Functional Group

ตัวอย่างสารประกอบกลุ่มเอมีน

โคเคน สกดั ไดจ้ ากใบโคคา ซง่ึ ใชเ้ ป็นยาชาเฉพาะท่ี ใชเ้ ป็น

ยาสลบ ถา้ ใชใ้ นขนาดนอ้ ยจะเป็นตวั กระตนุ้ สมองสว่ น
cerebral แตถ่ า้ ใชใ้ นขนาดมากหรอื ใชต้ ดิ ตอ่ กนั
จะเป็นยาเสพติด

ตัวอย่างสารประกอบกลุ่มเอมีน

โคเคน เป็นสารเสพตดิ ชนิดสารกระตนุ้ อยา่ งเขม้ ท่ีมกั ใช้
เพ่อื นนั ทนาการ โดยท่วั ไปเสพดว้ ยการสดู สบู ควนั หรอื ละลาย

แลว้ ฉีดเขา้ หลอดเลอื ดดา

ตัวอย่างสารประกอบกลุ่มเอมีน

โคเคน เป็นสารเสพตดิ ท่ีมีความเส่ยี งสภู่ าวการณเ์ สพติด
สงู หลงั ใชร้ ะยะสนั้ นอกจากนี้ ยงั เพ่มิ ความเสย่ี งของโรคหลอด

เลือดสมอง กลา้ มเนือ้ หวั ใจตายเหตขุ าดเลือด

ตัวอย่างเอมีน

คาเฟอนี เป็ นสารทม่ี ีอย่ใู นธรรมชาติ ไดแ้ ก่ อยู่ในเมลด็
กาแฟ ในใบชา อย่ใู นผลโกโก้

ตัวอย่างเอมีน

คาเฟอนี เป็ นยากระตุ้นการเตน้ ของหวั ใจ
และระบบประสาทส่วนกลาง

ตัวอย่างเอมีน

นิโคตนิ เป็ นสารเสพตดิ ทพ่ี บในใบยาสูบ
ทาใหค้ วามดนั โลหติ และอตั ราการเตน้ ของหวั ใจเพม่ิ ขนึ้

- เอมนี บางชนิดพบในร่างกาย เช่น อะดรีนาลิน เป็ น
ฮอรโ์ มนทเ่ี พมิ่ อตั รา

การเต้นของหวั ใจ
ทาใหน้ า้ ตาลใน

เลือดเพม่ิ ขึน้

ตัวอย่างเอมนี แอมเฟตามี มลี ักษณะเป็ นผงผลกึ สีขาว

ไม่มกี ลิ่น มรี สขมนิดๆ มีสูตรทางเคมีคอื C9H13N
เป็ น เอมีนชนิดมนุษยส์ ังเคราะหข์ นึ้ เรารู้จักกันใน

ช่ือยาบา้ เป็ นสารเสพตดิ ทก่ี ระตุน้ การทางานของระบบ

ประสาทส่วนกลาง



ทาใหเ้ กดิ สีของเนือ้ สัตว์ (meat color) โดย
ทาใหเ้ กดิ สีแดงอมชมพใู นผลิตภณั ฑเ์ นือ้ สัตว์
เช่น ไส้กรอก (sausage) แฮม (ham) เบคอน
(bacon) แหนม กุนเชียง เนือ้ เคม็

สแี ดงเกดิ จากการรวมตวั ของไนไตรล์

กับเมด็ สใี นเลอื ด คอื ไมโอโกลบนิ
(myoglobin) เป็ นไนโตรโซฮโี มโครม
(nitrosohemochrome) ซง่ึ เมอื่ ถูกความ
ร้อนจะเปลย่ี นเป็ น globin introso
hemochrome ซง่ึ เป็ นสีชมพู ทคี่ งตวั

สารประกอบตัวอยา่ งได้แก่ “ไตรไนโตรโทลูอนี ”
รู้จกั กันดที สี่ ุดว่าเป็ นวตั ถุระเบดิ ทม่ี ปี ระโยชนโ์ ดยมี

คุณสมบตั จิ ดั การได้สะดวก

ไดแ้ ก่ สารประกอบไนโตรซามีน
พบท่วั ไปในอาหาร เครอ่ื งด่มื และสาร

เคมีตา่ ง ๆ ท่ีใชใ้ นโรงงานอตุ สาหกรรม
ซง่ึ เป็นสาเหตทุ ่ีทาใหเ้ กิดการผิดปกตขิ องดีเอน็ เอ
ท่ีตรวจพบในรูปของ DNA adducts
และ ก่อใหเ้ กิดโรคมะเรง็ ได้หลายชนิด

ตวั อยา่ งสารประกอบไนโตรซามนี ทเี่ ป็ นตน้ เหตุของโรคมะเร็งตา่ งๆ

ไดเมธลิ ไนโตรซามนี ทาใหเ้ กดิ มะเร็งทต่ี บั
ไดเอธลิ ไนโตรซามนี ทาใหเ้ กดิ มะเร็งทต่ี บั และหลอดอาหาร
เมธลิ เบนซลิ ไนโตรซามีนและเมธลิ เฟนิลไนโตรซามนี ทาให้
เกิดมะเรง็ หลอดอาหาร

สารไนโตรซามีน เป็ นสาเหตขุ องการเกิดโรคมะเรง็ มาจากการ

บรโิ ภคอาหารและเครอ่ื งด่มื ทม่ี กี ารถนอมอาหารโดยการรมควันหรอื
การหมักดอง ผลติ ภณั ฑจ์ ากเนือ้ สตั ว์ ปลาและผกั การบรโิ ภคผกั ท่มี ี

ไนเตรทสงู รวมถงึ อาหารจาพวกปิ้ง ยา่ ง

ตวั อยา่ ง สารประกอบไพริดิล “เซทิลไพรดิ ิเนียม

คลอไรด์ “(Cetylpyridinium Chloride
หรอื CPC) ช่วยลดการเกิดคราบไบโอฟิลม์ และ

เหงือกอกั เสบได้

มหี มฟู่ ังกช์ นั “คารบ์ อกซิล”

เป็นหมแู่ สดงสมบตั ิเฉพาะตวั ของ กรดอนิ ทรยี ท์ ่วั ไป
มีสตู รดงั นี้

กรดอนิ ทรยี ท์ ่วั ไป
เป็นกรดแกพ่ อสมควร เชน่ กรดแอซีตกิ หรอื กรดนา้ สม้ สายชู

หมู่คารบ์ อกซิล

(carboxyl group, COOH)

เป็นสว่ นประกอบในโครงสรา้ ง
กรดแอมโิ นซงึ่ เป็นหนว่ ยทเี่ ลก็ ทีส่ ดุ
ของโปรตีน (protein)

ตวั อยา่ งกรดอนิ ทรีย์ หรือ กรดคารบ์ อกซลิ กิ

ตวั อย่างการเรียกช่ือ กรดคารบ์ อกซลิ ิกหรือกรดอนิ ทรีย์

คุณสมบัติ จุดเดือดและการละลาย ของกรดคาร์บอกซิลิก

ปฏกิ ริ ิยาสะเทนิ
กรดอนิ ทรียท์ าปฏกิ ริ ิยากับเบสท่วั ไป ไดเ้ กลือกบั นา้

สามารถทาปฏกิ ริ ิยากบั แอลกอฮอลไ์ ดส้ ารประกอบเอสเตอร์ (ester)

ทาปฏกิ ริ ิยากบั แอมโมเนียไดส้ ารเอไมด์ (amide)

กรดคารบ์ อกซลิ กิ ทพ่ี บในธรรมชาติ

กรดคารบ์ อกซลิ ิกทส่ี าคญั

1. กรดฟอร์มิก (formic acid) เป็นกรดคารบ์ อกซิลิก

ท่ีง่ายทีส่ ดุ เตรยี มครงั้ แรกจากการนามดมากล่นั มีสตู ร CH2O2

คุณสมบัติ และ ลักษณะการเตรียม
กรดฟอร์มิก (FORMIC ACID) ในอุตสาหกรรม

1. กรดฟอรม์ ิกเป็นของเหลวท่ีมีกลน่ิ ฉนุ
2. เม่ือถกู ผวิ หนงั ทาใหเ้ กิดอาการคนั
3. ในทางอตุ สาหกรรมมีการเตรยี มกรดฟอรม์ ิกจาก
คารบ์ อนมอนอกไซดแ์ ละโซเดียมไฮดรอกไซด์ ดงั นี้

กรดฟอรม์ ิกในด้านอุตสาหกรรม

1. ย้อมหนังและย้อมผ้า
2. เป็ นสารช่วยให้เนือ้ ยางในลาเทก็ ซ์
ของยางธรรมชาตติ กตะกอน(latex)

เป็น สารประกอบที่เกิดขนึ้ จากปฏิกิรยิ าออกซิเดชนั ของไขมนั และนา้ มนั ท่ีมี
พนั ธะคอู่ ย่ใู นโมเลกลุ

สารประกอบเพอรอ์ อกไซดเ์ กิดจากปฏิกิรยิ าออกซิเดชนั ของกรดไขมนั
ชนดิ ไมอ่ ่ิมตวั เกิดเป็นพนั ธะโควาเลนต์

ของไดออกซิเจน (R-O-O-R)



ค่าเพอร์ออกไซด์ (peroxide value ; P.V.) เป็นคา่ ท่ีใช้

การวดั อตั ราการเกิดปฏกิ ิรยิ า lipid oxidation ซงึ่ เป็นสาเหตขุ อง
การเกิดกลน่ิ หืน (rancidity)

ค่าเพอร์ออกไซด์ (peroxide value ; P.V.) เป็นคา่ ที่

บง่ ชีถ้ งึ การเสอ่ื มเสียของนา้ มนั และไขมนั รวมทง้ั อาหารที่มไี ขมนั สงู
เชน่ อาหารทอด ไดแ้ ก่ ถ่วั ปากอา้ ทอด ถ่วั ทอดแผ่น



แอลดไี ฮดแ์ ละคโี ตน มหี มู่แสดงสมบตั เิ ฉพาะตวั ท่ี

เหมอื นกนั คือ C = O เรียกว่า หมู่คาร์บอนิล

(carbonyl group)

แตแ่ ตกต่างกนั เพยี งแอลดไี ฮดม์ ีหมู่คารบ์ อนิลจบั กับไฮโดรเจน
หน่ึงอะตอม แต่คโี ตน มหี มู่ และ

ยกเว้นฟอรม์ าลดไี ฮดf์ ormaldehyde
เป็ นหมู่คารบ์ อนิลจบั กับ H 2 อะตอม
ถา้ เป็ นสารละลายในนา้ 37-40%โดย

ปริมาตรเรียกว่า ฟอร์มาลีน



แอลดไี ฮด์ ทสี่ าคัญคือ

1.ฟอรแ์ มลดไี ฮดม์ ีสถานะเป็ นแก๊ส
เมอื่ ละลายแก๊สนีใ้ นนา้ ไดส้ ารละลาย
“ฟอรม์ าลิน (formalin)” ซงึ่ มี

ฟอรแ์ มลดไี ฮดร์ ้อยละ 37-40 โดยปรมิ าตร

ประโยชน์ของฟอร์มาลินใชใ้ นการดองพชื และ

สัตวท์ ดลอง ฟอรแ์ มลดไี ฮด์ ใช้ในการฆา่ เชอื้ โรคและ
แมลง ใช้ทาพลาสตกิ ใช้เป็ นวัตถุดบิ หรือสารตงั้ ต้นใน
การเตรียมสารอนื่ ๆ เช่น กรดฟอรม์ กิ



2. แอซติ ัลดีไฮด์หรือ โพรพาโนน

หรือเรียกอกี ช่ือว่าแอซิโตน เป็ นของเหลวทมี่ ีจุดเดอื ด 56°C
ละลายนา้ ได้ในทกุ อตั ราส่วน เป็ นสารไวไฟ

แอซโี ทนเกดิ เองตามธรรมชาตใิ นพชื ตน้ ไม้ ก๊าซภเู ขาไฟ
ไฟป่ า และเป็ นผลผลิตจากการสลายตวั ของไขมัน

ประโยชน์ของแอซิโตน หรือ แอซติ ัลดีไฮด์

ใช้เป็ นตวั ทาละลายสาหรับสารอินทรีย์ เช่น ใช้ในนา้ มันงา
แลกเกอร์ ใช้ช่วยทาใหเ้ คร่ืองแกว้ ในหอ้ งปฏบิ ตั กิ ารแหง้
เร็วขึน้

แอซิตัลดไี ฮด์ ใช้ทาพลาสตกิ ทาสยี อ้ มผ้า

และใช้เป็ นสารตงั้ ตน้ ในการเตรียมสารอน่ื เช่น กรดแอซีตกิ
แอซตี กิ เอนไฮไดรด์ (acetic anhydride) เป็ นต้น



Imines are common in nature[citation needed].
Vitamin B6 promotes the deamination of amino
acids via the formation of imines, for example.

อเี ทอร์Ether

มสี ูตรท่วั ไปเป็ น ROR’
มสี ูตรโมเลกุลเหมอื นแอลกอฮอล์

และฟี นอล

อีเทอร์ เป็นสารอนิ ทรยี ท์ ่ีมีสตู รท่วั ไปคือ R–O– R ′,

R–O–Ar ,Ar–O–Ar

โดย Ar แทนวงแหวนแอโรมาติก คือ สารประกอบอนิ ทรยี ท์ ่ีมี
วงแหวนเบนซนิ C6H6หรอื อนพุ นั ธขุ์ อง
วงแหวนเบนซนิ )

และ R แทนแอลฟิ าตกิ ไฮโดรคารบ์ อน อาจเป็นโซต่ รง (straight
chain) หรอื โซท่ ่ีมีก่ิงกา้ นสาขา (branched chain ) และ
พนั ธะระหวา่ ง C อะตอม อาจเป็นพนั ธะเด่ียว พนั ธะคู่ หรอื พนั ธะสาม
หรอื มีพนั ธะมากกวา่ หนง่ึ ชนิด ผสมกนั ก็ได้

ตัวอย่าง ของอเี ทอร์ เช่น เมทอกซีมีเทน หรอื มีช่ือสามญั

คอื ไดเมทลิ อีเทอร์ (CH3OCH3)

ซง่ึ เป็นไอโซเมอรโ์ ครงสรา้ งกบั เอทานอล
(CH3CH2OH)

ไดเมทลิ อีเทอร์ (CH3OCH3)

DME มีสมบตั แิ ละลกั ษณะท่วั ไปคลา้ ยกบั ก๊าซแอลพีจีหรอื
ก๊าซปิโตรเลียมเหลว (Liquefied petroleum gas : LPG) จงึ
สามารถใชท้ ดแทนกนั ไดใ้ นบางกรณีหรอื ใชผ้ สมกนั
ไดเมทลิ อเี ทอร์ เป็นเชือ้ เพลิงประเภทก๊าซท่ีสามารถผลติ ไดจ้ าก
สารชีวมวล
(Biomass)
ถา่ นหิน (Coal)

ไดเมทิลอีเทอร์

มีสตู รโมเลกลุ เหมอื นแอลกอฮอลแ์ ละฟีนอล จงึ เป็นไอโซเมอร์
โครงสรา้ งกบั แอลกอฮอลแ์ ละฟีนอล

สมบัตขิ องอีเทอร์

เป็นโมเลกลุ ไมม่ ขี ว้ั ไมล่ ะลายนา้ ตดิ ไฟไดง้ ่าย

จดุ หลอมเหลว จดุ เดอื ด ต่า

ความหนาแนน่ นอ้ ยกวา่ นา้

ตวั อย่าง ของอีเทอร์

อีเทอรท์ ีม่ ปี ระโยชนใ์ นอตุ สาหกรรมมากทส่ี ดุ ไดแ้ ก่ ไดเอทลิ อีเทอร์
Diethyl ether หรอื นิยมเรยี กสนั้ ๆ วา่ อีเทอร์ เป็นสารที่มีจดุ

เดือดต่า 35 °C (94. 1 ° F) เป็นของเหลว มกี ลิ่นรสหวานและ

หอม เป็นสารระเหยง่าย ไวไฟ ใชเ้ ป็นตวั ทาละลาย ใชส้ กดั สาร
และบางครงั้ ใชเ้ ป็นยาสลบ