1 ผู้จัดท ำ : ครูศิริพร อนุกูลประโยชน์ ครูเกศรินทร์ สุทธิรอด กำรใช้ห้องสมุด เพื่อกำรศึกษำค้นคว้ำ 2018 รำยวิชำ ท20281 ท20282 ระดับชั้นมัธยมศึกษำปีที่ 1
2 เอกสำรประกอบกำรสอน วิชำกำรใช้ห้องสมุดเพื่อกำรศึกษำค้นคว้ำ ชั้นมัธยมศึกษำปีที่ 1 รหัสวิชำ ท20281 และ ท20282 โรงเรียนเศรษฐบุตรบ ำเพ็ญ ส ำนักงำนเขตพื้นที่กำรศึกษำมัธยมศึกษำ กรุงเทพมหำนคร เขต 2 ส ำนักงำนคณะกรรมกำรกำรศึกษำขั้นพื้นฐำน กระทรวงศึกษำธิกำร ชื่อ-นำมสกุล ....................................................................................... .................. ชั้น...............................เลขที่............................เลข
คํานํา เอกสารประกอบการจัดการเรียนรู รายวิชา ท20281 และ ท20282 การใชหองสมุดเพื่อการศึกษา คนควา 1 - 2 เปนเอกสารการเรียนรูในระดับ ชั้นมัธยมศึกษาปที่ 1 ในภาคเรียนที่ 1 – 2 ประกอบดวย เนื้อหาจํานวน 12 เรื่อง ไดแก หองสมุดและแหลงเรียนรูในโรงเรียนเศรษฐบุตรบําเพ็ญ ความรูทั่วไป เกี่ยวกับหองสมุด การสืบคนขอมูลจากฐานขอมูลหองสมุดโรงเรียนเศรษฐบุตรบําเพ็ญ ระเบียบและมารยาท ในการเขาใชหองสมุด บริการของหองสมุด การอานหนังสือและการบันทึกการอาน วัสดุสารสนเทศ งานหองสมุด สวนตาง ๆ ของหนังสือ การรักษาหนังสือ การจัดหมวดหมูหนังสือ เลขเรียกหนังสือและการ จัดเรียงหนังสือเขาชั้น ในแตละเรื่องประกอบดวยเนื้อหา ใบงานและแบบทดสอบ คณะผูจัดทําหวังเปนอยาง ยิ่งที่จะกอใหเกิดประโยชนตอผูเรียน และครูผูสอน ผูจัดทํา คุณครูศิริพร อนุกูลประโยชน คุณครูเกศรินทร สุทธิรอด
สารบัญ เรื่อง หนา คํานํา บทที่ 1 หองสมุดและแหลงเรียนรูในโรงเรียนเศรษฐบุตรบําเพ็ญ 1 ใบงานที่ 1 8 แบบฝกหัด บทที่ 1 10 บทที่ 2 ความรูทั่วไปเกี่ยวกับหองสมุด 12 ใบงานที่ 2 14 แบบฝกหัด บทที่ 2 17 บทที่ 3 ระเบียบและมารยาทในการใชหองสมุด 19 ใบงานที่ 3 21 แบบฝกหัด บทที่ 3 22 บทที่ 4 การคนหาหนังสือจากฐานขอมูลหองสมุดโรงเรียนเศรษฐบุตรบําเพ็ญ 24 ใบงานที่ 4 28 แบบฝกหัด บทที่ 4 29 บทที่ 5 บริการของหองสมุดที่ควรรูจัก 31 ใบงานที่ 5 34 แบบฝกหัด บทที่ 5 35 บทที่ 6 การอานหนังสือและการบันทึกการอาน 37 ใบงานที่ 6 42 แบบฝกหัด บทที่ 6 43
ภาคเรียนที่ 2 เรื่อง หนา บทที่ 1 วัสดุสารสนเทศงานหองสมุด 46 ใบงานที่ 1 49 แบบฝกหัด บทที่ 1 51 บทที่ 2 สวนตาง ๆ ของหนังสือ 53 ใบงานที่ 2 67 แบบฝกหัด บทที่ 2 68 บทที่ 3 การรักษาหนังสือ 70 ใบงานที่ 3 73 แบบฝกหัด บทที่ 3 74 บทที่ 4 การจัดหมวดหมูหนังสือ 76 ใบงานที่ 4 79 แบบฝกหัด บทที่ 4 80 บทที่ 5 เลขเรียกหนังสือ 82 ใบงานที่ 5 85 แบบฝกหัด บทที่ 5 87 บทที่ 6 การจัดเรียงหนังสือเขาชั้น 89 ใบงานที่ 6 92 แบบฝกหัด บทที่ 6 93
บทที่ 1 เรื่อง หองสมุดและแหลงเรียนรูในโรงเรียนเศรษฐบุตรบําเพ็ญ ................................................................................................................... จุดประสงคการเรียนรู 1. บอกที่ตั้งของหองสมุดและแหลงเรียนรูโรงเรียนเศรษฐบุตรบําเพ็ญได 2. อธิบายวิธีการยืมหนังสือและสื่อตาง ๆ ในหองสมุดและแหลงเรียนรูได 3. บอกขอตกลงรวมกันในการเขาใชหองสมุดและแหลงเรียนรูได 4. บอกขอควรปฏิบัติเมื่อเขาใชบริการหองสมุดและแหลงเรียนรูได หองสมุดโรงเรียนเศรษฐบุตรบําเพ็ญ หองสมุดโรงเรียนเศรษฐบุตรบําเพ็ญ ตั้งอยูอาคาร 2 ชั้นลาง มีขนาด 6 หองเรียน จํานวน 100 ที่นั่ง หนังสือและสิ่งพิมพหองสมุดโรงเรียนเศรษฐบุตรบําเพ็ญ มีสารนิเทศที่สามารถแยกประเภทได ดังนี้ 1. มีหนังสือจํานวน 62,596 เลม ( สํารวจเมื่อวันที่ 15 กุมภาพันธ 2566 ) ซึ่งจะมีการซื้อเพิ่มเติมตลอดเวลา ตาม ความตองการของผูใชบริการ และไดรับบริจาคจากผูปกครองและชุมชนในกิจกรรม “หนังสือมือสองเพื่อนอง” และ กิจกรรม “ครอบครัวรักการอาน” ซึ่งงานหองสมุดจะดําเนินกิจกรรมนี้ทุกปปละ 1 ครั้ง แตการรับบริจาคจะรับ บริจาคตลอดทั้งป ประเภทของหนังสือในหองสมุดจะแบงออกไดดังนี้ 1.1 หนังสืออางอิง หนังสืออางอิงจะไมอนุญาตใหยืมออกจากหองสมุดเนื่องจากสวนใหญจะหาซื้อไดยาก บางเลมมีราคาแพง หองสมุดมีเพียงเลมเดียว และการคนหาขอมูลจากหนังสือเหลานี้จะหาขอมูล เพื่อคนควาใชเวลา ไมมากจึงไมจําเปนตองยืมกลับบาน หนังสือหมวดนี้จะมี สัญลักษณคือ อ ถาเปนหนังสืออางอิงภาษาอังกฤษจะมี R เปนสัญลักษณ 1.2 หนังสือคูมือเตรียมสอบ หองสมุดจะจัดหนังสือคูมือเตรียมสอบแยกออกจากชั้นหนังสือทั่วไปโดยจะมี ต เปนสัญลักษณ การจัดจะแยกเปนวิชา ๆ เชน คูมือเตรียมสอบวิชาคณิตศาสตร คูมือเตรียมวิชาสอบสังคมศึกษา คูมือเตรียมสอบวิชาภาษาไทย เปนตน 1.3 หนังสือนวนิยาย จะมี น เปนสัญลักษณ โดยหองสมุดจะจัดเปนมุมหนังสือนวนิยายเฉพาะ 1.4 หนังสือสําหรับเยาวชน จะมี ย เปนสัญลักษณ หนังสือสําหรับเยาวชน หองสมุดไดจัดมุม หนังสือสําหรับเยาวชนแยกจากชั้นหนังสือหมวด 800 เพื่อสะดวกตอการคนควาของนักเรียน ซึ่งหนังสือในมุม เยาวชนนี้จะเหมาะสําหรับนักเรียนชั้น ม.1 เปนอยางยิ่ง 1.5 หนังสือเรื่องสั้น มี ร.ส. เปนสัญลักษณ หองสมุดไดจัดมุมหนังสือ นวนิยาย เรื่องสั้น และหนังสือ สําหรับเยาวชน อยูใกลชิดกัน วัสดุ ตีพิมพ์
2 1.6 หนังสือทั่วไป หองสมุดไดจัดมุมหนังสือทั่วไป ออกเปน 10 หมวดใหญ คือหมวด 000 – 900 โดยในแตละชั้นจะมีปายบอกชื่อชั้นอยางชัดเจน เชน 000 = เบ็ดเตล็ด ความรูทั่วไป 100 = ปรัชญา จิตวิทยา 1.7 มุมเทิดพระเกียรติเปนมุมที่รวบรวมหนังสือของพระบาทสมเด็จพระเจาอยูหัว รัชกาลที่ 9 และพระเทพ รัตนราชสุดา ฯ 1.8 มุมแนะนําหนังสือที่นาอาน มุมแนะนําหนังสือนาอาน มีวัตถุประสงคเพื่อเปนการชักจูงใหนักเรียนได อานหนังสือที่นาอาน ที่ออกมาใหมและนาสนใจ สะดวกในการหยิบยืม 2. จุลสารและกฤตภาค ซึ่งจะจัดไวในกลองดานหลังของหองสมุด หองสมุดมีวัสดุที่ไมไดตีพิมพ ดังนี้ 1. อินเทอรเน็ต งานหองสมุด มีเครื่องคอมพิวเตอรสําหรับไวบริการในหองสมุดจํานวน 6 เครื่อง การเขา ใชอินเทอรเน็ต นักเรียนตองแจงเจาหนาที่ เพื่อลงชื่อเขาใชบริการ การเขาใชตองมีวัตถุประสงคเพื่อคนควา ไม อนุญาตใหเลนเกม และไมเขาเว็บไซตที่ไมเหมาะสม รวมทั้งนักเรียนตองมีระเบียบวินัยในการใชอินเตอรเน็ตอยาง เครงครัด เพื่อจะเปนแบบอยางที่ดีแกผูใชบริการทานอื่นตอไป 2. แผน CD และ DVD หองสมุดจะอนุญาตใหนักเรียนยืม แผน CD/DVD ครั้งละ 3 แผน /3 วัน 3. ลูกโลก หุนจําลอง ไมอนุญาตใหยืมออก วัสดุ ไม่ตีพิมพ์
3 หองสมุดโรงเรียนเศรษฐบุตรบําเพ็ญ มีขนาด 6 หองเรียน ตั้งอยูที่อาคาร 2 ชั้น 1 โดยการปรับสภาพหองเรียนให เปนหองสมุด และขยายพื้นที่ไปถึงระเบียงเพื่อใหกวางขึ้น ป 2528 ไดรับรางวัลหองสมุดรางวัลพระราชทาน ( โรงเรียนเศรษฐบุตรบําเพ็ญ. 2537: 100 ) ป 2540 ไดนําระบบคอมพิวเตอรมาบริหารงานหองสมุด โดยไดรับความอนุเคราะหโปรแกรมจากโรงเรียน นวมินทราชินูทิศ เตรียมอุดมศึกษานอมเกลา ซึ่งไดทดลองการยืม- คืน และการสืบคนขอมูลจากคอมพิวเตอร และการ สืบคนขอมูลจากอินเตอรเน็ต ป 2542 ไดปรับปรุงทัศนียภาพหองสมุด ติดกระจกใสรอบหองสมุด ปรับเปลี่ยนทางเขา ปรับปรุงมุม เฉลิมพระเกียรติและติดตั้งเครื่องปรับอากาศ ปรับปรุงการใหบริการโดยใหผูปกครอง และบุคคลทั่วไปยืมหนังสือได จัดกิจกรรมสงเสริมการอานที่หลากหลาย ป 2544 นางศิริพร อนุกูลประโยชน หัวหนางานหองสมุดไดรับเกียรติบัตรครูผูสงเสริมการใช ภาษาไทย ดีเดน จากกรมวิชาการ กระทรวงศึกษาธิการ ป 2544 นางศิริพร อนุกูลประโยชน หัวหนางานหองสมุดไดรับเกียรติบัตรครูดีเดนของโรงเรียนมัธยม ศึกษาสวนกลาง กลุมที่ 5 กรุงเทพมหานคร ป 2545 หองสมุดไดปรับปรุงพื้นหอง และจัดขยายชั้นหนังสือเพิ่มขึ้น จํานวน 10 ชั้น จัดทํามุม เฉลิมพระเกียรติสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาสยามบรมราชกุมารี ป 2547 หองสมุดปรับปรุงบริเวณเคาเตอร ยืม-คืน ปรับเปลี่ยนเกาอี้ใหม ขยายเวลาการใหบริการ โดย เปดบริการทุกวัน หยุดเฉพาะวันนักขัตฤกษ ขยายพื้นที่ใหบริการอินเตอรเน็ต ปรับปรุงการใหบริการ โดยใหบริการทุก วันไมเวนวันปดภาคเรียน นักเรียนมัธยมศึกษาปที่ 6 สามารถยืมหนังสือในบัญชียืมเพื่อสอบเขามหาวิทยาลัย อีก 1 ทะเบียน โดยยืมไดครั้งละไมเกิน 3 เลม กําหนดคืนภายใน เวลา 1 เดือน ป 2548 นางศิริพร อนุกูลประโยชน ไดรับคัดเลือกใหเปนครูดีในดวงใจของกลุมสาระการเรียนรู ป 2549 ไดรับเลือกใหเปนหองสมุดที่จัดหองสมุดมีชีวิต โดยไดรับงบประมาณ 50,000 บาท จาก สํานักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน ป 2549 นางศิริพร อนุกูลประโยชน ไดรับเลือกใหเปนครูดีในดวงใจของสถานศึกษา ป 2555 ไดรับรางวัลหองสมุด 3 ดี ดีเดน จาก สพม .2 และไดปรับปรุงและขยายหองสมุด ป 2560 ไดเปนหองสมุดเครือขายของ สพม. 2 ป 2561 ไดรับรางวัลชมเชย การคัดเลือกการดําเนินงานที่สงเสริมคุณภาพและมาตรฐานการศึกษาประสบ ผลสําเร็จดานการสงเสริมนิสัยรักการอานและการพัฒนาหองสมุด ประจําป 2561 จาก สํานักงานการศึกษาขั้นพื้นฐาน รางวัลเกียรติยศที่หองสมุดไดรับ
4 1. หองสมุดเปดบริการวันจันทร- ศุกรเวลา 07.00 – 16.00 น. 2. นักเรียนใชบัตรประจําตัว หรือเลขประจําตัวของตนเองในการยืมหนังสือ หามใชเลขประจําตัวของผูอื่น เพื่อ ปองกันปญหาจากการยืมหนังสือที่ผิดพลาด และมีปญหาในภายหลัง 4. ผูปกครองหรือสมาชิกในครอบครัวยืมหนังสือในสมุดครอบครัวรักการอานได 3 เลม /ไมเกิน 3 วัน 5. การยืมหนังสือและสื่อตาง ๆ ในหองสมุด 5.1 นักเรียนยืมไดครั้งละ 3 เลม/ 3 วัน หากยืมเกินกําหนดตองชําระคาปรับวันละ 1บาท/เลม หรือ ชวยปฏิบัติงานหองสมุดตามความเหมาะสม 5.2 คุณครูและบุคลากรยืมหนังสือได 10 เลม 30 วัน 5.3 หนังสืออางอิง ไมอนุญาตใหยืมออกจากหองสมุด 5.4 ถาทําหนังสือชํารุดเสียหาย ตองแจงบรรณารักษทันทีเพื่อรีบดําเนินการซื้อหนังสือเลมใหมมาทดแทน 1. ถือกระเปาและรองเทาเขาหองสมุดดวยทุกครั้ง และวางไวที่จุดวางกระเปา-รองเทา เพื่อปองกันรองเทา และสิ่งของมีคาสูญหาย 2. ไมสงเสียงดังรบกวนผูอื่น 3. ไมนั่งบริเวณชั้นหนังสือ เพราะไมสะดวกในการคนหาหนังสือของผูอื่น 4. ปดเครื่องสื่อสารกอนเขาหองสมุด ไมนําอาหารและน้ําดื่มเขามารับประทานในหองสมุด 5. ไมทําลายสมบัติของหองสมุด เชน ขูด ขีด เขียน ตัด ฉีกหนังสือ 6. เมื่ออานหนังสือจบแลวไมตองการยืม ใหนําไปวางที่จุดพักหนังสือบริเวณเคาเตอร จุดบริการ ยืม – คืน เจาหนาที่จะเก็บเขาชั้นเอง มารยาทในการใชหองสมุด ระเบียบการใชหองสมุด
5 แหลงเรียนรูภายในโรงเรียน ที่นักเรียนควรรูจักและไปศึกษาคนความีดังนี้ พิพิธภัณฑกาญจนาภิเษก หองสมุดเพื่อการเรียนรูมีนบุรี หองศูนยวิชาภาษาไทย หองศูนยวิชาวิทยาศาสตร หองแนะแนว หองศูนยวิชาคณิตศาสตร หองศูนยวิชาพลานามัย หองศูนยวิชาศิลปะ หองสมุดโรงเรียน หองศูนยวิชาสังคมศึกษา หองพระพุทธศาสนา หองคอมพิวเตอร หองศูนยวิชาภาษาตางประเทศ หองศูนยวิชาคหกรรม ปายนิเทศ สวนพฤกษวิทยาศิลาพรรณ อุทยานการเรียนรู หองสมุดเพื่อการเรียนรูมีนบุรี เปนหองสมุดมิติใหมมีรูปแบบทันสมัยสวยงามเพื่อสรางแรงจูงใจใหผูใชบริการและ สะดวกตอการคนควาขอมูลดวย ระบบเทคโนโลยีสารสนเทศในการสืบคนขอมูล เปดใหบริการเมื่อวันที่ 15 พฤษภาคม 2552 ตั้งอยูภายในโรงเรียนเศรษฐบุตรบําเพ็ญ ถ.รามอินทรา ซอย 123 แขวงมีนบุรี เขตมีนบุรี เปนหองสมุดขนาดใหญ อาคารคอนกรีตเสริมเหล็ก 3 ชั้น พื้นที่ใชสอย 2,053 ตารางเมตร แหลงเรียนรูในโรงเรียนเศรษฐบุตรบําเพ็ญ แหลงเรียนรูในโรงเรียนที่ควรรูจัก หองสมุดเพอการเรียนเรียนมีนบุรี
6 สถานที่ตั้ง ตั้งอยูในโรงเรียนเศรษฐบุตรบําเพ็ญ ภายในแบงออกเปน 3 ชั้น ดังนี้ ชั้นที่ 1 ชั้นที่ 2 ชั้นที่ 3 หองสมุดเพื่อการเรียนรู มีนบุรี หอง Coffee Green, หอง Kid's Corner, หนังสือพิมพและนิตยสาร มุมทําการบาน, หนังสือวิชาการ, หนังสือนวนิยาย Internet Zone, หองประชุม, หองมินิเธียเตอร, หนังสือเยาวชน, หนังสือทองเที่ยว,หนังสือเพื่อสุขภาพและงานฝมือ
7 หองสมุดเพื่อการเรียนรู มีนบุรี นอกจากใหบริการดานการอานแลวยังเนนการจัดกิจกรรม สงเสริมการเรียนรูที่ หลากหลายสอดคลองกับความตองการของผูใชบริการ เชน กิจกรรมคายรักการอาน รวมกับโรงเรียนเศรษฐบุตรบําเพ็ญ กิจกรรมการเรียนหมากลอม กิจกรรม Minburi Reading Club เพื่อ สงเสริมการอานอยางตอเนื่อง เปนตน หองสมุดฯ มีน บุรี ไดรับรางวัลชมเชยในโครงการอบรมและประกวด หองสมุดมีชีวิต ครั้งที่ 4 (4 TK Park Living Library Award) จาก อุทยานการเรียนรู (TK Park) สํานักงาน บริหารและพัฒนาองคความรู (องคการมหาชน) ในป 2555 ทั้งนี้หองสมุดเพื่อการ เรียนรูไดสรางใหเกิดภาพลักษณที่ดี มีการนําเอาเทคโนโลยีที่ทันสมัยมาใชงาน ใหครบวงจรเพื่อตอบสนองตอการใหบริการแก ประชาชนไดอยางรวดเร็วทําให One-Stop Service สรางแรงจูงใจใหเกิดการรักการอานมากยิ่งขึ้น การสมัครสมาชิก หองสมุดเพื่อการเรียนรู • อายุไมเกิน 5 ป คนละ 10 บาท/ป • อายุเกินกวา 5 ป แตไมเกิน 18 ป 20บาท/ป • อายุเกิน 18 ป แตไมเกิน 25 ปคนละ 40 บาท/ป • อายุเกิน 25 ป แตไมเกิน 60 ปคนละ 60 บาท/ป • อายุเกินกวา 60 ปขึ้นไป คนละ 20 บาท/ป การยืม-คืนหนังสือ สิทธิพิเศษของผูเปนสมาชิกคือการไดยืมหนังสือครั้งละ 2 เลม ภายในระยะเวลา 7 วัน หากสงคืนหนังสือเกินเวลาที่ กําหนดไวจะตองชําระคาปรับวันละ 2 บาทตอเลม หนังสือชํารุดปรับตามราคาทองตลาดหรือใหซื้อมาทดแทน ระเบียบวิธีใชหองสมุด • ผูใชหองสมุดตองแตงกายสุภาพ • รักษากิริยาอาการใหสํารวมและสงบ • งดใชเสียงและควรปดเครื่องมือสื่อสารทุกชนิด • หามนําอาหารและเครื่องดื่มเขามารับประทานภายในหองสมุด • เมื่ออานหนังสือเสร็จแลวใหวางไวที่จุดพักหนังสือ กรณีหนังสือพิมพใหเก็บไวที่ชั้นวารสารตามชื่อวารสาร • ชวยกันรักษาหนังสือและวัสดุตางๆ หามขีดเขียนทําลายทรัพยากรทุกอยางของหองสมุด วันเวลาทําการ เปดบริการ วันอังคาร - วันเสาร เวลา 8.30 – 19.30 น. และวันอาทิตย เวลา 09.00 - 17.00 น. ปดบริการ วันจันทร และวันหยุดนักขัตฤกษ ปจจุบันอยูภายใตการดูแลของสํานักวัฒนธรรม กีฬา และการทองเที่ยว ศาลาวาการกรุงเทพมหานคร 2 ถนนมิตรไมตรีเขตดินแดง 10400
8 ใบงานที่ 1 เรื่อง หองสมุดและแหลงเรียนรูในโรงเรียนเศรษฐบุตรบําเพ็ญ ชั้นมัธยมศึกษาปที่ 1 รายวิชา ท20281 การใชหองสมุดเพื่อการศึกษาคนควา ผลการเรียนรูที่คาดหวัง 1. มีความรูความเขาใจเกี่ยวกับหองสมุดและแหลงเรียนรู ในโรงเรียนเศรษฐบุตรบําเพ็ญ คําสั่ง ใหนักเรียนศึกษาความรูจากแหลงเรียนรูในโรงเรียน ดังนี้ ตอนที่ 1 1 บันทึกชื่อหนังสือในหมวดเยาวชนที่อยากอาน จํานวน 3 เลม 1.1______________________________________________________________ 1.2______________________________________________________________ 1.3______________________________________________________________ 2 บันทึกชื่อหนังสือความรูทั่วไป จํานวน 5 ชื่อ 2.1______________________________________________________________ 2.2______________________________________________________________ 2.3______________________________________________________________ 2.4______________________________________________________________ 2.5______________________________________________________________ 3 บันทึกรายชื่อหนังสืออางอิงที่ตองการคนควา 3 เลม 3.1______________________________________________________________ 3.2______________________________________________________________ 3.3______________________________________________________________ 4 บันทึกรายชื่อ นวนิยาย จํานวน 5 ชื่อ 4.1______________________________________________________________ 4.2______________________________________________________________ 4.3______________________________________________________________ 4.4______________________________________________________________ 4.5______________________________________________________________ 5 บันทึกรายชื่อวารสารและนิตยสารที่อยูในหองสมุด จํานวน 5 ชื่อ 5.1______________________________________________________________ 5.2______________________________________________________________ 5.3______________________________________________________________ 5.4______________________________________________________________ 5.5______________________________________________________________
9 ตอนที่ 2 1. ศึกษาอุทยานการเรียนรู แลวสรุปความรูที่ไดรับ _________________________________________________________________________ _______________________________________________________________________________ _______________________________________________________________________________ _______________________________________________________________________________ 2. ศึกษาสวนพฤกษวิทยาศิลาพรรณ แลวสรุปความรูที่ไดรับ _________________________________________________________________________ _______________________________________________________________________________ _______________________________________________________________________________ _______________________________________________________________________________ 3. จงสํารวจหองสมุดและศูนยการเรียนรูกรุงเทพมหานคร 3.1 ชั้นที่ 1 ไดแก_________________________________________________________________ _______________________________________________________________________________ 3.2 ชั้นที่ 2 ไดแก________________________________________________________________ _______________________________________________________________________________ 3.3 ชั้นที่ 3 ไดแก_________________________________________________________________ _______________________________________________________________________________ 4. ศึกษาความรูจากปายนิเทศ จํานวน 3 ปาย โดยบอกตําแหนงที่ตั้งของปายนิเทศ 4.1 ปายนิเทศ เรื่อง_______________________________________________________________ สถานที่ตั้ง_____________________________________________________________________ ความรูที่ไดรับ__________________________________________________________________ 4.2 ปายนิเทศ เรื่อง_______________________________________________________________ สถานที่ตั้ง_____________________________________________________________________ ความรูที่ไดรับ__________________________________________________________________ 4.3 ปายนิเทศ เรื่อง_______________________________________________________________ สถานที่ตั้ง_____________________________________________________________________ ความรูที่ไดรับ__________________________________________________________________ ** ปายนิเทศ คือ แผนปายที่ใชจัดแสดงความรูทางการศึกษา หรือเปนสื่อการเรียนการสอนใชถายทอดความรู เรื่องราว ความคิด ขาวสารโดยรูปภาพ แผนภาพ ตาง ๆ
10 แบบฝกหัด บทที่ 1 เรื่อง หองสมุดและแหลงเรียนรูในโรงเรียนเศรษฐบุตรบําเพ็ญ ชั้นมัธยมศึกษาปที่ 1 รายวิชา ท20281 การใชหองสมุดเพื่อการศึกษาคนควา คําสั่ง จงเลือกคําตอบที่ถูกตองที่สุด เพียงคําตอบเดียว 1. ปจจุบันหองสมุดโรงเรียนเศรษฐบุตรบําเพ็ญมีหนังสือที่ลงทะเบียนแลวประมาณกี่เลม ก. 30,000 เลม ข. 40,000 เลม ค. 50,000 เลม ง. 60,000 เลม 2. ขอใดไมจัดเปนแหลงเรียนรูในโรงเรียนเศรษฐบุตรบําเพ็ญ ก. พิพิธภัณฑ ข. หองวิดิทัศน ค. หองวิทยบริการ ง. หอประชุมสุธี – ฉวีวรรณ 3. หากนักเรียนตองการทราบขอมูลเกี่ยวกับการศึกษาตอ ควรติดตอหองใด ก. พิพิธภัณฑ ข. หองแนะแนว ค. หองวิทยบริการ ง. หองศูนยวิชาสังคมศึกษา 4. ขอใดกลาวถึงวัตถุประสงคของมุมแนะนําหนังสือนาอานไดอยางถูกตอง ก. เพื่อใหองคประกอบของหองสมุดสมบูรณขึ้น ข. เพื่อแนะนําวาวันนี้มีหนังสือเลมใดนาอานบาง ค. เพื่อความสวยงาม เปนระเบียบ และ ดึงดูดใจ ง. เพื่อใหนักเรียนสามารถเลือกหยิบหนังสือที่นาอานไปอานไดสะดวกขึ้น 5. ตองการเรียนรูเกี่ยวกับพันธุไมตาง ๆ และรูปปนนักวิทยาศาสตรควรจะไปศึกษาที่แหลงเรียนรูใด ก. ศูนยเกษตร ข. อุทยานการเรียนรู ค. หองศูนยวิชาพลานามัย ง. หองศูนยภาษาตางประเทศ
11 6. ถาตองการศึกษาประวัติของเครื่องจักสานสมัยโบราณ ทองถิ่นมีนบุรี นักเรียนสามารถคนควาไดจากแหลง เรียนรูใด ก. พิพิธภัณฑ ข. หองวิดิทัศน ค. หองศูนยวิชาศิลปะ ง. หองศูนยวิชาสังคมศึกษา 7. ถานักเรียนตองการจะเลนเทเบิลเทนนิส ตองไปยังแหลงเรียนรูใด ก. หองวิทยบริการ ข. หองโสตทัศนศึกษา ค. หองศูนยวิชาพลานามัย ง. หองศูนยวิชาภาษาไทย 8. ในการเขาใชหองสมุดเปนหมูคณะจะตองจองลวงหนา เพราะเหตุใด ก. เพราะนักเรียนจะไดเขาใชทีละหองไมซอนกัน ข. เพราะผูที่จองหองกอนจะไดเขาใชหองสมุดกอน ค. เพราะหองสมุดมีพื้นที่จํากัดไมสามารถรับนักเรียนครั้งละหลาย ๆ หองได ง. ถูกทุกขอ 9. ขอใดกลาวถึงการเปดใหบริการของหองสมุดโรงเรียนเศรษฐบุตรบําเพ็ญไดอยางถูกตอง ก. หองสมุดเปดบริการ วันจันทร – ศุกร ข. หองสมุดเปดบริการ วันจันทร - ศุกรและเสารที่มีการเรียนพิเศษ ค. หองสมุดเปดบริการ วันจันทร - วันอาทิตย ง. หองสมุดเปดบริการทุกวัน จันทร – อาทิตยเวนวันหยุดนักขัตฤกษ 10. ในการใชอินเตอรเน็ตเพื่อคนควาขอมูล นอกจากที่หองสมุดแลวนักเรียนสามารถไปเขาใชจากแหลงเรียนรู ใดไดอีก ก. หองแล็บวิทยาศาสตร เคมี ฟสิกส ชีววิทยา ข. หองศูนยวิชาวิทยาศาสตร ค. หองสมุดเพื่อการเรียนรู ง. หองพิพิธภัณฑ
12 บทที่ 2 เรื่อง ความรูทั่วไปเกี่ยวกับหองสมุด ............................................................................................................................... จุดประสงคการเรียนรู 1. อธิบายความหมายของหองสมุดและแหลงการเรียนรูได 2. บอกวัตถุประสงคและประโยชนของหองสมุดและแหลงเรียนรูได 3. บอกแหลงการเรียนรูที่ควรรูจักในทองถิ่นได 4. สามารถใชประโยชนจากหองสมุดและแหลงเรียนรูในทองถิ่นได ความหมายของหองสมุด หองสมุด คือ สถานที่ซึ่งรวบรวมสรรพวิทยาการตาง ๆ ในรูปของสิ่งพิมพและในรูปของโสตทัศนวัสดุและ อุปกรณ โดยมีบรรณารักษหรือผูที่เขาอบรมวิชาบรรณารักษเปนผูดําเนินการ ซึ่งในรูปแบบของสิ่งพิมพ ไดแก หนังสือ วารสาร หนังสือพิมพ จุลสาร กฤตภาค ตนฉบับตัวเขียน เชน สมุดขอย และในรูปของโสตทัศนวัสดุและอุปกรณ ไดแก เทป สไลด วิทยุ โทรทัศน วีดิทัศน ภาพ แผนที่ ลูกโลก วัตถุประสงคของหองสมุด การจัดหองสมุดทั่วไปทุกประเภทยอมมีวัตถุประสงค 5 ประการ คือ 1. เพื่อการศึกษา (Education) หองสมุดเปนสถานที่สําหรับการศึกษาคนควา เพื่อเปดโอกาสใหทุกคนศึกษา คนควาอยางเต็มที่ตามความสนใจ และตามความตองการของแตละบุคคลโดยไมจํากัดพื้นฐานความรู เพศ วัย ฐานะ และเปนแหลงความรูสําคัญที่จะชวยสงเสริมใหการจัดการศึกษาทั้งในระบบโรงเรียนและนอกระบบโรงเรียน 2. เพื่อใหความรูและขาวสาร (Information) สังคมมีความเคลื่อนไหวและเปลี่ยนแปลงอยูตลอดเวลา ดังนั้นมนุษย ในสังคมจึงจําเปนตองทราบขาวสารความเคลื่อนไหวตาง ๆ เพื่อใหเปนบุคคลที่ทันสมัยอยูเสมอ 3. เพื่อคนควาวิจัย ( Research ) การคนควาวิจัยเปนสิ่งจําเปนเพื่อความกาวหนาทางวิชาการ หองสมุดจึงมี ความสําคัญโดยเปนแหลงรวบรวมขอมูลตาง ๆ 4. เพื่อความจรรโลงใจ ( Inspiration ) การอานหนังสือนอกจากจะไดรับความรูแลว ยังกอใหเกิดความสุขทางใจ ซาบซึ้งในสํานวนภาษาอันไพเราะชื่นชมในความคิดความดีงามและเปนประโยชนตอตนเอง 5. เพื่อการพักผอนหยอนใจ ( Recreation ) การอานหนังสือเปนการพักผอนหยอนใจที่ดีกอใหเกิดความเพลิดเพลิน คลายความตึงเครียด รูจักใชเวลาวางใหเปนประโยชน
13 ประโยชนและความสําคัญของหองสมุด 1. หองสมุดเปนที่รวบรวมแหลงวิทยาการตาง ๆ ที่ผูใชสามารถคนหาความรูไดทุกแขนงวิชา ที่มีการเรียนการ สอนในสถานศึกษานั้น 2. หองสมุดเปนที่ที่ทุกคนสามารถเลือกอานหนังสือ และคนควาไดโดยอิสระ ตามความสนใจของแตละบุคคล 3. หองสมุดชวยใหผูใชหองสมุดพอใจที่จะอานหนังสือตาง ๆ โดยไมรูจักจบสิ้น และกอใหเกิดนิสัยรักการอาน 4. ชวยใหผูใชมีนิสัยรักการคนควา และแสวงหาความรูดวยตนเอง 5. หองสมุดชวยใหผูใชหองสมุดรูจักรักษาสมบัติของสวนรวม 6. หองสมุดชวยใหผูใชหองสมุดมีความรูทันสมัยอยูเสมอ 7. หองสมุดชวยใหใชเวลาวางใหเปนประโยชน ประเภทของหองสมุด หองสมุดในปจจุบันแบงออกไปตามหนาที่เปนประเภทตาง ๆ 5 ประเภท คือ 1. หอสมุดแหงชาตินับเปนหองสมุดที่ใหญที่สุดในประเทศ ดําเนินการโดยรัฐบาล หนาที่หลักคือรวบรวมหนังสือสิ่งพิมพ และสื่อความรู ทุกกอยางที่ผลิตขึ้นในประเทศ และทุกอยางที่เกี่ยวกับประเทศ ไมวาจะจัดพิมพ ในประเทศใดภาษาใด 2. หองสมุดประชาชน เชนเดียวกับหอสมุดแหงชาติ หองสมุดประชาชนดําเนินการโดยรัฐ อาจจะเปนรัฐบาลกลาง รัฐบาล ทองถิ่นหรือเทศบาลแลวแตระบบการปกครองของแตละประเทศ ตามความหมายเดิมหองสมุดประชาชนเปนหองสมุดที่ ประชาชนตองการใหมีในชุมชน 3. หองสมุดของมหาวิทยาลัยและวิทยาลัย เปนหองสมุดที่ตั้งอยูในสถานศึกษาระดับอุดมศึกษา ทําหนาที่สงเสริมการเรียน การสอนตามหลักสูตร โดยการจัดรวบรวมหนังสือและสื่อความรูอื่น ๆ ในหมวดวิชาตาง ๆ ตามหลักสูตร ชวยเหลือในการ คนควาวิจัยของอาจารยและนักศึกษา 4. หองสมุดโรงเรียน เปนหองสมุดที่ตั้งอยูในโรงเรียนมัธยม และ โรงเรียนประถมศึกษา มีหนาที่สงเสริมการเรียนการ สอนตามหลักสูตร โดยการรวบรวมหนังสือและสื่อความรูอื่น ๆ ตามรายวิชา แนะนําสั่งสอนการใช หองสมุดแกนักเรียน 5. หองสมุดเฉพาะ คือ หองสมุดซึ่งรวบรวมหนังสือในสาขาวิชาบางสาขาโดยเฉพาะ มักเปนสวนหนึ่งของหนวยงาน ราชการ องคการ บริษัทเอกชน หรือธนาคาร ทําหนาที่จัดหาหนังสือและใหบริการความรู ขอมูล และขาวสาร เฉพาะเรื่องที่ เกี่ยวของกับการดําเนินงานของหนวยงานนั้น ๆ
14 ใบงานที่ 2 เรื่อง ความรูทั่วไปเกี่ยวกับหองสมุด ชั้นมัธยมศึกษาปที่ 1 รายวิชา ท20281 การใชหองสมุดเพื่อการศึกษาคนควา ผลการเรียนรูที่คาดหวัง มีความรูความเขาใจเกี่ยวกับหองสมุด และสามารถศึกษาหาความรูจากหองสมุดได คําสั่ง ใหนักเรียนศึกษาใบความรูที่ 2 แลวตอบคําถามตอไปนี้ ตอนที่ 1 1. หองสมุด หมายถึง_______________________________________________________________ _______________________________________________________________________________ 2. จงบอกวัตถุประสงคของหองสมุด มา 5 ขอ 2.1 _____________________________________________________________________ 2.2 _____________________________________________________________________ 2.3 _____________________________________________________________________ 2.4 _____________________________________________________________________ 2.5 _____________________________________________________________________ 3. บอกประโยชนและความสําคัญของหองสมุด มา 5 ขอ 3.1 _____________________________________________________________________ 3.2 _____________________________________________________________________ 3.3 _____________________________________________________________________ 3.4 _____________________________________________________________________ 3.5 _____________________________________________________________________ 4. จงบอกประเภทของหองสมุด 4.1 _____________________________________________________________________ 4.2 _____________________________________________________________________ 4.3 _____________________________________________________________________ 4.4 _____________________________________________________________________ 4.5 _____________________________________________________________________ 5. หนังสือที่อานเพื่อการศึกษา เชน_____________________________________________________ 6. หนังสือที่อานเพื่อใหความรูและขาวสาร เชน____________________________________________ 7. หนังสือที่อานเพื่อการพักผอนหยอนใจ เรื่อง ____________________________________________
15 8. ใหนักเรียนวาดแผนผังของหองสมุดโรงเรียนเศรษฐบุตรบําเพ็ญ ทาง เข้า แผนผังหองสมุด โรงเรียนเศรษฐบุตรบําเพ็ญ
16 ตอนที่ 2 ใหนักเรียนแบงกลุม แลวจัดทํากิจกรรมสงเสริมการอานเพื่อสงเสริมการใชบริการหองสมุด ตามหัวขอตอไปนี้ 1. ชื่อกิจกรรม 2. หลักการและเหตุผล 3. วัตถุประสงค 4. วัสดุอุปกรณ 5. สถานที่ดําเนินการ 6. ระยะเวลาดําเนินการ 7. วิธีดําเนินการ 8. วัสดุอุปกรณ 9. งบประมาณ 10. สรุปผลการดําเนินกิจกรรม 11. ผูรับผิดชอบ
17 แบบฝกหัด บทที่ 2 เรื่อง ความรูทั่วไปเกี่ยวกับหองสมุด ชั้นมัธยมศึกษาปที่ 1 รายวิชา ท20281 การใชหองสมุดเพื่อการศึกษาคนควา คําสั่ง จงเลือกคําตอบที่ถูกตองที่สุด เพียงคําตอบเดียว 1. ขอใดคือความหมายของหองสมุดที่ถูกตองที่สุด ก. เปนสถานที่สําหรับจัดเก็บหนังสือเพียงอยางเดียว ข. เปนสถานที่ซึ่งบรรณารักษใชดําเนินการทุกอยางเกี่ยวกับการทําหนังสือ ค. เปนสถานที่รวบรวมสรรพวิทยาการตางๆในรูปของวัสดุตีพิมพและวัสดุไมตีพิมพ ง. เปนสถานที่ใหความรูความเพลิดเพลินในรูปของสิ่งพิมพตางๆ และในรูปของเทป วีดีโอ ซีดี 2. ขอใดไมใชวัตถุประสงคของหองสมุด ก. เพื่อแลกเปลี่ยนสนทนาความรูทั่วไป ข. เพื่อใหความรูและขาวสาร ค. เพื่อการพักผอนหยอนใจ ง. เพื่อการศึกษา 3. ประโยชนของการใชหองสมุดขอใดสําคัญที่สุด ก. ใชเปนที่พักผอนหยอนใจ ข. ใชเปนสถานที่เรียนหนังสือ ค. ใชเปนแหลงคนควาขอมูล ขาวสาร ความรูตาง ๆ ง. ใชเปนสถานที่เก็บหนังสือใหรวมอยูในที่ที่เดียวกันมาก ๆ 4. การเลือกอานหนังสือเรื่อง “ครอบครัวตึ๋งหนืด” เปนการอานเพื่อวัตถุประสงคใด ก. เพื่อการศึกษา ข. เพื่อคนควาวิจัย ค. เพื่อความจรรโลงใจ ง. เพื่อการพักผอนหยอนใจ 5. อานเพื่อหาความรูขาวสารนักเรียนควรเลือกอานหนังสือเลมใด ก. หนังสือพิมพไทยรัฐ ข. การปลูกผักสวนครัว ค. วรรณคดีไทย เรื่องอิเหนา ง. ประวัติศาสตรของกัมพูชา
18 6. การอานเพื่อความจรรโลงใจ หมายความวาอยางไร ก. เกิดความสนุกสนานเพลิดเพลิน เพิ่มความรูเชิงวิชาการ ข. เกิดความสุขทางใจ ซาบซึ้งในสํานวนภาษาอันไพเราะ ค. เกิดความสุข ทําใหอยากเปนนักเขียนวรรณกรรม ง. เกิดความรูสึกฮึกเหิม แกรงกลา ปลุกใจใหตอสู 7. หนังสือในขอใดเปนการอานเพื่อการศึกษา ก. หนังสือนิยาย ข. นิตยสารดิฉัน ค. หนังสือพิมพรายวัน ง. หนังสือชีวประวัติของสตีฟ จอบส 8. สรรพวิทยาการในขอใดที่ใหความรูเกี่ยวกับขาว และความเคลื่อนไหวเหตุการณที่เกิดขึ้นประจําวัน ก. จุลสาร ข. กฤตภาค ค. หนังสือพิมพ ง. วารสารและนิตยสาร 9. ขอใดกลาวถึงประโยชนของการอานหนังสือ ก. ทําใหเรามีเพื่อนมากขึ้น ข. รูจักใชเวลาวางใหเกิดประโยชน ค. ทําใหเราสามารถเปนบุคคลที่นาเชื่อถือ ง. สรางเครือขายของการอานใหกวางขวางสูอาเซียน 10. หนังสือประเภทใดที่เหมาะสมกับการอานในวัยของนักเรียนมากที่สุด ก. หนังสือประวัติศาสตร ข. หนังสือประเภทนิยายรัก ค. หนังสือประเภทธรรมะ คําสอน ศาสนา ง. หนังสือการตูนความรูสําหรับเด็กและเยาวชน
19 บทที่ 3 เรื่อง ระเบียบและมารยาทในการเขาใชหองสมุด ............................................................................................................................................. วัตถุประสงคการเรียนรู 1. บอกระเบียบการใชหองสมุดและแหลงเรียนรูอื่นไดอยางนอย 3 ขอ 2. ระบุวิธีการปฏิบัติตนในหองสมุดและแหลงเรียนรูไดถูกตอง 3. สามารถใชหองสมุดและแหลงเรียนรูประเภทตาง ๆ อยางมีมารยาทและคุณธรรม ระเบียบและมารยาทในการเขาใชหองสมุดโดยทั่วไป การใชหองสมุดโดยทั่ว ๆ ไป ผูใชหองสมุดมีความมุงหมายที่จะเขามาศึกษาหาความรู และความเพลิดเพลิน จากการอานหนังสือที่มีอยูในหองสมุด นอกเหนือจากการปฏิบัติตนเปนสุภาพชนแลว ผูใชหองสมุดควรจะไดนึกถึง ระเบียบมารยาทที่นิยมประพฤติปฏิบัติกันในหองสมุดทั่ว ๆ ไปดวย เพื่อจะไดไมเปนที่ตําหนิโดยทางตรงและทางออม จากผูใชหองสมุดดวยกัน ระเบียบที่ตองปฏิบัติเมื่อเขาใชบริการหองสมุด จนกระทั่งออกจากหองสมุดโดยทั่วไปมี ดังนี้ 1. เมื่อเขาไปในหองสมุด จงวางกระเปาใบใหญ ถุง ยาม แฟม และสิ่งของอื่น ๆ ที่ทานไมตองการใชในขณะ คนควาหาความรูในหองสมุด วางไวในที่ที่หองสมุดจัดไว หรือฝากไวกับเจาหนาที่ สิ่งที่ควรนําเขาไปคือสมุดและเครื่อง เขียนและของมีคา เหตุผลที่ตองปฏิบัติเชนนี้ คือ 1.1 การนําสมุดและเครื่องเขียนเขาไปเฉพาะที่ใชเทานั้น จะไดไมทําใหโตะอานหนังสือเต็มไปดวย สมบัติสวนตัว ในหองสมุดสวนใหญมีเนื้อที่สําหรับอานหนังสือและคนควานอย ถาไมมีของก็จะทําใหนาอานและ คนควาเปนอยางมาก และไมกอความรําคาญใหกับผูนั่งรวมโตะอีกดวย 1.2 การนําถุงยาม หรือกระเปาใบใหญเขาหองสมุด ยอมกอใหเกิดความระแวงสงสัยของวาทาน อาจจะหยิบหนังสือ และขาวของหองสมุดออกไปได ดังนั้นไมควรนําสิ่งของดังกลาวเขามาในหองสมุด เพื่อรักษาไมตรี ที่ดีระหวางทานกับเจาหนาที่หองสมุด 2. เมื่อทานเขาไปในหองสมุด ควรจะเงียบและสํารวม และเดินเบา ๆเพื่อไมใหผูใชบริการทานอื่นเสียสมาธิ และการหาหนังสือควรจะคนหาจากคอมพิวเตอรคนหาหนังสือ เมื่อไดหนังสือแลวควร นั่งอาน อยางเงียบ ถามีความ จําเปนที่จะตองปรึกษากับเพื่อนควรใชเสียงเบาที่สุด 3. ไมนําเครื่องดื่มหรือของขบเคี้ยวใดๆ ไปดื่มหรือรับประทานในหองสมุด เพราะนอกจากจะเปนที่นารําคาญแลว เศษอาหารเหลานี้อาจเปนสิ่งนําแมลงมากัดกินหนังสือหรือสื่อตาง ๆ ที่อยูในหองสมุด 4. ทุกครั้งที่ลุกจากที่ ควรเลื่อนเกาอี้ชิดโตะเสมอ เพราะในหองสมุดมีเกาอี้จํานวนมาก ถาผูใชบริการตางคนตาง ลุกจากที่โดยไมเลื่อนเกาอี้ชิดโตะ หองสมุดจะไมมีความเปนระเบียบและไมนาเขาใชบริการ 5. กอนออกจากหองสมุดควรใหเจาหนาที่ตรวจกระเปาและสิ่งของกอนทุกครั้ง 6. หนังสือหรือสื่อตาง ๆ ที่ยืมไปจากหองสมุดตองรักษาเปนอยางดี ไมทําใหชํารุด หรือวางไวในที่ที่ไมเหมาะสม 7. เมื่ออานหนังสือเสร็จควรนําสงหองสมุดทันที ไมตองรอใหครบกําหนดสงก็ได เพราะมีผูใช บาง ทานรออานหนังสือเลมนั้นอยูเชนกัน
20 1. แตงกายใหเรียบรอย 2. เมื่อลุกจากที่ใหสอดเกาอี้ใหเรียบรอยทุกครั้ง 3. เมื่อหาหนังสือไมพบควรสอบถามเจาหนาที่ 4. ถอดรองเทาแลวนํามาวางไวที่จุดวางกระเปา รองเทา 5. ไมคุยกันและสงเสียงดังรบกวนการอานหนังสือของผูอื่น 6. เมื่อพบวาที่นั่งเต็มควรยืมหนังสือ แลวออกไปอานดานนอก 7. ในกรณีที่ยังมีหนังสือคางสง จะไมมีสิทธิ์ยืมอีกในครั้งตอไป 8. ไมนําน้ําดื่ม ขนม ของขบเคี้ยว เขามารับประทานในหองสมุด 9. หามใชโทรศัพทหรือเครื่องมือสื่อสารที่กอใหเกิดเสียงรบกวนในหองสมุด 10. เมื่อเจาหนาที่เรียกตรวจกระเปาควรใหเจาหนาที่ตรวจกระเปา เพื่อแสดงเจตนาบริสุทธิ์ 11. ไมนํารายงานที่ตองใชอุปกรณที่เปนของมีคม เชน คัตเตอร กรรไกร มาทําในหองสมุด 12. การยืม - คืน หนังสือ ใหใชบัตรนักเรียน หรือบอกหมายเลขประจําตัวนักเรียนของตนเอง 13. นักเรียนสามารถยืมหนังสือไดครั้งละ 3 เลม คืนในเวลา 3 วัน หากคืนไมตรงเวลา ตองเสียคาปรับ วันละ 1 บาท / เลม 14. ในกรณีที่พบวาขโมยหรือตัดหนังสือ นักเรียนจะตองซื้อหนังสือเลมนั้นใชหองสมุด และถูกตัดสิทธิ์การยืม หนังสือ และบันทึกพฤติกรรมที่หองกิจการนักเรียน ข้อตกลงร่วมกันในการเข้าใช้บริการห้องสมุดโรงเรียนเศรษฐบุตรบําเพ็ญ
21 ใบงานที่ 3 เรื่อง ระเบียบและมารยาทในการใชหองสมุด ชั้นมัธยมศึกษาปที่ 1 รายวิชา ท20281 การใชหองสมุดเพื่อการศึกษาคนควา ผลการเรียนรูที่คาดหวัง มีความรูความเขาใจเกี่ยวกับระเบียบและมารยาทในการเขาใชหองสมุด คําสั่ง ใหนักเรียนศึกษาเรื่องระเบียบและมารยาทในการใชหองสมุด แลวตอบคําถามเรื่องตอไปนี้ ตอนที่ 1 1. จงอธิบายระเบียบและมารยาทในการเขาใชหองสมุดโดยทั่วไป มา 5 ขอ 1.1 _____________________________________________________________________ 1.2 _____________________________________________________________________ 1.3 _____________________________________________________________________ 1.4 _____________________________________________________________________ 1.5 ____________________________________________________________________ 2. จงบอกขอตกลงรวมกันในการเขาใชบริการหองสมุดโรงเรียนเศรษฐบุตรบําเพ็ญ มา 10 ขอ 2.1 _____________________________________________________________________ 2.2 _____________________________________________________________________ 2.3 _____________________________________________________________________ 2.4 _____________________________________________________________________ 2.5 _____________________________________________________________________ 2.6 _____________________________________________________________________ 2.7 _____________________________________________________________________ 2.8 _____________________________________________________________________ 2.9 _____________________________________________________________________ 2.10 ____________________________________________________________________ 3. เหตุใดหองสมุดจึงไมอนุญาตใหผูเขาใชบริการสงเสียงดังในหองสมุด จงอธิบาย _______________________________________________________________________________ _______________________________________________________________________________ ตอนที่ 2 ใหนักเรียนทําแผนพับแนะนําการเขาใชหองสมุดโรงเรียนเศรษฐบุตรบําเพ็ญ (10 คะแนน)
22 แบบฝกหัด บทที่ 3 เรื่อง ระเบียบและมารยาทในการใชหองสมุด ชั้นมัธยมศึกษาปที่ 1 รายวิชา ท20281 การใชหองสมุดเพื่อการศึกษาคนควา คําสั่ง จงเลือกคําตอบที่ถูกตองที่สุด เพียงคําตอบเดียว 1. ขอใดไมควรปฏิบัติเมื่อเขาไปในหองสมุดโรงเรียนเศรษฐบุตรบําเพ็ญ ก. เมื่ออานหนังสือจบแลววางไวบนโตะ ไมตองนําไปเก็บเขาชั้น ข. ขออนุญาตเจาหนาที่กอนจะนําหนังสืออกไปถายเอกสาร ค. นํากระเปาและถือรองเทาเขาไปทุกครั้งที่เขาใช ง. เปดเสียงโทรศัพทไวเพื่อฟงสายเรียกเขา 2. ขอใดปฏิบัติถูกตองเมื่อเขาไปใชหองสมุด ก. เมื่ออานหนังสือจบแลว เก็บหนังสือไวที่จุดพักหนังสือ ข. เก็บเกาอี้ทุกครั้งเมื่อลุกจากที่นั่ง ค. งดการสนทนากับเพื่อน ง. ถูกทุกขอ 3. เหตุใดกอนออกจากหองสมุดจึงควรใหเจาหนาที่ตรวจกระเปา ก. ปองการพกพาของมีคม ข. เพื่อแสดงเจตนาบริสุทธิ์ ค. ทําตามระเบียบของหองสมุด ง. ปองกันการลืมหยิบหนังสือใสกระเปา 4. สิ่งใดตอไปนี้ไมควรนําติดตัวเขาไปในหองสมุด ก. โทรศัพทมือถือ ข. สมุดจดบันทึก ค. ขนม น้ําดื่ม ง. เครื่องเขียน 5. เหตุใดจึงไมควรนั่งบริเวณชั้นหนังสือ ก. เพราะชั้นหนังสืออาจจะลมลงมาได ข. เพราะทําใหชั้นหนังสือมีพื้นที่แคบลง ค. เพราะทําใหผูใชทานอื่นหาหนังสือไมสะดวก ง. เพราะที่ชั้นหนังสือมีแสงสวางไมเพียงพอทําใหสายตาเสียได
23 6. สิ่งพิมพประเภทใดที่นักเรียนอานแลวควรนําเก็บเขาชั้นเอง ก. หนังสือคูมือเตรียมสอบ ข. หนังสือประวัติศาสตร ค. หนังสือพิมพ ง. หนังสืออางอิง 7. ขอใดคือการเขาใชบริการหองสมุดที่ไมถูกตอง ก. ทําการบาน ข. อานหนังสือการตูน ค. คนควาขอมูลจากอินเตอรเน็ต ง. ตัดกระดาษเพื่อทํารายงานสงครู 8. เมื่อพบวาเพื่อนกําลังคุยโทรศัพทในหองสมุด นักเรียนจะมีวิธีการตักเตือนเพื่อนอยางไร ก. บอกใหเพื่อนปดโทรศัพททันที ข. บอกเพื่อนใหออกไปคุยโทรศัพทใหจบแลวคอยเขามาใหม ค. กดวางสายในขณะที่เพื่อนยังคุยอยู เพราะเกรงใจผูใชทานอื่น ง. ขอคุยโทรศัพทดวยเพราะอยากทราบวาเรื่องที่คุยมีความสําคัญมากแคไหน 9. เมื่อนักเรียนตองการรูปภาพในหนังสือ ควรจะปฏิบัติอยางไรจึงจะเปนวิธีที่ถูกตอง ก. ตัดภาพในหนังสือที่ตองการเพื่อเก็บภาพนั้นไว ข. ขอยืมหนังสือเลมนั้นไปถายเอกสารรูปภาพที่ตองการไว ค. ใชปากกกาหรือดินสอเขียนกดทับเสนในรูปภาพเพื่อใหไดภาพที่เหมือนจริง ง. ถูกทุกขอ 10. ถานักเรียนยืมหนังสือไปแลวทําหาย ควรปฏิบัติอยางไร ก. รีบซื้อหนังสือเลมอื่นมาใชคืนทันที ข. แจงบรรณารักษเพื่อจายเงินชดใชแทน ค. แจงบรรณารักษแลวซื้อหนังสือมาใชคืน ง. จายคาหนังสือเทาจํานวนราคาเดิมกับบรรณารักษ
24 บทที่ 4 วิธีการคนหาสารสนเทศจากฐานขอมูลหองสมุดโรงเรียนเศรษฐบุตรบําเพ็ญ ……………………………………………………………………….………………………………………………………………………... การคนหาสารสนเทศจากฐานขอมูลหองสมุดโรงเรียนเศรษฐบุตรบําเพ็ญ โรงเรียนเศรษฐบุตรบําเพ็ญ ไดเริ่มนําคอมพิวเตอรมาใช ในการบริหารงานหองสมุด ตั้งแตป พ.ศ. 2540 โดยไดรับ ความอนุเคราะหโปรแกรมจาก โรงเรียนนวมินทราชินูทิศ เตรียมอุดมศึกษานอมเกลา ซึ่งโปรแกรมดังกลาวสามารถใชงาน ไดเปนอยางดีมาถึงปจจุบัน สําหรับการใชงานนั้น งานหองสมุดไดนํามาใชในการบันทึกขอมูลหนังสือและสื่ออื่นๆ เพื่อให ผูใชบริการสามารถคนหาหนังสือและขอมูลอื่นๆ แทนบัตรรายการ เชน บัตรชื่อผูแตง บัตรหัวเรื่อง และบัตรชื่อเรื่อง ขั้นตอนการคนหาสารสนเทศจากฐานขอมูลหองสมุดโรงเรียนเศรษฐบุตรบําเพ็ญ การคนหาขอมูลสามารถคนหาได 3 วิธี ดวยกัน คือ 1. คนจากชื่อผูแตง 2. คนจากชื่อหนังสือ 3. คนจากชื่อหัวเรื่อง โดยมีรายละเอียดวิธีการคน ดังนี้ 1. คนหาจากชื่อผูแตง ใชในกรณีที่ผูอานตองการผลงานของผูแตงคนที่ตองการวามีหรือไม และมีผลงานเขียนอื่น ๆ ของ ผูแตงอยูในหองสมุดหรือไม วิธีการคนจากหนาจอ เลือกหมายเลข 6 คนบัตรหลัก แลวกด Enter รจะปรากฏดังภาพ คลิกทีบัตรผู่้แต่ง พิมพ์รายชื่ อผ้แต่งูที่ต้องการค้นหา แล้วคลิกที่ ค้นบัตรคลิกเลือก 1 ครั้ง ถ้ามีหนังสือที่ผู้แต่งคนนั้นเขียน จะปรากฏในบัตรรายการ ดังตัวอย่าง ผู้แต่งชื่อ งามพรรณ เวชชาชีวะ
25 ถาตองการทราบวา งามพรรณ เวชชาชีวะ มีงานเขียนอะไรบางที่มีอยูในหองสมุด คลิกเพื่อเลื่อนลูกศรขึ้น หนาบัตรรายการจะเลื่อนไปเรื่อย ๆ ตามรายการหนังสือที่มีในหองสมุด และดานขวามือจะปรากฏเลขทะเบียนหนังสือ ของหนังสือนั้น ๆ ซึ่งจะทําใหทราบวาในหองสมุดมีหนังสือเรื่องดังกลาวกี่เลม และขณะนี้มีหนังสืออยูกี่เลม เมื่อพบ หนังสือที่ตองการแลวใหนักเรียนจดเลขเรียกหนังสือ ที่ปรากฏอยูดานขวามือของบัตรรายการเพื่อไปคนหาหนังสือที่ชั้น 2. คนจากชื่อหนังสือ ใชในกรณีที่ผูอานอยากทราบวา มีชื่อหนังสือที่ตนเองตองการอยูในหองสมุดหรือไมและมี จํานวนกี่เลม ใครแตงบาง วิธีการคน จากหนาจอ วิธีการคนจากหนาจอ เลือกหมายเลข 6 คนบัตรหลัก แลวกด Enter หลังจากนั้น หนาจอคอมพิวเตอรจะปรากฏดังภาพ
26 ถาตองการทราบวา หนังสือชื่อความลับของกระดอง ใครแตงบาง ใหเลื่อนลูกศรขึ้น ที่ คนบัตรคลิกเลือก หนาบัตรรายการจะเลื่อนไปเรื่อย ๆ ตามรายการผูแตงหนังสือที่มีในหองสมุด และดานขวามือจะปรากฏเลขทะเบียน หนังสือหรือรหัสบารโคดของหนังสือนั้น ๆ ซึ่งจะทําใหทราบวาในหองสมุดมีหนังสือเลมดังกลาวกี่เลมใครแตงบาง และ ขณะนี้มีหนังสืออยูกี่เลม เมื่อพบหนังสือที่ตองการแลวใหนักเรียน จดเลขเรียกหนังสือ ที่ปรากฏอยูดานขวามือของบัตรรายการ เพื่อไปคนหาหนังสือที่ชั้น 3. คนหาจากหัวเรื่อง ใชในกรณีที่ผูอานตองการคนหาเรื่องที่กําลังตองการ เชน เรื่องสมุนไพร วิธีการคน จากหนาจอ เลือกหมายเลข 6 คนบัตรหลัก แลวกด Enter หลังจากนั้น หนาจอคอมพิวเตอรจะปรากฏดังภาพ คลิกทีบัตรชื่ ่ อหนังสือ พิมพ์รายชื่ อหนังสือที่ต้องการ แล้วคลิกที่ ค้นบัตรคลิกเลือก 1 ครั้ง แล้วคลิกลูกศรขึ้น ถ้ามีหนังสืออยู่จะปรากฏในบัตรรายการ ดังตัวอย่าง หนังสือชื่ อ ความลับคับกระดอง ให้คลิกทีบัตรหัวเรื่ ่ อง พิมพ์หัวเรื่ องที่ต้องการ แล้วคลิกที่ ค้นบัตรคลิกเลือก 1 ครั้ง เลื่อนลูกศรขึ้น ถ้ามีหนังสือจะปรากฏในบัตรรายการ ดังตัวอย่าง หัวเรื่อง สมุนไพร
27 ถาตองการทราบวา มีหัวเรื่องดังกลาวอยูในหนังสืออะไรบางที่มีอยูในหองสมุด ใหเลื่อนลูกศรขึ้นที่ คนบัตร คลิกเลือก หนาบัตรรายการจะเลื่อนไปเรื่อย ๆ ตามชื่อหัวเรื่องที่มีในหองสมุด หรือจะคลิกที่กรอบเหนือบัตรรายการ ก็ได โดยจะใหรายละเอียดของชื่อผูแตงและชื่อหนังสือที่ปรากฏหัวเรื่องดังกลาว เมื่อพบหนังสือที่ตองการแลวใหนักเรียน จดเลขเรียกหนังสือ ที่ปรากฏอยูดานขวามือของบัตรรายการ เพื่อ ไปคนหาหนังสือที่ชั้น
28 ใบงานที่ 4 เรื่อง การคนหาขอมูลจากฐานขอมูลหองสมุดโรงเรียนเศรษฐบุตรบําเพ็ญ ชั้นมัธยมศึกษาปที่ 1 รายวิชา ท20281 การใชหองสมุดเพื่อการศึกษาคนควา คําสั่ง ใหผูเรียนแตละกลุมฝกการคนหาขอมูลจากคอมพิวเตอรตามหัวขอดังตอไปนี้ 1. จงคนหาหนังสือเหลานี้จากคอมพิวเตอร แลวตอบคําถามลงในชองวางใหถูกตอง 1.1 ผลงานของประจักษ ประภาพิทยากร 1._________________________________________________________________________ 2. ________________________________________________________________________ 1.2 ผลงานของ วรรณวรา จิราภัทร 1._________________________________________________________________________ 2. ________________________________________________________________________ 1.3 ผลงานของ แกวเกา (นามแฝง) 1._________________________________________________________________________ 2. ________________________________________________________________________ 1.4 ปรัชญากรีก เลขเรียกหนังสือ_____________________ผูแตง______________________________________ 1.5 โกโก เลขเรียกหนังสือ_____________________ผูแตง______________________________________ 1.6 ตนไมตามทิศ เลขเรียกหนังสือ_____________________ผูแตง______________________________________ 1.7 รวมตํารับอาหาร กับแกลม ยํา ลาบ พลา เลขเรียกหนังสือ_____________________ผูแตง_____________________________________ 1.8 ผลงานของ สุมาลี เลขเรียกหนังสือ____________________ชื่อหนังสือ__________________________________ 1.9 แผนที่โลกปจจุบัน เลขเรียกหนังสือ_____________________ผูแตง______________________________________ 1.10 กฎหมายการแพทย เลขเรียกหนังสือ_____________________ผูแตง______________________________________
29 แบบฝกหัด บทที่ 4 เรื่อง การคนหาขอมูลจากฐานขอมูลหองสมุดโรงเรียนเศรษฐบุตรบําเพ็ญ ชั้นมัธยมศึกษาปที่ 1 รายวิชา ท20281 การใชหองสมุดเพื่อการศึกษาคนควา คําสั่ง จงเลือกคําตอบที่ถูกตองที่สุด เพียงคําตอบเดียว 1. การคนหาขอมูลจากฐานขอมูลโรงเรียนเศรษฐบุตรบําเพ็ญ มีวิธีการคนควาไดกี่วิธี ก. 3 วิธี ข. 4 วิธี ค. 5 วิธี ง. 7 วิธี 2. การคนจากชื่อผูแตงจะใชคนหาขอมูลในกรณีใด ก. ในกรณีที่ตองการคนผลงานของผูแตงคนใดคนหนึ่ง ข. ในกรณีที่อยากทราบวามีชื่อหนังสืออะไรอยูในหองสมุดบาง ค. ในกรณีที่อยากทราบวามีหนังสือเกี่ยวกับเนื้อหาที่ตองการหรือไม ง. ถูกทุกขอ 3. ขอใดอธิบายขั้นตอนของการคนหาหนังสือจากชื่อผูแตงไดถูกตอง ก. คลิกที่ ผูแตง แลวเลื่อนลูกศรขึ้น ข. คลิกที่ ผูแตง แลวเลื่อนลูกศรลง ค. คลิกที่ ผูแตง แลวพิมพชื่อผูแตงที่ตองการ แลวคลิกคนบัตรคลิกเลือก ง. คลิกที่ ผูแตง แลวพิมพชื่อผูแตงที่ตองการ แลวคลิกคนบัตรคลิกเลือก เลื่อนลูกศรขึ้น 4. การคนหาหนังสือจากชื่อผูแตงเมื่อพบชื่อผูแตงที่ตองการแลว นักเรียนจะคนหาหนังสือไดอยางไร ก. จดเลขหมูหนังสือเพื่อไปคนหาหนังสือนั้น ข. จดเลขเรียกหนังสือเพื่อไปคนหาหนังสือนั้น ค. จดเลขประจําหนังสือเพื่อไปคนหาหนังสือนั้น ง. จดเลขประจําผูแตงเพื่อไปคนหาหนังสือนั้น 5. ถาตองการคน เรื่องสมุนไพร จะคนดวยวิธีใด ก. คนจากบัตรผูแตง ข. คนจากบัตรหนังสือ ค. คนจากบัตรหัวเรื่อง ง. คนจากบัตรชื่อเรื่อง
30 6. การคนหาจากชื่อหนังสือจะใชคนหาขอมูลในกรณีใด ก. ในกรณีที่ตองการคนผลงานของผูแตงคนใดคนหนึ่งเฉพาะ ข. ในกรณีที่อยากทราบวามีชื่อหนังสือเลมที่ตองการอยูในหองสมุดหรือไม ค. ในกรณีที่อยากทราบวามีหนังสือเกี่ยวกับเนื้อหาที่ตองการหรือไม ง. ถูกทุกขอ 7. การคนหาจากชื่อหนังสือจะมีขั้นตอนในการคนเชนไร ก. คลิกที่ ชื่อหนังสือ แลวเลื่อนลูกศรขึ้น ข. คลิกที่ ชื่อหนังสือ แลวเลื่อนลูกศรลง ค. คลิกที่ ชื่อหนังสือ แลวพิมพชื่อหนังสือที่ตองการ แลวเลื่อนลูกศรขึ้น ง. คลิกที่ ชื่อหนังสือ แลวพิมพชื่อผูแตงที่ตองการ แลวเลื่อนลูกศรลง 8. การคนหาหนังสือจากหัวเรื่องจะใชคนหาในกรณีใด ก. เมื่อทราบชื่อหนังสือที่ตองการ ข. เมื่อทราบชื่อผูแตงที่ตองการ ค. เมื่อทราบเนื้อหาที่ตองการ ง. เมื่อทราบขอมูลบางสวนของหนังสือ 9. ขอใดแสดงถึงแผนภูมิการคนหาหนังสือจากหัวเรื่องไดอยางถูกตอง ก. ข. ค. ง. 10. การคนหาหนังสือจากคอมพิวเตอรทุกรายการ เมื่อพิมพชื่อที่ตองการคนหาแลว ตองคลิกอะไร บัตรรายการจึงจะปรากฏ ก. คลิกชื่อผูแตง ข. คลิกชื่อหนังสือ ค. คลิกคนบัตรคลิกเลือก ง. คลิกที่เลขเรียกหนังสือ คลิกชื่อหัวเรื่อง พิมพ์ชื่อหัวเรื่อง ค้นบัตรคลิก ค้นบัตรคลิกเลือก พิมพ์ชื่อหัวเรื่อง พิมพ์ชื่อหัวเรื่อง คลิกชื่อหนังสือ พิมพ์ชื่อหนังสือ เลื่อนลูกศรขึ้น ค้นบัตรคลิกเลือก พิมพ์ชื่อหนังสือ เลื่อนลูกศรขึ้น
31 บทที่ 5 เรื่อง บริการของหองสมุดที่ควรรูจัก ............................................................................................................................... จุดประสงคการเรียนรู 1. ใชบริการตาง ๆ ของหองสมุดและแหลงเรียนรูไดถูกตอง 2. สามารถใชบริการยืม-คืนหนังสือและสื่อตาง ๆ ในหองสมุดได 3. สามารถบอกประเภทของบริการงานหองสมุดและแหลงเรียนรูได 4. สามารถปฏิบัติตนตามระเบียบการยืม-คืนหนังสือและสื่ออื่นในหองสมุดได งานบริการของหองสมุด หมายถึง การจัดบริการ และหาวิธีตาง ๆ ที่จะอํานวยความสะดวกและชักจูงใจให ผูใชบริการ มาใชบริการหองสมุด เพื่อศึกษาคนควาหาความรูความเพลิดเพลิน และไดรับประโยชนตามความ ตองการ ตรงความสนใจของผูใชบริการมากที่สุด ความสําคัญของงานบริการ งานบริการนับเปนหัวใจของหองสมุด ทําใหเกิดการเคลื่อนไหวในดานตาง ๆ เปนปจจัยสําคัญที่จะทําใหมีผูใช วัสดุสารสนเทศมากขึ้น ชวยใหการเรียนการสอนดีขึ้น และเปนการประชาสัมพันธใหผูใชบริการและบุคคลภายนอก เห็นความสําคัญของหองสมุด บริการหองสมุดของโรงเรียนเศรษฐบุตรบําเพ็ญ แบงตามกลุมเปาหมาย 3 กลุม คือ 1. บริการสําหรับนักเรียน 2. บริการสําหรับครู 3. บริการสําหรับชุมชน บริการสําหรับนักเรียนที่หองสมุดโรงเรียนนิยมจัดมี ดังนี้ 1. บริการการอาน 2. บริการยืม-คืน 3. บริการหนังสือจอง หรือหนังสือสํารอง 4. บริการแนะนําการใชหองสมุด 5. บริการตอบคําถามและชวยการคนควา 6. บริการแนะแนว/แนะนําการอาน 7. บริการสอนการใชหองสมุด 8. บริการสืบคนฐานขอมูล 9. บริการรวบรวมบรรณานุกรม 10. บริการขาวสารทันสมัย 11. บริการอินเทอรเน็ต 12. บริการแนะนําหนังสือนาอาน
32 การบริการใหยืมหนังสือ สิ่งพิมพ และโสตทัศนวัสดุ เปนงานที่บริการสําคัญของหองสมุด ซึ่งเกี่ยวกับ ผูใชบริการมากที่สุด ดังนั้นหองสมุดจะตองกําหนดนโยบาย ระเบียบการยืม และวิธีดําเนินงานใหชัดเจนใหเหมาะสม กับสภาพของหองสมุด ซึ่งหองสมุดแตละแหงอาจมีขอแตกตาง กันบาง แตจะมีสาระที่เหมือน ๆ กัน เชน • ผูมีสิทธิ์ยืม กําหนดใหชัดเจนวาผูใดมีสิทธิ์ขอยืมได เชน ครู นักเรียน เจาหนาที่ของโรงเรียน ผูปกครอง เปนตน • กําหนดประเภทของวัสดุหองสมุดที่ใหยืมออกนอกหองสมุดได และประเภทที่ใหใชภายในหองสมุด เทานั้น • กําหนดระยะเวลาที่ใหยืม • กําหนดจํานวนวัสดุที่ใหยืม • การสงเกินกําหนด และคาปรับ 1. หนังสือ การยืม-คืนหนังสือ หองสมุดโรงเรียนเศรษฐบุตรบําเพ็ญ บริการใหยืม - คืน หนังสือไดตลอด โดย เปดบริการ วันจันทร- ศุกร ตั้งแตเวลา 07.00 – 16.00 น. 1.1) การยืมหนังสือใหยืมครั้งละ 3 เลม เวลาการยืม 3 วัน ถาไมสงตามกําหนดเวลาจะตองชําระคาปรับ วันละ 1 บาท / เลม หรือใหชวยปฏิบัติงานตามความเหมาะสม และควรใชเลขประจําตัวนักเรียนของตนเองในการ ยืม - คืน หนังสือทุกครั้ง 1.2) การยืมหนังสือทะเบียนครอบครัวรักการอาน ยืมไดครั้งละไมเกิน 3 เลม คืนภายในเวลา 3 วัน สําหรับการยืมหนังสือของครอบครัว ใหลงรายการยืมในสมุดยืม - คืน ของทะเบียน “ครอบครัวรักการอาน” โดยจะ ใหนักเรียนเปนผูยืมให หรือสมาชิกในครอบครัวมายืมเองก็ได 1.3) การยืม-คืน หนังสือผาน Open Chat โดยนักเรียนมีจุดประสงคที่จะยืมตอ และไมมีเวลานําหนังสือมา คืน ก็สามารถยืมผานระบบนี้ได โดยบรรณารักษจะเปนผูตออายุหนังสือใหจนกวาจะนํามาคืน โดยมีขั้นตอน ดังนี้ • สแกนคิวอารโคดเพื่อเขารวมกลุม Open Chat หองสมุดโรงเรียนเศรษฐบุตรบําเพ็ญ • เมื่อยืมหนังสือครบกําหนด 3 วันแลวตองการยืมตอ ใหแจง เลขประจําตัวและเลขทะเบียนหนังสือที่ ตองการยืมตอ • รอบรรณารักษตอบกลับและแจงวันกําหนดสงในรอบตอไป 1.4) สื่อสิ่งพิมพที่หองสมุดไมอนุญาตใหยืมออก • หนังสืออางอิง เนื่องดวยเปนหนังสือที่มีรูปเลมขนาดใหญ บางเลมมีราคาสูงและหาซื้อไมไดตาม ทองตลาดทั่วไป • วารสาร นิตยสาร หนังสือพิมพฉบับใหม เนื่องดวยมีอายุและระยะเวลาที่สั้นและมีการเปลี่ยนแปลง ขอมูลใหมๆอยูตลอดเวลา • ลูกโลก การบริการยืม - คืน สื่อตาง ๆ ในหองสมุดโรงเรียนเศรษฐบุตรบําเพ็ญ สื่อที่สามารถยืมได
33 2. บริการหนังสือจองหรือหนังสือสํารอง เปนการใหบริการสําหรับครูผูสอน ปกติเปนหนังสือทั่วไปที่ขอยืมออกนอก หองสมุดได แตมีความจําเปนบางอยาง เปนตนวา เปนหนังสือที่มีจํานวนนอยแตครูผูสอนตองการใหทุกคนไดมี โอกาสอานกันอยางทั่วถึง ผูสอนจะมาติดตอกับบรรณารักษ ใหทําเปนหนังสือจอง การใหยืมหนังสือจองนักเรียนตอง มาขอใชบริการกับเจาหนาที่ และจะใหอานในหองสมุดเทานั้น และเมื่ออานเสร็จมาสงคืนกับเจาหนาที่ 3. บริการแนะนําหนังสือนาอาน หองสมุดจะสงเสริมการอานของนักเรียน โดยไดจัดมุมแนะนําหนังสือนาสนใจ โดยนักเรียนและผูใชบริการสามารถหยิบมาอานและยืมได 4. บริการคนหาหนังสือโดยระบบคอมพิวเตอร หองสมุดจัดใหมีคอมพิวเตอรสําหรับคนขอมูลหนังสือในหองสมุด ไวที่ มุมคอมพิวเตอรเพื่ออํานวยความสะดวกใหนักเรียนสามารถคนหาหนังสือดวยตนเอง 5. บริการตอบคําถามและชวยคนควา โดยเจาหนาที่หองสมุดและบรรณารักษหองสมุด 6. บริการคนหาขอมูลจากอินเตอรเน็ต หองสมุดจะใหบริการหาขอมูลจากอินเทอรเน็ตสําหรับนักเรียนที่ตองการ คนหาขอมูล โดยมาแจงกับเจาหนาที่และลงบันทึกการใช หากพบวาใชอินเทอรเน็ตผิดวัตถุประสงคจะงดใหบริการ ในครั้งตอไป ภาพการใชบริการและยืมหนังสือของนักเรียนในแตละวัน
34 ใบงานที่ 5 เรื่อง บริการของหองสมุดที่ควรรูจัก ชั้นมัธยมศึกษาปที่ 1 รายวิชา ท20281 การใชหองสมุดเพื่อการศึกษาคนควา คําสั่ง ใหนักเรียนศึกษาใบความรูที่ 4 แลวตอบคําถามตอไปนี้ 1. งานบริการของหองสมุดหมายถึง _______________________________________________________ ______________________________________________________________________________________ ______________________________________________________________________________________ 2. งานบริการที่หองสมุดโรงเรียนนิยมจัดมีอะไรบาง 1. __________________________________ 2. __________________________________ 3. __________________________________ 4. __________________________________ 5. __________________________________ 6. __________________________________ 3. จงบอกประเภทของสื่อและสิ่งพิมพที่ไมอนุญาตใหยืมออกจากหองสมุด 1. ________________________________________________________________________ 2. ________________________________________________________________________ 3. ________________________________________________________________________ 4. อธิบายหลักและวิธีการยืมหนังสือ ในทะเบียนครอบครัวรักการอาน ______________________________________________________________________________________ ______________________________________________________________________________________ ______________________________________________________________________________________ 5. อธิบายวิธีการใหบริการหนังสือจอง ______________________________________________________________________________________ ______________________________________________________________________________________ _____________________________________________________________________________________ 6. อธิบายวิธีการยืม-คืนหนังสือใน Open Chat เพื่อตออายุหนังสือ ______________________________________________________________________________________ ______________________________________________________________________________________ ______________________________________________________________________________________
35 แบบฝกหัด บทที่ 5 เรื่อง บริการของหองสมุดที่ควรรูจัก ชั้นมัธยมศึกษาปที่ 1 รายวิชา ท20281 การใชหองสมุดเพื่อการศึกษาคนควา คําสั่ง จงเลือกคําตอบที่ถูกตองที่สุด เพียงคําตอบเดียว 1. บริการหองสมุดของโรงเรียนแบงตามกลุมเปาหมาย 3 กลุม ไดแกกลุมใดบาง ก. บริการสําหรับนักเรียน บริการสําหรับครู บริการสําหรับชุมชน ข. บริการสําหรับนักเรียน บริการสําหรับครู บริการสําหรับผูนําหมูบาน ค. บริการสําหรับนักเรียน บริการสําหรับผูปกครอง บริการสําหรับผูนําหมูบาน ง. บริการสําหรับนักเรียน บริการสําหรับครู บริการสําหรับนักการภารโรง 2. การใหยืมหนังสือของหองสมุดโรงเรียนเศรษฐบุตรบําเพ็ญ กําหนดใหยืมไดกี่เลม กี่วัน ก. 3 เลม/1 วัน ข. 2 เลม/2 วัน ค. 3 เลม/3 วัน ง. 2 เลม/4 วัน 3. หนังสือประเภทใดที่หองสมุดไมอนุญาตใหยืมกลับบาน ก. หนังสืออางอิง ข. หนังสือนวนิยาย ค. หนังสือคอมพิวเตอร ง. หนังสือคูมือเตรียมสอบ 4. หองสมุดโรงเรียนเศรษฐบุตรบําเพ็ญเปดบริการเวลาใด ก. 06.00 - 16.30 น. ข. 06.30 – 16.30 น. ค. 07.00 – 16.00 น. ง. 07.00 - 16.30 น. 5. นักเรียนทุกคนสามารถยืมหนังสือเพื่อนําไปใหคนที่บานอานไดจากทะเบียนใด ก. ทะเบียน ม.6 เพื่อเตรียมสอบเขามหาวิทยาลัย ข. ทะเบียนครอบครัวรักการอาน ค. ทะเบียนถายเอกสาร ง. ทะเบียนคาปรับ
36 6. อินเตอรเน็ตในหองสมุดมีไวเพื่อวัตถุประสงคใด ก. คนหาขอมูลตาง ๆ เกี่ยวกับการเรียน ข. สนทนากับเพื่อนในเว็บไซต ค. โหลดภาพและเพลง ง. เลนเกม 7. ขอใดไมถูกตองในการยืมหนังสือ ก. ใชบัตรประจําตัวนักเรียนของตนเองในการยืมหนังสือ ข. ใชเลขประจําตัวนักเรียนของเพื่อนในการยืมหนังสือ ค. ลงลายมือชื่อ–นามสกุล หอง และเลขประจําตัวใหชัดเจนในทะเบียนครอบครัวรักการอาน ง. ยืมหนังสือถายเอกสาร ลงชื่อในทะเบียนถายเอกสารและเขียนสงแลวเมื่อนําหนังสือมาคืน 8. บริการในขอใดไมมีอยูในหองสมุดโรงเรียนเศรษฐบุตรบําเพ็ญ ก. บริการแนะแนวการอาน ข. บริการหนังสือสํารองหรือหนังสือจอง ค. บริการยืมหนังสือใน Open Chat ง. บริการถายเอกสาร 9. บุคคลใดตอไปนี้ไมสามารถยืมหนังสือจากหองสมุดโรงเรียนเศรษฐบุตรบําเพ็ญได ก. ครู ข. นักเรียน ค. บุคลากรในโรงเรียน ง. ผูที่คางสงหนังสือ 10. หากนักเรียนหาหนังสือที่ตองการไมพบ ควรเลือกใชบริการใด ก. บริการยืม - คืน ข. บริการหนังสือสํารองหรือหนังสือจอง ค. บริการรวบรวมบรรณานุกรม ง. บริการตอบคําถามและชวยการคนควา
37 บทที่ 6 เรื่อง การอานหนังสือและการบันทึกการอาน .............................................................................................................................. จุดประสงคการเรียนรู 1. บอกความหมาย จุดมุงหมายและประโยชนของการอานได 2. สามารถเขียนบันทึกการอานไดและอธิบายวิธีการเลือกหนังสือได ความหมายของการอาน การอานหนังสือ เปนการเก็บรวบรวมความคิดที่ปรากฏอยูในหนังสือที่อานนั้น ควรมีคติประจําใจวาจะตองอานเอา เรื่องเอาความคิดจากหนังสือนั้นใหได ขณะอานควรใชความคิดตามไปดวย อยาอานแตเพียง ลวก ๆ หรือใจลอย ตอง อานอยางตั้งใจจริง การอานดวยความพินิจพิเคราะห จะชวยใหไดรับความรูความเขาใจอยางทองแท เปนการกอใหเกิด สติปญญาตามมาในขั้นสุดทาย การอาน หมายถึง การรับรูความหมายของเรื่องราวที่บันทึกไวดวยตัวหนังสือ ( ณรงคฤทธิ์ ศักดาณรงค ) การอาน คือ การถายทอดความหมายจากตัวหนังสือเปนแนวความคิดและจับใจความสําคัญของผูเขียนได สามารถรวบรวมความไดรวดเร็วถูกตอง ( วาณี ฐาปนวงศศานติ. ม.ป.ป : 32 ) การอาน คือ ความสามารถในการรับสารที่ผานสื่อตาง ๆ เขาใจสารตีความไดถูกตอง และสามารถสื่อสารได ( ราชบัณฑิตยสถาน. 2535 :42 ) ความสําคัญและคุณคาของการอาน วัตถุประสงคในการอานของแตละบุคคลยอมแตกตางกันออกไป เชน อานเพื่อความรู, อานเพื่อใหเกิดความคิด, อานเพื่อความเพลิดเพลิน, อานเพื่อความจรรโลงใจ, เปนตน ซึ่งผูอานจําเปนตองทราบจุดมุงหมายของการอานนั้นๆ ไว กอน การอานทุกครั้ง อยางไรก็ตามการอานมีความสําคัญ ตอชีวิตที่ชวยใหเกิดการเรียนรูตลอดชีวิต เปนการชวยใหไดรับ ขอมูลขาวสารเพื่อประกอบการตัดสินใจในชีวิตประจําวัน การอานมีความจําเปนตอการศึกษาเลาเรียน ทั้งในระบบและนอก ระบบ คนที่เรียนหนังสือเกงมักจะเปนคนที่อานหนังสือเกง เพราะการอานชวยใหไดรับความรูและความเขาใจ ที่จะทําให ประสบความสําเร็จและสามารถศึกษาตอในระดับสูงได การอานมีคุณคาตอมนุษยเนื่องจาก • เปนการสนองความตองการของมนุษยทําใหมนุษยเกิดความรู ยกระดับสติปญญาใหสูงขึ้น • ทําใหมนุษยเกิดความคิดสรางสรรคพัฒนาความคิดใหกาวหนา สงผลตอการพัฒนาในอาชีพ • ทําใหมนุษยทันตอเหตุการณ • ชวยอํานวยความสะดวกในชีวิตประจําวัน • ชวยใหมนุษยสามารถแกไขปญหาตางๆ และสามารถดํารงชีวิตในสังคมไดอยางมีความสุข • ชวยพัฒนาจิตใจใหงอกงาม ชวยขจัดความทุกข ความเศราหมอง • การอานทําใหเกิดความเขาใจ ความรวมมือ ในการอยูรวมกันในสังคม • เปนการใชเวลาวางใหเปนประโยชนไดรับความเพลิดเพลินและพักผอนหยอนใจ
38 ประโยชนของการอานพอสรุปไดดังนี้ 1. ไดความรูเพราะการอานทําใหผูอานไดรับความรูเพิ่มขึ้น ใหเกร็ดความรูหรือความเคลื่อนไหว ความเปลี่ยนแปลง ใหม ๆ ทางวิชาการ หรือสังคม เศรษฐกิจ การเมือง และการปกครอง 2. ไดความบันเทิง เพราะการอานทําใหผูอานเกิดความพอใจ ความเพลิดเพลิน และมีความสุขใจ อันเกิดจากเนื้อ เรื่องหรือ ความไพเราะของถอยคําที่ไดอาน 3. ไดใชเวลาวางใหเปนประโยชน เพราะการใชเวลาวางดวยการอานเปนการสรางนิสัยรักการอาน ที่ควรปฏิบัติ และมีประโยชนอยางยิ่ง แตการที่จะเพิ่มคุณคาและประโยชนใหกับการอานนั้น ผูอานควรรูจักวิธีการจดบันทึก สาระสําคัญของเรื่องที่อาน และสามารถแนะนําหนังสือที่นาอานแก ผูอื่นได การอานยังมีประโยชนดานอื่นอีกมากมาย ทั้งนี้ประโยชนจะไดมากนอยเพียงใด ขึ้นอยูกับประสบการณของผูอานดวย วิมล ศิริไพบูลย เจาของนามปากกา “ทมยันตี” “ โรสลาเลน “ ลักษณวดี” “กนกเรขา” แนะนําวา” “ผูประพันธนั้นตองเปนนักอาน เรียกวาตองอยากรูอยากเห็นไปหมด อยางดิฉันแมกระทั่งไปงานศพตองคุยกับ สัปเหรอเพื่อใหรูวาการเผาศพสมัยกอนตางจากสมัยปจจุบันอยางไร” อีลอน มัสกนักธุรกิจและวิศวกร สัญชาติแอฟริกาใต-แคนาดา-อเมริกัน ผูกอตั้งสเปซเอ็กซและซีอีโอของ บริษัทเทสลา มหาเศรษฐีที่ร่ํารวยที่สุดในโลก และลาสุดกับตําแหนงบุคคลแหงปของนิตยสารไทมสประจําป 2021 มองวา การอานหนังสือจะสรางประโยชนไดจริงตองเริ่มจากการรูจัก “ตนไมแหงสติปญญา” ของตนเสียกอน เพราะการ เรียนรูที่ถูกตองควรเริ่มตนจากการศึกษาสวนที่เปนฐานรากของแตละเรื่องที่สนใจ เมื่อเขาใจฐานรากแลวยอมชวยให เรามองเห็นภาพการเชื่อมโยงความรูตาง ๆ เขาดวยกันไดงายขึ้น ที่นาสนใจคือการอานหนังสือของเขาไมไดเปนการ อานเพื่อเนนปริมาณเทานั้น แตเปนการอานที่เนนคุณภาพและสามารถนําไปประยุกตใชไดจริง รูปภาพ : อีลอน มัสก โรเบิรต ที. คิโยซา ผูเขียนหนังสือพอรวยสอน เจ เค โรวลิง นักเขียนนิยาย แฮรรี่พอตเตอร
39 วัตถุประสงคของการอาน 1. อานเพื่ออยากรูอยากเห็น และรูขาวสารขอมูลตาง ๆ อันเปนความตองการตามธรรมชาติของมนุษย เชน ตองการรูเรื่องจรวด ดาวเทียม นก คอมพิวเตอร หรือประวัติบุคคลสําคัญในแวดวงสังคม ในทางวิชาการ และนักธุรกิจ 2. อานเพื่อแกปญหา เชน ปญหาเกี่ยวกับคําศัพท ตองการรูความหมาย การออกเสียง การเขียน ตัวสะกด การันตที่ถูกตอง ปญหาเกี่ยวกับสุขภาพ ปญหาสิ่งแวดลอม กฎหมายตาง ๆ 3. อานเพื่อปรับปรุงบุคลิกภาพ ชวยใหผูอานมีบุคลิกภาพที่เหมาะสม การอานชวยใหมนุษยมีความรูและเกิด ปญญา ความรูและปญญานี้จะเปนเครื่องมือที่ทําใหมนุษยแสดงออกซึ่งอารมณไดอยางถูกตองกับกาลเทศะ เมื่อ มนุษยมีอารมณ ความรูสึก ลักษณะนิสัยที่ถูกกาลเทศะแลวก็จะมีการกระทําหรือพฤติกรรมที่ถูก กาลเทศะดวย 4. อานเพื่อนําไปใชในชีวิตประจําวัน เชน อานฉลากยา อานคําโฆษณา อานคูมือตาง ๆ 5. อานเพื่อความรูและเพื่อการศึกษา เปนการอานในขณะที่กําลังศึกษาเลาเรียนอยู 6. อานเพื่อแลกเปลี่ยนประสบการณกับคนอื่น 7. อานเพื่อใหเกิดความเพลิดเพลิน 8. อานเพื่อชวยในการตัดสินใจ 9. อานเพื่อรักษาสุขภาพ 10. อานเพื่อปรับปรุงอาชีพ 11. อานเพื่อคนควาวิจัย 12. อานเพื่อแกเหงา การเลือกหนังสืออาน การเลือกหนังสืออาน หมายถึง วิธีการเลือกหนังสืออานใหตรงตามที่ตองการ มีวิธีการโดยลําดับ ดังตอไปนี้ 1. ดูบัตรหัวเรื่องหรือบัตรเรื่องที่คอมพิวเตอรคนหา แลวจดเลขเรียกหนังสือ ไปหาหนังสือที่ชั้น 2. เลือกชื่อหนังสือที่นาสนใจอาน 3. ดูชื่อผูแตงวาคุนเคยหรือไม 4. ดูปที่พิมพ ควรเลือกปที่พิมพปใหมลาสุด โดยเฉพาะอยางยิ่งหนังสือประเภทวิทยาศาสตร ภูมิศาสตร ประวัติศาสตร 5. อานสารบัญดูแตละบทวามีเรื่องที่ตองการและมีเรื่องที่นาอานหรือไม 6. ถามีคําวิจารณติดไวที่หนังสือ ใหอานบทวิจารณนั้น จะทําใหทราบโครงเรื่องของหนังสือ 7. อานหนังสือ 2-3 หนาแรก แลวเปดดูตอนกลางของหนังสือนั้นวานาอานหรือไม 8. ถาทําตามขอ 1-7 แลวยังหาหนังสือไดไมตรงตามความตองการ ก็ตองหาเลมอื่นตอไปจนตรง ตามความ ตองการ
40 การอานจะดําเนินไปไดดีเพียงใดขึ้นอยูกับสิ่งแวดลอมทางกายภาพ และองคประกอบที่อยูภายในรางกาย การอานทามกลาง บรรยากาศและสิ่งแวดลอมที่เหมาะสม จะนํามาซึ่งประสิทธิและประสิทธิผลในการอาน ทั้งนี้ควร คํานึงถึง 1. การจัดสถานที่และสิ่งแวดลอม สถานที่ที่เหมาะกับการอานควรมีความเงียบสงบ ตัดสิ่งตางๆที่รบกวนสมาธิออกไป มีอุณหภูมิและแสงสวางที่ เหมาะสม มีโตะที่มีความสูงพอเหมาะและเกาอี้ที่นั่งสบายไมนุมหรือแข็งจนเกินไป 2. การจัดทาของการอาน ตําแหนงของหนังสือควรอยูหางประมาณ 35-45 เซนติเมตร และหนาหนังสือจะตองอยูตรงกลางสายตา ควร นั่งใหหลังตรง ไมควรนอนอานทั้งนี้เพื่อใหสมองไดรับเลือดไปหลอเลี้ยงไดอยางเต็มที่ ก็จะทําใหเกิดการตื่นตัวตอการ รับรู จดจํา และอานไดนาน 3. การจัดอุปกรณชวยในการอาน การอานอาจมีอุปกรณที่จําเปน เชน กระดาษสําหรับจดบันทึก ดินสอ ปากกา ปากกาเนนขอความ ดินสอสี 4. การจัดเวลาที่เหมาะสม สําหรับนักศึกษาที่ตองการทบทวนบทเรียนควรอานหนังสือในชวงที่เหมาะสมคือชวงที่ไมดึกมาก คือ ตั้งแต 20.00 – 23.00 น. เนื่องจากรางกายยังไมออนลาเกินไปนัก หรืออานในตอนเชา 05.00 - 06.30 น. หลังจากที่ รางกายไดรับการพักผอนอยางเพียงพอ ทั้งนี้ในการอานแตละครั้งไมควรเกิน 50 นาทีและใหเปลี่ยนแปลงอิริยาบถ สัก 10 นาทีกอนลงมืออานตอไป 5. การเตรียมตนเอง ไดแกการทําจิตใจใหแจมใส มีความมุงมั่น มีความตั้งใจ และมีสมาธิในการอาน นอนหลับพักผอน ใหเพียงพอ มีสุขภาพสายตาที่ดี ตัดปญหารบกวนจิตใจใหหมด การแบงเวลาใหถูกตอง และมีระเบียบวินัยในชีวิตโดยใหเวลา แต ละวันฝกอานหนังสือ และพยายามฝกทักษะใหม ๆ ในการอาน เชน ทักษะการอานเร็วอยางเขาใจ เปนตน
41 การเขียนบันทึกการอาน การบันทึก เปนกระบวนการที่เกิดโดยการรับสารผานการอาน การฟง หรือการสังเกตแลวบันทึก เรื่องราวไว เพื่อความจํา เพื่อชวยในการอางอิง หรือเพื่อประโยชนทางวิชาการ วิธีการบันทึกการอาน การจดบันทึกจากการอาน การฟง หรือการสังเกต หลักที่ควรปฏิบัติ คือการกําหนดรูปแบบของ การบันทึก และใชรูปแบบเดียวกันตลอด ขอมูลที่ควรบันทึกมีดังนี้ การบันทึกเนื้อความที่อาน สามารถทําโดยวิธีใดวิธีหนึ่งหรือหลายวิธีผสมผสานกันการบอกขอบเขตหรือ แนวคิดของเรื่องที่อาน 1. การสรุปความ เปนการสรุปยอสาระสําคัญของเรื่องที่อาน 2. การถอดความ เปนการเขียนขึ้นใหมใหไดใจความ 3. การคัดลอกความ เปนการคัดลอกขอความที่สําคัญบางตอนจากขอเขียนที่อานเพื่อใชใน การอางอิง มักทําในกรณีที่ขอความนั้นมีลักษณะดังตอไปนี้ - เปนเรื่องสําคัญ - เขียนไวอยางดี ถาสรุปหรือถอดความอาจไมดีเทาเดิม - เปนขอความที่ผูเขียนตองการอางอิง เพื่อสนับสนุนความคิดเห็นของตน - เปนกฎระเบียบ ซึ่งถาไมคัดลอกอาจเกิดการบิดเบือนโดยรูเทาไมถึงการณ
42 ใบงานที่ 6 เรื่อง การอานหนังสือและการบันทึกการอาน ชั้นมัธยมศึกษาปที่ 1 รายวิชา ท20281 การใชหองสมุดเพื่อการศึกษาคนควา ผลการเรียนรูที่คาดหวัง 1. มีความรู ความเขาใจเกี่ยวกับการอานหนังสือ และการบันทึกการอาน สามารถนําความรูที่ไดรับ นําไป ประยุกตใชในชีวิตประจําวันได คําสั่ง ใหนักเรียนเลือกหนังสืออาน คนละ 1 เรื่อง แลวจัดทําบันทึกการอานตามแบบฟอรมที่กําหนดให ชื่อหนังสือ…………………………………………………………………………………………………………………………….. ชื่อผูแตง..................................................................................................................................... ประเภทหนังสือ สารคดี บันเทิงคดี อื่น ๆ.................................................................. สาระสําคัญของเรื่องที่อาน........................................................................................................................... .................................................................................................................................................................... .................................................................................................................................................................... .................................................................................................................................................................... .................................................................................................................................................................... ความรูที่ไดจากเรื่องที่อาน............................................................................................................................. .................................................................................................................................................................... .................................................................................................................................................................... ตั้งคําถามสรางสรรคจากเนื้อเรื่อง .................................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................................... .................................................................................................................................................................... .................................................................................................................................................................... .................................................................................................................................................................... ภาพประกอบ
43 แบบฝกหัด บทที่ 6 เรื่อง การอานหนังสือและการบันทึกการอาน ชั้นมัธยมศึกษาปที่ 1 รายวิชา ท20281 การใชหองสมุดเพื่อการศึกษาคนควา คําสั่ง จงเลือกคําตอบที่ถูกตองที่สุด เพียงคําตอบเดียว 1. ขอใดใหความหมายของ “การอาน” ที่ถูกตองและชัดเจนที่สุด ก. การอาน คือ การเก็บเกี่ยวความรูที่มีอยูในหนังสือ ข. การอาน คือ การกาวไปสูอีกโลกหนึ่งที่เต็มไปดวยจินตนาการ ค. การอาน คือ การไดรับความรูและความเพลิดเพลินในสิ่งที่อาน ง. การอาน คือ การรับรูความหมายของเรื่องราวที่บันทึกไวดวยตัวหนังสือ 2. หากตองการความเพลิดเพลินนักเรียนควรเลือกอานหนังสือเลมใด ก. ฝกพูดภาษาอังกฤษ ข. นวนิยายหัวขโมยแหงบารามอส ค. คูมือเตรียมสอบสังคมศึกษา ง. ประวัติศาสตรยุโรปตะวันตก 3. ถาตองการทราบความหมายของคําวา “การันตี” จะเลือกอานจากหนังสือเลมใด ก. พจนานุกรม ข. ภาษาอังกฤษ ค. วรรณคดีไทย ง. คูมือเตรียมสอบ 4. ขอใดเปนการอาน เพื่อนําไปใชในชีวิตประจําวัน ก. อานการตูน ข. อานฉลากยา ค. อานขาวดารา บันเทิง ง. อานเรื่องเกี่ยวกับประวัติศาสตร 5. ขอใดไมใชวิธีการเลือกอานหนังสือที่ถูกตอง ก. อานจากสารบัญ ข. ดูจากบัตรหัวเรื่อง ค. ดูจากสีของหนาปก ง. ดูวาเปนชื่อผูแตงที่คุนเคยหรือไม
44 6. การบันทึกเนื้อความที่อานสามารถทําไดโดยวิธีใด ก. การคัดลอกขอความ ข. การสรุปความ ค. การถอดความ ง. ถูกทุกขอ 7. การบันทึกการอานในขอใด เปนการเขียนขึ้นใหมใหไดใจความ ก. การสรุปความ ข. การถอดความ ค. การคัดลอกขอความ ง. ถูกทุกขอ 8. การบันทึกการอานในขอใด เปนการยอสาระสําคัญจากเรื่องที่อาน ก. การสรุปความ ข. การถอดความ ค. การคัดลอกขอความ ง. ถูกทุกขอ 9. การเขียนบันทึกการอานมีความสําคัญอยางไร ก. เพื่อเขียนเลาเรื่องที่ไดจากการอาน ข. เพื่อทบทวนความจํา ค. เพื่อสงครู ง. ถูกทุกขอ 10. ชวงเวลาที่เหมาะสมในการอานหนังสือเพื่อเตรียมตัวสอบควรเปนชวงเวลาใด ก. 05.00 – 06.30 น. ข. 06.00 – 07.30 น. ค. 08.00 – 09.30 น. ง. 12.00 – 13.00 น.
45 ภาคเรียนที่ 2 รหัสวิชา ท20282 การใชหองสมุด เพื่อการศึกษาคนควา 2