เซลล์พืช

พืชใบเลยี้ งเดย่ี วและพืชใบเลยี้ งคู่ มกี ารจดั เรียงตวั ของกลุ่ม
เนื้อเยื่อลาเลยี งนา้ -เกลือแร่และเนื้อเย่ือลาเลยี งอาหารแตกต่างกนั คือ
เนื้อเย่ือลาเลยี งนา้ -เกลือแร่และเนื้อเยื่อลาเลยี งอาหารในพืชใบเลยี้ งคู่
จะเรียงตวั เป็ นกล่มุ ๆ ส่วนกลุ่มเนื้อเย่ือลาเลยี งนา้ -เกลือแร่และเนื้อเย่ือ
ลาเลยี งอาหารในพืชใบเลยี้ งเดยี่ วจะกระจดั กระจายอยู่ทวั่ ไป

เม่ือนาใบของพืชมาส่องดูด้วยกล้องจลุ ทรรศน์ พบว่าผวิ ใบ
ของพืชท้งั ด้านล่างและด้านบนประกอบด้วยเซลล์ทมี่ รี ูปร่างคล้ายกนั
คือ เซลล์เรียงตวั กนั เป็ นแผ่น และบางเซลล์มลี กั ษณะแตกต่างไปคือ
มรี ูปร่างคล้ายเมลด็ ถว่ั อยู่เป็ นคู่ๆ แต่ละเซลล์ เรียกว่า เซลล์คุม ภายใน
เซลล์คุมมคี ลอโรพลาสต์ ช่องเลก็ ๆ ทอี่ ยู่ระหว่างเซลล์คุม 2 เซลล์
เรียกว่า ปากใบ

ปัจจยั ทม่ี ผี ลต่อการปิ ดเปิ ดของปากใบ และการคายนา้ ของพืช -

อุณหภูมิ - ความชื้น

- ความเข้มของแสง - สภาพนา้ ในดนิ

เม่ือพืชคายนา้ โมเลกลุ ของนา้ ในเซลล์ใบจะดงึ โมเลกลุ ของนา้ ท่ี

อยู่ข้างเคยี งต่อกนั ไปเร่ือยๆ จนถงึ ท่อลาเลยี งในใบ ลาต้น ราก จน

ในทส่ี ุดจะไปดงึ นา้ จากดนิ เข้าสู่ราก ทาให้การลาเลยี งนา้ เป็ นไป

อย่างต่อเนื่อง

การสืบพนั ธ์ุของพืช

การสืบพนั ธ์ุของพืชมที ้งั การสืบพนั ธ์ุแบบอาศัยเพศและการ
สืบพนั ธ์ุแบบไม่อาศัยเพศการสืบพนั ธ์ุแบบอาศัยเพศของพืชจะต้อง
มกี ารรวมกนั ของเซลล์สืบพนั ธ์ุเพศผ้แู ละเซลล์สืบพนั ธ์ุเพศเมยี ซ่ึง
เกดิ ขนึ้ ในดอก ดงั น้ันดอกจงึ เป็ นอวยั วะสืบพนั ธ์ุของพืชดอก

ดอกไม้ประกอบด้วยส่วนสาคญั 4 ส่วน ได้แก่ กลบี เลีย้ ง กลบี
ดอก เกสรเพศผู้ และเกสรเพศเมยี ภายในละอองเรณูจะมกี ารสร้าง
เซลล์สืบพนั ธ์ุเพศผู้ การสร้างเซลล์สืบพนั ธ์ุเพศเมยี คือ การสร้าง
เซลล์ไข่ จะเกดิ ในออวุล

เมื่อละอองเรณูเจริญเตม็ ท่ี อบั เรณูจะแตกออกละอองเรณูจะ
ปลวิ ไปตกบนยอดเกสรเพศเมยี เรียกกระบวนการนีว้ ่า การถ่าย
ละอองเรณู ซึ่งอาจเกดิ ขึน้ ภายในดอกเดยี วกนั หรือระหว่างดอก
ภายในต้นเดยี วกนั หรือข้ามต้นกนั กไ็ ด้ การถ่ายละอองเรณูอาจ
อาศัยสิ่งต่างๆ เช่น ลม นา้ แมลง สัตว์ มนุษย์ เป็ นต้น

หลงั จากละอองเรณูตกลงบนยอดเกสรเพศเมยี กจ็ ะมี
การงอกเป็ นหลอดเข้าไปในเนื้อเยื่อบริเวณยอดเกสรเพศเมียจน
กระทงั่ ถึงรังไข่ เซลล์สืบพนั ธ์ุเพศผ้เู ข้าผสมกบั เซลล์ไข่จะได้
ไซโกตซึ่งจะเจริญเป็ นเอม็ บริโออยู่ภายในออวุล เรียกกระบวน
การนีว้ ่า การปฏิสนธิ

มนุษย์รู้จกั การขยายพนั ธ์ุพืชมาต้งั แต่อดตี วธิ ีการขยาย
พนั ธ์ุพืชทงี่ ่ายทสี่ ุด ได้แก่ การเพาะเมลด็ ซึ่งเป็ นการสืบพนั ธ์ุ
แบบอาศัยเพศ พืชมกี ารสืบพนั ธ์ุแบบไม่อาศัยเพศ โดยใช้ส่วน
ต่างๆ ของพืช เช่น ใช้ลาต้นใต้ดนิ เช่น ขงิ ข่า

ใช้ส่วนของลาต้นทเี่ จริญออกไปจากต้นเดมิ ซ่ึงเรียกว่า ไหล เช่น
เศรษฐีเรือนใน บวั บวั บกผกั กระเฉด

ใช้ใบ เช่น เศรษฐีเงนิ หมื่น ต้นควา่ ตายหงายเป็ น

การขยายพนั ธ์ุโดยวธิ ีอื่นๆ เช่น การตอน การปักชา
การตดิ ตา การทาบกงิ่ การต่อกง่ิ เป็ นต้น

การตอนกงิ่ พชื การทาบกง่ิ พืช

ปัจจบุ ันมนุษย์นาความรู้ทางด้านเทคโนโลยชี ีวภาพ
มาใช้ในการขยายพนั ธ์ุพืช เช่น การเพาะเลยี้ งเนื้อเย่ือ ซ่ึงเป็ น
การนาส่วนใดส่วนหน่ึงของพืช เนื้อเยื่อหรือเซลล์ทีก่ าลงั
เจริญเตบิ โตมาเพาะเลยี้ งในอาหารสังเคราะห์ โดยจดั และ
ควบคุมสภาพแวดล้อมให้อยู่ในสภาพปลอดเชื้อมอี ณุ หภูมิ
ความชื้น และแสงสว่างทเี่ หมาะสมต่อการเจริญเตบิ โตหลงั
จากทช่ี ิ้นส่วนของพืชเจริญเตบิ โตเป็ นต้นเลก็ ๆ ก็สามารถย้าย
ไปปลูกลงดนิ ต่อไป

ต้นพืชทไ่ี ด้จากการเพาะเลยี้ งเนื้อเย่ือทอ่ี ยู่ในขวด ห้องเพาะเลยี้ งเนื้อเย่ือ

การเพาะเลยี้ งเนื้อเย่ือสามารถขยายพนั ธ์ุได้ผลผลติ

จานวนมาก โดยใช้ระยะเวลาไม่นาน ต้นพืชทไ่ี ด้จะมีลกั ษณะ

เหมือนต้นเดมิ ทใี่ ช้เนื้อเยื่อมาทาการเพาะเลยี้ งเนื้อเย่ือทุก

ประการ

การตอบสนองของพืช

ส่ิงมชี ีวติ มกี ารตอบสนองต่อส่ิงแวดล้อมเพ่ือหาอาหารหลบ
หลกี ภัยจากศัตรูและมกี ารปรับตวั ให้เหมาะสมกบั สภาพแวดล้อม
สภาพการณ์ของสิ่งแวดล้อมทท่ี าให้ส่ิงมชี ีวติ แสดงพฤตกิ รรม เรียก
ว่า ส่ิงเร้า และปฏกิ ริ ิยาทต่ี อบสนองต่อส่ิงเร้า เรียกว่า การตอบสนอง

ขณะทพ่ี ืชมกี ารเจริญเตบิ โต พืชจะมกี ารตอบสนองต่อ
ส่ิงแวดล้อมซึ่งมกั เกดิ ขนึ้ อย่างช้าๆ เช่น การทีป่ ลายยอดของพืชเบน
เข้าหาแสง มสี ่วนของลาต้น เรียกว่า มือเกาะเจริญยืดยาวออกไป
และเมื่อเลือ้ ยไปสัมผสั กบั สิ่งทยี่ ดึ เกาะจะใช้มือเกาะพนั รอบเพ่ือพยุง
ลาต้นไว้



การตอบสนองต่อสิ่งเร้าของพืชบางชนดิ ไม่เกย่ี วข้องกบั
การเจริญเตบิ โต เช่น การหุบของใบไมยราบเมื่อสัมผสั ทบี่ ริเวณ
ใบหรือก้านใบ