หลักสูตรสังคม

หลกั สูตรสถานศึกษา
โรงเรียนคุรุประชานุกลู พทุ ธศักราช 2564

ตามหลักสตู รแกนกลางการศึกษาขนั้ พ้นื ฐาน
พทุ ธศักราช 2551 (ฉบบั ปรบั ปรุง พทุ ธศักราช 2560)

กลุ่มสาระการเรียนรสู้ ังคมศึกษา ศาสนาและวฒั นธรรม

สำนกั งานเขตพน้ื ท่ีการศึกษาประถมศกึ ษาชัยภูมิ เขต 1
สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาข้นั พน้ื ฐาน
กระทรวงศกึ ษาธกิ าร

ประกาศโรงเรียนครุ ปุ ระชานกุ ลู เร่อื ง ใหใ้ ชห้ ลักสูตรสถานศกึ ษาโรงเรียนครุ ปุ ระชานกุ ูล พุทธศกั ราช
2564

ตามหลักสตู รแกนกลางการศึกษาขน้ั พน้ื ฐาน พุทธศกั ราช 2551
(ฉบบั ปรบั ปรุง พุทธศกั ราช 2560)
………………………………….

กระทรวงศึกษาธิการได้ประกาศใช้มาตรฐานการเรียนรู้และตั วช้ีวัด กลุ่มสาระการเรียนรู้
คณิตศาสตร์ วิทยาศาสตร์ และสาระภูมิศาสตร์ในกลุม่ สาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม
(ฉบับปรับปรุง พ.ศ. 2560) ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาข้ันพื้นฐาน พุทธศักราช 2551
ตามคำสั่ง กระทรวงศึกษาธิการ ท่ี สพฐ.1239/2560 ลงวันท่ี 7 สิงหาคม 2560 และคำสั่งสำนักงาน
คณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน ท่ี 30/2561 ลงวันท่ี 5 มกราคม 2561 ให้เปลี่ยนแปลงมาตรฐาน
การเรียนรู้และตัวชี้วัด กลุ่มสาระการเรียนรู้คณิ ตศาสตร์และวิทยาศาสตร์ (ฉบับปรับปรุง
พ.ศ. 2561) โดยมีคำส่ังให้โรงเรียนดำเนินการใช้หลักสูตรในปีการศึกษา 2561 โดยให้ใช้ในช้ัน
ประถมศึกษาปีที่ 1 และ 4 ตั้งแตป่ ีการศึกษา 2561 เปน็ ต้นมาในปีการศึกษา 2562 ให้ใช้หลกั สตู รใน
ชน้ั ประถมศึกษาปีท่ี 1 2 4 และ 5 มธั ยมศึกษาปีที่ 1 และ 2 และในปี 2563 ให้ใช้ทกุ ระดับช้ัน

โรงเรียนคุรุประชานุกูล จึงได้จัดทำหลักสูตรสถานศึกษา พุทธศักราช 2563 ตามหลักสูตร
แกนกลางการศึกษาขั้นพ้ืนฐาน พุทธศักราช 2551 (ฉบับปรับปรุง พุทธศักราช 2560) ข้ึน
คณะกรรมการบริหารหลักสูตรและคณะกรรมการสถานศึกษาขั้นพื้นฐานโรงเรียนได้ตรวจสอบผู้เรียน
สามารถนำไปใช้ในการดำรงชีวิตประจำวันอย่างมีคุณค่าต่อสังคม จึงเห็นสมควรแล้วว่ามีความเหมาะสม
สอดคล้องกับหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน 2551 และความต้องการของท้องถ่ิน อนุญาต
ใหใ้ ช้หลักสูตรสถานศกึ ษาของโรงเรยี นคุรุประชานุกลู ได้

ทงั้ นี้ หลกั สูตรโรงเรียนได้รับความเหน็ ชอบจากคณะกรรมการสถานศึกษาข้ันพืน้ ฐาน เมือ่ วันท่ี 1
เดือนกรกฎาคม พ.ศ. 2563 จึงประกาศให้ใช้หลักสูตรสถานศึกษาโรงเรียนคุรุประชานุกูล พุทธศักราช
2563 ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาข้ันพื้นฐาน พุทธศักราช 2551 (ฉบับปรับปรุง พุทธศักราช
2560) ตัง้ แตบ่ ัดนี้เป็นต้นไป

ประกาศ ณ วนั ท่ี 1 เดือนกรกฎาคม พ.ศ. 2564

(นายพนมศกั ด์ิ จันทรเ์ ปล่ง) (นายชยั ทศั น์ เรอื งบญุ )
ประธานคณะกรรมการสถานศึกษาขนั้ พ้นื ฐาน ผอู้ ำนวยการโรงเรยี นคุรปุ ระชานุกูล

โรงเรียนคุรุประชานุกลู

คำนำ

หลักสูตรโรงเรียนคุรุประชานุกูล พุทธศักราช 2564 กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา
ศาสนาและวัฒนธรรม ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551 (ฉบับปรับปรุง
พุทธศักราช 2560) ชั้นประถมศึกษาปีท่ี 1 - ช้ันประถมศึกษาปีท่ี 6 เล่มน้ี ได้จัดทำขึ้นโดยยึดตาม
หลักสูตรกลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษา
ข้ันพื้นฐาน พุทธศักราช 2551 (ฉบับปรับปรุง พุทธศักราช 2560) ซ่ึงมีรายเอียดของหลักสูตร คือ
ทำไมต้องเรียนสังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม เรียนรู้อะไรในสังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม
สาระและมาตรฐานการเรียนรู้ คุณภาพผู้เรียน ตัวชี้วัดและสาระการเรียนรู้แกนกลาง โครงสร้างเวลา
เรยี น คำอธิบายรายวิชา โครงสร้างรายวิชา

หลักสูตรโรงเรียนคุรุประชานุกูลน้ี มีรายละเอียดและเน้ือหาสาระสำคัญเพียงพอท่ีสามารถจะ
นำไปใช้เป็นแนวทางในการจัดการเรียนการสอน โดยเร่ิมใช้หลักสูตรดังกล่าวกับนักเรียน
ชั้นประถมศึกษาปีที่ 1 และ ชั้นประถมศึกษาปีที่ 4 ในปีการศึกษา 2561 และในปีการศึกษา 2562
ใช้กับนักเรียนช้ันประถมศึกษาปีท่ี 1, 2, 4 และ 5 ใช้หลักสูตรกับนักเรียนทุกระดับช้ันในปีการศึกษา
2564 ให้บรรลุเป้าหมายตามมาตรฐานและตัวชี้วัดท่ีหลักสูตรกลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนา
และวัฒนธรรม ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาข้ันพื้นฐาน พุทธศักราช 2551 (ฉบับปรับปรุง
พุทธศักราช 2560) กำหนดไว้

คณะผู้จัดทำ

สารบัญ หนา้
ก
เรอ่ื ง ข
ประกาศโรงเรียนครุ ุประชานุกูล ค
คำนำ 1
สารบญั 1
ทำไมต้องเรียนสังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม 2
เรยี นรู้อะไรในสังคมศึกษา ศาสนา และวฒั นธรรม 3
คุณภาพผเู้ รียน 5
มาตรฐานและตวั ช้วี ัดแกนกลาง 8
10
สาระที่ 1 ศาสนา ศลี ธรรม จรยิ ธรรม 12
สาระท่ี 2 หน้าท่พี ลเมือง วัฒนธรรม และการดำเนนิ ชีวติ ในสังคม 14
สาระที่ 3 เศรษฐศาสตร์ 14
สาระท่ี 5 ภมู ศิ าสตร์ 30
ตวั ชวี้ ัดและสาระการเรียนรูแ้ กนกลาง 37
สาระท่ี 1 ศาสนา ศลี ธรรม จรยิ ธรรม 43
สาระที่ 2 หน้าที่พลเมือง วัฒนธรรม และการดำเนินชวี ติ ในสงั คม 48
สาระท่ี 3 เศรษฐศาสตร์ 49
สาระท่ี 5 ภมู ิศาสตร์ 5๖
กรอบสาระการเรยี นรู้ท้องถ่ิน 6๙
โครงสร้างเวลาเรียน ระดับประถมศึกษา 8๔
คำอธิบายรายวชิ า 10๙
โครงสรา้ งรายวชิ า
อภธิ านศัพท์
ภาคผนวก

๑โรงเรียนครุ ปุ ระชานกุ ลู

กลุ่มสาระการเรยี นรู้สงั คมศึกษา ศาสนา และวฒั นธรรม

ทำไมต้องเรยี นสังคมศกึ ษา ศาสนา และวฒั นธรรม

กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม ช่วยให้ผู้เรียนมีความรู้ ความเข้าใจ
การดำรงชีวิตของมนุษย์ทั้งในฐานะปัจเจกบุคคลและการอยู่ร่วมกันในสังคม การปรับตัวตามสภาพแวดล้อม
การจัดการทรัพยากรที่มีอยู่อย่างจำกัด เข้าใจถึงการพัฒนา เปล่ียนแปลงตามยุคสมัย ก าลเวลา
ตามเหตุปัจจัยต่างๆ เกิดความเข้าใจในตนเอง และผู้อ่ืน มีความอดทน อดกล้ัน ยอมรับในความแตกต่าง
และมีคุณธรรม สามารถนำความรู้ไปปรับใช้ในการดำเนินชีวิต เป็นพลเมืองดีของประเทศชาติ และสังคม
โลก

เรียนรู้อะไรในสงั คมศกึ ษา ศาสนา และวัฒนธรรม

กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรมว่าด้วยการอยู่ร่วมกันในสังคม ที่มีความ
เช่ือมสัมพันธ์กัน และมีความแตกต่างกันอย่างหลากหลาย เพื่อช่วยให้สามารถปรับต นเองกับบริบท
สภาพแวดล้อม เป็นพลเมืองดี มีความรับผิดชอบ มีความรู้ ทักษะ คุณธรรม และค่านิยมท่ีเหมาะสม
โดยไดก้ ำหนดสาระตา่ ง ๆ ไว้ ดงั นี้

• ศาสนา ศีลธรรมและจริยธรรม แนวคิดพ้ืนฐานเกี่ยวกับศาสนา ศีลธรรม จริยธรรม หลักธรรม
ของพระพทุ ธศาสนาหรอื ศาสนาที่ตนนับถือ การนำหลกั ธรรมคำสอนไปปฏิบัติในการพัฒนาตนเอง และการ
อยู่ร่วมกันอย่างสันติสุข เป็นผู้กระทำความดี มีค่านิยมท่ีดีงาม พัฒนาตนเองอยู่เสมอ รวมท้ังบำเพ็ญ
ประโยชน์ต่อสงั คมและสว่ นรวม

• หน้าท่ีพลเมือง วัฒนธรรม และการดำเนินชีวิต ระบบการเมืองการปกครองในสังคมปัจจุบัน
การปกครองระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข ลักษณะและความสำคัญ
การเป็นพลเมืองดี ความแตกต่างและความหลากหลายทางวัฒนธรรม ค่านิยม ความเชื่อ ปลูกฝังค่านิยม
ด้านประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข สิทธิ หน้าที่ เสรีภาพการดำเนินชีวิตอย่าง
สนั ติสุขในสงั คมไทยและสงั คมโลก

• เศรษฐศาสตร์ การผลิต การแจกจ่าย และการบริโภคสินค้าและบริการ การบริหารจัดการ
ทรัพยากรท่ีมีอยู่อย่างจำกัดอย่างมีประสิทธิภาพ การดำรงชีวิตอย่างมีดุลยภาพ และการนำหลักเศรษฐกิจ
พอเพยี งไปใชใ้ นชีวิตประจำวนั

• ภูมิศาสตร์ ลักษณะทางกายภาพของโลก การเปลี่ยนแปลงทางกายภาพ ปัญหาทางกายภาพ
และภัยพิบัติ ความสัมพันธ์ของสรรพสิ่งซ่ึงมีผลต่อกัน แผนที่และเครื่องมือทางภูมิศาสตร์ การใช้
ภูมิสารสนเทศ ปฏิสัมพันธ์ระหว่างมนุษย์กับสิ่งแวดล้อมทางกายภาพกับการสร้างสรรค์วิถีการดำเนินชีวิต
กิจกรรมทางเศรษฐกิจและสังคม ความร่วมมือด้านทรัพยากรและส่ิงแวดล้อมในประเทศและระหว่าง
ประเทศ และการจดั การทรัพยากรและสิง่ แวดลอ้ มเพ่ือการพฒั นาทย่ี ั่งยืน

๒โรงเรียนคุรุประชานุกลู

คุณภาพผู้เรยี น

จบชัน้ ประถมศึกษาปที ี่ 3

• มีความรู้เร่ืองเกี่ยวกับตนเองและผู้ท่ีอยู่รอบข้าง ตลอดจนสภาพแวดล้อมในท้องถ่ิน ที่อยู่อาศัย
และเช่ืองโยงประสบการณไ์ ปส่โู ลกกวา้ ง

• มที กั ษะกระบวนการ และมีข้อมูลที่จำเปน็ ต่อการพฒั นาให้เป็นผ้มู ีคณุ ธรรม จรยิ ธรรม ประพฤติ
ปฏิบัติตามหลักคำสอนของศาสนาที่ตนนับถือ มีความเป็นพลเมืองดี มีความรับผิดชอบ
การอยู่ร่วมกันและการทำงานกับผู้อื่น มีส่วนร่วมในกิจกรรมของห้องเรียน และได้ฝึกหัดใน
การตดั สินใจ

• มีความรู้เร่ืองราวเก่ียวกับตนเอง ครอบครัว โรงเรียน และชุมชนในลักษณะการบูรณาการ
ผู้เรียนได้เข้าใจแนวคิดเกี่ยวกับปัจจุบันและอดีต มีความรู้พื้นฐานทางเศรษฐกิจ ได้ข้อคิดเก่ียวกับ
รายรับ-รายจ่ายของครอบครัว เข้าใจถึงการเป็นผู้ผลิต ผู้บริโภค รู้จักการออมข้ันต้นและวิธีการเศรษฐกิจ
พอเพียง

• รู้และเข้าใจในแนวคิดพ้ืนฐานเกี่ยวกับศาสนา ศีลธรรม จริยธรรม หน้าที่พลเมือง เศรษฐศาสตร์
ประวตั ิศาสตร์ และภมู ศิ าสตร์ เพื่อเป็นพนื้ ฐานในการทำความเขา้ ใจในขัน้ ที่สงู ต่อไป

• มคี วามรู้เก่ยี วกบั ลกั ษณะทางภายภาพของสิง่ ตา่ ง ๆ ท่ีอยู่รอบตัวและชมุ ชน และสามารถปรับตัว
เท่าทันการเปลย่ี นแปลงทางภายภาพ และมีส่วนร่วมในการจัดการทรัพยากรและส่ิงแวดล้อม เพ่ือพัฒนา
ท่ีย่ังยนื

จบชั้นประถมศกึ ษาปที ่ี 6
• มคี วามรู้เรื่องของจังหวัด ภาค และประทศของตนเอง ทั้งเชิงประวัติศาสตร์ ลักษณะทางกายภาพ

สังคมประเพณี และวัฒนธรรม รวมท้ังการเมือง การปกครอง และสภาพเศรษฐกิจโดยเน้นความเป็น
ประเทศไทย

• มีความรู้และความเข้าใจในเร่ืองศาสนา ศีลธรรม จริยธรรม ปฏิบัติตนตามหลักธรรมคำสอนของ
ศาสนาทต่ี นนบั ถือ รวมทัง้ มสี ว่ นรว่ มศาสนพธิ ี และพธิ กี รรมทางศาสนามากยงิ่ ขึ้น

• ปฏิบัติตนตามสถานภาพ บทบาท สิทธิหน้าที่ในฐานะพลเมืองดีของท้องถิ่น จังหวัด ภาค และ
ประเทศ รวมท้ังได้มีส่วนร่วมในกิจกรรมตามขนบธรรมเนียมประเพณี และวัฒนธรรมของท้องถ่ินตนเอง
มากย่งิ ขนึ้

• สามารถเปรียบเทียบเรื่องราวของจังหวัดและภาคต่างๆของประเทศไทยกับประเทศเพ่ือนบ้าน
ได้รับการพฒั นาแนวคิดทางสังคมศาสตร์ เก่ียวกับศาสนา ศีลธรรม จรยิ ธรรม หนา้ ท่พี ลเมอื ง เศรษฐศาสตร์
ประวัติศาสตร์ และภูมิศาสตร์ เพื่อขยายประสบการณ์ไปสู่การทำความเข้าใจในภูมิภาคซีกโลกตะวันออก
และตะวันตกเก่ียวกับศาสนา คุณธรรม จริยธรรม ค่านิยม ความเชื่อ ขนบธรรมเนียม ประเพณี วัฒนธรรม
การดำเนินชวี ิต การจดั ระเบียบทางสงั คม และการเปล่ียนแปลงทางสงั คมจากอดตี สูป่ ัจจบุ ัน

• มีความรู้เก่ียวกับลักษณะทางภายภาพ ภัยพิบัติ ลักษณะกิจกรรมทางเศรษฐกิจและสังคม
ในจังหวัดภาคและประเทศไทย สามารถเตรียมรับมือการเปล่ียนแปลงทางกายภาพกับภัยพิบัติต่าง ๆ
ในประเทศไทยและหาแนวทางในการจัดการทรัพยากรและสง่ิ แวดลอ้ ม

๓โรงเรยี นครุ ปุ ระชานกุ ูล

มาตรฐานและตวั ชวี้ ัดแกนกลาง

สาระที่ 1 ศาสนา ศลี ธรรม จริยธรรม
มาตรฐาน ส 1.1 รู้ และเข้าใจประวตั ิ ความสำคัญ ศาสดา หลกั ธรรมของพระพุทธศ

หลกั ธรรม เพ่ืออยรู่ ว่ มกันอย่างสันติสุข

ตวั ช้วี

ป. 1 ป. 2 ป. 2

1. บอกพทุ ธประวตั ิหรอื ประวัติ 1. บอกความ สำคัญของพระพุทธ 1. อธิบายความสำคัญของพระพทุ ธ

ของศาสดาที่ตนนับถอื โดยสงั เขป ศาสนาหรอื ศาสนาทตี่ นนบั ถอื ศาสนา หรอื ศาสนาท่ตี นนับถอื

2. ชืน่ ชมและบอกแบบอยา่ ง 2. สรุปพุทธประวตั ิตง้ั แตป่ ระสูติ ในฐานะทีเ่ ป็นรากฐานสำคญั

การดำเนนิ ชวี ติ และขอ้ คิดจาก จนถงึ การออกผนวช หรอื ประวตั ิ ของวัฒนธรรมไทย

ประวัติสาวก ชาดก/เรอื่ งเลา่ ศาสดาทีต่ นนบั ถือตามทกี่ ำหนด 2. สรุปพุทธประวตั ิต้ังแตก่ ารบำเพ็ญ

และศาสนกิ ชนตวั อย่างตามทก่ี ำหนด 3. ชื่นชมและบอกแบบอยา่ งการดำเนิน เพียรจนถงึ ปรนิ พิ พาน หรือประวตั ิ

3. บอกความหมายความสำคญั ชีวติ และขอ้ คิดจากประวตั สิ าวก ชาดก ของศาสดาทตี่ นนับถอื ตามทก่ี ำหนด

และเคารพ พระรตั นตรัย ปฏบิ ตั ิ เร่อื งเล่าและศาสนิกชนตัวอยา่ ง 3. ช่ืนชมและบอกแบบอยา่ ง

ตามหลักธรรมโอวาท 3 ตามทกี่ ำหนด การดำเนนิ ชวี ิตและข้อคดิ จากประวัติ

ในพระพทุ ธศาสนาหรือหลกั ธรรม 4. บอกความหมาย ความสำคัญ สาวก ชาดก เรือ่ งเล่าและศาสนกิ ชน

ของศาสนาทีต่ นนบั ถอื ตามทก่ี ำหนด และเคารพพระรตั นตรยั ปฏบิ ตั ิตาม ตวั อยา่ งตามที่กำหนด

4. เห็นคุณค่าและสวดมนต์ หลกั ธรรม โอวาท 3 ในพระพทุ ธ 4. บอกความ หมาย ความสำคัญ

แผ่เมตตา มีสติทเี่ ปน็ พื้นฐาน ศาสนาหรือหลกั ธรรมของศาสนา ของพระไตรปิฏก หรอื คัมภรี ์

ของสมาธใิ นพระพทุ ธศาสนา ท่ตี นนบั ถือตามท่กี ำหนด ของศาสนาท่ตี นนบั ถือ

หรือการพฒั นาจติ ตามแนวทาง 5. ช่ืนชมการทำความดีของตนเอง 5. แสดงความเคารพพระรัตนตรัย

ของศาสนาทตี่ นนบั ถือตามทก่ี ำหนด บุคคลในครอบครวั และในโรงเรยี นตาม และปฏบิ ัติตามหลักธรรมโอวาท 3

หลักศาสนา ในพระพทุ ธศาสนาหรอื หลักธรรม

ของศาสนาทีต่ นนับถอื ตามทก่ี ำหนด

๔โรงเรียนคุรปุ ระชานุกูล

ศาสนาหรือศาสนาทตี่ นนับถือและศาสนาอ่นื มศี รัทธาทีถ่ ูกต้อง ยึดมนั่ และปฏบิ ัติตาม

วดั ช้นั ปี

ป.4 ป. 5 ป. 6

1. อธบิ ายความสำคญั ของพระพทุ ธ- 1. วเิ คราะหค์ วามสำคัญ 1. วเิ คราะห์ความสำคญั
ศาสนา หรอื ศาสนาทตี่ นนับถือ ของพระพุทธศาสนาในฐานะ
ในฐานะเป็นศนู ย์รวมจิตใจ ของพระพทุ ธศาสนา หรือศาสนา เป็นศาสนาประจำชาติ

ของศาสนิกชน ทตี่ นนบั ถือในฐานะทเ่ี ป็นมรดก หรอื ความสำคัญของศาสนา

2. สรปุ พทุ ธประวัติตัง้ แตบ่ รรลธุ รรม ทางวฒั นธรรมและหลกั ในการพฒั นา ที่ตนนับถอื
จนถงึ ประกาศธรรม หรือประวัตศิ าสดา 2. สรุปพทุ ธประวัตติ ัง้ แต่ปลงอายุ
ทีต่ นนับถือตามทีก่ ำหนด ชาติไทย สงั ขารจนถงึ สังเวชนียสถานหรือประวตั ิ

3. เหน็ คุณค่าและประพฤตติ นตาม 2. สรุปพุทธประวัติตัง้ แต่เสด็จ ศาสดาทต่ี นนบั ถือตามทก่ี ำหนด

แบบอยา่ งการดำเนินชวี ติ และข้อคิดจาก กรุงกบิลพสั ดุ์ จนถงึ พทุ ธกจิ สำคญั 3. เห็นคณุ ค่าและประพฤติตน
ประวตั ิสาวก ชาดก เรอ่ื งเลา่ และศา ตามแบบอย่างการดำเนนิ ชีวติ
สนกิ ชนตวั อยา่ งตามท่กี ำหนด หรอื ประวัตศิ าสดาทต่ี นนับถอื และขอ้ คดิ จากประวตั สิ าวก ชาดก

4. แสดงความเคารพพระรัตนตรยั ตามท่กี ำหนด
ปฏบิ ัติตามไตรสิกขาและหลักธรรม 3. เหน็ คณุ ค่าและประพฤตติ น
ตามแบบอยา่ งการดำเนินชีวติ เรื่องเลา่ และศาสนกิ ชนตัวอย่าง

โอวาท 3 ในพระพทุ ธศาสนา ตามทีก่ ำหนด
หรอื หลกั ธรรมของศาสนาทตี่ นนบั ถอื และขอ้ คิดจากประวัติสาวก ชาดก 4. วเิ คราะห์ความสำคัญและเคารพ
เรอ่ื งเล่าและศาสนิกชนตวั อยา่ ง พระรตั นตรัย ปฏบิ ัติตามไตรสิกขา
ตามทีก่ ำหนด ตามที่กำหนด

4. อธิบายองคป์ ระกอบและความสำคัญ

ของพระไตรปฏิ ก หรอื คัมภีร์

ของศาสนาทตี่ นนบั ถือ

ตวั ชว้ี

ป. 1 ป. 2 ป. 2

6. เหน็ คุณคา่ และสวดมนต์ แผเ่ มตตา 6. เหน็ คุณค่าและสวดมนต์ แผเ่ มตตา

มีสตทิ ่เี ป็นพน้ื ฐานของสมาธิ มีสติท่ีเป็นพื้นฐานของสมาธใิ น

ในพระพทุ ธศาสนาหรือการพฒั นาจติ พระพุทธศาสนาหรอื การพฒั นาจติ

ตามแนวทางของศาสนาท่ตี นนับถือ ตามแนวทางของศาสนาท่ตี นนับถอื

ตามทกี่ ำหนด ตามที่กำหนด

7. บอกชือ่ ศาสนา ศาสดา 7. บอกช่ือ ความสำคัญ และปฏบิ ัตติ น

และความสำคญั ของคมั ภีร์ของศาสนา ได้อยา่ งเหมาะสมตอ่ ศาสนวัตถุ

ที่ตนนบั ถือและศาสนาอืน่ ๆ ศาสนสถาน และศาสนบุคคล

ของศาสนาอ่นื ๆ

๕โรงเรยี นครุ ุประชานุกูล

วดั ชน้ั ปี

ป.4 ป. 5 ป. 6

5. ชน่ื ชมการทำความดขี องตนเอง 5. แสดงความเคารพพระรัตนตรัย และหลักธรรมโอวาท 3
บคุ คลในครอบครัว โรงเรยี น ในพระพุทธศาสนาหรอื หลักธรรม
และชุมชนตามหลักศาสนา พรอ้ มทง้ั และปฏิบัติตามไตรสิกขา ของศาสนาทตี่ นนบั ถอื ตามทก่ี ำหนด
9.อธบิ ายลกั ษณะสำคญั ของศาสนพิธี
บอกแนวปฏบิ ัติในการดำเนนิ ชวี ิต และหลกั ธรรมโอวาท 3

6. เห็นคุณค่าและสวดมนต์ ในพระพุทธศาสนาหรอื หลกั ธรรม พธิ กี รรมของศาสนาอนื่ ๆ และปฏิบัติตน

แผ่เมตตา มสี ติ ที่เปน็ พื้นฐาน ของศาสนาทตี่ นนบั ถอื ตามทก่ี ำหนด ได้อยา่ งเหมาะสมเมอื่ ต้องเขา้ ร่วมพธิ ี

ของสมาธใิ นพระพทุ ธศาสนา 6. เหน็ คณุ คา่ และสวดมนต์ แผ่เมตตา 5. ชื่นชมการทำความดีของบุคคล

หรือการพฒั นาจิตตามแนวทาง มีสตทิ เ่ี ป็นพื้นฐานของสมาธิ ในประเทศตามหลักศาสนาพร้อมทงั้

ของศาสนาที่ตนนบั ถือตามทกี่ ำหนด ในพระพุทธศาสนาหรือการพัฒนาจติ บอกแนวปฏบิ ตั ใิ นการดำเนนิ ชีวิต
7. ปฏิบัตติ นตามหลกั ธรรมของศาสนา ตามแนวทางของศาสนาทต่ี น นบั ถอื ๖. เหน็ คณุ ค่า และสวดมนต์ แผ่เมตตา
ทต่ี นนบั ถือ เพือ่ การอยูร่ ่วมกันเปน็ ชาติ ตามทก่ี ำหนด และบริหารจติ เจรญิ ปญั ญา มีสติ

ได้อย่างสมานฉันท์ 7. ปฏบิ ัติตนตามหลกั ธรรมของศาสนา ท่ีเปน็ พืน้ ฐานของสมาธิ

8. อธบิ ายประวตั ศิ าสดาของศาสนาอนื่ ๆท่ีตนนบั ถือเพื่อการพัฒนาตนเอง ในพระพทุ ธศาสนาหรือการพฒั นาจิต
โดยสงั เขป ตามแนวทางของศาสนาท่ตี นนับถือ
และส่ิงแวดลอ้ ม
ตามที่กำหนด

7. ปฏิบตั ิตน ตามหลกั ธรรมของศาสนา

ทีต่ นนับถอื เพอ่ื แกป้ ัญหาอบายมุข

และส่ิงเสพตดิ

8. อธบิ ายหลกั ธรรมสำคัญของศาสนา

อ่ืนๆโดยสังเขป

มาตรฐาน ส 1.2 เข้าใจ ตระหนกั และปฏิบัติตนเป็นศาสนิกชนที่ดี และธำรงรักษา

ตัวชี้ว

ป. 1 ป. 2 ป. 2

1. บำเพ็ญประโยชนต์ อ่ วัด 1. ปฏบิ ัตติ น อย่างเหมาะสม 1. ปฏบิ ตั ิตนอยา่ งเหมาะสม

หรือศาสนสถานของศาสนา ตอ่ สาวกของศาสนาท่ีตน ตอ่ สาวกศาสนสถาน

ทตี่ นนบั ถือ นบั ถอื ตามทก่ี ำหนดได้ถูกต้อง ศาสนวตั ถขุ องศาสนาท่ตี น

2. แสดงตนเป็น 2. ปฏบิ ัติตนในศาสนพธิ ี นบั ถอื ตามทก่ี ำหนดได้ถกู ต้อง

พุทธมามกะหรือแสดงตน พธิ กี รรม และวันสำคัญ 2. เห็นคุณคา่ และปฏบิ ตั ิตน

เป็นศาสนิกชนของศาสนา ทางศาสนาตามท่ี ในศาสนพธิ ี พิธีกรรม

ท่ตี นนับถือ กำหนดได้ถูกต้อง และวนั สำคัญทางศาสนา

3.ปฏิบัติตนในศาสนพธิ ี ตามทีก่ ำหนดได้ถูกต้อง

พธิ ีกรรม และวันสำคญั 3. แสดงตนเปน็ พทุ ธมามกะ

ทางศาสนาตามท่ีกำหนด หรอื แสดงตนเป็นศาสนกิ ชน

ได้อย่างถูกตอ้ ง ของศาสนาที่ตนนับถือ

โรงเรียนครุ ปุ ระชานุกลู ๖

าพระพุทธศาสนาหรือศาสนาทีต่ นนบั ถอื

วัดชนั้ ปี ป. 5 ป. 6

ป.4 1. จดั พธิ ีกรรมตามศาสนา 1. อธิบายความรูเ้ ก่ียวกบั
ท่ตี นนบั ถืออยา่ งเรียบง่าย สถานท่ีต่าง ๆ ในศาสนสถาน
1. อภปิ รายความสำคญั มีประโยชน์ และปฏบิ ตั ติ น และปฏบิ ตั ติ นได้
และมีส่วนรว่ มในการ ถกู ต้อง อยา่ งเหมาะสม
บำรุงรักษา ศาสนสถาน 2. ปฏบิ ตั ิตนในศาสนพธิ ี 2. มีมรรยาทของความเปน็
ง ของศาสนาท่ีตนนับถือ พธิ ีกรรม และวนั สำคัญ ศาสนิกชนทด่ี ีตามทก่ี ำหนด
2. มีมรรยาทของความ ทางศาสนาตามท่ีกำหนด 3. อธิบายประโยชน์ของ
เปน็ ศาสนิกชนท่ดี ี และอภิปรายประโยชนท์ ่ีไดร้ ับ การเขา้ รว่ มในศาสนพธิ ี
ตามทีก่ ำหนด จากการเข้าร่วมกิจกรรม พธิ กี รรมและกจิ กรรม
3. ปฏิบัติตนในศาสนพธิ ี 3. มมี รรยาทของความเปน็ ในวนั สำคัญทางศาสนา
พธิ กี รรมและวันสำคญั ศาสนกิ ชนทีด่ ีตามท่ีกำหนด ตามทก่ี ำหนดและปฏบิ ตั ิตน
ทางศาสนาตามที่กำหนด
ได้ถูกตอ้ ง ไดถ้ ูกตอ้ ง
4. แสดงตนเปน็ พทุ ธมามกะ
หรอื แสดงตนเปน็ ศาสนกิ ชน
ของศาสนาที่ตนนับถอื

สาระท่ี 2 หน้าท่ีพลเมือง วฒั นธรรม และการดำเนินชวี ติ ในสังคม
มาตรฐาน ส 2.1 เขา้ ใจและปฏิบัตติ นตามหนา้ ท่ีของการเป็นพลเมอื งดี มีค่านยิ มท่ดี ีง

และสงั คมโลกอย่างสันตสิ ุข

ตวั ชว้ี

ป. 1 ป. 2 ป. 2

1. บอกประโยชน์และปฏิบัติ 1. ปฏิบัตติ นตามข้อตกลง 1. สรุปประโยชน์และปฏิบัติ

ตน เปน็ สมาชกิ ที่ดี กตกิ า กฎ ระเบียบ ตนตามประเพณี

ของครอบครัวและโรงเรยี น และหนา้ ทท่ี ่ีต้องปฏบิ ตั ิ และวฒั นธรรม

2. ยกตวั อย่าง ในชีวติ ประจำวนั ในครอบครวั และท้องถน่ิ

ความสามารถ 2. ปฏบิ ตั ติ นตามมารยาทไทย 2. บอกพฤตกิ รรมการดำเนนิ

และความดีของตนเอง 3. แสดงพฤติกรรมในการ ชีวิตของตนเองและผู้อ่นื

ผอู้ ่ืน และบอกผลจาก ยอมรับความคดิ ความเชอ่ื ทอ่ี ยู่ในกระแสวัฒนธรรม

การกระทำนน้ั และการปฏบิ ตั ิของบุคคลอน่ื ท่ีหลากหลาย

ที่แตกต่างกนั โดยปราศจาก 3. อธบิ ายความสำคัญของ

อคติ วนั หยดุ ราชการทส่ี ำคัญ
4. เคารพในสทิ ธิของตนเอง 4. ยกตัวอยา่ งบุคคล
และผูอ้ ืน่
ซ่งึ มีผลงานท่ีเป็นประโยชน์

แกช่ ุมชนและท้องถ่ินของตน

๗โรงเรียนคุรุประชานกุ ลู

งาม และธำรงรักษาประเพณีและวัฒนธรรมไทย ดำรงชีวิตอยรู่ ว่ มกันในสังคมไทย

วัดชนั้ ปี

ป.4 ป. 5 ป. 6

1. ปฏิบตั ิตนเป็นพลเมืองดี 1. ยกตวั อย่างและปฏบิ ตั ติ น 1. ปฏบิ ตั ิตามกฎหมาย

ตามวิถีประชาธปิ ไตยในฐานะ ตามสถานภาพ บทบาท ทีเ่ กี่ยวขอ้ งกับชวี ติ ประจำวัน

สมาชกิ ทีด่ ขี องชมุ ชน สทิ ธิ เสรีภาพและหนา้ ท่ี ของครอบครัวและชุมชน

2.ปฏบิ ัติตนในการเปน็ ผู้นำ ในฐานะพลเมอื งดี 2. วิเคราะหก์ ารเปลี่ยนแปลง

และผู้ตามที่ดี 2. เสนอวิธีการ ปกปอ้ ง วัฒนธรรมตามกาลเวลา

3. วเิ คราะห์สิทธพิ ื้นฐาน คมุ้ ครองตนเองหรือผู้อ่นื และธำรงรกั ษาวฒั นธรรม

ที่เด็กทุกคนพงึ ไดร้ บั จากการละเมดิ สิทธเิ ด็ก อันดงี าม

ตามกฎหมาย 3. เห็นคณุ ค่าวฒั นธรรมไทย 3. แสดงออกถึงมารยาทไทย

4. อธบิ ายความแตกตา่ ง ที่มผี ลต่อการดำเนินชวี ติ ได้เหมาะสมกับกาลเทศะ

ทางวฒั นธรรมของกลมุ่ คน ในสงั คมไทย 4. อธิบายคุณค่าทาง
ในทอ้ งถนิ่
4. มีสว่ นร่วมในการอนุรักษ์ วัฒนธรรมทแ่ี ตกตา่ งกนั
5. เสนอวิธกี ารทจ่ี ะอยู่ และเผยแพรภ่ มู ปิ ัญญา ระหวา่ งกลมุ่ คนในสงั คมไทย
รว่ มกันอย่างสันตสิ ุข
ท้องถน่ิ ของชมุ ชน ๕. ติดตามข้อมูลข่าวสาร
ในชวี ิตประจำวัน
เหตุการณ์ ต่าง ๆ

ในชีวิตประจำวนั เลอื กรบั

และใช้ข้อมลู ข่าวสาร

ในการเรียนรู้ไดเ้ หมาะสม

มาตรฐาน ส 2.2 เขา้ ใจระบบการเมอื งการปกครองในสังคมปัจจุบนั ยดึ มัน่ ศรัทธา
ทรงเปน็ ประมุข

ป. 1 ป. 2 ตัวช้วี

1. บอกโครงสรา้ งบทบาท 1. อธิบายความสมั พันธ์ ป. 2
และหน้าทข่ี องสมาชิก ของตนเองและสมาชิก
ในครอบครวั และโรงเรียน ในครอบครวั ในฐานะ 1. ระบบุ ทบาทและหน้าท่ี
2. ระบบุ ทบาท สทิ ธิ เปน็ ส่วนหนึ่งของชมุ ชน ของสมาชกิ ชมุ ชนในการมี
หน้าท่ีของตนเอง 2. ระบุผู้มีบทบาท อำนาจ ส่วนรว่ มกิจกรรมตา่ ง ๆ
ในครอบครัวและโรงเรยี น ในการตดั สนิ ใจในโรงเรียน ตามกระบวนการประชาธิปไตย
3. มีส่วนรว่ ม และชมุ ชน 2.วเิ คราะห์ความแตกตา่ ง
ในการตัดสินใจและทำ ของกระบวนการ การตดั สินใจใน
กจิ กรรมในครอบครัว ช้นั เรยี น/โรงเรยี น
และโรงเรยี น และชุมชน โดยวิธีการ
ตามกระบวนการ ออกเสยี งโดยตรง
ประชาธิปไตย และการเลือกตวั แทนออกเสียง
3. ยกตัวอย่าง
การเปล่ียนแปลงในช้นั เรียน
โรงเรียน และชุมชน
ท่ีเปน็ ผลจากการตดั สนิ ใจ
ของบคุ คล
และกลุม่

๘โรงเรียนคุรุประชานุกลู

า และธำรงรกั ษาไว้ซึ่งการปกครองระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์

วดั ชน้ั ปี

ป.4 ป. 5 ป. 6

1. อธิบายอำนาจอธปิ ไตย 1. อธบิ ายโครงสร้างอำนาจ 1. เปรียบเทยี บบทบาท

และความสำคญั ของระบอบ หน้าทแ่ี ละความสำคญั หน้าท่ีขององคก์ รปกครอง

ประชาธปิ ไตย ของการปกครองส่วนท้องถ่ิน สว่ นท้องถนิ่ และรฐั บาล

2. อธิบายบทบาทหน้าที่ 2. ระบบุ ทบาทหนา้ ท่ี 2. มสี ่วนรว่ มในกจิ กรรม

ของพลเมืองในกระบวนการ และวิธีการเขา้ ดำรงตำแหน่ง ตา่ งๆท่ีสง่ เสรมิ ประชาธิปไตย

น เลือกตง้ั ของผ้บู ริหารท้องถ่ิน ในทอ้ งถิ่น และประเทศ

3. อธบิ ายความสำคัญ 3. วเิ คราะห์ประโยชนท์ ่ชี ุมชน 3. อภิปรายบทบาท

ของสถาบันพระมหากษตั รยิ ์ จะได้รบั จากองค์กรปกครอง ความสำคญั ในการใช้สทิ ธิ

ตามระบอบประชาธิปไตย สว่ นท้องถ่นิ ออกเสยี งเลอื กตงั้ ตามระบอบ

อันมีพระมหากษตั ริย์ ประชาธิปไตย

ทรงเป็นประมุข

สาระที่ 3 เศรษฐศาสตร์
มาตรฐาน ส 3.1 เข้าใจและสามารถบริหารจดั การทรพั ยากรในการผลติ และการบริโภ

หลกั การของเศรษฐกิจพอเพียง เพื่อการดำรงชีวิตอยา่ งมีดุลยภาพ

ตวั ชวี้

ป. 1 ป. 2 ป. 3

1. ระบสุ นิ คา้ และบรกิ าร 1. ระบุทรัพยากรท่ีนำมาผลิต 1. จำแนกความต้องการ
ที่ใช้ประโยชนใ์ นชวี ติ
ประจำวนั สินค้าและบรกิ ารทใี่ ช้ และความจำเปน็ ในการใช้
2. ยกตัวอย่างการใช้
จ่ายเงินในชีวิตประจำวนั ในชวี ิตประจำวนั สนิ คา้ และบริการ
ทไี่ มเ่ กินตวั และเหน็
ประโยชน์ของการออม 2.บอกท่มี าของรายได้ ในการดำรงชีวิต
3. ยกตวั อยา่ งการใช้
ทรัพยากรในชีวติ และรายจา่ ยของตนเอง 2. วิเคราะห์การใช้จ่าย
ประจำวนั อย่างประหยัด
และครอบครัว ของตนเอง

3.บนั ทกึ รายรบั รายจา่ ยของตนเอง3. อธิบายไดว้ า่ ทรพั ยากร

4.สรปุ ผลดีของการใช้จ่าย ทมี่ ีอย่จู ำกัดมีผลต่อการผลติ

ที่เหมาะสมกบั รายได้และการออม และบริโภคสินคา้ และบริการ

โรงเรยี นครุ ปุ ระชานกุ ูล ๙

ภค การใช้ทรัพยากรท่ีมอี ยู่จำกดั ไดอ้ ยา่ งมีประสิทธภิ าพและคุ้มค่า รวมท้งั เขา้ ใจ

วัดชั้นปี

ป.4 ป. 5 ป. 6

1. ระบปุ ัจจัยท่มี ผี ลตอ่ 1. อธบิ ายปัจจัยการผลติ 1. อธบิ ายบทบาทของผู้ผลิต
ท่มี ีความรับผิดชอบ
การเลอื กซอื้ สินค้าและบริการ สินค้าและบรกิ าร 2. อธบิ ายบทบาท
ของผบู้ รโิ ภคท่รี ู้เท่าทนั
2. บอกสิทธิพืน้ ฐาน 2. ประยุกตใ์ ชแ้ นวคดิ 3. บอกวธิ ีและประโยชน์
ของการใชท้ รัพยากร
และรกั ษาผลประโยชน์ ของปรชั ญาของเศรษฐกิจ อย่างยัง่ ยนื

ของตนเองในฐานะผ้บู รโิ ภค พอเพยี งในการทำกจิ กรรม

3. อธิบายหลกั การ ตา่ ง ๆ ในครอบครวั

ของเศรษฐกิจพอเพยี ง โรงเรยี นและชมุ ชน

และนำไปใชใ้ นชีวิต 3. อธบิ ายหลกั การสำคัญ

ประจำวนั ของตนเอง และประโยชน์ของสหกรณ์

สาระท่ี 3 เศรษฐศาสตร์
มาตรฐาน ส 3.2 เข้าใจระบบและสถาบนั ทางเศรษฐกิจต่าง ๆ ความสมั พนั ธ์ทางเศร

ตัวชว้ี ดั ช

ป. 1 ป. 2 ป. 3

1. อธิบายเหตุผล 1. อธบิ ายการแลกเปลย่ี น 1. บอกสินคา้ และบริการ 1.
ความจำเปน็ ท่ีคน
ต้องทำงานอยา่ งสจุ รติ สนิ คา้ และบริการโดยวธิ ี ที่รัฐจัดหา และให้บริการ ทา

ต่าง ๆ แกป่ ระชาชน 2.

2. บอกความสมั พันธร์ ะหว่าง 2. บอกความ สำคัญของภาษี ขอ

ผู้ซ้อื กับผขู้ าย และบทบาทของประชาชน

ในการเสียภาษี

3. อธบิ ายเหตุผลการแข่งขนั

ทางการค้าท่ีมผี ลทำใหร้ าคา

สินคา้ ลดลง

โรงเรยี นครุ ุประชานกุ ลู ๑๐

รษฐกจิ และความจำเปน็ ของการรว่ มมือกนั ทางเศรษฐกจิ ในสงั คมโลก

ชนั้ ปี ป. 6

ป.4 ป. 5 1. อธบิ ายความสมั พนั ธ์
ระหวา่ งผ้ผู ลิต ผบู้ รโิ ภค
. อธิบายความสัมพนั ธ์ 1. อธบิ ายบทบาทหน้าท่ี ธนาคารและรัฐบาล
างเศรษฐกิจของคนในชุมชน เบือ้ งต้นของธนาคาร 2. ยกตัวอย่างการรวมกลุ่ม
. อธิบายหน้าท่เี บ้อื งตน้ 2. จำแนกผลดี ผลเสีย ทางเศรษฐกจิ ภายในท้องถิ่น
องเงนิ ของการกู้ยืม

สาระที่ 5 ภมู ิศาสตร์
มาตรฐาน ส 5.1 เข้าใจลกั ษณะของโลกทางกายภาพ และความสัมพนั ธ์ของสรรพส่งิ ซึ่งม

ข้อมูลตามกระบวนการทางภูมิศาสตร์ ตลอดจนใช้ภูมสิ ารสนเทศอยา่ งม

ตัวชวี้ ดั ช

ป. 1 ป. 2 ป. 3

1. จำแนกส่งิ แวดลอ้ มรอบตวั 1. ระบสุ ิ่งแวดลอ้ มทางธรรมชาติ 1. สำรวจขอ้ มูลทางภมู ศิ าสตร์ 1.

ทเี่ กิดข้นึ เองตามธรรมชาติ และทีม่ นษุ ยส์ ร้างขนึ้ ซ่งึ ปรากฏ ในโรงเรยี นและชมุ ชนโดยใช้ ลกั

และทีม่ นุษยส์ รา้ งข้ึน ระหวา่ งโรงเรยี นกับบา้ น แผนผัง แผนที่ และรูปถ่าย ขอ

2. ระบคุ วามสมั พันธ์ 2. ระบตุ ำแหนง่ และลักษณะ เพ่ือแสดงความสมั พนั ธ์ 2.

ของตำแหน่ง ระยะ ทิศ ทางกายภาพของส่งิ ต่าง ๆ ของตำแหนง่ ระยะ ทศิ ทาง แล

ของสงิ่ ต่าง ๆ ท่ปี รากฏในแผนผัง แผนท่ี 2. วาดแผนผังเพือ่ แสดงตำแหน่ง ขอ

3. ใชแ้ ผนผังแสดงตำแหน่ง รูปภาพ และรปู โลก ทตี่ ัง้ ของสถานท่ีสำคัญในบรเิ วณ 3.

ของสิ่งต่าง ๆ 3. สงั เกตและแสดงความสมั พันธ์ โรงเรียน และชมุ ชน ทสี่

4. สงั เกตและบอก ระหวา่ งโลก ดวงอาทติ ย์ แล

การเปลยี่ นแปลงของสภาพ และดวงจนั ทร์ ทท่ี ำใหเ้ กิด

อากาศในรอบวัน ปรากฏการณ์

โรงเรียนครุ ุประชานกุ ลู ๑๑

มผี ลต่อกัน ใช้แผนทีแ่ ละเครอื่ งมือทางภูมศิ าสตร์ในการค้นหา วิเคราะห์ และสรปุ
มปี ระสิทธิภาพ

ช้ันปี

ป.4 ป. 5 ป. 6

. สบื คน้ และอธบิ ายขอ้ มลู 1. สบื คน้ และอธบิ ายข้อมลู 1. สบื คน้ และอธิบายข้อมลู

กษณะทางกายภาพในจังหวัด ลักษณะทางกายภาพในภมู ภิ าค ลักษณะทางกายภาพของประเทศ

องตน ด้วยแผนท่ีและรูปถ่าย ของตน ไทยด้วยแผนท่ี รูปถ่ายทาง

. ระบุแหล่งทรัพยากร ด้วยแผนทแ่ี ละรูปถา่ ย อากาศ และภาพจากดาวเทยี ม

ละสถานทสี่ ำคญั ในจงั หวดั 2. อธบิ ายลักษณะทางกายภาพ 2. อธบิ ายความสัมพนั ธ์ระหวา่ ง

องตนเองดว้ ยแผนท่ีและรูปถา่ ย และสถานทส่ี ำคญั ในภูมภิ าค ลกั ษณะทางกายภาพกับ

. อธิบายลักษณะทางกายภาพ ของตน ภยั พิบัติในประเทศไทย

สง่ ผลตอ่ แหล่งทรพั ยากร เพอื่ เตรียมพร้อมรบั มอื ภยั พบิ ตั ิ

ละสถานทสี่ ำคญั ในจงั หวัด

มาตรฐาน ส 5.2 เข้าใจปฏสิ ัมพนั ธร์ ะหว่างมนษุ ยก์ บั สิ่งแวดล้อมทางกายภาพที่ก่อให้เกดิ
ทางธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมเพ่ือการพัฒนาท่ยี ั่งยนื

ตวั ชวี้ ดั ช

ป. 1 ป. 2 ป. 3

1. บอกสงิ่ แวดล้อมทเี่ กดิ 1. อธิบายความสำคญั ของ 1. เปรยี บเทียบการเปลยี่ นแปลง 1.

ตามธรรมชาติทส่ี ง่ ผลต่อ สิ่งแวดล้อมทางธรรมชาติ ส่ิงแวดล้อมของชมุ ชนในอดีต กา

ความเปน็ อยู่ของมนุษย์ และท่มี นุษยส์ ร้างขึ้น กบั ปัจจุบัน ขอ

2. สังเกตและเปรยี บเทยี บ 2. จำแนกและใช้ทรัพยากร 2. อธิบายการใช้ประโยชน์ 2.

การเปลย่ี นแปลงของสภาพแวดลอ้ ม ธรรมชาติทใ่ี ชแ้ ลว้ ไมห่ มดไป จากส่ิงแวดล้อมและทรัพยากร สง่ิ

เพือ่ การปฏบิ ตั ติ นอย่างเหมาะสม ทใี่ ชแ้ ล้วหมดไป และสรา้ ง ธรรมชาตใิ นการสนองความ จา

3. มสี ่วนรว่ มในการดแู ล ทดแทนข้ึนใหม่ไดอ้ ยา่ งคมุ้ ค่า ต้องการพนื้ ฐานของมนษุ ย์ 3.

สง่ิ แวดลอ้ มท่ีบา้ นและหอ้ งเรยี น 3. อธบิ ายความสมั พันธ์ระหวา่ ง และการประกอบอาชีพ สิง่

ฤดกู าลกับการดำเนนิ ชีวติ ของ 3. อธบิ ายสาเหตทุ ท่ี ำใหเ้ กดิ

มนษุ ย์ มลพษิ โดยมนุษย์

4. มีส่วนรว่ มในการจดั การ 4. อธบิ ายความแตกต่าง

สิ่งแวดลอ้ มในโรงเรยี น ของลักษณะเมืองและชนบท

5. อธิบายความสมั พันธ์

ระหว่างลกั ษณะทางกายภาพกับ

การดำเนินชวี ติ ของคนในชมุ ชน

6. มีส่วนร่วมในการจดั การ

ส่ิงแวดลอ้ มในชุมชน

โรงเรียนคุรุประชานุกลู ๑๒

ดการสร้างสรรค์วิถกี ารดำเนินชวี ติ มจี ติ สำนกึ ในการจดั การทรพั ยากร

ชั้นปี

ป.4 ป. 5 ป. 6

. วิเคราะหส์ ิง่ แวดล้อมทาง 1. วเิ คราะหส์ ่งิ แวดล้อม 1. วิเคราะห์ปฏสิ มั พนั ธร์ ะหว่าง

ายภาพทสี่ ง่ ผลต่อการดำเนินชวี ติ ทางกายภาพทม่ี ีอิทธิพลต่อลักษณะ สง่ิ แวดล้อมทางกายภาพกบั

องคนในจงั หวัด การต้ังถิน่ ฐานและการย้ายถ่ิน ลักษณะกจิ กรรมทางเศรษฐกิจ

. อธิบายการเปลยี่ นแปลง ของประชากรในภูมิภาคของตน และสังคมในประเทศไทย

งแวดล้อมในจงั หวัดและผลทเ่ี กดิ 2. วิเคราะห์อทิ ธิพลของ 2. วเิ คราะห์การเปลยี่ นแปลง

ากการเปลี่ยนแปลง สง่ิ แวดล้อมทางธรรมชาติ ทางกายภาพของประเทศไทย

. นำเสนอแนวทางการจัดการ ที่ก่อใหเ้ กดิ วิถีการดำเนนิ ชวี ิต ในอดตี กับปัจจบุ ัน และผล

งแวดลอ้ มในจังหวัด ในภมู ภิ าคของตน ทีเ่ กดิ ขน้ึ จากการเปลี่ยนแปลง

3. นำเสนอตัวอยา่ งทส่ี ะทอ้ น 3. นำเสนอตัวอย่างท่ีสะทอ้ นให้

ใหเ้ ห็นผลจากการรกั ษา เห็นผลจากการรักษาและทำลาย

และทำลายสภาพแวดล้อม ทรัพยากรและส่ิงแวดลอ้ ม

และเสนอแนวทางในการจดั การ และเสนอแนวทางในการจัดการ

สิง่ แวดล้อมในภมู ิภาคของตน ทยี่ ง่ั ยืนในประเทศไทย

โรงเรียนครุ ปุ ระชานุกูล ๑๓

ตัวช้วี ัดและสาระการเรยี นรู้

สาระที่ 1 ศาสนา ศลี ธรรม จรยิ ธรรม

มาตรฐาน ส 1.1 รู้ และเขา้ ใจประวตั ิ ความสำคญั ศาสดา หลักธรรมของพระพทุ ธศาสนา

หรอื ศาสนาทีต่ นนบั ถือและศาสนาอ่ืน มีศรัทธาที่ถูกต้อง ยึดมัน่ และปฏบิ ตั ิ

ตามหลกั ธรรม เพ่อื อยู่รว่ มกนั อย่างสันตสิ ุข

ช้ัน ตวั ชี้วัด สาระการเรียนร้แู กนกลาง

ป.1 1. บอกพุทธประวัติ หรือประวัติของ ➢ พุทธประวตั ิ

ศาสดาที่ตนนับถอื โดยสงั เขป  ประสตู ิ

 ตรสั รู้

 ปรินพิ พาน

1. ชน่ื ชมและบอกแบบอยา่ งการดำเนิน  สามเณรบัณฑิต

ชีวติ และขอ้ คิดจากประวตั ิสาวก ชาดก/  วณั ณปุ ถชาดก
เรอ่ื งเลา่ และศาสนิกชนตวั อย่าง
 สวุ ณั ณสามชาดก
ตามทก่ี ำหนด
 พระบาทสมเด็จ พระเจา้ อยหู่ ัว

ภมู ิพลอดุลยเดช

 เจ้าพระยาสธุ รรมมนตรี (หนพู ร้อม)

1. บอกความหมาย ความสำคญั และ ➢ พระรัตนตรัย

เคารพพระรตั นตรยั ปฏบิ ัตติ ามหลักธรรม  ศรทั ธา พระพุทธ พระธรรม พระสงฆ์

โอวาท 3 ในพระพทุ ธศาสนา หรือ ➢ โอวาท 3

หลักธรรมของศาสนาที่ตนนับถอื ตามที่  ไม่ทำชว่ั

กำหนด o เบญจศลี

 ทำความดี

° เบญจธรรม

° สังคหวตั ถุ 4

° กตัญญูกตเวทีต่อพ่อแม่

และครอบครวั

° มงคล 38

- ทำตวั ดี

- วา่ ง่าย

- รบั ใช้พ่อแม่

 ทำจิตใหบ้ ริสุทธ์ิ (บรหิ ารจิตและเจริญ

ปัญญา)

➢ พทุ ธศาสนสุภาษิต

 อตตฺ า หิ อตฺตโน นาโถ

ตนแลเปน็ ทีพ่ ง่ึ ของตน

 มาตา มิตตฺ ํ สเก ฆเร

โรงเรียนคุรปุ ระชานุกูล ๑๔

ชัน้ ตัวชีว้ ัด สาระการเรยี นรู้แกนกลาง
มารดาเปน็ มติ รในเรือนของตน

4. เห็นคณุ คา่ และสวดมนต์ แผเ่ มตตา ➢ ฝกึ สวดมนตแ์ ละแผเ่ มตตา

มีสตทิ ี่เป็นพื้นฐานของสมาธิใน  รูค้ วามหมายและประโยชน์ของสติ

พระพทุ ธศาสนา หรือการพัฒนาจิตตาม  ฟงั เพลงและรอ้ งเพลงอย่างมสี ติ
แนวทางของศาสนาท่ตี นนบั ถือ
 เลน่ และทำงานอย่างมีสติ
ตามทีก่ ำหนด
 ฝึกให้มีสติในการฟัง การอ่าน การคดิ

การถามและการเขียน

ป.2 1. บอกความสำคัญของพระพทุ ธศาสนา  พระพุทธศาสนาเป็นเอกลักษณ์

หรอื ศาสนาทีต่ นนับถือ ของชาตไิ ทย

2. สรุปพทุ ธประวัตติ ้ังแต่ประสูตจิ นถึง ➢ สรุปพทุ ธประวตั ิ

การออกผนวชหรอื ประวตั ิศาสดาทต่ี น  ประสตู ิ

นบั ถือตามทีก่ ำหนด o เหตุการณห์ ลังประสตู ิ

o แรกนาขวัญ

o การศกึ ษา

o การอภิเษกสมรส

o เทวทูต ๔

o การออกผนวช

3. ชื่นชมและบอกแบบอยา่ งการดำเนนิ  สามเณรราหุล

ชวี ติ และข้อคิดจากประวัติสาวก ชาดก/  วรณุ ชาดก

เรอ่ื งเล่าและศาสนกิ ชนตวั อย่างตามท่ี  วานรนิ ทชาดก

กำหนด  สมเด็จพระญาณสงั วร (ศุข ไก่เถื่อน)

 สมเดจ็ พระญาณสังวร

สมเดจ็ พระสังฆราช (เจริญ สุวฑฺฒโน)

4. บอกความหมาย ความสำคญั และ ➢ พระรตั นตรยั

เคารพพระรตั นตรยั ปฏบิ ตั ิตามหลกั ธรรม  ศรัทธา

โอวาท ๓ ในพระพทุ ธศาสนา หรอื ➢ โอวาท 3

หลักธรรมของศาสนาที่ตน  ไม่ทำชั่ว

นบั ถอื ตามทกี่ ำหนด ° เบญจศลี

 ทำความดี

° เบญจธรรม

° หริ ิ-โอตตปั ปะ

° สังคหวัตถุ 4

° ฆราวาสธรรม 4

° กตัญญูกตเวทีตอ่ ครู อาจารย์

และโรงเรยี น

โรงเรียนครุ ุประชานุกลู ๑๕

ชัน้ ตวั ช้วี ดั สาระการเรยี นรแู้ กนกลาง

° มงคล 38

- กตญั ญู

- สงเคราะห์ญาติพ่ีนอ้ ง

 ทำจติ ให้บริสุทธิ์ (บริหารจิตและเจริญ

ปัญญา)

➢ พทุ ธศาสนสภุ าษิต

 นมิ ิตตฺ ํ สาธรุ ูปานํ กตญญฺ กตเวทิตา

ความกตัญญ กตเวทเี ปน็ เครอื่ งหมาย

ของคนดี

 พฺรหฺมาติ มาตาปติ โร

มารดาบดิ าเปน็ พรหมของบุตร

5. ช่นื ชมการทำความดขี องตนเอง บคุ คล ◆ ตวั อย่างการกระทำความดีของตนเอง

ในครอบครัวและในโรงเรยี น ตามหลัก และบคุ คลในครอบครวั และในโรงเรียน

ศาสนา (ตามสาระในข้อ 4)

6. เหน็ คณุ คา่ และสวดมนต์ แผ่เมตตา ◆ ฝกึ สวดมนต์ไหวพ้ ระและแผ่เมตตา

มสี ตทิ เี่ ป็นพน้ื ฐานของสมาธใิ นพระพุทธ-  ร้คู วามหมายและประโยชนข์ องสติ

ศาสนา หรือการพัฒนาจติ ตามแนวทาง และสมาธิ

ของศาสนาทตี่ นนบั ถอื ตามที่กำหนด  ฝกึ สมาธิเบอื้ งตน้

 ฝึกสติเบ้ืองตน้ ดว้ ยกจิ กรรม

การเคลื่อนไหวอย่างมสี ติ

 ฝึกให้มสี มาธิในการฟัง การอา่ น

การคดิ การถาม และการเขยี น

7. บอกชอ่ื ศาสนา ศาสดา และ ➢ ช่อื ศาสนา ศาสดา และคัมภรี ์

ความสำคญั ของคมั ภีร์ของศาสนาท่ตี นนับ ของศาสนาต่าง ๆ

ถือและศาสนาอ่นื ๆ ◆ พระพุทธศาสนา

o ศาสดา : พระพุทธเจ้า

o คมั ภรี ์ : พระไตรปฎิ ก
 ศาสนาอิสลาม

o ศาสดา : มุฮมั มัด

o คมั ภรี ์ : อลั กรุ อาน
 ครสิ ตศ์ าสนา

o ศาสดา : พระเยซู

o คมั ภรี ์ : ไบเบิล
 ศาสนาฮินดู

o ศาสดา : ไมม่ ศี าสดา
o คัมภีร์ : พระเวท พราหมณะ

โรงเรียนครุ ปุ ระชานกุ ูล ๑๖

ชน้ั ตัวช้ีวัด สาระการเรียนรู้แกนกลาง

อุปนิษัท อารัณยกะ

ป.3 1. อธิบายความสำคัญของพระพทุ ธศาสนา  ความสัมพันธข์ องพระพุทธศาสนา

หรอื ศาสนาทตี่ นนับถือ ในฐานะท่ีเปน็ กับการดำเนินชีวติ ประจำวนั เช่น

รากฐานสำคัญของวัฒนธรรมไทย การสวดมนต์ การทำบุญ ใส่บาตร

การแสดงความเคารพ การใช้ภาษา

 พระพุทธศาสนามีอทิ ธพิ ลต่อ

การสร้างสรรค์ผลงานทางวัฒนธรรม

ไทยอันเกิดจากความศรัทธา เชน่ วดั

ภาพวาด พระพทุ ธรูป วรรณคดี

สถาปตั ยกรรมไทย

2. สรปุ พุทธประวตั ิตง้ั แตก่ ารบำเพญ็ เพยี ร  สรปุ พทุ ธประวัติ (ทบทวน)

จนถึงปรนิ พิ พาน หรอื ประวัตขิ องศาสดาที่  การบำเพญ็ เพียร
ตนนับถอื ตามที่กำหนด
 ผจญมาร

 ตรสั รู้

 ปฐมเทศนา

 ปรินิพพาน

3. ชืน่ ชมและบอกแบบอย่างการดำเนนิ  สามเณรสงั กจิ จะ

ชีวติ และขอ้ คิดจากประวัติสาวก ชาดก  อารามทสู กชาดก

/เรื่องเลา่ และศาสนิกชนตัวอย่าง  มหาวาณชิ ชาดก

ตามท่ีกำหนด  สมเดจ็ พระพุฒาจารย์ (โต พรฺ หฺมรํสี)

 สมเด็จพระเจา้ ตากสนิ มหาราช

4. บอกความหมาย ความสำคัญของ  ความสำคัญของพระไตรปิฎก เชน่

พระไตรปฎิ ก หรือคมั ภรี ์ของศาสนา เปน็ แหล่งอา้ งอิง ของหลักธรรมคำสอน

ทต่ี นนบั ถือ

5. แสดงความเคารพพระรตั นตรัย ➢ พระรตั นตรัย

และปฏบิ ัตติ ามหลักธรรมโอวาท 3  ศรทั ธา

ในพระพุทธศาสนา หรอื หลักธรรม ➢ โอวาท 3

ของศาสนาที่ตนนับถือตามท่ีกำหนด  ไม่ทำชัว่

° เบญจศลี

 ทำความดี

° เบญจธรรม

° สติ-สัมปชญั ญะ

° สังคหวตั ถุ 4

° ฆราวาสธรรม 4

° อตั ถะ 3 (อตั ตตั ถะ, ปรัตถะ,

โรงเรียนครุ ปุ ระชานุกลู ๑๗

ช้นั ตวั ช้ีวดั สาระการเรียนร้แู กนกลาง

อุภยัตถะ)

° กตัญญูกตเวทีต่อชุมชน,

สิง่ แวดล้อม

° มงคล 38

- ร้จู ักให้

- พูดไพเราะ

- อย่ใู นสิ่งแวดลอ้ มท่ีดี
 ทำจติ ให้บรสิ ทุ ธิ์ (บรหิ ารจิตและเจรญิ

ปญั ญา)

➢ พุทธศาสนสุภาษิต
 ททมาโน ปิโย โหติ

ผู้ใหย้ ่อมเปน็ ที่รกั

 โมกฺโข กลฺยาณิยา สาธุ

6. เหน็ คุณค่าและสวดมนต์ แผเ่ มตตา เปลง่ วาจาไพเราะให้สำเร็จประโยชน์
มสี ติท่ีเป็นพ้นื ฐานของสมาธิใน
พระพุทธศาสนา หรือการพัฒนาจิต ◆ ฝึกสวดมนต์ ไหวพ้ ระ สรรเสริญคณุ
ตามแนวทางของศาสนาทตี่ นนับถอื
ตามท่ีกำหนด พระรตั นตรัยและแผเ่ มตตา
 ร้คู วามหมายและประโยชน์ของสตแิ ละ
7. บอกชอ่ื ความสำคัญและปฏิบัติตน
ได้อย่างเหมาะสมต่อศาสนวัตถุ สมาธิ
ศาสนสถาน และศาสนบคุ คลของศาสนา  รู้ประโยชน์ของการฝกึ สติ
อ่ืน ๆ  ฝึกสมาธเิ บื้องต้นด้วยการนับลมหายใจ
 ฝกึ การยืน การเดนิ การนง่ั
ป.4 1. อธิบายความสำคัญของพระพุทธศาสนา
หรอื ศาสนาทตี่ นนับถือ ในฐานะเปน็ ศนู ย์ และการนอน อยา่ งมสี ติ
รวมจติ ใจของศาสนิกชน
◆ ฝึกใหม้ สี มาธิในการฟัง การอ่าน
การคิด การถาม และการเขียน

◆ ชื่อและความสำคญั ของศาสนวตั ถุ

ศาสนสถานและ ศาสนบุคคล
ในพระพทุ ธศาสนา ศาสนาอิสลาม

คริสตศ์ าสนา ศาสนาฮนิ ดู

◆ การปฏิบตั ติ นท่เี หมาะสมต่อศาสนวตั ถุ
ศาสนสถานและศาสนบุคคลในศาสนา

อื่น ๆ
 พระพุทธศาสนา ในฐานะท่เี ป็น

เครื่องยดึ เหนี่ยวจิตใจ
 เปน็ ศูนยร์ วมการทำความดี และพัฒนา

โรงเรยี นคุรปุ ระชานกุ ูล ๑๘

ช้นั ตัวช้วี ดั สาระการเรียนรูแ้ กนกลาง

จิตใจ เชน่ ฝกึ สมาธิ สวดมนต์

ศกึ ษาหลักธรรม

 เป็นที่ประกอบศาสนพธิ ี (การทอดกฐนิ

การทอดผ้าป่า การเวียนเทียน

การทำบุญ)

 เปน็ แหลง่ ทำกิจกรรมทางสงั คม เชน่

การจัดประเพณีท้องถน่ิ การเผยแพร่

ข้อมูลข่าวสารชมุ ชน และการสง่ เสรมิ

พฒั นาชมุ ชน

2. สรปุ พทุ ธประวัติต้ังแต่บรรลุธรรมจนถึง  สรปุ พุทธประวัติ (ทบทวน)
ประกาศธรรม หรือประวัติศาสดา ทต่ี น  ตรัสรู้
นับถือตามท่ีกำหนด  ประกาศธรรม ได้แก่

° โปรดชฎลิ

° โปรดพระเจ้าพิมพิสาร

° พระอัครสาวก

3. เหน็ คณุ คา่ และปฏบิ ัตติ นตาม ° แสดงโอวาทปาฏิโมกข์
แบบอยา่ งการดำเนนิ ชวี ติ และขอ้ คิด  พระอุรเุ วลกสั สปะ
จากประวัติสาวก ชาดก/เรื่องเลา่  กฏุ ทิ สู กชาดก
และศาสนกิ ชนตวั อยา่ งตามท่ีกำหนด  มหาอกุ กสุ ชาดก
 สมเดจ็ พระมหิตลาธิเบศร อดลุ ยเดช

วิกรม พระบรมราชชนก
 สมเดจ็ พระศรนี ครนิ ทราบรมราชชนนี

4. แสดงความเคารพ พระรัตนตรัย ➢ พระรตั นตรยั
ปฏบิ ตั ติ ามไตรสิกขาและหลกั ธรรมโอวาท o ศรทั ธา 4
3 ในพระพทุ ธศาสนา หรอื หลกั ธรรม
ของศาสนาทตี่ นนับถอื ตามที่กำหนด  พระพทุ ธ
° พทุ ธคณุ 3

 พระธรรม

° หลกั กรรม

 พระสงฆ์

➢ ไตรสกิ ขา

 ศีล สมาธิ ปัญญา

➢ โอวาท 3

 ไมท่ ำช่ัว

o เบญจศีล

o ทุจรติ 3

โรงเรียนครุ ปุ ระชานุกลู ๑๙

ชน้ั ตวั ชวี้ ัด สาระการเรยี นรู้แกนกลาง

 ทำความดี

o เบญจธรรม

o สุจริต 3

o พรหมวหิ าร 4

o กตัญญูกตเวทีตอ่ ประเทศชาติ

o มงคล 38

- เคารพ

- ถ่อมคน

- ทำความดใี ห้พร้อมไว้ก่อน
 ทำจติ ใหบ้ รสิ ทุ ธ์ิ (บรหิ ารจิตและเจริญปัญญา)

➢ พุทธศาสนสภุ าษติ
 สุขา สงฆฺ สสฺ สามคฺคี

ความพร้อมเพรียงของหมู่ใหเ้ กิดสุข
 โลโกปตฺถมฺภกิ า เมตตฺ า

เมตตาธรรม คำ้ จนุ โลก

5. ชื่นชมการทำความดีของตนเอง บคุ คล ◆ ตวั อยา่ งการกระทำความดีของตนเอง

ในครอบครวั โรงเรียนและชมุ ชนตามหลกั และบุคคลในครอบครัว ในโรงเรียน

ศาสนา พรอ้ มทั้งบอกแนวปฏบิ ตั ิในการ และในชุมชน

ดำเนนิ ชีวิต

ชนั้ ตัวชีว้ ดั โรงเรียนคุรปุ ระชานุกลู ๒๐
6. เห็นคุณค่าและสวดมนต์ แผเ่ มตตา
มีสตทิ เ่ี ปน็ พ้นื ฐานของสมาธใิ น สาระการเรียนรูแ้ กนกลาง
พระพุทธศาสนา หรือการพัฒนาจติ ◆ สวดมนต์ไหว้พระ สรรเสริญ
ตามแนวทางของศาสนาท่ตี นนบั ถอื
ตามที่กำหนด คุณพระรัตนตรัยและแผ่เมตตา
 รู้ความหมายของสติสมั ปชัญญะ สมาธิ

และปัญญา
 ร้วู ิธปี ฏิบตั ขิ องการบรหิ ารจิตและเจริญ

ปัญญา
 ฝกึ การยืน การเดิน การนงั่ และการนอน

อย่างมสี ติ
 ฝึกการกำหนดรู้ความรู้สึก เม่ือตาเหน็ รูป

หฟู งั เสียง จมกู ดมกลิ่น ล้ินลมิ้ รส กาย
สัมผสั สง่ิ ที่มากระทบ ใจรบั รูธ้ รรมารมณ์
 ฝึกให้มีสมาธิในการฟัง การอ่าน การคดิ
การถาม และการเขียน

7. ปฏบิ ตั ิตนตามหลักธรรมของศาสนาท่ี ◆ หลกั ธรรมเพ่ือการอยู่รว่ มกัน
ตนนบั ถอื เพอ่ื การอยู่ร่วมกนั เปน็ ชาติได้ อยา่ งสมานฉนั ท์
อยา่ งสมานฉันท์ o เบญจศลี – เบญจธรรม
o ทจุ ริต 3 – สจุ ริต 3
o พรหมวิหาร 4
o มงคล 38
- เคารพ
- ถ่อมตน
- ทำความดีให้พร้อมไวก้ ่อน
o พทุ ธศาสนสภุ าษติ : ความพร้อมเพรยี ง
ของหมู่ใหเ้ กดิ สุข เมตตาธรรมค้ำจุน
โลก

 กตัญญูกตเวทตี ่อประเทศชาติ

โรงเรียนครุ ุประชานุกูล ๒๑

ชัน้ ตวั ช้วี ดั สาระการเรยี นรแู้ กนกลาง

8. อธิบายประวัตศิ าสดาของศาสนาอนื่ ๆ  ประวัตศิ าสดา

โดยสงั เขป o พระพทุ ธเจา้

o มุฮัมมดั

o พระเยซู

ป.5 1. วเิ คราะห์ความสำคัญของ ➢ มรดกทางวฒั นธรรมทีไ่ ดร้ บั จาก

พระพทุ ธศาสนาหรือศาสนาที่ตนนับถอื ใน พระพทุ ธศาสนา

ฐานะทเ่ี ปน็ มรดกทางวฒั นธรรมและหลัก o มรดกทางดา้ นรปู ธรรม เช่น

ในการพฒั นาชาติไทย ศาสนสถาน โบราณวตั ถุ

สถาปตั ยกรรม

o มรดกทางด้านจิตใจ เชน่ หลกั ธรรม

คำสั่งสอน ความเชื่อ และคุณธรรม

ตา่ ง ๆ

 การนำพระพุทธศาสนาไปใช้เป็นแนวทาง

ในการพฒั นาชาติไทย

o พัฒนาด้านกายภาพ และสง่ิ แวดลอ้ ม

เชน่ ภาวนา 4 (กาย ศีล จิต

ปญั ญา) ไตรสิกขา (ศีล สมาธิ ปัญญา)

และอริยสจั สี่

2. สรปุ พทุ ธประวตั ติ ง้ั แตเ่ สด็จ o พัฒนาจิตใจ เชน่ หลกั โอวาท 3
กรุงกบลิ พสั ด์จุ นถึงพทุ ธกจิ สำคัญ
หรอื ประวัตศิ าสดาที่ตนนับถือตามท่ี (ละความช่วั ทำดี ทำจติ ใจให้
กำหนด
3. เหน็ คุณค่า และประพฤตติ นตาม บรสิ ุทธ์)ิ และการบรหิ ารจิตและเจริญ
แบบอย่างการดำเนนิ ชวี ติ และข้อคิดจาก
ประวตั ิสาวก ชาดก/เร่ืองเล่าและ ปัญญา
ศาสนกิ ชนตัวอยา่ ง ตามท่ีกำหนด
 สรปุ พทุ ธประวตั ิ (ทบทวน)
4. อธบิ ายองคป์ ระกอบ และความสำคญั  โปรดพระพทุ ธบดิ า (เสด็จกรงุ กบิลพัสด์ุ)
ของพระไตรปฎิ ก หรอื คมั ภรี ์ของศาสนาท่ี  พทุ ธกจิ สำคัญ ได้แก่ โลกัตถจรยิ า
ตนนับถือ
ญาตตั ถจริยา และพุทธตั ถจริยา

 พระโสณโกฬวิ สิ ะ
 จฬู เสฏฐชิ าดก
 วัณณาโรหชาดก
 สมเดจ็ พระสังฆราช (สา)
 อาจารยเ์ สถยี ร โพธินนั ทะ

➢ องคป์ ระกอบของพระไตรปิฎก
 พระสตุ ตันตปฎิ ก
 พระวินยั ปฎิ ก

โรงเรยี นครุ ปุ ระชานกุ ลู ๒๒

ช้นั ตวั ชี้วัด สาระการเรียนรู้แกนกลาง

 พระอภธิ รรมปฎิ ก

➢ ความสำคัญของพระไตรปฎิ ก

5. แสดงความเคารพพระรัตนตรยั ➢ พระรัตนตรัย

และปฏบิ ัติตามไตรสิกขาและหลกั ธรรม o ศรทั ธา 4

โอวาท 3 ในพระพทุ ธศาสนาหรือ  พระพทุ ธ

หลักธรรมของศาสนาทต่ี นนับถอื o พุทธจรยิ า 3

ตามท่กี ำหนด  พระธรรม

o อริยสจั 4

o หลักกรรม

 พระสงฆ์

➢ ไตรสิกขา

 ศลี สมาธิ ปญั ญา

➢ โอวาท 3

 ไม่ทำช่ัว

o เบญจศีล

o อบายมุข 4

 ทำความดี

o เบญจธรรม

o บุญกิรยิ าวัตถุ 3

o อคติ 4

o อิทธิบาท 4

o กตญั ญูกตเวทีต่อพระพุทธศาสนา

o มงคล 38

- ใฝร่ ู้ ใฝ่เรยี น

- การงานไม่อากูล

- อดทน

 ทำจติ ใหบ้ รสิ ทุ ธิ์ (บรหิ ารจิตและเจริญ

ปัญญา)

➢ พุทธศาสนสุภาษติ

 วิรเิ ยน ทกุ ขฺ มจฺเจติ

คนจะลว่ งทกุ ข์ได้เพราะความเพยี ร

 ปญญฺ า โลกสมฺ ิ ปชโฺ ชโต

ปัญญา คอื แสงสวา่ งในโลก

6. เหน็ คณุ คา่ และสวดมนต์แผ่เมตตา ➢ สวดมนต์ไหว้พระ สรรเสรญิ

มีสติทีเ่ ปน็ พื้นฐานของสมาธใิ น คณุ พระรตั นตรัยและแผเ่ มตตา

พระพุทธศาสนา หรือการพัฒนาจติ ตาม  ร้คู วามหมายของสตสิ มั ปชญั ญะ

โรงเรียนครุ ุประชานกุ ูล ๒๓

ช้นั ตวั ชีว้ ดั สาระการเรยี นรู้แกนกลาง

แนวทางของศาสนาท่ีตนนับถือตามที่ สมาธแิ ละปัญญา

กำหนด  รู้วิธปี ฏบิ ตั ิและประโยชน์ของ

การบรหิ ารจิตและเจริญปญั ญา

 ฝกึ การยืน การเดิน การนง่ั และ

การนอน อย่างมีสติ

 ฝกึ การกำหนดร้คู วามร้สู ึก เม่อื ตา

เหน็ รูป หฟู ังเสียง จมกู ดมกล่ิน ล้ิน

ล้มิ รส กายสัมผัสสิง่ ท่ีมากระทบใจรับรู้

ธรรมารมณ์

 ฝึกให้มีสมาธใิ นการฟัง การอ่าน

การคิด การถามและการเขยี น
◆ โอวาท 3 (ตามสาระการเรียนร้ขู อ้ 5)
7. ปฏบิ ตั ิตนตามหลักธรรมของศาสนา

ทีต่ นนับถือ เพ่ือการพฒั นาตนเอง

และสง่ิ แวดลอ้ ม

ป.6 1. วเิ คราะห์ความสำคัญของพระพทุ ธ- ◆ พระพทุ ธศาสนาในฐานะเปน็ ศาสนา

ศาสนาในฐานะเป็นศาสนาประจำชาติ ประจำชาติ เช่น เปน็ เอกลกั ษณข์ อง

หรือความสำคัญของศาสนาท่ีตนนบั ถือ ชาตไิ ทย เปน็ รากฐานทางวฒั นธรรม

ไทย เป็นศูนย์รวมจิตใจ เป็นมรดก

ทางวฒั นธรรมไทย และเปน็ หลัก

ในการพฒั นาชาติไทย

2. สรปุ พทุ ธประวตั ิตั้งแต่ปลงอายสุ ังขาร  สรุปพุทธประวัติ (ทบทวน)
จนถงึ สงั เวชนยี สถาน หรอื ประวัติศาสดาท่ี  ปลงอายสุ งั ขาร
 ปจั ฉิมสาวก
ตนนบั ถอื ตามท่ีกำหนด  ปรนิ พิ พาน

 การถวายพระเพลงิ
 แจกพระบรมสารีรกิ ธาตุ
 สังเวชนียสถาน 4
 พระราธะ
3. เห็นคณุ ค่าและประพฤติตนตาม

แบบอยา่ งการดำเนนิ ชีวติ และข้อคิด  ทฆี ตี โิ กสลชาดก

จากประวตั สิ าวก ชาดก/เรื่องเลา่  สัพพทาฐิชาดก

และศาสนิกชนตัวอยา่ งตามที่กำหนด  พ่อขนุ รามคำแหงมหาราช

 สมเด็จพระมหาสมณเจา้ กรม-

พระปรมานชุ ิตชิโนรส
➢ พระรัตนตรัย
4. วเิ คราะห์ความสำคัญและเคารพ o ศรัทธา 4
พระรัตนตรัย ปฏบิ ตั ิตามไตรสิกขาและ
หลกั ธรรมโอวาท 3 ในพระพุทธศาสนา  พระพทุ ธ
o พุทธกจิ 5

โรงเรยี นคุรปุ ระชานกุ ูล ๒๔

ชนั้ ตัวชี้วัด สาระการเรียนรแู้ กนกลาง
 พระธรรม
หรือหลักธรรมของศาสนาทต่ี น
นับถอื ตามท่ีกำหนด o อรยิ สัจ 4
o หลักกรรม
 พระสงฆ์

➢ ไตรสกิ ขา
 ศลี สมาธิ ปญั ญา

➢ โอวาท 3
 ไม่ทำชั่ว
o เบญจศีล

o อบายมขุ 6

o อกุศลมูล 3

 ทำความดี

o เบญจธรรม

o กศุ ลมลู 3

o พละ 4

o คารวะ 6

o กตญั ญกู ตเวทตี อ่ พระมหากษัตรยิ ์

o มงคล 38
- มีวนิ ยั
- การงานไม่มีโทษ
- ไม่ประมาทในธรรม

 ทำจติ ให้บริสทุ ธ์ิ (บรหิ ารจติ และเจรญิ

ปญั ญา)

➢ พทุ ธศาสนสภุ าษติ

 สจเฺ จน กติ ตฺ ึ ปปโฺ ปติ

คนจะได้เกียรติดว้ ยสจั จะ

 ยถาวาที ตถาการี

พดู เชน่ ไร ทำเชน่ น้ัน

5. ช่ืนชมการทำความดขี องบุคคล  ตวั อย่างการกระทำความดีของบุคคล

ในประเทศตามหลักศาสนา พร้อมท้ัง ในประเทศ

บอกแนวปฏบิ ตั ิในการดำเนนิ ชวี ติ

6. เห็นคุณค่าและสวดมนต์แผเ่ มตตา และ  สวดมนต์ไหวพ้ ระ สรรเสริญ

บรหิ ารจติ เจรญิ ปัญญา มสี ติท่ีเปน็ พน้ื ฐาน คณุ พระรัตนตรยั และแผ่เมตตา

ของสมาธิในพระพุทธศาสนา หรือการ  ร้คู วามหมายของสตสิ ัมปชัญญะ

พัฒนาจิตตามแนวทางของศาสนา สมาธิและปัญญา

ที่ตนนับถือ ตามท่ีกำหนด  รู้วธิ ปี ฏบิ ัตแิ ละประโยชนข์ อง

การบรหิ ารจติ และเจรญิ ปญั ญา

โรงเรียนครุ ุประชานกุ ลู ๒๕

ช้นั ตวั ช้ีวดั สาระการเรยี นร้แู กนกลาง

 ฝกึ การยืน การเดนิ การนงั่

และการนอนอย่างมีสติ

 ฝึกการกำหนดรคู้ วามรูส้ ึกเม่ือตาเหน็ รปู

หูฟงั เสียง จมกู ดมกลิ่น ลิ้นล้ิมรส

กายสัมผัสสิ่งทมี่ ากระทบ ใจรบั รู้

ธรรมารมณ์

 ฝกึ ใหม้ สี มาธใิ นการฟัง การอ่าน

การคิด การถาม และการเขียน

7. ปฏิบัตติ นตามหลักธรรมของศาสนา ◆ หลักธรรม : อริยสัจ 4 หลักกรรม

ที่ตนนับถือ เพื่อแก้ปัญหาอบายมขุ ◆ โอวาท 3 : เบญจศีล – เบญจธรรม

และสิ่งเสพตดิ อบายมุข 6 อกุศลมลู 3 กุศลมลู 3

8. อธบิ ายหลกั ธรรมสำคญั ของศาสนาอื่นๆ ➢ หลกั ธรรมสำคัญของศาสนาต่าง ๆ

โดยสังเขป ◆ พระพุทธศาสนา : อรยิ สัจ 4
โอวาท 3 ฯลฯ

◆ ศาสนาอสิ ลาม : หลักศรทั ธา

หลกั ปฏิบัติ หลักจริยธรรม

◆ คริสต์ศาสนา : บญั ญัติ 10 ประการ

9. อธบิ ายลกั ษณะสำคญั ของศาสนพธิ ี ➢ ศาสนพธิ ีของศาสนาต่าง ๆ

พธิ กี รรมของศาสนาอนื่ ๆ และปฏบิ ตั ิตนได้ ◆ พระพทุ ธศาสนา

อย่างเหมาะสมเมอื่ ต้องเข้าร่วมพธิ ี o ศาสนพิธีที่เป็นพทุ ธบญั ญตั ิ เชน่

บรรพชา อุปสมบท

o ศาสนพิธีทีเ่ กย่ี วเนื่องกับ

พระพุทธศาสนา เช่น ทำบญุ พิธี

เน่อื งในวนั สำคญั ทางศาสนา

o ศาสนาอสิ ลาม เช่น การละหมาด

การถือศลี อด การบำเพญ็ ฮัจญ์ ฯลฯ

o ครสิ ตศ์ าสนา เช่น ศลี ลา้ งบาป

ศลี อภัยบาป ศลี กำลงั ศีลมหาสนทิ

ฯลฯ

o ศาสนาฮินดู เชน่ พธิ ีศราทธ์ พิธีบชู า

เทวดา

โรงเรยี นครุ ปุ ระชานกุ ลู ๒๖

สาระที่ 1 ศาสนา ศีลธรรม จริยธรรม

มาตรฐาน ส 1.2 เข้าใจ ตระหนักและปฏบิ ัตติ นเป็นศาสนิกชนทีด่ ี และธำรงรักษา

พระพุทธศาสนา หรอื ศาสนาที่ตนนบั ถือ

ชน้ั ตัวช้ีวดั สาระการเรียนรู้แกนกลาง

ป.1 ๑. บำเพ็ญประโยชน์ต่อวดั หรอื ศาสน ➢ การบำเพ็ญประโยชนต์ อ่ วดั

สถานของศาสนาท่ีตนนับถือ หรอื ศาสนสถาน

 การพัฒนาทำความสะอาด

 การบริจาค

 การรว่ มกิจกรรมทางศาสนา

2. แสดงตนเป็นพทุ ธมามกะ หรอื แสดงตน ➢ การแสดงตนเป็นพุทธมามกะ

เปน็ ศาสนกิ ชนของศาสนาทต่ี นนบั ถือ  ข้ันเตรียมการ

 ขน้ั พิธกี าร

3. ปฏิบตั ติ นในศาสนพธิ ี พิธีกรรม และวนั ➢ ประวัตโิ ดยสงั เขปของวันสำคัญ

สำคญั ทางศาสนา ตามที่กำหนดไดถ้ ูกตอ้ ง ทางพระพุทธศาสนา

 วันมาฆบูชา

 วันวิสาขบชู า

 วนั อาสาฬหบชู า

 วนั อัฏฐมบี ชู า

➢ การบชู าพระรัตนตรัย

ป.2 1. ปฏิบัติตนอยา่ งเหมาะสมต่อสาวกของ ➢ การฝึกปฏบิ ัติมรรยาทชาวพุทธ

ศาสนาท่ีตนนบั ถือ ตามทีก่ ำหนดได้ถูกต้อง  การพนมมอื

 การไหว้

 การกราบ

 การนงั่

 การยืน การเดิน

2. ปฏบิ ัตติ นในศาสนพธิ ี พิธีกรรม และ  การเข้าร่วมกจิ กรรมและพิธีกรรม

วนั สำคญั ทางศาสนา ตามที่กำหนดได้ ท่เี ก่ียวเน่ืองกบั วนั สำคัญทางพุทธศาสนา

ถูกต้อง  ระเบียบพธิ ีการบชู าพระรัตนตรยั

 การทำบุญตักบาตร

ป.3 1. ปฏิบตั ติ นอยา่ งเหมาะสมต่อสาวก ➢ ฝึกปฏิบตั มิ รรยาทชาวพุทธ
ศาสนสถาน ศาสนวัตถุของศาสนาทตี่ น  การลุกขึ้นยนื รบั
นบั ถอื ตามทกี่ ำหนดได้ถูกต้อง  การต้อนรบั
 การรับ – สง่ สง่ิ ของแก่พระภกิ ษุ

 มรรยาทในการสนทนา
 การสำรวมกิรยิ ามารยาท

โรงเรียนครุ ุประชานุกลู ๒๗

ช้ัน ตวั ช้ีวดั สาระการเรียนรูแ้ กนกลาง

การแตง่ กายทเ่ี หมาะสม

เมื่ออย่ใู นวดั และพทุ ธสถาน

 การดูแลรกั ษาศาสนวัตถุ

และศาสนสถาน

2. เห็นคณุ คา่ และปฏิบัติตนในศาสนพธิ ี  การอาราธนาศีล

พิธกี รรม และวนั สำคัญทางศาสนา  การสมาทานศีล

ตามท่ีกำหนดได้ถกู ต้อง  เคร่อื งประกอบโต๊ะหมบู่ ูชา การจัดโตะ๊

หมู่บูชา

3. แสดงตนเป็นพทุ ธมามกะ หรอื แสดงตน ➢ ความเป็นมาของการแสดงตน

เป็นศาสนกิ ชนของศาสนาที่ตนนับถือ เปน็ พุทธมามกะ

➢ การแสดงตนเป็นพทุ ธมามกะ

 ขนั้ เตรียมการ

 ขั้นพธิ ีการ

ป.4 1. อภปิ รายความสำคญั และมสี ว่ นร่วม  ความรู้เบือ้ งต้นและความสำคัญ

ในการบำรงุ รักษาศาสนสถานของศาสนา ของศาสนสถาน

ทต่ี นนบั ถือ  การแสดงความเคารพต่อศาสนสถาน

 การบำรงุ รักษาศาสนสถาน

2. มีมรรยาทของความเป็นศาสนิกชนทด่ี ี  การปฏบิ ตั ิตนท่ีเหมาะสมตอ่ พระภิกษุ

ตามท่ีกำหนด  การยืน การเดิน และการนง่ั ทเ่ี หมาะสม

ในโอกาสต่าง ๆ

3. ปฏบิ ตั ิตนในศาสนพธิ ี พธิ กี รรม  การอาราธนาศีล

และวันสำคญั ทางศาสนา ตามท่กี ำหนด  การอาราธนาธรรม

ได้ถูกต้อง  การอาราธนาพระปรติ ร

 ระเบยี บพิธแี ละการปฏบิ ัตติ น

ในวันธรรมสวนะ

ป.5 1. จัดพิธีกรรมตามศาสนาทตี่ นนบั ถือ  การจัดพิธีกรรมท่ีเรียบง่าย ประหยัด

อย่างเรยี บงา่ ย มีประโยชน์ และปฏบิ ัตติ น มีประโยชน์ และถูกตอ้ งตามหลกั

ถูกตอ้ ง ทางศาสนาท่ตี นนบั ถือ

2. ปฏิบตั ิตนในศาสนพธิ ี พิธกี รรม  การมสี ว่ นร่วมในการจัดเตรียมสถานที่

และวนั สำคญั ทางศาสนา ตามทก่ี ำหนด ประกอบศาสนพธิ ี พิธีกรรมทางศาสนา

และอภปิ รายประโยชนท์ ไ่ี ดร้ ับจาก  พิธถี วายสงั ฆทาน เคร่ืองสังฆทาน

การเขา้ ร่วมกิจกรรม  ระเบยี บพิธีในการทำบญุ งานมงคล

 ประโยชน์ของ การเข้ารว่ มศาสนพิธี

พธิ กี รรมทางศาสนา หรอื กิจกรรม

ชัน้ ตัวช้ีวัด โรงเรยี นคุรุประชานกุ ลู ๒๘

สาระการเรียนรู้แกนกลาง
ในวนั สำคัญทางศาสนา

3. มมี รรยาทของความเปน็ ศาสนิกชนท่ีดี  การกราบพระรตั นตรยั

ตามท่กี ำหนด  การไหว้บิดา มารดา คร/ู อาจารย์

ผู้ทเ่ี คารพนบั ถือ

 การกราบศพ

ป.6 1. อธิบายความร้เู กี่ยวกบั สถานท่ีต่างๆ  ความรู้เบอ้ื งต้นเก่ียวกับสถานทต่ี ่าง ๆ

ในศาสนสถาน และปฏิบัตติ นไดอ้ ย่าง ภายในวัด เช่น เขตพุทธาวาส สังฆาวาส

เหมาะสม  การปฏบิ ตั ิตนท่เี หมาะสมภายในวดั

2. มมี รรยาทของความเปน็ ศาสนิกชนท่ีดี  การถวายของแก่พระภิกษุ
ตามท่ีกำหนด  การปฏิบตั ิตนในขณะฟังธรรม
 การปฏิบัตติ นตามแนวทาง

ของพทุ ธศาสนิกชน เพอ่ื ประโยชน์

ตอ่ ศาสนา

3. อธบิ ายประโยชนข์ องการเขา้ รว่ มใน  ทบทวนการอาราธนาศีล อาราธนาธรรม

ศาสนพิธี พิธีกรรม และกิจกรรมใน และอาราธนาพระปรติ ร

วนั สำคัญทางศาสนา ตามท่ีกำหนด และ  พิธที อดผา้ ปา่

ปฏบิ ตั ิตนไดถ้ ูกตอ้ ง  พิธีทอดกฐิน

 ระเบียบพิธใี นการทำบญุ งานอวมงคล

 การปฏิบัตติ นที่ถูกต้องในศาสนพธิ ี

พธิ ีกรรม และวนั สำคัญทางศาสนา เช่น

วันมาฆบชู า วนั วสิ าขบูชา วนั อฐั มบี ชู า

วนั อาสาฬหบูชา วนั ธรรมสวนะ

 ประโยชน์ของการเข้ารว่ มในศาสนพธิ /ี

พธิ กี รรม และวนั สำคัญทางศาสนา

4. แสดงตนเปน็ พุทธมามกะ หรือแสดงตน ➢ การแสดงตนเปน็ พุทธมามกะ

เปน็ ศาสนกิ ชนของศาสนาท่ตี นนบั ถือ ° ขน้ั เตรียมการ

° ขนั้ พธิ กี าร

ชนั้ ตัวช้ีวัด โรงเรียนคุรปุ ระชานกุ ูล ๒๙

สาระการเรียนรแู้ กนกลาง

สาระท่ี 2 หน้าที่พลเมือง วัฒนธรรม และการดำเนนิ ชีวิตในสงั คม

มาตรฐาน ส 2.1 เขา้ ใจและปฏิบัตติ นตามหนา้ ทขี่ องการเปน็ พลเมืองดี มคี ่านยิ มที่ดงี ามและ
ธำรงรกั ษาประเพณแี ละวัฒนธรรมไทย ดำรงชีวิตอยู่รว่ มกนั ในสงั คมไทยและสงั คม
โลกอย่างสนั ติสขุ

ชัน้ ตัวช้ีวัด สาระการเรยี นร้แู กนกลาง
ป.1 1. บอกประโยชน์และปฏบิ ัติตนเป็น  การเปน็ สมาชิกท่ีดีของครอบครัวและ

สมาชกิ ท่ดี ขี องครอบครัวและโรงเรยี น โรงเรยี น เชน่
− กตญั ญูกตเวทแี ละเคารพรับฟัง
คำแนะนำของพ่อแม่ ญาติผู้ใหญ่
และครู
− รจู้ ักกล่าวคำขอบคุณ ขอโทษ
การไหว้ผใู้ หญ่
− ปฏบิ ัติตาม ข้อตกลง กติกา กฎ
ระเบียบ ของครอบครัวและ
โรงเรยี น
− มสี ว่ นร่วมในกจิ กรรมของ
ครอบครัวและโรงเรยี น
− มเี หตุผลและยอมรับฟังความ
คิดเหน็ ของผู้อื่น
− มีระเบียบ วินยั มีน้ำใจ

 ประโยชน์ของการปฏบิ ัติตนเปน็ สมาชกิ
ทดี่ ขี องครอบครวั และโรงเรียน

โรงเรยี นคุรปุ ระชานุกลู ๓๐

ชน้ั ตวั ชวี้ ัด สาระการเรยี นรู้แกนกลาง

2. ยกตวั อยา่ งความสามารถและความดี  ลกั ษณะความสามารถและลักษณะ ความดี

ของตนเอง ผ้อู ื่นและบอกผลจากการ ของตนเองและผู้อืน่ เช่น

กระทำน้นั - ความกตญั ญกู ตเวที

- ความมรี ะเบยี บวินัย

- ความรับผดิ ชอบ

- ความขยัน

- การเอือ้ เฟ้อื เผ่อื แผ่และ

ช่วยเหลือผู้อน่ื

- ความซือ่ สตั ยส์ ุจรติ

- ความเมตตากรุณา

 ผลของการกระทำความดี เชน่

- ภาคภมู ใิ จ

- มคี วามสขุ

- ได้รบั การชนื่ ชม ยกย่อง

ป.2 1. ปฏิบัตติ นตามข้อตกลง กตกิ า กฎ  ขอ้ ตกลง กติกา กฎ ระเบียบ หนา้ ท่ที ี่

ระเบยี บและหน้าทท่ี ีต่ ้องปฏบิ ัติใน ตอ้ งปฏิบัติในครอบครัว โรงเรยี น สถานท่ี

ชวี ติ ประจำวัน สาธารณะ เช่น โรงภาพยนตร์

โบราณสถาน ฯลฯ

2. ปฏบิ ัติตนตนตามมารยาทไทย  มารยาทไทย เช่น การแสดงความเคารพ

การยนื การเดิน การนง่ั การนอน

การทกั ทาย การรับประทาน

3. แสดงพฤติกรรมในการยอมรบั ความคดิ  การยอมรบั ความแตกต่างของคน

ความเชอ่ื และการปฏบิ ัตขิ องบุคคลอ่นื ที่ ในสังคม ในเรอ่ื ง ความคิด ความเช่ือ

แตกต่างกันโดยปราศจากอคติ ความสามารถและการปฏบิ ตั ิตนของ

บคุ คลอ่ืนท่ี แตกต่างกัน เชน่

- บุคคลยอ่ มมีความคิดท่มี ีเหตผุ ล

- การปฏิบัตติ นตามพธิ ีกรรมตาม

ความ เชอ่ื ของบคุ คล

- บุคคลย่อมมีความสามารถแตกต่าง

กัน

- ไม่พดู หรือแสดงอาการดูถูกรังเกียจ

ผอู้ น่ื ในเรอื่ งของรูปร่างหน้าตา สผี ม

สีผวิ ท่แี ตกต่างกนั

โรงเรยี นคุรปุ ระชานกุ ลู ๓๑

ช้ัน ตวั ช้ีวดั สาระการเรียนรแู้ กนกลาง

4. เคารพในสิทธิ เสรภี าพของผู้อ่ืน  สิทธิสว่ นบุคคล เช่น

- สทิ ธแิ สดงความคดิ เห็น

- สิทธิเสรภี าพในร่างกาย

- สิทธใิ นทรพั ย์สิน

ป.3 1. สรปุ ประโยชน์และปฏบิ ัติตนตาม  ประเพณีและวฒั นธรรมในครอบครวั

ประเพณีและวัฒนธรรมในครอบครัวและ เช่น การแสดงความเคารพและการเชอื่ ฟัง

ทอ้ งถนิ่ ผูใ้ หญ่ การกระทำกจิ กรรมร่วมกนั

ในครอบครัว

 ประเพณแี ละวฒั นธรรมในทอ้ งถ่นิ เชน่

การเข้าร่วมประเพณที างศาสนา ประเพณี

เก่ยี วกบั การดำเนินชวี ติ ประโยชน์

ของการปฏิบตั ติ นตามประเพณี

และวัฒนธรรมในครอบครวั และทอ้ งถิ่น

2. บอกพฤตกิ รรมการดำเนินชวี ติ ของ  พฤติกรรมของตนเองและเพื่อน ๆ
ตนเอง และผู้อนื่ ท่ีอยใู่ นกระแสวฒั นธรรม ในชวี ิตประจำวนั เช่น การทักทาย
ท่ีหลากหลาย การทำความเคารพ การปฏิบัตติ าม
ศาสนพิธี การรับประทานอาหาร การใช้
3. อธิบายความสำคัญขอวนั หยดุ ราชการ ภาษา (ภาษาถิ่นกับภาษาราชการ และ
ท่ีสำคัญ ภาษาอ่ืนๆ ฯลฯ )

 สาเหตทุ ที่ ำใหพ้ ฤติกรรมการดำเนินชวี ติ
ในปัจจบุ นั ของนักเรียน และผู้อ่นื แตกตา่ ง
กนั

 วนั หยดุ ราชการท่สี ำคญั เชน่
- วนั หยุดเกย่ี วกบั ชาติและ
พระมหากษัตรยิ ์ เช่น วนั จักรี
วันรฐั ธรรมนูญ วนั ฉตั รมงคล
วันเฉลิมพระชนมพรรษา
- วนั หยดุ ราชการเก่ียวกับศาสนา เช่น
วันมาฆบชู า วันวิสาขบูชา
วันอาสาฬหบูชา วันเข้าพรรษา
- วนั หยดุ ราชการเก่ยี วกับประเพณี
และวัฒนธรรม เช่น วนั สงกรานต์
วนั พชื มงคล

โรงเรียนคุรปุ ระชานกุ ลู ๓๒

ชัน้ ตัวชวี้ ดั สาระการเรียนรูแ้ กนกลาง

4. ยกตัวอย่างบคุ คลซ่ึงมผี ลงานทเ่ี ป็น  บุคคลท่ีมผี ลงานเป็นประโยชนแ์ กช่ ุมชน

ประโยชนแ์ ก่ชุมชนและท้องถ่ินของตน และท้องถน่ิ ของตน

 ลักษณะผลงานทเ่ี ป็นประโยชนแ์ ก่ชุมชน

และท้องถ่นิ

ป.4 1. ปฏบิ ัติตนเปน็ พลเมืองดตี ามวิถี  การเข้าร่วมกิจกรรมประชาธปิ ไตยของ

ประชาธิปไตยในฐานะสมาชกิ ท่ีดขี อง ชุมชน เชน่ การรณรงค์การเลือกตัง้

ชุมชน  แนวทางการปฏิบัติตนเป็นสมาชกิ ท่ีดี

ของชมุ ชน เช่น อนรุ กั ษส์ ิง่ แวดลอ้ ม

สาธารณสมบตั ิ โบราณวัตถุและ

โบราณสถาน การพัฒนาชุมชน

2. ปฏบิ ตั ติ นในการเป็นผู้นำและผูต้ าม ที่  การเปน็ ผนู้ ำและผู้ตามที่ดี

ดี - บทบาทและความรบั ผดิ ชอบของผนู้ ำ

- บทบาทและความรับผิดชอบของผู้ตาม

หรือสมาชกิ

- การทำงานกลุ่มใหม้ ีประสิทธิผลและ

ประสทิ ธภิ าพ และประโยชน์ของการ

ทำงานเป็นกลุ่ม

3. วเิ คราะห์สิทธพิ ้นื ฐานทเ่ี ด็กทกุ คน  สิทธพิ นื้ ฐานของเด็ก เช่น สทิ ธิทีจ่ ะมชี ีวติ

พึงได้รบั ตามกฎหมาย สิทธิทจี่ ะได้รบั การปกปอ้ ง สิทธิทจี่ ะได้รบั

การพฒั นา สิทธทิ ีจ่ ะมสี ว่ นร่วม

4. อธบิ ายความแตกต่างทางวัฒนธรรม  วัฒนธรรมในภาคตา่ งๆ ของไทย

ของกล่มุ คนในทอ้ งถนิ่ ทแี่ ตกตา่ งกนั เชน่ การแต่งกาย

ภาษา อาหาร

5. เสนอวิธกี ารทจ่ี ะอยู่รว่ มกันอย่าง  ปญั หาและสาเหตขุ องการเกดิ ความ

สนั ตสิ ขุ ในชีวติ ประจำวนั ขัดแย้งในชวี ติ ประจำวัน

 แนวทางการแกป้ ญั หาความขดั แยง้ ด้วย

สันตวิ ธิ ี

ป.5 1. ยกตัวอย่างและปฏิบัติตนตาม  สถานภาพ บทบาท สิทธิเสรีภาพ

สถานภาพ บทบาท สทิ ธเิ สรภี าพ และ  หน้าที่ของพลเมอื งดี เชน่ เคารพ เทดิ ทูน
หน้าทใ่ี นฐานะพลเมืองดี
สถาบนั ชาติ ศาสนา พระมหากษตั ริย์

อนุรกั ษ์ทรพั ยากรธรรมชาติ อนรุ ักษ์

ศิลปวัฒนธรรม ปฏิบัติตามกฎหมาย

 คุณลกั ษณะของพลเมืองดี เช่น เห็นแก่

ประโยชน์สว่ นรวมมากกวา่ ประโยชน์

สว่ นตน มีความรับผดิ ชอบ เสยี สละ

โรงเรยี นครุ ปุ ระชานุกูล ๓๓

ช้นั ตัวชีว้ ัด สาระการเรยี นรู้แกนกลาง

2. เสนอวธิ ีการปกป้องคุ้มครองตนเอง  เหตกุ ารณท์ ี่ละเมิดสทิ ธเิ ดก็ ในสังคมไทย

หรอื ผ้อู ่นื จากการละเมิดสทิ ธเิ ดก็  แนวทางการปกป้องคุ้มครองตนเองหรือ

ผู้อน่ื จากการละเมิดสิทธเิ ด็ก

 การปกปอ้ งคุ้มครองสทิ ธิเดก็ ในสงั คมไทย

3. เหน็ คุณคา่ วัฒนธรรมไทยท่มี ีผลต่อการ  วฒั นธรรมไทย ทม่ี ีผลตอ่ การดำเนนิ ชวี ิต

ดำเนนิ ชวี ติ ในสงั คมไทย ของคนในสังคมไทย

 คณุ ค่าของวัฒนธรรมกบั การดำเนินชวี ติ

4. มสี ่วนรว่ มในการอนุรกั ษ์และเผยแพร่  ความสำคัญของภมู ิปญั ญาทอ้ งถิน่

ภมู ปิ ัญญาท้องถ่ินของชมุ ชน  ตวั อย่างภูมิปญั ญาท้องถ่ินในชุมชนของ

ตน

 การอนุรกั ษ์และเผยแพร่ภมู ิปญั ญา

ทอ้ งถิน่ ของชมุ ชน

ป.6 1. ปฏบิ ตั ติ ามกฎหมายทีเ่ กย่ี วข้องกับ  กฎหมายท่ีเกย่ี วข้องกับชีวติ ประจำวนั เช่น

ชีวิตประจำวันของครอบครัวและชมุ ชน - กฎหมายจราจร

- กฎหมายทะเบียนราษฎร

- กฎหมายยาเสพติดใหโ้ ทษ

- เทศบัญญัติ ข้อบญั ญตั ิ อบต. อบจ.

 ประโยชน์ของการปฏบิ ตั ิตนตามกฎหมาย

ดังกล่าว

2. วเิ คราะหก์ ารเปลยี่ นแปลงวัฒนธรรม  ความหมายและประเภทของวัฒนธรรม

ตามกาลเวลาและธำรงรักษาวัฒนธรรม อัน  การเปล่ียนแปลงวัฒนธรรมตาม
ดีงาม กาลเวลาที่มผี ลตอ่ ตนเองและสงั คมไทย

 แนวทางการธำรงรักษาวัฒนธรรมไทย

3. แสดงออกถึงมารยาทไทยได้เหมาะสม  ความหมายและสำคัญของมารยาทไทย

ถูกกาลเทศะ  มารยาทไทยและมารยาทสังคม เช่น

การแสดงความเคารพ การยืน การเดิน

การน่ัง การนอน การรบั ของส่งของ

การรบั ประทานอาหาร การแสดงกิริยา

อาการ การทักทาย การสนทนา การใช้

คำพดู

4. อธบิ ายคณุ ค่าทางวฒั นธรรมท่แี ตกต่าง  ประโยชน์และคุณค่าทางวัฒนธรรม

กนั ระหวา่ งกลุ่มคนในสงั คมไทย  ความแตกต่างทางวฒั นธรรมระหว่างกลุม่

คนภาคต่างๆ ในสังคมไทย

 แนวทางการรักษาวฒั นธรรม

โรงเรยี นคุรปุ ระชานุกลู ๓๔

ชั้น ตัวชวี้ ัด สาระการเรยี นร้แู กนกลาง

5. ติดตามข้อมลู ขา่ วสาร เหตุการณต์ ่าง ๆ  ข้อมูล ขา่ วสาร เหตกุ ารณต์ า่ ง ๆ เชน่

ในชีวิตประจำวัน เลอื กรบั และใช้ข้อมูล วิทยโุ ทรทศั น์ หนังสอื พมิ พ์ แหล่งข่าว

ข่าวสารในการเรียนร้ไู ดเ้ หมาะสม ตา่ ง ๆ สถานการณจ์ รงิ

 ประโยชนจ์ ากการติดตามขอ้ มลู ข่าวสาร

เหตุการณต์ า่ งๆ

 หลกั การเลือกรับและใช้ข้อมลู ขา่ วสาร

จากสือ่ ต่างๆ รวมท้งั ส่ือที่ไร้พรมแดน

มาตรฐาน ส 2.2 เข้าใจระบบการเมืองการปกครองในสังคมปจั จบุ ัน ยึดม่ัน ศรัทธาและธำรง

รกั ษา ไว้ซ่งึ การปกครองระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษตั รยิ ท์ รงเป็นประมุข

ชน้ั ตวั ช้ีวัด สาระการเรยี นรูแ้ กนกลาง

ป.1 1. บอกโครงสร้าง บทบาทและหนา้ ท่ี  โครงสร้างของครอบครัวและความสัมพันธ์

ของสมาชิกในครอบครวั และโรงเรียน ของบทบาท หน้าที่ของสมาชิกในครอบครวั

 โครงสร้างของโรงเรียน ความสัมพนั ธข์ อง

บทบาท หนา้ ท่ีของสมาชิกในโรงเรียน

2. ระบบุ ทบาท สทิ ธิ หนา้ ทีข่ องตนเองใน  ความหมายและความแตกตา่ งของอำนาจ

ครอบครวั และโรงเรยี น ตามบทบาท สิทธิ หน้าทีใ่ นครอบครัว

และโรงเรียน

 การใช้อำนาจในครอบครัวตามบทบาท

สิทธหิ นา้ ที่

3. มสี ่วนรว่ มในการตดั สินใจและทำ  กจิ กรรมตามกระบวนการประชาธปิ ไตย

กิจกรรมในครอบครัวและโรงเรียน ในครอบครวั เชน่ การแบ่งหน้าทคี่ วาม

ตามกระบวนการประชาธปิ ไตย รบั ผดิ ชอบในครอบครวั การรับฟังและ

แสดงความคิดเห็น

 กิจกรรมตามกระบวนการประชาธิปไตย

ในโรงเรยี น เชน่ เลือกหวั หน้าหอ้ ง ประธาน

ชมุ นมุ ประธานนกั เรียน

ป.2 1. อธิบายความสัมพนั ธข์ องตนเอง และ  ความสัมพนั ธ์ของตนเอง และสมาชิก

สมาชิกในครอบครัวในฐานะเป็นส่วนหนงึ่ ในครอบครวั กับชุมชน เช่น การชว่ ยเหลือ

ของชุมชน กจิ กรรมของชมุ ชน

2. ระบุผู้มีบทบาท อำนาจในการตดั สนิ ใจ  ผูม้ ีบทบาท อำนาจในการตดั สนิ ใจ

ในโรงเรียน และชมุ ชน ในโรงเรียน และชมุ ชน เชน่ ผบู้ ริหาร

สถานศึกษา ผนู้ ำท้องถน่ิ กำนัน

ผู้ใหญบ่ า้ น

โรงเรยี นคุรุประชานกุ ูล ๓๕

ชัน้ ตัวช้วี ัด สาระการเรยี นรูแ้ กนกลาง

ป.3 1. ระบุบทบาทหน้าท่ีของสมาชิกของ  บทบาทหนา้ ท่ีของสมาชิกในชุมชน

ชุมชนในการมีส่วนร่วมในกิจกรรม  การมสี ว่ นร่วมในกจิ กรรมตา่ ง ๆ
ต่าง ๆ ตามกระบวนการประชาธิปไตย
ตามกระบวนการประชาธิปไตย

2. วเิ คราะหค์ วามแตกต่างของ  การออกเสียงโดยตรงและการเลอื กตวั แทน

กระบวนการการตัดสินใจในช้ันเรยี น/ ออกเสยี ง

โรงเรียนและชุมชนโดยวิธกี ารออกเสียง

โดยตรงและการเลือกตัวแทนออกเสียง

3. ยกตวั อยา่ งการเปลีย่ นแปลงในชน้ั  การตัดสนิ ใจของบุคคลและกลมุ่ ท่ีมีผลตอ่

เรยี น/โรงเรยี นและชุมชนทเี่ ป็นผลจากการ การเปลี่ยนแปลงในช้ันเรียน โรงเรียน

ตดั สินใจของบุคคลและกลมุ่ และชุมชน

- การเปล่ยี นแปลงในชนั้ เรียน เช่น

การเลอื กหวั หน้าหอ้ ง การเลอื ก

คณะกรรมการห้องเรียน

- การเปล่ยี นแปลงในโรงเรียน เชน่ เลอื ก

 ประธานนักเรยี น เลอื กคณะกรรมการ

นักเรยี น

 การเปลย่ี นแปลงในชมุ ชน เช่น การเลอื ก

ผู้ใหญบ่ า้ น กำนนั สมาชกิ อบต. อบจ.

ป.4 1. อธิบายอำนาจอธิปไตยและความสำคัญ  อำนาจอธปิ ไตย

ของระบอบประชาธปิ ไตย  ความสำคญั ของการปกครองตามระบอบ

ประชาธปิ ไตย

2. อธิบายบทบาทหนา้ ท่ีของพลเมืองใน  บทบาทหน้าที่ของพลเมืองในกระบวนการ

กระบวนการเลือกต้ัง เลอื กตงั้ ทั้งก่อนการเลือกต้ัง ระหว่างการ

เลือกตงั้ หลังการเลือกตงั้

3. อธิบายความสำคญั ของสถาบนั  สถาบันพระมหากษตั รยิ ์ในสงั คมไทย

พระมหากษัตรยิ ต์ ามระบอบประชาธิปไตย  ความสำคัญของสถาบันพระมหากษตั รยิ ์ใน
อนั มีพระมหากษัตรยิ ท์ รงเป็นประมุข
สังคมไทย

ป.5 1. อธิบายโครงสรา้ ง อำนาจ หน้าที่และ  โครงสร้างการปกครองในท้องถน่ิ เช่น

ความสำคัญของการปกครองสว่ นท้องถน่ิ อบต. อบจ. เทศบาล และการปกครอง

พเิ ศษ เช่น พัทยา กทม.

 อำนาจหน้าทแ่ี ละความสำคัญของ

การปกครองส่วนท้องถ่นิ

2. ระบบุ ทบาทหน้าที่ และวธิ ีการเข้าดำรง  บทบาทหน้าที่ และวิธีการเข้าดำรงตำแหน่ง

ตำแหนง่ ของผู้บริหารท้องถ่ิน ของผบู้ ริหารท้องถิ่น เช่นนายก อบต.

นายกเทศมนตรี นายก อบจ. ผวู้ ่าราชการ

กทม.

โรงเรยี นคุรุประชานุกูล ๓๖

ชั้น ตัวชวี้ ัด สาระการเรียนรู้แกนกลาง

๓. วเิ คราะห์ประโยชน์ทชี่ มุ ชน จะได้รับ  องค์กรปกครองส่วนท้องถ่ินกับบรกิ าร

จากองคก์ รปกครองสว่ นท้องถ่ิน สาธารณประโยชน์ในชุมชน

ป.6 1. เปรียบเทียบบทบาท หนา้ ท่ขี อง  บทบาท หน้าท่ี ขององค์กรปกครองสว่ น

องค์กรปกครองสว่ นท้องถิ่นและรฐั บาล ท้องถ่นิ และรฐั บาล

2. มสี ่วนร่วมในกจิ กรรมตา่ งๆ ที่ส่งเสริม  กจิ กรรมต่างๆ เพ่ือส่งเสรมิ ประชาธิปไตย

ประชาธิปไตยในท้องถ่ินและประเทศ ในท้องถิ่นและประเทศ

3. อภปิ รายบทบาท ความสำคญั ในการใช้  การมสี ว่ นในการออกกฎหมาย ระเบียบ
สทิ ธิออกเสยี งเลือกตั้งตามระบอบ
ประชาธิปไตย กตกิ า การเลือกตั้ง
 สอดส่องดูแลผู้มพี ฤตกิ รรมการกระทำผดิ

การเลอื กตง้ั และแจ้งต่อเจา้ หนา้ ที่

ผูร้ ับผิดชอบ
 ตรวจสอบคณุ สมบตั ิ
 การใชส้ ิทธอิ อกเสียงเลือกตง้ั ตามระบอบ

ประชาธปิ ไตย

สาระท่ี 3 เศรษฐศาสตร์

มาตรฐาน ส 3.1 เขา้ ใจและสามารถบรหิ ารจัดการทรัพยากรในการผลติ และการบรโิ ภค การใช้
ทรัพยากร ท่มี อี ยจู่ ำกดั ได้อย่างมปี ระสิทธภิ าพและคุ้มคา่ รวมท้งั เข้าใจหลักการ
ของเศรษฐกิจพอเพยี ง เพ่ือการดำรงชวี ติ อย่างมดี ุลยภาพ

ชน้ั ตวั ชวี้ ัด สาระการเรยี นร้แู กนกลาง

ป.1 1. ระบสุ ินคา้ และบรกิ ารที่ใช้ประโยชนใ์ น  สินคา้ และบรกิ ารที่ใชอ้ ยู่ในชวี ติ ประจำวัน

ชวี ติ ประจำวัน เชน่ ดนิ สอ กระดาษ ยาสฟี นั

 สินค้าและบรกิ ารท่ีได้มาโดยไม่ใช้เงิน เชน่

มีผู้ใหห้ รอื การใช้ของแลกของ

 สนิ ค้าและบริการที่ได้มาจากการใชเ้ งนิ ซื้อ

 ใชป้ ระโยชน์จากสนิ ค้าและบริการให้คมุ้ คา่

2. ยกตัวอยา่ งการใช้จ่ายเงินในชีวิต  การใช้จา่ ยเงนิ ในชีวิตประจำวนั เพ่ือซ้อื สนิ ค้า