วรรณคดีวิจักษ์ ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๖

วเิ คราะห)หนงั สือเรยี นรายวิชาพนื้ ฐานภาษาไทย
วรรณคดีวิจักษ) ชัน้ มธั ยมศึกษาปDท่ี ๖

ตามหลักสตู รแกนกลางการศึกษาขนั้ พืน้ ฐาน พทุ ธศกั ราช ๒๕๕๑

โดย
นางสาวชลธดิ า ศรีโนนยาง

การวิเคราะห+หนังสอื เรียนรายวิชาภาษาไทยนเ้ี ปน; ส<วนหนงึ่ ของรายวิชา ED๑๐๓๓ ววิ ัฒนาการแบบเรยี นไทย
หลกั สูตรศกึ ษาศาสตรบัณฑิต สาขาวชิ าการสอนภาษาไทย
มหาวทิ ยาลยั มหามกฏุ ราชวทิ ยาลัย วทิ ยาเขตอีสาน
ภาคเรยี นท่ี ๑ ปQการศกึ ษา ๒๕๖๕

ก

คำนำ

การวิเคราะห+หนังสือเรียนรายวิชาพื้นฐานภาษาไทย ชั้นมัธยมศึกษาปQที่ ๖ ตามหลักสูตร
แกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช ๒๕๕๑ ซึ่งเป;นส<วนหนึ่งของรายวิชา ED๑๐๓๓ วิวัฒนาการ
แบบเรียนไทย โดยรายงานเล<มนี้มีวัตถุประสงค+เพื่อ เพื่อให]นักศึกษาได]ฝ_กวิเคราะห+หนังสือเรียนรายวิชา
ภาษาไทยกับหลักสูตรแกนกลางขั้นพื้นฐานพุทธศักราช ๒๕๕๑ โดยมุ<งหวังให]เกิดความรู] ความสามารถ
ทักษะ เจตคติ และประสบการณ+เกี่ยวกับการจัดการเรียนรู]ในการประกอบวิชาชีพครู ผู]รายงานได]เรียบ
เรียงผลของการทำงานเป;นทั้งหมดจำนวน ๕ บท ได]แก< บทที่ ๑ องค+ประกอบภายนอกของแบบเรียน,
บทที่ ๒ องค+ประกอบภายในของแบบเรียน, บทที่ ๓ วิเคราะห+ความสอดคล]องของเนื้อหากับหลักสูตร
(ตัวชี้วัด), บทที่ ๔ วิเคราะห+ความสอดคล]องกับกิจกรรมและการประเมินผลพฤติกรรมด]านพุทธิพิสัยตาม
ทฤษฎกี ารเรยี นร]ูของ Benjamin Bloom, และ บทท่ี ๕ วเิ คราะหข+ อ] ดแี ละข]อบกพร<องของแบบเรียน

หวังว<ารายงานเล<มนี้ จะเป;นประโยชน+ต<อผู]ศึกษาแนวทางการเรียนวิชาชีพครู อย<างไรก็ดีอาจจะมี
สว< นทีไ่ มค< รบสมบรู ณ+อยูบ< ]าง ผจู] ัดทำรายงานขอนอ] มรบั คำแนะนำด]วยความเคารพย่งิ

ลงชื่อ................................................ผู]จัดทำรายงาน
(นางสาวชลธดิ า ศรโี นนยาง)
๑๖/สิงหาคม/๒๕๖๕

ข

สารบญั

เรอ่ื ง หน]า
ก
คำนำ ข
สารบญั ๑
บทท่ี ๑ องคป3 ระกอบภายนอกของแบบเรียน ๑
๑
๑.๑ ข]อมูลทั่วไปของแบบเรยี น ๒
๑.๒ ปกหนังสือ ๓
๓
๑.๒.๑ ปกหน]าดา] นนอก ๔
๑.๒.๒ ปกหนา] ดา] นใน ๕
๑.๒.๓ ปกรอง ๕
๑.๒.๔ ใบรองปกดา] นหน]า ๖
๑.๒.๕ ปกรองด]านหลงั ๖
๑.๒.๖ ปกหลังดา] นใน ๗
๑.๒.๗ ปกหลงั ๗
๑.๒.๘ สนั ปก ๑๑
บทท่ี ๒ องค3ประกอบภายในของแบบเรยี น ๑๒
๒.๑ การวิเคราะหเ+ นือ้ หาแบบเรยี น ๑๒
๒.๒ รูปแบบการจดั แบ<งเนอ้ื หาแบบเรียน ๑๕
๒.๓ ความถูกตอ] งของเนอ้ื หา ๑๖
๒.๔ ภาพประกอบ ๑๗
๒.๕ ดา] นการใช]ภาษา ๒๗
๒.๖ ความยากงา< ยของเนื้อหา
บทท่ี ๓ วเิ คราะห3ความสอดคลDองของเนื้อหากบั หลักสูตร (ตัวชว้ี ัด) ๕๑
บทท่ี ๔ วิเคราะหค3 วามสอดคลอD งระหวาM งกิจกรรมชวนคดิ พินิจคุณคาM ๕๒
กับพฤตกิ รรมดาD นพุทธิพิสัยตามทฤษฎกี ารเรยี นรDขู อง Benjamin Bloom

บทท่ี ๕ วิเคราะหข3 อD ดแี ละขDอบกพรMองของแบบเรยี น
บรรณานุกรม

บทท่ี ๑
องคป1 ระกอบภายนอกของแบบเรยี น

๑.๑ ขDอมลู ท่วั ไปของแบบเรยี น

หนังสือเรียน รายวิชาพื้นฐานภาษาไทย วรรณคดีวิจักษ+ ชั้นมัธยมศึกษาปQที่ ๖ จัดพิมพ+โดยโรง
พมิ พ+ สกสค. ลาดพรา] ว

ขนาดของหนังสือ : ๑๘.๕ x ๒๖ เซนตเิ มตร
ขนาดสนั หนงั สือ : ๒ เซนติเมตร
จำนวนหนา] : จำนวนเน้ือหา ๑๕๑ หนา]
ชนิดกระดาษของปก : กระดาษอาร+ตมนั
ชนิดกระดาษของเนื้อหา : กระดาษถนอมสายตาคุณภาพดี พื้นผิวมีคุณสมบัติดูดซับแสง ปริมาณ
การสะท]อนแสงนอ] ย ทำให]สบายตาเวลาอ<าน
ลกั ษณะการเข]าเล<ม : ใชว] ิธเี ขา] เลม< ด]วยสันกาว มีความเรยี บร]อย แขง็ แรง และคงทนใชง] านได]นาน

๒

๑.๒ ปกหนงั สอื
๑.๒.๑ ปกหนDาดาD นนอก

ระดับช้นั ชอ่ื หนงั สอื

รูปภาพ กลม<ุ สาระการเรยี นรู]
หลักสตู ร

ตรากระทรวงฯ ราคา

ปกหน]าด]านนอกของหนังสือเรียน รายวิชาพื้นฐาน ภาษาไทย วรรณคดีวิจักษ+ ชั้นมัธยมศึกษาปQที่
๖ มีการพิมพ+ชนิด ๔ สี ด]วยกระดาษอาร+ตมัน โดยใช]สีเขียวเป;นสีหลักของพื้นหลัง มีภาพวาดสมเด็จพระ
พันวษาเสด็จออกพิพากษาคดีความของขุนช]าง ขุนแผน และนางวันทอง จากเสภาเรื่องขุนช]างขุนแผน
ตอนขนุ ช]างถวายฎกี า

ส<วนด]านบนและด]านล<างของปกหนังสือเป;นข]อมูลเบื้องต]นของหนังสือ โดยส<วนบนประกอบด]วย
ชื่อหนังสือตัวอักษรสีน้ำเงินขอบสีขาวระบุคำว<า “หนังสือเรียน รายวิชาพื้นฐาน ภาษาไทย” ถัดลงมาเป;น
ตัวอักษรสีเหลืองขนาดใหญ<เห็นเด<นชัดระบุคำว<า “วรรณคดีวิจักษ+” มุมซ]ายบนของหนังสือระบุระดับชั้น
ด]วยตัวอักษรสีเขียวว<า “ชั้นมัธยมศึกษาปQท่ี” และระบุตัวเลขหกไทย (๖) สีน้ำตาลขอบสีขาวบนพื้นสีฟ}า
เขียวรูปวงกลม และส<วนด]านล<างพื้นหลังสีเขียวมีตัวอักษรสีขาวระบุคำว<า “กลุ<มสาระการเรียนรู]
ภาษาไทย” ถัดลงมามีตัวอักษรสีเหลืองระบุคำว<า “ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน
พุทธศักราช ๒๕๕๑” มุมซ]ายล<างของหนังสือเป;นตราสัญลักษณ+ของกระทรวงศึกษาธิการ และมุมขวาล<าง
ของหนังสอื ระบรุ าคาหนังสอื ๗๘ บาท ดว] ยตวั อกั ษรสีขาว

๓
สรุปโดยรวมแล]วหน]าปกหนังสือเรียนมีความสวยงาม ด]วยภาพวาดจากวรรณคดีไทยชื่อดังอย<าง
ขุนช]างขุนแผน ตอนขุนช]างถวายฎีกา โดดเด<นอยู<กลางหน]าปก และเหมาะสมสำหรับนักเรียนชั้น
มัธยมศึกษาปQที่ ๖ เพื่อดึงดูดความสนใจในการเข]าสู<เนื้อหาที่จะทำการเรียนการสอน และชื่อหนังสือมี
ความโดดเดน< ตดั กบั สีพืน้ ทำใหเ] ห็นได]ชัดเจน และตวั เลขระบรุ ะดบั ช้ันโดดเด<นเห็นไดช] ัดเจนเช<นเดยี วกนั
๑.๒.๒ ปกหนาD ดาD นใน

หน]าว<าง
๑.๒.๓ ปกรอง

ประกอบดว] ยขอ] มูลดงั นี้

๑. ตราครุฑ
๒. ช่อื รายวิชา : หนงั สอื เรยี น รายวิชาพื้นฐาน ภาษาไทย
๓. ชอ่ื หนงั สอื : วรรณคดีวจิ กั ษ+
๔. ระดบั ช้นั : ช้ันมัธยมศกึ ษาปQท่ี ๖
๕. ภาพประกอบเนอ้ื หาในหนงั สอื : ภาพจติ รกรรมฝาผนงั ตอนหนึ่งจากไตรภมู พิ ระร<วง ตอนมนสุ สภูมิ
๖. กลมุ< สาระการเรยี นร]ู : กลมุ< สาระการเรยี นรภ]ู าษาไทย
๗. หลักสตู ร : หลักสตู รแกนกลางการศึกษาขั้นพ้ืนฐาน พทุ ธศักราช ๒๕๕๑
๘. สังกัด : สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขน้ั พนื้ ฐาน กระทรวงศึกษาธกิ าร

๔

๑.๒.๔ ใบรองปกดDานหนาD
ประกอบด]วยขอ] มลู ดังน้ี

๑. ชื่อรายวิชา : หนังสือเรยี น รายวิชาพื้นฐาน ภาษาไทย
๒. ชอ่ื หนังสอื : วรรณคดวี ิจักษ+
๓. ระดบั ชนั้ : ชั้นมัธยมศกึ ษาปQที่ ๖
๔. กลุม< สาระการเรียนรู] : กลม<ุ สาระการเรยี นร]ูภาษาไทย
๕. หลักสูตร : หลักสูตรแกนกลางการศึกษาขัน้ พนื้ ฐาน พทุ ธศักราช ๒๕๕๑
๖. ชือ่ และท่อี ย<ผู ูถ] ือลิขสิทธิ์ : สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาข้ันพื้นฐาน กระทรวงศึกษาธิการ
ถนนราชดำเนินนอก เขตดุสติ กรุงเทพมหานคร ๑๐๓๐๐ โทรศัพทแ+ ละโทรสาร ๐ ๒๖๒๘ ๕๓๔๓
๗. ตวั เลขประจำหนงั สือสากล : ISBN ๙๗๘-๖๑๖-๔๖๑-๐๑๗-๐
๘. จำนวนครงั้ ท่พี มิ พ+ : พิมพค+ รั้งที่สิบ พ.ศ. ๒๕๖๑
๙. จำนวนหนงั สือที่พมิ พ+ : จำนวน ๑๘๐,๐๐๐ เลม<
๑๐. สำนักพิมพ+ : โรงพิมพ+ สกสค. ลาดพร]าว ที่อยู< ๒๒๔๙ ถนนลาดพร]าว แขวงสะพานสอง เขต
วังทองหลาง กรงุ เทพมหานคร ๑๐๓๑๐ โทรศัพท+ ๐ ๒๕๓๘ ๓๐๓๓, ๐ ๒๕๑๔ ๔๐๓๓ โทรสาร ๐ ๒๕๙๓
๙๙๕๖ www.suksapan.or.th

๕
๑.๒.๕ ปกรองดาD นหลงั
ประกอบด]วยคณะผู]จัดทำหนังสือเรียน และอีกหน]าหนึ่งเป;นใบอนุญาตให]ใช]สื่อการเรียนรู]ใน
สถานศกึ ษา ซึง่ เป;นองค+ประกอบที่จำเป;นต]องมีสำหรับหนังสือเรียน จงึ จะสามารถนำมาใชท] ำการเรียนการ
สอนในโรงเรยี นได] โดยแสดงเน้อื หาในใบอนญุ าตไวอ] ย<างชัดเจน ทำให]หนังสือแบบเรยี นเล<มน้ีน<าเชื่อถอื

๑.๒.๖ ปกหลังดDานใน
บอกรายชื่อหนังสือแบบเรียนรายวิชาพื้นฐานภาษาไทยของระดับชั้นมัธยมศึกษาปQที่ ๖ ตาม
หลักสูตรแกนกลางการศึกษาขนั้ พน้ื ฐาน พทุ ธศักราช ๒๕๕๑ ประกอบด]วยดงั นี้
๑. หนงั สอื เรียน รายวิชาพ้นื ฐาน ภาษาไทย หลกั ภาษาและการใชภ] าษาเพือ่ การสื่อสาร
๒. หนังสอื เรียน รายวชิ าพนื้ ฐาน ภาษาไทย วรรณคดวี ิจกั ษ+

๖
๑.๒.๗ ปกหลงั
มีบทเสภาตอนหนึ่งจากเสภาเรื่องขุนช]างขุนแผน ตอนขุนช]างถวายฎีกา ตัวอักษรสีขาวบนพื้นหลัง
สเี ขียวเขม] และขอ] มลู สำนกั พิมพด+ ังนี้
๑. รหัสราคา และตัวเลขแสดงจำนวนราคากำกบั : รหัสราคา และราคา ๗๘.๐๐ บาท
๒. ชือ่ และทอ่ี ยูส< ำนกั พมิ พ+ : ศึกษาภณั ฑ+พาณชิ ย+ โรงพมิ พ+ สกสค.ลาดพรา] ว
๓. ชื่อผ]พู ิมพ+และผู]โฆษณา : นายพินจิ ศกั ด์ิ สวุ รรณรังค+
๔. ตราสำนักพมิ พ+
๕. เวบ็ ไซต+สำนักพมิ พ+ : www.suksapan.or.th

๑.๒.๘ สันปก ประกอบด]วยข]อมลู ดังน้ี
๑. ตราสญั ลกั ษณก+ ระทรวงศึกษาธกิ าร
๒. ชื่อหนงั สือ : หนงั สือเรยี น รายวชิ าพืน้ ฐาน ภาษาไทย วรรณคดวี ิจักษ+ ช้ันมธั ยมศึกษาปทQ ่ี ๖

บทท่ี ๒
องค1ประกอบภายในของแบบเรยี น

๒.๑ การวเิ คราะหเ3 น้อื หาแบบเรียน
เนอื้ หาแบบเรยี นแบ<งออกเป;นบทนำจำนวน ๑ บท และเน้ือหาจำนวน ๖ บท ดงั น้ี

บทนำ การวเิ คราะห3คุณคาM ของวรรณคดี
เนี้อหาเกี่ยวกับคุณค<าของวรรณคดี ประกอบด]วยคุณค<าด]านอารมณ+ คุณค<าด]านคุณธรรม และ

การอา< นวรรณคดใี ห]มีคุณคา<
บทที่ ๑ เสภาเรอ่ื งขนุ ชาD งขุนแผน ตอนขุนชDางถวายฎีกา

๑) บทวเิ คราะห3
๑.๑ ประหนึ่งวาM วันทองนี้สองใจ นำเข]าสบ<ู ทเรยี นโดยยกเสภามา ๑ บท ดังนี้
ชอบผิดพ(อจงคดิ คะนึงตรอง อนั ตวั น4องมลทินหาส้ินไม(
ประหน่งึ ว(าวนั ทองน้ีสองใจ พบไหนกเ็ ปDนแตเ( ชน( น้นั

แล]วกลา< วถึงเรอื่ งราวของนางวันทองตั้งแต<เยาวว+ ัย จนถึงขุนช]างถวายฎีกา
๑.๒ มันเกิดเหตุทั้งนี้ก็เพราะหญิง เนื้อหาเกี่ยวกับสมเด็จพระพันวษารับฎีกาขุนช]าง

และทรงตัดสินคดฟี อ} งร]อง
๑.๓ เรื่องที่ไมMเปhนไปตามใจหวัง มีเนื้อหาเกี่ยวกับการวิเคราะห+เรื่องราวของสมเด็จพระ

เจ]าบรมวงศ+เธอ เจา] ฟ}ากรมพระยานริศรานุวัดตวิ งศ+
๒) เสภาเรื่องขุนชDางขุนแผน ตอนขุนชDางถวายฎีกา มีเนื้อหาเริ่มตั้งแต<พลายงามชนะความขุน

ช]าง จนถงึ สมเด็จพระพนั วษาตัดสนิ โทษประหารนางวันทอง
๓) คำอธิบายศัพท3และขDอความ มีเนื้อหาเกี่ยวกับการอธิบายศัพท+และข]อความ ที่ยากและ

น<าสนใจในเสภาเรอื่ งขนุ ชา] งขุนแผน ตอนขุนชา] งถวายฎีกา
๔) ชวนคิดพินิจคุณคMา มีเนื้อหาเกี่ยวกับกิจกรรมการเรียนรู]ซึ่งแบ<งออกเป;น วิเคราะห+เนื้อหา

พจิ ารณาภาษาการประพนั ธ+ และเลือกสรรนำไปใช]
บทที่ ๒ สามกกj ตอนกวนอไู ปรบั ราชการกบั โจโฉ

๑) บทวิเคราะห3 เข]าสู<เนื้อหาด]วยข]อความเปŽดเรื่องในสามก•กฉบับแปลเป;นภาษาไทยสำนวนของ
เจา] พระยาพระคลงั (หน) ดังน้ี

“เดมิ แผ(นดินเมืองจนี ทัง้ ปวงนน้ั เปDนสขุ มาช4านานแลว4 ก็เปDนศกึ ครัน้ ศึกสงบแล4วก็เปDนสุข”
แลว] กล<าวถึงประวตั เิ ร่อื งราวเกีย่ วกับการแปลสามกก• เป;นภาษาไทย

๘

๑.๑ สังเขปเรื่องสามกjก มีเนื้อหาเกี่ยวกับเรื่องย<อสามก•ก ตั้งแต<สมัยปลายราชวงศ+ฮ่ัน
ในรชั กาลพระเจ]าเลนเต] จนถงึ โจโฉพากวนอูไปถวายตัวเปน; ทหารพระเจ]าเห้ียนเต]

๑.๒ น้ำใจของโจโฉ มเี นือ้ หาเกีย่ วกับประวัตขิ องโจโฉ และอุปนิสยั ของโจโฉ
๑.๓ ความสวามิภักดิ์ของกวนอู มีเนื้อหาเกี่ยวกับความจงรักภักดีของกวนอูที่มีต<อ
เจา] นายเก<าคอื เลา< ป’Q
๑.๔ ภาษาโบราณ แตMก็ไมMยาก มีเนื้อหาเกี่ยวกับการใช]ภาษาในการแปลสามก•ก ถ]อยคำ
ทใี่ ชก] ็ไม<ใช<ศัพทย+ าก แตก< ม็ ถี ]อยคสำนวนโบราณบา] งซงึ่ ใช]ตา< งไปจากปจ“ จุบัน
๒) สามกjก ตอนกวนอูไปรับราชการกับโจโฉ มีเนื้อหาเริ่มตั้งแต<โจโฉยกทัพไปปราบเล<าปQ’ เล<าป’Q
แตกทัพหนีโจโฉไปอาศัยอยู<กับอ]วนเสี้ยว เตียวเลี้ยวอาสาโจโฉไปเกลี้ยกล<อมกวนอู กวนอูขอคำม่ันสัญญา
แลว] ยอมไปอยกู< บั โจโฉ โจโฉพยายามผูกใจกวยอูแต<ไม<สำเร็จ
๓) คำอธิบายศัพท3และขDอความ มีเนื้อหาเกี่ยวกับการอธิบายศัพท+และข]อความที่ยาก ภาษาจีน
ทับศัพท+ และน<าสนใจในเร่อื งสามก•ก ตอนกวนอูไปรับราชการกับโจโฉ
๔) ชวนคิดพินิจคุณคMา มีเนื้อหาเกี่ยวกับกิจกรรมการเรียนรู]ซึ่งแบ<งออกเป;น วิเคราะห+เนื้อหา
พจิ ารณาภาษาการประพนั ธ+ และเลือกสรรนำไปใช]
บทท่ี ๓ กาพย3เหเM รือ
๑) บทวิเคราะห3
๑.๑ เสียงเหMเปhนสัญญาณเพื่อความพรDอมเพียง เนื้อหาเกี่ยวกับการส<งสัญญาณเพื่อให]
การทำกจิ กรรมพรอ] มเพยี งกัน แลว] กล<าวถึงการสง< สัญญาณในกระบวนเรอื หลวง
๑.๒ กาพย3เหMเรือของเจDาฟoาธรรมธิเบศร มีเนื้อหาเกี่ยวกับการนิพนธ+กาพย+เห<เรือของ
เจา] ฟ}าธรรมธเิ บศร

๑.๒.๑ บทเหMชมพยุหยาตราทางชลมารค มีเนื้อหาเกี่ยวกับการเรียงลำดับบท
ชมกระบวนเรอื และพรรณนาลกั ษณะพิเศษของเรือลำตา< ง ๆ

๑.๒.๒ บทเหMครวญ มีเนื้อหาเกี่ยวกับการพรรณนาความรู]สึกของกวีในยามค่ำ
ไปจนถึงร<งุ เช]า ทม่ี ีแต<ความทุกข+ ความรญั จวนใจ

๒) กาพย3เหMเรือ พระนิพนธ3เจDาฟoาธรรมธิเบศร มีเนื้อหาเกี่ยวกับบทเห<ชมเรือ บทเห<ชมปลา บท
เห<ชมไม] บทเห<ชมนก และบทเห<ครวญ โดยในแต<ละบทจะขึ้นด]วยโคลงสี่สุภาพ ๑ บท แล]วตามด]วยกาพย+
ยานี ๑๑ ไม<จำกัดจำนวน

๓) คำอธิบายศัพท3และขDอความ มีเนื้อหาเกี่ยวกับการอธิบายศัพท+และข]อความ ที่ยากและ
นา< สนใจในกาพย+เห<เรือ

๙

๔) ชวนคิดพินิจคุณคMา มีเนื้อหาเกี่ยวกับกิจกรรมการเรียนรู]ซึ่งแบ<งออกเป;น วิเคราะห+เนื้อหา
พิจารณาภาษาการประพนั ธ+ และเลือกสรรนำไปใช]
บทที่ ๔ สามคั คเี ภทคำฉนั ท3

๑) บทวิเคราะห3
๑.๑ ขาดญาณพิจารณ3ตรอง มีเนื้อหาเกี่ยวกับการพิจารณาตริตรอง และเปรียบเทียบ

เหตกุ ารณใ+ นประเทศไทย แลว] กลา< วถึงจุดประสงค+การแตง< สามคั คเี ภทคำฉนั ท+
๑.๒ อุทาหรณ3เรื่องสามัคคีเภท มีเนื้อหาเกี่ยวกับวัสสการพราหมณ+สร]างความ

หวาดระแวงให]กบั พระกุมาร
๑.๓ วัสสการพราหมณ3กับกษัตริย3ลิจฉวี มีเนื้อหาเกี่ยวกับวัสการพราหมณ+วางแผนออก

อุบายและดำเนนิ การยยุ งจนเหล<ากษตั ริยแ+ ตกความสามคั คี
๑.๔ ศิลปะการประพันธ3ในสามมัคคีเภทคำฉันท3 มีเนื้อหาเกี่ยวกับฝQมือในการแต<งคำ

ประพันธ+ โดยเลอื กสรรฉนั ทช+ นดิ ตา< ง ๆ มาสลบั กนั อย<างเหมาะกบั เน้ือเร่ืองแต<ละตอน
๒) สามัคคีเภทคำฉันท3 มีเนื้อเร่ืองเริ่มจากวัสสการพราหมณ+เริ่มทำอุบายทำลายสามัคคี กษัตริย+

ลิจฉวีแตกความสามัคคีวัสสการพราหมณ+ลอบส<งข<าวทูลพระเจ]าอชาตศัตรู พระเจ]าอชาตศัตรูยกทัพมาตี
แคว]นวชั ชี

๓) คำอธิบายศัพท3และขDอความ มีเนื้อหาเกี่ยวกับการอธิบายศัพท+และข]อความ ที่ยากและ
น<าสนใจในเรอ่ื งสามัคคเี ภทคำฉันท+

๔) ชวนคิดพินิจคุณคMา มีเนื้อหาเกี่ยวกับกิจกรรมการเรียนรู]ซึ่งแบ<งออกเป;น วิเคราะห+เนื้อหา
พจิ ารณาภาษาการประพันธ+ และเลอื กสรรนำไปใช]
บทที่ ๕ ไตรภมู พิ ระรวM ง ตอนมนสุ สภูมิ

๑) บทวิเคราะห3 มีเน้อื หาเก่ียวกบั ความเปล่ยี นแปลงของสรรพสิง่ เกดิ แก< เจ็บ และตาย
๑.๑ ไตรภูมิพระรวM ง มเี นอื้ หาเกี่ยวกับความหมายของไตรภูมพิ ระร<วง
๑.๒ จุดมุMงหมายของเรื่องไตรภูมิพระรMวง มีเนื้อหาเกี่ยวกับจุดประสงค+การแต<งไตรภูมิ

พระรว< ง
๑.๓ นิรนั ดรสขุ แหงM นิพพาน มีเนือ้ หาเกีย่ วกบั นพิ พานว<าเปน; ความสขุ ทย่ี ่ิงใหญ<
๑.๔ ความสขุ ในอุตรกรุ ุทวีป มเี นื้อหาเกีย่ วกับความเป;นอยข<ู องคนในอุตรกุรุทวีป
๑.๕ คุณคาM ของเร่ืองไตรภมู พิ ระรวM ง
๑.๕.๑ คุณคMาดDานวรรณคดี เปรียบให]เห็นอารมณ+และเห็นภาพชัดเจน การใช]

ภาพพจนช+ นดิ อปุ มาและภาษาจิตภาพท่เี ปน; ภาพพจน+ชนิดอปุ มา

๑๐

๑.๕.๒ คุณคMาดDานศาสนา เป;นการนำเสนอคำสอนที่เป;นปรัชญาทาง
พระพทุ ธศาสนาช้ใี ห]เหน็ แก<นแทข] องชีวติ

๑.๕.๓ คุณคMาดDานจริยธรรม กำหนดกรอบแห<งการประพฤติปฏิบัติให]แก<คนใน
สงั คม

๑.๕.๔ คุณคMาดDานประเพณีและวัฒนธรรม เนื้อหาเกี่ยวกับการทำศพ การวาง
ผังพระราชวงั การเกิดเปน; มนุษย+

๒) ไตรภูมิพระรMวง ตอนมนุสสภูมิ มีเนื้อหาเกี่ยวกับการปฏิสนธิเจริญเติบโตของมนุษย+ในครรภ+
และคลอดออกมา

๓) คำอธิบายศัพท3และขDอความ มีเนื้อหาเกี่ยวกับการอธิบายศัพท+และข]อความ ที่ยากและ
นา< สนใจในไตรภมู ิพระรว< ง ตอนมนสุ สภมู ิ

๔) ชวนคิดพินิจคุณคMา มีเนื้อหาเกี่ยวกับกิจกรรมการเรียนรู]ซึ่งแบ<งออกเป;น วิเคราะห+เนื้อหา
พจิ ารณาภาษาการประพนั ธ+ และเลือกสรรนำไปใช]
บทท่ี ๖ ขัตติยพนั ธกรณี

๑) บทวิเคราะห3 เข]าสู<บทเรียนโดยข]อความที่คัดมาจากพระราชหัตถเลขาของพระบาทสมเด็จ
พระจลุ จอมเกล]าเจ]าอยู<หัวถงึ ท่ปี ระชมุ เสนาบดี ความว<า
“ฉนั รู]ตัวชดั อย<วู <า ถ]าความเปน; เอกราชของกรงุ สยามไดส] ิน้ สดุ ไปเม่อื ใด ชีวติ รฉนั กค็ งจะสดุ สนิ้ ไปเมื่อนั้น”

๑.๑ วิกฤตการณ3 ร.ศ. ๑๑๒ มีเนื้อหาเกี่ยวกับวิกฤตการณ+ที่ชาติตะวันตกล<าอาณานิคม
และการรักษาแผ<นดนิ สยามกบั ฝรง่ั เศส

๑.๒ กวีนิพนธ3เรื่องขัตกติยพันธกรณี มีเนื้อหาเกี่ยวกับพระอาการประชวรของ
พระบาทสมเด็จพระจลุ จอมเกล]าเจา] อย<หู ัว

๑.๓ กลัวเปhนทวิราช บ ตริปoองอยุธยา มีเนื้อหาเกี่ยวกับพระราชนิพนธ+ใน
พระบาทสมเดจ็ พระจุลจอมเกล]าเจา] อยู<หัว

๑.๔ ขอตายใหDตาหลับ ดDวยชื่อนับวMาชายชาญ เนื้อหาเกี่ยวกับพระนิพนธ+ในสมเด็จ
พระเจา] บรมวงศ+เธอ กรมพระยาดำรงราชานุภาพ

๒) ขัตติยพันธกรณี มีเนื้อหาที่พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล]าเจ]าอยู<หัวพระราชนิพนธ+โคลงส่ี
สุภาพจำนวน ๗ บท อินทรวิเชียรฉันท+จำนวน ๔ บท และพระนิพนธ+ในสมเด็จพระเจ]าบรมวงศ+เธอ กรม
พระยาดำรงราชานภุ าพ

๓) คำอธิบายศัพท3และขDอความ มีเนื้อหาเกี่ยวกับการอธิบายศัพท+และข]อความ ที่ยากและ
น<าสนใจในเรอ่ื งขตั ติยพนั ธกรณี

๑๑

๔) ชวนคิดพินิจคุณคMา มีเนื้อหาเกี่ยวกับกิจกรรมการเรียนรู]ซึ่งแบ<งออกเป;น วิเคราะห+เนื้อหา
พิจารณาภาษาการประพนั ธ+ และเลอื กสรรนำไปใช]

๒.๒ การวเิ คราะห3รปู แบบการจดั แบMงเนือ้ หาแบบเรียน

หนังสือเรียนรายวิชาพื้นฐานวิชาภาษาไทย วรรณคดีวิจักษ+ ชั้นมัธยมศึกษาปQที่ ๖ จัดแบ<งเนื้อหา
ออกเปน; ๔ ส<วนดังนี้

๒.๒.๑ บทวิเคราะห3 โดยในบทวิเคราะห+จะแบ<งเป;นสามถึงห]าหัวข]อ โดยส<วนใหญ<มี
เนื้อหาเกี่ยวกับประวัติความเป;นมาของวรรณคดีนั้น ๆ ประวัติของผู]ทรงพระราชนิพนธ+ ผู]ทรงนิพนธ+ และ
ผปู] ระพนั ธ+ ความสำคญั คุณคา< ในดา] นตา< ง ๆ ของวรรณคดี รวมไปถึงการวิจารณว+ รรณคดี เป;นต]น

นกั เรยี นได]ศกึ ษา ๒.๒.๒ บทวรรณคดี จะนำเนื้อหาวรรณคดีที่สำคัญมาเพียงบางตอนจากวรรณคดี ให]

๒.๒.๓ คำอธิบายศัพท3และขDอความ มีเนื้อหาเกี่ยวกับการอธิบายศัพท+และข]อความ ที่

ยากและน<าสนใจในวรรณคดเี รื่องนน้ั ๆ
๒.๒.๔ ชวนคิดพินิจคุณคMา เป;นกิจกรรมที่ให]นักเรียนได]พัฒนาความรู]ความสามารถใน
ทักษะกระบวนการทำงานด]านต<าง ๆ โดยแบ<งออกเป;น ๓ ส<วน คือ วิเคราะห+เนื้อหา พิจารณาภาษาการ

ประพนั ธ+ และเลือกสรรนำไปใช]
จากการวิเคราะห+รูปแบบการจัดแบ<งเนื้อหาแบบเรียนแสดงให]เห็นว<า หนังสือเรียนรายวิชา
พื้นฐานภาษาไทย วรรณคดีวิจักษ+ ชั้นมัธยมศึกษาปQที่ ๖ มีการจัดลำดับเนื้อหาในแต<ละบทเหมือนกันทั้ง

เล<ม โดยในแต<ละบทเริ่มด]วยบทวิเคราะห+ บทวรรณคดี คำอธิบายศัพท+และข]อความ และชวนคิดพินิจ
คณุ ค<าเป;นลำดับสุดท]าย เหมอื นกันท้งั ๖ บทเรยี น สามารถสรุปเป;นตารางได]ดังนี้

เนื้อหา

บทที่ เรื่อง บท บท คำอธิบายศพั ท+ ชวนคิดพินจิ

วิเคราะห+ วรรณคดี และขอ] ความ คุณค<า

๑ เสภาเรื่องขนุ ชา] งขนุ แผน ตอนขุนช]างถวายฎกี า üü ü ü

๒ สามกก• ตอนกวนอูไปรับราชการกับโจโฉ üü ü ü

๓ กาพยเ+ หเ< รือ üü ü ü

๔ สามัคคเี ภทคำฉนั ท+ üü ü ü

๕ ไตรภมู พิ ระร<วง ตอนมนุสสภมู ิ üü ü ü

๖ ขัตตยิ พันธกรณี üü ü ü

๑๒
๒.๓ ดาD นความถูกตอD งของเนอื้ หา

เนื้อหาในหนังสือเรียน รายวิชาพื้นฐาน ภาษาไทย วรรณคดีวิจักษ+ ชั้นมัธยมศึกษาปQที่ ๖ เล<มน้ี
เนื้อหาถูกต]องครบถ]วนสมบูรณ+ตามตัวชี้วัดจากหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช
๒๕๕๑
๒.๔ ดDานภาพประกอบ

ภาพประกอบภายในหนังสือเรียน รายวิชาพื้นฐานภาษาไทย วรรณคดีวิจักษ+ ชั้นมัธยมศึกษาปQที่
๖ ปรากฏที่มา และชื่อเจ]าของผลงานกำกับบภาพในเนื้อหา แต<มีภาพเริ่มต]นบทเรียนที่ไม<ปรากฏชื่อ
เจา] ของผลงานท้ัง ๗ บท รวมบทนำ

ตัวอยา< งภาพเรม่ิ ต]นบทเรยี น ท่ไี ม<ปรากฏชอ่ื เจา] ของผลงาน

๒.๔.๑ จำนวนภาพ หนังสือเรียน รายวิชาพื้นฐานภาษาไทย วรรณคดีวิจักษ+ ชั้นมัธยมศึกษาปQท่ี
๖ มภี าพประกอบจำนวนทัง้ สน้ิ ๕๔ ภาพ (รวมปก)

๑๓

๒.๔.๒ ขนาดภาพ ภาพประกอบในเนื้อหามีขนาดเล็ก ขนาดกลาง และขนาดใหญ< ส<วนในหน]า
เริ่มตน] บทเรยี นจะเปน; ภาพขนาดใหญ<เต็มหน]ากระดาษ

ตวั อย<างภาพประกอบขนาดเล็กในเนื้อหาบทเรียน
(๑) ภาพประกอบในบทท่ี ๓ กาพยเ+ หเ< รือ หน]า ๙๓
(๒) ภาพประกอบในบทที่ ๔ สามคั คเี ภทคำฉนั ท+ หน]า ๑๑๕

(๑) (๒)
ตัวอยา< งภาพประกอบขนาดกลางในเนือ้ หาบทเรยี น
(๑) ภาพประกอบในบทท่ี ๓ กาพยเ+ หเ< รือ หน]า ๘๖
(๒) ภาพประกอบในบทท่ี ๖ ขตั ตยิ พนั ธกรณี หน]า ๑๕๕

(๑) (๒)

๑๔

ตัวอย<างภาพประกอบขนาดใหญใ< นเนื้อหาบทเรียน
(๑) ภาพประกอบในบทท่ี ๒ สามก•ก ตอนกวนอูไปรับราชการกับโจโฉ หนา] ๕๑
(๒) ภาพประกอบในบทที่ ๒ สามก•ก ตอนกวนอูไปรับราชการกบั โจโฉ หน]า ๕๔

(๑) (๒)
ตัวอย<างภาพประกอบขนาดใหญ<สว< นเริ่มต]นบทเรยี น
(๑) ภาพประกอบในบทนำ การวเิ คราะห+คุณคา< ของวรรณคดี หน]า ๑
(๒) ภาพประกอบในบทท่ี ๒ สามกก• ตอนกวนอูไปรบั ราชการกับโจโฉ หนา] ๔๖

(๑) (๒)

๑๕

๒.๔.๓ คำอธิบายภาพ ภาพประกอบในเนื้อหาบทเรียนมีคำอธิบาย ที่มา และเจ]าของผลงาน
กำกบั ทุกภาพ แต<ในสว< นหนา] เร่ิมบทเรียนจะไม<มคี ำอธบิ ายภาพ

ตวั อย<างคำอธิบายประกอบภาพ
(๑) ภาพประกอบในบทที่ ๕ ไตรภูมิพระร<วง ตอนมนสุ สภมู ิ หน]า ๑๓๖
(๒) ภาพประกอบในบทที่ ๖ ขัตติยพันธกรณี หน]า ๑๕๔

(๑) (๒)
๒.๔.๔ ลักษณะภาพ ภาพประกอบในเนื้อหาบทเรียนเป;นภาพถ<าย ภาพจากหนังสือ ภาพจาก
หนงั สือพิมพ+ และภาพวาดสนี ้ำ
๒.๔.๕ ความสอดคลDองของภาพประกอบกับเนื้อหา ภาพประกอบในบทเรียนทุกภาพสอดคล]อง
กบั เนอ้ื หาทกุ บท โดยจะแทรกอย<ตู ามเนื้อหาในบทเรียนนัน้ ๆ
๒.๕ ดDานการใชภD าษา
๒.๕.๑ การแยกคำ
ตัวอย<างการเขียนแยกคำในบทที่ ๑ เสภาเรื่องขุนช]างขุนแผน ตอนขุนช]างถวายฎีกา หน]า ๑๙ คำ
ว<า “เจ]าฟ}ากรมพระยานรศิ รานุวดั ตวิ งศ+”

๑๖

๒.๖ ดาD นความยากงาM ยของเนื้อหา
ความยากง<ายของเนื้อหาภายในหนังสือเรียน รายวิชาพื้นฐาน ภาษาไทย วรรณคดีวิจักษ+ ช้ัน

มัธยมศึกษาปQที่ ๖ มีการเรียงลำดับความยากง<ายของเนื้อหาได]อย<างเหมาะสม ซึ่งเนื้อหาวรรณคดีในแต<ละ
บทที่มีความหลากหลาย ใช]ภาษาต<างกันแต<ก็ยังมีคำอธิบายศัพท+และข]อความที่ยากเพื่อให]นักเรียนเข]าใจ
ไดม] ากย่ิงขนึ้ อีกท้ังยังแฝงข]อคิดในแต<ละบทเรยี นอีกดว] ย

บทที่ ๓

วิเคราะห1ความสอดคลCองของเน้ือหากบั หลักสตู ร (ตัวชวี้ ดั )

๓.๑ สาระและมาตรฐานการเรยี นรDกู ลมMุ สาระการเรยี นรDูภาษาไทย
สาระที่ ๑ การอ<าน

มาตรฐาน ท ๑.๑ ใช]กระบวนการอ<านสร]างความรู]และความคิดเพื่อนำไปใช]ตัดสินใจ แก]ป“ญหาในการ
ดำเนนิ ชวี ิต และมีนิสยั รกั การอ<าน

สาระท่ี ๒ การเขียน
มาตรฐาน ท ๑.๒ ใช]กระบวนการเขียนเขียนสื่อสาร เขียนเรียงความ ย<อความ และเขียนเรื่องราวใน
รูปแบบตา< ง ๆ เขียนรายงานขอ] มูลสารสนเทศและรายงานการศึกษาคน] คว]าอยา< งมปี ระสิทธิภาพ

สาระที่ ๓ การฟง“ การดู และการพูด
มาตรฐาน ท ๑.๓ สามารถเลือกฟ“งและดูอย<างมีวิจารณญาณ และแสดงความรู] ความคิด และความรู]สึกใน
โอกาสตา< ง ๆ อย<างมวี ิจารณญาณและสรา] งสรรค+

สาระท่ี ๔ หลักการใชภ] าษาไทย
มาตรฐาน ท ๔.๑ เข]าใจในธรรมชาติของภาษาและหลักภาษาไทย การเปลี่ยนแปลงของภาษาและพลัง
ของภาษา ภูมิปญ“ ญาทางภาษา และรักษาภาษาไทยไวเ] ป;นสมบตั ขิ องชาติ

สาระท่ี ๕ วรรณคดีและวรรณกรรม
มาตรฐาน ท ๕.๑ เข]าใจและแสดงความคิดเห็น วิจารณ+วรรณคดีและวรรณกรรมไทยอย<างเห็นคุณค<าและ
นำมาประยุกตใ+ ช]ในชีวติ จริง

๑๘

๓.๒ ตวั ชว้ี ดั
สาระที่ ๑ การอ<าน

ม.๔-๖/๑ อา< นออกเสยี งบทร]อยแก]ว และบทร]อยกรองได]อย<างถกู ต]อง ไพเราะและเหมาะสมกับเร่อื งทอี่ <าน
ม.๔-๖/๒ ตคี วาม แปลความ และขยายความเรอ่ื งที่อ<าน
ม.๔-๖/๓ วเิ คราะหแ+ ละวจิ ารณ+เร่อื งท่ีอา< นในทกุ ๆ ด]านอยา< งมีเหตผุ ล
ม.๔-๖/๔ คาดคะเนเหตุการณ+จากเรื่องที่อ<าน และประเมินค<าเพื่อนำความรู]ความคิดไปใช]ตัดสินใจ
แก]ปญ“ หาในการดำเนนิ ชวี ติ
ม.๔-๖/๕ วิเคราะห+วจิ ารณ+ แสดงความคิดเห็นโตแ] ย]งกับเร่ืองท่ีอา< น และเสนอความคดิ ใหม<อย<างมีเหตุผล
ม.๔-๖/๖ ตอบคำถามจากการอา< นประเภทต<าง ๆ ภายในเวลาท่ีกำหนด
ม.๔-๖/๗ อา< นเร่ืองต<าง ๆ แล]วเขียนกรอบแนวคิดผังความคิด บนั ทกึ ย<อความและรายงาน
ม.๔-๖/๘ สังเคราะห+ความรจู] ากการอา< นส่อื สงิ่ พมิ พ+ ส่อื อิเล็กทรอนิกสแ+ ละแหล<งเรียนรู]ตา< ง ๆ มาพัฒนาตน
พฒั นาการเรยี น และพัฒนาความรู]ทางอาชพี
ม.๔-๖/๙ มีมารยาทในการอ<าน

สาระท่ี ๒ การเขยี น
ม.๔-๖/๑ เขียนสื่อสารในรูปแบบต<าง ๆ ได]ตรงตามวัตถุประสงค+ โดยใช]ภาษาเรียบเรียงถูกต]อง มีข]อมูล
และสาระสำคัญชัดเจน
ม.๔-๖/๒ เขยี นเรยี งความ
ม.๔-๖/๓ เขียนย<อความจากสอ่ื ท่ีมรี ูปแบบและเน้อื หาหลากหลาย
ม.๔-๖/๔ ผลติ งานเขียนของตนเองในรปู แบบต<าง ๆ
ม.๔-๖/๕ ประเมินงานเขยี นของผอู] นื่ แลว] นำมาพฒั นางานเขียนของตนเอง
ม.๔-๖/๖ เขียนรายงานการศึกษาค]นคว]าเรื่องที่สนใจตามหลักการเขียนเชิงวิชาการ และใช]ข]อมูล
สารสนเทศอา] งอิงอย<างถกู ต]อง
ม.๔-๖/๗ บนั ทึกการศกึ ษาคน] ควา] เพื่อนำไปพฒั นาตนเองอยา< งสมำ่ เสมอ
ม.๔-๖/๘ มีมารยาทในการเขียน

สาระที่ ๓ การฟ“ง การดู และการพดู
ม.๔-๖/๑ สรปุ แนวคดิ และแสดงความคดิ เหน็ จากเรอื่ งทีฟ่ ง“ และดู
ม.๔-๖/๒ วิเคราะห+แนวคดิ การใชภ] าษา และความนา< เชอ่ื ถือจากเรอื่ งทฟี่ ง“ และดอู ย<างมเี หตผุ ล
ม.๔-๖/๓ ประเมนิ เรอ่ื งทฟี่ “งและดู แล]วกำหนดแนวทางไปประยุกตใ+ ช]ในการดำเนนิ ชีวิต
ม.๔-๖/๔ มีวจิ ารณญาณในการเลือกเรอ่ื งทีฟ่ “งและดู

๑๙

ม.๔-๖/๕ พูดในโอกาสต<าง ๆ พูดแสดงทรรศนะ โต]แย]ง โน]มน]าวใจ และเสนอแนวคิดใหม<ด]วยภาษา
ถกู ต]องเหมาะสม
ม.๔-๖/๖ มมี ารยาทในการฟ“ง การดู และการพดู

สาระที่ ๔ หลกั การใชภ] าษาไทย
ม.๔-๖/๑ อธบิ ายธรรมชาตขิ องภาษาพลังของภาษา และลักษณะของภาษา
ม.๔-๖/๒ ใช]คำและกลม<ุ คำสรา] งประโยคตรงตามวัตถปุ ระสงค+
ม.๔-๖/๓ ใชภ] าษาเหมาะสมแก<โอกาส กาลเทศะ และบคุ คล รวมทง้ั คำราชาศัพทอ+ ยา< งเหมาะสม
ม.๔-๖/๔ แต<งบทร]อยกรอง
ม.๔-๖/๕ วเิ คราะห+อทิ ธิพลของภาษาตา< งประเทศและภาษาถิน่
ม.๔-๖/๖ อธบิ ายและวเิ คราะหห+ ลกั การสร]างคำในภาษาไทย
ม.๔-๖/๗ วิเคราะหแ+ ละประเมินการใชภ] าษาจากสื่อสิ่งพิมพ+และสือ่ อิเลก็ ทรอนิกส+

สาระที่ ๕ วรรณคดีและวรรณกรรม
ม.๔-๖/๑ วิเคราะห+และวิจารณ+วรรณคดีและวรรณกรรมตามหลักการวิจารณเ+ บือ้ งต]น
ม.๔-๖/๒ วิเคราะห+ลักษณะเด<นของวรรณคดีเชื่อมโยงกับการเรียนรู]ทางประวัติศาสตร+และวิถีชีวิตของ
สงั คมในอดตี
ม.๔-๖/๓ วิเคราะห+และประเมินคุณค<าด]านวรรณศิลป•ของวรรณคดีและวรรณกรรมในฐานะที่เป;นมรดก
ทางวฒั นธรรมของชาติ
ม.๔-๖/๔ สังเคราะหข+ อ] คดิ จากวรรณคดแี ละวรรณกรรมเพ่อื นำไปประยกุ ต+ใช]ในชีวิตจรงิ
ม.๔-๖/๕ รวบรวมวรรณกรรมพืน้ บ]านและอธบิ ายภูมิป“ญญาทางภาษา
ม.๔-๖/๖ ทอ< งจำและบอกคุณค<าบทอาขยานตามที่กำหนด และบทร]อยกรองทมี่ ีคณุ คา< ตามความสนใจ
และนำไปใชอ] ]างอิง

๒๐

๓.๓ สมรรถนะสำคญั ของผDูเรียน
๑) ความสามารถในการสื่อสาร หมายถึง ใช]ภาษาถ<ายทอดความคิด ความรู] ความเข]าใจ

ความรู]สึก และทัศนะของตนเอง เพื่อเปลี่ยนข]อมูลข<าวสารและประสบการณ+อันจะเป;นประโยชน+ต<อการ
พัฒนาตนเองและสังคม รวมทั้งการเจรจาต<อรองเพื่อขจัดและลดป“ญหาความขัดแย]งต<าง ๆ การเลือกรับ
หรือไม<รับข]อมูลข<าวสารด]วยหลักเหตุผลและความถูกต]อง ตลอดจนการเลือกใช]วิธีการสื่อสารที่มี
ประสทิ ธภิ าพโดยคำนึงถงึ ผลกระทบทมี่ ตี อ< ตนเองและสงั คม

๒) ความสามารถในการคิด หมายถึง รู]จักคิดวิเคราะห+ คิดสังเคราะห+ คิดอย<างสร]างสรรค+ คิด
อย<างมีวิจารณญาณ และคิดเป;นระบบ เพื่อนำไปสู<การสร]างองค+ความรู]หรือสารสนเทศ เพื่อการตัดสินใจ
เกีย่ วกับตนเองและสงั คมได]อย<างเหมาะสม

๓) ความสามารถในการแกDปrญหา หมายถึง เข]าใจความสัมพันธ+และการเปล่ียนแปลงของ
เหตุการณ+ต<าง ๆ ในสังคมแสวงหาความรู] ประยุกต+ความรู]มาใช]ในการป}องกัน และแก]ไขป“ญหาได]อย<าง
ถูกต]องเหมาะสมบนพื้นฐานของหลักเหตุผลคุณธรรมและข]อมูลสารสนเทศ รวมทั้งตัดสินใจที่มี
ประสิทธภิ าพ โดยคำนงึ ถึงผลกระทบทเ่ี กิดขนึ้ ต<อตนเอง สงั คมและส่ิงแวดล]อม

๔) ความสามารถในการใชDทักษะชีวิต หมายถึง ใช]กระบวนการต<าง ๆ ในการดำเนิน
ชีวิตประจำวัน เรียนรู]ด]วยตนเองต<อเนื่อง ทำงานและอยู<ร<วมกันในสังคมด]วยการสร]างเสริมความสัมพันธ+
อันดีระหว<างบุคคล จัดการป“ญหาและความขัดแย]งต<าง ๆอย<างเหมาะสม รู]จักปรับตัวให]ทันกับการ
เปลี่ยนแปลงของสังคมสภาพแวดล]อม และหลีกเลี่ยงพฤติกรรมไม<พึงประสงค+ที่ส<งผลกระทบต<อตนเอง
และผอ]ู น่ื

๕) ความสามารถในการใชDเทคโนโลยี หมายถึง รู]จักเลือกและใช]เทคโนโลยีด]านต<าง ๆ ทักษะ
กระบวนการทางเทคโนโลยี เพ่ือการพัฒนาตนเองและสงั คมในดา] นการเรยี นร]ู การสือ่ สาร การทำงาน การ
แกป] “ญหาอย<างสร]างสรรค+ ถูกตอ] งเหมาะสมและมคี ุณธรรม

๒๑

วิเคราะห+ความสอดคล]องของเนื้อหาของหนังสือเรียนรายวิชาพื้นฐานภาษาไทย วรรณคดีวิจักษ+
ชั้นมัธยมศึกษาปQที่ ๖ ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช ๒๕๕๑ วิเคราะห+ตาม

ประเดน็ ดงั นี้
๑. เน้ือหา กับสาระการเรียนรู]และตวั ชวี้ ัด
๒. กิจกรรมการเรียนร]ู กับสาระการเรยี นรแ]ู ละตวั ช้ีวัด

๓. กจิ กรรมการเรยี นร]ู กบั สมรรถนะสำคัญของผเ]ู รยี น

เน้อื หา มาตรฐาน ตัวชวี้ ัด สมรรถนะสำคญั
การเรียนรูD ของผูเD รียน

บทที่ ๑ เสภาเร่อื งขุนช]างชุนแผน ตอนขุนชา] งถวายฎกี า

๑) บทวเิ คราะห+ ท ๕.๑ ม.๔-๖/๑

- ประหนึง่ วา< วนั ทองน้ีสองใจ ม.๔-๖/๒
- มันเกิดเหตทุ ัง้ น้ีก็เพราะหญิง ม.๔-๖/๓
- เรื่องทไี่ มเ< ปน; ไปตามใจหวงั ม.๔-๖/๔

ม.๔-๖/๕
ม.๔-๖/๖

๒) เสภาเร่อื งขุนชา] งชุนแผน ตอนขุนชา] งถวายฎีกา ท ๑.๑ ม.๔-๖/๑

ม.๔-๖/๒

๓) คำอธิบายศพั ทแ+ ละข]อความ

๔) ชวนคิดพินิจคุณคา< ท ๑.๑ ม.๔-๖/๓ - ความสามารถ
- วเิ คราะหเ+ นื้อหา ม.๔-๖/๔ ในการสื่อสาร
- พจิ ารณาภาษาการประพนั ธ+ ม.๔-๖/๕ - ความสามารถ

- เลอื กสรรนำไปใช] ท ๒.๑ ม.๔-๖/๑ ในการคดิ
ม.๔-๖/๒ - ความสามารถ
ท ๓.๑ ม.๔-๖/๕ ในการแก]ป“ญหา
ท ๔.๑ ม.๔-๖/๑ - ความสามารถ
ในการใช]ทักษะ
ชวี ิต

๒๒

เนอ้ื หา มาตรฐาน ตัวช้ีวัด สมรรถนะสำคญั
การเรียนรDู ของผูเD รียน
บทที่ ๒ สามก•ก ตอนกวนอูไปรบั ราชการกับโจโฉ
๑) บทวเิ คราะห+ ท ๕.๑ ม.๔-๖/๑
- สังเขปเรอื่ งสามก•ก ม.๔-๖/๒
- นำ้ ใจของโจโฉ ท ๑.๑ ม.๔-๖/๓
- ความสวามภิ กั ดข์ิ องกวนอู ม.๔-๖/๔
- ภาษาโบราณ แต<กไ็ ม<ยาก ท ๑.๑ ม.๔-๖/๕
๒) สามก•ก ตอนกวนอูไปรับราชการกบั โจโฉ ท ๒.๑
ท ๓.๑ ม.๔-๖/๑
๓) คำอธบิ ายศพั ทแ+ ละข]อความ ท ๔.๑ ม.๔-๖/๒
๔) ชวนคิดพินจิ คณุ คา<
- วเิ คราะหเ+ นอ้ื หา ม.๔-๖/๓ - ความสามารถ
- พิจารณาภาษาการประพนั ธ+ ม.๔-๖/๔ ในการสอ่ื สาร
- เลอื กสรรนำไปใช] ม.๔-๖/๕ - ความสามารถ
ในการคิด
ม.๔-๖/๑ - ความสามารถ
ม.๔-๖/๓ ในการแก]ปญ“ หา
- ความสามารถ
ม.๔-๖/๒ ในการใช]ทักษะ
ชวี ิต
ม.๔-๖/๑

๒๓

เน้ือหา มาตรฐาน ตัวชว้ี ดั สมรรถนะสำคญั
การเรยี นรูD ของผเูD รยี น
บทที่ ๓ กาพยเ+ ห<เรือ
๑) บทวเิ คราะห+ ท ๕.๑ ม.๔-๖/๑
- เสียงเห<เปน; สญั ญาณเพือ่ ความพร]อมเพียง ม.๔-๖/๒
- กาพย+เหเ< รอื ของเจา] ฟ}าธรรมธเิ บศร ท ๑.๑ ม.๔-๖/๓
บทเห<ชมพยุหยาตราทางชลมารค ม.๔-๖/๔
บทเห<ครวญ ท ๑.๑ ม.๔-๖/๕
ท ๒.๑ ม.๔-๖/๖
๒) กาพย+เหเ< รือ พระนิพนธ+เจา] ฟ}าธรรมธิเบศร ท ๓.๑
ท ๔.๑ ม.๔-๖/๑
๓) คำอธบิ ายศัพท+และขอ] ความ ม.๔-๖/๒
๔) ชวนคดิ พนิ จิ คุณคา<
- วิเคราะหเ+ น้อื หา ม.๔-๖/๓ - ความสามารถ
- พิจารณาภาษาการประพนั ธ+ ม.๔-๖/๕ ในการสอ่ื สาร
- เลือกสรรนำไปใช] ม.๔-๖/๑ - ความสามารถ
ในการคดิ
ม.๔-๖/๑ - ความสามารถ
ม.๔-๖/๔ ในการแกป] ญ“ หา
- ความสามารถ
ในการใช]ทักษะ
ชีวติ

๒๔

เนอ้ื หา มาตรฐาน ตัวช้ีวดั สมรรถนะสำคัญ
การเรยี นรูD ของผูDเรยี น
บทท่ี ๔ สามัคคเี ภทคำฉนั ท+
๑) บทวิเคราะห+ ท ๕.๑ ม.๔-๖/๑
- ขาดญาณพจิ ารณ+ตรอง ม.๔-๖/๒
- อทุ าหรณ+เรอ่ื งสามคั คีเภท ท ๑.๑ ม.๔-๖/๓
- วัสสการพราหมณก+ บั กษตั รยิ +ลจิ ฉวี ท ๑.๑ ม.๔-๖/๔
- ศิลปะการประพนั ธ+ในสามมัคคีเภทคำฉันท+ ท ๒.๑ ม.๔-๖/๕
ท ๓.๑ ม.๔-๖/๖
๒) สามัคคเี ภทคำฉนั ท+ ท ๔.๑
ม.๔-๖/๑
๓) คำอธิบายศัพทแ+ ละขอ] ความ ม.๔-๖/๒
๔) ชวนคิดพินิจคุณค<า
- วเิ คราะห+เนือ้ หา ม.๔-๖/๓ - ความสามารถ
- พจิ ารณาภาษาการประพันธ+ ม.๔-๖/๔ ในการส่อื สาร
- เลือกสรรนำไปใช] ม.๔-๖/๕ - ความสามารถ
ในการคดิ
ม.๔-๖/๑ - ความสามารถ
ม.๔-๖/๒ ในการแก]ปญ“ หา
ม.๔-๖/๑ - ความสามารถ
ม.๔-๖/๓ ในการใช]ทักษะ
ม.๔-๖/๕ ชวี ิต
ม.๔-๖/๕
ม.๔-๖/๗

๒๕

เนือ้ หา มาตรฐาน ตัวชีว้ ัด สมรรถนะสำคญั
การเรียนรูD ของผDเู รียน
บทที่ ๕ ไตรภูมมิพระร<วง ตอนมนุสสภมู ิ
๑) บทวเิ คราะห+ ท ๕.๑ ม.๔-๖/๑
- ไตรภมู ิพระร<วง ม.๔-๖/๒
- จุดมุง< หมายของเรอื่ งไตรภูมพิ ระรว< ง ม.๔-๖/๓
- นริ นั ดรสุขแหง< นิพพาน ม.๔-๖/๔
- ความสุขในอุตรกุรทุ วีป
- คณุ คา< ของเรอ่ื งไตรภูมพิ ระร<วง ท ๑.๑ ม.๔-๖/๑
คณุ คา< ดา] นวรรณคดี ม.๔-๖/๒
คณุ ค<าด]านศาสนา
คุณคา< ด]านจรยิ ธรรม ท ๑.๑ ม.๔-๖/๓ - ความสามารถ
คุณคา< ด]านประเพณแี ละวฒั นธรรม ม.๔-๖/๔ ในการสอื่ สาร
๒) ไตรภมู มพิ ระรว< ง ตอนมนสุ สภมู ิ ม.๔-๖/๕ - ความสามารถ

๓) คำอธบิ ายศัพท+และข]อความ ท ๒.๑ ม.๔-๖/๑ ในการคิด
๔) ชวนคดิ พนิ ิจคุณคา< ม.๔-๖/๒ - ความสามารถ
- วเิ คราะห+เนือ้ หา ม.๔-๖/๓ ในการแก]ปญ“ หา
- พิจารณาภาษาการประพันธ+
- เลอื กสรรนำไปใช] ท ๓.๑ ม.๔-๖/๑ - ความสามารถ
ม.๔-๖/๒ ในการใช]ทักษะ
ม.๔-๖/๓ ชวี ิต
ม.๔-๖/๔

ท ๔.๑ ม.๔-๖/๑

๒๖

เนื้อหา มาตรฐาน ตวั ชวี้ ัด สมรรถนะสำคญั
การเรียนรูD ของผDเู รียน
บทที่ ๖ ขัตตยิ พนั ธกรณี
๑) บทวิเคราะห+ ท ๕.๑ ม.๔-๖/๑
- วิกฤตการณ+ ร.ศ. ๑๑๒ ม.๔-๖/๒
- กวนี ิพนธ+เรอื่ งขัตกติยพนั ธกรณี ท ๑.๑ ม.๔-๖/๓
- กลัวเป;นทวิราช บ ตรปิ อ} งอยุธยา ท ๑.๑ ม.๔-๖/๔
- ขอตายใหต] าหลบั ดว] ยชื่อนบั ว<าชายชาญ
๒) ขัตติยพนั ธกรณี ท ๒.๑ ม.๔-๖/๑
ท ๓.๑ ม.๔-๖/๒
๓) คำอธบิ ายศพั ทแ+ ละข]อความ ท ๔.๑
๔) ชวนคิดพนิ ิจคณุ ค<า ม.๔-๖/๓ - ความสามารถ
- วเิ คราะห+เน้อื หา ม.๔-๖/๔ ในการสอื่ สาร
- พิจารณาภาษาการประพนั ธ+ ม.๔-๖/๕ - ความสามารถ
- เลอื กสรรนำไปใช] ม.๔-๖/๘ ในการคิด
- ความสามารถ
ม.๔-๖/๑ ในการแก]ปญ“ หา
ม.๔-๖/๓ - ความสามารถ
ในการใช]ทักษะ
ม.๔-๖/๑ ชวี ิต
ม.๔-๖/๒
ม.๔-๖/๓

ม.๔-๖/๑
ม.๔-๖/๓
ม.๔-๖/๔

ความ ูDรความจำ บ
ความเ Dขาใจ วเิ คราะหค1 วามสอดคลอC งระ
กบั พฤตกิ รรมดาC นพทุ ธพิ ิสยั ตามท

พฤตกิ รรมดาC น
ตามทฤษฎีกา
กิจกรรมการเรียนรูC

บทที่ ๑ เสภาเรอ่ื งขนุ ชDางขุนแผน ตอนขุนชDางถวายฎกี า
วิเคราะห3เนอ้ื หา
๑. นักเรียนเห็นสมควรหรือไม<ที่จมื่นไวยไปรับตัวนางวันทอง
มาอย<ดู ]วย จงให]เหตุผลประกอบคำอธิบาย
๒. บทเสภาเรื่องขุนช]างขุนแผน ตอนขุนช]างถวายฎีกานี้
นักเรียนคิดว<าตัวละครตัวใดต<อไปนี้มีบทบาทเด<นที่สุด
เพราะเหตุใด ให]อธิบายตามลำดับความสำคัญที่ปรากฏใน
เร่อื ง
๒.๑ ขุนช]าง ๒.๒ ขนุ แผน ๒.๓ นางวนั ทอง
๒.๔ พระพนั วษา ๒.๕ จมื่นไวย

การนำไปใ Dชบทท่ี ๔
การ ิวเคราะ 3หะหวาL งกจิ กรรมชวนคิดพนิ จิ คุณคLา
การประเ ิมน MคาทฤษฎีการเรียนรูขC อง Benjamin Bloom
การส Dรางสรร 3คนพุทธพิ ิสัย(Cognitive Domain)
ารเรียนรขCู อง Benjamin Bloom

ผลการวเิ คราะห1

ü วเิ คราะห+ของตัวละคร
วิเคราะห+ลำดับความสำคัญของตัว
ละครได]

ü

พฤตกิ รรมดาC น
ตามทฤษฎกี า

กจิ กรรมการเรยี นรCู ความ ูDรความจำ
ความเ Dขาใจ

๓. นักเรียนจะเปลี่ยนแปลงเนื้อเรื่องอย<างไรจึงจะไม<ทำให] ü
เกดิ การสูญเสยี ของทุกฝา– ย
ü
๔. ยกตัวอย<างแนวคิดและค<านิยมที่ปรากฏในเรื่องขุนช]าง ü
ขุนแผน ตอนขุนช]างถวายฎีกา ที่นักเรียนเห็นว<ามีประโยชน+
ทงั้ ต<อตนเองและสว< นรวมมาอยา< งนอ] ย ๒ ประการ

พจิ ารณาภาษาการประพนั ธ3
๑. ฝ_กอ<านทำนองเสนาะและขับเสภาในเรื่องขุนช]างขุนแผน
ตอนขุนชา] งถวายฎีกา
๒. ฝ_กอ<านตามฉันทลักษณ+และเขียนเสียงอ<านของคำ
ประพนั ธ+ เชน<
หอมหวนอวลอบบุปผชาติ หอม-หวน-อวน-อบ-บุบ-ผะ-ชาด
๒.๑ พลางนง่ั ลงนอบนบอภิวันทน+
๒.๒ หมอบประนมเฝ}าแหนแนน< ขนัด
๒.๓ พระจนั ทรจรแจม< กระจา< งดี พระพายพดั มาลีตรลบไป

๒๘

นพทุ ธพิ สิ ัย(Cognitive Domain)
ารเรียนรูCของ Benjamin Bloom

การนำไปใ Dช ผลการวเิ คราะห1
การ ิวเคราะ 3ห
การประเ ิมน Mคา
การส Dรางสรร 3ค

ü มีความสร]างสรรค+ในการ
เปลย่ี นแปลงเน้อื เรอ่ื งได]

เข]าใจแนวคิดและค<านิยมที่ปรากฏ
ในเรอ่ื ง

มีความรู]ความจำในการฝ_กอ<าน
ทำนองเสนาะ

มีความรูค] วามจำการสะกดคำ

กิจกรรมการเรียนรCู ความ ูDรความจำพฤติกรรมดCาน
ความเ Dขาใจตามทฤษฎีกา
๓. ฝก_ ถอดคำประพนั ธ+ เช<น
ถงึ ตวั ไปใจยงั นับอยู<วา< ผัว ü
นอ] งนกี้ ลวั บาปทบั เม่ือดบั จติ
หญิงเดยี วชายครองเป;นสองมิตร
ถา] มปี ลิดเสียใหเ] ปล้ืองไมต< ามใจ
คราวนั้นเมอ่ื ตามไปกลางป–า
หน]าตาเหมือนหนง่ึ ทามินหม]อไหม]
ชนะความงามหน]าดงั เทยี นชัย
เขาฉุดไปเหมอื นลงทะเลลกึ
เจ]าพลายงามตามรับเอากลับมา
ทนี ้ีหน]าจะเปน; น้ำหมึก
กำเรบิ ใจด]วยเจ]าไวยกำลงั ศกึ
จะพาแมต< กลกึ ให]จำตาย

๒๙

นพุทธพิ ิสัย(Cognitive Domain)
ารเรยี นรขูC อง Benjamin Bloom

การนำไปใ Dช ผลการวิเคราะห1
การ ิวเคราะ 3ห
การประเ ิมน Mคา
การส Dรางสรร 3ค

มีความเข]าใจในบทประพันธ+ แล]ว
ถอดคำประพนั ธไ+ ด]

พฤติกรรมดCาน
ตามทฤษฎกี า

กจิ กรรมการเรียนรูC ความ ูDรความจำ
ความเ Dขาใจ

๔. อภปิ รายความหมายของขอ] ความตอ< ไปนี้ ü
๔.๑ เม่ือคราวตวั แม<เป;นคนกลาง ท<านก็วางบทคืนให]บดิ า
๔.๒ ด]วยเป;นข]าลักไปไหลักมา เห็นเบื้องหน]าจะถึงแม<จึง
หา] ม
๔.๓ มันเหมอื นววั เคยขามา] เคยขี่ ถงึ บอกวา< ดหี าเชื่อไม<
๔.๔ จำจะตัดรากใหญ<ให]หล<นพรู ให]ลูกดอกดกอยู<แต<กิ่ง
เดียว

๕. ยกตัวอย<างคำประพันธ+ในเรื่องขุนช]างขุนแผน ตอนขุน
ช]างถวายฎีกาที่แสดงลักษณะที่กำหนดให]ต<อไปนี้มาพอ
สังเขป
๕.๑ การมสี มั มาคารวะ
๕.๒ ความรกั ความอาทรของแม<ทม่ี ีตอ< ลูก
๔.๓ ความเมตตาปรานของผู]ใหญ<ต<อผูน] ]อย
๕.๔ ความรกั และความห<วงใยระหว<างสามแี ละภรรยา

๓๐

นพทุ ธพิ สิ ยั (Cognitive Domain)
ารเรยี นรCขู อง Benjamin Bloom

การนำไปใ Dช ผลการวิเคราะห1
การ ิวเคราะ 3ห
การประเ ิมน Mคา
การส Dรางสรร 3ค

มีความเข]าใจในความหมายของ
ขอ] ความ

วิเคราะห+บทประพันธ+ให]เนื้อหา
สอดคล]องกบั หวั ขอ] ได]

ü

พฤติกรรมดCาน
ตามทฤษฎีกา

กิจกรรมการเรยี นรCู ความ ูDรความจำ
ความเ Dขาใจ

๖. ยกตัวอย<างคำประพันธ+ในเรื่องขุนช]างขุนแผน ตอนขุน ü
ช]างถวายฎีกาที่ใช]ภาพพจน+ชนิดต<าง ๆ มา ๓ ชนิด พร]อมทั้ง
อธบิ ายให]เห็นวา< เปรียบอยา< งไร และเปรียบได]ดเี พยี งใด

เลอื กสรรนำไปใชD

๑. เขียนเรียงความเกี่ยวกับตัวละครในเรื่องขุนช]างขุนแผนที่
นักเรียนชอบมากทส่ี ดุ

๒. วิเคราะห+ความสัมพันธ+ของครอบครัวไทยในสมัยต]น
รัตนโกสินทร+ตามสภาพการณ+ที่ปรากฏในเรื่องขุนช]าง
ขุนแผน

๓. อ<านอาขยานบทเลือกที่กระทรวงศึกษาธิการกำหนดซ่ึง
ยกย<องกันว<าไพเราะมาก แล]วพิจารณาเนื้อหาและภาษาที่ใช]
ในการประพันธ+ตอนนี้ และควรอ<านขุนช]างขุนแผนตอน
ขุนแผนขึน้ เรอื นขุนชา] ง ประกอบดว] ย

๓๑

นพุทธพิ ิสยั (Cognitive Domain)
ารเรียนรูขC อง Benjamin Bloom

การนำไปใ Dช ผลการวิเคราะห1
การ ิวเคราะ 3ห
การประเ ิมน Mคา
การส Dรางสรร 3ค

ü ประเมินค<าการเปรียบเทียบได]ดี
เพยี งใด
ü
ü ประเมนิ ค<าตัวละครที่ชอบมากท่สี ดุ

วิเคราะห+ความสัมพันธ+ของ
ครอบครัวไทยที่ปรากฏในเนื้อเรื่อง
ได]
มีความรู]ความจำในการอ<านบท
อาขยาน

พฤตกิ รรมดาC น
ตามทฤษฎกี า

กจิ กรรมการเรยี นรCู ความ ูDรความจำ
ความเ Dขาใจ

๔. ค]นหาเรื่องนิทาน นิยาย หรือนวนิยายที่มีเค]าเรื่องชาย
สองรักหญิงหนึ่ง โดยบอกชื่อเรื่อง ชื่อผู]แต<ง และเนื้อเรื่องย<อ
หรือแต<งเป;นเรื่องสั้นโดยผูกเรื่องตามเค]าเรื่องตอนใดตอน
หนึ่งของเร่ืองขุนชา] งขนุ แผน
๕. จัดประกวดขบั เสภาเรือ่ งขนุ ช]างขนุ แผนและเร่ืองอ่ืน ๆ

๖. จัดโต]วาทีเรื่องขุนช]างขุนแผน ในญัตติ “วันทองสองใจ
จริงหรือ” หรือ “ใครกันแน<เป;นต]นเหตุที่ทำให]นางวันทอง
ถกู ประหาร” หรือญัตติอน่ื ๆ ตามความสนใจของนักเรยี น
๗. จัดทัศนศึกษาจังหวัดสุพรรณบุรี จังหวัดกาญจนบุรี และ
จังหวัดพระนครศรีอยุธยา เพื่อศึกษาวิถีชีวิตและชมสถานท่ี
เกีย่ วกับเรื่องขุนช]างขุนแผน

๓๒

นพทุ ธพิ สิ ยั (Cognitive Domain)
ารเรยี นรขCู อง Benjamin Bloom

การนำไปใ Dช ผลการวิเคราะห1
การ ิวเคราะ 3ห
การประเ ิมน Mคา
การส Dรางสรร 3ค

ü วิเคราะห+เนื้อเรื่องเรื่องอื่นเพื่อให]
ü สอดคล]องกับบทเรียนได]
ü
ü ม ี ค ว า ม ส ร ] า ง ส ร ร ค + ใ น ก า ร จั ด
ประกวดขับเสภาได]

นำความรมู] าใชใ] นการโต]วาทไี ด]

นำความรู]มาใช]ในการศึกษาแหล<ง
เรยี นรู]นอกสถานที่ได]

พฤติกรรมดาC น
ตามทฤษฎีกา

กจิ กรรมการเรยี นรูC ความ ูDรความจำ
ความเ Dขาใจ

บทที่ ๒ สามกjก ตอนกวนอูไปรบั ราชการกบั โจโฉ ü
วิเคราะหเ3 นอื้ หา
ü
๑. วิเคราะห+บุคลิกลักษณะของตัวละครในเรื่อง เช<น โจโฉ
กวนอู เตยี วเลีย้ ว

๒. โจโฉคิดถูกหรือไม<ที่เลี้ยงดูกวนอูเป;นอย<างดี ถ]านักเรียน
เป;นที่ปรึกษาของโจโฉจะสนับสนุนให]โจโฉเลี้ยงดูกวนอูต<อไป
หรือไม< เพราะเหตใุ ด

๓. เขียนสรุปเกี่ยวกับลักษณะภาวะผู]นำของโจโฉเท<าท่ี
สงั เกตไดจ] ากเนอ้ื เรื่องท่ีเรียน
๔. กวนอูได]รับฉายาว<า “เทพเจ]าแห<งความสัตย+ซื่อ”
เนื้อความตอนใดในเรื่องที่สนับสนุนข]อความดังกล<าว
นักเรียนคิดว<าการรักษาความสัตย+ในป“จจุบันจำเป;นหรือไม<
เพราะเหตใุ ด

๓๓

นพทุ ธพิ สิ ยั (Cognitive Domain)
ารเรยี นรขCู อง Benjamin Bloom

การนำไปใ Dช ผลการวเิ คราะห1
การ ิวเคราะ 3ห
การประเ ิมน Mคา
การส Dรางสรร 3ค

ü วิเคราะห+บุคลิกลักษณะของตัว
ละครได]

วิเคราะห+ความคิดตัวละคร และ
ü เสนอขอ] คดิ เห็นได]

มีความรู]ความจำเกี่ยวกับลักษณะ
ของโจโฉ

มีความเข]าใจลักษณะนิสัยของตัว
ละคร

พฤติกรรมดาC น
ตามทฤษฎีกา

กจิ กรรมการเรยี นรCู ความ ูDรความจำ
ความเ Dขาใจ

๕. นักเรียนได]ข]อคิดอะไรบ]างจากเรื่องสามก•ก จะนำข]อคิดที่ ü
ได]นั้นไปใช]อย<างไรและมีวิธีใดที่จะแนะนำข]อคิดดังกล<าวให]
ผ]อู ืน่ ไดใ] ช]ประโยชนบ+ า] ง ü

พิจารณาภาษาการประพันธ3

๑. ศึกษาอักขรวิธีที่ใช]เรียกชื่อตัวละครในเรื่องสามก•ก ตอน
กวนอูไปรบั ราชการกบั โจโฉ
๑.๑ อา< นออกเสียงชื่อตอ< ไปน้ี
ม]าเท]ง เตียนห]อง เล<าต]าย ซุนฮก อิกิ๋ม งักจิ้น แฮหัวตุ]น แฮ
หัวเอี๋ยน บิต•ก ตันเต˜ง เหี้ยนเต] ต˜งหาง คิเป™ก บีเยียงก˜ง ชีจิ๋ว
ฮูโต˜ แหฝ] อš บองเอย๋ี งสัน กิจิว๋
๑.๒ เขียนตามคำบอก โดยระมัดระวังการวางรูปวรรณยุกต+
ให]ถูกตำแหน<ง

๓๔

นพทุ ธพิ ิสยั (Cognitive Domain)
ารเรยี นรูขC อง Benjamin Bloom

การนำไปใ Dช ผลการวิเคราะห1
การ ิวเคราะ 3ห
การประเ ิมน Mคา
การส Dรางสรร 3ค

เข]าใจในเนอื้ เรื่องและข]อคิด

มีความรู]ความจำการอ<านออกเสียง
คำ

พฤติกรรมดาC น
ตามทฤษฎีกา

กิจกรรมการเรียนรCู ความ ูDรความจำ
ความเ Dขาใจ

๑.๓ บอกเสียงวรรณยุกต+ของแต<ละพยางค+ในคำข]างต]นว<า ü
แต<ละพยางค+มีเสียงวรรณยุกต+อะไร พยางค+ใดมีรูปและเสียง
วรรณยกุ ตต+ รงกนั พยางคใ+ ดไมต< รงกัน

๒. ข]อความต<อไปนี้มีคำเปรียบเทียบ ให]จำแนกว<าข]อความ
ใดเป;นสิ่งที่ต]องการกล<าวถึง ข]อความใดเป;นสิ่งที่เป;นตัว
เปรียบ และมีลักษณะเด<นร<วมกันอย<างไร คำเปรียบเทียบอย<ู
ตอนใดของเรอ่ื ง และมีความหมายวา< อย<างไร
๒.๑ เล<าปQ’นั้นเป;นคนมีสติป“ญญา ถ]าละไว]ช]าก็จะมีกำลังมาก
ขึ้น อุปมาเหมือนลูกนกอันขนปQกยังไม<ขึ้นพร]อม แม]เราจะน่ิง
ไวใ] หอ] ย<ูในรังฉะน้ี ถา] ขนข้นึ พรอ] มแล]วก็จะบินไปทางไกลได]
๒.๒ ตัวเราก็มิได]รักชีวิต อันความตายอุปมาเหมือนนอน
หลับ ท<านเร<งกลับไปบอกแก<โจโฉให]ตระเตรียมทหารไว]ให]
พร]อม

๓๕

นพุทธพิ ิสัย(Cognitive Domain)
ารเรยี นรขูC อง Benjamin Bloom

การนำไปใ Dช ผลการวเิ คราะห1
การ ิวเคราะ 3ห
การประเ ิมน Mคา
การส Dรางสรร 3ค

เข]าใจคำเปรียบเทียบในข]อความ
แลว] จำแนกสื่งทก่ี ล<าวถงึ ได]

พฤตกิ รรมดาC น
ตามทฤษฎกี า

กจิ กรรมการเรียนรูC ความ ูDรความจำ
ความเ Dขาใจ

๒.๓ ถึงมาตรว<าท<านจะได]รับความลำบากก็อุปมาเหมือน ü
หนึ่งลุยเพลิงอันลุกแลข]ามพระมหาสมุทรอันกว]างใหญ< ก็จะ
ลือชาปรากฏชื่อเสียงท<านไปภายหน]า ว<าเป;นชาติทหารมีใจ
สัตย+ อกตัญ›ูตอ< แผน< ดิน

๓. เปรียบเทียบการใช]บทสนทนาในเรื่องสามก•กกับบท
สนทนาในวรรณกรรมปจ“ จุบนั

๔. รวบรวมสารโน]มน]าวใจที่ปรากฏในเรื่อง และวิเคราะห+
กลวธิ กี ารโนม] นา] วใจของสารดงั กลา< ว

เลือกสรรนำไปใชD

๑. ฝก_ เขยี นหรือพูดโดยใชห] วั ข]อทีส่ ัมพนั ธก+ บั เรื่อง เชน<
๑.๑ กวนอู เทพเจ]าแหง< ความสัตยซ+ ่อื
๑.๒ โจโฉ นายกตลอดกาล
๑.๓ เลา< ปQ’ ผพ]ู นมมอื ใหแ] ก<ชนทกุ ช้นั

๓๖

นพทุ ธพิ ิสยั (Cognitive Domain)
ารเรียนรขCู อง Benjamin Bloom

การนำไปใ Dช ผลการวเิ คราะห1
การ ิวเคราะ 3ห
การประเ ิมน Mคา
การส Dรางสรร 3ค

ü วิเคราะห+บทสนทนาในบทเรียน
เปรยี บเทยี บกบั วรรณกรรมป“จจุบัน

ü วเิ คราะหส+ ารโนม] นา] วใจได]

เข]าใจในหวั ขอ] ทกี่ ำหนดให]

พฤติกรรมดาC น
ตามทฤษฎีกา

กิจกรรมการเรียนรCู ความ ูDรความจำ
ความเ Dขาใจ

๒. เลือกเหตุการณ+บางตอนมาแต<งเป;นบทละครพูดเพื่อ ü
แสดงบทบาทสมมตุ ิ

๓. วาดภาพประกอบเรื่อง หรือสร]างฉากในเรื่องตาม
จินตนาการของนกั เรียนเอง
๔. วิเคราะห+นิทานเรื่องอิเยียงซึ่งเตียวเลี้ยวยกมาเป;น
อุทาหรณ+แก<โจโฉ โดยพิจารณาว<าสารสำคัญของนิทานคือ
อะไร เปน; อุทาหรณท+ ี่สมั ฤทธ์ผิ ลในการโนม] น]าวใจอย<างไร

๕. รวบรวมวรรณคดีหรือวรรณกรรมที่มีการยกนิทานมาเป;น
อุทาหรณ+ พร]อมทั้งวิเคราะห+จุดประสงค+และสัมฤทธิ์ผลใน
การยกนทิ านเรอื่ งนน้ั ๆ ดว] ย

บทท่ี ๓ กาพยเ3 หMเรือ
วเิ คราะห3เน้อื หา
๑. จุดประสงค+ของการเห<เรือคืออะไร มีท<วงทำนองในการเห<
ต<างกนั อยา< งไร และประเพณกี ารเห<เรือมีความสำคัญอยา< งไร