orang-20 [1m] [1m]
orang. [1m]
Syarikat Awam:
boleh didaftarkan Minimum seorang dan
menggunakan nama tiada had maksimum
sendiri atau nama tred. pemegang saham.
[1m] [1m]
• Jika guna nama sendiri
– Tidak perlu membuat
permohonan kelulusan 4. (a) Maksud dokumen perniagaan: Contoh dokumen ialah bil
nama. [1m] Dokumen perniagaan ialah pengangkutan. [1m]
• Jika guna nama Tred surat bertulis atau bercetak 5. (a) (i) Penyata bank. [1m]
– Perlu lengkapkan yang sah untuk memberi (ii) Penyata bank
Borang Kelulusan Nama maklumat tentang urus niaga menunjukkan rekod
Perniagaan. [1m] yang berlaku. [1m] transaksi bank. [1m]
(ii) Mengisi Borang (b) Kepentingan menyimpan Penyata ini dikeluarkan
dokumen:
Pendaftaran (i) Untuk membuat rujukan oleh pihak bank kepada
Perniagaan(Borang A) dengan cepat dan pemegang akaun semasa
[1m] mudah. [1m] yang menyenaraikan
• Maklumat yang (ii) Sebagai sumber rekod semua urus niaga yang
terkandung dalam dalam penyediaan akaun dibuat melalui bank. [1m]
Borang A ialah perniagaan. [1m] (b) Penyata aliran tunai:
maklumat pemohon, (iii) Sebagai bukti berlaku (i) Penyata yang
tarikh perniagaan sesuatu urus niaga. [1m] menunjukkan aliran
bermula, cawangan- (c) (i) Rekod jualan: masuk tunai dan aliran
cawangan, bentuk atau Dokumen yang keluar tunai bagi suatu
jenis perniagaan. [1m] mengandungi catatan tempoh tertentu. [1m]
• Setiap pemilik aktiviti jualan yang (ii) Aliran tunai masuk
perniagaan perlu dilakukan. [1m] Contoh menunjukkan punca
mengemukakan dokumen ialah resit. [1m] pendapatan/hasil yang
permohonan kepada (ii) Rekod pembelian: diperoleh dari aktiviti
harian perniagaan seperti
SSM. [1m] Dokumen yang
(iii) Bayar fi pendaftaran ke mengandungi catatan jualan dan bayaran oleh
penghutang serta aktiviti
SSM. [1m] aktiviti pembelian yang bukan harian seperti
(iv) Mendapat sijil perakuan dilakukan.[1m] Contoh pinjaman, faedah diterima
pendaftaran (Borang D) dokumen ialah invois. atas simpanan, komisen
dan mempamerkannya di [1m] diterima, dan tambahan
premis perniagaan. [1m] (iii) Rekod kos operasi modal oleh pemilik. [1m]
[Maks. 9m] Dokumen yang (iii) Aliran tunai keluar
mengandungi catatan
aktiviti perbelanjaan atau menunjukkan
kos perniagaan selain perbelanjaan atau
daripada kos pembelian pembayaran seperti beli
barang niaga. [1m] bahan mentah, beli aset,
© Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. J26
10 JAW TOP P’NIAGA TG5.indd 26 23/10/2019 12:10 PM
Perniagaan Ting. 5 KSSM Jawapan
bayar gaji, bayar ansuran Encik Mansor perlu Bahagian B
pinjaman, bayar sewa, mempamerkan nama 7. (a) X ialah campuran pemasaran.
dan sebagainya. [1m] perniagaan dan
(iv) Hanya urus niaga yang nombor pendaftaran [1m]
melibatkan tunai sahaja pada dokumen rasmi Elemen dalam campuran
pemasaran ialah:
yang boleh dicatat dalam perniagaan seperti resit,
penyata aliran tunai. [1m] invois, dan nota serahan. (i) Produk/Perkhidmatan
(v) Usahawan perlu [1m] Merupakan jenis produk
menyediakan Proforma (iv) Memperbaharui sijil atau perkhidmatan yang
Penyata Aliran Tunai perakuan pendaftaran ditawarkan kepada
yang menunjukkan perniagaan [1m] pelanggan. [1m]
keupayaan perniagaan Encik Mansor perlu Bagi memasarkan
dalam menjelaskan memperbaharui sijil dan menjual produk,
pinjaman perniagaan perakuan pendaftaran usahawan perlu
pada masa depan. [1m] perniagaan sebelum mengetahui ciri-ciri
(vi) Lebihan berlaku apabila tempoh 30 hari kekuatan dan bentuk
jumlah penerimaan selepas pemerbadanan fizikal bagi produk yang
melebihi jumlah sesebuah syarikat. ditawarkan dari segi
pembayaran. [1m] [1m] Pendaftaran atau jenama, pembungkusan,
Kurangan berlaku pembaharuan terdahulu reka bentuk, saiz, kualiti,
apabila penerimaan dengan mengemukakan status halal, jaminan, dan
kurang daripada jumlah Borang A1. [1m] khidmat sampingan. [1m]
pembayaran. [1m] (v) Mendaftarkan perubahan Bagi memasarkan
perkhidmatan, usahawan
6. (a) Sijil perakuan pendaftaran. maklumat perniagaan perlu mengetahui
[1m] Sijil perakuan [1m] berkaitan dengan
pendaftaran dikeluarkan Perubahan maklumat pakej yang ditawarkan,
oleh SSM. [1m] Sijil itu kepada sebuah kemudahan yang
perlu dipamerkan di premis perniagaan berdaftar disediakan, waktu
perniagaan. [1m] Sijil ini boleh dibuat dengan operasi, dan sebagainya.
sebagai bukti muktamad menggunakan Borang [1m]
yang sah dan diperakui oleh Pendaftaran Perubahan (ii) Harga
undang-undang. [1m] Maklumat Perniagaan Harga ialah bayaran yang
(b) Tanggungjawab yang perlu (Borang B). [1m] dibayar oleh pembeli
dipatuhi oleh Encik Mansor Perubahan maklumat untuk memiliki produk
setelah memperoleh sijil perniagaan yang boleh yang ditawarkan oleh
perakuan pendaftaran ialah: didaftarkan adalah usahawan. [1m]
(i) Mempamerkan sijil [1m] seperti perubahan alamat Usahawan harus
Encik Mansor perniagaan, perubahan mempertimbangkan
bertanggungjawab jenis perniagaan, permintaan pengguna,
mempamerkan sijil perubahan maklumat kos pengeluaran, dan
perakuan pendaftaran cawangan, perubahan persaingan dalam
di tempat yang mudah maklumat pemilik atau menetapkan harga. [1m]
dilihat di premis rakan kongsi. [1m] Pemberian diskaun
perniagaan utama atau (vi) Menamatkan pendaftaran juga boleh ditawarkan
cawangan. [1m] perniagaan apabila perlu sekiranya usahawan
(ii) Mempamerkan papan [1m] ingin menarik perhatian
tanda perniagaan [1m] Encik Mansor perlu pembeli. [1m]
Encik Mansor memaklumkan pendaftar (iii) Agihan (Tempat
bertanggungjawab tentang penamatan dipasarkan)
meletakkan papan tanda perniagaan dalam Usahawan perlu memilih
yang mempamerkan tempoh 30 hari dari tempat yang sesuai untuk
nama perniagaan dan tarikh penamatan memasarkan produk
nombor pendaftaran operasi perniagaan atau mereka dengan berkesan.
perniagaan di luar premis mendaftar penamatan [1m]
perniagaan dengan perniagaan atas sebab Saluran agihan yang
mengikut spesifikasi yang kematian dalam tempoh 4 sesuai dengan produk
ditetapkan. [1m] bulan dari tarikh kematian
tersebut perlu dipilih. [1m]
(iii) Nama dan nombor dengan mengemukakan (iv) Promosi
pendaftaran perniagaan Borang Pemberitahuan Promosi adalah satu kaedah
tertera pada dokumen Penamatan Perniagaan
rasmi perniagaan. [1m] Berdaftar (Borang C). [1m] untuk memberitahu,
menyedarkan, memujuk,
[Maks. 6m]
dan mempengaruhi
J27 © Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd.
10 JAW TOP P’NIAGA TG5.indd 27 23/10/2019 12:10 PM
Perniagaan Ting. 5 KSSM Jawapan
pengguna untuk membeli Saluran tahap satu biasa menyesuaikan
sesuatu produk atau juga disebut sebagai persembahan maklumat
perkhidmatan. [1m] saluran pemasaran mengenai produk atau
Usahawan perlu langsung, kita boleh lihat perkhidmatan keluaran
memastikan produk di sini di mana hubungan syarikat mengikut
mereka dapat menembusi secara langsung berlaku keperluan dan gelagat
pasaran. [1m] di antara pengeluar setiap pelanggan. [1m]
Media pengiklanan yang dengan pengguna. (ii) Jurujual juga dapat
sesuai ialah melalui [1m] Tidak ada orang mengetahui reaksi
pengiklanan, jualan tengah atau perantara pelanggan dan
langsung, publisiti, dan digunakan. [1m] Produk penyesuaian terhadap
promosi jualan. [1m] yang biasa menggunakan pendekatan jualan yang
[Maks: 9m] saluran agihan ini digunakan oleh mereka.
(b) Tiga kaedah promosi yang biasanya mempunyai [1m]
boleh digunakan untuk ciri-ciri yang tidak tahan (iii) Komunikasi terus kepada
memasarkan produk: lama. Dalam kes ini, pelanggan [1m]
(i) Pengiklanan[1m] Perniagaan Sate Madu Aktiviti dan komunikasi
Pengiklanan merujuk menjual sate dan keropok jualan peribadi dapat
kepada sebarang kepada pelanggan yang difokuskan terus kepada
bentuk persembahan datang ke kedai mereka. individu atau firma
atau komunikasi [1m] yang telah dikenal pasti
berbayar, bersifat tidak (ii) Saluran tidak langsung [1m] sebagai bakal pelanggan.
peribadi, yang ditujukan Pengeluar memberi [1m]
kepada kumpulan amanah atau Kelemahan jualan langsung:
sasaran dengan tujuan tanggungjawab (i) Kos yang tinggi [1m]
untuk mempromosi, pengedaran kepada ejen.
memperkenal, dan [1m] Keseluruhan usaha
penjualan peribadi
meningkatkan atau Saluran pada tahap melibatkan kos yang
melariskan jualan sesuatu empat mempunyai tiga
produk, perkhidmatan tahap orang tengah besar contohnya kos
atau idea oleh penaja seperti ejen, pemborong, untuk membangun dan
yang dikenal pasti.[1m] dan peruncit. [1m] menguruskan pasukan
(ii) Promosi jualan[1m] Dalam kes ini, atau tenaga jualan adalah
Insentif yang diberikan Perniagaan Sate Madu tinggi. [1m]
kepada pengguna untuk meluaskan pasaran (ii) Kesukaran memperoleh
mendorong pengguna dengan melantik jurujual yang mahir dan
membeli.[1m] beberapa orang ejen cekap [1m]
(iii) Jualan langsung[1m] jualan. [1m] Tugas penjualan peribadi
Satu kaedah jualan yang (c) Kaedah jualan yang memerlukan kepada
melibatkan interaksi boleh dilaksanakan oleh tenaga jualan yang mahir
dan pertemuan secara Perniagaan Sate Madu dan cekap. Syarikat
peribadi antara jurujual untuk meningkatkan jualan perlu melatih dan
dengan bakal pelanggan. produknya ialah jualan membangunkan program
[1m] langsung. [1m] tambahan kepada staf
Jualan langsung melibatkan yang bermasalah. [1m]
interaksi peribadi oleh tenaga [Maks: 9m]
Soalan Kajian Kes jualan firma untuk membuat
Bahagian C jualan dan membina Cabaran KBAT
8. (a) Jenis penetapan harga bagi hubungan pelanggan atau
usaha peribadi [1m] bagi
Perniagaan Sate Madu mempengaruhi dan memujuk 1. Saya tidak bersetuju dengan
ialah penentuan harga pelanggan yang mempunyai rancangan Diya. Hal ini kerana
penembusan pasaran. [1m] prospektif untuk membeli dua orang profesional yang
Harga penembusan ini sesuatu produk. berbeza tidak dibenarkan
menetapkan harga yang [1m] Komunikasi berlaku membentuk rakan kongsi PLT.
rendah bagi menembusi antara penjual dengan PLT yang ditubuhkan untuk tujuan
pasaran dengan mudah. [1m] pengguna dan ia tidak menjalankan amalan profesional
Dengan cara ini, syarikat melibatkan perantaraan media seperti akauntan berkanun,
boleh mendapat sejumlah seperti televisyen, radio, peguam bela dan peguamcara
besar pembeli dan bahagian majalah atau akhbar. [1m] dan setiausaha syarikat
pasaran. [1m] Kelebihan jualan langsung: hendaklah terdiri daripada orang
(b) Dua jenis saluran agihan (i) Jualan peribadi asli yang menjalankan amalan
yang diamalkan oleh membolehkan wakil yang sama sahaja. Ini adalah
Perniagaan Sate Madu ialah: jualan syarikat iaitu untuk memastikan isu integriti dan
(i) Saluran terus/langsung staf jualan dapat etika ditangani dan diperhatikan.
[1m]
© Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. J28
10 JAW TOP P’NIAGA TG5.indd 28 23/10/2019 12:10 PM
Perniagaan Ting. 5 KSSM Jawapan
2. Saluran pemasaran langsung. (iii) Menjustifikasikan diterangkan dengan jelas.
permohonan usahawan
Pengeluar Pengguna untuk pembiayaan 5. Draf rancangan pemasaran yang
organisasi melalui disediakan oleh Cik Sofia adalah
lengkap. Hal ini demikian kerana
BAB pinjaman dari segi daya semua maklumat penting yang
maju.
7 Merancang Pengendalian (iv) Menilai prospek masa diperlukan telah dimuatkan dalam
rancangan pemasaran tersebut.
Perniagaan
depan organisasi untuk
menentukan kemampuan Rancangan pemasaran itu telah
menyatakan tiga maklumat
usahawan dalam
LEMBARAN PBD membuat pembayaran penting tentang potensi untuk
balik pinjaman. meluaskan perniagaan, iaitu
1. (a) Satu dokumen bertulis yang trend pasaran, saiz pasaran,
memberikan keterangan 3. (a) (i) Ringkasan eksekutif. dan syer pasaran. Selain itu,
tentang perniagaan atau (ii) Pengenalan. Cik Sofia juga memasukkan
projek yang hendak (iii) Tujuan rancangan maklumat yang berkaitan
dijalankan secara menyeluruh perniagaan. dengan pelanggan dan pesaing
dan terperinci. Dokumen (iv) Latar belakang di pasaran seperti keperluan
ini perlu disediakan oleh perniagaan. pelanggan dan maklumat pesaing.
usahawan sebelum (v) Latar belakang pemilik. Bukan itu sahaja, maklumat yang
memulakan sesuatu (vi) Rancangan pentadbiran. merupakan teras untuk rancangan
perniagaan atau projek. (vii) Rancangan pemasaran. pemasaran, iaitu campuran
(b) Rancangan perniagaan (viii)Rancangan kewangan. pemasaran juga disentuh dengan
dijadikan sebagai panduan (ix) Penutup. mendalam.
dalam menentukan hala (x) Lampiran.
tuju organisasi serta strategi (b) (i) Ringkasan eksekutif. 6. Maklumat penting yang perlu
yang akan digunakan bagi (ii) Pengenalan. dimuatkan dalam rancangan
mencapai sesuatu matlamat (iii) Tujuan rancangan operasi bagi sebuah restoran
yang ditetapkan. perniagaan. makanan laut ialah:
(c) Maklumat berkaitan dengan (iv) Latar belakang (a) Produk atau perkhidmatan
pemasaran, pengeluaran, perniagaan. Menyenaraikan jenis-
kewangan, sumber manusia, (v) Latar belakang rakan jenis makanan laut yang
dan risiko kritikal yang akan kongsi. akan disediakan kepada
dihadapi oleh perniagaan. (vi) Rancangan pentadbiran. pelanggan.
2. (a) (i) Meyakinkan Encik (vii) Rancangan operasi. (b) Carta aliran proses
Suhaimi tentang potensi (viii)Rancangan pemasaran. Menerangkan langkah-
perniagaan yang akan (ix) Rancangan kewangan. langkah utama dalam proses
dijalankan sebelum (x) Penutup. penyediaan makanan laut
membuat pelaburan. (xi) Lampiran. dalam satu carta aliran proses.
(ii) Memahami daya maju 4. Terdapat dua maklumat penting (c) Bahan mentah
Syarikat Kejuruteraan AZ telah ditinggalkan oleh Encik Menerangkan bahan mentah
Berhad melalui analisis Rafie semasa menyediakan draf yang diperlukan untuk
pulangan pelaburan ringkasan eksekutif, iaitu modal menyediakan makanan laut.
sebelum membuat permulaan dan kegiatan utama (d) Mesin dan peralatan
keputusan pelaburan. produk atau perkhidmatan. Menerangkan mesin dan
(iii) Menilai prospek Encik Rafie harus menyatakan peralatan yang digunakan
masa depan Syarikat berapakah jumlah modal untuk menyediakan makanan
Kejuruteraan AZ Berhad diperlukan untuk memulakan laut.
untuk membolehkannya perniagaan menjual alat-alat (e) Susun atur ruang operasi
menambahkan pelaburan permainan. Modal permulaan Menerangkan faktor-faktor
atau tidak. itu termasuk modal daripada utama yang diambil kira
(b) (i) Meyakinkan institusi simpanan sendiri dan/atau modal dalam perancangan susun
kewangan tentang daripada pinjaman bank atau atur ruang penyediaan
potensi perniagaan yang institusi kewangan lain. makanan laut.
akan dijalankan sebelum Selain itu, kegiatan utama produk (f) Perbelanjaan operasi
meluluskan pinjaman. atau perkhidmatan yang akan Merumuskan semua
(ii) Mengetahui jumlah dijalankan perlu dinyatakan, iaitu perbelanjaan yang
modal yang diperlukan penjualan alat-alat permainan dianggarkan boleh berlaku
oleh usahawan untuk kepada pelanggan di pasaran. di bahagian penyediaan
menentukan pinjaman Keunikan yang ada pada alat- makanan laut.
yang perlu diluluskan. alat permainan itu juga harus (g) Pembahagian tugas
Pembahagian tugas mengikut
J29 © Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd.
10 JAW TOP P’NIAGA TG5.indd 29 23/10/2019 12:10 PM
Perniagaan Ting. 5 KSSM Jawapan
jawatan atau tugasan untuk Praktis SPM (i) Menjadi garis panduan
bahagian operasi perniagaan untuk mencapai matlamat
perlu disediakan. Soalan Objektif perniagaan. [1m]
7. (a) Menilai aktiviti teras yang (ii) Menerangkan proses
akan dijalankan oleh 1. B 2. C 3. D 4. A 5. C untuk merealisasikan idea
perniagaan 6. D 7. B 8. C 9. A 10. B perniagaan. [1m]
• Membuat penilaian 11. A 12. D 13. A 14. B 15. D (iii) Memastikan penggunaan
terhadap produk yang 16. C 17. A 18. C 19. C 20. D sumber perniagaan
ingin ditawarkan oleh 21. B 22. D 23. D 24. D 25. A secara optimum. [1m]
perniagaan. 26. C (iv) Menerangkan proses
• Mengkaji faktor-faktor mengeluarkan produk.
yang boleh menjayakan Soalan Esei [1m]
penawaran produk tersebut (v) Menerangkan strategi
kepada pelanggan. Bahagian A memasarkan produk. [1m]
(b) Menilai kecekapan perniagaan 1. (a) Maksud rancangan (b) Lima pihak berkepentingan
yang akan beroperasi perniagaan ialah satu yang dimaksudkan oleh Encik
• Membuat penilaian dokumen bertulis yang Zahil ialah:
terhadap kecekapan memberikan keterangan (i) Usahawan. [1m]
penggunaan dalam tentang perniagaan atau (ii) Bakal pelabur atau
premis perniagaan serta projek yang hendak pemberi pinjaman. [1m]
kelengkapan dan peralatan. dijalankan secara (iii) Pembekal. [1m]
• Mengkaji keberkesanan menyeluruh dan terperinci. (iv) Pekerja. [1m]
penggunaan dalam tenaga (v) Pelanggan. [1m]
kerja dan kemahiran, [1m] Dokumen ini perlu 3. (a) Format rancangan perniagaan
kemahiran profesional, disediakan oleh usahawan dalam aspek pengenalan
serta kemudahan teknologi sebelum memulakan sesuatu ialah:
dan maklumat dalam perniagaan atau projek. [1m]
menjayakan operasi Rancangan perniagaan juga (i) Pengenalan memberikan
satu gambaran umum
perniagaan pada masa dikenali sebagai pelan induk
akan datang. perniagaan, kertas kerja atau yang berkaitan dengan
(c) Menilai kedudukan kewangan kertas projek. [1m] perniagaan yang ingin
perniagaan yang akan (b) Tujuh kepentingan dimulakan oleh seorang
dijalankan menyediakan rancangan usahawan. [1m]
• Membuat penilaian perniagaan ialah: (ii) Pengenalan harus
terhadap kos pelaksanaan (i) Menyediakan garis menerangkan idea
perniagaan, modal kerja, panduan untuk untuk mengembangkan
dan aliran wang tunai. memulakan perniagaan. perniagaan supaya dapat
• Mengkaji pinjaman [1m] memberikan keyakinan
perniagaan yang akan (ii) Memberi gambaran [1m] kepada pihak
dibuat serta pertumbuhan tentang perniagaan atau berkepentingan seperti
perniagaan pada masa projek yang dirancang pihak pelabur atau bank
hadapan. membuat keputusan
(d) Melaksanakan satu analisis berdaya maju atau tidak. dalam pelaburan atau
persaingan [1m] pembiayaan. [1m]
• Menentukan siapakah (iii) Menilai perniagaan atau (iii) Pengenalan juga
pesaing perniagaan, projek yang dirancang menerangkan latar
produk yang ditawarkan dengan teliti. [1m] belakang industri yang
oleh pesaing, serta strategi (iv) Menganggar dan akan diceburi oleh
peletakan harga yang mengagihkan keperluan perniagaan itu seperti
dilakukan oleh pesaing. sumber perniagaan jenis industri yang terlibat
• Mengkaji kekuatan dan dengan cekap. [1m] serta keadaan industri
kelemahan yang ada (v) Meyakinkan pihak pelabur pada masa kini dan masa
pada pesaing berbanding atau bank. [1m] hadapan. [1m]
dengan perniagaan. (vi) Menjangka dan mengenal (b) Enam maklumat yang perlu
(e) Melaksanakan satu analisis pasti risiko dan masalah ada dalam latar belakang
pelanggan dan pasaran semasa melaksanakan pemilik atau rakan kongsi
• Menentukan perubahan perniagaan. [1m] bagi sesebuah rancangan
keperluan dan kehendak (vii) Menganalisis semua perniagaan ialah:
pelanggan. aspek perniagaan dan (i) Nama penuh. [1m]
• Mengkaji perubahan trend menyediakan strategi (ii) Nombor telefon. [1m]
pasaran serta perubahan yang berkesan. [1m] (iii) Nombor kad pengenalan.
faktor persekitaran luaran 2. (a) Kegunaan rancangan [1m]
seperti ekonomi, teknologi, perniagaan kepada Encik (iv) Tarikh lahir. [1m]
dasar kerajaan, dan Hamzah ialah: (v) Alamat tetap. [1m]
sebagainya. (vi) Kelulusan akademik. [1m]
© Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. J30
10 JAW TOP P’NIAGA TG5.indd 30 23/10/2019 12:10 PM
Perniagaan Ting. 5 KSSM Jawapan
4. (a) (i) Maksud rancangan (iv) Senarai keperluan (iv) Meyakinkan pihak
operasi bagi sesebuah pejabat. [1m] pembekal untuk memberi
rancangan perniagaan (b) Maksud lampiran yang kemudahan kredit
ialah menjelaskan disertakan dalam atas barangan yang
rangkaian aktiviti yang menyediakan rancangan dibekalkan. [1m]
akan dijalankan oleh perniagaan ialah satu
sebuah perniagaan. bahan sokongan yang boleh 7. (a) Empat pihak berkepentingan
[1m] Hal ini termasuk membuktikan pernyataan yang memerlukan rancangan
merancang, mengguna, yang dibuat dalam rancangan perniagaan ialah:
dan mengawal perniagaan adalah benar. (i) Usahawan [1m]
sumber perniagaan [1m] • Orang yang memulakan
bagi menghasilkan (c) Lima contoh dokumen yang sesuatu usaha teroka
suatu produk atau boleh dijadikan sebagai yang baharu. [1m]
perkhidmatan. [1m] lampiran ialah: • Rancangan perniagaan
Sumber perniagaan (i) Sijil perakuan pendaftaran dijadikan sebagai
itu merupakan bahan perniagaan. [1m] garis panduan
mentah, tenaga kerja, (ii) Risalah produk. [1m] dalam menguruskan
mesin dan peralatan, (iii) Pelan lokasi. [1m] perniagaan dan
kelengkapan, modal (iv) Kad perniagaan. [1m] dapat membantu
kewangan, teknologi, (v) Lesen perniagaan. [1m] usahawan memahami
serta kaedah perniagaannya dengan
pengeluaran. [1m] Bahagian B lebih jelas serta
(ii) F ialah carta aliran 6. (a) Maksud ringkasan eksekutif membuat keputusan
proses. [1m] ialah: perniagaan dengan
(iii) G ialah senarai mesin (i) Satu gambaran ringkas lebih tepat. [1m]
dan peralatan. [1m] dan spesifik yang (ii) Pelabur [1m]
(iv) H ialah perbelanjaan berkenaan dengan • Satu sumber modal
operasi perniagaan. [1m] perniagaan yang akan kewangan bagi
(b) (i) Produk ialah: ditubuhkan oleh seorang sesebuah perniagaan.
• Jenis produk atau usahawan. [1m] [1m]
perkhidmatan yang (ii) Perlu menonjolkan • Rancangan perniagaan
ditawarkan kepada perkara-perkara penting dapat membantu
pelanggan. [1m] dalam rancangan pelabur memahami
• Produk menyatakan perniagaan. [1m] daya maju dan prestasi
keistimewaan atau (iii) Hal ini dapat sesebuah perniagaan
keunikan produk menimbulkan minat melalui analisis
berbanding dengan pengguna rancangan pulangan pelaburan
produk pesaing lain di perniagaan untuk meneliti sebelum membuat
pasaran. [1m] kandungan rancangan keputusan pelaburan.
(ii) Agihan ialah: perniagaan yang telah [1m]
• Penggunaan saluran disediakan.[1m] (iii) Pihak bank [1m]
pemasaran yang sesuai (b) Lapan maklumat dalam • Satu sumber
untuk mengagihkan ringkasan eksekutif ialah: pembiayaan kewangan
produk daripada (i) Misi perniagaan. [1m] utama bagi kebanyakan
perniagaan kepada (ii) Maklumat pemilik. [1m] perniagaan. [1m]
pelanggan pada tempat (iii) Modal permulaan. [1m] • Rancangan perniagaan
yang sesuai serta pada (iv) Nama perniagaan. [1m] boleh membantu
masa yang tepat. [1m] (v) Alamat perniagaan. [1m] institusi kewangan
• Saluran pemasaran (vi) Bentuk perniagaan. [1m] menjustifikasikan
yang digunakan oleh (vii) Kegiatan utama produk permohonan usahawan
perniagaan termasuk atau perkhidmatan. [1m] bagi pembiayaan
pemborong, peruncit, (viii) Nombor pendaftaran perniagaan atau projek
broker, atau ejen. [1m] perniagaan atau nombor melalui pinjaman dari
lesen perniagaan. [1m] segi daya maju dan
5. (a) Empat maklumat yang (c) Empat tujuan rancangan kemampuan membuat
perlu ada dalam rancangan pembayaran balik
pentadbiran bagi sesebuah perniagaan: pinjaman. [1m]
(i) Memohon pinjaman. [1m]
rancangan perniagaan ialah: (ii) Merancang pelaksanaan (iv) Pembekal [1m]
(i) Carta organisasi perniagaan. [1m] • Orang yang
perniagaan. [1m] menawarkan bahan
(ii) Spesifikasi tugas (iii) Memberi keyakinan mentah atau barang
mengikut jawatan. [1m] kepada bank untuk niaga kepada sesebuah
(iii) Jadual imbuhan atau gaji membiayai kos perniagaan. [1m]
pelaksanaan perniagaan.
serta insentif. [1m] [1m] • Rancangan perniagaan
boleh meyakinkan
J31 © Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd.
10 JAW TOP P’NIAGA TG5.indd 31 23/10/2019 12:10 PM
The words you are searching are inside this book. To get more targeted content, please make full-text search by clicking here.
Discover the best professional documents and content resources in AnyFlip Document Base.
Search