หลักสูตรสังคม

โรงเรียนคุรุประชานกุ ูล ๓๗

ชั้น ตัวช้วี ดั สาระการเรียนรู้แกนกลาง

ประจำวนั ทไ่ี ม่เกินตัวและเหน็ ประโยชน์ และบริการ

ของการออม  ประโยชนข์ องการใชจ้ ่ายเงินท่ไี ม่เกินตวั

 ประโยชน์ของการออม

 โทษของการใชจ้ า่ ยเงนิ เกินตวั

 วางแผนการใช้จา่ ย

3. ยกตวั อย่างการใช้ทรัพยากรใน  ทรัพยากรที่ใชใ้ นชวี ิตประจำวนั เช่น ดินสอ

ชวี ติ ประจำวนั อย่างประหยัด กระดาษ เสอ้ื ผา้ อาหาร

 ทรพั ยากรส่วนรวม เช่น โต๊ะ เก้าอี้ นักเรยี น

สาธารณปู โภคต่าง ๆ

 วิธกี ารใชท้ รพั ยากรท้งั ของสว่ นตวั และ

สว่ นรวมอยา่ งถกู ต้อง และประหยัดและ

ค้มุ คา่
ป.2 1. ระบทุ รพั ยากรทนี่ ำมาผลติ สนิ ค้าและ  ทรพั ยากรทน่ี ำมาใชใ้ นการผลติ สินคา้ และ

บริการทใี่ ชใ้ นชวี ิตประจำวนั บรกิ ารทีใ่ ชใ้ นครอบครัวและโรงเรียน เชน่

ดนิ สอและกระดาษทผ่ี ลิตจากไม้ รวมทงั้

เครอ่ื งจักรและแรงงานการผลิต

 ผลของการใช้ทรัพยากรในการผลติ ที่

หลากหลายทมี่ ีต่อราคา คุณค่าและประโยชน์

ของสินค้าและบริการ รวมทัง้ สง่ิ แวดล้อม

2. บอกทม่ี าของรายไดแ้ ละรายจ่ายของ  การประกอบอาชีพของครอบครวั

ตนเองและครอบครวั  การแสวงหารายได้ท่สี จุ ริตและเหมาะสม

 รายไดแ้ ละรายจ่ายในภาพรวมของครอบครัว

 รายไดแ้ ละรายจา่ ยของตนเอง

3. บันทึกรายรับรายจ่ายของตนเอง  วิธีการทำบัญชีรายรับรายจา่ ยของตนเอง

อย่างง่าย ๆ

 รายการของรายรับทีเ่ ป็นรายได้ท่ีเหมาะสม

และไม่เหมาะสม

 รายการของรายจ่ายทเ่ี หมาะสมและ

ไมเ่ หมาะสม

4. สรปุ ผลดขี องการใชจ้ ่ายทีเ่ หมาะสมกับ  ทม่ี าของรายได้ทีส่ จุ ริต

รายได้และการออม  การใช้จา่ ยท่เี หมาะสม

 ผลดขี องการใช้จ่ายท่ีเหมาะสมกบั รายได้

โรงเรียนคุรปุ ระชานกุ ลู ๓๘

ชน้ั ตวั ช้ีวดั สาระการเรยี นร้แู กนกลาง

 การออมและผลดีของการออม

 การนำเงนิ ที่เหลอื มาใชใ้ หเ้ กดิ ประโยชน์ เช่น

การชว่ ยเหลอื สาธารณกศุ ล

ป.3 1. จำแนกความต้องการและความจำเปน็  สินคา้ ทจ่ี ำเปน็ ในการดำรงชีวิตท่ี เรยี กวา่

ในการใชส้ นิ คา้ และบรกิ ารในการดำรง ปจั จัย 4

ชีวติ  สนิ คา้ ที่เป็นความต้องการของมนุษยอ์ าจ

เปน็ สนิ ค้าทจี่ ำเปน็ หรือไมจ่ ำเปน็ ตอ่ การ

ดำรงชีวติ

 ประโยชนแ์ ละคณุ ค่าของสนิ ค้าและบริการ

ที่สนองความตอ้ งการของมนุษย์

 หลักการเลือกสนิ คา้ ทีจ่ ำเปน็

 ความหมายของผผู้ ลติ และผบู้ ริโภค

2. วเิ คราะห์การใช้จ่ายของตนเอง  ใช้บัญชรี ับจ่ายวิเคราะห์การใช้จา่ ยที่จำเป็น

และเหมาะสม

 วางแผนการใช้จา่ ยเงินของตนเอง

 วางแผนการแสวงหารายไดท้ สี่ จุ ริตและ

เหมาะสม

 วางแผนการนำเงินทเี่ หลือจา่ ยมาใชอ้ ย่าง

เหมาะสม

3.อธิบายไดว้ า่ ทรัพยากรที่มอี ยจู่ ำกดั มีผล  ความหมายของผผู้ ลิตและผู้บริโภค

ตอ่ การผลติ และบริโภคสินคา้ และบรกิ าร  ความหมายของสนิ ค้าและบริการ

 ปัญหาพน้ื ฐานทางเศรษฐกิจที่เกิดจาก

ความหายากของทรพั ยากรกบั ความต้องการ

ของมนุษยท์ ่มี ไี ม่จำกดั

ป.4 1. ระบปุ ัจจยั ท่ีมผี ลต่อการเลือกซ้ือสนิ ค้า  สนิ คา้ และบรกิ ารที่มอี ยหู่ ลากหลายในตลาด

และบรกิ าร ทีม่ ีความแตกต่างดา้ นราคาและคุณภาพ

 ปัจจยั ทม่ี ีผลต่อการเลือกซ้ือสนิ ค้าและบรกิ าร

ทีม่ ีมากมาย ซง่ึ ขนึ้ อยู่กับผู้ซอื้ ผู้ขาย และ

ตัวสินค้า เช่น ความพึงพอใจของผ้ซู ื้อ ราคา

สินค้า การโฆษณา คุณภาพของสินค้า

โรงเรียนครุ ุประชานกุ ูล ๓๙

ชน้ั ตัวชวี้ ดั สาระการเรียนร้แู กนกลาง

2. บอกสิทธิพ้นื ฐานและรักษา  สิทธพิ ืน้ ฐานของผูบ้ ริโภค

ผลประโยชนข์ องตนเองในฐานะผบู้ ริโภค  สินค้าและบริการที่มเี ครื่องหมายรับรอง

คุณภาพ

 หลกั การและวธิ ีการเลอื กบรโิ ภค

3. อธบิ ายหลักการของเศรษฐกิจพอเพยี ง  หลักการของเศรษฐกจิ พอเพียง

และนำไปใช้ในชวี ิตประจำวันของตนเอง  การประยกุ ตใ์ ชเ้ ศรษฐกิจพอเพียงในการ

ดำรงชีวิต เช่น การแตง่ กาย การกินอาหาร

การใชจ้ า่ ย

ป.5 1. อธิบายปจั จยั การผลิตสินค้าและบรกิ าร  ความหมายและประเภทของปัจจยั การผลติ

ประกอบดว้ ย ท่ดี นิ แรงงาน ทนุ และ

ผู้ประกอบการ

 เทคโนโลยีในการผลติ สนิ คา้ และบริการ

 ปจั จัยอื่น ๆ เช่น ราคานำ้ มนั วัตถุดิบ

 พฤติกรรมของผูบ้ รโิ ภค

 ตัวอยา่ งการผลติ สินค้าและบริการท่ีมอี ยู่ใน

ทอ้ งถน่ิ หรือแหล่งผลิตสินคา้ และบรกิ ารใน

ชมุ ชน

2. ประยุกตใ์ ชแ้ นวคิดของปรัชญาของ  หลกั การปรัชญาของเศรษฐกจิ พอเพยี ง

เศรษฐกจิ พอเพยี งในการทำกิจกรรม  การประยกุ ต์ใชป้ รัชญาของเศรษฐกจิ พอเพียง
ตา่ ง ๆ ในครอบครวั โรงเรียนและชุมชน
ในกิจกรรมต่าง ๆ ในครอบครัว โรงเรยี นและ

ชุมชน เชน่ การประหยัดพลงั งานและ

ค่าใชจ้ า่ ยในบ้าน โรงเรยี น การวางแผน

การผลิตสนิ ค้าและบรกิ ารเพ่ือลด

ความสญู เสียทกุ ประเภท การใชภ้ ูมิปญั ญา

ทอ้ งถน่ิ

 ตัวอย่างการผลติ สนิ ค้าและบรกิ ารในชมุ ชน เชน่

หน่ึงตำบลหนงึ่ ผลติ ภัณฑ์ หรอื โอทอ๊ ป

3. อธิบายหลกั การสำคัญและประโยชน์  หลกั การและประโยชนข์ องสหกรณ์

ของสหกรณ์  ประเภทของสหกรณ์โดยสังเขป

 สหกรณใ์ นโรงเรียน (เน้นฝึกปฏบิ ัติจรงิ )

 การประยุกตห์ ลกั การของสหกรณ์มาใชใ้ น

ชวี ิตประจำวัน

ป.6 1. อธบิ ายบทบาทของผผู้ ลิตท่ีมคี วาม  บทบาทของผผู้ ลติ ทม่ี ีคณุ ภาพ เช่น

รับผดิ ชอบ คำนงึ ถึงสิ่งแวดล้อม มีจรรยาบรรณ

ความรบั ผิดชอบต่อสังคม วางแผนก่อนเร่มิ ลง

ช้ัน ตวั ช้ีวัด โรงเรยี นคุรปุ ระชานุกูล ๔๐

2. อธบิ ายบทบาทของผบู้ รโิ ภค สาระการเรยี นรแู้ กนกลาง
ทรี่ ู้เทา่ ทัน มือทำกจิ กรรมต่าง ๆ เพื่อลดความผิดพลาด
3. บอกวธิ ีและประโยชนข์ องการใช้ และการสูญเสีย ฯลฯ
ทรัพยากรอยา่ งย่ังยืน  ทศั นคติในการใชท้ รพั ยากรอย่างมี
ประสิทธิภาพและประสทิ ธผิ ล
 ประโยชนข์ องการผลติ สินค้าทมี่ ีคณุ ภาพ
 คุณสมบตั ขิ องผู้บริโภคที่ดี
 พฤตกิ รรมของผบู้ รโิ ภคท่ีบกพร่อง
 คุณคา่ และประโยชนข์ องผูบ้ รโิ ภคทรี่ ู้เท่าทนั
ทีม่ ีตอ่ ตนเอง ครอบครัวและสังคม
 ความหมาย และความจำเปน็ ของทรัพยากร
 หลักการและวิธีใชท้ รพั ยากรใหเ้ กดิ ประโยชน์
สูงสุด (ลดการสูญเสียทกุ ประเภท)
 วิธีการสรา้ งจิตสำนกึ ใหค้ นในชาติรู้คุณค่าของ
ทรพั ยากรท่ีมีอยจู่ ำกดั
 วางแผนการใช้ทรัพยากร โดยประยุกต์เทคนิค
และวิธีการใหม่ ๆ ให้เกิดประโยชนแ์ ก่สังคม
และประเทศชาติ และทันกับสภาพทาง
เศรษฐกจิ และสังคม

สาระที่ 3 เศรษฐศาสตร์

มาตรฐาน ส 3.2 เขา้ ใจระบบและสถาบนั ทางเศรษฐกิจตา่ ง ๆ ความสมั พันธท์ างเศรษฐกจิ
และความจำเป็นของการรว่ มมือกันทางเศรษฐกจิ ในสังคมโลก

ชั้น ตวั ช้ีวัด สาระการเรียนร้แู กนกลาง
ป.1 1. อธบิ ายเหตุผลความจำเป็นทค่ี นตอ้ ง  ความหมาย ประเภทและความสำคัญ

ทำงานอย่างสจุ ริต ของการทำงาน
 เหตุผลของการทำงาน
 ผลของการทำงานประเภทตา่ ง ๆ

โรงเรียนครุ ุประชานกุ ูล ๔๑

ชั้น ตัวชว้ี ัด สาระการเรียนรู้แกนกลาง

ทมี่ ีต่อครอบครัวและสงั คม

 การทำงานอย่างสุจริตทำให้สงั คมสงบสุข

ป.2 1. อธิบายการแลกเปลย่ี นสินค้า  ความหมายและความสำคัญของการ

และบรกิ ารโดยวิธีต่าง ๆ แลกเปล่ียนสินค้าและบรกิ าร

 ลกั ษณะของการแลกเปลี่ยนสนิ ค้าและบริการ

โดยไม่ใชเ้ งิน รวมทงั้ การแบ่งปัน

การช่วยเหลือ

 ลกั ษณะการแลกเปล่ยี นสนิ คา้ และบริการโดย

การใช้เงิน

2. บอกความสมั พนั ธ์ระหวา่ งผซู้ ือ้ และ  ความหมายและบทบาทของผู้ซื้อและผู้ขาย

ผู้ขาย ผู้ผลติ และผู้บรโิ ภคพอสงั เขป

 ความสัมพนั ธร์ ะหวา่ งผซู้ ื้อและผ้ขู าย

ในการกำหนดราคาสินค้าและบรกิ าร

 ความสัมพันธ์ระหวา่ งผู้ซื้อและผขู้ าย

ทำให้สังคมสงบสุข และประเทศมน่ั คง

ป.3 1 บอกสินค้าและบรกิ ารที่รัฐจัดหา  สนิ คา้ และบริการทีภ่ าครฐั ทกุ ระดบั จัดหา

และใหบ้ ริการแก่ประชาชน และใหบ้ รกิ ารแกป่ ระชาชน เชน่ ถนน

โรงเรียน สวนสาธารณะ การสาธารณสุข

การบรรเทาสาธารณภัย

2. บอกความสำคัญของภาษีและบทบาท  ความหมายและความสำคญั ของภาษที ี่รัฐ

ของประชาชนในการเสียภาษี นำมาสร้างความเจรญิ และให้บริการแก่

ประชาชน

 ตัวอยา่ งของภาษี เช่นภาษีรายไดบ้ ุคคล

ธรรมดา ภาษีมลู คา่ เพิ่ม ฯลฯ

 บทบาทหนา้ ท่ีของประชาชนในการเสยี ภาษี

3. อธบิ ายเหตุผลการแขง่ ขนั ทางการคา้  ความสำคัญและผลกระทบของการแข่งขนั

ทม่ี ผี ลทำให้ราคาสินคา้ ลดลง ทางการค้าท่มี ีผลทำให้ราคาสินคา้ ลดลง

ป.4 1. อธบิ ายความสมั พนั ธท์ างเศรษฐกจิ  อาชีพ สินค้าและบริการต่าง ๆ ทผี่ ลติ

ของคนในชมุ ชน ในชมุ ชน

 การพง่ึ พาอาศยั กนั ภายในชุมชนทาง

ดา้ นเศรษฐกิจ เช่น ความสมั พันธ์ระหวา่ ง

ผ้ซู อ้ื ผ้ขู าย การกู้หนี้ยมื สิน

โรงเรยี นคุรปุ ระชานกุ ูล ๔๒

ชน้ั ตวั ชวี้ ัด สาระการเรยี นรแู้ กนกลาง
2. อธิบายหน้าทีเ่ บื้องตน้ ของเงนิ  การสร้างความเข้มแข็งให้ชุมชนดว้ ย

ป.5 1. อธิบายบทบาทหน้าทเ่ี บ้ืองตน้ ของ การใชส้ ง่ิ ของทผ่ี ลิตในชมุ ชน
ธนาคาร  ความหมายและประเภทของเงิน
 หนา้ ท่เี บอื้ งต้นของเงินในระบบเศรษฐกิจ
 สกุลเงนิ สำคญั ทีใ่ ช้ในการซ้ือขายแลกเปลี่ยน

ระหว่างประเทศ
 บทบาทหนา้ ทขี่ องธนาคารโดยสังเขป
 ดอกเบี้ยเงนิ ฝาก และดอกเบี้ยก้ยู มื
 การฝากเงิน / การถอนเงิน

2. จำแนกผลดแี ละผลเสยี ของการกูย้ ืม  ผลดีและผลเสยี ของการกูย้ มื เงินทั้งนอกระบบ

และในระบบท่มี ีต่อระบบเศรษฐกจิ เชน่

การเสยี ดอกเบยี้ การลงทุน การซ้อื ของ

อุปโภคเพ่ิมขนึ้ ทน่ี ำไปสูค่ วามฟุง้ เฟ้อ ฟุ่มเฟือย

เป็นต้น

ป.6 1. อธิบายความสมั พนั ธร์ ะหว่างผผู้ ลิต  ความสมั พนั ธ์ระหว่างผูผ้ ลิต ผบู้ ริโภค ธนาคาร

ผบู้ รโิ ภค ธนาคาร และรัฐบาล และรัฐบาล ทม่ี ตี ่อระบบเศรษฐกิจอย่างสงั เขป

เช่นการแลกเปลี่ยนสนิ ค้าและบรกิ าร รายได้

และรายจ่าย การออมกับธนาคาร การลงทุน

 แผนผังแสดงความสัมพันธ์ของหนว่ ยเศรษฐกิจ

 ภาษีและหนว่ ยงานทจ่ี ดั เก็บภาษี

 สทิ ธขิ องผบู้ รโิ ภค และสทิ ธิของผใู้ ช้แรงงาน

ในประเทศไทย

 การหารายได้ รายจ่าย การออม

การลงทุน ซ่ึงแสดง ความสมั พันธร์ ะหว่างผ้ผู ลิต

ผ้บู ริโภค และรฐั บาล

2. ยกตัวอย่างการรวมกลุ่มทางเศรษฐกจิ  การรวมกลุม่ เชิงเศรษฐกิจเพ่ือประสาน

ภายในทอ้ งถิน่ ประโยชนใ์ นท้องถ่นิ เช่น กลุ่มออมทรัพย์

กลุ่มแม่บา้ น กองทุนหมู่บา้ น

สาระที่ 5 ภูมิศาสตร์
มาตรฐาน ส 5.1 เขา้ ใจลักษณะของโลกทางกายภาพ และความสัมพันธ์ของสรรพสิ่งซ่ึงมีผล

โรงเรียนครุ ุประชานกุ ลู ๔๓

ต่อกัน ใช้แผนท่ีและเคร่อื งมอื ทางภมู ศิ าสตรใ์ นการคน้ หา วิเคราะห์ และสรุป

ขอ้ มูลตามกระบวนการทางภูมิศาสตร์ ตลอดจนใช้ภมู ิสารสนเทศอย่างม

ประสทิ ธิภาพ

ชั้น ตัวชวี้ ดั สาระการเรียนรแู้ กนกลาง

ป.1 1. จำแนกส่งิ แวดล้อมรอบตวั ท่ีเกดิ ขึ้นเอง  สงิ่ แวดลอ้ มท่เี กดิ ขน้ึ เองตามธรรมชาติ

ตามธรรมชาติ และทม่ี นุษย์สร้างขน้ึ และทม่ี นุษยส์ ร้างขนึ้

2. ระบคุ วามสัมพันธข์ องตำแหนง่ ระยะ  ความสมั พันธ์ของตำแหน่ง ระยะ ทิศ

ทศิ ของส่ิงต่าง ๆ ของส่ิงตา่ งๆ รอบตวั เช่น ทอี่ ย่อู าศยั บา้ น

เพ่ือนบา้ น ถนน ต้นไม้ ทุ่งนา ไร่ สวน

ที่ราบ ภูเขา แหลง่ นำ้

3. ใช้แผนผงั แสดงส่ิงต่าง ๆ ของห้องเรยี น  แผนผังแสดงสิ่งตา่ ง ๆ ของห้องเรยี น

4. สงั เกตและบอกการเปลี่ยนแปลงของ  การเปลย่ี นแปลงของสภาพอากาศในรอบวัน

สภาพอากาศในรอบวัน เชน่ กลางวัน กลางคนื ความรอ้ นของอากาศ

ฝน - เมฆ - ลม

ป.2 1. ระบสุ งิ่ แวดล้อมทางธรรมชาติ  สิ่งแวดล้อมทางธรรมชาตกิ ับที่มนุษยส์ ร้างขึน้

และทม่ี นุษย์สรา้ งข้ึน ซงึ่ ปรากฏ ซง่ึ ปรากฏระหว่างโรงเรียนกบั บา้ น

ระหว่างโรงเรยี นกับบ้าน

2. ระบุตำแหนง่ และลักษณะทางกายภาพ  ตำแหนง่ และลกั ษณะทางกายภาพของส่ิงต่างๆ

ของสิ่งต่าง ๆ ท่ีปรากฏในแผนผัง แผนที่ ท่ปี รากฏในแผนที่ แผนผัง รูปถา่ ย และลกู โลก

รปู ภาพ และรูปโลก เชน่ ภูเขา ทร่ี าบ แมน่ ำ้ ตน้ ไม้ ทะเล

3. สังเกตและแสดงความสัมพันธ์ระหว่าง  ความสมั พนั ธ์ระหวา่ งโลก ดวงอาทิตย์

โลก ดวงอาทิตย์ และดวงจันทร์ ที่ทำให้ และดวงจันทร์ทท่ี ำให้เกิดปรากฏการณ์ เช่น

เกิดปรากฏการณ์ ขา้ งขนึ้ ขา้ งแรม ฤดกู าลตา่ ง ๆ

ป.3 1. สำรวจขอ้ มลู ทางภมู ศิ าสตร์ในโรงเรียน  ขอ้ มูลทางภูมิศาสตรใ์ นชุมชน

และชุมชนโดยใช้แผนผัง แผนที่  แผนท่ี แผนผัง และรูปถ่าย

และรปู ถา่ ย เพื่อแสดงความสัมพันธ์  ความสมั พันธ์ของตำแหน่ง ระยะ ทิศทาง
ของตำแหน่ง ระยะ ทิศทาง

2. วาดแผนผังงา่ ยๆ เพือ่ แสดงตำแหนง่  ตำแหน่งทต่ี ้งั ของสถานที่สำคัญในบริเวณ

ทีต่ ้งั ของสถานท่ีสำคญั ในบริเวณโรงเรยี น โรงเรียนและชมุ ชน เชน่ สถานที่ราชการ

และชมุ ชน ตลาด โรงพยาบาล ไปรษณีย์

ป.4 1. สบื ค้นและอธบิ ายข้อมูลลักษณะทาง  ลกั ษณะทางกายภาพของจังหวดั ตนเอง

กายภาพในจังหวดั ของตน ดว้ ยแผนที่

และรูปถ่าย

2. ระบแุ หล่งทรพั ยากรและสถานท่สี ำคัญ  แหล่งทรพั ยากรและสถานทส่ี ำคญั ในจังหวัด

ในจงั หวดั ของตนเองด้วยแผนที่ ของตน

และรปู ถ่าย

โรงเรียนคุรุประชานุกลู ๔๔

ช้ัน ตวั ชวี้ ดั สาระการเรียนรแู้ กนกลาง

3. อธบิ ายลกั ษณะทางกายภาพท่สี ่งผล  ลักษณะทางกายภาพท่ีส่งผลต่อแหล่ง

ต่อแหลง่ ทรัพยากร และสถานทสี่ ำคญั ทรพั ยากรและสถานที่สำคัญในจงั หวดั

ในจงั หวัด

ป.5 1. สบื คน้ และอธบิ ายข้อมลู ลักษณะ  ลกั ษณะทางกายภาพในภมู ิภาคของตน

ทางกายภาพในภมู ภิ าคของตนดว้ ย

แผนท่ี และรปู ถา่ ย

2. อธบิ ายลกั ษณะทางกายภาพ  ลักษณะทางกายภาพทีส่ ่งผลต่อแหลง่

และสถานท่ีสำคญั ในภมู ิภาคของตน ทรัพยากรและสถานทส่ี ำคญั ในภมู ิภาค

ของตน

ป.6 1. สบื คน้ และอธิบายข้อมูลลักษณะ  เครื่องมือทางภูมิศาสตร์ (แผนที่ รูปถ่าย

ทางกายภาพของประเทศไทยดว้ ย ทางอากาศ ภาพจากดาวเทียม) ท่แี สดง

แผนท่ี รูปถ่ายทางอากาศ และภาพ ลกั ษณะทางกายภาพของประเทศไทย

จากดาวเทียม

2. อธิบายความสมั พนั ธ์ระหว่างลักษณะ  ความสัมพนั ธ์ระหว่างลกั ษณะทางกายภาพ

ทางกายภาพกับภยั พิบตั ใิ นประเทศไทย กับภยั พิบตั ขิ องประเทศไทย เช่น อุทกภยั

เพ่ือเตรยี มพร้อมรับมอื ภัยพิบัติ แผน่ ดนิ ไหว วาตภัย สึนามิ ภยั แลง้ ดินถล่ม

และโคลนถล่ม

 การเตรยี มพร้อมรับภยั พิบตั ิ

สาระท่ี 5 ภูมศิ าสตร์

มาตรฐาน ส 5.2 เขา้ ใจปฏิสัมพันธร์ ะหว่างมนุษย์กบั สง่ิ แวดล้อมทางกายภาพท่ีก่อใหเ้ กิด

การสร้างสรรค์วิถีการดำเนนิ ชีวติ มีจิตสำนึกในการจดั การทรัพยากรทาง

ธรรมชาติและส่ิงแวดล้อมเพ่ือการพฒั นาทย่ี งั่ ยืน

ช้นั ตัวช้ีวดั สาระการเรียนรแู้ กนกลาง

ป.1 1. บอกส่งิ แวดล้อมท่เี กิดตามธรรมชาติ  สง่ิ แวดลอ้ มทางกายภาพท่ีมีผลตอ่ ความ

ท่สี ง่ ผลตอ่ ความเปน็ อยขู่ องมนุษย์ เปน็ อยขู่ องมนุษย์ เชน่ ภมู อิ ากาศ

มีผลตอ่ ลกั ษณะที่อยู่อาศัย

และเครอ่ื งแตง่ กาย

2. สงั เกตและเปรียบเทียบ  การเปล่ียนแปลงของสงิ่ แวดลอ้ มที่อยรู่ อบตวั

การเปลย่ี นแปลงของสภาพแวดลอ้ ม  อิทธพิ ลของส่งิ แวดลอ้ มที่สง่ ผลตอ่
เพอ่ื การปฏบิ ตั ิตนอยา่ งเหมาะสม
การปฏิบตั ติ นอย่างเหมาะสม

3. มสี ว่ นรว่ มในการดูแลส่ิงแวดล้อม  การปฏิบัติตนในการรักษาสิ่งแวดล้อมในบา้ น
ทบี่ ้านและห้องเรียนบอกส่งิ ต่าง ๆ ทเ่ี กิด และหอ้ งเรยี น
ตามธรรมชาตทิ ่สี ง่ ผลตอ่ ความเป็นอยู่

โรงเรยี นครุ ปุ ระชานุกลู ๔๕

ชนั้ ตวั ชี้วัด สาระการเรยี นร้แู กนกลาง
ของมนุษย์

ป.2 1. อธบิ ายความสำคญั ของสงิ่ แวดลอ้ ม  ความสำคญั ของสง่ิ แวดล้อมทางธรรมชาติ

ทางธรรมชาติและทม่ี นุษยส์ ร้างข้นึ และสง่ิ แวดล้อมทมี่ นุษยส์ รา้ งขนึ้ ในการ

ดำเนินชีวิต

2. จำแนกและใช้ทรัพยากรธรรมชาติ  ประเภทของทรพั ยากรธรรมชาติ

ทใ่ี ช้แลว้ ไม่หมดไป ทีใ่ ช้แลว้ หมดไป - ใชแ้ ล้วไม่หมด เช่น อากาศ แสงอาทิตย์

และสร้างทดแทนข้ึนใหม่ได้อย่างคุม้ ค่า - ใชแ้ ลว้ หมดไป เช่น แร่ ถา่ นหนิ น้ำมัน

แกส๊ ธรรมชาติ

- สร้างทดแทนข้ึนใหมไ่ ด้ เช่น น้ำ ดิน

ป่าไม้ สัตวป์ ่า

 การใช้ทรัพยากรอย่างค้มุ คา่

3. อธิบายความสมั พนั ธร์ ะหว่าง  ความสมั พนั ธ์ระหว่างฤดูกาลกบั การดำเนิน

ฤดูกาลกบั การดำเนินชวี ิตของมนษุ ย์ ชีวิตของมนษุ ย์

4. มีส่วนร่วมในการจดั การส่งิ แวดลอ้ ม  ผลกระทบของการเปล่ียนแปลง

ในโรงเรยี นอธบิ ายความสำคัญ สิง่ แวดล้อมท่มี ตี อ่ โรงเรยี น

และคุณค่าของส่ิงแวดล้อม  การรักษาและฟนื้ ฟูส่ิงแวดล้อมในโรงเรียน

ทางธรรมชาตแิ ละทางสงั คม

ป.3 1. เปรยี บเทยี บการเปลยี่ นแปลง  สิ่งแวดล้อมของชมุ ชนในอดีตกับปจั จุบนั

สงิ่ แวดลอ้ มของชมุ ชนในอดตี กับปัจจุบัน - ส่งิ แวดลอ้ มทางธรรมชาติ

- สิ่งแวดล้อมท่ีมนุษย์สร้างขึ้น

2. อธิบายการใชป้ ระโยชน์จาก  การใช้ประโยชน์จากส่ิงแวดลอ้ ม

สง่ิ แวดลอ้ มและทรัพยากรธรรมชาติ ในการดำเนินของมนุษย์ เชน่

ในการสนองความต้องการพ้ืนฐาน การคมนาคม บา้ นเรือนและการประกอบ

ของมนุษยแ์ ละการประกอบอาชีพ อาชีพในชุมชน

 การประกอบอาชีพทเ่ี ป็นผลมาจาก

สิง่ แวดล้อมทางธรรมชาติในชุมชน

3. อธบิ ายสาเหตทุ ี่ทำใหเ้ กิดมลพิษ  ความหมายและประเภทของมลพิษ

โดยมนุษย์ โดยมนุษย์

 สาเหตขุ องการเกดิ มลพษิ ท่เี กดิ จาก

การกระทำของมนษุ ย์

4. อธบิ ายความแตกตา่ งของลักษณะ  ลักษณะของเมืองและชนบท เช่น

เมืองและชนบท สิ่งปลูกสรา้ งการใชท้ ีด่ นิ การประกอบ

อาชีพ

โรงเรียนครุ ปุ ระชานกุ ูล ๔๖

ชั้น ตัวช้ีวัด สาระการเรยี นรแู้ กนกลาง

5. อธิบายความสมั พนั ธ์ระหว่างลักษณะ  ภมู ิประเทศ และภมู ิอากาศที่มผี ลต่อ

ทางกายภาพกับการดำเนินชวี ิตของคน การดำเนินชีวติ ของคนในชุมชน

ในชมุ ชน

6. มสี ว่ นรว่ มในการจดั การส่งิ แวดลอ้ ม  ผลกระทบของการเปลย่ี นแปลง

ในชมุ ชน สงิ่ แวดลอ้ มที่มีตอ่ ชมุ ชน

 การจดั การสงิ่ แวดล้อมในชุมชน

ป.4 1. วิเคราะหส์ ง่ิ แวดลอ้ มทางกายภาพท่สี ่งผล  ส่งิ แวดล้อมทางกายภาพที่ส่งผลต่อการดำเนนิ

ตอ่ การดำเนนิ ชวี ิตของคนในจงั หวดั ชีวติ ของคนในจงั หวดั

2. อธบิ ายการเปลยี่ นแปลงส่ิงแวดลอ้ ม  การเปลยี่ นแปลงสิง่ แวดลอ้ มในจังหวัด
ในจงั หวดั และผลท่ีเกิดจากการเปลยี่ นแปลง และผลท่เี กิดจากการเปล่ียนแปลง เช่น

การต้งั ถ่นิ ฐาน การย้ายถ่ิน

3. นำเสนอแนวทางการจดั การสง่ิ แวดลอ้ ม  การจดั การสงิ่ แวดลอ้ มในจังหวดั
ในจงั หวดั อธิบายสภาพแวดลอ้ ม
ทางกายภาพของชุมชนท่สี ง่ ผลต่อ

การดำเนนิ ชวี ิตของคนในจงั หวดั

ป.5 1. วเิ คราะหส์ ิ่งแวดล้อมทางกายภาพ  สง่ิ แวดล้อมทางกายภาพท่มี ีอิทธิพลตอ่
ที่มอี ิทธพิ ลตอ่ ลักษณะการต้งั ถนิ่ ฐาน ลักษณะการต้ังถนิ่ ฐานและการย้ายถิ่น
และการย้ายถ่ินของประชากรในภมู ิภาค ของประชากรในภมู ภิ าคของตน
ของตน

2. วเิ คราะห์อทิ ธิพลของสง่ิ แวดล้อม  อทิ ธพิ ลของสิ่งแวดลอ้ มทางธรรมชาติ

ทางธรรมชาติทกี่ ่อใหเ้ กิดวถิ ีการดำเนนิ ทก่ี อ่ ให้เกดิ วถิ ีการดำเนินชวี ติ ในภมู ิภาค

ชีวติ ในภมู ิภาคของตน ของตน

3. นำเสนอตัวอย่างที่สะท้อนใหเ้ หน็  ผลจากการรักษาและการทำลาย

ผลจากการรักษาและทำลายสภาพ สิง่ แวดล้อมในภูมภิ าคของตน

แวดล้อม และเสนอแนวทางในการ  แนวทางการจดั การส่งิ แวดลอ้ มในภมู ภิ าค
จดั การสิ่งแวดล้อมในภมู ภิ าคของตน
ของตน
วิเคราะห์สภาพแวดลอ้ มทางกายภาพ

ท่ีมอี ิทธพิ ลตอ่ ลักษณะการตั้งถนิ่ ฐาน

และการย้ายถิน่ ของประชากรในภมู ภิ าค

ป.6 1. วเิ คราะห์ปฏิสมั พนั ธ์ระหวา่ ง  สิง่ แวดล้อมทางกายภาพกับลกั ษณะ

ส่งิ แวดลอ้ มทางกายภาพกับลักษณะ กิจกรรมทางเศรษฐกิจและสังคม

กจิ กรรมทางเศรษฐกิจ และสังคม (ประชากร เศรษฐกิจ สงั คมและวัฒนธรรม)

ในประเทศไทย ในประเทศไทย

 ปฏสิ มั พันธ์ระหวา่ งมนุษย์กบั สง่ิ แวดลอ้ ม

โรงเรยี นคุรุประชานกุ ูล ๔๗

ช้นั ตัวชี้วัด สาระการเรยี นรู้แกนกลาง

2. วเิ คราะหก์ ารเปล่ยี นแปลงทาง  การเปลี่ยนแปลงทางกายภาพของประเทศ

กายภาพของประเทศไทยในอดีตกับ ไทย

ปจั จุบัน และผลทเ่ี กิดขึ้นจาก  ผลจากการเปล่ียนแปลงทางกายภาพ

การเปล่ียนแปลง ท่ีมีตอ่ กิจกรรมทางเศรษฐกิจและสงั คม

(ประชากร เศรษฐกจิ สงั คมและวัฒนธรรม)

ของประเทศไทยในอดีตและปัจจบุ ัน

3. นำเสนอตวั อยา่ งทสี่ ะทอ้ นใหเ้ หน็ ผล  ผลจากการรักษาและทำลายทรัพยากร

จากการรกั ษาและทำลายทรัพยากร และส่งิ แวดลอ้ มในประเทศไทย

และสง่ิ แวดลอ้ ม และเสนอแนวทาง  แนวทางในการจดั การทรัพยากร
ในการจัดการทีย่ ่ังยนื ในประเทศไทย
และสง่ิ แวดล้อมทีย่ ่งั ยืนโดยมีจิตสำนกึ
วเิ คราะหค์ วามสัมพนั ธ์ระหว่าง
รูค้ ุณคา่
ส่ิงแวดลอ้ มทางธรรมชาติกบั

สง่ิ แวดล้อมทางสังคมในประเทศ

โรงเรียนครุ ุประชานุกูล ๔๘

กรอบสาระการเรยี นรู้ท้องถ่ิน กลมุ่ สาระการเรยี นรสู้ งั คมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม
โรงเรียนครุ ปุ ระชานุกูล สำนักงานเขตพน้ื ท่ีการศึกษาประถมศกึ ษานครราชสีมา เขต 7

ช้นั มาตรฐานการเรียนรู้ ตวั ชว้ี ดั สาระการเรยี นรทู้ ้องถ่ินระดับเขตพนื้ ท่ี

ป.1 ส 4.3 2 - แหล่งวัฒนธรรมในชุมชน

3 - สงิ่ ทเี่ ปน็ ความภาคภมู ิใจในทอ้ งถน่ิ

ป.2 ส 4.3 1 - บุคคลที่ทำคุณประโยชน์ตอ่ ชมุ ชนในท้องถ่ิน

(บคุ คลทวั่ ไป/ พระสงฆ์

2 - ภมู ปิ ัญญาดา้ นต่าง ๆ ในท้องถิ่น

ป.3 ส 2.1 1 - ประเพณี และวฒั นธรรมในท้องถน่ิ

4 - บุคคลที่มผี ลงานเป็นประโยชน์แก่ทอ้ งถิ่น

ส 5.1 1 - แผนท่ีชมุ ชน

ส 5.2 1 - สภาพแวดลอ้ มในชุมชน จากอดีตถงึ ปจั จบุ นั

ป.4 ส 2.1 4 - ภาษาถิ่น

ส 4.1 - หลักฐานทางประวตั ศิ าสตร์ในทอ้ งถนิ่

ส 5.1 - แผนทจ่ี ังหวดั

ส 5.2 - สภาพแวดล้อมทางกายภาพของชมุ ชน

ป.5 ส 2.1 4 - ภูมิปญั ญาด้านภาษา

- ภาษาถิ่น

- ภูมิปัญญาดา้ นชา่ ง

- ภมู ปิ ญั ญาด้านการทำมาหากนิ

ส 3.1 2 - สนิ คา้ OTOP (ONE TAMBON ONE PRODUCT)

- งานจักสาน / อาหาร / เคร่ืองดื่ม

- งานประดิษฐ์

ส 4.1 1 - หลักฐานทางประวัตศิ าสตรใ์ นทอ้ งถิน่

ส 5.1 1 - แผนท่ีภมู ิภาค

3 - สิ่งแวดลอ้ มและทรัพยากรธรรมชาติของชุมชน

ส 5.2 2 - สภาพแวดลอ้ มทางกายภาพของภมู ภิ าค

3 - ทรัพยากรในชมุ ชน

โรงเรยี นครุ ปุ ระชานุกลู ๔๙

โครงสร้างหลักสตู รสถานศึกษาโรงเรยี นคุรุประชานกุ ลู

โครงสร้างเวลาเรยี น ระดับประถมศึกษา

กลุ่มสาระการเรยี นรู้/รายวิชา/กิจกรรม เวลาเรยี น : ช่ัวโมง/ปี
ระดบั ประถมศกึ ษา
 กลมุ่ สาระการเรียนรู้/วชิ าพ้ืนฐาน ป.๑ ป.๒ ป.๓ ป.๔ ป.๕ ป.๖
ภาษาไทย
คณติ ศาสตร์ ๒๐๐ ๒๐๐ ๒๐๐ ๑๖๐ ๑๖๐ ๑๖๐
วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ๒๐๐ ๒๐๐ ๒๐๐ ๑๖๐ ๑๖๐ ๑๖๐
สงั คมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม ๘๐ ๘๐ ๘๐ ๑๒๐ ๑๒๐ ๑๒๐
ประวัตศิ าสตร์ ๔0 ๔0 ๔0 ๘๐ ๘๐ ๘๐
สขุ ศึกษาและพลศึกษา ๔๐ ๔๐ ๔๐ ๔๐ ๔๐ ๔๐
ศลิ ปะ ๒0 ๒0 ๒0 ๘๐ ๘๐ ๘๐
การงานอาชพี ๒0 ๒0 ๒0 ๘๐ ๘๐ 40
ภาษาต่างประเทศ ๔๐ ๔๐ ๔๐ ๔๐ ๔๐ ๔๐
รวมเวลาเรียน (รายวชิ าพ้ืนฐาน) ๒๐๐ ๒๐๐ ๒๐๐ 120 120 120
8๔0 8๔0 8๔0 ๘๔๐ ๘๔๐ ๘๔๐
 รายวชิ าเพมิ่ เติม
คอมพิวเตอร์ ๔๐ ๔๐ ๔๐ ๔๐ ๔๐ ๔๐
๔๐ ๔๐ ๔๐ ๔๐ ๔๐ ๔๐
รวมเวลาเรียน (รายวชิ าเพิ่มเติม)
 กิจกรรมพฒั นาผเู้ รยี น ๔๐ ๔๐ ๔๐ ๔๐ ๔๐ ๔๐

 กิจกรรมแนะแนว ๔๐ ๔๐ ๔๐ ๔๐ ๔๐ ๔๐
 กจิ กรรมนักเรียน 40 40 40 40 40 40
๑๒๐ ๑๒๐ ๑๒๐ ๑๒๐ ๑๒๐ ๑๒๐
 ลูกเสือ/เนตรนารี
 ชุมนมุ ๑,๐0๐ ชว่ั โมง ๑,๐0๐ ชว่ั โมง
รวมเวลา (กจิ กรรมพฒั นาผู้เรียน)

รวมเวลาทง้ั หมด

โรงเรียนครุ ุประชานกุ ูล ๕๐

โครงสร้างหลกั สตู รสถานศกึ ษาโรงเรียนคุรปุ ระชานุกูล

ระดับประถมศกึ ษา ชัน้ ประถมศกึ ษาปีที่ ๑

รายวชิ า/กิจกรรม เวลาเรียน
(ช่วั โมง/ปี) (ชั่วโมง/สัปดาห)์
รหัสวชิ า รายวชิ าพ้นื ฐาน
800 ๒๑
ท๑๑๑๐๑ ภาษาไทย ๒๐๐ ๕
๒๐๐ ๕
ค๑๑๑๐๑ คณติ ศาสตร์ ๘๐ ๒
๔๐ ๑
ว๑๑๑๐๑ วิทยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยี ๔๐ ๑
๔๐ ๑
ส๑๑๑๐๑ สังคมศกึ ษา ศาสนา และวัฒนธรรม 40 ๑
๔๐ ๑
ส๑๑๑๐๒ ประวตั ศิ าสตร์ ๑๖๐ ๔
๘๐ ๒
พ๑๑๑๐๑ สขุ ศกึ ษาและพลศึกษา ๔๐ ๑
๑๒๐ ๓
ศ๑๑๑๐๑ ศิลปะ ๔๐ ๑
(๘๐) (๒)
ง๑๑๑๐๑ การงานอาชีพ ๔๐ ๑
40 ๑
อ๑๑๑๐๑ ภาษาอังกฤษ
960 ๒5
รหัสวิชา รายวิชาเพ่ิมเติม

ว๑๑๒๐๑ คอมพิวเตอร์ 1

รหสั กจิ กรรม กิจกรรมพัฒนาผเู้ รียน

ก๑๑๙๐๑  กิจกรรมแนะแนว

 กิจกรรมนักเรียน

ก๑๑๙๐๒  ลูกเสือ/เนตรนารี

ก๑๑๙๐๓  ชมุ นุม

รวมเวลาเรยี นท้ังหมดตามโครงสรา้ งหลกั สูตร

โรงเรียนครุ ุประชานกุ ูล ๕๑

โครงสร้างหลกั สตู รสถานศกึ ษาโรงเรียนคุรปุ ระชานุกูล

ระดับประถมศกึ ษา ชัน้ ประถมศกึ ษาปีที่ ๒

รายวิชา/กิจกรรม เวลาเรียน
(ช่วั โมง/ปี) (ชั่วโมง/สัปดาห)์
รหัสวิชา รายวิชาพ้นื ฐาน
800 ๒๑
ท๑2๑๐๑ ภาษาไทย ๒๐๐ ๕
๒๐๐ ๕
ค๑2๑๐๑ คณติ ศาสตร์ ๘๐ ๒
๔๐ ๑
ว๑2๑๐๑ วิทยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยี ๔๐ ๑
๔๐ ๑
ส๑2๑๐๑ สงั คมศกึ ษา ศาสนา และวัฒนธรรม 40 ๑
๔๐ ๑
ส๑2๑๐๑ ประวัตศิ าสตร์ ๑๖๐ ๔
๘๐ ๒
พ๑2๑๐๑ สุขศึกษาและพลศกึ ษา ๔๐ ๑
๑๒๐ ๓
ศ๑2๑๐๑ ศิลปะ ๔๐ ๑
(๘๐) (๒)
ง๑2๑๐๑ การงานอาชีพ ๔๐ ๑
40 ๑
อ๑2๑๐๑ ภาษาอังกฤษ
960 ๒5
รหัสวิชา รายวิชาเพมิ่ เติม

ว๑2๑๐๑ คอมพิวเตอร์ 2

รหัสกจิ กรรม กิจกรรมพัฒนาผเู้ รียน

ก๑2๙๐๑  กิจกรรมแนะแนว

 กิจกรรมนักเรียน

ก๑2๙๐๒  ลกู เสือ/เนตรนารี

ก๑2๙๐๓  ชมุ นุม

รวมเวลาเรียนทงั้ หมดตามโครงสรา้ งหลกั สูตร

โรงเรียนครุ ุประชานกุ ูล ๕๒

โครงสร้างหลกั สตู รสถานศกึ ษาโรงเรียนคุรปุ ระชานุกูล

ระดับประถมศกึ ษา ชัน้ ประถมศกึ ษาปีที่ ๓

รายวชิ า/กิจกรรม เวลาเรียน
(ช่วั โมง/ปี) (ชั่วโมง/สปั ดาห)์
รหัสวิชา รายวิชาพ้นื ฐาน
800 ๒๑
ท๑3๑๐๑ ภาษาไทย ๒๐๐ ๕
๒๐๐ ๕
ค๑3๑๐๑ คณติ ศาสตร์ ๘๐ ๒
๔๐ ๑
ว๑3๑๐๑ วิทยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยี ๔๐ ๑
๔๐ ๑
ส๑3๑๐๑ สงั คมศกึ ษา ศาสนา และวัฒนธรรม 40 ๑
๔๐ ๑
ส๑3๑๐๑ ประวัตศิ าสตร์ ๑๖๐ ๔
๘๐ 1
พ๑3๑๐๑ สุขศึกษาและพลศกึ ษา ๔๐ ๑
๑๒๐ ๓
ศ๑3๑๐๑ ศิลปะ ๔๐ ๑
(๘๐) (๒)
ง๑3๑๐๑ การงานอาชีพ ๔๐ ๑
40 ๑
อ๑3๑๐๑ ภาษาอังกฤษ
960 ๒5
รหัสวิชา รายวิชาเพ่ิมเติม

ว๑3๑๐๑ คอมพิวเตอร์ 1

รหัสกจิ กรรม กิจกรรมพัฒนาผ้เู รียน

ก๑3๙๐๑  กิจกรรมแนะแนว

 กิจกรรมนักเรียน

ก๑3๙๐๒  ลกู เสอื /เนตรนารี

ก๑3๙๐๓  ชมุ นุม

รวมเวลาเรียนทงั้ หมดตามโครงสรา้ งหลกั สูตร

โรงเรยี นครุ ุประชานุกูล ๕๓

โครงสร้างหลกั สูตรสถานศึกษาโรงเรียนคุรุประชานกุ ูล

ระดบั ประถมศึกษา ช้ันประถมศึกษาปีที่ ๔

รายวชิ า/กิจกรรม เวลาเรียน
(ชั่วโมง/ปี) (ช่วั โมง/สัปดาห)์
รหัสวิชา รายวิชาพื้นฐาน
๘๔๐ ๒๑
ท๑๔๑๐๑ ภาษาไทย ๑๖๐ ๔
๑๖๐ ๔
ค๑๔๑๐๑ คณติ ศาสตร์ ๑๒๐ ๓
๘๐ ๒
ว๑๔๑๐๑ วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ๔๐ ๑
๘๐ ๒
ส๑๔๑๐๑ สงั คมศกึ ษา ศาสนา และวัฒนธรรม 40 1
๔๐ ๑
ส๑๔๑๐๒ ประวัติศาสตร์ 120 3
40 1
พ๑๔๑๐๑ สุขศึกษาและพลศกึ ษา ๔๐ ๑
๑๒๐ ๓
ศ๑๔๑๐๑ ศิลปะ ๔๐ ๑
(๘๐) (๒)
ง๑๔๑๐๑ การงานอาชีพ ๔๐ ๑
40 ๑
อ๑๔๑๐๑ ภาษาองั กฤษ
1000 ๒5
รหัสวิชา รายวิชาเพ่ิมเติม

ว๑๔๒๐๑ คอมพิวเตอร์4

รหัสกจิ กรรม กิจกรรมพัฒนาผู้เรียน

ก๑๔๙๐๑  กิจกรรมแนะแนว

 กิจกรรมนักเรียน

ก๑๔๙๐๒  ลกู เสอื /เนตรนารี

ก๑๔๙๐๓  ชุมนมุ

รวมเวลาเรียนทงั้ หมดตามโครงสรา้ งหลกั สตู ร

โรงเรยี นคุรปุ ระชานุกลู ๕๔

โครงสร้างหลักสูตรสถานศกึ ษาโรงเรียนคุรุประชานกุ ูล

ระดบั ประถมศึกษา ชั้นประถมศึกษาปีท่ี ๕

รายวชิ า/กจิ กรรม เวลาเรียน
(ช่ัวโมง/ปี) (ช่ัวโมง/สัปดาห)์

รหัสวิชา รายวิชาพนื้ ฐาน ๘๔๐ ๒๑

ท๑5๑๐๑ ภาษาไทย ๑๖๐ ๔

ค๑5๑๐๑ คณติ ศาสตร์ ๑๖๐ ๔

ว๑5๑๐๑ วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ๑๒๐ ๓

ส๑5๑๐๑ สงั คมศกึ ษา ศาสนา และวฒั นธรรม ๘๐ ๒

ส๑5๑๐๒ ประวัตศิ าสตร์ ๔๐ ๑

พ๑5๑๐๑ สุขศึกษาและพลศึกษา ๘๐ ๒

ศ๑5๑๐๑ ศิลปะ 40 1

ง๑5๑๐๑ การงานอาชีพ ๔๐ ๑

อ๑5๑๐๑ ภาษาองั กฤษ 120 3

รหัสวิชา รายวิชาเพ่ิมเติม 40 1

ว๑๔๒๐๑ คอมพิวเตอร์4 ๔๐ ๑

รหัสกจิ กรรม กจิ กรรมพฒั นาผู้เรียน ๑๒๐ ๓

ก๑5๙๐๑  กิจกรรมแนะแนว ๔๐ ๑

 กิจกรรมนักเรยี น (๘๐) (๒)

ก๑5๙๐๒  ลูกเสือ/เนตรนารี ๔๐ ๑

ก๑5๙๐๓  ชุมนมุ 40 ๑

รวมเวลาเรียนทงั้ หมดตามโครงสรา้ งหลักสตู ร 1000 ๒5

โรงเรยี นคุรปุ ระชานุกลู ๕๕

โครงสร้างหลักสูตรสถานศกึ ษาโรงเรียนคุรุประชานกุ ูล

ระดบั ประถมศึกษา ชั้นประถมศึกษาปีท่ี ๖

รายวชิ า/กจิ กรรม เวลาเรียน
(ชว่ั โมง/ปี) (ชั่วโมง/สัปดาห)์

รหัสวิชา รายวิชาพนื้ ฐาน ๘๔๐ ๒๑

ท๑6๑๐๑ ภาษาไทย ๑๖๐ ๔

ค๑6๑๐๑ คณติ ศาสตร์ ๑๖๐ ๔

ว๑6๑๐๑ วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ๑๒๐ ๓

ส๑6๑๐๑ สงั คมศกึ ษา ศาสนา และวฒั นธรรม ๘๐ ๒

ส๑6๑๐๒ ประวัตศิ าสตร์ ๔๐ ๑

พ๑6๑๐๑ สุขศึกษาและพลศกึ ษา ๘๐ ๒

ศ๑6๑๐๑ ศิลปะ 40 1

ง๑6๑๐๑ การงานอาชีพ ๔๐ ๑

อ๑6๑๐๑ ภาษาองั กฤษ 120 3

รหัสวิชา รายวชิ าเพ่ิมเติม 40 1

ว๑6๒๐๑ คอมพิวเตอร์4 ๔๐ ๑

รหัสกจิ กรรม กจิ กรรมพฒั นาผเู้ รียน ๑๒๐ ๓

ก๑6๙๐๑  กิจกรรมแนะแนว ๔๐ ๑

 กิจกรรมนักเรยี น (๘๐) (๒)

ก๑6๙๐๒  ลูกเสือ/เนตรนารี ๔๐ ๑

ก๑6๙๐๓  ชุมนมุ 40 ๑

รวมเวลาเรียนทงั้ หมดตามโครงสรา้ งหลักสตู ร 1000 ๒5

โรงเรยี นครุ ปุ ระชานุกลู ๕๖

คำอธิบายรายวชิ า
กลุม่ สาระการเรยี นรู้สงั คมศกึ ษา ศาสนา และวัฒนธรรม

โรงเรยี นครุ ปุ ระชานกุ ลู ๕๗

คำอธิบายรายวิชาพน้ื ฐาน

ส๑๑๑๐๑ สังคมศึกษา ศาสนา และวฒั นธรรม กลุม่ สาระการเรียนรู้สงั คมศกึ ษาฯ

ชัน้ ประถมศกึ ษาปีที่ ๑ เวลา ๔๐ ช่ัวโมง

คำอธิบายรายวชิ า

ศึกษา เกี่ยวกับประวัติความเป็นมา ความสำคัญ ศาสนา หลักธรรมของพุทธศาสนา
พุทธประวัติ พระรัตนตรัย พุทธศาสนสุภาษิต วันสำคัญ ประวัติสาวก ชาดก ฝึกสวดมนต์
แผ่เมตตา การปฏิบัติตนเป็นของศาสนิกชนและศาสนาอื่น บุคคลตัวอย่างในท้องถิ่น ประเทศ
ปฏิบัติตนตามหลักธรรม เพื่ออยู่ร่วมกันอย่างสันติสุข

ศึกษา ปฏิบัติตนเป็นสมาชิกท่ีดีของครอบครัว ยกตัวอย่างความดีของตนเองและผู้อ่ืน
โครงสรา้ งบทบาทหนา้ ทีข่ องสมาชิก มสี ่วนร่วมในการตดั สินใจ

ศึกษา สำรวจ เปรียบเทียบ สินค้าและบริการที่ใช้อยู่ในชีวิตประจำวัน เช่น ดินสอ
สมุดกระดาษ เสื้อผ้า การได้มาโดยใช้เงินซื้อ หรือได้มาโดยการบริจาค หรือได้มาโดย
การแลกเปลย่ี นสินคา้ หรอื บริการ การใชป้ ระโยชน์จากสินคา้ และบรกิ ารให้คุ้มค่า มกี ารวางแผนการ
ใช้เงนิ การประหยดั เกบ็ ออม การทำงานอย่างสุจริต เพอื่ ให้ครอบครัวและสังคมอยไู่ ด้อยา่ งเปน็ สขุ

ศึกษา สำรวจ สิ่งต่าง ๆ ที่เกิดข้ึนเองตามธรรมชาติ และที่มนุษย์สร้างข้ึน ระบุ
ความสัมพันธ์ ตำแหน่ง ระยะทิศทางของท่ีต้ัง แผนผังสิ่งต่าง ๆ ท่ีอยู่รอบตัวในห้องเรียน
สังเกตการณ์เปล่ียนแปลงสภาพอากาศ บอกสิ่ง ที่เกิดข้ึนเองตามธรรมชาติท่ีส่งผลต่อมนุษย์
เปรียบเทียบความเปล่ียนแปลงของสภาพแวดล้อมท่ีอยู่รอบตัว ท่ีอยู่อาศัย อาหาร เคร่ืองแต่งกาย
และมีส่วนร่วมในการจัดระเบียบสภาพแวดล้อมท่บี ้านและช้ันเรียน

โดยใช้กระบวนการสืบคน้ กระบวนการขัดเกลาทางสงั คม กระบวนการทางจรยิ ธรรม
กระบวนการพัฒนาค่านิยม กระบวนการประชาธิปไตย กระบวนการแก้ปญั หา กระบวนการคิด
วิเคราะห์ กระบวนการทางภูมศิ าสตร์

เพ่ือให้เกิดความรู้ ความเข้าใจ และปฏิบัติตนเป็นพลเมืองดี นำหลักธรรมทางศาสนา
และหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงประยุกต์ใช้ในการดำรงชีวิต อยู่ในสังคมร่วมกันอย่างสันติสุข
เคารพในสิทธิของความเป็นมนษุ ย์ เห็นคุณค่า ชื่นชม วัฒนธรรมประเพณีไทย อนุรักษ์สืบสานภูมิ
ปัญญาไทย ภูมิปัญญาท้องถ่ิน

มาตรฐาน/ตัวช้ีวดั

ส 1.1 ป.1/1, ป.1/2, ป.1/3, ป.1/4
ส 1.2 ป.1/1, ป.1/2, ป.1/3
ส 2.1 ป.1/1, ป.1/2

โรงเรียนครุ ุประชานุกลู ๕๘

ส 2.2 ป.1/1, ป.1/2, ป.1/3
ส 3.1 ป.1/1, ป.1/2, ป.1/3
ส 3.2 ป.1/1
ส 5.1 ป.1/1, ป.1/2, ป.1/3, ป.1/4
ส 5.2 ป.1/1, ป.1/2, ป.1/3
รวม ๘ มาตรฐาน ๒๓ ตัวชวี้ ดั

โรงเรียนครุ ปุ ระชานกุ ลู ๕๙

คำอธิบายรายวิชาพนื้ ฐาน

ส๑๒๑๐๑ สงั คมศกึ ษา ศาสนา และวฒั นธรรม กลมุ่ สาระการเรียนรู้สงั คมศกึ ษาฯ

ช้ันประถมศึกษาปที ่ี ๒ เวลา ๔๐ ชั่วโมง

คำอธบิ ายรายวชิ า

ศึกษา ประวัติและความสำคัญของพระพุทธศาสนา พุทธประวัติ ประสูติ ประวัติพุทธ
สาวก พุทธสาลิกา และชาดก ศึกษาข้อมูลเด่ียวกับพระไตรปิฎก และหลักธรรมโอวาท 3
พทุ ธศาสนสุภาษิตและบุคคลตัวอย่างในการทำความดี ฝึกปฏิบัติมารยาทของชาวพทุ ธ การเข้ารว่ ม
กิจกรรมเก่ียวกับศาสนพิธี พิธีกรรม วันสำคัญทางศาสนา เรื่องการบูชาพระรัตนตรัย
ฝึกบริหารจิต เพ่ือให้การดำเนินชีวิตของมนุษย์ การอยู่ร่วมกันในสังคม การปรับตัวตาม
สภาพแวดล้อม นำหลักธรรมคำสอนไปปฏิบัติในการพัฒนาตนเองเป็นพลเมืองดี มีความรับผิดชอบ
มีคุณธรรมและค่านิยมท่ีเหมาะสม เกิดความภาคภูมิใจในการกระทำความดีของตนเอง และ
ผอู้ นื่

ศึกษา สังเกต ความเป็นพลเมืองดีตามวิถีประชาธิปไตยของตนเองและผู้อ่ืนในสังคม
ปัจจุบัน การยอมรับกฎกติกา กฎระเบียบ หน้าท่ีความแตกต่างและความหลากหลายทาง
ด้านวัฒนธรรม ค่านิยม ความเช่ือปลูกฝังค่านิยม สิทธิ หน้าที่ เสรีภาพการดำเนินชีวิต
อยา่ งสันติสขุ ในสังคมไทย และการช่วยเหลอื การเขา้ รว่ มกิจกรรมของชมุ ชน

ศึกษา อภิปราย บริหารจัดการทรัพยากรอย่างมีประสิทธิภาพและคุ้มค่าท้ังท่ีบ้าน
และโรงเรียนให้เกิดประโยชน์สูงสุด รายรับจ่ายของตนเองการทำงานที่ก่อให้เกิดรายได้ในการผลิต
การชื้อขายสินค้า วิเคราะห์อภิปรายและจำแนกข้อดีข้อเสียการใช้จ่ายการชื้อขายแลกเปลี่ยน
และการบริโภคสินค้าและการบริการอย่างมีประสิทธิภาพในการดำเนินชีวิตอย่างมีดุลภาพ
และการนำหลักเศรษฐกิจพอเพียงไปใช้ในชีวติ ประจำวัน

ศึกษาค้นคว้า อภิปราย สรุป สิ่งต่าง ๆ ที่เป็นธรรมชาติกับท่ีมนุษย์สร้างขึ้น ซึ่งปรากฏ
ระหว่างโรงเรียนกับบ้าน ลักษณะของโลกทางกายภาพ การใช้แผนท่ี แผนผัง และภาพถ่าย เช่น
ภูเขา ท่ีราบ แม่น้ำ ต้นไม้ อากาศ และทะเล ความสัมพันธ์ของปรากฏการณ์ระหว่างโลก
ดวงอาทติ ย์และดวงจันทร์

โดยใช้กระบวนการสืบค้น กระบวนการคิดวิเคราะห์ กระบวนการแก้ปัญหา วิธีการ
ทางประวัติศาสตร์ กระบวนการกลุ่ม กระบวนการทางภูมศิ าสตร์ กระบวนการประชาธปิ ไตย

เพื่อให้เกิดความรู้ ความเข้าใจ เป็นพลเมืองดีของสังคม รู้ข่าวเหตุการณ์สำคัญของชุมชน
ภาคภูมิใจในความเปน็ ไทย มีจติ สาธารณะ อย่รู ่วมกนั ในสังคมอย่างเปน็ สุข

โรงเรียนคุรปุ ระชานกุ ลู ๖๐

มาตรฐาน/ตวั ช้ีวัด

ส 1.1 ป.2/1, ป.2/2, ป.2/3, ป.2/4, ป.2/5, ป.2/6, ป.2/7
ส 1.2 ป.2/1, ป.2/2
ส 2.1 ป.2/1, ป.2/2, ป.2/3, ป.2/4
ส 2.2 ป.2/1, ป.2/2
ส 3.1 ป.2/1, ป.2/2, ป.2/3, ป.2/4
ส 3.2 ป.2/1, ป.2/2
ส 5.1 ป.2/1, ป.2/2, ป.2/3
ส ๕.2 ป.2/1, ป.2/2, ป.2/3, ป.2/4, ป.2/5
รวม ๘ มาตรฐาน ๒๙ ตวั ช้ีวัด

โรงเรียนคุรุประชานกุ ลู ๖๑

คำอธิบายรายวิชาพ้นื ฐาน

ส๑๓๑๐๑ สงั คมศกึ ษา ศาสนา และวัฒนธรรม กลมุ่ สาระการเรียนรู้สังคมศึกษาฯ

ชัน้ ประถมศกึ ษาปีที่ ๓ เวลา ๔๐ ชวั่ โมง

คำอธบิ ายรายวิชา

ศึกษา วิเคราะห์ อภิปราย สรุป ความสำคัญของพุทธศาสนาหรือศาสนาท่ีตนนับถือ

พุทธประวตั ิหรือประวัติของศาสนาที่ตนนับถอื แบบอยา่ งการดำเนนิ ชวี ิตและข้อคดิ จากประวตั ิสาวก

ชาดก เรื่องเล่า และศาสนิกชนตัวอย่าง ความหมาย ความสำคัญของประไตรปิฎก คัมภีร์ของ

ศาสนาที่ตนนับถอื พระรัตนตรัย หลักธรรมโอวาท 3 การสวดมนต์ไหวพ้ ระ แผ่เมตตา สรรเสริญ

คุณพระรตั นตรัย การฝึกปฏิบัติมารยาทชาวพุทธและความสำคัญของศาสนวัตถุ ศาสน

สถาน และศาสนบคุ คล

ศึกษา วิเคราะห์ อธิบาย อภิปราย สรุป ประเพณีวัฒนธรรมในครอบครัวและท้องถ่ิน

พฤติกรรมการดำเนินชีวิตของตนเองและผู้อื่น ความสำคัญของวันหยุดราชการ บุคคลที่มีผลงาน

เป็นประโยชน์แก่ชุมชน และท้องถิ่น บทบาทหน้าท่ีของสมาชิกในชุมชน ความแตกต่างของ

กระบวนการการตัดสินใจในชั้นเรียน โรงเรยี นและชุมชน และผลท่ีเกิดจากการตัดสินใจของบุคคล

และกลุม่

ศกึ ษา วเิ คราะห์ อภิปราย สรุป จำแนก อธบิ ายความต้องการและความจำเป็นในการใช้

สินค้าและบริการ การใช้จ่ายของตนเอง ทรัพยากรทีมีอยู่จำกัดมีผลต่อการผลิต การบริโภค

และบริการ สินค้าและบริการท่ีรัฐจัดบริการแก่ประชาชน ปัญหาพ้ืนฐานทางเศรษฐกิจความสำคัญ

ของภาษีและบทบาทของประชาชนในการเสยี ภาษี การแข่งขนั ทางการคา้

ศึกษา วิเคราะห์ อธิบาย อภิปราย ตระหนัก เปรียบเทียบการใช้แผนที่ แผนผัง

และภาพถ่ายในการหาข้อมูลทางภูมิศาสตร์ เขียนแผนผังง่าย ๆ ของสถานท่ีสำคัญในโรงเรียน

และชุมชน ลักษณะภูมิประเทศและภูมิอากาศ การเปลี่ยนแปลงสภาพแวดล้อมในชุมชนจากอดีต

จนถึงปัจจุบัน การพ่ึงพาส่ิงแวดล้อมในการดำรงชีวิตของมนุษย์ มลพิษที่เกิดจากการกระทำ

ของมนษุ ย์ ความแตกต่างของเมืองและชนบท การเปลยี่ นแปลงของส่งิ แวดลอ้ มในชุมชน

โดยใช้กระบวนการสืบค้น กระบวนการขัดเกลาทางสังคม กระบวนการทางจริยธรรม

กระบวนการพัฒนาค่านิยม กระบวนการประชาธิปไตย กระบวนการแก้ปัญหา กระบวนการคิด

วเิ คราะห์ วิธีการทางประวตั ศิ าสตร์ กระบวนการทางภมู ิศาสตร์

เพื่อให้เกิดความรู้ ความเข้าใจ และปฏิบัติตนเป็นพลเมืองดี นำหลกั ธรรมทางศาสนาและ

หลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงประยุกต์ใช้ในการดำรงชีวิตอยู่ในสังคมร่วมกันอย่างสันติสุข เห็น

คณุ คา่ ช่ืนชม วัฒนธรรมประเพณีไทย สบื สานภูมิปัญญาไทย ภมู ิปัญญาทอ้ งถ่ิน มีจิต

สาธารณะ

โรงเรยี นครุ ปุ ระชานกุ ลู ๖๒

มาตรฐาน/ตวั ช้ีวัด

ส 1.1 ป.3/1, ป.3/2, ป.3/3, ป.3/4, ป.3/5, ป.3/6, ป.3/7
ส 1.2 ป.3/1, ป.3/2, ป.3/3
ส 2.1 ป.3/1, ป.3/2, ป.3/3, ป.3/4
ส 2.2 ป.3/1, ป.3/2 ,ป.3/3
ส 3.1 ป.3/1, ป.3/2, ป.3/3
ส 3.2 ป.3/1, ป.3/2, ป.3/3
ส 5.1 ป.3/1, ป.3/2,
ส 5.2 ป.3/1, ป.3/2, ป.3/3, ป.3/4, ป.3/5, ป.3/6
รวม ๘ มาตรฐาน ๓๑ ตวั ชว้ี ดั

โรงเรียนครุ ุประชานกุ ูล ๖๓

คำอธบิ ายรายวชิ าพ้นื ฐาน

ส๑๔๑๐๑ สงั คมศกึ ษา ศาสนา และวัฒนธรรม กลมุ่ สาระการเรียนรู้สงั คมศึกษาฯ

ช้ันประถมศกึ ษาปีท่ี ๔ เวลา ๘๐ ชวั่ โมง

คำอธิบายรายวิชา

ศึกษา รู้ เข้าใจ ความสำคัญของพระพุทธศาสนา หรือศาสนาท่ีตนนับถือในฐานะเป็นศูนย์

รวมจิตใจของศาสนิกชน พุทธประวัติต้ังแต่บรรลุธรรมจนถึงประกาศธรรม หรือประวัติศาสดา

ทีต่ นนับถอื ตามท่ีกำหนด ประวัติศาสดาของศาสนาอ่นื ๆ โดยสังเขป ความสำคญั และมีส่วนร่วมใน

การบำรุงรักษาศาสนสถานของศาสนาท่ีตนนับถื อ สิทธิพื้นฐานที่เด็กทุกคนพึงได้รับ

ตามกฎหมาย ความแตกต่างทางวัฒนธรรมของกลุ่มคนในท้องถ่นิ เสนอวธิ ีการที่จะอยู่ร่วมกนั อย่าง

สันติสุขในชีวิตประจำวัน อธบิ ายอำนาจอธิปไตยและความสำคัญของระบอบประชาธิปไตย อธิบาย

บทบาทหน้าที่ของพลเมืองในกระบวนการเลือกตั้ง ความสำคัญของสถาบันพระมหากษัตริย์ตาม

ระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข ปัจจัยท่ีมีผลต่อการเลือกซื้อสินค้าและ

บริการ บอกสิทธิพื้นฐานและรักษาผลประโยชน์ของตนเองในฐานะผู้บริโภค หลักการของเศรษฐกิจ

พอเพียงและนำไปใช้ในชีวิตประจำวนั ของตนเอง ความสัมพันธ์ทางเศรษฐกิจของคน ใน

ชุมชน หน้าท่ีเบื้องต้นของเงิน แหล่งทรัพยากรและสิ่งต่าง ๆ แผนท่ี สภาพแวดล้อมทางกายภาพ

ของชุมชนที่ส่งผลต่อการดำเนินชีวิตของคน การใช้ภาษาถิ่นส่ือสารกับคนในท้องถ่ินได้ถูกต้อง การ

เปลี่ยนแปลงสภาพ แวดล้อมและผลท่ีเกิดจากการเปล่ียนแปลงนัน้

ใช้กระบวนการวิเคราะห์ แยกแยะ สรุป อธิบาย อภิปราย ระบุ และปฏิบัติ การแสดง

ความเคารพพระรัตนตรัย ปฏิบัติตามไตรสิกขาและหลักธรรมโอวาท 3 ในพระพุทธศาสนา

หรือหลักธรรมของศาสนาท่ีตนนับถือตามท่ีกำหนด ปฏิบัติตนตามหลักธรรมของศาสนาท่ีตนนับถือ

เพื่อการอยู่ร่วมกันเป็นชาติได้อย่างสมานฉันท์ มีมรรยาทของความเป็นศาสนิกชนที่ดีตามท่ีกำหนด

ปฏิบัติตนในศาสนพิธี พิธีกรรมและวันสำคัญทางศาสนา ตามที่กำหนดได้ถูกต้อง ปฏิบัติตน

เป็นพลเมืองดีตามวิถีประชาธิปไตยในฐานะสมาชิกท่ีดีของชุมชน ปฏิบัติตนในการเป็นผู้นำ

และผู้ตามท่ีดี ใช้แผนท่ี ภาพถ่าย ระบุลักษณะสำคัญทางกายภาพ ใช้แผนท่ีอธิบายความสัมพันธ์

ของส่ิงต่างๆ มีส่วนร่วมในการอนุรักษ์สง่ิ แวดลอ้ ม

เห็นคุณคา่ ความสำคัญของปฏิบตั ติ นตามแบบอย่างการดำเนินชวี ิตและขอ้ คิดจากประวตั ิ

สาวก ชาดก/เรอื่ งเล่าและศาสนกิ ชนตวั อย่างตามท่ีกำหนด ชื่นชมการทำความดขี องตนเอง บคุ คล

ในครอบครัว โรงเรียนและชมุ ชนตามหลักศาสนา พร้อมท้งั บอกแนวปฏิบตั ิในการดำเนินชวี ติ

การสวดมนต์ แผเ่ มตตา การมีสติท่ีเปน็ พ้นื ฐานของสมาธใิ นพระพุทธศาสนา หรอื การพัฒนาจติ

ตามแนวทางของศาสนาที่ตนนบั ถอื ตามทีก่ ำหนด

โรงเรียนคุรุประชานกุ ูล ๖๔

มาตรฐาน/ตวั ช้ีวัด

ส 1.1 ป.4/1, ป.4/2, ป.4/3, ป.4/4, ป.4/5, ป.4/6, ป.4/7, ป.4/8
ส 1.2 ป.4/1, ป.4/2, ป.4/3
ส 2.1 ป.4/1, ป.4/2, ป.4/3, ป.4/4, ป.4/5
ส 2.2 ป.4/1, ป.4/2, ป.4/3
ส 3.1 ป.4/1, ป.4/2, ป.4/3
ส 3.2 ป.4/1, ป.4/2
ส 5.1 ป.4/1, ป.4/2, ป.4/3
ส 5.2 ป.4/1, ป.4/2, ป.4/3
รวม ๘ มาตรฐาน ๓๐ ตัวชวี้ ัด

โรงเรยี นคุรุประชานุกลู ๖๕

คำอธิบายรายวชิ าพื้นฐาน

ส๑๕๑๐๑ สงั คมศึกษา ศาสนา และวฒั นธรรม กลมุ่ สาระการเรียนรสู้ งั คมศึกษาฯ

ชนั้ ประถมศึกษาปีที่ ๕ เวลา ๘๐ ชัว่ โมง

คำอธิบายรายวิชา

ศกึ ษา วิเคราะห์ อภิปราย สรุป มรดกทางวัฒนธรรมทไ่ี ด้รบั จากพุทธศาสนาพุทธประวัติ

พุทธศาสนา พุทธศาสนิกชน ชาดกพระไตรปิฎก พระรัตนตรัย ไตรสิกขา โอวาท 3 พุทธศาสน

สุภาษิต ฝึกพัฒนาจิต ทำสมาธิ สวดมนต์ แผ่เมตตา หลกั ธรรม ปฏิบัตติ น ของศาสนิก

ชนทดี่ ีของศาสนสถานตา่ ง ๆ

ศึกษา วิเคราะห์ อภิปราย สรุป การปฏิบัติตนตามสถานภาพ บทบาท สิทธิเสรีภาพ

ในการเป็นพลเมืองดี เคารพเทิดทูนสถาบันชาติ ศาสนา พระมหากษัตริย์ อนุรักษ์ เผยแพร่

ภูมิปัญญาท้องถ่ินของชุมชน โครงสร้าง อำนาจ บทบาท หน้าท่ี ความสำคัญ ของผู้บริหาร

ในการปกครองส่วนท้องถิ่นกับการบรกิ ารสาธารณะประโยชน์ในชมุ ชน

ศึกษา วิเคราะห์ อภิปราย สรุป เกี่ยวกับความหมายและประเภทของปัจจัยการผลิต

เทคโนโลยีในการผลิตสินค้าและบริการ พฤติกรรมของผู้บริโภค หลักการปรัชญาของเศรษฐกิจ

พอเพียง ประเภทของสหกรณ์ การประยุกต์ หลักการของสหกรณ์มาใช้ในชีวิตประจำวัน บทบาท

หน้าที่ของธนาคารดอกเบ้ียเงินฝากและดอกเบ้ียกู้ยืม การฝากเงิน ผลดีและผลเสียของ การ

ก้ยู มื เงินทง้ั นอกระบบและในระบบท่ีมตี ่อเศรษฐกจิ

ศึกษา วิเคราะห์ อภิปราย สรุป ตำแหนง่ ระยะ ทศิ ทาง ภมู ิลกั ษณ์ ความสัมพนั ธ์ของ

ลักษณะทางกายภาพ สังคมในภูมิภาคของตนเอง สภาพแวดล้อมทางกายภาพ อิทธิพ ลของ

สภาพแวดล้อมทางธรรมชาติที่มีอิทธิพลต่อการต้ังถ่ินฐาน การย้ายถิ่น ที่ก่อให้เกิดวิถีชีวิต

การสร้างสรรค์วัฒนธรรมในภูมิภาค ผลจากการรักษาทำลายสภาพแวดล้อม และแนวทางในการ

อนุรกั ษ์สภาพแวดลอ้ มในภมู ภิ าค

คิดวิเคราะห์ กระบวนการพัฒนาค่านิยม กระบวนการแก้ปัญหา วิธีการโดยใช้

กระบวนการสืบค้นทางประวตั ิศาสตร์

เพื่อให้เกดิ ความรู้ ความเข้าใจ และปฏิบัติตามหลกั ธรรมทางพทุ ธศาสนา เปน็ ศาสนกิ ชนที่

ดี เป็นพลเมืองดีในการปกครองประชาธิปไตยท่ีมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข ดำเนินชีวิตตาม

หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง เห็นคุณค่า ภูมิใจในความเป็นไทย ร่วมอนุรักษ์ทรัพยากรและ

ส่ิงแวดลอ้ ม

โรงเรียนคุรปุ ระชานกุ ลู ๖๖

มาตรฐาน/ตวั ช้ีวดั

ส 1.1 ป.5/1, ป.5/2, ป.5/3, ป.5/4, ป.5/5, ป.5/6, ป.5/7
ส 1.2 ป.5/1, ป.5/2, ป.5/3
ส 2.1 ป.5/1, ป.5/2, ป.5/3
ส 2.2 ป.5/1, ป.5/2, ป.5/3
ส 3.1 ป.5/1, ป.5/2, ป.5/3
ส 3.2 ป.5/1, ป.5/2
ส 5.1 ป.5/1, ป.5/2
ส 5.2 ป.5/1, ป.5/2, ป.5/3
รวม ๘ มาตรฐาน ๒๖ ตัวชีว้ ัด

โรงเรยี นครุ ปุ ระชานุกลู ๖๗

คำอธิบายรายวชิ าพื้นฐาน

ส๑๖๑๐๑ สงั คมศึกษา ศาสนา และวฒั นธรรม กลมุ่ สาระการเรียนรู้สังคมศึกษาฯ

ชั้นประถมศึกษาปีที่ ๖ เวลา ๘๐ ช่วั โมง

คำอธิบายรายวชิ า

ศึกษา ค้นคว้า วิเคราะห์ อธิบาย อภิปราย รวบรวมข้อมูล สรุป และเห็นคุณค่า
เกี่ยวกับความสำคัญของพระพุทธศาสนาในฐานะเป็นศาสนาประจำชาติ และศาสนาที่ตนนับถือ
พุทธประวัติและประวัติศาสดาของศาสนาที่ตนนับถือ ความสำคัญของพระรัตนตรัย หลักธรรมที่
สำคัญของศาสนา ไตรสิกขา โอวาท 3 พุทธศาสนสุภาษิต หลักธรรมของศาสนาที่ตนนับถือ
ศาสนพิธี วันสำคัญทางศาสนา มารยาทท่ีดีของพระพุทธศาสนิกชน

ปฏิบัติตามกฎหมายที่เก่ียวข้องกับชีวิตประจำวัน ประโยชน์ของการปฏิบัติตามกฎหมาย
ความหมายและประเภทของวัฒนธรรม เรียนรู้เกี่ยวกับระบบการเมือง การปกครองในสังคม
ปัจจุบัน การปกครองระบบประชาธิปไตย อันมีพระมหากษัตริย์เป็นประมุข ลักษณะและ
ความสำคัญ ของการเป็นพลเมืองที่ดี ตลอดจนความแตกต่างและความหลากหลาย
ทางวัฒนธรรม ค่านิยม ความเชื่อ ปลูกฝังค่านิยมด้านประชาธิปไตย สิทธิ หน้าที่ เสรีภาพ
การดำเนินชีวิตอย่างสันติสุขในสังคมไทยและสังคมโลก

อธิบายบทบาทของผู้ผลิต ผู้บริโภค ทรัพยากร หลักการใช้ทรัพยากร หลักการ
และประโยชน์ ความสัมพันธ์ระหว่างผู้ผลิต ผู้บริโภค ธนาคาร และรัฐบาล การดำรงชีวิต
อย่างมีดุลยภาพ และการไทยและภูมิภาคต่างๆ ของโลก การใช้แผนที่ และเครื่องมือ
ทางภูมิศาสตร์ ความสัมพันธ์กันของส่ิงต่างๆ ในนำหลักเศรษฐกิจพอเพียงไปใช้ในชีวิตประจำวัน

บอกลักษณะของโลกทางกายภาพ และสรุปลักษณะทางกายภาพ แหล่งทรัพยากร
และภูมิอากาศของประเทศระบบธรรมชาติ ความสัมพันธ์ของมนุษย์กับสภาพแวดล้อม
ทางธรรมชาติ และสิ่งท่ีมนุษย์สร้างขึ้น การนำเสนอข้อมูลภูมิสารสนเทศ การอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม
เพ่ือการพัฒนาท่ีย่ังยืน

โดยใช้กระบวนการคิดวิเคราะห์ กระบวนการแก้ปัญหา กระบวนการขัดเกลา
ทางสังคม กระบวนการกลุ่ม กระบวนการประชาธิปไตย

เพื่อให้ผู้เรียนมีความรู้ ความเข้าใจ มีค่านิยมที่ดีงาม มีทักษะกระบวนการ
และมีความสามารถตามมาตรฐานการเรียนรู้ มีจิตสาธารณะ มีคุณธรรม ภาคภูมิใจในระบอบ
การปกครองประชาธิปไตย

โรงเรยี นครุ ปุ ระชานกุ ลู ๖๘

มาตรฐาน/ตัวชี้วดั
ส 1.1 ป.6/1, ป.6/2, ป.6/3, ป.6/4, ป.6/5, ป.6/6, ป.6/7, ป.6/8, ป.6/9
ส 1.2 ป.6/1, ป.6/2, ป.6/3
ส 2.1 ป.6/1, ป.6/2, ป.6/3, ป.6/4, ป.6/5
ส 2.2 ป.6/1, ป.6/2, ป.6/3
ส 3.1 ป.6/1, ป.6/2, ป.6/3
ส 3.2 ป.6/1, ป.6/2
ส 5.1 ป.6/1, ป.6/2
ส 5.2 ป.6/1, ป.6/2, ป.6/3
รวม ๘ มาตรฐาน ๓๐ ตัวช้ีวดั

โรงเรียนครุ ุประชานุกลู ๖๙

โครงสรา้ งรายวิชา

รายวิชา ส11101 ชื่อวิชา สังคมศึกษา ศาสนาและวฒั นธรรม
ช้ันประถมศึกษาปที ่ี 1 เวลา 40 ช่ัวโมง

ลำดับ ชือ่ หน่วย มาตรฐาน สาระสำคัญ/ความคิดรวบยอด เวลา น้ำหนกั
ที่ การเรยี นรู้ การเรียนรู้ / (ชั่วโมง) คะแนน

1. ตามรอย ตวั ชีว้ ดั
พระศาสดา
พาสุขใจ ส1.1 ป.1/1 การรู้ถึงความสำคัญของพระศาสดา พระธรรม 7 10
ส1.1 ป.1/2 ของศาสนาพุทธ บอกแบบอยา่ งการดำรงชวี ติ
ส1.1 ป.1/3 ความหมายความสำคัญตามหลักธรรมโอวาท3
ส1.1 ป.1/4 เหน็ คุณค่าของการสวดมนต์ แผเ่ มตตาและ
พฒั นาจิตได้อย่างเหมาะสม

2. คนดศี รธี รรมะ ส1.2 ป.1/1 การปฏิบัติตนเป็นศาสนิกชนที่ดี บำเพ็ญ 7 10
ส1.2 ป.1/2 ประโยชน์ต่อศาสนา ปฏิบตั ิตนในศาสนพธิ ี 5 10
ส1.2 ป.1/3 พธิ กี รรมและวนั สำคัญทางศาสนาไดถ้ กู ตอ้ ง 4 10
ตามที่กำหนดไว้

3 พลเมืองดีตามวิถี ส2.1 ป.1/1 การปฏบิ ตั ิตนตามหน้าที่พลเมือง
ประชาธิปไตย ส2.1 ป.1/1 โดยการเปน็ สมาชิกทดี่ ีของครอบครัว
โรงเรียน และประเทศชาติตามกระบวนการ
ส2.2 ป.1/1 ประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตรยิ เ์ ป็นประมุข
ส2.2 ป.1/2
ส2.2 ป.1/3

4 ส3.1 ป.1/1 การบรหิ ารจัดการทรัพยากรอย่างคุ้มค่า
ส3.1 ป.1/2 เหน็ ประโยชน์ของการออม การดำรงชวี ติ
ส3.1 ป.1/3 อย่างมดี ลุ ยภาพตามหลักการของเศรษฐกิจ

พอเพียง

โรงเรยี นคุรปุ ระชานุกลู ๗๐

ลำดับ ช่อื หน่วย มาตรฐาน สาระสำคัญ/ความคดิ รวบยอด เวลา น้ำหนัก
ท่ี การเรียนรู้ การเรียนรู้ / (ช่วั โมง) คะแนน
5. สนิ คา้ ชมุ ชน
ตวั ช้วี ัด 5 10
6. รอบรูร้ อบโลก
ส3.2 ป.1/1 ความรว่ มมอื ทางเศรษฐกจิ ของคนในชุมชน 5 10
7. มนษุ ย์กับ ส3.2 ป.1/2 โดยการแลกเปล่ยี นสนิ คา้ บริการ สง่ เสริม
สงิ่ แวดลอ้ ม ส3.2 ป.1/3 ความสัมพนั ธ์ระหว่างผซู้ ื้อและผูข้ าย 5 10

ส5.1 ป.1/1 แผนท่ี แผนผงั เครอ่ื งมือทางภูมิศาสตร์
ส5.1 ป.1/2 สามารถแยกแยะ ระบุ ความสมั พนั ธ์
ส5.1 ป.1/3 ของสิ่งต่าง ๆ อย่างมปี ระสิทธิภาพ
ส5.1 ป.1/4

ส5.2 ป.1/1 ปฏิสมั พันธร์ ะหว่ามนษุ ย์กบั สิ่งแวดลอ้ ม
ส5.2 ป.1/2 ก่อใหเ้ กิดจติ สำนึกในการร่วมอนุรกั ษ์
ส5.2 ป.1/3 ทรัพยากรอย่างยั่งยืน

รวมระหว่างปี 38 70
ปลายภาค 2 30
40 100
รวม

โรงเรียนคุรุประชานุกลู ๗๑

โครงสรา้ งรายวชิ า

รายวชิ า ส12101 ช่ือวิชา สังคมศกึ ษา ศาสนาและวัฒนธรรม
ชน้ั ประถมศกึ ษาปีที่ 2 เวลา 40 ชวั่ โมง

ลำดับ ชอ่ื หน่วย มาตรฐาน สาระสำคัญ/ความคดิ รวบยอด เวลา น้ำหนัก
ท่ี การเรยี นรู้ การเรยี นรู้ / (ชวั่ โมง) คะแนน
การรูค้ วามสำคญั ของพระพุทธศาสนาหรอื
ตวั ชีว้ ดั ศาสนาท่ตี นนับถือ พุทธประวัตหิ รอื ประวตั ิ 6 12
ศาสดา ประวัติสาวก ชาดก เรอื่ งเลา่ และ
1. ศ าส น าน ำชี วิ ต ส1.1 ป.2/1 ศาสนิกชนตัวอยา่ ง หลกั สำคัญของคัมภรี ์
พชิ ติ สุข ส1.1 ป.2/2 กอ่ ใหเ้ กิดการปฏบิ ัตอิ ย่างถกู ต้องเหมาะสม
ส1.1 ป.2/3 ตามหลักศาสนา
ส1.1 ป.2/7
ส1.2 ป.2/1

2. หลักธรรมนำสู่ ส1.1 ป.2/4 เหน็ ความความสำคัญ และเคารพพระ 6 12
ความสมานฉันท์ ส1.1 ป.2/5 รตั นตรัย ปฏิบตั ติ นในศาสนพิธี พธิ ีกรรม 2 6
และวนั สำคญั ทางศาสนา ยึดม่นั ในหลักธรรม
ส1.2 ป.2/2 ของศาสนาก่อใหเ้ กดิ แนวทางในการปฏิบตั ิ
ส2.1 ป.2/2

ชน่ื ชมการทำความดีของตนเอง บุคคลใน

ครอบครวั และในโรงเรยี น ตามหลักศาสนา

ส่งผลให้บคุ คลในสังคมอยู่ร่วมกันอยา่ งสงบสุข

และเป็นการธำรงรักษาศาสนาท่ตี นนับถือไว้

3 การบรหิ ารจิต ส1.1 ป.2/6 เหน็ คุณค่าการสวดมนต์ แผเ่ มตตา การพฒั นา
เจรญิ ปัญญา จิตตามแนวทางของศาสนาท่ีตนนบั ถือ มสี ติ

เป็นพน้ื ฐานของสมาธิ สง่ ผลต่อการพัฒนาจติ

และการอยู่ร่วมกนั อย่าสนั ตสิ ุข

โรงเรยี นครุ ุประชานุกลู ๗๒

ลำดบั ชื่อหน่วย มาตรฐาน สาระสำคัญ/ความคิดรวบยอด เวลา น้ำหนกั
ท่ี การเรยี นรู้ การเรยี นรู้ / (ช่วั โมง) คะแนน
4 การปฏบิ ตั ิตนตามข้อตกลง กตกิ า กฎ
ตัวชวี้ ัด ระเบียบ สิทธิ เสรีภาพบทบาท อำนาจ หนา้ ที่ 6 10
5. ส2.1 ป.2/1 ของบุคคลในโรงเรียนและชมุ ชน
ส2.1 ป.2/3 ในการดำเนินชวี ิตประจำวัน ทำให้ทุกคนอยู่ 6 8
6. ส2.1 ป.2/4 ร่วมกัน ในสังคมอย่างมีความสุข และการ
7. ส2.2 ป.2/1 เป็นผู้มีมารยาทไทยเป็นประเพณีและ 2 6
ส2.2 ป.2/2 วฒั นธรรมทีค่ วรธำรงรกั ษา 4 6
การผลติ สินค้าและบริการ ต้องรู้จกั ใช้
ส3.1 ป.2/1 ทรัพยากรอย่างคมุ้ คา่ เพ่ือรกั ษาส่งิ แวดลอ้ ม
ส3.1 ป.2/2 และรายได้ของครอบครัวต้องมาจากการ
ส3.1 ป.2/3 ประกอบอาชีพทส่ี จุ ริตและการรจู้ กั ใชจ้ า่ ย
ส3.1 ป.2/4 อย่างเหมาะสม รู้จักการทำบัญชีรบั -จ่ายจะ
ชว่ ยใหเ้ กดิ การรู้จกั การใช้จา่ ยอย่างเหมาะสม
ส3.2 ป.2/1 และการใช้จา่ ยท่ีเหมาะสมกบั รายได้ รจู้ ัก
ส3.2 ป.2/2 การออมเปน็ การบริหารจัดการเพ่ือการ
ดำรงชีวิตอยา่ งมีดุลยภาพ
ส5.1 ป.2/1 การแลกเปลยี่ นสนิ คา้ และบริการโดยใช้เงนิ
ส5.1 ป.2/2 และไมใ่ ช้เงินมคี วามสำคัญและจำเปน็ ต่อการ
ส5.1 ป.2/3 ดำเนนิ ชวี ิต ผูซ้ ือ้ กับผ้ขู ายมบี ทบาทสำคญั ใน
การกำหนดราคาสนิ ค้าและบรกิ าร
สง่ิ ท่ีปรากฏระหวา่ งโรงเรียนและบา้ นเป็น สิง่
ท่ีเกดิ ขึน้ เองตามธรรมชาตแิ ละท่ีมนุษย์สรา้ ง
ข้นึ การรู้ความสมั พนั ธ์ของตำแหน่งและ
ลกั ษณะทางกายภาพ ของสงิ่ ต่างๆ ทป่ี รากฏ
ในลูกโลก แผนท่ี แผนผังและภาพถา่ ย และ
ความสัมพนั ธข์ องโลก ดวงอาทติ ยแ์ ละดวง
จันทร์ทำใหเ้ กิดปรากฏการณ์ตามธรรมชาติ

โรงเรยี นครุ ปุ ระชานุกูล ๗๓

ลำดับ ช่อื หน่วย มาตรฐาน สาระสำคัญ/ความคิดรวบยอด เวลา น้ำหนกั
ที่ การเรียนรู้ การเรยี นรู้ / (ชว่ั โมง) คะแนน

ตัวชี้วดั

8. ส5.2 ป.2/1 สิ่งแวดล้อมทางธรรมชาติและทางสังคม 6 10

ส5.2 ป.2/2 มีความสำคญั และจำเป็นต่อการประกอบ
ส5.2 ป.2/3 อาชพี ในการดำรงชวี ิต การเลือกใช้
ส5.2 ป.2/4 ทรัพยากรอย่างคมุ้ คา่ ตอ้ งแยกแยะและ
เลือกใช้อย่างเหมาะสม ฤดูกาลมี
ความสัมพนั ธก์ ับการดำเนนิ ชีวิตของมนุษย์
วิธกี ารฟืน้ ฟู ปรับปรงุ ส่งิ แวดลอ้ มในโรงเรียน
และชมุ ชน

รวมระหว่างปี 38 70

ปลายภาค 2 30

รวม 40 100

โรงเรียนคุรุประชานกุ ูล ๗๔

โครงสร้างรายวิชา

รายวิชา ส13101 ชื่อวิชา สงั คมศกึ ษา ศาสนาและวัฒนธรรม
ชั้นประถมศึกษาปที ่ี 3 เวลา 40 ช่ัวโมง

ลำดบั ชือ่ หน่วย มาตรฐาน สาระสำคัญ/ความคดิ รวบยอด เวลา น้ำหนกั
ท่ี การเรียนรู้ การเรยี นรู้ / (ชั่วโมง) คะแนน

ตัวช้ีวัด

1. ศ าส น าน ำชี วิต ส1.1 ป.3/1 พระพทุ ธศาสนา หรือศาสนาท่ตี นนบั ถือ 6 10
พิชิตสุข ส1.1 ป.3/2 มคี วามสำคัญในฐานะท่เี ปน็ รากฐานสำคัญ
ส1.1 ป.3/3 ของวัฒนธรรมไทย มีอทิ ธิพลต่อ
ส1.1 ป.3/4 การสรา้ งสรรค์ผลงานทางวัฒนธรรมไทย
ส1.2 ป.3/1 การศึกษาพระไตรปฏิ กหรอื คัมภีร์ของศาสนา
พทุ ธประวัติ ประวัติสาวก ชาดก/เรอ่ื งเล่า
และศาสนกิ ชนตวั อยา่ งช่วยให้เหน็ ถึงความ
มุ่งม่นั ในความเพยี รพยายามเพ่อื ให้บรรลุ
เปา้ หมายของชีวิตกอ่ ใหเ้ กดิ ศรทั ธาและปฏบิ ัติ
ตามและเป็นการธำรงไวซ้ ่ึงศาสนาทีต่ นนับถือ

2. หลักธรรมนำสู่ ส1.1 ป.3/5 การยดึ มั่นในหลักธรรม และปฏิบตั ิตน 8 10
ความสมานฉันท์ ส1.1 ป.3/7 ท่ีถูกต้องเหมาะสม เป็นศาสนกิ ชนท่ดี ี
ตามหลักศาสนาเกิดจากการความรู้
ส1.2 ป.3/2 ความเข้าใจและความศรัทธาส่งผล
ส1.2 ป.3/3

ตอ่ การยอมรับหลักการศาสนาทต่ี นนับถือ

เพ่อื ความสงบของชวี ติ ในการปฏิบัตติ น

ในชีวิตประจำวันและเป็นการธำรงรกั ษาไวซ้ งึ่

ศาสนาทต่ี นนับถือ

3 การบริหารจิต ส1.1 ป.6/6 เห็นคุณค่าและสวดมนต์ แผ่เมตตา 36
เจรญิ ปญั ญา มีสติเปน็ พืน้ ฐานของสมาธิ ส่งผลตอ่
การพฒั นาจิต และการอยูร่ ่วมกัน
อย่างสันติสุข

โรงเรยี นคุรปุ ระชานกุ ลู ๗๕

ลำดบั ช่อื หน่วย มาตรฐาน สาระสำคญั /ความคดิ รวบยอด เวลา น้ำหนกั
ที่ การเรยี นรู้ การเรียนรู้ / (ชั่วโมง) คะแนน

4 รกั ษว์ ฒั นธรรม ตัวชวี้ ดั
นำสุข
ส2.1 ป.3/1 บคุ คลท่มี ผี ลงานทเี่ ป็นประโยชนแ์ ละเปน็ 4 10
ส2.1 ป.3/2 แบบอย่างแกช่ มุ ชนและทอ้ งถิ่น เขา้ ใจการ
ส2.1 ป.3/4 ปฏิบัตติ นตามประเพณีและวัฒนธรรมท่ี
ส2.2 ป.3/1 หลากหลาย ท้ังของครอบครัวและของท้องถน่ิ
ส2.2 ป.6/2 สง่ ผลตอ่ การดำเนนิ ชีวติ ของตนเอง และผู้อื่น
ส2.2 ป.6/3 ทำให้อย่รู ว่ มกนั อยา่ งมีความสขุ

5 วถิ ีประชาธปิ ไตย ส2.2 ป.3/1 บทบาทหน้าท่ีของสมาชกิ ของชุมชนในการมี 3 6
ส่วนร่วมในกจิ กรรมต่างๆ ตามกระบวนการ 4 8
ในชุมชน ส2.2 ป.3/2 3 6

ประชาธิปไตย การตัดสนิ ใจในชัน้ เรยี น

โรงเรยี นและชมุ ชนโดยวธิ กี ารออกเสยี งโดยตรง

และการเลือกตวั แทนออกเสยี ง

การตดั สนิ ใจของบุคคลและกล่มุ

มีผลต่อการเปลี่ยนแปลงในช้ันเรยี น โรงเรียน

และชุมชน

6. รใู้ ช้รู้ รจู้ ่าย ส3.1 ป.3/1 ทรพั ยากรทใี่ ชใ้ นการผลิตสินค้าและบริการมี
ไมอ่ ับจน ส3.1 ป.3/3 จำกัดแต่ความตอ้ งการของมนุษยม์ ีไม่จำกดั
ส3.2 ป.3/3 จงึ จำเป็นตอ้ งเลือกใช้เฉพาะส่ิงทมี่ ีความ
จำเป็นในการดำรงชีวิตของมนุษย์
การแข่งขันทางการค้ามผี ลกระทบทำใหร้ าคา
สนิ ค้าลดลงและการรู้จกั วเิ คราะหบ์ ัญชกี ารใช้
จา่ ยประจำวนั เปน็ การควบคมุ การใชจ้ า่ ย
อยา่ งเหมาะสม

7 ช่วยรัฐเพ่ือพฒั นา ส3.1 ป.3/2 สนิ ค้าและบรกิ ารทจ่ี ำเปน็ ขัน้ พน้ื ฐานภาครฐั
ชวี ติ ส3.2 ป.3/1 ตอ้ งจดั หาและให้บรกิ ารแก่ประชาชน
และประชาชนควรรจู้ กั วเิ คราะหบ์ ัญชกี ารใช้
ส3.2 ป.3/2

จา่ ยประจำวนั เปน็ การควบคุมการใช้จ่าย

อยา่ งเหมาะสมและมหี น้าท่เี สียภาษี ให้รฐั

เพอื่ นำมาพฒั นาเพื่อคุณภาพชวี ติ ทดี่ ี

โรงเรียนคุรุประชานกุ ลู ๗๖

ลำดับ ช่อื หน่วย มาตรฐาน สาระสำคัญ/ความคดิ รวบยอด เวลา น้ำหนัก
ที่ การเรียนรู้ การเรียนรู้ / (ชั่วโมง) คะแนน

ตวั ชวี้ ัด

8. เคร่ืองมอื ทาง ส5.1 ป.3/1 การใชแ้ ผนที่ แผนผังและภาพถา่ ยในการหา 3 6
ภมู ิศาสตร์ ส5.1 ป.3/2 ขอ้ มูลทางภูมศิ าสตร์ในชมุ ชนอย่างมี
ประสิทธภิ าพ รู้จกั เขยี นแผนผงั ทีแ่ สดง
ตำแหนง่ ที่ตั้งของสถานท่จี ะชว่ ยในการคน้ หา
สถานทต่ี ่างๆ และรวดเร็ว ภมู ปิ ระเทศ
และภูมอิ ากาศมีอิทธพิ ลต่อการดำรงชวี ติ
ของคนในชุมชน

9. รักษ์ส่งิ แวดลอ้ ม ส5.2 ป.3/1 ภูมปิ ระเทศและภมู ิอากาศมีอิทธพิ ลต่อ 4 8
ส5.2 ป.3/2 การดำรงชีวติ ของคนในชุมชนจึงควรเข้าใจ
ส5.2 ป.3/3 การเปล่ียนแปลงสภาพแวดล้อมในชุมชน
ส5.2 ป.3/4 จากอดีตถึงปัจจบุ ันมลี ักษณะท่ีแตกต่างกัน
ส5.2 ป.3/5 ของเมืองและชนบท สภาพทางภูมิศาสตร์

และทรัพยากรธรรมชาติมีความสัมพันธ์กบั

ความต้องการพื้นฐานและการประกอบอาชีพ

ของมนุษย์ ตระหนกั ถงึ การเปลี่ยนแปลง

ของสภาพแวดล้อมในชมุ ชนมลพิษและการเกิด

มลพิษเป็นผลจากการกระทำของมนุษย์

รวมระหว่างปี 38 70

ปลายภาค 2 30

รวม 40 100

โรงเรียนครุ ปุ ระชานกุ ูล ๗๗

โครงสร้างรายวชิ า

รายวิชา ส14101 ชื่อวิชา สงั คมศกึ ษา ศาสนาและวฒั นธรรม
ชั้นประถมศกึ ษาปีที่ 4 เวลา 80 ช่วั โมง

ลำดบั ชอ่ื หน่วย มาตรฐาน สาระสำคญั /ความคดิ รวบยอด เวลา น้ำหนกั
ที่ การเรียนรู้ การเรยี นรู้ / (ชวั่ โมง) คะแนน

ตวั ช้ีวัด

1 ศ าส น าน ำชี วิต ส1.1 ป.4/1 ศาสนาเป็นศนู ยร์ วมจิตใจของศาสนิกชน 12 14
พิชติ สุข ส1.1 ป.4/2 การศึกษาพทุ ธประวตั ิ ประวตั ิ ประวัติศาสดา
ของศาสนาอื่น ประวตั ิสาวกและคำสอนตา่ ง ๆ
ส1.1 ป.4/3 มาเป็นแบบอยา่ งในการดำเนินชีวิต
ส1.1 ป.4/8
ส1.2 ป.4/1

2 หลักธรรมนำสู่ ส1.1 ป.4/4 การปฏิบัตติ นตามหลักธรรมของศาสนา 10 12
ความสมานฉันท์ ส1.1 ป.4/7 ศาสนพิธี และพธิ ีกรรมในวนั สำคญั
ของศาสนา ทำให้สามารถอยู่รว่ มกันได้
ส1.2 ป.4/2 อยา่ งสมานฉันท์
ส1.2 ป.4/3

3 คุ ณ ค่ า ข อ ง ส1.1 ป.4/5 เห็นคุณค่าของการฝึกปฏบิ ตั ิ การพฒั นาจิต 6 8
การพฒั นาจติ ส1.1 ป.4/6 ตามแนวทางของศาสนาท่ีตนนับถือและชนื่ ชม 16 20

การทำความดีของผู้ปฏิบตั ิตามหลกั การพัฒนา

จิตของศาสนา

4 วถิ ีประชาธิปไตย ส2.1 ป.4/1 การปฏิบัตติ นตามบทบาทหน้าทข่ี อง
ส2.1 ป.4/2 พลเมอื งดีและเห็นความสำคัญของสิทธิเดก็
ส2.1 ป.4/3 เปน็ การปฏิบัติตนตามวถิ ีประชาธิปไตย
ส2.2 ป.4/1 อนั มีพระมหากษัตรยิ เ์ ปน็ ประมุข
ส2.2 ป.4/2

ส2.2 ป.4/3

โรงเรยี นครุ ุประชานกุ ลู ๗๘

ลำดับ ชอื่ หน่วย มาตรฐาน สาระสำคัญ/ความคดิ รวบยอด เวลา น้ำหนัก
ที่ การเรียนรู้ การเรียนรู้ / (ชวั่ โมง) คะแนน

ตวั ช้วี ัด

5 สันติสุขบนความ ส2.1 ป.4/4 การอย่รู ว่ มกนั อย่างสันตสิ ขุ ของคนในชุมชน 6 8
แ ต ก ต่ า ง ท า ง ส2.1 ป.4/5 ตอ้ งคำนึงถึงความแตกตา่ งทางวฒั นธรรมของ
วัฒนธรรม กลมุ่ คนในทอ้ งถ่ิน

6 เลือกซื้อเลือกใช้ ส3.1 ป.4/1 การเลอื กซอ้ื สินค้าและบริการตอ้ งคำนึงถงึ 8 10
ดว้ ยหัวใจที่ ส3.1 ป.4/2 สทิ ธพิ ้นื ฐานและการรักษาผลประโยชน์
พอเพยี ง ส3.1 ป.4/3 ของผ้บู รโิ ภคโดยยดึ หลกั เศรษฐกิจการเงินของ

ชมุ ชน

7 เศรษฐกิจชมุ ชน ส3.2 ป.4/1 อาชพี สนิ คา้ และบรกิ ารต่าง ๆ ทผ่ี ลติ 68
ส3.2 ป.4/2 ในชุมชนมคี วามสำคัญกบั ระบบเศรษฐกิจ
การเงนิ ของชุมชน

8 จังหวัดของเรา ส5.1 ป.4/1 แผนที่ ภาพถา่ ย สามารถระบุลกั ษณะสำคญั 8 10
ส5.1 ป.4/2 ทางกายภาพแหลง่ ทรัพยากรเพอ่ื เช่ือมโยง ให้
ส5.1 ป.4/3 เหน็ ความสัมพันธข์ องส่งิ ตา่ ง ๆ ทีอ่ ยู่
ในจังหวดั

9 รกั ษ์สิง่ แวดลอ้ ม ส5.2 ป.4/1 การเปล่ียนแปลงสภาพแวดล้อมทางกายภาพ 6 8
ส5.2 ป.4/2 สง่ ผลตอ่ การดำเนินชวี ิตของคนในจงั หวดั จึง
ส5.2 ป.4/3 ต้องรว่ มกนั อนรุ ักษส์ ิ่งแวดล้อม

รวมระหว่างปี 77 70

ปลายภาค 3 30

รวม 80 100

โรงเรยี นครุ ุประชานุกูล ๗๙

โครงสร้างรายวชิ า

รายวชิ า ส15101 ชื่อวิชา สังคมศกึ ษา ศาสนาและวัฒนธรรม
ชน้ั ประถมศึกษาปีที่ 5 เวลา80 ชวั่ โมง

ลำดับ ช่อื หน่วย มาตรฐาน สาระสำคญั /ความคิดรวบยอด เวลา น้ำหนัก
ที่ การเรยี นรู้ การเรยี นรู้ / (ชัว่ โมง) คะแนน

ตัวช้ีวัด

1. ศ า ส น า น ำ ชี วิ ต ส1.1 ป.5/1 ศาสนาเป็นหลกั ในการพัฒนาชาติไทย 12 10
พชิ ิตสุข ส1.1 ป.5/2 การศึกษาพทุ ธประวตั ิ ประวัติศาสดา
ส1.1 ป.5/3 องค์ประกอบของพระไตรปฎิ ก
ส1.1 ป.5/4 การประพฤตติ นตามแบบพทุ ธสาวก ชาดก

เรอ่ื งเล่า และศาสนิกชนตวั อย่าง ด้วยความ

ศรทั ธาเพ่ือการอยู่ร่วมกัน อย่างสันติ

สขุ

2. หลักธรรมนำสู่ ส 1.1 ป.5/5 การแสดงความเคารพและปฏิบตั ติ าม 16 12
ความสมานฉนั ท์ ส 1.1 ป.5/7 หลกั ธรรม พธิ กี รรมในศาสนพิธี ปฏิบัตติ นใน
วันสำคัญทางศาสนา มีมรรยาทของความ
ส 1.2 ป.5/1 เป็นศาสนกิ ชนทีด่ ี เปน็ การธำรงรกั ษาศาสนา
ส 1.2 ป.5/2
ส 1.2 ป.5/3

ส 2.1 ป.5/3

ส 2.1 ป.5/4

3. คุณ ค่าของการ ส 1.1 ป.5/6 การสวดมนต์ การแผ่เมตตา การทำสมาธิ 3 3
พัฒนาจติ ส่งผลดีต่อการพฒั นาจติ และการอย่รู ว่ มกัน

อย่างสันติสขุ

4. วถิ ีประชาธิปไตย ส2.1 ป.5/1 การปฏบิ ัติตนตามสถานภาพ บทบาท สิทธิ 16 15
ส2.1 ป.5/2 เสรภี าพ การปกป้องคุ้มครองตนเองหรือ
ส2.1 ป.5/3 ผู้อืน่ จากการละเมดิ สิทธเิ ดก็ รู้โครงสรา้ ง
ส2.1 ป.5/4 อำนาจหน้าที่ของการปกครองส่วนท้องถ่ิน
ส2.2 ป.5/1 บทบาท หน้าที่ และวธิ กี ารเข้าดำรง
ส2.2 ป.5/2 ตำแหนง่ ของผู้บรหิ ารท้องถน่ิ ประโยชน์
ส2.2 ป.5/ 3 ท่ชี ุมชนจะไดร้ ับจากองค์กรปกครองสว่ น

ทอ้ งถน่ิ เพื่อการดำรงชวี ติ ในสงั คมอย่าง

โรงเรียนครุ ุประชานกุ ูล ๘๐

สนั ติสุข

ลำดับ ช่ือหน่วย มาตรฐาน สาระสำคัญ/ความคิดรวบยอด เวลา น้ำหนกั
ท่ี การเรยี นรู้ การเรยี นรู้ / (ชวั่ โมง) คะแนน

ตวั ชีว้ ัด 88

5. การผลติ ส3.1 ป.5/1 การผลิตสินคา้ และบริการต้องเข้าใจและใช้ 66
การบริการ ส3.1 ป.5/2 ทรพั ยากรอย่างมีประสิทธิภาพตามแนวคดิ
แบบพอเพยี ง ส3.1 ป.5/3 ของปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพยี ง และ 88
หลกั การของสหกรณ์

6. ธนาคาร ส3.2 ป.5/1 การเขา้ ใจสถาบนั ทางเศรษฐกิจ บทบาท
ส3.2 ป.5/2 ธนาคารผลดีและผลเสียของการกยู้ ืมเป็น
ความจำเป็นในระบบเศรษฐกิจ

7. ภูมิภาคของเรา ส5.1 ป.5/1 การรู้ ตำแหน่งทางภมู ิศาสตร์ลกั ษณะภูมิ
ส5.1 ป.5/2 ลักษณ์ทส่ี ำคัญในภูมภิ าค ทำให้เข้าใจ
ส5.1 ป.5/3 ความสมั พนั ธข์ องลกั ษณะทางกายภาพ กับ
ลกั ษณะทางสังคม ในภมู ภิ าค

8. รักษ์สง่ิ แวดล้อม ส5.2 ป.5/1 การเข้าใจสภาพแวดลอ้ มทางกายภาพ 88
ส5.2 ป.5/2 ในภูมิภาค อทิ ธิพลของส่งิ แวดลอ้ มทาง
ส5.2 ป.5/3 ธรรมชาติกอ่ ใหเ้ กดิ การอนรุ กั ษ์และรักษา 77 70
3 30
สภาพแวดล้อม 80 100

รวมระหว่างปี

ปลายภาค

รวม

โรงเรยี นครุ ุประชานกุ ลู ๘๑

โครงสรา้ งรายวชิ า

รายวิชา ส16101 ช่ือวิชา สงั คมศึกษา ศาสนาและวฒั นธรรม
ช้ันประถมศกึ ษาปีที่ 6 เวลา 80 ช่ัวโมง

ลำดับ ช่ือหน่วย มาตรฐาน สาระสำคัญ/ความคดิ รวบยอด เวลา น้ำหนกั
ท่ี การเรยี นรู้ การเรียนรู้ / (ชัว่ โมง) คะแนน

ตัวช้วี ัด

1. ศ าส น าน ำชี วิต ส1.1 ป.6/1 ความสำคัญของพระพทุ ธศาสนา ศาสนาที่ 10 8
พิชติ สุข ส1.1 ป.6/2 ผูเ้ รยี นนับถือในฐานะของศาสนาประจำชาติ
การศึกษา และปฏิบตั ิตามแบบอย่างการ
ส1.1 ป.6/3 ดำเนินชวี ติ และข้อคดิ จาก พุทธประวตั ิและ
ส1.2 ป.6/1

ประวัติศาสดา ประวัติสาวก ชาดก เร่ืองเล่า

และศาสนิกชนตัวอยา่ ง ปฏิบัตติ นได้อย่าง

เหมาะสมในสถานท่ตี ่างๆ ในศาสนสถานเพื่อ

การอยูร่ ว่ มกันอย่างสนั ตสิ ุข

2. หลักธรรมนำสู่ ส1.1 ป.6/4 การแสดงความเคารพพระรัตนตรยั 15 12
ความสมานฉนั ท์ ส1.1 ป.6/7 การประกาศตนต่อสาธารณชนวา่ ยอมรบั
พระรัตนตรัยเปน็ ทีพ่ ่ึงและปฏิบัติตนตาม
ส1.2 ป.6/2 หลกั ธรรมของศาสนา ตามมารยาทไทย
ส1.2 ป.6/3 ในการเขา้ ร่วม ศาสนพธิ ีกรรมและกจิ กรรม
ส1.2 ป.6/4 ในวนั สำคัญทางศาสนาตอ้ งปฏิบตั ใิ ห้
ส2.1 ป.6/3

เหมาะสม ถูกกาลเทศะ มีอิทธิพลทผ่ี ู้ปฏบิ ตั ิ

ตาม สามารถนำไปแก้ปัญหาอบายมุขและสิ่ง

เสพติด ส่งผลใหม้ กี ารสำรวม กาย วาจา ใจ

เป็นการสบื ทอดวฒั นธรรมอนั ดงี าม

3 การพัฒนาจิต ส1.1 ป.6/5 ศาสนามีอิทธิพลต่อการดำเนินชวี ติ ท่ีดีของ 6 6
เจรญิ ปัญญา ส1.1 ป.6/6 บุคคลในประเทศ การพัฒนาจิตเจรญิ ปัญญา
ตามแนวทางของศาสนาอยา่ งมีสติทำใหเ้ กิด
ความสงบสุขในชีวติ

โรงเรยี นครุ ปุ ระชานกุ ลู ๘๒

ลำดบั ชือ่ หน่วย มาตรฐาน สาระสำคัญ/ความคดิ รวบยอด เวลา น้ำหนัก
ท่ี การเรยี นรู้ การเรยี นรู้ / (ชว่ั โมง) คะแนน

ตวั ช้ีวัด

4 ศาสนาใน ส1.1 ป.6/8 ศึกษาหลักธรรมสำคัญของศาสนาอ่นื 6 6
ประเทศไทย ส1.1 ป.6/9 ศาสนพธิ ี พิธีกรรมของศาสนาอ่ืนๆ และปฏิบัติ

ตนได้อย่างเหมาะสมเมื่อต้องเข้าร่วมพิธี

5 กฎหมายใกล้ตัว ส2.1 ป.6/1 การปฏบิ ตั ิตามกฎหมาย กจิ กรรมส่งเสริม 8 10
ส2.2 ป.6/1 ประชาธปิ ไตยท้งั ในระดบั ท้องถน่ิ และประเทศ
ส2.2 ป.6/2 การใชส้ ทิ ธอิ อกเสยี งเลือกตง้ั เป็นปจั จยั สำคญั
ส2.2 ป.6/3 ของกระบวนการทางประชาธิปไตย ทำให้

อยรู่ ว่ มกันอยา่ งสนั ติสขุ สง่ ผลให้เกดิ ความ

ม่ันคงในวถิ ีประชาธิปไตย

6. ผู้ผลิต ผู้บรโิ ภค ส3.1 ป.6/1 บทบาทของผผู้ ลิตทีม่ ีความรับผิดชอบตอ่ 78
ส3.1 ป.6/2 สังคมตอ้ งคำนงึ ถึงจรรยาบรรณและ
ส3.1 ป.6/3 ส่งิ แวดล้อมส่งผลให้การบรหิ ารจัดการ

การใช้ทรัพยากรอย่างมีประสิทธภิ าพ

และคมุ้ ค่าก่อใหเ้ กดิ ผลต่อการดำเนนิ ชีวติ

อยา่ งดุลยภาพ และผู้บริโภคต้องรเู้ ทา่ ทนั

ในการบรโิ ภคท่สี ่งผลใหก้ ารบริหารจัดการ

ทรพั ยากรเปน็ ไปอย่างมีประสิทธภิ าพ

และคุม้ คา่

7 ความสัมพันธ์ทาง ส3.2 ป.6/1 ผ้ผู ลติ ผู้บรโิ ภค ธนาคาร และรฐั บาล 66

เศรษฐกจิ ส3.2 ป.6/2 มีความสัมพันธก์ นั และมีความสำคัญ

ตอ่ ระบบเศรษฐกิจ การรวมกลุม่
ทางเศรษฐกิจเปน็ การบริหารจดั การ
เพ่ือประสานประโยชน์ในท้องถ่นิ

8. เค ร่ื อ ง มื อ ท า ง ส5.1 ป.6/1 เคร่อื งมอื ทางภูมศิ าสตร์เป็นส่ิงท่ีนำไปสู่ 6 6

ภูมิศาสตร์ ส5.1 ป.6/2 การการค้นหาลักษณะสำคัญทางกายภาพ

และสงั คมของประเทศ ลกั ษณะทางกายภาพ
มผี ลต่อปรากฏการณ์ธรรมชาตขิ องประเทศ

โรงเรียนครุ ุประชานุกูล ๘๓

ลำดบั ช่อื หน่วย มาตรฐาน สาระสำคญั /ความคิดรวบยอด เวลา น้ำหนัก
ที่ การเรียนรู้ การเรยี นรู้ / (ชั่วโมง) คะแนน

ตัวชว้ี ัด

9. รักษส์ งิ่ แวดล้อม ส5.2 ป.6/1 สง่ิ แวดล้อมทางธรรมชาติทำให้เกิด 6 8
ส5.2 ป.6/2 สงิ่ แวดล้อมทางสังคมในประเทศ
ส5.2 ป.6/3 การดัดแปลงหรือปรับเปล่ยี นสภาพธรรมชาติ
มีผลตอ่ เศรษฐกจิ สงั คม อาชพี วฒั นธรรม
และประชากรในประเทศไทยจากอดีตถึง
ปจั จบุ นั ควรวางแผนการใช้ทรัพยากรบุคคล
อยา่ งมีจิตสำนึกให้เกิดประสิทธิภาพ

รวมระหวา่ งปี 77 70

ปลายภาค 3 30

รวม 80 100

โรงเรียนคุรปุ ระชานุกูล ๘๔

อภิธานศพั ท์

กตัญญูกตเวที ผ้รู อู้ ุปการะที่ทา่ นทำแลว้ และตอบแทน แยกออกเป็น 2 ข้อ 1. กตัญญู รคู้ ุณทา่ น
2. กตเวทีตอบแทนหรือสนองคุณท่าน ความกตัญญกู ตเวทีว่าโดยขอบเขต แยกได้

เป็น 2 ระดบั คอื
2.1 กตญั ญูกตเวทตี ่อบุคคลผูม้ ีคุณความดหี รืออปุ การะต่อตนเป็นส่วนตัว 2.2 กตัญญู
กตเวทตี อ่ บุคคลผ้ไู ดบ้ ำเพ็ญคุณประโยชนห์ รอื มีคุณความดี เก้อื กูลแกส่ ่วนรว่ ม

กตัญญูกตเวทีต่ออาจารย์ / โรงเรียน ในฐานะที่เป็นศิษย์ พึงแสดงความเคารพนับถืออาจารย์
ผู้เปรียบเสมือนทิศเบื้องขวา ดังนี้ 1. ลูกต้อนรับ แสดงความเคารพ 2. เข้าไปหา
เพื่อบำรุง รับใช้ ปรึกษา ซักถาม รับคำแนะนำ เป็นต้น 3. ฟังด้วยดี ฟังเป็น รู้จักฟัง

ให้เกิดปัญญา 4. ปรนนิบัติ ช่วยบริการ 5. เรียนศิลปวิทยาโดยเคารพ เอาจริงเอาจัง
ถือเปน็ กิจสำคญั ด้วยดี
กรรม การกระทำ หมายถึง การกระทำท่ีประกอบด้วยเจตนา คือ ทำด้วยความจงใจ ประกอบด้วย

ความจงใจหรือจงใจทำดีกต็ าม ชวั่ กต็ าม เช่น ขุดหลมุ พรางดักคนหรือสัตว์ ในตก

ลงไปตายเป็นกรรม แต่ขุดบ่อน้ำไว้กินไว้ใช้ สัตว์ตกลงไปตายเองไม่เป็นกรรม

(แ ต่ ถ้ า รู้ อ ยู่ ว่ า บ่ อ น้ ำ ที่ ต น ขุ ด ไว้ อ ยู่ ใน ท่ี ซ่ึ ง ค น จ ะ พ ลั ด ต ก ได้ ง่ า ย แ ล้ ว ป ล่ อ ย ป ล ะ ล ะ เล ย

มีคนตกลงไปก็ไม่พน้ กรรม) การกระทำท่ีดเี รียกวา่ “กรรมด”ี ท่ชี ั่วเรียกวา่ “กรรมชั่ว”

กรรม 2 กรรมจำแนกตามคุณภาพ หรือตามธรรมท่ีเป็นมูลเหตุมี 2 คือ 1. อกุศลกรรม กรรมที่เป็น

อกุศล กรรมชั่ว คือเกิดจากอกุศลมูล 2. กุศลกรรม กรรมท่ีเป็นกุศล กรรมดี คือกรรมที่เกิด

จากกุศลมูล

กรรม 3 กรรมจำแนกตามทวารคือทางที่กรรมมี 3 คือ 3. กายกรรม การกระทำทางกาย

2. วจีกรรม การกระทำทางวาจา 3. มโนกรรม การกระทำทางใจ
กรรม 12 กรรมจำแนกตามหลกั เกณฑเ์ กีย่ วกบั การให้ผล มี 12 อย่าง คอื

หมวดที่ 1 ว่าด้วยปากกาล คือจำแนกตามเวลาท่ีให้ผล ได้แก่ 1. ทิฏฐิธรรมเวทนียกรรม

กรรมที่ให้ผลในปัจจุบัน คือในภพนี้ 2. อุปัชชเวทนียกรรม กรรมท่ีให้ผลในภาพที่จะไปเกิด
คอื ในภพหนา้ 3. อปราบปริเวทนียกรรม กรรมที่ให้ผลในภพต่อ ๆ ไป 4. อโหสิกรรม กรรม
เลิกใหผ้ ล

หมวดที่ 2 ว่าโดยกิจ คือการให้ผลตามหน้าท่ี ได้แก่ 5. ชนกกรรม กรรมแต่งให้เกิด
หรือกรรมที่เป็นตัวนำไปเกิด 6. อุปัตถัมภกกรรม กรรมสนับสนุน คือ เข้าสนับสนุน
หรือซ้ำเติมต่อจากชนกกรรม 7. อุปปีฬกกรรม กรรมบีบคั้น คือเข้ามาบีบค้ันผลแห่ง

ชนกกรรม และอุปั ตถัมภกกรรม นั้ น ให้ แป รเป ลี่ยน ทุ เลาเบ าลงห รือสั้น เข้า 8.
อุปฆาตกกรรม กรรมตัดรอน คือ กรรมแรงฝ่ายตรงข้ามที่เข้าตัดรอนให้ผลของกรรม
สองอย่างน้นั ขาดหรือหยดุ ไปทเี ดียว

หมวดที่ 3 ว่าโดยปานทานปริยาย คือจำแนกตามลำดับความแรงในการให้ผล ได้แก่

9. ครุกรรม กรรมหนัก ให้ผลก่อน 10. พหุลกรรม หรือ อาจิณกรรม กรรที่ทำมาก

หรือกรรมชินให้ผลรองลงมา 11. อาสันนกรรม กรรมจวนเจียน หรือกรรมใกล้ตาย

โรงเรียนครุ ุประชานกุ ูล ๘๕

ถ้าไม่มีสองข้อก่อนก็จะให้ผลก่อนอ่ืน 12. กตัตตากรรม หรือ กตัตตาวาปนกรรม
กรรมสกั ว่าทำ คือเจตนาออ่ น หรือมิใชเ่ จตนาอย่างนั้น ให้ผลตอ่ เมอื่ ไม่มีกรรมอ่ืนจะใหผ้ ล)
กรรมฐาน ท่ีต้ังแห่งการงาน อารมณ์เป็นท่ีตั้งแห่งการงานของใจ อุบายทางใจ วิธีฝึกอบรมจิต
มี 2 ประเภท คอื สมถกรรมฐาน คือ อบุ ายสงบใจ วปิ ัสสนากรรมฐาน อุบายเรืองปัญญา
กุลจิรัฏตธรรม 4 ธรรมสำหรับดำรงความม่ันคงของตระกูลให้ยั่งยืน เหตุท่ีทำให้ตระกูลม่ังค่ังต้ังอยู่
ได้นาน 1. นัฏฐคเวสนา คือ ของหายของหมด รู้จักหามาไว้ 2. ชิณณปฏิสังขรณา คือ ของเก่า
ของชำรุด รู้จักบูรณะซ่อมแซม 3. ปริมิตปานโภชนา คือ รู้จักประมาณในการกินการใช้
4. อธิปจั จสีลวนั ตสถาปนา คอื ตงั้ ผูม้ ศี ีลธรรมเป็นพอ่ บา้ นแม่เรือน
กศุ ล บญุ ความดี ฉลาด สิ่งทดี่ ี กรรมดี
กุศลกรรม กรรมดี กรรมที่เปน็ กศุ ล การกระทำทด่ี คี ือเกดิ จากกุศลมลู
กศุ ลกรรมบถ 10 ทางแหง่ กรรมดี ทางทำดี กรรมดีอันเปน็ ทางนำไปสู่สคุ ตมิ ี 10 อย่างได้แก่
ก. กายกรรม 3 (ทางกาย) 1. ปาณ าติปาตา เวรมณี เว้นจากการทำลายชีวิต

2. อทินนาทานา เวรมณี เว้นจากถือเอาของที่เขามิได้ให้ 3. กาเมสุมิจฉาจารา
เวรมณี เวน้ จากประพฤติผดิ ในกาม
ข. วจีกรรม 4 (ทางวาจา) ได้แก่ 4. มุสาวาทา เวรมณี เว้นจากพูดเท็จ 5. ปิสุณายวาจาย
เวรมณี เว้นจากพูดส่อเสียด 6. ผรุสาย วาจาย เวรมณี เว้นจากพูดคำหยาบ
7. สมั ผัปปลาปา เวรมณี เวน้ จากพูดเพ้อเจอ้
ค. มโนกรรม 3 (ทางใจ) 8. อนภิชฌา ไม่โลกคอยจ้องอยากได้ของเขา 9. อพยาบาท
ไม่คดิ ร้ายเบียดเบียนเขา 10. สัมมาทฏิ ฐิ เหน็ ชอบตามคลองธรรม
กุศลมลู รากเหง้าของกุศล ต้นเหตุของกุศล ต้นเหตุของความดี 3 อย่าง 1. อโลภะ ไม่โลภ (จาคะ)
2. อโทสะ ไม่คิดประทุษรา้ ย (เมตตา) 3. อโมหะ ไม่หลง (ปญั ญา)
กุศลวิตก ความตรึกท่ีเป็นกุศล ความนึกคิดที่ดีงาม 3 คอื 1. เนกขัมมวิตก ความตรึกปลอดจากกาม
2. อพยาบาทวิตก ความตรึกปลอดจากพยาบาท 3. อวิหิสาวิตก ความตรึกปลอดจากการ
เบียดเบยี น
โกศล 3 ความฉลาด ความเชี่ยวชาญ มี 3 อย่าง 1. อายโกศล คือ ความฉลาดในความเจริญ รอบรู้
ทางเจริญและเหตุของความเจริญ 2. อปายโกศล คือ ความฉลาดในความเสื่อม รอบรู้
ทางเส่ือมและเหตุของความเสื่อม 3. อุปายโกศล คือ ความฉลาดในอุบาย รอบรู้วิธีแก้ไข
เหตุการณแ์ ละวิธที ี่จะทำให้สำเรจ็ ท้ังในการป้องกันความเสือ่ มและในการสร้างความเจริญ
ขันธ์ กอง พวก หมวด หมู่ ลำตัว หมวดหนึ่ง ๆ ของรูปธรรมและนามธรรมท้ังหมดท่ีแบ่งออกเป็น
ห้ากอง ได้แก่ รูปขันธ์ คือ กองรูป เวทนาขันธ์ คือ กองเวทนา สัญญาขันธ์ คือ กองสัญญา
สงั ขารขนั ธ์ คือ กองสงั ขาร วิญญาณขนั ธ์ คอื กองวญิ ญาณ เรียกรวมว่า เบญจขันธ์

โรงเรยี นคุรุประชานกุ ูล ๘๖

คารวธรรม 6 ธรรม คือ ความเคารพ การถือเป็นส่ิงสำคัญท่ีจะพึงใส่ใจและปฏิบัติด้วย
ความเอ้ือเฟ้ือ หรือโดยความหนักแน่นจริงจังมี 6 ประการ คือ 1. สัตถุคารวตา
ความเคารพในพระศาสดา หรือพุทธคารวตา ความเคารพในพระพุทธเจ้า 2. ธัมมคารวตา
ความเคารพในพระธรรม 3. สังฆคารวตา ความเคารพในพระสงฆ์ 4. สิกขาคารวตา
ความเคารพในการศึกษา 5. อัปปมาทคารวตา ความเคารพในความไม่ประมาท
6. ปฏสิ นั ถารคารวตา ความเคารพในการปฏสิ นั ถาร

คิหิสุข (กามโภคีสุข 4) สุขของคฤหัสถ์ สุขของชาวบ้าน สุขที่ชาวบ้านควรพยายามเข้าถึงให้ได้
สม่ำเสมอ สุขอันชอบธรรมท่ีผู้ครองเรือนควรมี 4 ประการ 1. อัตถิสุข สุขเกิดจากความ
มีทรัพย์ 2. โภคสุข สุขเกิดจากการใช้จ่ายทรัพย์ 3. อนณสุข สุขเกิดจากความไม่เป็นหนี้
4. อนวัชชสุข สุขเกิดจากความประพฤติไม่มีโทษ (ไม่บกพร่องเสียหายท้ังทางกาย วาจา
และใจ)

ฆราวาสธรรม 4 ธรรมสำหรับฆราวาส ธรรมสำหรับการครองเรือน หลักการครองชีวิตของ
คฤหัสถ์ 4 ประการ ได้แก่ 1. สัจจะ คือ ความจริง ซ่ือตรง ซ่ือสัตย์ จริงใจ พูดจริง
ทำจริง 2. ทมะ คือ การฝึกฝน การข่มใจ ฝึกนิสัย ปรับตัว รู้จักควบคุมจิตใจ ฝึกหัด
ดดั นิสยั แกไ้ ขข้อบกพร่อง ปรบั ปรุงตนให้เจรญิ กา้ วหน้าด้วยสติปญั ญา 3. ขนั ติ คอื ความ
อดทน ต้ังหน้าทำหน้าท่ีการงานด้วยความขยันหม่ันเพียร เข้มแข็ง ทนทาน
ไม่หวั่นไหว ม่ันในจุดหมาย ไม่ท้อถอย 4. จาคะ คือ เสียสละ สละกิเลส สละความสุข
สบาย และผลประโยชน์ส่วนตนได้ ใจกว้าง พร้อมท่ีจะรับฟังความทุกข์ ความคิดเห็น
และความต้องการของผู้อ่ืน พร้อมที่จะร่วมมือช่วยเหลือ เอ้ือเฟื้อเผื่อแผ่ไม่คับแคบ
เห็นแกต่ วั หรอื เอาแตใ่ จตวั

จิต ธรรมชาติท่ีรู้อารมณ์ สภาพที่นึกคิด ความคิด ใจ ตามหลักฝ่ายอภิธรรม จำแนกจิต
เปน็ 89 แบ่งโดยชาตเิ ปน็ อกศุ ลจิต 12 กุศลจิต 21 วิปากจติ 36 และกิรยิ าจิต 8

เจตสิก ธรรมท่ีประกอบกับจิต อาการหรือคุณสมบัติต่าง ๆ ของจิต เช่น ความโลภ ความโกรธ
ความหลง ศรัทธา เมตตา สติ ปัญญาเป็นต้น มี 52 อย่าง จัดเป็นอัญญสมานาเจตสิก
13 อกศุ ลเจตสกิ 14 โสภณเจตสิก 25

ฉันทะ 1. ความพอใจ ความชอบใจ ความยินดี ความต้องการ ความรักใคร่ในสิ่งนั้น ๆ
2. ความยินยอม ความยอมให้ที่ประชุมทำกิจนั้น ๆ ในเมื่อตนมิได้ ร่วมอยู่ด้วย
เป็นธรรมเนียมของภิกษุท่ีอยู่ในวัดซึ่งมีสีมารวมกัน มีสิทธิท่ีจะเข้าประชุมทำกิจของสงฆ์
เว้นแต่ภิกษุน้ันอาพาธ จะเข้าร่วมประชุมด้วยไม่ได้ ก็มอบฉันทะคือ แสดงความยินยอม
ใหส้ งฆท์ ำกจิ นน้ั ๆ ได้

ฌาน การเพ่ง การเพง่ พินิจด้วยจิตที่เป็นสมาธิแนว่ แน่ มี 2 ประเภท คือ 1. รูปฌาน 2. อรูปฌาน
ฌานสมบตั ิ การบรรลุฌาน การเขา้ ฌาน
ดรุณธรรม ธรรมท่ีเป็นหนทางแห่งความสำเร็จ คือ ข้อปฏิบัติที่เป็นดุจประตูชัยอันเปิดออกไปสู่

ความสุข ความเจริญก้าวหน้าแห่งชีวิต 6 ประการ คือ 1. อาโรคยะ คือ รักษาสุขภาพดี
มิใหม้ ีโรคท้ังจติ และกาย 2. ศีล คือ มีระเบียบวินัย ไมก่ ่อเวรภัยแกส่ ังคม 3. พุทธานุมัติ คือ
ได้คนดีเป็นแบบอย่าง ศึกษาเย่ียงนิยมแบบอย่างของมหาบุรุษพุทธชน 4. สุตะ คือ