ชุดกิจกรรมการเรียนรู้วิทยาศาสตร์แบบสืบเสาะหาความรู้ 7 ขั้น (7E) และประยุกต์ใช้เทคโนโลยี QR Code เพื่อส่งเสริมการเรียนรู้ด้วยตนเอง วิชาชีววิทยา 6 ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6 เรื่อง ความหลากหลายของสิ่งมีชีวิต

ชุดกิจกรรมการเรียนรู้วิทยาศาสตร์แบบสืบเสาะหาความรู้ 7 ขัน (7E) ้ และประยุกต์ใช้เทคโนโลยี QR Code เพื่อส่งเสริมการเรียนรู้ด้วยตนเอง วิชาชีววิทยา 6 (ว30246) ชันมัธยมศึกษาปีที่ 6 ้ เรื่อง ความหลากหลายของสิ่ งมีชีวิต SCAN ME

คำนำ ก ชุดกิจกรรมการเรียนรูวิทยาศาสตรแบบสืบเสาะหาความรู 7 ขั้น (7E) และประยุกตใชเทคโนโลยี QR code เพื่อสงเสริมการเรียนรูดวยตนเอง วิชาชีววิทยา 6 ชั้นมัธยมศึกษาปที่ 6 เรื่องความหลากหลายของสิ่งมีชีวิต มีจํานวน 8 ชุด รวมเวลา จัดกิจกรรม 16 ชั่วโมง เปนชุดกิจกรรมที่จัดทําขึ้นจากการศึกษาวิเคราะหหลักสูตรแกนกลาง การศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551 (ฉบับปรับปรุง พุทธศักราช 2560) และศึกษาจากสภาพปญหาการจัด การเรียนการสอนวิชาชีววิทยา ของโรงเรียนชุมชนเทศบาล ๓ (พินิจพิทยานุสรณ) พบปญหานักเรียนมีผลสัมฤทธิ์ ทางการเรียนตํ่า จึงไดจัดกิจกรรมเนนผูเรียนเปนสําคัญ ที่จะชวยใหนักเรียนเกิดการเรียนรูอยางเปนขั้นตอน เขาใจเนื้อหาไดงายขึ้น มีการทบทวนความรูเดิม สรางความสนใจกระตุนใหนักเรียนเกิดความอยากรู อยากเห็น เพื่อรวมกันทําการสํารวจ และคนหา ทําการทดลอง อธิบาย สรุปผล ตลอดจนการสืบคนขอมูลขยายความรูเพิ่มเติม การประเมินผล และนําความรูที่ไดไปใชทําใหเกิดการเรียนรูอยางมีทักษะ สรางเจตคติที่ดีทางวิทยาศาสตร ใหกับผูเรียน นอกจากนี้ยังนําเทคโนโลยี QR code มาประยุกตใชในกิจกรรมการเรียนรู เพื่อชวยให นักเรียนไดเขาถึง สื่อมัลติมีเดียที่หลากหลาย ศึกษาความรูเพิ่มเติมดวยตนเองไดตามความสะดวก และตามตองการ ทําใหการเรียน การสอนมีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น อันนําไปสูการพัฒนาผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนที่สูงขึ้น ชุดกิจกรรมการเรียนรูวิทยาศาสตรชุดนี้ เปนชุดกิจกรรมการเรียนรูชุดที่ 1 เรื่อง การศึกษาความหลากหลาย ทางชีวภาพ ซึ่งประกอบดวย คําชี้แจง ผลการเรียนรู จุดประสงค สาระการเรียนรู เวลาที่ใช วิธีใชชุดกิจกรรมการเรียนรู สื่อและอุปกรณการเรียนรู แบบทดสอบกอนเรียน ซึ่งเปนแบบตัวเลือก 4 ตัวเลือก จํานวน 10 ขอ พรอมทั้งบัตรความรู และบัตรกิจกรรม รวมทั้งมีแบบทดสอบหลังเรียนและเฉลยแบบทดสอบและบัตรกิจกรรม ทายสุดมีแบบบันทึกคะแนน กอนเรียน ระหวางเรียนและหลังเรียน ผูจัดทําหวังเปนอยางยิ่งวาชุดกิจกรรมการเรียนรูนี้ จะเปนประโยชนตอการจัดกิจกรรมการเรียนรูของครูและ นักเรียนเปนอยางดี นักเรียนสามารถนําความรู ประสบการณที่ไดรับไปใชในชีวิตประจําวันไดอยางถูกตอง โดยให นักเรียนไดทํากิจกรรมกลุม ไดฝกทักษะ กระบวนการทางวิทยาศาสตร จากการที่นักเรียนไดปฏิบัติกิจกรรมตามลําดับ ขั้นและนักเรียนสามารถนําความรูที่ไดไปใชในชีวิตประจําวัน สงผลใหเกิดการเรียนรูอยางตอเนื่อง สามารถสรางองค ความรูดวยตนเอง นอกจากนี้ชุดกิจกรรมนี้ยังสามารถใชพัฒนาการเรียนการสอนในกลุมสาระการเรียนรูวิทยาศาสตร และเทคโนโลยีไดเปนอยางดี ชวยสงเสริมและพัฒนาศักยภาพของนักเรียน สงเสริมการหาความรูนอกหองเรียนดวย เทคโนโลยี QR code มีภาพประกอบและสื่อมัลติมีเดียเพื่อใหเกิดความเพลิดเพลินในบทเรียนเพื่อความเขาใจยิ่งขึ้น บุษกร ปทุมไกยะ

ข สารบัญ เรื่อง หนา คำนำ สารบัญ สารบัญภาพ คำชี้แจง การใชชุดกิจกรรมการเรียนรู ผลการเรียนรู จุดประสงคการเรียนรู สาระการเรียนรู เวลาที่ใช บทบาทของนักเรียน แบบทดสอบกอนเรียน บัตรกิจกรรมการเรียนรูที่ 1 บัตรกิจกรรมการเรียนรูที่ 2 บัตรความรูที่ 1 บัตรกิจกรรมการเรียนรูที่ 3 บัตรความรูที่ 2 บัตรกิจกรรมการเรียนรูที่ 4 แบบทดสอบหลังเรียน บรรณานุกรม ภาคผนวก แบบบันทึกคะแนนระหวางเรียน เฉลยแบบทดสอบกอนเรียนและหลังเรียน เฉลยบัตรกิจกรรมที่ 1-4 แบบสังเกตพฤติกรรมการทำงานรายบุคคล แบบสังเกตพฤติกรรมการทำงานรายกลุม แบบประเมินคุณลักษณะนักเรียน ก ข ค ง จ ฉ ฉ ช ช ฌ 1 4 5 6 10 13 22 24 27 29 30 31 32 41 42 43

ค สารบัญภาพ ภาพที่ หนา 1 ความหลากหลายของชนิดพันธุ 2 ความหลากหลายของพันธุกรรม 3 ความหลากหลายของระบบนิเวศ 4 การจัดลำดับหมวดหมูของสิ่งมีชีวิตในแตละระดับ 5 คาโรลัส ลินเนียส (Carolus Linnaeus) บิดาแหงวิชาอนุกรมวิธาน 6 ชองเหงือกของสัตวมีกระดูกสันหลังบางชนิดในระยะที่เปนเอ็มบริโอ 7 อารคีออฟเทอริกส 7 7 8 14 15 18 19

ง คําชี้แจง ชุดกิจกรรมการเรียนรูวิทยาศาสตรแบบสืบเสาะหาความรู 7 ขั้น (7E) และประยุกตใชเทคโนโลยี QR Code เพื่อสงเสริมการเรียนรูดวยตนเอง วิชาชีววิทยา 6 ชั้นมัธยมศึกษาปที่ 6 เรื่องความหลากหลายของสิ่งมีชีวิต ประกอบ ดวย ชุดกิจกรรมการเรียนรู 8 ชุด ดังนี้ ชุดกิจกรรมการเรียนรูฉบับบนี้ เปนชุดกิจกรรมการเรียนรูชุดที่ 1 เรื่อง การศึกษาความหลากหลายทาง ชีวภาพ ซึ่งนักเรียนจะไดศึกษาเรียนรูและปฏิบัติกิจกรรมตางๆ เพื่อศึกษาเกี่ยวกับความหลากหลายของสิ่งมีชีวิต โดย ใชเวลาในการปฏิบัติกิจกรรมทั้งหมด 2 คาบเรียน และใหนักเรียนศึกษาชุดกิจกรรมตามลําดับขั้นตอนตอไปนี้ ชุดที่ ชื่อชุดกิจกรรม จํานวนคาบเรียน รวม 1 2 3 4 5 6 7 8 2 2 2 2 2 2 2 2 16 การศึกษาความหลากหลายทางชีวภาพ กําเนิดของสิ่งมีชีวิต อาณาจักรมอเนอรา อาณาจักรโพรติสตา อาณาจักรพืช อาณาจักรฟงไจ อาณาจักรสัตว ความหลากหลายทางชีวภาพในประเทศไทย

จ การใช้ชุดกิจกรรม ขั้นเตรียมกอนใชชุดกิจกรรม 1. ทำการศึกษาคนควาในเรื่องที่ตนเองจะเรียนหรือปฏิบัติกิจกรรมมากอนลวงหนาเพื่อใหเขาใจในบทเรียน ไดดีและรวดเร็วยิ่งขึ้น 2. เตรียมความพรอมของตนเองสำหรับการปฏิบัติกิจกรรมรวมกับเพื่อนในหองเรียนและเพื่อนรวมกลุม 3. คำแนะนำในการปฏิบัติงานกลุม 3.1 เลือกประธานกลุมเพื่อเปนผูนำในการดำเนินการจัดการเรียนรู และเลขานุการกลุมเพื่อบันทึก ขอมูล 3.2 สมาชิกทุกคนตองมีสวนรวม ชวยเหลือซึ่งกันและกัน และรับผิดชอบรวมกัน 3.3 ตั้งใจปฏิบัติกิจกรรมอยางเต็มความสามารถและรอบคอบ 4. ใชกลุมเดิมตลอดการเรียนดวยชุดกิจกรรมการเรียนรูชุดที่ 1 เรื่อง การศึกษาความหลากหลายทางชีวภาพ ขั้นใชชุดกิจกรรม 1. ศึกษาภาระงานใหเขาใจ และปฏิบัติตามขั้นตอน 2. ปฏิบัติกิจกรรมดวยตนเอง ไมลอกเพื่อนและไมใหเพื่อนลอก 3. ศึกษากิจกรรมดวยความตั้งใจ แลวทำการวิเคราะหเนื้อหาและสรุปเพื่อใหเขาใจงายๆ 4. ศึกษาคำชี้แจงของกิจกรรมโดยการระดมความคิดในกลุม เพื่อตอบคำถามใหตรงตามทฤษฎีของเรื่องที่ เรียนไมตอบโดยไมมีเหตุผลหรือไมมีทฤษฎีรองรับ 5. รวมอภิปรายกับครูดวยความตั้งใจ จดความรูใหม และซักถามทันทีเมื่อไมเขาใจ 6. มีความสามัคคี มีน้ำใจ ภาคภูมิใจในผลงานของกลุม โดยไมเอาเปรียบดวยการนั่งเฉยหรือกอความวุนวาย ในหองเรียน ขั้นหลังใชชุดกิจกรรม 1. ทำแบบทดสอบหลังเรียน 2. รวบรวมผลงานที่ไดจากการปฏิบัติกิจกรรมสงครู เพื่อประเมินผลการเรียนรู 3. จัดเก็บอุปกรณทุกชิ้น ใหเรียบรอย

ฉ ผลการเรียนรู้ ดานความรู 1. นักเรียนสามารถสืบคน ขอมูล อภิปราย และอธิบายเกี่ยวกับความหมายและองคประกอบของความ หลากหลายทางชีวภาพได 2. นักเรียนสามารถสืบคนขอมูล อภิปราย และอธิบายการศึกษาของสิ่งมีชีวิต การจัดหมวดหมูของสิ่งมีชีวิต ชื่อของสิ่งมีชีวิต และการระบุชนิดได ดานทักษะกระบวนการ นักเรียนสามารถปฏิบัติกิจกรรมตามกระบวนการสืบเสาะหาความรูแบบวัฏจักร 7 ขั้น (7E) ดังนี้ 1. ทำแบบฝกหัดกอนบทเรียน เพื่อทดสอบความรูเดิม (Elicitation Phase) 2. รวมกันอภิปรายและตั้งคำถามจากแบบทดสอบกอนเรียน (Engagement Phase) 3. สืบคนขอมูลจากเอกสารประกอบการเรียนรูเรื่อง การศึกษาความหลากหลายของสิ่งมีชีวิต (Exploration Phase) 4. นำขอมูลมาดำเนินการวิเคราะห แปลผล สรุปผลและนำเสนอผลที่ไดในรูปตางๆ เชน บรรยายสรุป สรางแผนภูมิความคิดรวบยอด (Explanation and Expansion Phase) 5. ใหนักเรียนนำผลงานที่ไดจากการสรุปผลการวิเคราะหมานำเสนอหนาชั้นเรียนเพื่อนำไปสูการหาขอสรุป รวมกันในชั้นเรียนและประเมินผลงาน (Evaluation and Extension Phase) ดานคุณธรรมจริยธรรมและคุณลักษณะอันพึงประสงค 1. มีความสนใจใฝเรียนรู ไดแก การสนทนาซักถาม กระตือรือรนในการปฏิบัติกิจกรรม 2. มีความรับผิดชอบ ไดแก ปฏิบัติหนาที่ที่ไดรับมอบหมาย ทำงานสำเร็จตามเปาหมาย 3. ความมีเหตุผล ไดแก การรวบรวมขอมูล การอธิบายหรือแสดงความคิดเห็นอยางมีเหตุผล มีหลักการ หรือมีขอมูลอางอิง 4. มีระเบียบวินัย ไดแก ตรงตอเวลาที่นัดหมาย ปฏิบัติตามระเบียบวินัยของกิจกรรม 5. อยูอยางพอเพียง ไดแก ใชทรัพยสินตนเองอยางประหยัดทรัพยสินสวนรวมอยางคุมคา ไมเอาเปรียบคนอื่น วางแผนการเรียนการทำงาน 6. มุงมั่นในการทำงาน ไดแก ตั้งใจ อดทนทำงาน ไมยอทอ 7. รักความเปนไทย ไดแก มีจิตสำนึกในความเปนไทยและภูมิปญญาไทย 8. มีจิตสาธารณะ ไดแก ชวยเหลือเพื่อน พอแม ครู จิตอาสา ทำงานเพื่อสวนรวม

ช จุดประสงค์การเรียนรู้ 1. สืบคนขอมูล อภิปราย และอธิบายเกี่ยวกับความหมายและองคประกอบของความหลากหลายทาง ชีวภาพได 2. สืบคนขอมูล อภิปราย และอธิบายการศึกษาของสิ่งมีชีวิต การจัดหมวดหมูของสิ่งมีชีวิต ชื่อของ สิ่งมีชีวิต และการระบุชนิดได สาระการเรียนรู้ ความหลากหลายทางชีวภาพ ประกอบดวยความหลากหลายทางพันธุกรรม ความหลากหลายของสปชีส และความหลากหลายของระบบนิเวศ การแปรผันทางพันธุกรรมทําใหเกิดความหลากหลายทางพันธุกรรม ซึ่งสิ่งมีชีวิตใดที่มีความหลากหลายทาง พันธุกรรมมากยอมทําใหมีโอกาสอยูรอดเพิ่มขึ้นและสืบทอดลูกหลานตอไปได สิ่งมีชีวิตที่ดํารงชีวิตอยูในสิ่งแวดลอมตาง ๆ ไดผานกระบวนการคัดเลือกโดยธรรมชาติหรือโดยมนุษยมาเปน ระยะเวลายาวนานหลายชั่วรุนซึ่งอาจเกิดเปนสปชีสใหม สงผลใหเกิดความหลากหลายของสปชีส แหลงที่อยูอาศัยแตละแหลงที่สิ่งมีชีวิตอาศัยอยูนั้นจะมีองคประกอบของปจจัยทางกายภาพและปจจัยทาง ชีวภาพที่แตกตางกัน ทําใหเกิดความหลากหลายของระบบนิเวศ การจําแนกสิ่งมีชีวิตออกเปนหมวดหมูเปนลําดับขั้นตาง ๆ เริ่มจากหมวดหมูใหญแลวแบงเปนหมวดหมูยอย มีดังนี้ คิงดอม ไฟลัม คลาส ออเดอร แฟมิลี จีนัส และสปชีส ชื่อวิทยาศาสตรของสิ่งมีชีวิตในลําดับขั้นสปชีสที่ตั้งขึ้นตามระบบทวินามเพื่อใชในการระบุถึงสิ่งมีชีวิตแตละ ชนิดใหมีความเขาใจถูกตองตรงกันประกอบดวย 2 สวน โดยสวนแรกเปนชื่อสกุล สวนหลังเปนคําที่ระบุลักษณะ พิเศษของสิ่งมีชีวิตชนิดนั้น หรือเปนคําที่มีความหมายเฉพาะ โดยทั้ง 2 สวนนี้ตองเปนภาษาละติน ไดโคโทมัสคียเปนเครื่องมือที่ใชเพื่อระบุหมวดหมูของสิ่งมีชีวิตลําดับขั้นตาง ๆ โดยมีหลักเกณฑในการนํา ลักษณะที่ตางกันของสิ่งมีชีวิตมาพิจารณาเปนคู ชุดกิจกรรมการเรียนรูชุดที่ 1 เรื่อง การศึกษาความหลากหลายทางชีวภาพ ใชเวลาในการเรียนรู 2 คาบเรียน เวลาที�ใช้

บทบาทของนักเรียน 1. นักเรียนแบงกลุม กลุมละ 5 คน เลือกประธานกลุม เพื่อเปนผูนําในการดําเนินกิจกรรมและลขานุการกลุม เพื่อบันทึกขอมูลในการปฏิบัติกิจกรรมตางๆ และมอบหมายหนาที่ใหสมาชิกแตละคนในกลุมใหชัดเจน 2. ตรวจสอบความครบถวนของชุดกิจกรรมการเรียนรูตามกระบวนการสืบเสาะหาความรูแบบวัฏจักร 7 ขั้น (7E) 3. ทําแบบทดสอบกอนเรียน เพื่อทดสอบความรูเดิมของนักเรียน 4. ศึกษากิจกรรมการเรียนรูที่ 1 แลวใหแตละกลุม รวมกันอภิปรายและตอบคําถาม 5. ศึกษาและปฏิบัติกิจกรรมการเรียนรูที่ 2 เพื่อสํารวจและคนหาคาตอบ 6. ศึกษากิจกรรมการเรียนรูที่ 3 และ 4 จากนั้นเลิกปฏิบัติกิจกรรม อภิปรายและระดมความคิดในกลุม สรุปแกปญหาจากสถานการณที่กําหนดขึ้น แลวบันทึกคําตอบลงในแบบบันทึกกิจกรรม พรอมทั้งขยายความรูที่ไดรับ โดยการนําเสนอหนาชั้นเรียน 7. แลกเปลี่ยนกันตรวจแบบบันทึกกิจกรรมการเรียนรูที่ 1-4 โดยเลขานุการกลุม รวบรวมแบบบันทึก คําตอบของสมาชิกไปแลกเปลี่ยนกับกลุมอื่น โดยกําหนดใหกลุมที่ 1 ตรวจกลุมที่ 8, กลุมที่ 8 ตรวจกลุมที่ 7, กลุมที่ 7 ตรวจกลุมที่ 6, กลุมที่ 6 ตรวจกลุมที่ 5, กลุมที่ 5 ตรวจกลุมที่ 4, กลุมที่ 4 ตรวจกลุมที่ 3, กลุมที่ 3 ตรวจกลุมที่ 2 และกลุมที่ 2 ตรวจกลุมที่ 1 8. ประธานรับเฉลยกิจกรรมการเรียนรูจากครูผูสอน เพื่อนํามาตรวจคําตอบ 9. สมาชิกในกลุมตรวจแบบบันทึกกิจกรรมของสมาชิกกลุมอื่น (กรณีมีขอสงสัย ใหนักเรียนถามครูผูสอน) 10. เลขานุการกลุมรวบรวมแบบบันทึกกิจกรรมกลุมคืนกลุมเดิม 11. ประธานกลุมนําเฉลยกิจกรรมคืนครูผูสอน 12. สมาชิกในกลุมบันทึกคะแนนลงในแบบบันทึกคะแนน รวมคะแนนของสมาชิกในกลุมหาคาเฉลี่ยเปน คะแนนของกลุมแจงครูผูสอน ฌ

แบบทดสอบก่อนเรียน ชุดที 1 การศึกษาความหลากหลายทางชีวภาพ่ รายวิชา ชีววิทยา 6 ชั้นมัธยมศึกษาปที่ 6 คะแนนเต็ม 10 คะแนน จำนวน 10 ขอ =============================================================== คำชี้แจง 1. แบบทดสอบนี้เปนแบบปรนัยเลือกตอบ มีทั้งหมด 10 ขอ 2. ใหนักเรียนเลือกคำตอบที่ถูกตอง และทำเครื่องหมาย x ลงในกระดาษคำตอบ =============================================================== 1. สิ่งมีชีวิตในขอใดมีความคลายคลึงกันมากที่สุด ก. สิ่งมีชีวิตที่อยูในอันดับ (Order) เดียวกัน ข. สิ่งมีชีวิตที่อยูในสกุล (Genus) เดียวกัน ค. สิ่งมีชีวิตที่อยูในวงศ (Family) เดียวกัน ง. สิ่งมีชีวิตที่อยูในคลาส (Class) เดียวกัน 2. ขอใดไมจัดเปนความหลากหลายของสิ่งมีชีวิต ก. ความหลากหลายทางวัฒนธรรม ข. ความหลากหลายทางระบบนิเวศ ค. ความหลากหลายทางพันธุกรรม ง. ความหลากหลายทางชนิดสิ่งมีชีวิต 3. มหายุคใดที่เรียกวาเปนยุคของไดโนเสาร ก. มหายุคพาลีโอโซอิก ข. มหายุคพรีแคมเบรียน ค. มหายุคมีโซโชอิก ง. มหายุคซีโนโซอิก 4. ขาวเจามีหลายสายพันธุ เชน ขาวหอมมะลิ ขาวเหลืองประทิว ขาวเล็บมือนาง จัดเปนความหลากหลาย ทางชีวภาพดานใด ก. ดานระบบนิเวศ ข. ดานพันธุกรรม ค. ดานชนิดพันธุ ง. ดานแหลงที่อยู 1 ชุดกิจกรรมการเรียนรู้วิทยาศาสตร์แบบสืบเสาะหาความรู้ 7 ขัน (7E) ช้นมัธยมศ ั้ ึกษาปีที่ 6 ชุดที่ 1 การศึกษาความหลากหลายทางชีวภาพ โดย นางสาวบุษกร ปทุมไกยะ

2 5. ผูเรียนจะตั้งชื่อมะนาวเปนชื่อวิทยาศาสตร ผูเรียนจะตองใชภาษาอะไร ก. ภาษาละติน ข. ภาษาอังกฤษ ค. ภาษาบาลี ง. ภาษาไทย 6. ขอใดเรียงลําดับการจัดหมวดหมูของสิ่งมีชีวิต จากกลุมใหญมากลุมเล็ก ไดถูกตอง ก. อาณาจักร , ไฟลัม , คลาส , วงศ , อันดับ , สกุล , สปชีส ข. อาณาจักร , ดิวิชัน , คลาส , อันดับ , วงศ , สกุล , สปชีส ค. อาณาจักร , ไฟลัม , วงศ , คลาส , อันดับ , สกุล , สปชีส ง. อาณาจักร , ดิวิชัน , คลาส , อันดับ , วงศ , สปชีส , สกุล 7. ไดโคโตมัสคียของสัตวมีกระดูกสันหลัง สัตวใดมีลักษณะดังตอไปนี้ “ไมมีขน - ไมมีครีบ - ผิวหนังไมมีเกล็ด” ก. เตา ข. จิ้งจก ค. จระเข ง. คางคก 8. เซลลโพรคาริโอต แตกตางจาก เซลลยูคาริโอต ตามขอใด ก. ไมพบนิวเคลียส ข. ไมพบออรแกเนลล ค. ไมพบไรโบโซม ง. ถูกทั้งขอ ก และ ข 9. นักวิทยาศาสตรทานใดที่ไดรับการยกยองวาเปนบิดาแหงอนุกรมวิธาน ก. Alexander Oparin ข. Carolus Linnaeus ค. Sidney Fox ง. Stanley Miller 10. ขอใดเปนการนําความหลากหลายทางชีวภาพมาใชใหเกิดประโยชน ก. ชาวบานใชหลอดไฟจากพลังงานแสงอาทิตย ข. แมตากปลาเค็มในกระดง ค. หมอใชวานหางจระเข รักษาแผลนํ้ารอนลวก ง. เกษตรกรใชปุยเคมีฉีดพนตนไม ชุดกิจกรรมการเรียนรู้วิทยาศาสตร์แบบสืบเสาะหาความรู้ 7 ขัน (7E) ช้นมัธยมศ ั้ ึกษาปีที่ 6 ชุดที่ 1 การศึกษาความหลากหลายทางชีวภาพ โดย นางสาวบุษกร ปทุมไกยะ

กระดาษคําตอบ แบบทดสอบก่อนเรียน-หลังเรียน วิชาชีววิทยา 6 ชุดที่ 1 การศึกษาความหลากหลายทางชีวภาพ ชื่อ-สกุล……………………………………………………………………ชั้น…………………………….เลขที่…………. ¡‹Í¹àÃÕ¹ ÊÃØ»¤Ðá¹¹Êͺ ËÅѧàÃÕ¹ 10 3 ชุดกิจกรรมการเรียนรู้วิทยาศาสตร์แบบสืบเสาะหาความรู้ 7 ขัน (7E) ช้นมัธยมศ ั้ ึกษาปีที่ 6 ก ข ค ง A B C D ข้อ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 ชุดที่ 1 การศึกษาความหลากหลายทางชีวภาพ โดย นางสาวบุษกร ปทุมไกยะ

4 ชุดกิจกรรมการเรียนรู้วิทยาศาสตร์แบบสืบเสาะหาความรู้ 7 ขัน (7E) ช้นมัธยมศ ั้ ึกษาปีที่ 6 ชุดที่ 1 การศึกษาความหลากหลายทางชีวภาพ โดย นางสาวบุษกร ปทุมไกยะ บัตรกิจกรรมการเรียนรู้ที 1่ เรือง ลักษณะของสิ่งมีชีวิต ่ คําชี้แจง กิจกรรมการเรียนรูฉบับนี้เปนกิจกรรมที่จัดการเรียนรูตามกระบวนการสืบเสาะหาความรู ขั้นตรวจสอบความรูเดิม (Elicitation Phase) ขั้นเราความสนใจ (Engagement Phase) และขั้นอธิบาย (Explanation Phase) คําสั่ง ใหนักเรียนรวมกันอภิปราย วิเคราะหภาพตอไปนี้ (10 คะแนน) (ที่มา : https://sites.google.com/site/khwamhlakhlaythangchiwphaphm6/home/khwamhlak-hlay-thang-chnid-phanthu-species-diversity สืบค้นเมื่อ 10 มกราคม 2563) 1. จากรูปที่กําหนดใหมีสิ่งมีชีวิตกี่ชนิด........................................................................................................................ ไดแก........................................................................................................................................................................... 2. เหตุใดสิ่งมีชีวิตที่พบจึงมีลักษณะที่แตกตางกัน .................................................................................................................................................................................... .................................................................................................................................................................................... .................................................................................................................................................................................... 3. ผีเสื้อที่เห็นในรูป นักเรียนเคยเห็นผีเสื้อที่มีลักษณะอื่นอีกหรือไม เหตุใดจึงเปนเชนนั้น .................................................................................................................................................................................... .................................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................................

5 ชุดกิจกรรมการเรียนรู้วิทยาศาสตร์แบบสืบเสาะหาความรู้ 7 ขัน (7E) ช้นมัธยมศ ั้ ึกษาปีที่ 6 ชุดที่ 1 การศึกษาความหลากหลายทางชีวภาพ โดย นางสาวบุษกร ปทุมไกยะ คําชี้แจง กิจกรรมการเรียนรูฉบับนี้เปนกิจกรรมที่จัดการเรียนรูตามกระบวนการสืบเสาะหาความรู ขั้นสํารวจและคนหา (Exploration Phase) คําสั่ง ใหนักเรียนแตละกลุมรวมกันทํากิจกรรม เรื่อง กลุมของสิ่งมีชีวิต ตามกิจกรรมที่กําหนดใหตอไปนี้ กิจกรรม ศึกษารูปภาพและตอบคําถาม (10 คะแนน) บัตรกิจกรรมการเรียนรู้ที 2่ เรือง กลุ่มของสิ่งมีชีวิต ่ 1. จากภาพสิ่งมีชีวิตที่พบแบงเปนกี่กลุม ไดแก .................................................................................................................................................................................... 2. จากภาพที่นักเรียนศึกษามีความหลากหลายของสิ่งมีชีวิตหรือไม อยางไร จงอธิบาย .................................................................................................................................................................................... .................................................................................................................................................................................... 3. ในภาพที่เห็น พบปลากี่ชนิด และในชีวิตจริงนักเรียนทราบหรือไมวามีปลากี่ชนิด .................................................................................................................................................................................... 4. หากนักเรียนไปปาดงดิบ นักเรียนจะพบสิ่งมีชีวิตในภาพหรือไมอยางไร .................................................................................................................................................................................... และในปาดงดิบ จะพบสิ่งมีชีวิตจําพวกใด................................................................................................................... 5. ความหลากหลายทางชีวภาพ หมายถึง .................................................................................................................. .................................................................................................................................................................................... (ที่มา : https://sites.google.com/site/aomframeoilkeaw/chiwwithya/1-4rabbniwes-laea-khwam-hlak-hlay-thang-chiwphaph สืบค้นเมื่อ 10 มกราคม 2563)

คําชี้แจง กิจกรรมการเรียนรูฉบับนี้ เปนกิจกรรมที่จัดการเรียนรูตามกระบวนการสืบเสาะหาความรู ขั้นอธิบาย (Explanation Phase) และขั้นขยายความรู (Elaboration Phase) คําสั่ง ใหนักเรียนแตละกลุมรวมกันศึกษาบัตรความรูและรวมกันวิเคราะห อภิปรายและตอบคําถามตอไปนี้ ลงในบัตรบันทึกกิจกรรมการเรียนรู บัตรความรู้ที 1่ เรือง ความหลากหลายทางชีวภาพ่ ความหลากหลายทางชีวภาพ ( Biodiversity หรือ Biological Diversity) ความหลากหลายทางชีวภาพ หมายความถึงความหลากหลายของสิ่งมีชีวิตในระบบนิเวศ มาจากคํา 2 คํา คือ Biological หมายถึง ชีวภาพ และ Diversity หมายถึง ความหลากหลาย ความหลากหลายทางชีวภาพ หมายถึง การมีชนิดพันธุของสิ่งมีชีวิตหลากหลายชนิดมาอยูรวมกัน ณ สถานที่หนึ่งหรือระบบนิเวศใดระบบนิเวศหนึ่ง ทั้งนี้เราสามารถจัดแบงความหลากหลายทางชีวภาพไดเปน 3 ลักษณะ คือ 1. ความหลากหลายของชนิดพันธุ (Species Diversity) 2. ความหลากหลายของพันธุกรรม (Genetic Diversity) 3. ความหลากหลายของระบบนิเวศ (Ecological Diversity) ความหลากหลายทั้ง 3 ลักษณะ มีความสัมพันธกันอยางซับซอนในสภาพแวดลอมและจําเปนอยางยิ่งตอ การดํารงชีวิตอยูของสิ่งมีชีวิตบนโลก ความหลากหลายของชนิดพันธุ (Species Diversity) ความหลากหลายของชนิดพันธุหมายถึง ความหลากหลายของชนิดของสิ่งมีชีวิตที่มีอยูในพื้นที่หนึ่ง ๆ นักชีววิทยาวัดความหลากหลายของชนิดพันธุของสิ่งมีชีวิต โดยดูจาก 2 ลักษณะ คือ 1. ความมากชนิด (Species Richness) หมายถึง จํานวนชนิดของสิ่งมีชีวิตตอหนวยเนื้อที่ เชน ประเทศ เมืองหนาวในพื้นที่หนึ่ง ๆ มีตนไมอยูประมาณ 1–5 ชนิด ขณะที่ปาในประเทศเขตรอนในพื้นที่เทากันมีตนไมนับ รอยชนิด เปนตน 2. ความสมํ่าเสมอของชนิด (Species Eveness) หมายถึง สัดสวนของสิ่งมีชีวิตในระบบนิเวศหนึ่ง ๆ ดังนั้นความหลากหลายทางชนิดพันธุ จึงสามารถวัดไดจากจํานวนของสิ่งมีชีวิตและจํานวนประชากรของสิ่งมีชีวิต แตละชนิด รวมถึงโครงสรางของอายุและเพศของประชากร ดวยความหลากหลายของชนิดพันธุจะแตกตางกันไป ตามพื้นที่ที่อยูในเขตรอน (Tropics) และในทะเลลึกจะมีความหลากหลายของชนิดพันธุสูงและความหลากหลาย ของชนิดจะลดลงในพื้นที่ที่มีความผันแปรของอากาศสูง เชน ในทะเลทรายหรือขั้วโลก หรืออาจกลาวไดวาในบริเวณ เขตรอนในแถบละติจูดตํ่า (Low Latitude) ใกลเสนศูนยสูตรจะมีความหลากหลายของชนิดพันธุสูงและจะลดลง เมื่ออยูในแถบละติจูดสูง (High Latitude) 6 ชุดกิจกรรมการเรียนรู้วิทยาศาสตร์แบบสืบเสาะหาความรู้ 7 ขัน (7E) ช้นมัธยมศ ั้ ึกษาปีที่ 6 ชุดที่ 1 การศึกษาความหลากหลายทางชีวภาพ โดย นางสาวบุษกร ปทุมไกยะ

ภาพที่ 2 ความหลากหลายของพันธุกรรม ภาพที่ 1 ความหลากหลายของชนิดพันธุ์ ความหลากหลายของพันธุกรรม (Genetic Diversity) ในระบบนิเวศหนึ่ง ๆ จะประกอบดวยกลุมของสิ่งมีชีวิตหลากหลายชนิดแมในสิ่งมีชีวิตเดียวกันก็ยังมี ความหลากหลายทางพันธุกรรมที่ทําใหเกิดสายพันธุตาง ๆ อันเปนรากฐานสําคัญที่เอื้ออํานวยใหสิ่งมีชีวิตสามารถ ดํารงชีวิตใหสอดคลองกับสภาพการเปลี่ยนแปลงของสิ่งแวดลอมรอบ ๆ ตัวไดอยางมีประสิทธิภาพ และสามารถ ดํารงเผาพันธุไดสืบไป ความหลากหลายของพันธุกรรม (Genetic Diversity) หมายถึง ความหลากหลายของหนวยพันธุกรรมหรือ ยีน (Genes) ที่มีอยูในสิ่งมีชีวิตแตละชนิด สิ่งมีชีวิตชนิดเดียวกันอาจมียีนแตกตางกันไปตามสายพันธุ เชน ขาว ซึ่งมีสายพันธุมากมายหลายพันชนิด เปนตน ความแตกตางผันแปรทางพันธุกรรมในแตละหนวยชีวิต มีสาเหตุมาจากการเปลี่ยนแปลงพันธุกรรม (Mutation) อาจเกิดขึ้นในระดับยีน หรือในระดับโครโมโซมผสมผสานกับการสืบพันธุแบบอาศัยเพศ ซึ่งเกิดขึ้นตามธรรมชาติ ไดนอยมาก และเมื่อลักษณะดังกลาวถูกถายทอดไปยังรุนลูก จะทําใหเกิดความหลากหลายทางพันธุกรรม เชน แมว ที่มีลักษณะรูปรางหลากหลายที่แตกตางกัน เปนตน 7 ชุดกิจกรรมการเรียนรู้วิทยาศาสตร์แบบสืบเสาะหาความรู้ 7 ขัน (7E) ช้นมัธยมศ ั้ ึกษาปีที่ 6 ชุดที่ 1 การศึกษาความหลากหลายทางชีวภาพ โดย นางสาวบุษกร ปทุมไกยะ (ที่มา : https://sites.google.com /site/aomframeoilkeaw/ chiwwithya/1-4rabb-niweslaea-khwam-hlak-hlay-thangchiwphaph สืบค้นเมื่อ 10 มกราคม 2563) (ที่มา : https://www.ekolojik.com.tr/th/sektorel-ipuclari/biyocesitlilikne-anlama-geliyor/ สืบค้นเมื่อ 10 มกราคม 2563)

ความหลากหลายของระบบนิเวศ (Ecological Diversity) ความหลากหลายของระบบนิเวศ หมายถึง สภาวะแวดลอมที่เปนแหลงที่อยูอาศัยของสิ่งมีชีวิตชนิดตาง ๆ รวมไปถึงสิ่งไมมีชีวิตอื่น ๆ ซึ่งจัดเปนปจจัยทางกายภาพ ไดแก อุณหภูมิ ความชื้น ดิน นํ้า เปนตน ระบบนิเวศแตละระบบเปนแหลงของถิ่นที่อยูอาศัย (Habitat) ของสิ่งมีชีวิตชนิดตาง ๆ ซึ่งมีปจจัยทาง กายภาพและชีวภาพที่เหมาะสมกับสิ่งมีชีวิตแตละชนิดในระบบนิเวศนั้นสิ่งมีชีวิตบางชนิดมีวิวัฒนาการมาในทิศทาง ที่สามารถปรับตัวใหอยูไดในระบบนิเวศที่หลากหลาย แตบางชนิดก็อยูไดเพียงระบบนิเวศที่มีภาวะเฉพาะเจาะจง เทานั้น ความหลากหลายของระบบนิเวศขึ้นอยูกับชนิดและจํานวนประชากรของสิ่งมีชีวิตที่อาศัยอยูในระบบนิเวศ 8 ชุดกิจกรรมการเรียนรู้วิทยาศาสตร์แบบสืบเสาะหาความรู้ 7 ขัน (7E) ช้นมัธยมศ ั้ ึกษาปีที่ 6 ภาพที่ 3 ความหลากหลายของระบบนิเวศ ชุดที่ 1 การศึกษาความหลากหลายทางชีวภาพ โดย นางสาวบุษกร ปทุมไกยะ (ที่มา : http://siyanee.blogspot.com/2011/06/3-5-1.html สืบค้นเมื่อ 10 มกราคม 2563)

9 ชุดที่ 1 การศึกษาความหลากหลายทางชีวภาพ โดย นางสาวบุษกร ปทุมไกยะ ชุดกิจกรรมการเรียนรู้วิทยาศาสตร์แบบสืบเสาะหาความรู้ 7 ขัน (7E) ช้นมัธยมศ ั้ ึกษาปีที่ 6 ความสําคัญของความหลากหลายทางชีวภาพ ความหลากหลายทางชีวภาพทางธรรมชาติเปนจุดสําคัญที่ทําใหระบบในธรรมชาติสามารถดํารงอยูได ภายใตสภาพการณของสิ่งแวดลอมที่เปลี่ยนแปลงอยูเสมอ ดังนั้น ความหลากหลายทางชีวภาพจึงมีความสําคัญยิ่งตอ สิ่งแวดลอม เศรษฐกิจและวัฒนธรรม มนุษยเปนผูที่พยายามทําลายความหลากหลายดังกลาวใหลดลง และไดพยายาม สรางสิ่งที่ทดแทนดวยความหลากหลายที่อยูในระดับตํ่ากวา จึงทําใหระบบนิเวศใหม ไมทนทานตอการผันแปรของ สิ่งแวดลอม นอกจากนี้ความหลากหลายทางชีวภาพยังถูกคุกคามจากการเปลี่ยนแปลงทางธรรมชาติที่รวดเร็ว เชน แผนดินไหว ภูเขาไฟระเบิด นํ้าทวม ไฟปา ซึ่งมีผลใหสิ่งมีชีวิตตามพื้นที่ของระบบนิเวศธรรมชาติเปลี่ยนแปลงไปดวย สิ่งมีชีวิตใดไมสามารถปรับตัวไดทันทวงทีก็อาจสูญพันธุ ซึ่งเปนการสูญเสียที่ไมอาจกลับคืนมาได และถาสิ่งมีชีวิตใด ปรับตัวไดก็อาจตองมีการปรับพฤติกรรม เพื่อที่จะสรางและพัฒนาใหระบบนิเวศที่อาศัยใหมีความสมบูรณและ พรั่งพรอมตลอดจนสรางเสริมความมั่นคงใหมากขึ้น ประโยชนของความหลากหลายทางชีวภาพ 1. ดานการบริโภคใชสอย (Consumption Use Value) ซึ่งนับวาความหลากหลายทางชีวภาพที่เปน ทรัพยากรทางธรรมชาติมีประโยชนอยางมากกับปจจัยในการดํารงชีวิตใหแกมนุษย เชน ดานอาหาร เครื่องนุงหม ที่อยูอาศัย ยารักษาโรค ก. ดานการผลิตอาหาร มนุษยไดบริโภคอาหารที่มาจากพืชและสัตว พืชไมนอยกวา 5,000 ชนิดที่ สามารถนํามาประกอบอาหารได และไมนอยกวา 150 ชนิดที่มนุษยนํามาเพาะปลูกเปนอาหารของมนุษยและสัตว แตมีเพียง 20 ชนิดเทานั้นที่ใชเปนอาหารหลักของประชากรโลก คือ พวกแปง ไดแก ขาว ขาวโพด ขาวสาลี มันฝรั่ง ความหลากหลายทางธรรมชาติที่มนุษยนํามาใชเปนแหลงอาหารจะเปนแหลงวัตถุดิบที่ถูก นํามาใช ในการปรับปรุงคัด เลือกพันธุเพื่อใหไดผลผลิตมากขึ้น เชน ขาว และขาวโพด ข. ดานการแพทย มีการใชประโยชนจากพืชและสัตวในทางการแพทยมากมายประมาณรอยละ 25 ของยารักษาโรคผลิตขึ้นมาจาก พืชดั้งเดิม เชน การนําพืชพวก ชินโคนา (Cinchono) ผลิตยาควินินที่ใชรักษาโรค มาลาเรีย การใชพังพวยฝรั่งในปาของเกาะมาดากัสการักษาโรคเลือดจาง เบาหวานและความดันสูง และในป พ.ศ.2543 ประเทศไทยก็คนพบสมุนไพรไทยที่มีฤทธิ์ตานมาลาเรียอันไดแก นํ้าเตาลม มะพูด ชะมวง สบูเลือด พญาครุฑ มะเกลือปา โปรงฟา และ Goniothalamus tenuifolius (ไมมีชื่อเรียกในภาษาไทย) 2. ประโยชนดานการผลิต (Productive Use Value) ดานการอุตสาหกรรม ผลผลิตของปาที่นํามาใช ประโยชนไมวาจะโดยตรง เชน การปาไม ของปา หรือโดยออม เชน การสกัดสารเคมีจากพืชในปา 3. ประโยชนอื่นๆ (non - consumptive use) อันไดแก คุณคาในการบํารุงรักษาระบบนิเวศใหสามารถ ดํารงอยูได และดูแลระบบนิเวศ ใหคงทน เชน การรักษาหนาดิน การตรึงไนโตรเจนสูดิน การสังเคราะหพลังงาน ของพืช การควบคุมความชื้น เปนตน ซึ่งจัดเปนประโยชนที่สําคัญ

10 ชุดกิจกรรมการเรียนรู้วิทยาศาสตร์แบบสืบเสาะหาความรู้ 7 ขัน (7E) ช้นมัธยมศ ั้ ึกษาปีที่ 6 ชุดที่ 1 การศึกษาความหลากหลายทางชีวภาพ โดย นางสาวบุษกร ปทุมไกยะ บัตรกิจกรรมการเรียนรู้ที 3่ เรือง ระดับความหลากหลายทางชีวภาพ่ คําชี้แจง กิจกรรมการเรียนรูฉบับนี้เปนกิจกรรมที่จัดการเรียนรูตามกระบวนการสืบเสาะหาความรู ขั้นสํารวจและคนหา (Exploration Phase), ขั้นขยายความรู (Elaboration Phase) และขั้นนําความรูไปใช (Extension Phase) คําสั่ง ใหนักเรียนแตละกลุมรวมกันทํากิจกรรม เรื่อง ระดับความหลากหลายทางชีวภาพ ตามกิจกรรมที่ กําหนดใหตอไปนี้ กิจกรรมที่ 1 สังเกตและจําแนกประเภทของความหลากหลายทางชีวภาพ จากรูปภาพที่กําหนดให (5 คะแนน) ประเภทความหลากหลาย ดาน…………………….................................……… ประเภทความหลากหลาย ดาน…………………….................................……… (ที่มา : https://mooswu.wixsite.com/tevika3/ services2-cjmx สืบค้นเมื่อ 10 มกราคม 2563) (ที่มา : http://rungnapa59.blogspot.com/ สืบค้นเมื่อ 10 มกราคม 2563)

ชุดที่ 1 การศึกษาความหลากหลายทางชีวภาพ โดย นางสาวบุษกร ปทุมไกยะ 11 ชุดกิจกรรมการเรียนรู้วิทยาศาสตร์แบบสืบเสาะหาความรู้ 7 ขัน (7E) ช้นมัธยมศ ั้ ึกษาปีที่ 6 ประเภทความหลากหลาย ดาน…………………….................................……… ประเภทความหลากหลาย ดาน…………………….................................……… ประเภทความหลากหลาย ดาน…………………….................................……… (ที่มา : http://www.nana-bio.com/e-learning/ biodiversity/ สืบค้นเมื่อ 10 มกราคม 2563) (ที่มา : https://sites.google.com/site/ sci58112020809/ สืบค้นเมื่อ 10 มกราคม 2563) (ที่มา : https://guru.sanook.com/2957/ สืบค้นเมื่อ 10 มกราคม 2563)

12 ชุดกิจกรรมการเรียนรู้วิทยาศาสตร์แบบสืบเสาะหาความรู้ 7 ขัน (7E) ช้นมัธยมศ ั้ ึกษาปีที่ 6 ชุดที่ 1 การศึกษาความหลากหลายทางชีวภาพ โดย นางสาวบุษกร ปทุมไกยะ กิจกรรมที่ 2 ใหนักเรียนเขียนอธิบายประโยชนของความหลากหลายทางชีวภาพ ลงในตาราง (5 คะแนน) ดานการบริโภคใชสอย ดานการผลิต ดานอื่นๆ ..................................................... ..................................................... ..................................................... ..................................................... ..................................................... ..................................................... ..................................................... ..................................................... ..................................................... ..................................................... ..................................................... ..................................................... ..................................................... ..................................................... ..................................................... ..................................................... ..................................................... ..................................................... ..................................................... ..................................................... ..................................................... ..................................................... ..................................................... ..................................................... ..................................................... ..................................................... .....................................................

13 ชุดกิจกรรมการเรียนรู้วิทยาศาสตร์แบบสืบเสาะหาความรู้ 7 ขัน (7E) ช้นมัธยมศ ั้ ึกษาปีที่ 6 ชุดที่ 1 การศึกษาความหลากหลายทางชีวภาพ โดย นางสาวบุษกร ปทุมไกยะ คําชี้แจง กิจกรรมการเรียนรูฉบับนี้ เปนกิจกรรมที่จัดการเรียนรูตามกระบวนการสืบเสาะหาความรู ขั้นอธิบาย (Explanation Phase) และขั้นขยายความรู (Elaboration Phase) คําสั่ง ใหนักเรียนแตละกลุมรวมกันศึกษาบัตรความรูและรวมกันวิเคราะห อภิปรายและตอบคําถามตอไปนี้ ลงในบัตรบันทึกกิจกรรมการเรียนรู บัตรความรู้ที 2่ เรือง อนุกรมวิธานของสิ่งมีชีวิต ่ อนุกรมวิธาน (Taxonomy หรือ Systematics) อนุกรมวิธาน เปนการศึกษาวิจัยเกี่ยวกับการจําแนกพันธุ คือ การจัดหมวดหมูของสิ่งมีชีวิต ซึ่งจะศึกษาในดาน ตาง ๆ 3 ลักษณะ ไดแก 1. การจัดจําแนกสิ่งมีชีวิตออกเปนหมวดหมูในลําดับขั้นตาง ๆ (Classification) 2. การตรวจสอบหาชื่อวิทยาศาสตรที่ถูกตองของสิ่งมีชีวิต (Identification) 3. การกําหนดชื่อที่เปนสากลของหมวดหมูและชนิดของสิ่งมีชีวิต (Nomenclature) การจัดจําแนกสิ่งมีชีวิตออกเปนหมวดหมูในลําดับขั้นตางๆ (Classification) การจัดหมวดหมูของสิ่งมีชีวิตมักจะจัดเปนลําดับขั้นของสิ่งมีชีวิตแตละชั้น (Taxon) โดยจะมีชื่อเรียกกํากับซึ่ง นักวิทยาศาสตรไดใชเกณฑดังที่ไดกลาวมาแลวเปนแนวทาง ลําดับในการจัดหมวดหมูของสิ่งมีชีวิต โดเมน (อังกฤษ : Domain, Superkingdom, Empire ; ละติน : Regio, Superregnum) เปนระดับหรือ หมูที่ใหญที่สุดของสิ่งมีชีวิต ใชในการการจัดหมวดหมูสิ่งมีชีวิตในโลก โดยปจจุบันแบงออกเปน 3 โดเมน คือ โดเมน ยูแคริโอต โดเมนอารเคีย และโดเมนแบคทีเรีย นักวิทยาศาสตรไดจัดจําแนกหมวดหมูของสิ่งมีชีวิตจากใหญสุดไปหายอย ดังนี้ อาณาจักร (Kingdom) ไฟลัม (Phylum) หรือดิวิชัน (Division) คลาส (Class) ออเดอร (Order) แฟมิลี (Family) จีนัส (Genus) สปชีส (Species) การจัดหมวดหมูของสิ่งมีชีวิตจะจัดเปนลําดับขั้นของสิ่งมีชีวิตแตละขั้น (Taxon) และจะมีชื่อเรียกกํากับ ขั้นสูงสุดของสิ่งมีชีวิต ไดแก อาณาจักรรองลงมาเปนไฟลัม (สําหรับพืชจะใชดิวิชัน) ในไฟลัมหนึ่ง ๆ แบงเปนหลาย คลาส แตละคลาสแบงออกเปนออเดอร ในแตลออเดอรยังประกอบดวย แฟมิลี แฟมิลีหนึ่ง ๆ มีหลายจีนัส และใน แตละจีนัสก็มีหลายสปชีส ถาแตละขั้นของสิ่งมีชีวิตเปนหมูใหญมากอาจจะแบงเปนซูเปอร (Super) หรือ สับ (Sub) ยอยลงไปไดอีกตามความเหมาะสม

14 ชุดกิจกรรมการเรียนรู้วิทยาศาสตร์แบบสืบเสาะหาความรู้ 7 ขัน (7E) ช้นมัธยมศ ั้ ึกษาปีที่ 6 ชุดที่ 1 การศึกษาความหลากหลายทางชีวภาพ โดย นางสาวบุษกร ปทุมไกยะ ภาพที่ 4 การจัดลําดับหมวดหมู่ของสิ่ งมีชีวิตในแต่ละระดับ (ที่มา : Reece & et al (2017) (ที่มา : https://www.scimath.org/lesson-biology/item/11004-biodiversity สืบค้นเมื่อ 10 มกราคม 2563)

15 ชุดกิจกรรมการเรียนรู้วิทยาศาสตร์แบบสืบเสาะหาความรู้ 7 ขัน (7E) ช้นมัธยมศ ั้ ึกษาปีที่ 6 ชุดที่ 1 การศึกษาความหลากหลายทางชีวภาพ โดย นางสาวบุษกร ปทุมไกยะ การตรวจสอบหาชื่อวิทยาศาสตรที่ถูกตองของสิ่งมีชีวิต (Identification) เนื่องจากการเรียกชื่อสิ่งมีชีวิตชนิดใดชนิดหนึ่งจะแตกตางกันไปตามภาษาและทองถิ่น อีกทั้งยังมีการเรียกชื่อ กันอยางสับสน ดังนั้นเพื่อความเขาใจตรงกัน นักวิทยาศาสตรจึงตองใชชื่อที่เปนสากลในการจัดจําแนกสิ่งมีชีวิต โดยใน ค.ศ. 1753 คาโรลัส ลินเนียส (Carolus Linnaeus) นักชีววิทยาชาวสวีเดน ไดคิดคนวิธีการเรียกชื่อสิ่งมีชีวิต เพื่อการจัดจําแนกสิ่งมีชีวิตตามระบบไบโนเมียล (Binomial Nomenclature) ปจจุบัน เรียกวา ชื่อวิทยาศาสตร (Scientific Names) โดยกําหนดภาษาลาตินหรือภาษาอื่นที่เปลี่ยนแปลงเปนภาษาลาติน นอกจากนี้ชื่อวิทยาศาสตร จะตองประกอบดวยคํา 2 คํา คําแรกเปน ชื่อสกุล (Generic Name) สวนคําหลังเปนชื่อสเปซิฟก เอพิเทต (Specific Epithet) ระบุชนิดหรือลักษณะเฉพาะของสิ่งมีชีวิต ภาพที่ 5 คาโรลัส ลินเนียส (Carolus Linnaeus) บิดาแห่งวิชาอนุกรมวิธาน (ที่มา : https://th.wikipedia.org/wiki สืบค้นเมื่อ 10 มกราคม 2563)

การกําหนดชื่อที่เปนสากลของหมวดหมูและชนิดของสิ่งมีชีวิต (Nomenclature) 1. ชื่อทวินามจะเปนภาษาละติน ประกอบดวยคําศัพท 2 คํา คือ สกุล (Genus) และ คําแสดงคุณลักษณะ (Specific Epithet) 2. ชื่อทวินามมักจะพิมพดวยตัวเอน เชน Homo sapiens หากเปนการเขียนดวยลายมือควรขีดเสนใต ลงไปแทน 3. คําศัพทคําแรก (ชื่อสกุล) ตองขึ้นตนดวยอักษรตัวใหญเสมอ นอกจากนั้นใชอักษรตัวเล็กทั้งหมด เชน Canis lupus หรือ Anthus hodgsoni แตสําหรับสิ่งมีชีวิตที่ตั้งชื่อทวินามไวกอนหนาศตวรรษที่ 20 และขึ้นตนดวย อักษรตัวใหญอยูแลว ไมตองเขียนเปนตัวเล็กอีก เชน Carolus Linnaeus 4. ในสปชีสยอย ชื่อจะประกอบดวยสามสวนและสามารถเขียนไดสองแบบ โดยพืชและสัตวจะเขียนตางกัน เชน เสือโครงเบงกอล คือ Panthera tigris tigris และ เสือโครงไซบีเรียคือ Panthera tigris altaica ตนเอลเดอรดํายุโรป คือ Sambucus nigra subsp. nigra และเอลเดอรดําอเมริกา คือ Sambucus nigra subsp. Canadensis 5. ในตําราเรียน มักมีชื่อสกุลยอ หรือชื่อสกุลเต็มของนักวิทยาศาสตรผูจัดทําชื่อนั้นตอทาย โดยชื่อสกุลยอ ใชกับพืช สวนชื่อสกุลเต็มใชกับสัตว ในบางกรณีถาชื่อสปชีสเคยถูกกําหนดใหชื่อสกุลที่ตางออกไปจากชื่อในปจจุบัน จะครอมชื่อสกุลนักวิทยาศาสตรกับปที่จัดทําไว เชน Amaranthus retroflexus L., Passer domesticus (Linnaeus, 1758) ที่ใสวงเล็บเพราะในอดีตชื่อหลังอยูในสกุล Fringilla 6. หากใชกับชื่อสามัญ เรามักใสชื่อทวินามไวในวงเล็บตอทายชื่อสามัญ เชน " นกกระจอกบาน (Passer domesticus) " 7. การเขียนชื่อทวินามเปนครั้งแรกในรายงานหรือสิ่งพิมพ เขียนเปนชื่อเต็มกอน หลังจากนั้นเราสามารถ ยอชื่อสกุลใหสั้นลงเปนอักษรตัวแรกของชื่อสกุลและตามดวยจุด เชน Canis lupus ยอเปน C. lupus ดวยเหตุที่ สามารถยอชื่อในลักษณะนี้ได ทําใหชื่อยอเปนที่รูจักและกลาวถึงมากกวาชื่อเต็ม เชน T. rex คือ Tyrannosaurus rex หรือ E. coli คือ Escherichia coli เปนตน 8. บางกรณี เขียน "sp." (สําหรับสัตว) หรือ "spec." (สําหรับพืช) ไวทายชื่อสกุล ในกรณีที่ไมตองการเจาะจง ชื่อสปชีส และเขียน "spp." ในกรณีที่ตองการกลาวถึงหลายสปชีส ตัวอยางเชน "Canis sp.", หมายถึง สปชีสหนึ่งในสกุล Canis 9. สิ่งมีชีวิตชนิดหนึ่งอาจมีชื่อวิทยาศาสตรมากกวาหนึ่งชื่อ ใหใชชื่อตั้งขึ้นกอนเปนชื่อหลัก สวนชื่ออื่นเปน ชื่อพอง 10. ชื่อวิทยาศาสตรมักจะบอกลักษณะบางอยางกับสิ่งมีชีวิตชนิดนั้น เชน 10.1 บอกสถานที่พบหรือที่อยูอาศัย - ไสเดือนดิน Lumbricus terrestris terrestris หมายถึง อาศัยอยูบนบกหรือในดิน - พยาธิใบไมในตับแกะ Fasciola hepatica hepatica หมายถึง ตับ - ไดโนเสารภูเวียงโกซอรัส Phuwiangosaurus sirindhornae Phuwiangosaurus หมายถึง ไดโนเสารที่พบใน อําเภอภูเวียง จังหวัดขอนแกน - ไมรวก Thyrsostachys siamensis siamensis มาจากคําวา siam หมายถึง ประเทศไทย 16 ชุดกิจกรรมการเรียนรู้วิทยาศาสตร์แบบสืบเสาะหาความรู้ 7 ขัน (7E) ช้นมัธยมศ ั้ ึกษาปีที่ 6 ชุดที่ 1 การศึกษาความหลากหลายทางชีวภาพ โดย นางสาวบุษกร ปทุมไกยะ

10.2 บอกลักษณะ เชน สี รูปราง ขนาด - จําป Michelia alba alba หมายถึง สีขาว - มะยม Phyllantus acidus acidus หมายถึง มีรสเปรี้ยว - ปลาบึก Pangasianodon gigas gigas หมายถึง ใหญที่สุด - เชื้อโรคแอนแทรกซ Bacillus anthracis bacillus หมายถึง รูปทอน anthrasis หมายถึง โรคแอนแทรกซ 10.3 บอกชื่อผูตั้งชื่อหรือเพื่อเปนเกียรติแกผูใดผูหนึ่ง - ปลาบูมหิดล Mahidoli mystasina Mahidoli มาจากพระนามของสมเด็จพระมหิตลาธิเบศร อดุลยเดชวิกรม พระบรมราชชนก - ปูเจาฟา Phricothalphusa sirindhorn sirindhorn มาจากพระนามของสมเด็จพระกนิษฐา ธิราชเจา กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี 17 ชุดกิจกรรมการเรียนรู้วิทยาศาสตร์แบบสืบเสาะหาความรู้ 7 ขัน (7E) ช้นมัธยมศ ั้ ึกษาปีที่ 6 ชุดที่ 1 การศึกษาความหลากหลายทางชีวภาพ โดย นางสาวบุษกร ปทุมไกยะ

18 ชุดที่ 1 การศึกษาความหลากหลายทางชีวภาพ โดย นางสาวบุษกร ปทุมไกยะ ชุดกิจกรรมการเรียนรู้วิทยาศาสตร์แบบสืบเสาะหาความรู้ 7 ขัน (7E) ช้นมัธยมศ ั้ ึกษาปีที่ 6 การระบุชนิดของสิ่งมีชีวิต นักวิทยาศาสตรมีหลายแนวทางในการจัดจําแนกหมวดหมูสิ่งมีชีวิต ไดโคโตมัสคีย (Dichotomous Key) เปนเครื่องมืออยางหนึ่งที่ใชจําแนกสิ่งมีชีวิตออกเปนกลุมยอยได โดยพิจารณาโครงสรางทีละลักษณะที่แตกตางกัน เปนคูๆ ดังตัวอยาง ไดโคโตมัสคียของสัตวมีกระดูกสันหลัง 1 ก. มีขน.......................................................................................................... ดูขอ 2 1 ข. ไมมีขน...................................................................................................... ดูขอ 3 2 ก. ขนเปนเสน .............................................................................................. สัตวเลี้ยงลูกดวยนานม 2 ข. ขนเปนแผงแบบขนนก.............................................................................. สัตวปก 3 ก. มีครีบคูและชองเหงือก............................................................................. ดูขอ 4 3 ข. ไมมีครีบคูและชองเหงือก......................................................................... ดูขอ 5 4 ก. มีแผนกระดูก ปดชองเหงือก มีชองเหงือก 1 ชอง.................................... ปลากระดูกแข็ง 4 ข. ไมมีแผนกระดูก ปดชองเหงือก มีชองเหงือก 5-7 ชอง............................. ปลากระดูกออน 5 ก. ผิวหนังมีเกล็ด .......................................................................................... สัตวเลื้อยคลาน 5 ข. ผิวหนังไมมีเกล็ด....................................................................................... สัตวครึ่งบกครึ่งนํ้า จากตัวอยางไดโคโตมัสคียนี้ จะเห็นวา สิ่งมีชีวิตกลุมใหญที่เปนกลุมเดียวกันจะจําแนกเปนกลุมยอยๆ ไดอีก โครงสรางบางชนิดของสัตวอาจมีลักษณะที่คลายคลึงกัน เมื่อพิจารณาดูเพียงแตภายนอก เชน ครีบของปลา กับครีบ ของวาฬ แตถาพิจารณารายละเอียดโครงสรางภายในจะพบวา กระดูกครีบของวาฬคลายคลึงกับกระดูกแขนของ มนุษยมากกวากระดูกของครีบปลา แบบแผนของการเจริญเติบโต : เปนอีกเกณฑหนึ่งที่ใชในการจัดจําแนกหมวดหมูของสิ่งมีชีวิต โดยเฉพาะพวก สัตวมีกระดูกสันหลัง เชน ปลา กบ นก คน เอ็มบริโอในระยะแรกๆ มีลักษณะคลายคลึงกัน ภาพที่ 6 ช่องเหงือกของสัตว์มีกระดูกสันหลังบางชนิดในระยะที่ เป็ นเอ็มบริโอ (ที่มา : https://www.myfirstbrain.com/thaidata/image.asp?ID=1452682 สืบค้นเมื่อ 10 มกราคม 2563)

19 ชุดกิจกรรมการเรียนรู้วิทยาศาสตร์แบบสืบเสาะหาความรู้ 7 ขัน (7E) ช้นมัธยมศ ั้ ึกษาปีที่ 6 ชุดที่ 1 การศึกษาความหลากหลายทางชีวภาพ โดย นางสาวบุษกร ปทุมไกยะ การศึกษาซากดึกดําบรรพของสิ่งมีชีวิต : การจําแนกแบบนี้จะทําใหทราบบรรพบุรุษของสิ่งมีชีวิตใน ปจจุบันได ตัวอยางเชน นกและสัตวเลื้อยคลานเปนสัตวสองพวกที่มีลักษณะคอนขางจะแตกตางกันมาก แตจาก การศึกษาคนควาเกี่ยวกับซากดึกดําบรรพ ปรากฏวา พบซากสัตวเลื้อยคลานที่บินไดชนิดหนึ่ง คือ เทอราโนดอน (Pteranodon) และพบซากของอารคีออปเทอริกส (Archaeopteryx) ซึ่งเปนนกโบราณชนิดหนึ่ง มีขากรรไกรยาว มีฟน ปกมีนิ้ว ตรงปลายนิ้วของปกยังมีเล็บที่นกปจจุบันไมมี ลักษณะเหลานี้ ถือกันวาเปนลักษณะของสัตวเลื้อยคลาน อาจเปนไปไดวา สัตวพวกนี้อาจมีวิวัฒนาการมาจากบรรพบุรุษที่เปนสัตวเลื้อยคลาน และเปนอีกเหตุผลหนึ่งที่จัดเอา นกและสัตวเลื้อยคลานไวเปนพวกใกลเคียงกัน ภาพที่ 7 อาร์คีออฟเทอริกส์ ในปจจุบันวิทยาการตาง ๆ ไดกาวหนาไปมากนักวิทยาศาสตรสามารถจะศึกษาความสัมพันธของสิ่งมีชีวิต และจําแนกหมวดหมู ไดโดยพิจารณาออรแกเนลลและสารเคมีภายในเซลล เชน คลอโรพลาสต กรดนิวคลีอิก โปรตีน สิ่งมีชีวิตที่มีความใกลชิดกันทางดานพันธุกรรมมากเทาใดก็ยอมจะมีออรแกเนลลของเซลล และสารเคมีที่คลายกัน มากเทานั้น นอกจากนี้การจัดหมวดหมูยังไดพิจารณาถึงพฤติกรรมความสัมพันธของสิ่งแวดลอม และการแพร กระจายทางภูมิศาสตรดวย (ที่มา : http://www.kkpittaya.ac.th/digital_library/student_work/ สืบค้นเมื่อ 10 มกราคม 2563)

ชุดที่ 1 การศึกษาความหลากหลายทางชีวภาพ โดย นางสาวบุษกร ปทุมไกยะ 20 ชุดกิจกรรมการเรียนรู้วิทยาศาสตร์แบบสืบเสาะหาความรู้ 7 ขัน (7E) ช้นมัธยมศ ั้ ึกษาปีที่ 6 บัตรกิจกรรมการเรียนรู้ที 4่ เรือง อนุกรมวิธานของสิ่งมีชีวิต ่ คําชี้แจง กิจกรรมการเรียนรูฉบับนี้เปนกิจกรรมที่จัดการเรียนรูตามกระบวนการสืบเสาะหาความรู ขั้นสํารวจและคนหา (Exploration Phase), ขั้นขยายความรู (Elaboration Phase) และขั้นประเมินผล (Evaluation Phase) คําสั่ง ใหนักเรียนแตละกลุมรวมกันทํากิจกรรม เรื่อง อนุกรมวิธานของสิ่งมีชีวิต ตามกิจกรรมที่กําหนดให ตอไปนี้ กิจกรรมที่ 1 พิจารณาขอความเกี่ยวกับอนุกรมวิธานของสิ่งมีชีวิต แลวเติมขอความลงในชองวางใหถูกตอง 1. อนุกรมวิธาน (Taxonomy) เปนการศึกษาในดานตาง ๆ 3 ดาน ไดแก ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 2. นักชีววิทยาใช......................................................................................................เปนเกณฑในการจําแนกสิ่งมีชีวิต 3. จงเรียงลําดับขั้นในการจัดหมวดหมูของสิ่งมีชีวิตจากใหญไปเล็ก ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 4. ไดโคโตมัสคีย (Dichotomous Key) เปนเครื่องมืออยางหนึ่งที่ใชจัดจําแนกสิ่งมีชีวิตออกเปนกลุมยอยไดโดย พิจาณาจาก ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 5. บิดาแหงวิชาอนุกรมวิธานคือ…………………………………………………………………………………………………………………... 6. ชื่อวิทยาศาสตรประกอบดวย 2 ชื่อ ซึ่งเรียกระบบการตั้งชื่อแบบนี้วา…………………………………………………………… 7. ชื่อวิทยาศาสตรของสิ่งมีชีวิตชื่อแรกจะระบุ……………………………….สวนชื่อหลังจะระบุ……………………….…………... 8. การเขียนชื่อวิทยาศาสตรหากไมเขียนหรือพิมพดวยตัวเองจะเขียนอยางไร .....................................................................................................................................................................................

21 ชุดกิจกรรมการเรียนรู้วิทยาศาสตร์แบบสืบเสาะหาความรู้ 7 ขัน (7E) ช้นมัธยมศ ั้ ึกษาปีที่ 6 ชุดที่ 1 การศึกษาความหลากหลายทางชีวภาพ โดย นางสาวบุษกร ปทุมไกยะ 9. จงเขียนชื่อวิทยาศาสตรของสิ่งมีชีวิตตอไปนี้ใหถูกตอง 10. การศึกษาซากดึกดําบรรพของสิ่งมีชีวิต ทําใหเราทราบถึงสิ่งใดของสิ่งมีชีวิต ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… สิ่งมีชีวิต สิ่งมีชีวิต สิ่งมีชีวิต สิ่งมีชีวิต MANGIFERA INDICA rosa rubra Tectona grandis สิ่งมีชีวิต Dactylogyrus suratthaniensis การเขียนชื่อวิทยาศาสตร ที่ไมถูกตอง การเขียนชื่อวิทยาศาสตร ที่ถูกตอง

22 ชุดกิจกรรมการเรียนรู้วิทยาศาสตร์แบบสืบเสาะหาความรู้ 7 ขัน (7E) ช้นมัธยมศ ั้ ึกษาปีที่ 6 ชุดที่ 1 การศึกษาความหลากหลายทางชีวภาพ โดย นางสาวบุษกร ปทุมไกยะ บัตรกิจกรรมการเรียนรู้ที 4่ เรือง อนุกรมวิธานของสิ่งมีชีวิต ่ กิจกรรมที่ 2 การตั้งชื่อวิทยาศาสตรของไทย ใหนักเรียนสืบคนขอมูลการตั้งชื่อสัตวหรือพืช ที่มีการตั้งชื่อเปนคน สถานที่ตั้งโดยคนไทย วิเคราะห หลักการตั้งชื่อนั้นมาจํานวน 5 ชนิด ใหนักเรียนแลกเปลี่ยนเรียนรูระหวางกลุม (10 คะแนน) ตัวอยาง เชน ชื่อสามัญ คางคาวกิตติ ชื่อวิทยาศาสตรCraseonycteris thonglongyai ตั้งชื่อตาม นามสกุล คุณกิตติ ทองลงยา นักสัตววิทยา ของสถาบันวิจัยวิทยาศาสตรและเทคโนโลยีแหงประเทศไทย ผูคนพบ ชื่อสามัญ......................................................................................................................... ชื่อวิทยาศาสตร............................................................................................................... ตั้งชื่อตาม........................................................................................................................ ชื่อสามัญ......................................................................................................................... ชื่อวิทยาศาสตร............................................................................................................... ตั้งชื่อตาม........................................................................................................................

23 ชุดกิจกรรมการเรียนรู้วิทยาศาสตร์แบบสืบเสาะหาความรู้ 7 ขัน (7E) ช้นมัธยมศ ั้ ึกษาปีที่ 6 ชุดที่ 1 การศึกษาความหลากหลายทางชีวภาพ โดย นางสาวบุษกร ปทุมไกยะ ชื่อสามัญ......................................................................................................................... ชื่อวิทยาศาสตร............................................................................................................... ตั้งชื่อตาม........................................................................................................................ ชื่อสามัญ......................................................................................................................... ชื่อวิทยาศาสตร............................................................................................................... ตั้งชื่อตาม........................................................................................................................ ชื่อสามัญ......................................................................................................................... ชื่อวิทยาศาสตร............................................................................................................... ตั้งชื่อตาม........................................................................................................................

24 ชุดกิจกรรมการเรียนรู้วิทยาศาสตร์แบบสืบเสาะหาความรู้ 7 ขัน (7E) ช้นมัธยมศ ั้ ึกษาปีที่ 6 ชุดที่ 1 การศึกษาความหลากหลายทางชีวภาพ โดย นางสาวบุษกร ปทุมไกยะ แบบทดสอบหลังเรียน ชุดที 1 การศึกษาความหลากหลายทางชีวภาพ่ รายวิชา ชีววิทยา 6 ชั้นมัธยมศึกษาปที่ 6 คะแนนเต็ม 10 คะแนน จำนวน 10 ขอ =============================================================== คำชี้แจง 1. แบบทดสอบนี้เปนแบบปรนัยเลือกตอบ มีทั้งหมด 10 ขอ 2. ใหนักเรียนเลือกคำตอบที่ถูกตอง และทำเครื่องหมาย x ลงในกระดาษคำตอบ =============================================================== 1. มหายุคใดที่เรียกวาเปนยุคของไดโนเสาร ก. มหายุคพาลีโอโซอิก ข. มหายุคพรีแคมเบรียน ค. มหายุคมีโซโชอิก ง. มหายุคซีโนโซอิก 2. สิ่งมีชีวิตในขอใดมีความคลายคลึงกันมากที่สุด ก. สิ่งมีชีวิตที่อยูในอันดับ (Order) เดียวกัน ข. สิ่งมีชีวิตที่อยูในสกุล (Genus) เดียวกัน ค. สิ่งมีชีวิตที่อยูในวงศ (Family) เดียวกัน ง. สิ่งมีชีวิตที่อยูในคลาส (Class) เดียวกัน 3. ขอใดเรียงลำดับการจัดหมวดหมูของสิ่งมีชีวิต จากกลุมใหญมากลุมเล็ก ไดถูกตอง ก. อาณาจักร , ไฟลัม , คลาส , วงศ , อันดับ , สกุล , สปชีส ข. อาณาจักร , ดิวิชัน , คลาส , อันดับ , วงศ , สกุล , สปชีส ค. อาณาจักร , ไฟลัม , วงศ , คลาส , อันดับ , สกุล , สปชีส ง. อาณาจักร , ดิวิชัน , คลาส , อันดับ , วงศ , สปชีส , สกุล 4. ขอใดไมจัดเปนความหลากหลายของสิ่งมีชีวิต ก. ความหลากหลายทางวัฒนธรรม ข. ความหลากหลายทางระบบนิเวศ ค. ความหลากหลายทางพันธุกรรม ง. ความหลากหลายทางชนิดสิ่งมีชีวิต

25 ชุดกิจกรรมการเรียนรู้วิทยาศาสตร์แบบสืบเสาะหาความรู้ 7 ขัน (7E) ช้นมัธยมศ ั้ ึกษาปีที่ 6 ชุดที่ 1 การศึกษาความหลากหลายทางชีวภาพ โดย นางสาวบุษกร ปทุมไกยะ 5. ขาวเจามีหลายสายพันธุ เชน ขาวหอมมะลิ ขาวเหลืองประทิว ขาวเล็บมือนาง จัดเปนความหลากหลาย ทางชีวภาพดานใด ก. ดานระบบนิเวศ ข. ดานพันธุกรรม ค. ดานชนิดพันธุ ง. ดานแหลงที่อยู 6. ผูเรียนจะตั้งชื่อมะนาวเปนชื่อวิทยาศาสตร ผูเรียนจะตองใชภาษาอะไร ก. ภาษาละติน ข. ภาษาอังกฤษ ค. ภาษาบาลี ง. ภาษาไทย 7. ไดโคโตมัสคียของสัตวมีกระดูกสันหลัง สัตวใดมีลักษณะดังตอไปนี้ “ไมมีขน - ไมมีครีบ - ผิวหนังไมมีเกล็ด” ก. เตา ข. จิ้งจก ค. จระเข ง. คางคก 8. เซลลโพรคาริโอต แตกตางจาก เซลลยูคาริโอต ตามขอใด ก. ไมพบนิวเคลียส ข. ไมพบออรแกเนลล ค. ไมพบไรโบโซม ง. ถูกทั้งขอ ก และ ข 9. ขอใดเปนการนําความหลากหลายทางชีวภาพมาใชใหเกิดประโยชน ก. ชาวบานใชหลอดไฟจากพลังงานแสงอาทิตย ข. แมตากปลาเค็มในกระดง ค. หมอใชวานหางจระเขรักษาแผลนํ้ารอนลวก ง. เกษตรกรใชปุยเคมีฉีดพนตนไม 10. นักวิทยาศาสตรทานใดที่ไดรับการยกยองวาเปนบิดาแหงอนุกรมวิธาน ก. Alexander Oparin ข. Carolus Linnaeus ค. Sidney Fox ง. Stanley Miller

26 ชุดที่ 1 การศึกษาความหลากหลายทางชีวภาพ โดย นางสาวบุษกร ปทุมไกยะ ชุดกิจกรรมการเรียนรู้วิทยาศาสตร์แบบสืบเสาะหาความรู้ 7 ขัน (7E) ช้นมัธยมศ ั้ ึกษาปีที่ 6 กระดาษคําตอบ แบบทดสอบก่อนเรียน-หลังเรียน วิชาชีววิทยา 6 ชุดที่ 1 การศึกษาความหลากหลายทางชีวภาพ ชื่อ-สกุล……………………………………………………………………ชั้น…………………………….เลขที่…………. ¡‹Í¹àÃÕ¹ ÊÃØ»¤Ðá¹¹Êͺ ËÅѧàÃÕ¹ 10 ก ข ค ง A B C D ข้อ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10

27 ชุดกิจกรรมการเรียนรู้วิทยาศาสตร์แบบสืบเสาะหาความรู้ 7 ขัน (7E) ช้นมัธยมศ ั้ ึกษาปีที่ 6 ชุดที่ 1 การศึกษาความหลากหลายทางชีวภาพ โดย นางสาวบุษกร ปทุมไกยะ บรรณานุกรม กระทรวงศึกษาธิการ (2551). หลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐานพุทธศักราช 2551. กรุงเทพมหานคร : ชุมนุมสหกรณการเกษตรแหงประเทศไทย. โครงการดาราวิทยาศาสตรและคณิตศาสตรมูลนิธิ สอวน. (2552). ชีววิทยา สัตววิทยา 3. กรุงเทพมหานคร : มูลนิธิ สอวน. จิรัสย เจนพาณิชย (2552). ชีววิทยาสำหรับนักเรียนมัธยมศึกษาตอนปลาย. กรุงเทพมหานคร : ผจก.สามลดา. เชาวน ชิโนรักษ และพรรณี ชิโนรักษ (2552). ชีววิทยา 1. กรุงเทพมหานคร : โสภณการพิมพ. ซีรสตาร (2552). ชีววิทยา เลม 1. (แปลจาก Biology 1 Concepts and Applications โดยทีม คณาจารย ภาควิชาชีววิทยามหาวิทยาลัยขอนแกน, ผูแปล. กรุงเทพมหานคร : เจเอสทีพับลิชชิ่งจำกัด. นงลักษณ สุวรรณพินิจ และปรีชา สุวรรณพินิจ (2552). จุลชีววิทยาทั่วไป. กรุงเทพมหานคร : จุฬาลงกรณ มหาวิทยาลัย. ประสงค หลำสะอาด และจิตเกษม หลำสะอาด (มปป.). คูมือสาระการเรียนรูพื้นฐานและเพิ่มเติ่มกลุมสาระการ เรียนรูวิทยาศาสตร ชีววิทยา ม.6 เลม 5. กรุงเทพมหานคร : พัฒนาศึกษา. ปรีชา สุวรรณพินิจ และนงลักษณ สุวรรณพินิจ (2549). ชีววิทยา 2. กรุงเทพมหานคร : จุฬาลงกรณ มหาวิทยาลัย. วันดี วัฒนชัยยิ่งเจริญ (2552). การจัดจำแนกสิ่งมีชีวิต. ภาควิชาชีววิทยา คณะวิทยาศาสตร : มหาวิทยาลัย นเรศวร. สถาบันสงเสริมการสอนวิทยาศาสตรและเทคโนโลยี (2555). คูมือครูรายวิชาเพิ่มเติมชีววิทยา เลม 5 ชั้นมัธยมศึกษาปที่ 4-6 กลุมสาระการเรียนรูวิทยาศาสตรตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษา ขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551 (พิมพครั้งที่ 1). กรุงเทพฯ : โรงพิมพ สกสค. ลาดพราว. สถาบันสงเสริมการสอนวิทยาศาสตรและเทคโนโลยี (2558). หนังสือเรียนรายวิชาพื้นฐาน ชีววิทยา ชั้นมัธยม ศึกษาปที่ 4-6 กลุมสาระการเรียนรูวิทยาศาสตรสำหรับนักเรียนที่เนนวิทยาศาสตร ตามหลักสูตร แกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551 (พิมพครั้งที่ 9). กรุงเทพฯ : โรงพิมพ สกสค. ลาดพราว. สถาบันสงเสริมการสอนวิทยาศาสตรและเทคโนโลยี (2558). หนังสือเรียนรายวิชาเพิ่มเติม ชีววิทยา เลม 5 ชั้นมัธยมศึกษาปที่ 4-6 กลุมสาระการเรียนรูวิทยาศาสตรตามหลักสูตรแกนกลาง การศึกษา ขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551 (พิมพครั้งที่ 8). กรุงเทพฯ : โรงพิมพ สกสค. ลาดพราว.

ชุดที่ 1 การศึกษาความหลากหลายทางชีวภาพ โดย นางสาวบุษกร ปทุมไกยะ 28 ชุดกิจกรรมการเรียนรู้วิทยาศาสตร์แบบสืบเสาะหาความรู้ 7 ขัน (7E) ช้นมัธยมศ ั้ ึกษาปีที่ 6 บรรณานุกรม (ต่อ) สถาบันสงเสริมการสอนวิทยาศาสตรและเทคโนโลยี กระทรวงศึกษาธิการ (2561). หนังสือเรียน รายวิชาพื้นฐาน วิทยาศาสตรวิทยาศาสตรชีวภาพ ชั้นมัธยมศึกษาปที่4 ตามมาตรฐานการ เรียนรูและตัวชี้วัด กลุม สาระการเรียนรูวิทยาศาสตร(ฉบับปรับปรุง พ.ศ. 2560) ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษา ขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551 (พิมพครั้งที่ 3). กรุงเทพฯ : โรงพิมพแหงจุฬาลงกรณมหาวิทยาลัย. สถาบันสงเสริมการสอนวิทยาศาสตรและเทคโนโลยี กระทรวงศึกษาธิการ (2563). คูมือครูรายวิชาเพิ่มเติม วิทยาศาสตรและเทคโนโลยี ชีววิทยา ชั้นมัธยมศึกษาปที่ 6 เลม 6 ตามมาตรฐานการเรียนรูและ ตัวชี้วัด กลุมสาระการเรียนรูวิทยาศาสตร (ฉบับปรับปรุง พ.ศ. 2560) ตามหลักสูตรแกนกลาง การศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551 (พิมพครั้งที่ 1). กรุงเทพฯ : โรงพิมพ สกสค. ลาดพราว. สถาบันสงเสริมการสอนวิทยาศาสตรและเทคโนโลยี กระทรวงศึกษาธิการ (2558). หนังสือเรียนรู เพิ่มเติมเสริม ศักยภาพวิทยาศาสตรชั้นมัธยมศึกษาปที่ 4-6 ชีววิทยา เลม 2 ฺBIOLOGY II (พิมพครั้งที่ 1). กรุงเทพฯ : บริษัท พัฒนาคุณภาพวิชาการ (พว.) จำกัด. สุกาญจน รัตนเลิศนุสรณ (2550). หลักการอนุรักษและการจัดการชีวภาพ (พิมพครั้งที่ 1). กรุงเทพฯ : สมาคม สงเสริมเทคโนโลยี (ไทย-ญี่ปุน). สำนักนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดลอม (2561). มติคณะรัฐมนตรีเมื่อวันที่ 20 กุมภาพันธ 2561 เรื่องมาตรการปองกัน ควบคุม และกำจัด ชนิดพันธุตางถิ่น. กรุงเทพฯ : กองจัดการความ หลากหลายทางชีวภาพ สำนักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดลอม กรุงเทพฯ.

ภาคผนวก

30 ชุดกิจกรรมการเรียนรู้วิทยาศาสตร์แบบสืบเสาะหาความรู้ 7 ขัน (7E) ช้นมัธยมศ ั้ ึกษาปีที่ 6 ชุดที่ 1 การศึกษาความหลากหลายทางชีวภาพ โดย นางสาวบุษกร ปทุมไกยะ แบบบันทึกคะแนนระหว่างเรียน เรือง การศึกษาความหลากหลายทางชีวภาพ่ ชุดกิจกรรมการเรียนรูวิทยาศาสตรแบบสืบเสาะหาความรู 7 ขั้น (7E) และประยุกตใชเทคโนโลยี QR Code เพื่อสงเสริมการเรียนรูดวยตนเอง วิชาชีววิทยา 6 ชั้นมัธยมศึกษาปที่ 6 เรื่องความหลากหลายของสิ่งมีชีวิต ชื่อ-สกุล……………………………………………………………………ชั้น…………………………….เลขที่…………. กิจกรรม คะแนนเต็ม บัตรกิจกรรมที่ 1 10 บัตรกิจกรรมที่ 2 10 บัตรกิจกรรมที่ 3 10 บัตรกิจกรรมที่ 4 20 คะแนนที่ได

31 ชุดกิจกรรมการเรียนรู้วิทยาศาสตร์แบบสืบเสาะหาความรู้ 7 ขัน (7E) ช้นมัธยมศ ั้ ึกษาปีที่ 6 ชุดที่ 1 การศึกษาความหลากหลายทางชีวภาพ โดย นางสาวบุษกร ปทุมไกยะ เฉลย แบบทดสอบก่อนเรียน-หลังเรียน ชุดกิจกรรมการเรียนรูที่ 1 การศึกษาความหลากหลายทางชีวภาพ Ẻ·´Êͺ¡‹Í¹àÃÕ¹ Ẻ·´ÊͺËÅѧàÃÕ¹ ¡ ¢ ¤ § A B C D ¢ŒÍ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 ¡ ¢ ¤ § A B C D ¢ŒÍ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10

32 ชุดกิจกรรมการเรียนรู้วิทยาศาสตร์แบบสืบเสาะหาความรู้ 7 ขัน (7E) ช้นมัธยมศ ั้ ึกษาปีที่ 6 ชุดที่ 1 การศึกษาความหลากหลายทางชีวภาพ โดย นางสาวบุษกร ปทุมไกยะ เฉลยบัตรกิจกรรมการเรียนรู้ที 1่ เรือง ลักษณะของสิ่งมีชีวิต ่ คําชี้แจง กิจกรรมการเรียนรูฉบับนี้เปนกิจกรรมที่จัดการเรียนรูตามกระบวนการสืบเสาะหาความรู ขั้นตรวจสอบความรูเดิม (Elicitation Phase) ขั้นเราความสนใจ (Engagement Phase) และขั้นอธิบาย (Explanation Phase) คําสั่ง ใหนักเรียนรวมกันอภิปราย วิเคราะหภาพตอไปนี้ (10 คะแนน) 1. จากรูปที่กําหนดใหมีสิ่งมีชีวิตกี่ชนิด........................................................................................................................ ไดแก........................................................................................................................................................................... 2. เหตุใดสิ่งมีชีวิตที่พบจึงมีลักษณะที่แตกตางกัน .................................................................................................................................................................................... .................................................................................................................................................................................... .................................................................................................................................................................................... 3. ผีเสื้อที่เห็นในรูป นักเรียนเคยเห็นผีเสื้อที่มีลักษณะอื่นอีกหรือไม เหตุใดจึงเปนเชนนั้น .................................................................................................................................................................................... .................................................................................................................................................................................... .................................................................................................................................................................................... 8 ชนิด งู , เสือ , นก , ลิง , กบ , ดอกไม , หมีขาว , ผีเสื้อ เพราะเปนสิ่งมีชีวิตตางชนิดกัน เคยเห็น เพราะมีผีเสื้อหลากหลายสายพันธุ (ที่มา : https://sites.google.com/site/khwamhlakhlaythangchiwphaphm6/home/khwamhlak-hlay-thang-chnid-phanthu-species-diversity สืบค้นเมื่อ 10 มกราคม 2563)

33 ชุดกิจกรรมการเรียนรู้วิทยาศาสตร์แบบสืบเสาะหาความรู้ 7 ขัน (7E) ช้นมัธยมศ ั้ ึกษาปีที่ 6 ชุดที่ 1 การศึกษาความหลากหลายทางชีวภาพ โดย นางสาวบุษกร ปทุมไกยะ คําชี้แจง กิจกรรมการเรียนรูฉบับนี้เปนกิจกรรมที่จัดการเรียนรูตามกระบวนการสืบเสาะหาความรู ขั้นสํารวจและคนหา (Exploration Phase) คําสั่ง ใหนักเรียนแตละกลุมรวมกันทํากิจกรรม เรื่อง กลุมของสิ่งมีชีวิต ตามกิจกรรมที่กําหนดใหตอไปนี้ กิจกรรม ศึกษารูปภาพและตอบคําถาม (10 คะแนน) เฉลยบัตรกิจกรรมการเรียนรู้ที 2่ เรือง กลุ่มของสิ่งมีชีวิต ่ 1. จากภาพสิ่งมีชีวิตที่พบแบงเปนกี่กลุม ไดแก .................................................................................................................................................................................... 2. จากภาพที่นักเรียนศึกษามีความหลากหลายของสิ่งมีชีวิตหรือไม อยางไร จงอธิบาย .................................................................................................................................................................................... .................................................................................................................................................................................... 3. ในภาพที่เห็น พบปลากี่ชนิด และในชีวิตจริงนักเรียนทราบหรือไมวามีปลากี่ชนิด .................................................................................................................................................................................... 4. หากนักเรียนไปปาดงดิบ นักเรียนจะพบสิ่งมีชีวิตในภาพหรือไมอยางไร .................................................................................................................................................................................... และในปาดงดิบ จะพบสิ่งมีชีวิตจําพวกใด................................................................................................................... 5. ความหลากหลายทางชีวภาพ หมายถึง .................................................................................................................. .................................................................................................................................................................................... 2 กลุม ไดแก พืชและสัตว มี พบสิ่งมีชีวิตหลากหลายชนิด แมเพียงพื้นที่ขนาดเล็ก พบปลา 1 ชนิด มีปลาหลากหลายสายพันธุ ไมพบ จะมีสิ่งมีชีวิตเปลี่ยนแปลงไปตามสภาพที่อยู เสือ , งู , ลิง , ชาง ฯลฯ ครูพิจารณาคําตอบตามความเหมาะสมหรือดุลยพินิจของครู (ที่มา : https://sites.google.com/site/aomframeoilkeaw/chiwwithya/1-4rabbniwes-laea-khwam-hlak-hlay-thang-chiwphaph สืบค้นเมื่อ 10 มกราคม 2563)

34 ชุดที่ 1 การศึกษาความหลากหลายทางชีวภาพ โดย นางสาวบุษกร ปทุมไกยะ ชุดกิจกรรมการเรียนรู้วิทยาศาสตร์แบบสืบเสาะหาความรู้ 7 ขัน (7E) ช้นมัธยมศ ั้ ึกษาปีที่ 6 เฉลยบัตรกิจกรรมการเรียนรู้ที 3่ เรือง ระดับความหลากหลายทางชีวภาพ่ คําชี้แจง กิจกรรมการเรียนรูฉบับนี้เปนกิจกรรมที่จัดการเรียนรูตามกระบวนการสืบเสาะหาความรู ขั้นสํารวจและคนหา (Exploration Phase), ขั้นขยายความรู (Elaboration Phase) และขั้นนําความรูไปใช (Extension Phase) คําสั่ง ใหนักเรียนแตละกลุมรวมกันทํากิจกรรม เรื่อง ระดับความหลากหลายทางชีวภาพ ตามกิจกรรมที่ กําหนดใหตอไปนี้ กิจกรรมที่ 1 สังเกตและจําแนกประเภทของความหลากหลายทางชีวภาพ จากรูปภาพที่กําหนดให (5 คะแนน) ประเภทความหลากหลาย ดาน…………………….................................……… ประเภทความหลากหลาย ดาน…………………….................................……… พันธุกรรม ระบบนิเวศ (ที่มา : https://mooswu.wixsite.com/tevika3/ services2-cjmx สืบค้นเมื่อ 10 มกราคม 2563) (ที่มา : http://rungnapa59.blogspot.com/ สืบค้นเมื่อ 10 มกราคม 2563)

35 ชุดกิจกรรมการเรียนรู้วิทยาศาสตร์แบบสืบเสาะหาความรู้ 7 ขัน (7E) ช้นมัธยมศ ั้ ึกษาปีที่ 6 ชุดที่ 1 การศึกษาความหลากหลายทางชีวภาพ โดย นางสาวบุษกร ปทุมไกยะ ประเภทความหลากหลาย ดาน…………………….................................……… ประเภทความหลากหลาย ดาน…………………….................................……… ประเภทความหลากหลาย ดาน…………………….................................……… พันธุกรรม ชนิดพันธุ ระบบนิเวศ (ที่มา : http://www.nana-bio.com/e-learning/ biodiversity/ สืบค้นเมื่อ 10 มกราคม 2563) (ที่มา : https://sites.google.com/site/ sci58112020809/ สืบค้นเมื่อ 10 มกราคม 2563) (ที่มา : https://guru.sanook.com/2957/ สืบค้นเมื่อ 10 มกราคม 2563)

ชุดที่ 1 การศึกษาความหลากหลายทางชีวภาพ โดย นางสาวบุษกร ปทุมไกยะ 36 ชุดกิจกรรมการเรียนรู้วิทยาศาสตร์แบบสืบเสาะหาความรู้ 7 ขัน (7E) ช้นมัธยมศ ั้ ึกษาปีที่ 6 กิจกรรมที่ 2 ใหนักเรียนเขียนอธิบายประโยชนของความหลากหลายทางชีวภาพ ลงในตาราง (5 คะแนน) ดานการบริโภคใชสอย ดานการผลิต ดานอื่นๆ ปจจัยในการดํารงชีวิตใหแกมนุษย เชน ดานอาหาร เครื่องนุงหม ที่อยูอาศัย ยารักษาโรค ดานการ ผลิตอาหาร มนุษยไดบริโภคอาหาร ที่มาจากพืชและสัตว พืชไมนอย กวา 5,000 ชนิด ที่สามารถนํามา ประกอบอาหารไดและไมนอยกวา 150 ชนิด ที่มนุษยนํามาเพาะปลูก เปนอาหารของมนุษยและสัตว นอกจากนี้ เรายังใชพืชและสัตว ในการผลิตยารักษาโรคอีกดวย ดานการอุตสาหกรรม ผลผลิตของ ปาที่นํามาใชประโยชน ไมวาจะ โดยตรง เชน การปาไม ของปา หรือ โดยออม เชน การสกัดสารเคมีจาก พืชในปา คุณคาในการบํารุงรักษาระบบ นิเวศ ใหสามารถดํารงอยูไดและ ดูแลระบบนิเวศใหคงทน เชน การ รักษาหนาดิน การตรึงไนโตรเจนสู ดิน การสังเคราะหพลังงานของพืช การควบคุมความชื้น เปนตน

ชุดที่ 1 การศึกษาความหลากหลายทางชีวภาพ โดย นางสาวบุษกร ปทุมไกยะ 37 ชุดกิจกรรมการเรียนรู้วิทยาศาสตร์แบบสืบเสาะหาความรู้ 7 ขัน (7E) ช้นมัธยมศ ั้ ึกษาปีที่ 6 เฉลยบัตรกิจกรรมการเรียนรู้ที 4่ เรือง อนุกรมวิธานของสิ่งมีชีวิต ่ คําชี้แจง กิจกรรมการเรียนรูฉบับนี้เปนกิจกรรมที่จัดการเรียนรูตามกระบวนการสืบเสาะหาความรู ขั้นสํารวจและคนหา (Exploration Phase), ขั้นขยายความรู (Elaboration Phase) และขั้นประเมินผล (Evaluation Phase) คําสั่ง ใหนักเรียนแตละกลุมรวมกันทํากิจกรรม เรื่อง อนุกรมวิธานของสิ่งมีชีวิต ตามกิจกรรมที่กําหนดให ตอไปนี้ กิจกรรมที่ 1 พิจารณาขอความเกี่ยวกับอนุกรมวิธานของสิ่งมีชีวิต แลวเติมขอความลงในชองวางใหถูกตอง 1. อนุกรมวิธาน (Taxonomy) เปนการศึกษาในดานตาง ๆ 3 ดาน ไดแก ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 2. นักชีววิทยาใช......................................................................................................เปนเกณฑในการจําแนกสิ่งมีชีวิต 3. จงเรียงลําดับขั้นในการจัดหมวดหมูของสิ่งมีชีวิตจากใหญไปเล็ก ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 4. ไดโคโตมัสคีย (Dichotomous Key) เปนเครื่องมืออยางหนึ่งที่ใชจัดจําแนกสิ่งมีชีวิตออกเปนกลุมยอยไดโดย พิจาณาจาก ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 5. บิดาแหงวิชาอนุกรมวิธาคือ……………………………………………………………………………………………………………………… 6. ชื่อวิทยาศาสตรประกอบดวย 2 ชื่อ ซึ่งเรียกระบบการตั้งชื่อแบบนี้วา…………………………………………………………… 7. ชื่อวิทยาศาสตรของสิ่งมีชีวิตชื่อแรกจะระบุ……………………………….สวนชื่อหลังจะระบุ……………………….…………... 8. การเขียนชื่อวิทยาศาสตรหากไมเขียนหรือพิมพดวยตัวเองจะเขียนอยางไร ..................................................................................................................................................................................... การจัดจําแนกสิ่งมีชีวิตออกเปนหมวดหมู , การตรวจสอบชื่อวิทยาศาสตรที่ถูกตองของสิ่งมีชีวิต , การกําหนดชื่อที่เปนสากลของหมวดหมูและชนิดของสิ่งมีชีวิต ความสัมพันธที่ใกลชิดกันและความคลายคลึงกันของสิ่งมีชีวิต อาณาจักร (Kingdom) ไฟลัม (Phylum) หรือดิวิชัน (Division) คลาส (Class) ออเดอร (Order) แฟมิลี (Family) จีนัส (Genus) สปชีส (Species) โครงสรางสิ่งมีชีวิตที่มีความแตกตางกันเปนคูๆ คาโรลัส ลินเนียส Carolus Linnaeus ระบบทวินาม สกุลหรือจีนัส ชนิดหรือสปชีส ขีดเสนใตสกุลหรือจีนัส และชื่อที่ระบุชนิดหรือสปชีส โดยเสนนั้นไมติดกัน (ขีดแยก)

38 ชุดกิจกรรมการเรียนรู้วิทยาศาสตร์แบบสืบเสาะหาความรู้ 7 ขัน (7E) ช้นมัธยมศ ั้ ึกษาปีที่ 6 ชุดที่ 1 การศึกษาความหลากหลายทางชีวภาพ โดย นางสาวบุษกร ปทุมไกยะ 9. จงเขียนชื่อวิทยาศาสตรของสิ่งมีชีวิตตอไปนี้ใหถูกตอง 10. การศึกษาซากดึกดําบรรพของสิ่งมีชีวิต ทําใหเราทราบถึงสิ่งใดของสิ่งมีชีวิต ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… สิ่งมีชีวิต สิ่งมีชีวิต สิ่งมีชีวิต สิ่งมีชีวิต MANGIFERA INDICA rosa rubra Tectona grandis สิ่งมีชีวิต Dactylogyrus suratthaniensis Mangifera indica Rosa rubra Tectona grandis Dactylogyrus suratthaniensis การเขียนชื่อวิทยาศาสตร ที่ไมถูกตอง การเขียนชื่อวิทยาศาสตร ที่ถูกตอง บรรพบุรุษของสิ่งมีชีวิตในปจจุบันได

39 ชุดกิจกรรมการเรียนรู้วิทยาศาสตร์แบบสืบเสาะหาความรู้ 7 ขัน (7E) ช้นมัธยมศ ั้ ึกษาปีที่ 6 ชุดที่ 1 การศึกษาความหลากหลายทางชีวภาพ โดย นางสาวบุษกร ปทุมไกยะ อยูในดุลยพินิจของครูผูสอน อยูในดุลยพินิจของครูผูสอน เฉลยบัตรกิจกรรมการเรียนรู้ที 4่ เรือง อนุกรมวิธานของสิ่งมีชีวิต ่ กิจกรรมที่ 2 การตั้งชื่อวิทยาศาสตรของไทย ใหนักเรียนสืบคนขอมูลการตั้งชื่อสัตวหรือพืช ที่มีการตั้งชื่อเปนคน สถานที่ตั้งโดยคนไทย วิเคราะห หลักการตั้งชื่อนั้นมาจํานวน 5 ชนิด ใหนักเรียนแลกเปลี่ยนเรียนรูระหวางกลุม (10 คะแนน) ตัวอยาง เชน ชื่อสามัญ คางคาวกิตติ ชื่อวิทยาศาสตร Craseonycteris thonglongyai ตั้งชื่อตาม นามสกุล คุณกิตติ ทองลงยา นักสัตววิทยา ของสถาบันวิจัยวิทยาศาสตรและเทคโนโลยีแหงประเทศไทย ผูคนพบ ชื่อสามัญ......................................................................................................................... ชื่อวิทยาศาสตร............................................................................................................... ตั้งชื่อตาม........................................................................................................................ ชื่อสามัญ......................................................................................................................... ชื่อวิทยาศาสตร............................................................................................................... ตั้งชื่อตาม........................................................................................................................

40 ชุดกิจกรรมการเรียนรู้วิทยาศาสตร์แบบสืบเสาะหาความรู้ 7 ขัน (7E) ช้นมัธยมศ ั้ ึกษาปีที่ 6 ชุดที่ 1 การศึกษาความหลากหลายทางชีวภาพ โดย นางสาวบุษกร ปทุมไกยะ ชื่อสามัญ......................................................................................................................... ชื่อวิทยาศาสตร............................................................................................................... ตั้งชื่อตาม........................................................................................................................ ชื่อสามัญ......................................................................................................................... ชื่อวิทยาศาสตร............................................................................................................... ตั้งชื่อตาม........................................................................................................................ ชื่อสามัญ......................................................................................................................... ชื่อวิทยาศาสตร............................................................................................................... ตั้งชื่อตาม........................................................................................................................ อยูในดุลยพินิจของครูผูสอน อยูในดุลยพินิจของครูผูสอน อยูในดุลยพินิจของครูผูสอน

41 ชุดกิจกรรมการเรียนรู้วิทยาศาสตร์แบบสืบเสาะหาความรู้ 7 ขัน (7E) ช้นมัธยมศ ั้ ึกษาปีที่ 6 ชุดที่ 1 การศึกษาความหลากหลายทางชีวภาพ โดย นางสาวบุษกร ปทุมไกยะ แบบสังเกตพฤติกรรมการทํางานรายบุคคล เรือง การศึกษาความหลากหลายทางชีวภาพ่ คําชี้แจง ใหผูสอนสังเกตพฤติกรรมของนักเรียนในระหวางเรียนและนอกเวลาเรียน แลวขีด √ ลงในชองที่ตรง กับระดับคะแนน ชื่อ………………………………………….……………………………………..ชั้นมัธยมศึกษาปที่……………………….เลขที่………………. ลงชื่อ……………………………………………ผูประเมิน ..…………../…..…………/………….. เกณฑการใหคะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมอยางสมํ่าเสมอ ให 4 คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมบอยครั้ง ให 3 คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมบางครั้ง ให 2 คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมนอยครั้ง ให 1 คะแนน เกณฑตัดสินคุณภาพ ชวงคะแนน ระดับคุณภาพ 18-20 ดีมาก 14-17 ดี 10-13 พอใช ตํ่ากวา 10 ปรับปรุง 1 2 3 4 5 4 3 2 1 การแสดงความคิดเห็น การยอมรับฟงความคิดเห็นคนอื่น การทํางานตามหนาที่ที่ไดรับมอบหมาย ความมีนํ้าใจ การตรงตอเวลา ลําดับที่ รายการประเมิน ระดับคะแนน รวม