ADTEB Preview 1

ครึ 2่ งทางทีวีดิจิทัล สุุภาพ คลี่่�ขจาย นายกสมาคมโทรทััศน์์ ระบบดิิจิิตอล(ประเทศไทย) สาร

3 เ ผลอไปแผล็บๆ ทีวีดิจิตอล ก็เดินมาถึงครึ่งทางแล้ว... ครึ่งทางที่ผ่านมา คือ เส้นทางที่ขรุขระและวิบาก ดั่งคำ พังเพยโบราณที่ว่า “เลือดตาแทบกระเด็น” เจอสภาพ เลือดไหลออก จนเกือบไม่มีเลือดให้ไหล ผู้้ประกอบการบางรายและหลายราย บ่่นกัันว่่า…ตื่่นเช้้าขึ้้�นมา เหมืือนกัับเราเอาเงิินมาเผาทิ้้�งกัันทุุกวััน กัับสภาพการลงทุุนที่่ไม่่มีีรายได้้ ถึึงมีี ก็็น้้อยนิิด...กะปริิดกะปรอย... เพราะช่่วงนั้้�น คนทั่่วไปยัังดููทีีวีีดิิจิิตอลไม่่ได้้ เหมืือ นที่่กสทช.บอกผู้้ประกอบการไว้้ในช่่วงที่่เชิิญชวน ให้้เข้้ามาลงทุุนประมููลใบอนุุญาต เมื่่อคนดููไม่่ได้้ จะเอาโฆษณาจากไหนมาเป็็นทุุน ท่่านลองพลิิกไปอ่่าน บทสััมภาษณ์์ และความในใจของผู้้ประกอบการดููเอาเอง เถิิด ว่่าเขาเจ็็บปวดกัันแค่่ไหน ผมนั่่งเขีียน “สารจากนายกสมาคม” ชิ้้�นนี้้�... ผมย้้อนกลัับไปดููอดีีต แล้้วก็็นึึกถึึง คำำพัังเพยที่่ว่่า “สามััคคีีคืือพลััง” เพราะช่่วงเวลา 7 ปีีกว่่าที่่ผ่่านมา เราจัับมืือรวม ตััวกัันเป็็นชมรม และตั้้�งเป็็นสมาคมฯ ผู้้บริิหารจากสถานีีโทรทััศน์์แต่่ละช่่อง เราจัับมืือเดิินเคีียงบ่่าเคีียงไหล่่ ต่่อสู้้ ปััญหาร่่วมกัันด้้วยพลัังความสามััคคีี และความร่่วมมืือกััน ทำำ ให้้ปััญหาที่่ถาโถม เข้้ามา คลี่่คลายลงได้้ทีีละเปลาะ... ทีีละเปลาะ วัันนี้้�...เราได้้ปลดล็็อคปััญหาที่่พัันธนาการพวกเราไปได้้มากแล้้ว เราจึึงมีี ความหวัังร่่วมกัันว่่า ครึ่่งหลัังของอายุุใบอนุุญาต อนาคตของทีีวีีดิิจิิตอลจะสดใสขึ้้�น ด้้วยพลัังสามััคคีี และพลัังแห่่งความร่่วมมืือกััน เมื่่อพัันธนาการถููกปลด เมื่่อผลการประกอบการเติิบโตขึ้้�น สิ่่งที่่จะได้้เห็็น ความเปลี่่ยนแปลงตามมา คืือการแข่่งขัันกัันพััฒนาให้้วงการทีีวีีมีีคุุณภาพมากขึ้้�น ในทุุกๆ ด้้าน ทั้้�งด้้านเทคโนโลยีี และเนื้้�อหาสาระ ครึ่่งทางที่่ผ่่านมา... เราวิ่่ง-สู้-ฟััด ปาก้กััดตีีนถีีบกัับสารพััดปััญหาเพื่่อความอยู่่รอด ขาดรายได้้-ขาดทรััพยากร ที่่จะทุ่่มลงไปในขณะที่่คนส่่วนใหญ่่ของประเทศยัังดููไม่่ได้้ การพััฒนาคุุณภาพจึึงไม่่ได้้เป็็นไปตามเป้้าหมายที่่อยากจะทำำ จนมีีเสีียงบ่่นว่่า... เรามีีทีีวีีเกิิดขึ้้�นมากมายหลายช่่อง แต่่เกืือบจะไม่่มีีอะไรใหม่่เกิิดขึ้้�นในวงการนี้้�เลย. นั่่�นคืือครึ่่�งทางแรก แต่่ครึ่่�งทางที่่�เหลืือ จะเป็็นครึ่่�งทางแห่่งความหวััง อย่่างที่่�ว่่าแล้้ว ทั้้�งความหวัังของผู้้ประกอบการ และคนทำำ งานในวิิชาชีีพ ที่่�เกี่่ย�วข้้อง ว่่าเราจะทุ่่มเทในวงการทีวีดิีจิิตอล เป็็นที่่�หวัังของประชาชนมากกว่่า “ครึ่่�งแรก” ที่่�ผ่่านมา นีีคืือปณิิธานของพวกเรา, ของสมาคมทีีวีีดิิจิิตอลครัับ สุุภาพ คลี่่�ขจาย นายกสมาคมโทรทััศน์์ระบบดิิจิิตอล(ประเทศไทย) สารจาก นายกสมาคมโทรทััศน์์ระบบ ดิิจิิตอล (ประเทศไทย)

ครึ 2่ งทางทีวีดิจิทัล EXCLUSIVE ศ.ดร.พิิรงรอง รามสููต คณะกรรมการกิิจการกระจายเสีียง กิิจการโทรทััศน์์ และกิิจการโทรคมนาคมแห่่งชาติิ (กสทช.)

3 คณะกรรมการกิิจการกระจายเสีียง กิิจการโทรทััศน์์ และกิิจการโทรคมนาคมแห่่งชาติิ (กสทช.) ถืือเป็็นผู้้�มีีบทบาทสำำคััญในการกำำกัับดููแล โทรทััศน์์ระบบดิจิิทััลในประเทศไทย นัับจากวัันเริ่่� มออกอากาศอย่่างเป็็นทางการ ในเดืือนเมษายน 2557 ถึึงวัันนี้้�เป็็นเวลากว่่า 9 ปีี สมาคมโทรทััศน์์ระบบดิจิิตอล (ประเทศไทย) มีีโอกาสได้้สััมภาษณ์์และสะท้้อนมุุมมอง ของ ศาสตราจารย์์ ดร.พิิรงรอง รามสููต กรรมการ กสทช. ที่่�มีีต่่อการเปลี่่�ยนผ่่านครั้้�งนี้้� และผลกระทบที่่�เกิิดขึ้้�นกัับอุุตสาหกรรมโทรทััศน์์ในประเทศไทย ศาสตราจารย์ ดร.พิรงรอง ถือเป็นกรรมการชุดที่ 2 ของ กสทช. ที่เข้ามาทำ หน้าที่กำ กับดูแลกิจการโทรทัศน์ระบบ ดิจิทัล และได้เห็นการเปลี่ยนแปลงอย่างน้อย 5 แนวทาง ด้วยกัน คือ 1. คืืนใบอนุุญาต หรืือพููดอีีกแบบคืือออกไปจากอุุตสาหกรรมทีีวีี ดิิจิิทััล ในจำำนวนนี้้�แบ่่งเป็็นการยกเลิิกใบอนุุญาต 2 ช่่องรายการ และมีี อีีก 7 ช่่องที่่ขอคืืนใบอนุุญาตตามเงื่่อนไขของคำำสั่่งหััวหน้้าคสช. ที่่ 4/2562 เรื่่องมาตรการการแก้้ไขปััญหาการประกอบกิิจการโทรทััศน์์และกิิจการ โทรคมนาคม ในบรรดาช่่องที่่เลิิกไป รวมช่่องรายการสำำหรัับเด็็กทั้้�งหมดด้้วย กัับภารกิิจของ กสทช. ผ่่านมุุมมอง ครึ่่�งทาง ทีีวีีดิิจิิทััล ศ.ดร.พิิรงรอง รามสููต

ครึ 4่ งทางทีวีดิจิทัล 2. ลดต้้นทุุน ทั้้�งในแง่่องค์์กร ปรัับ โครงสร้้างองค์์กร ลดจำำนวนบุุคลากร และลดต้้นทุุนด้้านเนื้้�อหา เช่่น มีีการนำำ เนื้้�อหาจาก social media มาเล่่าต่่อ หรืือ การขยี้้�ข่่าว ใช้้เนื้้�อหาแบบเร้้าอารมณ์์ เป็็นต้้น กรณีีเช่่นนี้้�เกิิดคำำถามว่่าคุณคุ่่า ที่่จะสร้้างขึ้้�น คุุณค่่าที่่จะได้้ และความ ยั่่งยืืนจะเกิิดขึ้้�นได้้หรืือไม่่ อย่่างไร  3. ปรัับตััวด้้วยการพััฒนาในด้้าน เนื้้�อหา มีีการสร้้างเนื้้�อหา originals ที่่ มีีคุุณค่่า สามารถขายลิิขสิิทธิ์์�รายการ เป็็นทรััพย์์สิินทางปััญญา (Intellectual Property: IP) ให้กั้ ับผู้ประกอบการราย ้ อื่่นทั้้�งในไทยและต่่างประเทศได้้ บาง ช่่องมีีรายได้้จากการขาย IPs มากขึ้้�น เรื่่อยๆ จนไม่่ต้้องพึ่่งพิิงรายได้้จากการ โฆษณาเป็็นหลัักเหมืือนแต่่ก่่อนแล้้ว 4. ปรัับตััวทางเทคโนโลยีี เพิ่่ม ช่่องทางการเผยแพร่่เนื้้�อหาไปสู่่ออนไลน์์ ด้้วยการสร้้างแพลตฟอร์์มออนไลน์์ ส่่ง เนื้้�อหาออกทางหลายช่่องทาง เช่่น ใช้้ social media และมีีแพลตฟอร์์มของ ตััวเอง ซึ่งจะเ ่ ชื่่อมโยงกัับการเก็็บข้้อมููล และการหารายได้อี้ีกเช่่นกััน ทั้้�งนี้้� แต่่ละ ช่่องมีีระดัับของการขยัับและความเข้้ม ข้้นในการใช้ช่้ ่องทางที่่หลากหลายนี้้�ไม่่ เหมืือนกััน  5. เพิ่่�มช่่องทางการหารายได้้ จากธุุรกิิจอื่่�น ผู้้ประกอบการบางราย ได้้เปลี่่ยนโมเดลการหารายได้้ทางธุุรกิิจ ไปเลย เช่่น หารายได้้จากการขาย ผลิิตภััณฑ์์ของตััวเองแล้้วใช้สื่่ ้อโทรทััศน์์ ในการสร้้างฐานลููกค้้า ซึ่ง ่ ก็มี็มีวิีธีิีการเก็็บ ข้้อมููลของลููกค้้า สร้้างความสััมพัันธ์กั์ ับ ลููกค้้าที่่แตกต่่างกัันไป  “นอกจากการปรัับตััว 5 แบบที่่ กล่่าวมาแล้้ว คิิดว่่าการมองหาโอกาส และทางเลืือกใหม่่ ๆ เช่่น การร่่วม ผลิิตกัับผู้้ประกอบการต่่างประเทศที่่มีี ศัักยภาพ ก็็เป็็นอีีกแนวทางหนึ่่งที่่จะ ทำำ ให้้อยู่่รอดและพััฒนาเติิบโตได้้ ซึ่่ ง สถานการณ์์ภายในของแต่่ละองค์์กร เป็็นสิ่่งที่่ยากจะประเมิินได้้ ทั้้�งในส่่วน ของช่่องโทรทััศน์์สาธารณะ และช่่องที่่ เป็็นเอกชน แต่่กสทช. จะพยายามหา ทางออกในเชิิงระบบ เพื่่อรองรัับการ เปลี่่ยนผ่่านจากดิิสรััปชั่่นให้้กัับผู้้รัับใบ อนุุญาตในทุุกกลุ่่ม” การมองหา โอกาสและ ทางเลืือกใหม่่ ๆ เช่่น การร่่วมผลิิต กัับผู้้�ประกอบการ ต่่างประเทศ ที่ ่�มีีศัักยภาพ ก็็เป็็นอีีกแนวทาง หนึ่่�งที่่�จะทำ ำ ให้้ อยู่่รอดและพััฒนา เติิบโตได้้ ซึ่่�งสถานการณ์์ ภายในของแต่่ละ องค์์กรเป็็นสิ่่� งที่ ่� ยากจะประเมิินได้้ ทั้้�งในส่่วนของช่่อง โทรทััศน์์สาธารณะ และช่่องที่ ่� เป็็นเอกชน

5 วางแนวทางกำำ กัับดููแล OTT แพลตฟอร์์ม ในมิิติิของการกำำกัับดููแล ศาสตราจารย์์ ดร.พิิรงรอง ให้้ความเห็็น ว่่า หากมองในมิติพื้้ ิ �นที่่ของการประกอบ กิิจการ จะเห็็นว่่ามีีการวางหลัักเกณฑ์์ และดำำเนิินการสำำหรัับการประกอบ กิิจการที่่ใช้้คลื่่นความถี่่ในระดัับชาติิ ระดัับภูมิูภิาค ส่่วนในกิิจการที่่ไม่่ใช้้คลื่่น ความถี่่ คืือ เคเบิิล ดาวเทีียม และไอพีี ทีวีี แต่จุุ่ดที่่ยัังไปไม่ถึึ่งคืือระดัับท้้องถิ่่น ซึ่ง ่ ต้้องมีีการให้้อนุุญาตประเภทบริิการ ชุุมชน และขณะนี้้�ก็็กำำลัังเร่่งผลัักดััน เพื่่อให้้เกิิดขึ้้�นจริิงในอีีกมิิติิหนึ่่ง ขณะนี้้� ในอุุตสาหกรรมสื่่อในประเทศไทย อาจ แบ่่งได้้เป็็น Service, Network, Facility และ Application ซึ่่ งตอนนี้้� เราได้้เห็็น ความท้้าทายจาก Application หรืือ OTT ซึ่่ งเข้้ามามีีบทบาทอย่่างมากใน ภููมิิทััศน์์สื่่อ โดยเฉพาะ OTT ต่่างชาติิ  “คำำถามว่่าจะทำำอย่่างไรให้้กฎระเบีียบ ต่่างๆ เท่่าทัันกัับความเปลี่่ยนแปลงและ เอื้้�ออำำ นวยให้้ผู้้ประกอบการได้้พััฒนา ศัักยภาพได้้อย่่างเต็็มที่่ และสามารถ แข่่งขัันได้้อย่่างเท่่าเทีียม ก็็เป็็นเรื่่องที่่ ต้้องดำำเนิินการโดยเร่่งด่่วน ซึ่่ ง กสทช. ก็็กำำลัังศึึกษาเพื่่อดำำเนิินการในเรื่่องที่่ เกี่่ยวข้้องอยู่่” อีีกเรื่่องหนึ่่ง คืือการเปลี่่ยนผ่่าน ของผู้้ประกอบกิิจการโทรทััศน์์สู่่ดิิจิิทััล แพลตฟอร์์มอย่่างเต็็มรููปแบบและ บทบาทของ กสทช. ในการเอื้้�อให้้การ เปลี่่ยนผ่่านเป็็นไปได้้อย่่างราบรื่่นที่่สุุด เป็็นสิ่่งที่่ปฏิิเสธไม่่ได้ว่้่า ผู้ประกอบการ ้ ในทุุกภาคส่่วนต้้องปรัับตััวสู่่ online รวมถึึงผู้้ประกอบกิิจการโทรทััศน์์ด้้วย เพราะผู้้บริิโภคบางส่่วนได้้ย้้ายไปใช้้ บริิการทาง online แล้้ว ผู้้ให้้บริิการก็็ ต้้องปรัับตััวอย่่างรวดเร็็ว สำำหรัับการเข้้ามาของแพลตฟอร์์ม จากต่่างชาตินั้้ิ�น ศาสตราจารย์์ ดร.พิิรงรอง กล่่าวว่่า กสทช.กำำลัังอยู่่ระหว่่างการ ศึึกษาแนวทางในการแก้ปั้ ัญหาและเสนอ ทางออกในหลายเรื่่อง อย่่างไรก็็ตาม ต้้องมีีการแก้้ไขกฎหมายและต้้องได้รั้ับ ความร่่วมมืือจากหลายๆ ภาคส่่วนด้้วยกััน ทั้้�งนี้้� หลัักการตามพัันธกิิจของ กสทช. คืือการส่่งเสริิมอุุตสาหกรรมและศัักยภาพ ของผู้้ประกอบกิิจการและผู้้เล่่นใน ภููมิิทััศน์์/เทคโนโลยีีสื่่อที่่ปรัับเปลี่่ยน พร้้อมๆ กัับการส่่งเสริิมความเท่่าเทีียม และเป็็นธรรม ทั้้�งเชิิงโครงสร้้างการดำำเนิิน การและเนื้้�อหาสื่่อ เพื่่อความยั่่งยืืนอย่่าง เหมาะสมในทางเศรษฐศาสตร์์ด้้วย แต่่ตอนนี้้� อำำนาจที่่ กสทช. มีีตาม กฎหมายนั้้�น ครอบคลุุมเพีียงการกำำกัับ ดููแลกิิจการโทรทััศน์์ที่่ใช้้คลื่่นและไม่่ใช้้ คลื่่น และการกำำกัับดููแลผู้ไ้ด้รั้ับใบอนุุญาต ซึ่ ่ งยัังไม่่รวมไปถึึง Internet และ OTT platform ซึ่่ งตอนนี้้� OTT platform ที่่ ให้้บริิการสื่่อโสตทััศน์์ ก็็ยัังไม่่อยู่่ภาย ใต้้การกำำกัับดููแลของหน่่วยงานใดเลย โดยผลของช่่องว่่างทางกฎหมาย ก็มี็ีเสีียง สะท้้อนจากผู้้ประกอบกิิจการโทรทััศน์์ จำำนวนมากว่่า ในขณะที่่พวกเขาถููกกำำกัับ โดยเงื่่อนไขและกฎระเบีียบมากมาย แต่่ OTT platform โดยเฉพาะที่่มาจากต่่าง ประเทศกลัับไม่ต้่ ้องอยู่่ภายใต้้กฎเกณฑ์์ เหล่่านี้้� ทำำ ให้้ผู้ประกอบ ้ กิิจการทีวีทั่่ ีวไป รู้้สึึกว่่าเสีียเปรีียบ ในขณะเดีียวกััน ผู้้ ประกอบการบางส่่วนก็็อาศััยช่่องว่่าง นี้้�เองในการเผยแพร่่เนื้้�อหาผ่่าน OTT

ครึ 6่ งทางทีวีดิจิทัล ตอนนี้้มี�ีแนวคิิดของผู้ประกอบการ ้ บางส่่วนเสนอเรื่่องแพลตฟอร์์มแห่่งชาติิ (National Platform) โดยแพลตฟอร์์มนี้้� จะเป็็นเหมืือนกล่่องทีวีดิีจิทัิัล แต่่เป็็นใน รููปแบบของแอปพลิิเคชั่่นบนสมาร์์ททีวีี และเป็็น OTT อยู่่บนอิินเทอร์์เน็็ต รวมทั้้�ง เป็็นแอปพลิิเคชั่่นฟรีีอยู่่บนโทรศัพท์ัมื์ ือ ถืือที่่ประชาชนสามารถรัับชมได้้ฟรีี พููด ง่่าย ๆ ก็็คืือ เป็็นแนวทางในการสร้้าง แพลตฟอร์์มออนไลน์สำ์ ำหรัับประชาชน ในการเข้้าถึึงเนื้้�อหารายการทีวีี นั่่นเป็็น แนวทางหนึ่่ง ขณะที่่อีีกแนวทางหนึ่่ง เสนอในลัักษณะการสร้้างแพลตฟอร์์ม สำำหรัับผู้้ให้้บริิการในการจััดเก็็บและ บริิหารจััดการเนื้้�อหารายการทีีวีี แค่่เฉพาะสองแนวทางนี้้� จะเห็็นว่่า บทบาทของแพลตฟอร์์มก็็จะแตกต่่างกััน คืือ แพลตฟอร์์มในแนวทางแรกเรีียกได้้ ว่่าเป็็น “ผู้้เล่่น” ในอุุตสาหกรรม OTT แพลตฟอร์์ม ส่่วนแนวทางที่่สอง เป็็น “ผู้้อำำนวยความสะดวก” ในอุุตสาหกรรม แต่่ทั้้�งสองแนวทางต้้องการความร่่วม มืือทั้้�งในส่่วนผู้้เล่่นในอุุตสาหกรรมทีีวีี ดิิจิิทััล และต้้องสร้้างความร่่วมมืือกัับ ผู้้ประกอบการโทรคมนาคม เพื่่อขยาย ศัักยภาพของแพลตฟอร์์มในการรองรัับ จำำนวนผู้้ใช้้และจำำนวนเนื้้�อหารายการ “ทั้้�งสองแนวทางนี้้�ยัังมีีทั้้�งจุุดแข็็ง จุุดอ่่อนในหลายเรื่่อง และเป็็นประเด็็น ที่่อยู่่ระหว่่างการพููดคุุยกัับอุุตสาหกรรม เพื่่อร่่วมกัันศึึกษาวิจัิัยแสวงหาแนวทาง ที่่เหมาะสมและสอดคล้้องกัับพลวััต ของระบบนิิเวศสื่่อที่่เปลี่่ยนแปลงอย่่าง รวดเร็็ว” ศาสตราจารย์์ ดร.พิิรงรองระบุุ ประเด็็นร้้อน Must Have, Must Carry สำำหรัับประเด็็นร้้อนเรื่่องลิิขลิิทธิ์์� การถ่่ายทอดบอลโลกครั้้�งที่่ผ่่านมา กัับ ปััญหาในการบัังคัับใช้้กฎ Must Have และ Must Carry ศาสตราจารย์์ ดร.พิิรงรอง กล่่าวว่่า ด้้วยข้้อถกเถีียงในหลายเรื่่อง และบริิบทที่่เปลี่่ยนแปลงในหลายด้้าน กสทช.จึึงมีีมติิให้ศึึ้ กษาทบทวนประกาศ ฉบัับนี้้�เมื่่อต้้นเดืือนธัันวาคม 2565 ที่่ ประชุุม กสทช. นััดพิิเศษครั้้�งที่่ 7/2565 มีีมติิให้สำ้ ำนัักงาน กสทช. ศึึกษาทบทวน ประกาศ Must Have และ Must Carry ต่่อมาในการประชุุม กสทช. นััดพิิเศษ ครั้้�งที่่ 7/2566 วัันที่่ 23 มีีนาคม 2566 ก็็ มีีมติิให้้ยกเลิิกประกาศ Must Have โดย ให้นำ้ ำ ไปรัับฟัังความคิิดเห็็นเป็็นระยะเวลา 30 วััน ซึ่งข ่ ณะนี้้ก็�กำ็ ำลัังเปิิดรัับฟัังความ คิิดเห็็นจากสาธารณะเป็็นเวลา 30 วััน เหตุผุลที่่ กสทช. จะยกเลิิกประกาศ Must Have มีีหลายประการ เริ่่มตั้้�งแต่่เหตุผุล ที่่ว่่ารายการกีีฬาเป็็นรายการที่่มีมูีูลค่่า ทางการตลาดซึ่ ่ งผู้้ซื้้�อลิิขสิิทธิ์์�สามารถ นำำ ไปแสวงหาประโยชน์์ในเชิิงพาณิิชย์์ ได้้ การที่่รายการประเภทนี้้มี�ีความนิิยม มากขึ้้�นทำำ ให้้ค่่าลิิขสิิทธิ์์�แพงขึ้้�นเรื่่อยๆ ในขณะเดีียวกััน ข้้อกำำ หนดตามประกาศ Must Have ต่่อเนื่่องมายัังประกาศ Must Carry แม้้จะเป็็นไปเพื่่อรัักษาผลประโยชน์์ สาธารณะแต่ก็่มี็ลัีักษณะแทรกแซงตลาด ทำำ ให้้ผู้้ประกอบการเลืือกที่่จะไม่่ซื้้�อ ลิิขสิิทธิ์์�เอง และที่่ผ่่านมา กสทช. ต้้อง พิิจารณาสนัับสนุุนเงิินหรืือค่่าใช้้จ่่าย ในการเข้้าซื้้�อลิิขสิิทธิ์์�ในบางรายการ นอกจากนี้้� ด้้วยพฤติิกรรมและช่่องทาง การรัับชมเนื้้�อหารายการที่่ปััจจุบัุันมีีการ รัับชมผ่่านอิินเทอร์์เน็็ตโดยใช้้อุุปกรณ์์ เคลื่่อนที่่ด้้วย ในขณะที่่ผู้้ชมบางส่่วน รัับชมผ่่านช่่องดาวเทีียมรุ่่นเก่่าซึ่่งไม่่ สามารถเข้้ารหััสสััญญาณได้้ เมื่่อมาเจอ กัับเงื่่อนไขด้้านลิิขสิิทธิ์์�ทำำ ให้้บางครั้้�งผู้้ รัับอนุุญาตในกิิจการไม่่ใช้้คลื่่นความถี่่ไม่่ สามารถทำำหน้้าที่่เผยแพร่่เนื้้�อหาได้้ตาม ประกาศ Must Carry ทำำ ให้้ในช่่วง 10 ปีที่่ผ่ี ่านมามีีการฟ้้องร้้องกัันหลายกรณีี  และเมื่่อพิิจารณาข้้อเท็็จจริิงอีีกข้้อที่่ ว่่าในบางรายการแข่่งขััน เจ้้าของลิิขสิิทธิ์์� จะมีีการขายลิิขสิิทธิ์์�การแข่่งขัันพ่่วงการ แข่่งขัันกีีฬาอื่่น และผู้้จััดการแข่่งขัันกีีฬา ที่ ่� ผ่่านมา กสทช. ได้้มอบหมายให้้ สำ ำ นัักงานศึึกษา สถานการณ์์และ ปััญหาในการ บัังคัับใช้้ประกาศ Must Carry และประกาศ Must Have ซึ่่�งต่่อไปจะมีีการ ทบทวนกฎ Must Carry เพราะการมีีกฎ Must Carry มีีข้้อดีีข้้อเสีีย ที่่�แตกต่่างกััน และยัังต้้องการ ข้้อมููลที่่�เกี่่�ยวกัับ ผลกระทบต่่อ ผู้้�บริิโภคด้้วย

7 ต่่าง ๆ เช่่น คณะกรรมการโอลิิมปิิกสากล (IOC) จะกำำหนดเงื่่อนไขในการถ่่ายทอด สดโดยกำำ หนดให้้ผู้้รัับลิิขสิิทธิ์ถ่์�่ายทอด สดต้้องนำำการแข่่งขัันกีีฬาดัังกล่่าวไป เผยแพร่่ให้้ประชาชนทั่่วไปสามารถรัับ ชมการแข่่งขัันขัันได้้โดยอาจกำำหนด ให้้ผู้้รัับสิิทธิ์์�ต้้องนำำรายการแข่่งขัันไป ออกอากาศผ่่านบริิการโทรทััศน์์ภาค พื้้�นดิินด้้วยอยู่่แล้้ว ด้้วยเหตุุผลเหล่่านี้้� จึึงเสนอในหลัักการให้้ยกเลิิกประกาศ Must Have ทั้้�งฉบัับ ที่่ผ่่านมา กสทช. ได้้มอบหมายให้้ สำำนัักงานศึึกษาสถานการณ์์และปััญหา ในการบัังคัับใช้้ประกาศ Must Carry และ ประกาศ Must Have ซึ่่ งต่่อไปจะ มีีการทบทวนกฎ Must Carry  เพราะ การมีีกฎ Must Carry มีีข้้อดีีข้้อเสีียที่่ แตกต่่างกััน และยัังต้้องการข้้อมููลที่่เกี่่ยว กัับผลกระทบต่่อผู้้บริิโภคด้้วย ทั้้�งนี้้� ได้้ มอบหมายให้้สำำนัักงาน กสทช. จััดทำำ แบบสอบถามการศึึกษาผลกระทบต่่อ ผู้บ้ ริิโภคในการปรัับปรุุงประกาศ Must Carry ในอุุตสาหกรรมทีวีดิีจิทัิัล ผลการ สำำรวจนี้้น่�่าจะเป็็นส่่วนหนึ่่งของข้้อมููลใน การประกอบการพิิจารณาของ กสทช. ในอนาคต วางแนวทางส่่งเสริิมทีีวีี ดิิจิิทััลในอนาคต สำำหรัับแนวทางส่่งเสริิมอุุตสาหกรรม โทรทััศน์ดิ์จิทัิัลในอนาคตนั้้�น ศาสตราจารย์์ ดร.พิิรงรอง ขอแสดงความเห็็นแยกเป็็น สองส่่วน ส่่วนแรกเป็็นแนวทางส่่วนตััวที่่ มีต่ี่อการพััฒนากิิจการโทรทััศน์ที่่ ์เห็็นว่่า มีี 4 แนวทางสำำคััญ ได้้แก่่ 1. การกำำกัับ ดููแลเป็็นแบบมีีหลัักฐานเชิิงประจัักษ์์ และมีีข้้อมููลรองรัับ (Evidence-based Regulation) 2. การกำำกัับดููแลร่่วมกัับ ภาคส่่วนที่่เกี่่ยวข้้องและการส่่งเสริิมการ กำำกัับดููแลตนเอง/ดููแลกัันเอง รวมถึึงส่่ง เสริิมความสามารถและรอบรู้้ทางดิจิทัิัล ของผู้ใ้ช้สื่่ ้อ (Digital Competence) 3. การ ส่่งเสริิมอุุตสาหกรรมและศัักยภาพของ ผู้ประกอบ ้ กิิจการและผู้เ้ล่่นในภูมิูทัิัศน์์/ เทคโนโลยีสื่่ ีอที่่ปรัับเปลี่่ยน และ 4. การส่่ง เสริิมความเท่่าเทีียมและเป็็นธรรมทั้้�งเชิิง โครงสร้้าง การดำำเนิินการและเนื้้�อหาสื่่อ  ส่่วนที่่สอง ภายใต้้ 4 แนวทางข้้าง ต้้นได้้บููรณาการเข้้าเป็็นส่่วนหนึ่่งใน ยุุทธศาสตร์์ กสทช. เกี่่ยวกัับการพััฒนา กิิจการโทรทััศน์์ปรากฏอยู่่ในแผนแม่่บท กิิจการกระจายเสีียงและกิิจการโทรทััศน์์ ฉบัับที่่ 2 แผนนี้้�เป็็นแผน 5 ปีี ระหว่่าง ปีี 2563-2568 กสทช. มีีมติิเห็็นชอบให้้ ปรัับปรุุงแก้้ไขแผนซึ่ ่ งผ่่านมาแล้้วครึ่่ง ทางคืือเหลืืออีีกสองปีีครึ่่งถััดจากนี้้�ไป เพื่่อให้้เหมาะสมกัับพลวััตของระบบ นิิเวศที่่เปลี่่ยนแปลงเร็็วมาก เมื่่อกลางเดืือนมีีนาคม 2566 กสทช.จึึงได้้เห็็นชอบร่่างประกาศปรัับ ปรุุงแผนฯ เพื่่อนำำ ไปรัับฟัังความคิิด เห็็นสาธารณะ ในแผนฉบัับนี้้�นำำเสนอ ยุุทธศาสตร์ด้์ ้านต่่าง ๆ ประกอบด้้วย การ พััฒนากิิจการโทรทััศน์์ให้้เข้้าสู่่มาตรฐาน สากลสอดคล้้องกัับบริิบทดิิจิิทััล ซึ่่ ง ในด้้านนี้้� อยู่่ระหว่่างเตรีียมการศึึกษา วิจัิัยเพื่่อแสวงหา scenario ที่่เหมาะสม สำำหรัับอนาคต มีีการทบทวนปรัับปรุุง กฎระเบีียบการกำำกัับดููแลที่่เอื้้�อต่่อการ สร้้างความเท่่าเทีียมในการแข่่งขัันข้้าม แพลตฟอร์์ม การศึึกษาแนวทางและ กลไกการกำำกัับดููแลแพลตฟอร์์มผ่่าน ระบบอิินเทอร์์เน็็ต นอกจากนี้้� มียุีุทธศาสตร์์ในการส่่ง เสริิมอุุตสาหกรรมโทรทััศน์์ให้้สามารถ ผลิิตเนื้้�อหาที่่มีีคุุณภาพ แข่่งขัันได้้ใน ตลาดสากล ตรงนี้้� กสทช. มีีแผนที่่จะ ส่่งเสริิมและขัับเคลื่่อนการทำำงานร่่วม กัับภาคส่่วนที่่เกี่่ยวข้้องกัับการผลิิต เนื้้�อหาที่่เทีียบเคีียงระดัับสากลของผู้้ ผลิิตโทรทััศน์์ เช่่น co-production การ สร้้างแรงจููงใจ หรืือสิิทธิิประโยชน์อื่่ ์น ๆ ให้้เกิิดผลในทางปฏิิบัติัิเพื่่อกระตุ้้นการ ผลิิตเนื้้�อหาที่่มีีคุุณภาพ ด้้านยุุทธศาสตร์์การส่่งเสริิมและ กำำกัับดููแลด้้านเนื้้�อหา มีีแนวทางที่่จะ พััฒนาระบบ social credit เพื่่อส่่งเสริิม เนื้้�อหาที่่เป็็นประโยชน์์ต่่อสัังคมควบคู่่ กัับการตรวจสอบเนื้้�อหาที่่เป็็นปััญหา ในการกำำกัับดููแล ตััวอย่่างแนวทางส่่ง

ครึ 8่ งทางทีวีดิจิทัล เสริิมการพััฒนาเนื้้�อหารายการของปีี นี้้� อยู่่ระหว่่างการเตรีียมออกประกาศ กสทช. เรื่่อง หลัักเกณฑ์์การสนัับสนุุน รายการที่่เป็็นประโยชน์์ต่่อสัังคมใน กิิจการกระจายเสีียงและกิิจการโทรทััศน์์ ซึ่งอา ่ ศััยอำำ นาจตามมาตรา 52 แห่่งพระ ราชบััญญัติัิการประกอบกิิจการกระจาย เสีียงและกิิจการโทรทััศน์์ พ.ศ. 2551 คาดว่่าช่่วงปลายปีีน่่าจะสามารถเปิิด รัับโครงการที่่จะขอรัับการสนัับสนุุนโดย จะเน้้น 3 กลุ่่มคืือ กลุ่่มรายการสำำหรัับ เด็็กและเยาวชน กลุ่่มรายการที่่ส่่งเสริิม ความหลากหลายในสัังคม และกลุ่่ม รายการที่่มีศัีักยภาพในการผลิิตร่่วมกัับ ต่่างประเทศซึ่่ งจะเป็็นแถวหน้้าในการ พััฒนาศัักยภาพการผลิิตของผู้ประกอบ ้ การไทยไปอีีกขั้้�นและจะได้้เป็็นการส่่ง เสริิมการส่่งออกเนื้้�อหาสื่่อของไทยไป สู่่ระดัับสากล อนาคตของทีีวีีดิิจิิทััลอีีก 6 ปีีข้้างหน้้า สำำหรัับช่่วง 6 ปีีที่่เหลืือของใบ อนุุญาต ผู้้ประกอบการทีีวีีดิิจิิทััลจะ ไปต่่อหรืือพอแค่่นี้้� ตามความเห็็นของ ศาสตราจารย์์ ดร.พิิรงรอง มองว่่า การ จะไปต่่อได้้จนใบอนุุญาตหมดอายุุหรืือ ไม่่ น่่าจะขึ้้�นอยู่่กัับกลยุุทธ์์และการปรัับ ตััวของผู้้ประกอบการ และต้้องไปดููว่่า บทบาทและความจำำเป็็นของการดำำรง อยู่่ของโทรทััศน์ดิ์จิทัิัลในสัังคมไทยและ สัังคมโลกมีีอยู่่บนพื้้�นฐานของอะไร อะไรคืือจุุดแข็็งและประโยชน์ที่่ ์จะสร้้าง ให้้กัับสัังคม  สำำหรัับการดำำรงอยู่่ของโทรทััศน์์ ภาคพื้้�นดิิน (linear TV) ในฐานะโครงสร้้าง พื้้�นฐานด้้านการสื่่อสารในระดัับสาธารณะ คุณคุ่่าและความหลากหลายของเนื้้�อหา ที่่โดดเด่่นในเชิิงคุุณค่่าและแตกต่่าง จากเนื้้�อหาโสตทััศน์์ (audio-visual) บนแพลตฟอร์์มอื่่น การนำำเสนอ เนื้้�อหาเพื่่อผู้้รัับสารโดยทั่่วไปหรืือ เฉพาะกลุ่่ม และการปรัับตััวในทุุก มิิติิของผู้้ประกอบการและนัักวิิชาชีีพ ทั้้�งนี้้� มีีข้้อเสนอทางออกบางประการ สำำหรัับทีีวีีภาคพื้้�นดิินที่่จะประกอบ กิิจการต่่อไป เช่่น ควรเน้้นทำำรายการ ถ่่ายทอดสด เช่่น รายการแข่่งกีีฬา การประกวด รายการเรีียลิิตี้้�ที่่มีีการ เปิิดโหวต นัับคะแนน ควรเปิิดให้้ลง โฆษณาแบบกำำหนดกลุ่่มเป้้าหมาย (Target Advertising) โดยเฉพาะใน ระดัับครััวเรืือน ควรพััฒนานวััตกรรม ในการสื่่อสาร สร้้างการมีีส่่วนร่่วมของ ผู้้ชม โดยเฉพาะผ่่านแพลตฟอร์์ม ออนไลน์์ เช่่น ผลิิตเนื้้�อหาเพิ่่มเติิมเพื่่อ ให้้ผู้้ชมเข้้าถึึงผ่่าน “จอที่่� 2” ควรวาง บทบาทเป็็นผู้เ้ชี่่ยวชาญทั้้�งในภาพกว้้าง และเชิิงลึึกในการนำำเสนอข่่าวสาร เนื้้�อหา ประเด็็นใหญ่่ๆ ที่่อยู่่ในความสนใจของ ประชาชน ต้้องเป็็นแหล่่งข้้อมููลข่่าวสาร ที่่น่่าเชื่่อถืือ ไว้้ใจได้้ และเป็็นแหล่่งข้้อมููล แรกที่่ผู้ชมเ ้ ลืือกที่่จะพึ่่งพา ควรเผยแพร่่ เนื้้�อหาแบบ Hybrid ควบคู่่กัันไป ทั้้�ง ผ่่านทีีวีีภาคพื้้�นดิินและ OTT เป็็นต้้น ส่่วนอนาคตหลัังสิ้้�นสุุดใบอนุุญาต กสทช. จะใช้้วิิธีีการจััดสรรคลื่่นความถี่่ เพื่่อใช้้ในกิิจการโทรทััศน์์ จะใช้้วิิธีีการ ประมููล วิิธีี Beauty Contest หรืือวิิธีี อื่่นๆ อย่่างไรนั้้�น ยัังต้้องพิิจารณาให้้ รอบด้้าน เพื่่อให้้เกิิดความเหมาะสม กัับภููมิิทััศน์์สื่่อ ณ เวลานั้้�นๆ และใน อนาคต โดยต้้องคำำนึึงถึึงการจะทำำ ให้้ ได้้ผู้ประกอบการ ้ ที่่มีคุีณุสมบัติัิและความ สามารถนำำเสนอเนื้้�อหาได้้ตรงกัับความ ต้้องการของสัังคมด้้วย  “อัันที่่จริิงเราจะดููแค่่ตามโจทย์์นี้้� ไม่่ได้้ เพราะการมองประเด็็น ต้้องเป็็น futuristic study ดููโครงสร้้างอุุตสาหกรรม broadcasting และการเปลี่่ยนแปลงของ ห่่วงโซอุุปทานให้้รอบด้้าน เปรีียบเทีียบ เมื่่อครั้้�งย้้ายจากระบบ analog มา digital คราวนี้้�จะย้้ายจาก digital terrestrial TV ไปสู่่อะไร เป็็นระบบ hybrid หรืือจะเป็็น ส่่วนอนาคต หลัังสิ้้� นสุุด ใบอนุุญาต กสทช. จะใช้้วิธีีิ การจััดสรรคลื่่�น ความถี่่�เพื่่�อใช้้ใน กิิจการโทรทััศน์์ จะใช้้วิิธีีการ ประมููล วิิธีี Beauty Contest หรืือวิิธีีอื่่�นๆ อย่่างไรนั้้�น ยัังต้้องพิิจารณา ให้้รอบด้้าน เพื่่�อให้้เกิิดความ เหมาะสมกัับ ภููมิิทััศน์์สื่่�อ ณ เวลานั้้�นๆ และในอนาคต

9 online only หรืืออย่่างอื่่น อนาคตยัังจำำเป็็น ต้้องมีี กสทช. หรืือไม่่ ในอนาคต กสทช. จะ กำำกัับดููแลไปถึึง online และ OTT หรืือเปล่่า” ก่่อนที่่จะไปถึึงจุุดนั้้�น ศาสตราจารย์์ ดร.พิิรงรอง มีีความเห็็นว่่าเราจะต้้องหาคำำ ตอบโดยเร็็วใน 3 เรื่่อง คืือ 1. ศึึกษาแนวโน้้ม ทางเทคโนโลยีีดิิสรััปชั่่นและการปรัับเปลี่่ยน ไปสู่่ออนไลน์์ ซึ่่งในอีีก 7 - 8 ปีี จะมีีสััดส่่วน การรัับชมโทรทััศน์์ภาคพื้้�นดิินเท่่าไหร่่ มีีการ รัับชมผ่่านดาวเทีียมหรืือเคเบิ้้�ลเท่่าไหร่่ ผ่่าน IPTV หรืือแพลตฟอร์์ม OTT เท่่าไหร่่ 2. ต้้อง ดููโครงสร้้างอุุตสาหกรรม broadcasting ที่่เป็็น อยู่่และแนวโน้้มการเปลี่่ยนแปลงของห่่วงโซ อุุปทานให้้รอบด้้าน คำำนึึงถึึงผู้้มีีส่่วนได้้ส่่วน เสีียทั้้�งหมด และ 3.เรื่่องทรัพัยากร คลื่่นความถี่่ และเทคโนโลยีีที่่เกี่่ยวข้้อง หากมองตามปััจจััยด้้านทรััพยากรและ เทคโนโลยีีแล้้ว มีีแนวโน้้มที่่จะต้้องลดจำำนวน ช่่องโทรทััศน์ภ์าคพื้้�นดิินลง ในทางเทคนิิคแล้้ว หากจะต้้องปรัับคุุณภาพการออกอากาศเป็็น HD หรืือ 4K ทั้้�งหมด ต้้องใช้้ bandwidth และ ทรัพัยากรที่่เพิ่่มขึ้้�นอยู่่แล้้ว ซึ่งท ่ รัพัยากรคลื่่น ความถี่่ก็็เป็็นสิ่่งที่่มีจำีำกััด เมื่่อต้้องใช้้เยอะขึ้้�นก็็ สามารถรองรัับจำำนวนช่่องได้้น้้อยลง นอกจากนี้้� ในเชิิงนโยบาย สหภาพ โทรคมนาคมระหว่่างประเทศ (International Telecommunication Union: ITU) มีีแผนที่่ จะจััดสรรคลื่่นความถี่่สำำหรัับการใช้้งานด้้าน โทรคมนาคมเพิ่่มขึ้้�น เพื่่อรองรัับการใช้้งาน 5G หากช่่วงคลื่่นที่่จะใช้้กัับกิิจการโทรทััศน์์ ลดลง จำำนวนช่่องที่่รองรัับได้้ก็็จะลดลงตาม ไปอีีกเช่่นกััน ปััจจุุบััน ทีีวีีดิิจิิทััลใช้้คลื่่น 470-694 MHz การออกอากาศใช้้ช่่องความถี่่กว้้างช่่องละ 8 MHz ทำำ ให้มี้ช่ี่องความถี่่รวม 28 ช่่อง เพีียงพอ สำำหรัับ 5 MUX ซึ่ง ่ ยัังใช้้ไม่่เต็็มความจุุ เพราะ แต่่ละ MUX สามารถบรรจุุช่่องรายการได้้ สููงสุุดจำำ นวน 4 ช่่อง HD หรืือ 12 ช่่อง SD แต่่หากเปลี่่ยนระดัับคุุณภาพการออกอากาศ เป็็น 4K แล้้ว แต่่ละ MUX จะรองรัับได้้เพีียง 1 ช่่อง 4K เท่่านั้้�น คืือจะรองรัับได้้ 5 ช่่อง 4K แต่่หากอนาคตมีีการหดคลื่่นความถี่่ลงเพื่่อนำำ ย่่าน 600 MHz ไปใช้สำ้ ำหรัับโทรคมนาคม เช่่น 5G จะเหลืือคลื่่นเพีียงช่่วง 470-614 MHz ซึ่่ ง หายไปประมาณ 35% และจะรองรัับช่่องทีีวีี 4K ได้้เพีียง 3 ช่่องเท่่านั้้�น  “การจะปรัับลดและจััดสรรอย่่างไร ก็็ จะต้้องพิิจารณาปััจจััยต่่างๆ ให้้รอบด้้าน เช่่น เทคโนโลยีีและความต้้องการของผู้้ บริิโภคที่่�เปลี่่�ยนแปลงไป” ศาสตราจารย์์ ดร.พิิรงรองกล่่าวทิ้้�งท้้าย

3 ณ ช่่วงเวลาปััจจุุบััน 25 เมษายน 2566 จนถึึง 24 เมษายน 2572 นัับเป็็น 6 ปีสำำ ี คััญ เป็็นระยะเวลาที่่�เหลืือของ อายุุใบอนุุญาตใช้้คลื่่�นความถี่่�เพื่่�อประกอบ กิิจการโทรทััศน์์ภาคพื้้�นดิินระบบดิิจิิทััล ภาคธุุรกิิจทั้้�ง 15 ช่่อง ที่่�ยัังคงสามารถไปต่่อและประกอบกิจการอิยู่่ จากเดิิม ณ จุุดเริ่่� มต้้น 24 ช่่อง: ยุุติิการประกอบการ 2 ช่่อง (2558) และคืืนใบอนุญาต 7 ช่่อง ตาม “ ุประกาศคำสั่่ ำ �ง ของหััวหน้้าคณะรัักษาความสงบแห่ง่ชาติิ ที่่� 4/2562” โดยที่่�ระยะเวลาใบอนุุญาต จาก กสทช. มีีอายุุ 15 ปีี ระหว่่าง 25 เมษายน 2557 – 24 เมษายน 2572 ดร.สิิขเรศ ศิิรากานต์์ ~ Sikares Sirakan, PhD Thai Television Scenarios 2023 - 2029 โทรทััศน์์ไทย 2566-2572 cover Story

ครึ 4่ งทางทีวีดิจิทัล ผู้้�เขีียนได้้รัับการสื่่�อสารและมอบ หมายจากกองบรรณาธิิการถึึง แนวคิิดหลััก (Theme) ของหนัังสืือ เล่่มนี้้� คืือ “ครึ่่�งทางทีีวีีดิิจิิทััล สู่่� สมรภููมิิแข่งเ่ดืือดข้้ามแพลตฟอร์์ม” พร้้อมกัับแนบ 5 ประเด็็นคำำถามสำำคััญ ของอุุตสาหกรรมโทรทััศน์์ไทยที่่�น่่า สนใจจาก สมาคมโทรทััศน์ร์ะบบดิจิิตอล (ประเทศไทย) อัันได้้แก่่ 1) ความเป็็น มาของทีีวีีดิิจิิทััลจนมาถึงครึ่่�งทางผ่ ึาน่ อะไรมาบ้้าง? 2) ครึ่่�งทางที่่�เหลืือสิ่่�งที่่� ควรจะวางแผนอย่างไ ่รเพื่่�อความอยู่่� รอดของกลุ่่�มทีีวีีดิิจิิทััล? 3) แนวโน้้ม ของเทคโนโลยีที่่�จะเข้้ามามีบีทบาท สำำคััญอุุตสาหกรรมสื่่�อ และ แนวโน้้ม ของเทคโนโลยีีโทรทััศน์์? 4) ปีี พ.ศ. 2572 เมื่่�อหมดสััญญาใบอนุุญาต ควรจะมีีการประมููลหรืือไม่่? และ 5) แนวทางการส่่งเสริิมจาก กสทช.? คำำถามทั้้�ง 5 ประการท้้าทายและ ชวนให้้คิิดวิิเคราะห์์เพื่่�อการตั้้�งสมมติิฐาน ถอดองค์ค์วามรู้้� สืืบค้้นข้้อมููลแสวงหาคำำ ตอบ อัันนำำ ไปสู่่การเสริิมสร้้างบรรยากาศ ในการร่่วมกัันหาแนวทางมุุมมองสห วิิทยาการจากทุุกภาคส่่วนในอุุตสาหกรรม โทรทััศน์์ไทย ผู้้�เขีียนประยุุกต์์ประเด็็น คำำถามทั้้�ง 5 นำำมาเรีียบเรีียงสู่่การนำำ เสนอบทความ “ฉากทััศน์์โทรทััศน์์ไทย 2566 - 2572” ~ “Thai Television Scenarios 2023 - 2029”ออกเป็็นแต่่ละฉาก ทััศน์์ (Scenarios) ที่่�สามารถแจกแจง สรุุปสาระสำำคััญตามบริิบททั้้�งสี่่� นำำ ไป สู่่จุุดเริ่่�มในการประมวลและสัังเคราะห์์ องค์์ความรู้้� ซึ่่�งผู้้�อ่่านทุุกท่่านสามารถ ร่่วมวิิเคราะห์์ วิิพากษ์์ และสานเสวนา เพื่่�อสร้้างสรรค์์แนวทางพััฒนาเตรีียม ความพร้้อมภาคธุุรกิิจอุุตสาหกรรมสื่่�อ โทรทััศน์์ ในระบบนิิเวศอุุตสาหกรรม สื่่�อใหม่่ 4 ฉากทััศน์์ ดัังต่่อไปนี้้� ฉากทััศน์์ที่่� 1 ถอดบทเรีียน 1 ทศวรรษการเปลี่่�ยนผ่่านกิิจการ โทรทััศน์์ไทยสู่่�ระบบดิิจิิทััล Lessons Learned Scenarios: The First Decade of DTV Thailand ฉากทััศน์์ที่่� 2 วิิถีีทััศน์์อภิิวััฒน์์ ธุุรกิิจโทรทััศน์์ไทย 2566-2572 Thai TV Business Solutions and Evolutions 2023-2029 ฉากทััศน์ที่่์ � 3 แนวโน้้มนวััตกรรม: การก้้าวสู่่�ยุุค “วารสารศาสตร์ปั์ ัญญา ประดิิษฐ์์” Innovation Trends: AI Journalism – The Age of Artificial Intelligence Tailored Communication ฉากทััศน์ที่่์ � 4 “โรดแมปโทรทััศน์์ ประเทศไทย ภายหลััง 2572”

5 Thai Television Roadmap Beyond 2029 ฉากทััศน์์ที่ 1 ถอดบ ่�ทเรียีน 1 ทศวรรษการเปลี่่ย�นผ่่านกิิจการโทรทััศน์์ไทยสู่่ระบบดิจิิทััล Lessons Learned Scenarios: The First Decade of DTV Thailand “Learn from yesterday, live for today, hope for tomorrow. The important thing is not to stop questioning. The only mistake in life is the lesson not learned.” ~ Albert Einstein ~ เส้้นเวลาไทม์์ไลน์์ 1 ทศวรรษทีีวีีดิิจิิทััล นำำเสนอผ่่านการประมวลสรุุปเหตุุการณ์สำ์ ำคััญของกิิจการโทรทััศน์์ภาคพื้้�น ดิินระบบดิิจิิทััลประเทศไทย (2 พฤศจิิกายน พ.ศ. 2555–25 เมษายน พ.ศ. 2566) สรุุปออกเป็็นลำำดัับการณ์์โดยสัังเขป ตามระยะเวลา ดัังนี้้� 25552 พฤศจิกายน พ.ศ. 2555 คณะกรรมการกิจการกระจายเสียง กิจการโทรทัศน์ และกิจการโทรคมนาคม แห่งชาติ (กสทช.) ประกาศ “แผนการเปลียน่ระบบการรับส่งสัญญาณวิทยุโทรทัศน์เป็นระบบดิจิตอล” ลง ในราชกิจจานุเบกษา เม ื่อวันที่ 21 ธันวาคม พ.ศ. 2555 (ตามแผนแม่บทการบริหารคล ื่ นความถี่ (พ.ศ. 2555) ข้อ 8.5 และ แผนแม่บทกิจการกระจายเสียง และกิจการโทรทัศน์ ฉบับที่ 1 (พ.ศ. 2555 - 2559) ข้อ 5.6 กําหนดให้มีแผนการเปลี่ยน ระบบ การรับส่งสัญญาณวิทยุโทรทัศน์เป็นระบบดิจิตอลภายใน 1 ปี) 255626 - 27 ธันวาคม พ.ศ. 2556สำนักงานคณะกรรมการกิจการกระจายเสียง กิจการโทรทัศน์ และกิจการ โทรคมนาคมแห่งชาติ (กสทช.) จัดการประมลูคลน ื่ ความถเพี่อให ื่ บ้ริการโทรทัศน์ดิจิทัลบริการธรุกิจระดับ ชาติ จำนวน 24 ช่อง โดยแบ่งเป็น 4 หมวดหมู่ ได้แก่ 1) หมวดหมู่ทั่วไปความคมชัดสูง (HD) จำนวน 7 ช่อง, 2) หมวดหมู่ ทั่วไปความคมชัดปกติ (SD) จำนวน 7 ช่อง, 3) หมวดหมู่ข่าวสารและสาระ (SD) จำนวน 7 ช่อง, และ 4) หมวดหมู่เด็ก เยาวชน และครอบครัว (SD) จำนวน 3 ช่อง โดยที่ผลการประมลูรวมมีมลูค่าทัง้สนเป็นเงินจ ิ้ำนวน 50,862 ลานบาท ( ้สูงกว่า ราว 3.34 เท่า หรือ ราว 234% ของราคาตั้งต้นที่ กสทช. ประเมินมูลค่าคล ื่ นความถี่ฯ คิดคำนวณไว้ที่ 15,190 ล้านบาท) 255725 เมษายน พ.ศ. 2557 วันแรกของการได้รับสิทธิตามกฎหมายในการประกอบการโทรทัศน์ภาคพ ื้ นดิน ระบบดิจิทัล ประเภทบริการธุรกิจ ใบอนุญาตมีอายุ 15 ปี (25 เมษายน พ.ศ. 2557 – 24 เมษายน พ.ศ. 2572) โดยที่ในเดือน เมษายน พ.ศ.2557 เป็นช่วงการทดลองออกอากาศ ทดสอบการส่งสัญญาณแพร่ภาพและกระจาย เสียงเพื่ อเตรียมความพร้อมของสถานีโทรทัศน์บริการธุรกิจ 24 ช่อง และผู้ให้บริการโครงข่ายฯ 3 รายที่ให้บริการสำหรับ ทีวีดิจิทัลธุรกิจ คือ กองทัพบก (สถานีวิทยุโทรทัศน์กองทัพบก), บริษัท อสมท จำกัด (มหาชน), และ องค์การกระจาย เสียงและแพร่ภาพสาธารณะแห่งประเทศไทย (ไทยพีบีเอส) ในระยะเบ ื้ องต้น 22 พฤษภาคม พ.ศ. 2557 คณะรัักษาความสงบแห่่งชาติิ (คสช.) รััฐประหารยึดอำึ ำนาจการปกครอง โดยที่่ต่�่อมา คสช. ขอใช้้เวลาออกอากาศนำำเสนอรายการพิิเศษผ่่านทีีวีีดิิจิิทััลบริิการธุุรกิิจทั้้�ง 24 ช่่องอย่่างต่่อเนื่่�อง อาทิิ การประกาศคำำสั่่�ง ต่่างๆ และการเผยแพร่่รายการพิิเศษรายวััน ได้้แก่่ รายการ “เดิินหน้้าประเทศไทย” รายการ “คืืนความสุุขให้้คนในชาติิ” และการถ่่ายทอดสด/รายการต่่างๆ เป็็นการเฉพาะกิิจตลอด 3 ปีีกว่่า 25 พฤษภาคม พ.ศ 2557 ทีีวีีดิิจิิทััล 24 ช่่อง เริ่่�มออกอากาศอย่่างเป็็นทางการ 10 ตุุลาคม พ.ศ. 2557 - 31 มกราคม พ.ศ. 2559: ภายหลัังการเริ่่�มออกอากาศทีีวีีดิิจิิทััลกว่่า 4 เดืือน กสทช. ได้้ ดำำเนิินการโครงการคููปองทีีวีีดิิจิิทััล (รอบแรก) งบประมาณ 9,313 ล้้านบาท แจกจ่่ายคููปองทั้้�งสิ้้�น 13.5 ล้้านใบ ซึ่่�งมีี ประชาชนนำำ มาแลก 8.7 ล้้านใบ คิิดเป็็น 64% และ ดำำเนิินการรอบสองเพิ่่�มอีีก จำำ นวน 3.98 ล้้านใบ (31 มกราคม - 31 ธัันวาคม พ.ศ. 2560) เหตุการณ์สำคัญของ ระบบดิจิทัล กิจการโทรทัศน์ภาคพื�นดิน ประเทศไทย

ครึ 6่ งทางทีวีดิจิทัล 255824 สิงหาคม และ 23 พฤศจิกายน พ.ศ. 2558 ทีวีดิจิทัล 5 ช่อง (One HD, GMM 25, PPTV, Thairath TV, Bright TV) และ อีก 2 ช่องในเครือ NMG (Nation TV และ Now26) ยื่นฟ้องและเรียกค่าชดเชย 9,550 ล้านบาท และ 1,958 ล้านบาท ตามลำดับ รวมมูลค่า 1.25 หมื่ นล้านบาท จาก คณะกรรมการ กสทช. สำนักงาน กสทช. และ เลขาธิการ กสทช. ต่อศาลปกครอง โดยที่คำฟ้องสรุปได้ดังนี้ “กสทช. ได้ละเวน และละเลยกา้รปฏิบัติหนาที ้ ห่รือปฏิบัติหนาที ้ตามกฎหมายก่ำหนดโดย ล่าช้า ในการดำเนินการให้มีการเปลี่ยนผ่านระบบ การรับส่งสัญญาณวิทยุโทรทัศน์เป็นระบบ ดิจิตอล การควบคุมและกำกับดูแลมาตรฐานหรือคุณภาพของกล่องรับสัญญาณทีวีดิจิตอล การ แจกคูปองสนับสนุนประชาชน การขยายโครงข่ายทีวีดิจิตอล และกำกับดูแลผู้ประกอบการโครง ข่ายทีวีดิจิตอลให้สามารถขยายโตรงข่ายทีวีดิจิตอลให้ทันตามที่กำหนด ละเลยการสื่อสารต่อ สาธารณะสนับสนุน การประชาสัมพันธ์และส่งเสริมให้ประชาชนรับรู้และมั่นใจ การเปลี่ยนมา ชมที่วีดิจิตอล ละเลยการออกกฎเกณฑ์และประกาศต่างเพื่ อส่งเสริมให้มีการแข่งขันทางการ ค้า ในการประกอบกิจการทีวีดิจิตอล ฯลฯ” ที่มา: สรุปจากรายงานข่าว “5 ดิจิตอลทีวีฟ้องศาลปกครอง สั่ง กสทช. ชดใช้ 9.5 พันล้าน” กรุงเทพธุรกิจ https://www.bangkokbiznews.com/news/detail/662418 (24 สิงหาคม 2558) และ “NOW26-เนชั่นทีวี ฟ้อง กสทช. เรียกค่าเสียหาย 3 พันล้าน” กรุงเทพธุรกิจ https://www. bangkokbiznews.com/news/detail/675584 (23 พฤศจิกายน 2558) พฤศจิกายน พ.ศ. 2558 ทีวีดิจิทัล 2 ช่อง (ไทยทีวี และ MVTV Family/LOCA) ของ บรษิ ัท ไทยทีวี จำกัด (ประธานกรรมการบริหารบรษิ ัท: นางพันธุ์ทิพา ศกุณต์ไชย) ยุติการออกอากาศ โดยไม่ชำระค่าธรรมเนียมใบอนุญาตตั้งแต่งวดที่ 2 (พฤษภาคม พ.ศ. 2558) และต่อมามีข้อ ฟ้องร้องระหว่าง สำนักงาน กสทช. และ บริษัท ไทยทีวี จำกัด ในหลายกรณี 2559 ในช่วงระหว่าง พ.ศ. 2559 – 2562 มีการปรับโครงสร้างและปรับลดพนักงาน ของกิจการทีวีดิจิทัลในหลายกรณี สะท้อนภาพปัญหาการขาดทุนของช่อง ต่างๆ โดยเฉพาะในช่วงการประกอบการ 5 ปีแรก ตุลาคม - พฤศจิกายน พ.ศ. 2559 ทีวีดิจิทัล ทุกช่องปรับผังรายการเน ื่ องด้วย พระบาท สมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช มหิตลาธิเบศรามาธิบดี จักรีนฤบดินทรสยามมินท ราธิราช บรมนาถบพิตร สวรรคต 24 พฤศจิกายน พ.ศ. 2559 บรษิ ัท วัฒนภักดี จำกัด (ผู้บริหาร: นายฐาปน และ นายปณต สิริวัฒนภักดี) เข้าซื้อหุ้นเพิ่มทุน ในสัดส่วนร้อยละ 47.62 ของ บริษัท อัมรินทร์พริ้นติ้ง แอนด์ พับลิชชิ่ง จำกัด (มหาชน) เจ้าของใบอนุญาตทีวีดิจิทัล Amarin TV HD ช่อง 34 30 พฤศจิกายน พ.ศ. 2559 บริษัท ประนันท์ภรณ์ จำกัด (ผู้บริหาร: นางสาวปรมาภรณ์ ปราสาททองโอสถ บุตรสาว นพ.ปราเสริฐ ปราสาททองโอสถ เจ้าของ PPTV HD ช่อง 36) เข้าซื้อหุ้นในสัดส่วนร้อยละ 50 ของ บริษัท เดอะ วัน เอ็นเตอร์ไพรส์ (GMM Grammy/ นาย ถกลเกียรติ วีรวรรณ) เจ้าของใบอนุญาตทีวีดิจิทัล One HD 31 2560กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2560 จากการเก็บรวบรวมข้อมูลที่เปิดเผยในรายงานต่อ ตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย (ตลท.) ในด้านผลการดำเนินงานประจำปี พ.ศ. 2559 พบข้อมูลผลการประกอบการของบริษัท (มหาชน) ที่ถือครองใบอนุญาตทีวีดิจิทัล ที่สำคัญ ได้แก่ บริษัท บีอีซี เวิลด์ จำกัด (มหาชน) เจ้าของใบอนุญาตทีวีดิจิทัล 3 ช่อง 33HD, 28SD, 13Family ระบุ บริษัทมีกำไรสุทธิลดลงจากปี พ.ศ. 2558 ร้อยละ 59.15 (2,982.71 ป�ที� ป�ที� ป�ที� 1 2 3

7 ล้านบาท ในปี พ.ศ. 2558 และ 1,218.29 ล้านบาท ในปี พ.ศ. 2559) และมีกา ร เปลี่ยนแปลงผู้บ ริหา รที่สำคัญหลายตำแหน่ง อีกทั้งฐานข้อมูลจาก รายงานในหลาย บ ร ษ ิ ัทเจ า้ ของช่องทีวี ดิจิทัลใน ตลท. ที่รายงาน ผลป ระกอบกา รในปี พ.ศ. 2559 ส่วน ใหญ่ ข า ดทุน/ติ ดลบ อาทิ อ สมท -734 ล้านบาท, NMG -1,102 ล้านบาท, Amarin -628 ล้านบาท, GMM Grammy -520 ล้านบาท, Mono -249 ล้านบาท, RS -102 ล้านบาท, SpringNews -1,502 ล้านบาท, True -2,814 ล้านบาท โดยมีเพียง Workpoint ทีมีก่ำไร +198 ลานบาท ( ้รวบรวมข้อมลจาก ตลาูดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย (ตลท.) กุมภาพัน ธ์ พ.ศ. 2560) ก รกฎาคม พ.ศ. 2560 จากการสืื บค้้นข้้ อมูู ลที่่�เกี่่�ยวข้้อง กัับ รายได้้ทีี วีี ดิิ จิิ ทััล ระห ว่่าง ปีี พ.ศ. 2556 - 2559 พบ ว่่า 20 ใน 22 ช่่อง แจ้้ง รายงาน ผลป ระกอบการว่่า ข าดทุุน (โ ดยเฉพาะใน ปีี 2559) มีีเ พีียง ช่่อง 7 และ Workpoint TV ที่่� มีี กำำ ไ ร (อ้้าง อิิง จาก ก ร ม พััฒนา ธุุรกิิจการค้้า ก ระท รวงพา ณิิช ย์์) 24 สิิงหาคม พ.ศ. 2560 บ ริิ ษััท อเ ดลฟอ ส จำำกััด (ผู้้�บ ริิหา ร: นายฐาปน และ นายปณต สิิ ริิ วััฒน ภััก ดีี) เข้้าซื้้�อหุ้้�นเพิ่่�ม ทุุน ใน สััดส่่วนร้้อยละ 50 ของ บ ริิ ษััท จีีเ อ็็ม เ อ็็ม แชนแนล เทรดดิ้้�ง (GMM Grammy) เจ้้า ของใบอ นุุญาต ทีี วีี ดิิ จิิ ทััล GMM25 20 กััน ย า ยน พ.ศ. 2560 นาย ปััญญา นิิรัันดร์์กุุล และ นายป ระภา ส ชลศ ร า นน ท์์ ผู้้�บ ริิหา ร Workpoint ขายหุ้้�น 3.80% มูู ล ค่่า รวมป ระมาณ 1.29 พัันล้้านบาท ตุุลา คม พ.ศ. 2560 ทีี วีี ดิิ จิิ ทััล ทุุก ช่่องปรัับ ผััง รายการสำำ หรัับ พ ร ะ ราช พิิ ธีี ถวาย พ ระเพ ลิิงพ ระบ รมศพ พ ระบาท สมเ ด็็จพ ระปรมิินท รมหาภููมิิพล อ ดุุลยเ ด ช ภายใน ปีี พ.ศ. 2560 การดำำ เ นิินกา ร ด้้าน “โคร ง ข่่ายโทรทััศ น์์ภาคพื้้�น ดิิน ระบบ ดิิ จิิ ทััล” ครอบคลุุมร้้อยละ 95.1 ของ จำำนวน ครััวเรืือนทั่่�วป ระเทศตามแ ผนการขยาย โคร ง ข่่ายฯ ของ ก สทช. (ภายห ลัังจากกา ร เริ่่�มออกอากาศ ของ ทีี วีี ดิิ จิิ ทััลมาก ว่่า 3 ปีี) ณ สิ้้�น สุุ ด ปีี พ.ศ. 2560 ข้้ อมููลจาก สมา คมโฆ ษณาแ ห่่งป ระเทศไทย และ Niel - sen ร ะ บุุงบโฆ ษณาสื่่�อโทรทััศ น์์ใน ช่่วง ระห ว่่าง ปีี พ.ศ. 2559 – 2560 ล ดลงอ ย่่าง มีี นััยยะ สำำคััญ 256123 พฤ ษภา คม พ.ศ. 2561 มีกา รออกป ระกาศคํ า สั่งหัวหน้า คณะ รัก ษา ความ สงบแห่งชาติ ที 9/2561 เ่ รื่อง “มาต รกา ร บรรเทา ผลก ร ะ ทบต่อผู้ป ระกอบกิจกา รวิทยุก ระจายเ สียง วิทยุโท รทัศน์ และกิจกา ร ก ระจายเ สียงและ กิจกา รโท รทัศน์” ส า ร ะสำคัญ ของมาต รกา ร ได้แก่ กา รให้ อำนาจ สำนักงาน ก สทช. พิจา รณาให้อนุญาตกา รพักชำร ะ ค่าธรรมเนียมใบอนุญาตให้ใช้ค ลื่ น ความ ถี่ฯ และ การสนับ สนุน ค่าใช้จ่ายในกา รเช่าใช้โคร ง ข่ายฯ เป็นต้น รายงาน ผลป ระกอบกา ร ไต รมาสที่่� 1-3 และจนถึึงไต รมาสที่่� 4 ป ร ะ จำำปีี 2561 บ ริิ ษััทผู้้�ถืื อครองใบอ นุุญาต ทีี วีี ดิิ จิิ ทััลที่่� สำำคััญ ส่่วนให ญ่่ ยััง คงป ร ะ ส บ สภาวะ ข าดทุุน อา ทิิ บ ริิ ษััท บีี อีี ซีี เ วิิล ด์์ จำำกััด (มหาชน) เจ้้า ของใบอ นุุญาต ทีี วีี ดิิ จิิ ทััล 3 ช่่อง 33HD, 28SD, 13Family ข าดทุุน ราว 330 ล้้านบาท นัับเ ป็็นการข าดทุุนครั้้�งแ รกใน รอบ หลาย ปีี ของบ ริิ ษััท (ที่่�มา ตลา ด ห ลัักทรััพ ย์์แ ห่่งป ระเทศไทย) มีีแนวทางในกา รปรัับ ตััวทาง ธุุรกิิจที่่� น่่า สนใจ ได้้ แ ก่่ บ ริิ ษััท อา ร์์ เอ ส เทเล วิิชั่่�น ซึ่่�งเ ป็็นบ ริิ ษััทลูู ก ของ บ ริิ ษััท อา ร์์เอ ส จำำกััด (มหาชน) ผู้้�ได้้รัับใบอ นุุญาต ทีี วีี ดิิ จิิ ทััล ช่่อง 8 ปรัับโมเ ด ล ธุุรกิิจสู่่ เอนเทอ ร์์เทนเ มิิ ร์์ซ (Entertainmerce) พ ลิิก ฟื้้�นจาก สภาพ ข าดทุุนใน ปีี พ.ศ. 2560 ราว 13.85 ล้้านบาท สู่่ ผ ล กำำ ไ รใน ปีี พ.ศ. 2561 ราว 158.76 ล้้านบาท (ที่่�มา ก ร ม พััฒนา ธุุรกิิจการค้้า ก ระท รวงพา ณิิช ย์์) ป�ที� 4

ครึ 8่ งทางทีวีดิจิทัล 256211 เมษายน พ.ศ. 2562 มีการออกประกาศคำสั่งของหัวหน้าคณะรักษา ความสงบแห่งชาติ ที่ 4/2562 เรื่อง “มาตรการแก้ไขปัญหาการประกอบ กิจการโทรทัศน์และกิจการโทรคมนาคม” เปิดโอกาสให้ทีวีดิจิทัลสามารถ “คืนใบอนุญาต” ได้ พร้อมได้รับเงินชดเชย 10 พฤษภาคม พ.ศ. 2562 ผู้้�ประกอบการทีวีดิีจิิทััล 7 ช่่อง ได้แ้ก่่ Spring News 19, Voice TV 21, SPRING 26 (NOW 26) , BRIGHT TV 20 (จำำ นวน 4 ช่่อง หมวดหมู่่ข่่าวสารและ สาระ), MCOT Family 14, 3 Family (จำำ นวน 2 ช่่อง หมวดหมู่่เด็็ก เยาวชน และครอบครััว) และ 3 SD (จำำ นวน 1 ช่่อง หมวดหมู่่ทั่่�วไปความคมชััดปกติิ) แจ้้งขอคืืนใบอนุุญาตประกอบกิิจ การฯ ต่่อ กสทช. เป็็นการดำำเนิินการตามเงื่่�อนไขจากคำำสั่่�ง คสช. ที่่� 4/2562 16 สิิงหาคม - 30 กัันยายน พ.ศ. 2562 ทีีวีีดิิจิิทััล 7 ช่่อง ยุุติิการออกอากาศ และ กสทช. จ่่ายเงิินชดเชยที่่�จ่่ายคืืนให้้ทั้้�ง 7 ช่่อง และผู้้�ประกอบการทีีวีีดิิจิิทััลบริิการธุุรกิิจที่่�ยัังคงดำำเนิิน การต่่อทั้้�ง 15 ช่่อง ได้้รัับการยกเว้้นการจ่่ายเงิินงวดประมููลที่่�เหลืืออีีกทั้้�งได้้รัับการสนัับสนุุน ค่่าโครงข่่ายฯ ตามมาตรการจากคำำสั่่�ง คสช. ที่่� 4/2562 ภายในปีี พ.ศ. 2562 กสทช. ดำำเนิินการเรีียกคืืนคลื่่�นความถี่่�ย่่าน 700MHz จากทีีวีีดิิจิิทััล บางส่่วน (ที่่�คืืนช่่อง) เพื่่�อนำำ ไปจััดสรรใหม่่ (Refarming) ผ่่านวิิธีีการประมููลให้้กัับกิิจการ โทรคมนาคม ตามคำำสั่่�งหััวหน้้าคณะรัักษาความสงบแห่่งชาติิ ที่่� 4/2562 256325 มีนาคม พ.ศ. 2563 ยุติการออกอากาศโทรทัศน์ภาคพ ื้ นดินระบบแอนะ ล็อก (ASO: Analogue Switch-off) ทั่วประเทศไทย (ใช้เวลาราว 6 ปี ภาย หลังจากการเริ่มต้นกิจการโทรทัศน์ดิจิทัลเมื่อปี พ.ศ. 2557) 25 มีีนาคม พ.ศ. 2563 เริ่่�มการประกาศสถานการณ์ฉุ์ุกเฉิินตามพระราชกำำหนดการบริิหาร ราชการในสถานการณ์ฉุ์ุกเฉิิน เพื่่�อบริิหารจัดัการการแพร่ร่ะบาดของโรคไวรััสโคโรนา 2019 (โค วิิด-19) และต่่อมามีีการจััดตั้้�ง ‘ศบค.’ หรืือ ศููนย์์บริิหารสถานการณ์์แพร่่ระบาดของโรคติิดเชื้้�อ ไวรััสโคโรนา 2019 โดยที่่มี�ีประกาศคำำสั่่�ง ข้้อห้้าม ข้้อจำำกัดั มาตรการทางสาธารณสุขุเพื่่�อควบคุุม ป้้องกัันการแพร่่ระบาดของโรคและ แนวปฏิิบััติิมาตรฐานสากล (Universal Prevention) ด้้าน ความปลอดภััยทางสุุขภาวะที่่�เกี่่�ยวข้้องกัับกิิจกรรมการดำำเนิินการของสื่่�อมวลชน และกิิจการ โทรทััศน์์ออกมาเป็็นระยะตลอดเวลากว่่า 2 ปีี (25 มีีนาคม พ.ศ. 2563 – 30 กัันยายน พ.ศ. 2565) ซึ่่�งส่่งผลกระทบต่่อกระบวนการผลิิตรายการและการเผยแพร่่ออกอากาศ 25648 มีนาคม พ.ศ. 2564 ศาลปกครองสูงสุด ได้มีการพิพากษาคดีให้ นางพันธุ์ ทิพา ศกุณต์ไชย ประธานกรรมการบริหาร บริษัท ไทยทีวี จำกัด เจ้าของ ทีวีดิจิทัล 2 ช่องคือ ไทยทีวี และ โลก้า ชนะคดี คณะกรรมการกิจการกระจายเสียง กิจการ โทรทัศน์ และกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ (กสทช.) จากการฟ้องร้องเม ื่อปี 2558 เนื่ องจาก กสทช. ผดสิ ัญญา โดยให “ก้สทช. คืนเงินค่าใบอนุญาต งวดที 1 ที่ จ่ายเกินไป จ ่ำนวน 152 ลาน้ บาท และให้ กสทช. คืนหนังสือค้ำประกันทั้งหมด หากคืนไม่ได้ ให้ใช้คืนเป็นเงินสด จำนวน 1,750 ล้านบาท” ณ สิ้้�นปีี 2564 บริิษััทผู้้�ถืือครองใบอนุุญาตทีีวีีดิิจิิทััล และบริิษััทผู้้�ประกอบการโทรทััศน์์ หลายบริิษััทพลิิกฟื้้�นกลัับมามีีผลกำำ ไร อาทิิ “ช่่องวััน กำำ ไรราว 648.18 ล้้านบาท (ปีี พ.ศ. 2563) และต่่อมา ในปีี พ.ศ. 2564 กำำ ไร 828 ล้้าบาท, ช่่อง 33 ทำำกำำ ไร 761 ล้้านบาท, ช่่อง 23 เวิิร์์คพอยท์์ กำำ ไร 324 ล้้านบาท, ช่่อง 34 อมริินทร์์ทีีวีี กำำ ไร 313 ล้้านบาท, ช่่อง MCOT HD30 กลัับพลิิกมามีีกำำ ไรครั้้�งแรกในรอบ 5 ปีีที่่� 164 ล้้านบาท” เป็็นต้้น (ที่่�มา Marketeer https://marketeeronline.co/archives/254640) ป�ที� ป�ที� ป�ที� 5 6 7

9 256514 เมษายน พ.ศ. 2565 พระบรมราชโองการโปรดเกล้าโปรดกระหม่อมแต่ง ตั้งประธานกรรมการ และกรรมการกิจการกระจายเสียง กิจการโทรทัศน์ และ กิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ (กสทช.) รวม 5 ตำแหน่ง ได้แก่ (1) ศาสตราจารย์์คลิินิิกสรณ บุุญใบชััยพฤษ์์ (ด้้านการคุ้้�มครองผู้้�บริิโภค) ประธานกรรมการ (2) พลอากาศโท ธนพัันธุ์์ หร่่ายเจริิญ (ด้้านกิิจการกระจายเสีียง) (3) ศาสตราจารย์์พิิรงรอง รามสููต (ด้้านกิิจการโทรทััศน์์) (4) นายต่่อพงศ์์ เสลานนท์์ (ด้้านการส่่งเสริิมสิิทธิิเสรีีภาพของประชาชน) (5) รองศาสตราจารย์์ศุุภััช ศุุภชลาศััย (ด้้านอื่่�นๆ ที่่�จะยัังประโยชน์์ต่่อการปฏิิบััติิหน้้าที่่�ของ กสทช. (ข) ด้้านเศรษฐศาสตร์์) มีีผลตั้้�งแต่่ 13 เมษายน พ.ศ. 2565 (วาระดำำรงตำำแหน่่งตามกฎหมาย 6 ปีี (พ.ศ. 2565 – 2571)) 9 กัันยายน พ.ศ. 2565 สมาคมโทรทััศน์์ระบบดิิจิิตอล (ประเทศไทย) ได้้ทำำการส่่งมอบ ข้้อมููลการสำำรวจความนิิยมทางโทรทััศน์์ แบบ CROSS PLATFORM RATINGS แก่่หน่่วยงาน ของรััฐ, สถาบัันศึึกษา และผู้้�ประกอบกิิจการโทรทััศน์์ภาคพื้้�นดิินในระบบดิจิิตอล ประเภทบริิการ สาธารณะ (รายงานข้้อมููลการวััดเรตติ้้�งข้้ามแพลตฟอร์์ม Cross-platform Rating ประจำำเดืือน สิิงหาคม พ.ศ. 2565) เป็็นโครงการที่่�การดำำเนิินการอัันเนื่่�องมาจากข้้อตกลงเรื่่�องการสนัับสนุุน เงิินค่่าใช้้จ่่ายในการดำำเนิินการสำำรวจความนิิยมช่่องรายการโทรทััศน์์เพื่่�อสนัับสนุุนอุุตสาหกรรม โทรทััศน์์ดิิจิิตอล ตามคำำสั่่�งหััวหน้้าคณะรัักษาความสงบแห่่งชาติิ ที่่� 4/2562 ระหว่่าง สำำนัักงาน คณะกรรมการกิิจการกระจายเสีียง กิิจการโทรทััศน์์ และกิิจการโทรคมนาคมแห่่งชาติิ กัับ สมาคม โทรทััศน์์ระบบดิิจิิตอล (ประเทศไทย) ที่่�ทำำขึ้้�น เมื่่�อวัันที่่� 9 เดืือน สิิงหาคม พ.ศ. 2564 และดำำเนิิน การตามกระบวนการตามบัันทึึกข้้อตกลง 20 พฤศจิิกายน – 18 ธัันวาคม พ.ศ. 2565 โทรทััศน์์ระบบดิิจิิทััล ทั้้�งช่่องบริิการสาธารณะ และช่่องบริิการธุรกิุิจที่่�ตอบรัับเข้้าร่่วมโครงการ ได้รัับกา ้รจัดสรรัและแบ่่งโปรแกรมการถ่่ายทอดสด การแข่่งขัันฟุุตบอลโลก 2022 (กาตาร์์) จาก การกีีฬาแห่่งประเทศไทย ผู้้�ถืือลิขสิิทธิ์์� โดยที่่� กสทช. อนุุมััติิงบประมาณผ่่าน กทปส. พร้้อมกัับมีีผู้้�ร่่วมสนัับสนุุนค่่าใช้้จ่่ายจากภาคเอกชนจำำนวนหนึ่่�ง 256616 มีนาคม พ.ศ. 2566 จากการสืบค้นรายงานผลประกอบการประจำปี พ.ศ. 2565 จากตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย (SET): บรรดาผู้ถือใบอนุญาต กิจการโทรทัศน์ภาคพ ื้ นดินระบบดิจิทัล ในนามบริษัท (มหาชน) เจ้าของกิจการ 8 ช่องทีวีดิจิทัล มีรายได้และผลกำไรสูงขึ้น หลายบริษัทเติบโตต่อสองปีต่อเนื่องจากปี พ.ศ. 2564 - 2565 1) บมจ. เดอะวัน เอ็นเตอร์ไพรส์ (ช่องวัน) รายได้รวม 6,226 ลานบาท ก้ ำไรสุทธิ 738 ลานบาท้ 2) บมจ. บีอีซี เวิลด์ (ช่อง 3) รายได้รวม 5,135 ลานบาท ก้ ำไรสุทธิ 607 ลานบาท้ 3) บมจ. อมรินทร์พรนติ ิ้ง แอน้ด์ พับลิซชิง (อม่รินทร์ ทีวี) รายได้รวม 4,274 ลานบาท ก้ ำไร สุทธิ 474 ลานบาท้ 4) บมจ. อาร์เอส (ช่อง 8) รายได้รวม 3,532 ลานบาท ก้ ำไรสุทธิ 139 ลานบาท้ 5) บมจ. เจเคเอ็น โกลบอล กรุ๊ป (ช่อง เจเคเอ็น) รายได้รวม 2,669 ลานบาท ก้ ำไรสุทธิ 596 ลานบาท้ 6) บมจ. เวิรค์ พอยท์ เอ็นเทอร์เทนเมนท์ (ช่องเวิรค์ พอยท์) รายได้รวม 2,438 ลานบาท ก้ ำไร สุทธิ 174 ลานบาท้ 7) บมจ. โมโน เน็กซ์ (ช่องโมโน 29) รายได้รวม 2,091 ลานบาท ก้ ำไรสุทธิ 69 ลานบาท้ 8) บมจ. เนชัน ก่รุ๊ป (ช่องเนชันทีวี) ่รายได้รวม 1,480 ลานบาท ก้ ำไรสุทธิ 395 ลานบาท้ 25 เมษายน 2566 ครบรอบ 9 ปี กาว้สู่ปีที 10/15 ใบอนุญาตกิจกา่รโทรทัศน์ภาคพน ื้ ดินระบบดิจิทัล ป�ที� ป�ที� 8 9

ครึ 10่ งทางทีวีดิจิทัล ลำำดัับไทม์์ไลน์์ในเบื้้�องต้้นได้้ช่่วย ฉายสภาพการณ์์สำำคััญต่่อเนื่่�องนัับ 1 ทศวรรษ ตั้้�งแต่่จุุดเริ่่�มต้้นของนโยบาย การเปลี่่�ยนผ่่าน (ระหว่่างปีี พ.ศ. 2555- 2556) สู่่ภาคปฏิบัิติัิการ (ระหว่่างปีี พ.ศ. 2557-2566) ซึ่่�งเป็็นก้้าวย่่างอย่่างต่่อเนื่่�อง กว่่าครึ่่�งทางอายุุใบอนุุญาตประกอบการ ไทม์์ไลน์์ดัังกล่่าวช่่วยตอบคำำถามที่่� 1) ความเป็็นมาของทีวีดิีจิทัิัลจนมาถึึงครึ่่�ง ทางผ่่านอะไรมาบ้้าง? โดยสะท้้อนภาพ ปรากฏการณ์์ที่่�อุุตสาหกรรมโทรทััศน์์ ภาคพื้้�นดิินระบบดิิจิิทััลภาคธุุรกิิจใน ประเทศไทย ในฉากทััศน์์สำำคััญตาม ลำำดัับของ ช่่วงเวลาแห่่งวิิกฤต และ ช่่วง เวลาแห่่งการพลิิกฟื้้�น ดัังนี้้� ฉากทััศน์์ ปีีที่่� 1 – 5 (พ.ศ. 2557 – 2562) ช่่วงเวลาวิิกฤตสึึนามิิแห่่ งดิิสรััปชั่่�น (Transformation – Crisis – Disruption) กิิจการโทรทััศน์์ ดิิจิิทััลดำำเนิินการอยู่่บนเส้้นทางแห่่ง ความเปลี่่�ยนแปลงเปลี่่�ยนผ่่าน วิิกฤต แทรกซ้้อน และภาวะความผัันผวนแห่่ง ยุุคสมััย ใน 4 มิิติิที่่�สำำคััญ ได้้แก่่ 1) การ เปลี่่�ยนผ่่านทางเทคโนโลยีีสื่่�อสารสู่่ดิจิทัิัล และการเกิดขึ้้ ิ �นของแพลตฟอร์์มสื่่�อใหม่่ (Digital Transformation and Emerging Media/Platforms) 2) สภาวการณ์ถดถ์อย ทางเศรษฐกิิจ (Economic Crisis) 3) ความเปลี่่�ยนแปลงและเหตุุการณ์สำ์ ำคััญ ทางการเมืือง (Coup d’état – Political Change) 4) การแพร่ร่ะบาดของ โควิดิ 19 (Covid-19 Pandemic) โดยที่่�ใน บริิบทการประกอบธุรกิุิจทีวีดิีจิทัิัลในช่่วง แรกสามารถสรุุปปััญหาอุุปสรรคสำำคััญ ในช่่วงการเริ่่�มต้้นกิิจการของผู้้�ประกอบ การโทรทััศน์์ภาคพื้้�นดิินในระบบดิจิทัิัล โดยเฉพาะในช่่วง 5 ปีีแรก พ.ศ.2557 – 2562 (ก่่อนคำำสั่่�ง คสช. 4/2562) ซึ่่�ง มููลค่่าการลงทุุนสำำ หรัับการประกอบ การสููงมาก โดยต้้นทุุนหลััก สามารถ จำำแนกออกเป็็น 1) ค่่าประมููลใบอนุุญาตประกอบ กิิจการโทรทััศน์์ภาคพื้้�นดิินในระบบ ดิิจิิทััล (ระยะเวลา 15 ปีี) เนื่่�องด้้วยผู้้� ชนะการประมููลทั้้�ง 24 ช่่อง ได้้เสนอ ราคาที่่�สููงมากจึึงส่่งผลให้้ต้้นทุุนในการ ประกอบการสููงขึ้้�น 2) ค่่าเช่่าโครงข่่ายส่่งสััญญาณการ ออกอากาศมีรีาคาค่่าบริิการที่่ค่�่อนข้้าง สููง และการขยายโครงข่่ายเป็็นไปตาม ลำำดัับ โดยอััตราส่่วนครอบคลุุมพื้้�นที่่� ในแต่่ละช่่วงปีี (การขยายโครงข่่าย ครอบคลุุมร้้อยละ 95.1 ได้้ในปีี พ.ศ. 2560 และมีีปััญหาประสิิทธิิภาพของ โครงข่่ายในหลายกรณีี) ส่่งผลกระทบ ต่่อระบบโครงสร้้างพื้้�นฐานทางธุุรกิิจ อย่่างชัดัเจน ซึ่่�งเป็็นการจ่่ายเงิินค่่าเช่่า สููงแต่่ได้รัับป ้ระสิิทธิิผลต่ำ ำ� กระทบต่่อเรต ติ้้�งและการโฆษณาซึ่่�งเป็็นรายได้้หลััก ของผู้้�ประกอบการสถานีี และค่่าใช้้จ่่าย ในการส่่งสััญญาณผ่่านระบบดาวเทีียม และเคเบิิลอัันเป็็นค่่าใช้้จ่่ายที่่�เพิ่่�มขึ้้�น 3) ค่่าสร้้างสตููดิิโอ ค่่าอุุปกรณ์์ การผลิิตและออกอากาศเพื่่�อให้้รองรัับ เทคโนโลยีีดิิจิิทััล และเงิินลงทุุนในการ ถ่่ายทำำ การตััดต่่อภาพและเสีียง ฯลฯ เพื่่�อให้้ได้้ผลงานที่่�มีีคุุณภาพ 4) ค่่าผลิิต จัดัหารายการ และค่่าใช้้ จ่่ายด้านกา้ รซื้้�อลิขสิิทธิ์์ร�ายการโทรทััศน์์ จากต่่างประเทศที่่�มีีมููลค่่าสููง เพื่่�อใช้้ใน การออกอากาศในกรณีที่่�ผู้้�ผลิิตรายการ โทรทััศน์์ไม่ส่ามารถผลิิตรายการให้้กัับ สถานีีได้อ้ย่่างเพีียงพอและสร้้างจุดขุาย ของสถานีี (Exclusive & Premium Content) โดยเฉพาะในระยะช่่วงปีีแรกๆ ของการประกอบการ 5) ค่่าจ้้างบุคุลากร จากจำำนวนช่่อง ที่่�มากขึ้้�นจากเดิิม 6 ช่่องสู่่ 24 ช่่องโดย

11 พร้้อมเพ รีียง กััน ทำำ ให้้ความต้้องกา ร บุุ คลาก ร เพิ่่�มขึ้้�นใน ทุุก ส่่วนงาน มีีกา ร แ ย่่ง ชิิง ตััว บุุ คลาก ร ผู้้�ที่่� มีี ความ สามารถ ผู้้�ที่่ มี �ีป ร ะ สบการณ์์มายาวนาน หรืือ เ ป็็น ผู้้�ที่่ มี � ชื่ ี่�อเ สีียงด้วย้ ค่่าจ้้างที่่สูู�งใน ช่่วงกา ร เริ่่�มต้้น กิิจกา รโทรทััศ น์ ดิ์ จิ ิ ทั ิัล เ กิดสิภาวะ “ม นุุษย์์ทอง คำำ - ฟองสบู่่บุุ คลากรทีี วีี ดิิ จิิ ทััล” ณ ช่่วงเวลา 1 – 2 ปีีแ ร ก 6) ค่่าบ ริิหารจััดกา ร ที่่�ต้้องทุ่่มงบ ป ระมาณในกา รลง ทุุนให้้ เ ป็็นไปตามกา ร วางแ ผนและเ ป้้าหมาย ของสถ า นีี เ พื่่�อ สร้้างกล ยุุท ธ์์ให้้มีี ความแตก ต่่าง และ มีีข้้อได้้เป รีียบทาง ธุุรกิิจก ว่่า ช่่อง อื่่�น ๆ สรุุป วิ ธี ิีกา รและ ถ อ ดบทเ รีียนกา ร ป ร ะ คัับป ร ะ คอง และกา ร พ ยุุง กิิจกา รโทรทััศ น์์ ภาคพื้้�น ดิิน ระบบ ดิิ จิิ ทััลทั้้�ง ระบบที่่� ผ่่าน มาออกได้้ เ ป็็น 3 วิิ ธีีกา ร ได้้ แ ก่่ 1) วิิ ธีี กา รทาง ธุรกิุ ิจ (อา ทิิ กา รปรัับโคร งสร้้าง อง ค์์ก ร ลดต้้น ทุุน กา รปรัับล ด เ ลิิกจ้้าง บุ ค ุลาก ร กา รปรัับรููปแบบ รายการสู่่กา ร ขาย สิินค้้าและพา ณิิชยกรรม การทำำ ข้้อตกลงและ พัันธมิิต รทาง ธุุรกิิจ กา ร ขายหุ้้�นและเจ้้า ของกรร ม สิิทธิ์์� ฯลฯ) 2) วิ ธี ิีการกำำกัับดููแล กิิจการของ ก สทช. (อา ทิิ กา รออกกฎ ระเ บีียบสนัับสนุุน กิิจกา ร: กา ร เ รีียง ช่่อง และ Must Carry, โครงการคููปองเครื่่�องรัับ สััญญาณ กา ร กำำกัับแ ผนการขยายโคร ง ข่่าย กา ร ปรัับลดค่่าธรรมเ นีียมและสนัับสนุุน การค่่าใช้้จ่่ายภาคส่่ง สััญญาณ ฯลฯ) 3) วิิ ธีีการพิิเศ ษทางกา ร เมืืองปลดล็็อ ค ที วี ี ดิ ี จิ ิ ทั ิัล (อา ทิิ คํํ าสั่่�ง หััวหน้้า คณะรััก ษา ความ สงบแ ห่่งชา ติิ (คสช.) 3 ฉ บัับ 76/2559, 9/2561, 4/2562 ระห ว่่าง ปีี พ.ศ.2559 – 2562) ฉาก ทััศ น์์ ปีีที่่� 6 – 8 (พ.ศ. 2563 – 2565) ช่่วงเ วลาพ ลิิก ฟื้้�นทางธุุรกิิ จ (DTV Thailand Business Recovery) 1) อา นิ ส ิ ง ส์์ทางกา ร เมืือง ( วิ ธี ิ พิ ี ิเศ ษ) จาก คำำสั่่�ง ของ หััวหน้้า คณะรััก ษา ความ สงบ แ ห่่งชา ติิ ที่่� 4/2562 เ รื่่�อง “มาต รกา ร แก้้ไขปััญหากา ร ป ระกอบ กิิจกา รโทรทััศ น์์ และ กิิจกา รโทรคมนา คม” เ ปิิ ดโอกา ส ให้้ทีี วีี ดิิ จิิ ทััล สามารถ “คืืนใบอ นุุญาต” ได้้ พร้้อมได้้รัับเ งิินช ดเชย ใน ปีี 2562 ตลอ ดจนมาต รกา รจาก คำำสั่่�ง คสช. 2 ฉ บัับ ก่่อนหน้้านี้้� และป ระกอบ กัับ 2) กา รปรัับโคร งสร้้างทาง ธุุรกิิจครั้้�ง สำำคััญในหลายรููปแบบและโอกาสของบริิษััทผู้้�ถืือใบอนุุญาตในช่่วงระหว่่างปีี พ.ศ. 2559 – 2560 เป็็นต้้นมา ส่่งผลให้้บริิษััทผู้้�ถืือครองใบอนุุญาตทีีวีีดิจิทัิัล และบริษัิ ัทผู้้�ประกอบการโทรทััศน์์ หลายบ ริิ ษััท สามารถ พ ลิิก ฟื้้�นก ลัับมา มีี ผ ล กำำ ไ ร อ ย่่าง ต่่อเ นื่่�อง (พ.ศ. 2564- 2565) 3) กา ร เริ่่�ม ฟื้้�น ตััวทางเศรษฐ กิิจ ของป ระเทศใน ระยะเบื้้�องต้้น ป ระกอบ กัับ กา ร เริ่่�มปรัับ ตััวจากภาวะการดิ ส ิรััป ชั่่�นกา รเปลี่่�ยน ผ่่านทางเท คโนโล ยีีและ ฟื้้�น ตััวจากสถานการณ์์วิิกฤตโควิิ ด 19

ครึ 12่ งทางทีวีดิจิทัล ฉากทััศน์์ที่ 2 ่�วิถีี ิ ทััศน์์อภิิวััฒน์์ธุุรกิิจโทรทััศน์์ไทย 2566-2572 Thai TV Business Solutions and Evolutions 2023-2029 “There is no alternative to digital transformation. Visionary companies will carve out new strategic options for themselves – those that don’t adapt will fail.” ~ Jeff Bezos, Founder of Amazon ~ (Growth) Mindset) ทศวรรษที่่�ผ่่าน มาอุุตสาหกรรมโทรทััศน์์ดิิจิิทััลต้้องฝ่่า วิิกฤตทั้้�ง 4 มิติิและอุุปสรรคปััญหาดัังที่่� สรุุปไว้้ในฉากทััศน์์ที่่� 1 ผู้้�ประกอบการ และนัักวิิชาชีีพได้้ผ่่านจุดดิุ่่�งและถดถอย ของอุุตสาหกรรม (Regression) ในระดัับ มีีนััยยะสำำคััญมาแล้้ว ณ ปััจจุุบัันอยู่่ใน สภาวะเริ่่�มฟื้้�นตััวในระยะเริ่่�มแรก และมีี โอกาสที่่�จะพลิิกฟื้้�นธุรกิุิจได้ใน้ระดัับหนึ่่�ง ทั้้�งนี้้�วััฏจัักรแห่่งความเปลี่่�ยนแปลงใน อุุตสาหกรรมสื่่�อจะดำำเนิินต่่อ (Dynamic and Transformative Cycles) ซึ่่�งผลก ระทบมีีแนวโน้้มจะรุุนแรงยิ่่�งขึ้้�นเมื่่�อ เข้้าสู่่อุุตสาหกรรมสื่่�อ 4.0 แต่่ในความ เปลี่่�ยนแปลงก็็เปิดิโอกาสทางธุรกิุิจเช่่น กััน ดัังนั้้�นการปรัับวิิธีีคิิด การกำำหนด วิิสััยทััศน์์ขององค์์กร และการวางเป้้า หมายร่่วมกัันของทั้้�งภาคอุุตสาหกรรมใน การร่่วมพััฒนาธุรกิุิจโทรทััศน์์อย่่างเป็็น ระบบจึึงเป็็นหลัักหมุดทีุ่่สำ�ำคััญลำำดัับแรก 2) ปฏิิรููปกลยุุทธ์์ทางธุุรกิจิโทรทััศน์์ ในระบบนิิเวศสื่่�อผสมผสาน ทำำความ เข้้าใจทั้้�งองคาพยพในความผัันแปร ผกผัันของระบบอุุตสาหกรรมสื่่�อ และ จัังหวะการก้้าวกระโดดแห่่งวิวัิัฒนาการ นวััตกรรมสื่่�อในระบบนิิเวศใหม่่ที่่� รวดเร็็วยิ่่�งขึ้้�น (Business Strategy Reformation: Hybrid and Fast-paced Media Ecosystem Evolution) เริ่่�ม จากการทบทวนและการปรัับตััวและ การประยุุกต์์ระบบธุุรกิิจขององค์์กรสู่่ ระบบนิิเวศดิิจิิทััลในทศวรรษที่่�ผ่่านมา (2555-2565) ประเมิินประสิิทธิิภาพ ประสิิทธิิผลผลออกเป็็นชุดขุ้้อมููล ได้แ้ก่่ ผลลััพธ์์จากการงลงทุุนด้้านเทคโนโลยีี การปรัับโครงสร้้างองค์์กร การเพิ่่�ม ในฉากทััศน์ที่่์ � 2 มุ่่�งสู่่�คำำตอบต่่อ คำำถามที่่� 2) ครึ่่�งทางที่่�เหลืือสิ่่�งที่่ค�วรจะ วางแผนอย่่างไรเพื่่�อความอยู่่รอดของ กลุ่่มทีีวีีดิิจิิทััล? อุุตสาหกรรมโทรทััศน์์ จะไปต่่อได้้อย่่างไรในช่่วง 6 ปีีต่่อจาก นี้้� (ระหว่่าง 25 เมษายน 2566 – 24 เมษายน 2572) ผู้้�เขีียนประมวลข้้อเสนอ แนะโดยสัังเขปออกเป็็น “แนวทาง 10 ประการสู่่การอภิิวััฒน์์ธุุรกิิจโทรทััศน์์ ไทย 2566-2572” ดัังนี้้� 1) ปรับวิัธีิคิีดิและกระบวนทััศน์์ ของทุุกภาคส่่วนในอุุตสาหกรรม โทรทััศน์์ไทย จากเพีียงการประคัับ ประคองเพื่่�อ “ความอยู่่�รอด” สู่่� วิิธีี คิดิกระบวนทััศน์์และมีีเป้้าหมายร่่วม กัันเพื่่�อ “การอภิิวััฒน์์อุุตสาหกรรม โทรทััศน์์ไทย” (A Business Paradigm Shift: Entrepreneurial

13 ย้้ายอััตราพนัักงาน ผลกำำ ไรขาดทุุนผล สััมฤทธิ์์�เชิิงรููปธรรม ใช้้เป็็นข้้อมููลพื้้�น ฐานประกอบกัับการศึึกษาข้้อมููลปััจจุบัุัน และอนาคตเพื่่�อวางกลยุุทธ์ที่่ ์ส�อดคล้้อง กัับสถานการณ์์ ผู้้�บริิหารกิิจการ/ผู้้�รัับใบ อนุุญาตโทรทััศน์์ต้้องพััฒนาแผนธุุรกิิจ สอดรัับระบบนิิเวศที่่�มีีผัันผวนอย่่างต่่อ เนื่่�องต่่อไปตลอด 6 ปีีนี้้� (2566-2572) และพร้้อมสู่่ทศวรรษ 2030s แนวโน้้ม ความเปลี่่�ยนแปลงกระแสนวััตกรรมสื่่�อที่่� สำำคััญ อาทิิ เครืือข่่ายสื่่�อสัังคมออนไลน์์ และ/หรืือ แพลตฟอร์์มสื่่�อดิจิทัิัลหลัักใน หลายค่่ายที่่�เคยรุ่่งเรืือง จะถดถอยและ ถููกดิิสรััปต์์ทดแทนทางเทคโนโลยีีและ คู่่แข่่งแพลตฟอร์์มรายใหม่่ โดยเฉพาะ อย่่างยิ่่�งการสื่่�อสารปััญญาประดิษฐ์ิ ์ และ ระบบนวััตกรรมทางเศรษฐกิิจใหม่่ โจทย์์ ที่่สำ�ำคััญของผู้้�บริิหารธุรกิุิจโทรทััศน์์คืือ สร้้างสรรค์์ เสีียสมาธิิจากการปรัับเปลี่่�ยน โยบายและเทคโนโลยีีองค์์กรเจ้้าของ แพลตฟอร์์มที่่�แปรปรวนไม่่เสถีียร เอา รััดเอาเปรีียบและก่่อให้้เกิิดสููญเสีียงบ ประมาณโดยไร้้ประโยชน์์อย่่างไม่สิ้้่ �นสุดุ ประเมิินและตััดสิินใจเลืือกดำำเนิินการ ร่่วมกัับแพลตฟอร์์มเฉพาะพัันธมิิตรที่่� เอื้้�อประโยชน์์ทางธุุรกิิจที่่�ชััดเจน 4) เสริิมแกร่่งระบบนิิเวศ แพลตฟอร์์มขององค์์กร และ สร้้าง และพััฒนาแพลตฟอร์์มร่่วมระดัับ ประเทศ (Strengthening Domestic Platforms and Establishing Collaborative National Platform) ในระบบ นิิเวศอุุตสาหกรรมสื่่�อใหม่่ประกอบด้วย้ องค์์ประกอบธุรกิุ ิจ ผู้้�เล่่นและแพลตฟอร์์ม สื่่�อที่่�หลากหลาย กระบวนทััศน์์การ สื่่�อสารเนื้้�อหารายการผสานนวััตกรรม บริิการธุรุกรรมพาณิิชยกรรม เชื่่�อมโยง หมุุนเวีียน สลัับสัับเปลี่่�ยน ทดแทนและ ชดเชย เสริิมเพิ่่�มมููลค่่าซึ่่�งกัันและกัันใน ระบบเศรษฐกิิจดิจิทัิัล ดัังนั้้�นองค์์กรธุรกิุิจ โทรทััศน์ดิ์จิทัิัลจำำเป็็นต้้อง 1) สร้้างเสริิม พััฒนาและบริิหารจััดการระบบนิิเวศ ธุุรกิิจสื่่�อภายในสายธุุรกิิจขององค์์กร (Domestic/ In-house) ให้้เข้้มแข็็งสร้้าง มููลค่่าตามเป้้าหมาย 2) สร้้างและพััฒนา แพลตฟอร์์มร่่วมระดัับประเทศกัับภาค อุุตสาหกรรมสื่่�อสารในห่่วงโซ่่เศรษฐกิิจ สร้้างสรรค์์ (พัันธมิิตรร่่วมในสายงาน โทรทััศน์์ ภาพยนตร์์ แอนิิเมชั่่�น งานสื่่�อ สร้้างสรรค์์ และโทรคมนาคม) อาทิิ OTT แพลตฟอร์์มร่่วมของภาคอุุตสาหกรรม สื่่�อสารในห่่วงโซ่่เศรษฐกิิจสร้้างสรรค์์ ไทย เป็็นต้้น 5) สร้้างมููลค่่าเพิ่่�มเสริิมสมรรถนะ การผลิิตและสร้้างสรรค์์เนื้้�อหารายการ ยกระดับมููัลค่่าสู่่�ทรััพย์สิ์ ินทางปััญญา และรายการสิินค้้าทางวััฒนธรรมเพื่่�อ การส่่งออกในระดับสั ากล (Business Value Enhancement: Intellectual Property-Exported Content-Creการวางตำำแหน่่งธุุรกิิจสื่่�อโทรทััศน์์ได้้ อย่่างมีีดุุลยภาพและตอบรัับประโยชน์์ ในระบบนิิเวศสื่่�อหลากหลายผสมผสาน และมีีความแปรผัันสููง 3) ปลดแอกอุุตสาหกรรม/สร้้าง ภาวะสมดุุลการพึ่่�งพิิงในระบบนิิเวศ สื่่�อโดยถืือหลัักการสมประโยชน์์ (Digital Illusion/ Algorithm Laterization – Autonomy and Balance) พิิจารณาปรัับตััดลดภาระงานและการ ลงทุุนที่่�ไม่่ก่่อให้้เกิิดรายได้้โดยแท้้จริิง โครงงานที่่�ไม่่ตอบโจทย์์การเพิ่่�มมููลค่่า ทางธุุรกิิจหรืือก่่ออรรถประโยชน์์ใดๆ ต่่อมููลค่่าผลผลิิตรายการโทรทััศน์์ ปลด พัันธนาการผููกติดคิอนเทนต์ร์ายการกัับ ระบบอััลกอริทึิึมของแพลตฟอร์์มอื่่�นๆ ที่่� ไม่่ตอบเป้้าหมายองค์์กร ขจััดมายาคติิ ดิจิทัิัลที่่ก่�่อให้้การภาวะสููญเสีียพลัังงาน

ครึ 14่ งทางทีวีดิจิทัล ative Industry) มุ่่งพััฒนาการผลิิตและ สร้้างสรรค์์รายการโทรทััศน์์ที่่�สามารถ ขยายและเพิ่่�มมููลค่่าและต่่อยอดทางธุรกิุิจ ได้้มุ่่งพััฒนาความเป็็นเลิิศ ส่่งเสริิมความ โดดเด่่นผลผลิิตรายการ (Outstanding and Exclusive) ลดความซ้ำ ำ� ซากหน้้า จอทั้้�งในกระบวนการผลิิตและการนำำ เสนอรายการ 6) เน้้นการนำำเสนอคุุณค่่าและ คุุณสมบััติิเด่่นของสื่่�อโทรทััศน์์ที่่�ยััง ไม่่สามารถทดแทนได้้โดยสมบููรณ์์ จากนวััตกรรมสื่่�ออื่่�น (Emphasis on Core Values/Unique Attributes) อาทิิ รายการถ่่ายทอดสดสถานการณ์์ สำำคััญ มหกรรมระดัับประเทศและระดัับ โลก งานลิิขสิิทธิ์์�หรืือสิิทธิิเฉพาะผ่่าน กิิจการโทรทััศน์์ภาคพื้้�นดิิน (Exclusive Rights) ฯลฯ 7) รื้้�อฟื้้�นความชำำนาญการ เอกลัักษณ์์อััตลัักษณ์์อัันโดดเด่่น ในกระบวนการผลิิตและสร้้างสรรค์์ สายธุุรกิจิเด่่นขององค์์กร (Creating Excellence through Reinvention) องค์์กรและบริิษััทประกอบการสถานีี โทรทััศน์์หลายช่่องมีีความชำำนาญ เชี่่�ยวชาญพิิเศษ ซึ่่�งอาจจะเป็็นการผลิิต รายการเนื้้�อบัันเทิิง ละคร ซีีรีีส์์ เกมส์์ โชว์์ รายงานข่่าวเชิิงสืืบสวน/สกู๊๊ปข่่าว สารคดีี หรืือ ชำำนาญการในการผลิิต และถ่่ายทำำอย่่างมีสุีุนทรีียศิิลป์์ การตัดั ต่่อ งานสตููดิิโอ เป็็นต้้น การพลิิกกลัับ สู่่ DNAs องค์์กรตามความเชี่่�ยวชาญจะ ช่่วยเสริิมสร้้างมููลค่่าเพิ่่�มในการผลิิตและ สร้้างสรรค์์และขยายห่่วงโซ่มูู่ลค่่าธุรกิุิจ ต่่อไป (ในช่่วงปีี 2564 - ไตรมาส 1/2566 หลายบริษัิ ัทกิิจการทีวีดิีจิทัิัล Business Reinvention ได้้สำำเร็็จ สร้้างรายได้พ้ลิิก ฟื้้�นธุุรกิิจได้้อย่่างเป็็นรููปธรรม) 8) พััฒนาและบููรณาการสู่่�ระบบ นวััตกรรมพาณิิชยกรรมในระบบ เศรษฐกิิจใหม่่ (New Economy Exploration) เตรีียมความพร้้อมเข้้าสู่่ ระบบธุุรกิิจใหม่่ พััฒนาจากทีีวีีชอปปิ้้�ง แบบเดิิม (Shoppable Television) สู่่ นวััตกรรมพาณิิชยกรรมและธุรุกรรมร่่วม สมััย สร้้างเครืือข่่ายพัันธมิิตรธุรกิุิจเพื่่�อ สร้้างโมเดลรายได้้คู่่ขนาน/ชดเชยการ โฆษณา-ซื้้�อขายและช่่วงเวลาแต่่เดิิม รองรัับระบบนิิเวศเศรษฐกิิจสร้้างสรรค์์ (Creative Economy) อาทิิ เพิ่่�มช่่องทาง รููปแบบ วิิธีีการจััดหารายได้้จากธุุรกิิจ ด้้านข่่าวสาร สาระบัันเทิิงระบบดิิจิิทััล เพิ่่�มเติิม การสร้้างมููลค่่าเพิ่่�มจากศิิลปะ วััฒนธรรม และงานสื่่�อสร้้างสรรค์์ผ่่าน แพลตฟอร์์มดิจิทัิัลและช่่องทางออนไลน์์ มากขึ้้�น การใช้้นวััตกรรมปััญญาประดิษฐ์ิ ์ เสริิมการโฆษณาและการตลาดโดยตรง (Ad-Targeting) เป็็นต้้น 9) สร้้างเนื้้�อหารายการเพื่่�อการ ต่่อยอดในการหารายได้้ (Content and Program Monetization) การใช้้กลยุุทธ์์ ทางธุรกิุิจและพาณิิชยกรรมวางแผนใน ทุุกองค์์ประกอบของงานสร้้างสรรค์์ การ ผลิิต บุุคลากร การสื่่�อสารเล่่าเรื่่�อง การ ปฏิิสััมพัันธ์์ บนพื้้�นฐานการออกแบบ ธุุรกิิจเพื่่�อสร้้างรายได้้เพิ่่�ม (Revenue Model) อาทิิ ความคิิดสร้้างสรรค์์เชิิง พาณิิชยศาสตร์์ การออกแบบเนื้้�อหา/ คาแรคเตอร์์/พลอต กัับการขายสิิทธิิ พิิเศษ (Selling Exclusive Rights) พัันธมิิตรทางการค้้า (Affiliates) ในระดัับ ประเทศและนานาชาติิ การสนัับสนุุน และอุุปถััมภ์ร์ายการ (Sponsored Content) กิิจกรรม on-air, online, และ on ground เป็็นต้้น 10) มีบีทบาทและส่่วนร่่วมกำำหนด ทิิศทาง เสนอแนวทาง นโยบาย เสนอ ปรับัแก้้ไขกฎหมายประกาศ ระเบียบี การเพื่่�อพััฒนาอุุตสาหกรรมโทรทััศน์์ ในทศวรรษ 2030s (TV Directives and Policy Engagement) ในช่่วง ระยะเวลาตลอด 6 ปีีนี้้� องค์์กรกิิจการ โทรทััศน์์ภาคธุุรกิิจต้้องมีีบทบาทใน การนำำเสนอแผนการพััฒนาอุุตสาหกรรม ร่่วมกัับภาคการกำำกัับดููแล วาระสำำคััญ คืือ การจััดสรรคลื่่�นความถี่่�/วิิธีีการการ ออกใบอนุุญาตกิิจการโทรทััศน์์ 25 เมษายน 2572

15 ฉากทััศน์์ที่ 3 แ ่�นวโน้้มนวััตกรรม: การก้้าวสู่่ยุุค “วารสารศาสตร์ปั์ ัญญาประดิิษฐ์์” Innovation Trends: AI Journalism – The Age of Artificial Intelligence Tailored Communication “AI is neither good nor evil. It’s a tool. It’s a technology for us to use.” ~ Professor Dr.Oren Etzioni ~ ในฉากทััศน์ที่่์ � 3 มุ่่�งสู่่�คำำตอบต่่อ คำำถามที่่� 3) แนวโน้้มของเทคโนโลยีีที่่� จะเข้้ามามีีบทบาทสำำคััญอุุตสาหกรรมสื่่�อ และ แนวโน้้มของเทคโนโลยีีโทรทััศน์์? คำำตอบสำำ หรัับเทคโนโลยีีที่่�จะเข้้ามามีี บทบาทสำำคััญอุุตสาหกรรมสื่่�อ คืือ “ปััญญา ประดิิษฐ์์” (AI - Artificial Intelligence) เป็็นนวััตกรรมหลัักนวััตกรรมหนึ่่�งที่่�จะ เข้้ามามีีบทบาทในกิิจการสื่่�อสารและการ ประกอบกิิจการโทรทััศน์์ โดยที่่�มีีการ เริ่่�มนำำนวััตกรรมปััญญาประดิิษฐ์์มาใช้้ ในกิิจการสื่่�อนานาชาตินัิับจากทศวรรษ 2010s สู่่ต้้นทศวรรษ 2020s นัับเป็็น รุ่่งอรุุณแห่่งการก้้าวสู่่ยุคุ “วารสารศาสตร์์ ปััญญาประดิิษฐ์์” – “นิิเทศศาสตร์์ ปััญญาประดิิษฐ์์” (AI Journalism & AI Communication Era) ซึ่่�งมีีการ เริ่่�มต้้นกระบวนการสร้้างสรรค์์สารโดย นวััตกรรมปััญญาประดิษฐ์ิ ์ (Generative AI) ในอุุตสาหกรรมสื่่�อในระบบองค์์กร กิิจการสื่่�ออย่่างเป็็นรููปธรรมและเริ่่�มนำำ มาใช้้งานจริิงในตลอดกระบวนการผลิิต และการนำำเสนอ ซึ่่�งจะมีีพััฒนาการต่่อ เนื่่�องสู่่ทศวรรษ 2030s ดัังนั้้�นการเปิดิรัับ เรีียนรู้วิ้�ิทยาการ เตรีียมความพร้้อมด้าน้ เทคโนโลยีี บุุคลากร เพื่่�อการประยุุกต์์ ใช้้ประโยชน์์จากเทคโนโลยีีในการสื่่�อสาร เชิิงธุุรกิิจการตลาดในระบบเศรษฐกิิจ ดิิจิิทััล และการบริิหารจััดการสู่่ยุุคการ ผลิิตสร้้างสรรค์์และสื่่�อสารนวััตกรรม ปััญญาประดิษฐ์ิ ์จะเป็็นหััวใจสำำคััญของ อุุตสาหกรรมโทรทััศน์์ยุุคใหม่่ ตััวอย่่างกรณีีศึึกษา การเริ่่�มต้้นใช้้ งานนวััตกรรมปััญญาประดิิษฐ์์ในงาน ข่่าว และกระบวนการผลิิตเนื้้�อหาสาร ขององค์์กรสื่่�อ/ สถานีีโทรทััศน์์ และ บริิษััทผู้้�ให้้บริิการคอนเทนต์์นานาชาติิ (2012-2022) มีีดัังนี้้�

ครึ 16่ งทางทีวีดิจิทัล บีีบีีซีี (BBC สหราชอาณาจัักร) เอพีี (AP-Associate Press สหรััฐอเมริิกา) นิิวยอร์์ก ไทม์์ (The New York Time สหรััฐอเมริิกา) รอยเตอร์์ (Reuters สหราชอาณาจัักร) วอชิิงตััน โพสต์์ (The Washington Post สหรััฐอเมริิกา) เทนเซนต์์ (Tencent จีีน) สำำนัักข่่าวซิินหััว (Xinhua จีีน) สถานีีโทรทััศน์์เอ็็มบีีเอ็็น (MBN เกาหลีีใต้้) สถานีีโทรทััศน์์เคบีีเอส (KBS เกาหลีีใต้้) 2012 2013, 2017, 2018 2015 2016, 2018 2016 พฤศจิิกายน 2017 พฤศจิิกายน 2018 พฤศจิิกายน 2020 2022 โครงการ Juicer: BBC News Labs พััฒนาระบบปััญญา ประดิิษฐ์์ในช่่วงเริ่่�มต้้นในงานวารสารศาสตร์์ข้้อมููล (Data Journalism) เริ่่�มโครงการนำำนวััตกรรมปััญญาประดิษฐ์ิ ์มาใช้้ในงานวิิเคราะห์์ ข้้อมููล งานบรรณาธิิการและการรายงานข่่าว มีีพััฒนาการ ต่่อเนื่่�อง โครงการ Editor: นิิวยอร์์ก ไทม์์ โดย nytlabs เริ่่�มทดลอง และพััฒนาระบบปััญญาประดิิษฐ์์เพื่่�อใช้้ในงานบรรณาธิิการ และการรายงานข่่าว สำำนัักข่่าวรอยเตอร์์ ร่่วมมืือกัับ Graphiq พััฒนาระบบประมวล ผลและวิิเคราะห์์ข้้อมููลเพื่่�อนำำ มาใช้้ในการผลิิตงาน Data Visualisation และต่่อมามีีการพััฒนานวััตกรรมห้้องข่่าวและ งานบรรณาธิิการ Cybernatics Newsroom (Lynx Insight) ทดสอบระบบการเขีียนและนำำเสนอรายงานข่่าวอััตโนมััติิ Automated Journalism ในการรายงานผลการแข่่งขัันกีีฬา โอลิิมปิิก ริิโอ 2016 Dreamwriter ต้้นแบบระบบปััญญาประดิิษฐ์์ถอดความ แปล ภาษา และเขีียนข่่าวจากการกล่่าวสุุนทรพจน์์ การบรรยาย การให้้สััมภาษณ์์ โดยทัันทีี ใกล้้เคีียงเวลาของเหตุุการณ์์/งาน ที่่�ดำำเนิินอยู่่ (Media Summit 2017) ผู้้�ประกาศข่่าวปััญญาประดิษฐ์ิ ์ (AI Virtual Anchors) สามารถ อ่่านข่่าวและรายงานข่่าวในรายการโทรทััศน์์ได้้ พััฒนานวััตกรรมผู้้�ประกาศข่่าวปััญญาประดิษฐ์ิ ์ (AI Anchor) ที่่�หน้้าที่่�รายงานข่่าวออกอากาศจริิง และผู้้�ประกาศข่่าว Kim Joo-ha (มนุษย์ุ ์) ต้้นแบบ สามารถสื่่�อสารปฏิสัิัมพัันธ์์ตอบโต้้กัับ ผู้้�ประกาศข่่าวปััญญาประดิษฐ์ิ ์ ได้แบบ ณ เวลาจ้ริิง Realtime ได้นำนวัตกรรมปัญญาประดิษฐ์ (AI-Artificial Intelligence) มาใชในก ้ระบวนการผลิตรายการตลอดทังก้ระบวนการ (PrePro-Post Production) ตั้งแต่ขั้นตอนการเตรียมการผลิต รายการ การถ่ายทำในสตูดิโอ การผลิตรายการ การตัดต่อ กระบวนการหลังการผลิต การแพรส่ ัญญาณภาพและเสียง การ ออกอากาศ การตลาดและการโฆษณา ในหลายรายการของ ทางสถานี โปรแกรมซอฟต์แวร์/เทคโนโลยีที่ใช้คือ vVertigo องค์์กรสื่่�อ/สถานีีโทรทััศน์์ ปีีที่่�เริ่่�ม/ใช้้งาน รายการนวััตกรรมปััญญาประดิิษฐ์์ที่่�พััฒนา

17 แนวโน้้ม 10 ประการ การประยุุกต์์ นวััตกรรมปััญญาประดิิษฐ์์เพื่่�อสรร สร้้างและสร้้างสรรค์์ในอุุตสาหกรรม สื่่�อสาร กิิจการกระจายเสีียงและ กิิจการโทรทััศน์์ ในช่่วงเริ่่�มต้้นยุุค “วารสารศาสตร์์ปััญญาประดิิษฐ์์” (AI Journalism & AI Tailored Communication Era) สามารถสรุุปพััฒนาการ ที่่�สามารถเกิิดขึ้้�นจริิงและนำำ มาใช้้งาน จริิงในช่่วงระยะ 6 ปีี (2566-2572) ดัังนี้้� 1) การใช้้นวััตกรรมปััญญาประดิษฐ์ิ ์ ในทุุกขั้้�นตอนกระบวนการผลิิต การเขีียน โครงการสคริิปต์์ คาแรคเตอร์์ การวาง องค์์ประกอบและออกแบบแสงสีีเสีียง ภาพเพื่่�อการผลิิต การถ่่ายทำำ การตััด ต่่อลำำดัับภาพ เทคนิิคพิิเศษด้้านภาพ และเสีียง งานดนตรีีเพลงประกอบ งาน สตููดิิโอ/มาสเตอร์์คอนโทรลรููม ตลอด จนการเผยแพร่่แบบอััตโนมััติิสู่่ระบบ ช่่องทางสื่่�อสารและแพลตฟอร์์มต่่างๆ (AI: Pre-Pro-Post Production and Distribution) และการสร้้างสรรค์์สาร เนื้้�อหารายการโดยปััญญาประดิิษฐ์์ อย่่างบริบููรณ์ิ ์ (Generative AI in Media Production and Content Creation) 2) นวััตกรรมปััญญาประดิิษฐ์์ใน การสร้้างขึ้้�น และ/หรืือ จำำลองตััวตนใน โลกเสมืือนจริิง อวตารบุคุลากรสื่่�อ อาทิิ ผู้้�ประกาศ พิิธีีกร ผู้้�ดำำเนิินรายการใน สื่่�อแขนงต่่างๆ นัักข่่าว ดารานัักแสดง พรีีเซนเตอร์์ พััฒนาการสู่่ระบบการ วิิเคราะห์์ประมวลผลและปฏิิสััมพัันธ์์ (AI: Metahumans) 3) นวััตกรรมปััญญาประดิิษฐ์์ใน การคััดสรรเลืือกสรร จััดการ และจััด รายการ เพลง ดนตรีี ตามความสนใจของ กลุ่่มผู้้�ชม/ผู้้�ฟััง และเฉพาะเจาะจงตาม คุุณลัักษณะ ความชื่่�นชอบ ความสนใจ ส่่วนบุคคุ ล (AI DJ - Host: Personalization, Customization, Demographics, and Preferences) 4) ชุดคำุำสั่่�งและการสื่่�อสารปฏิสัิัมพัันธ์์ โต้้ตอบผ่่านนวััตกรรมปััญญาประดิิษฐ์์ อาทิิ การควบคุุมสั่่�งการปฏิสัิัมพัันธ์์โดย เสีียง (Voice Control & Recognition) ผ่่านท่่าทางสััญญาณอากััปกิิริิยาและ ภาษากาย (Gestures – Body Languages) ผ่่านการพิิมพ์์สืืบค้้นซัักถาม และโต้้ตอบ (Texts) 5) นวััตกรรมปััญญาประดิิษฐ์์ใน งานด้้านการแปลภาษา ภาษาเสีียง ภาษาภาพ ข้้อความ และบริิการภาษา เพื่่�อผู้้�พิิการ (AI – Languages and Translations, CC, AD, SL) 6) นวััตกรรมปััญญาประดิิษฐ์์ผ่่าน ระบบการบููรณาการสื่่�อสารเชื่่�อมโยง ระหว่่าง พื้้�นที่่�ในโลกเสมืือนจริิง (Virtual-reality Space) ที่่�ถููกสร้้างขึ้้�น กัับ ภาคปฏิิบััติิและวิิถีีชีีวิิตจริิงของมนุุษย์์ (Real Life Practice) 7) นวััตกรรมปััญญาประดิษฐ์ิสำ์ ำ หรัับ การสัังเคราะห์์การสื่่�อสารด้วยภาพและ้ เสีียง (Visual Communication and Audio Communication/ Image-Voice Synthesis 8) นวััตกรรมปััญญาประดิษฐ์ิ ์ในการ จัดัการด้านโฆ ้ษณาการสื่่�อสารการตลาด การขาย และบููรณาการกัับระบบพาณิิช ยกรรมและธุรุกรรมระหว่่างอุุตสาหกรรม (AI-Advertising Targeting, Marketing, and Commerce) 9) นวััตกรรมปััญญาประดิิษฐ์์ใน การบริิหารจััดการวิิศวกรรมการส่่ง สััญญาณ ภาพ/เสีียง และคุุณภาพการ ออกอากาศ (AI-Broadcast and Transmission Engineering Management) การควบคุุมและเพิ่่�มประสิิทธิิภาพเครืือ ข่่าย (AI-Network Optimization) 10) นวััตกรรมปััญญาประดิิษฐ์์ เพื่่�อการสำำรวจประมวลผลประเมิินผล ข้้อมููลการเข้้าถึึงการเปิิดรัับรายการ ณ เวลาจริิง ตลอดจนการวิิเคราะห์์การ ปฏิิสััมพัันธ์์กัับรายการ (AI - Realtime Report, Analysis, and Evaluation) แนวโน้้มของเทคโนโลยีีโทรทััศน์์ “บรููณาการนวััตกรรม”: ทิิศทาง พััฒนาการนวััตกรรมกิิจการโทรทััศน์์จะ มุ่่งสู่่โทรทััศน์์ความคมชััดสููง 4K UHD 8K และการเชื่่�อมต่่อสู่่นวััตกรรมระบบ อิินเตอร์์เน็็ต OTT ผ่่านการบููรณาการ เทคโนโลยีีโทรทััศน์์ วิิศวกรรมโทรคมนาคม และวิิทยาการระบบคอมพิิวเตอร์ชั้้์ �นสููง กรณีีศึึกษาสำำคััญ ได้้แก่่ พััฒนาการ นวััตกรรม DVBI: ดีีวีีบีี (DVB – Digital Video Broadcasting) ได้้พััฒนา ผสานเทคโนโลยีีเชื่่�อมโยงกัันใน 3 ระบบ ได้แ้ก่่ (1) การกระจายเสีียงและแพร่่ภาพ (Broadcast) (2) การเผยแพร่่สััญญาณ ผ่่านระบบอิินเทอร์์เน็็ต (IP Broadcast) และ (3) การเผยแพร่สั่ ัญญาณผ่่านระบบ บรอดแบรนด์์ (Broadband) สอดรัับ กัับการพััฒนานวััตกรรมมาตรฐานทาง เทคนิิคและการบููรณาการเทคโนโลยีี สำำ หรัับกิิจการกระจายเสีียงและแพร่่ ภาพ (Broadcast) กิิจการแพร่สั่ ัญญาณ หลากหลายช่่องทางและแพลตฟอร์์ม (Multicast) กิิจการการเผยแพร่สั่ ัญญาณ ผ่่านระบบอิินเทอร์์เน็็ตและสตรีีมมิ่่�ง (IP Broadcast/Streaming) กิิจการโทรทััศน์์ ผ่่านดาวเทีียม (Satellite) กิิจการ โฆษณามุ่่งกลุ่่มเป้้าหมาย (Targeted Advertising) และ การเผยแพร่สั่ ัญญาณ ผ่่านระบบบรอดแบรนด์์ (Broadband) เป็็นการเตรีียมความพร้้อมสู่่ระบบนิิเวศ โทรทััศน์์ยุุคใหม่่

ครึ 18่ งทางทีวีดิจิทัล ฉากทััศน์์ที่ 4 “โ ่�รดแมปโทรทััศน์์ประเทศไทย ภายหลััง 2572” Thai Television Roadmap Beyond 2029 “Vision is the art of seeing what is invisible to others.” ~ Jonathan Swift ~ ฉากทััศน์์สุุดท้้าย ฉากทััศน์์ที่่�นำำ เสนอแนวทางคำำตอบของคำำถาม สำำคััญ คำำถามที่่� 4) ปีี พ.ศ. 2572 เมื่่�อหมดสััญญาใบอนุุญาตควรจะ มีีการประมููลหรืือไม่่? และคำำถามที่่� 5) แนวทางการส่่งเสริิมจาก กสทช.? โรดแมปโทรทััศน์์ประเทศไทย ภายหลััง 2572: นัับเวลาถอยหลัังจาก 25 เมษายน 2566 จนถึึง 24 เมษายน 2572 ทุุกภาคส่่วนในอุุตสาหกรรมมีีเวลา เตรีียมการ 6 ปีี การร่่วมกัันแสวงหาคำำ ตอบว่่า ปีี พ.ศ. 2572 เมื่่�อหมดสััญญา ใบอนุุญาตควรจะมีีการประมููลหรืือ ไม่่? นัับเป็็นหนึ่่�งในกุุญแจสำำคััญในการ ไขไปสู่่การเปลี่่�ยนผ่่านสู่่ระบบใบอนุุญาต ประกอบกิิจการโทรทััศน์์ไทยในระยะที่่� สอง ผู้้�เขีียนเสนอแนะสมมติิฐานเบื้้�องต้้น เพื่่�อนำำ ไปสู่่การเสวนาแสวงหาคำำตอบ เชิิงลึึก และร่่วมวิิพากษ์์และไตร่่ตรอง สาธารณะร่่วมกัันของทุุกภาคส่่วนใน อุุตสาหกรรมโทรทััศน์์ไทย เพื่่�อนำำ ไป สู่่แนวทางการตััดสิินใจเพื่่�อการจััดสรร คลื่่�นความถี่่�และรููปแบบการให้้ใบอนุุญาต กิิจการโทรทััศน์์ภาคพื้้�นดิินที่่�เหมาะสม กัับสภาพการณ์์ทางธุรกิุิจ และสอดคล้้อง กัับระบบนิิเวศอุุตสาหกรรมสื่่�อทศวรรษ 2030s โดยนำำเสนอสมมติิฐานออกเป็็น 3 เงื่่�อนไขทางเลืือก ดัังนี้้� ทางเลืือกที่่� 1 ประมููล (Auction Method): ทางเลืือกโดยใช้้วิธีิีการประมููล เป็็นวิธีิีการที่่�เป็็นไปตามหลัักเกณฑ์์ทาง กฎหมาย ณ ปััจจุุบััน ถููกต้้องตามหลััก นิติิศาสตร์์มากที่่สุ�ดุ เป็็นวิธีิีการที่่� กสทช. สามารถดำำเนิินการได้ตาม้ระเบีียบปฏิบัิติัิ เทีียบเคีียงหลัักการเมื่่�อการประมููลครั้้�ง ก่่อน (26 - 27 ธัันวาคม พ.ศ. 2556) กระบวนการชััดเจนโปร่่งใส ลดความ เสี่่�ยงด้้านการละเมิิดกระทำำผิิดในการ ปฏิิบััติิหน้้าที่่�และลดข้้อครหาการเอื้้�อ ประโยชน์์/ผลประโยชน์ทั์ ับซ้้อน แต่ทั้้่ �งนี้้� กสทช. ควรต้้องพิิจารณาทบทวนถอด บทเรีียนจากอดีีต โดยที่่�ถึึงแม้้ว่่าผลการ ประมููลมีตัีัวเลขโดยรวมที่่สูู�งลิ่่�วถึึง 50,862 ล้้านบาทจากราคาตั้้�งต้้น 15,190 ล้้าน บาท (สููงกว่่าราว 3.34 เท่่า หรืือ 234%) แต่่ปััจจััยแทรกซ้้อนที่่�มิิอาจควบคุุมได้้ ได้้แก่่ สภาพปััญหาและสถานการณ์์ ภาวะวิิกฤตทางเศรษฐกิิจ การเมืือง และ ความผัันผวนทางเทคโนโลยีี ส่่งผลกระ ทบสาหัสต่ั ่อการประกอบกิิจการโทรทััศน์์

19 ดิิจิิทััลอย่่างเป็็นที่่�ประจัักษ์์โดยเฉพาะ ในช่่วง 5 ปีีแรก ระหว่่างปีี พ.ศ.2557 – 2562 และในที่่�สุุดรััฐต้้องแก้้ปััญญา ผ่่านมาตรการพิิเศษทางการเมืือง ปลด ล็็อค จ่่ายเงิินสนัับสนุุนและจ่่ายเงิินคืืน ในที่่สุ�ดุ นโยบายในฝัันของ กสทช. จาก 24 ช่่องทีีวีีธุุรกิิจ ลงเอยด้้วยการยุุติิ และคืืนช่่องไปทั้้�งสิ้้�น 9 ช่่อง (รวมถึึง 3 ช่่องความหวัังของประชาชนใน หมวด หมู่่เด็็ก เยาวชน และครอบครััว) ทั้้�งนี้้� กสทช. มีีหน้้าที่่�ในการกำำหนดวิิธีีการ อนุุญาตบนพื้้�นฐานหลัักกฎหมาย และก็็ มีีบทบาทหน้้าที่่�ในการกำำหนดนโยบาย บริิหารโครงสร้้างและวางแนวทางเพื่่�อ การพััฒนาอุุตสาหกรรมที่่�เติิบโตและ ยั่่�งยืืนด้้วยเช่่นกััน ข้้อสัังเกต/แนวทางและข้้อเสนอ แนะ: 1) การดำำเนิินการด้วย้วิธีิีการประมููล เป็็นไปตามกฎหมายในมาตรา 41 “พระ ราชบััญญััติิองค์์กรจััดสรรคลื่่�นความถี่่� และกำำกัับการประกอบกิิจการวิิทยุุ กระจายเสีียง วิิทยุุโทรทััศน์์ และกิิจการ โทรคมนาคม พ.ศ.2553 (ฉบัับที่่� 1-4)” สอดคล้้องกัับอำำนาจตามกฎหมายของ กสทช. วรรค 1 และ วรรค 3 “ภายใต้้ บัังคัับมาตรา 42 การอนุุญาตให้้ใช้้คลื่่�น ความถี่่�ให้้ดำำเนิินการโดยวิธีิีการ ประมููล คลื่่�นความถี่่�ตามหลัักเกณฑ์์ วิิธีีการ และเงื่่�อนไขที่่� กสทช. ประกาศกำำหนด” 2) ทั้้�งนี้้�หาก กสทช. ตััดสิินใจใช้้ วิิธีีการประมููล: 2.1) กสทช. ควรจััดทำำ รายงานการศึึกษาถอดบทเรีียนจากการ ประมููล 2556 สภาพการณ์์การประกอบ ธุรกิุิจและผลกระทบ 2.2) ดำำเนิินการจัดั ทำำรายงานการศึึกษาเปรีียบเทีียบวิธีิีการ ออกแบบการประมููล และประเมิินทาง เลืือก 2.3) ดำำเนิินการศึึกษาวิิจััยแนว โน้้มจากกการประมููลในบริิบทที่่�เกี่่�ยวข้้อง ทั้้�งครบที่่�มีีผลกระทบกัับอุุตสาหกรรม: ทั้้�งมิิติิเศรษฐศาสตร์์ ธุุรกิิจ การตลาด ระบบนิิเวศกิิจการสื่่�อและโทรทััศน์์ ฯลฯ ของการบริิการ” (By Priority) ข้้อสัังเกต/แนวทางและข้้อเสนอ แนะ: 1) ถึึงแม้้กฎหมาย ในมาตรา 42 “พระราชบััญญััติิองค์์กรจััดสรรคลื่่�น ความถี่่�และกำำกัับการประกอบกิิจการ วิิทยุุกระจายเสีียง วิิทยุุโทรทััศน์์ และ กิิจการโทรคมนาคม พ.ศ.2553 (ฉบัับ ที่่� 1-4)” จะเปิิดทางให้้อาจมีีวิิธีีอื่่�น นอกจากการประมููล โดยที่่� มาตรา 42 ระบุุว่่า “คลื่่�นความถี่่�ในกรณีีดัังต่่อไปนี้้� กสทช. อาจอนุุญาตให้้ใช้้คลื่่�นความถี่่� โดยวิิธีีการอื่่�นนอกจากการประมููล (1) คลื่่�นความถี่่ที่่�มี�ีเพีียงพอต่่อการใช้้งาน... หลัักเกณฑ์์ วิิธีีการ และเงื่่�อนไขในการ อนุุญาตตามวรรคหนึ่่�งให้้เป็็นไปตามที่่� กสทช. ประกาศกำำหนด” แต่่ทั้้�งนี้้�ยััง ไม่มี่คีวามชัดัเจนในเงื่่�อนไขดัังกล่่าว ซึ่่�ง เกี่่�ยวข้้องกัับรายละเอีียดในหลากหลาย มิิติิ อาทิิ เงื่่�อนไขทางเทคนิิค แผนคลื่่�น ความถี่่� ความเห็็นมุุมมองการพิิจารณา การตีคีวามข้้อกฎหมายที่่�แตกต่่างกัันของ สำำนัักงาน/กรรมการ กสทช. และความ ขัดัแย้้งกัับกฎหมายอื่่�นที่่�อาจได้รัับกา ้ร เสนอประเด็็นโต้้แย้้ง เป็็นต้้น 2) หากสนใจเลืือกทางเลืือกนี้้�ควร 2.1) ศึึกษาวิิเคราะห์์แนวทางตามกฎหมาย มาตรา 42 และ กฎหมายและเงื่่�อนไขที่่� เกี่่�ยวข้้อง 2.2) จัดทำั ำรายงานการศึึกษา วิิเคราะห์์ “รููปแบบวิิธีีการจััดสรรคลื่่�น 2.4) ดำำเนิินการด้านกา้รออกแบบวิธีิีการ ประมููลคลื่่�นความถี่่� จััดทำำ (ร่่าง) หลััก เกณฑ์์ วิิธีีการ เงื่่�อนไข และ ประกาศ กำำหนดให้้แล้้วเสร็็จล่่วงหน้้าก่่อนการ หมดอายุุใบอนุุญาต (อย่่างช้้าในราวปีี 2570 - ไตรมาส 2/2571) 3) กสทช. ควรเปิิดโอกาสให้้ทุุก ภาคส่่วนในอุุตสาหกรรมสื่่�อโทรทััศน์์ ภาควิิชาการ และภาคประชาชน ได้้ มีีส่่วนร่่วมในทุุกขั้้�นตอน เปิิดกว้้างรัับ ฟัังความคิิดเห็็นเพื่่�อนำำ ไปใช้้ประโยชน์์ ในการดำำเนิินการ ควรเปิดิเผยรายงาน ผลการศึึกษาและ (ร่่าง) หลัักเกณฑ์์/ ประกาศที่่�เกี่่�ยวข้้อง ให้้ผู้้�มีส่ี่วนเกี่่�ยวข้้อง/ สาธารณะได้้ทราบ ทางเลืือกที่่� 2 ไม่่ประมููล (Non-auction Method): ทางเลืือกโดยการใช้้วิิธีี การมาตรฐานสากลอื่่�น ประยุุกต์์นำำมา ใช้้ดำำเนิินการจััดสรรคลื่่�นความถี่่� การ อนุุญาตให้้สิิทธิิในการประกอบการ และ กระบวนการเข้้าสู่่ตลาดของผู้้�ประกอบ การโทรทััศน์์ภาคพื้้�นดิิน วิธีิีการมาตรฐาน สากลนอกเหนืือจากการประมููลมีี 3 วิธีิี การ ได้้แก่่ 1) “การจััดลำำดัับสิิทธิ์์� ผู้้�ยื่่�น สมัครขั อใช้้สิิทธิ์์ก่� ่อนได้รัับกา ้รพิิจารณา ก่่อน” (First Come First Served) 2) “การพิิจารณาประเมิินคุุณสมบััติิ หรืือ การเปรีียบเทีียบข้้อเสนอ” (Public Tender/ Beauty Parade) และ 3) “การ ลำำดัับตามความสำำคััญและความจำำเป็็น

ครึ 20่ งทางทีวีดิจิทัล ความถี่่� และการอนุุญาตให้้สิิทธิิในการ ประกอบการทีีวีีดิิจิิทััลนานาชาติิ” 3) สามารถดำำเนิินการเสนอแก้้ กฎหมาย มาตรา 41 และ 42 “พระราช บััญญัติัิองค์์กรจัดสรรคลื่ั ่�นความถี่่�และกำำกัับ การประกอบกิิจการวิิทยุุกระจายเสีียง วิิทยุุโทรทััศน์์ และกิิจการโทรคมนาคม พ.ศ.2553 (ฉบัับที่่� 1-4)” และข้้อกฎหมาย ที่่�เกี่่�ยวข้้อง โดยสามารถดำำเนิินการในช่่วง ระหว่่าง ปีี พ.ศ. 2566-2570 (สอดคล้้อง กัับอายุุของรััฐสภา/กสทช.) ตามวิิธีี การช่่องทางกระบวนการสิิทธิิและขั้้�น ตอนทางนิิติิบััญญััติิ ทั้้�งที่่�สามารถโดย กลุ่่มประชาชน สมาชิิกผู้้�แทนราษฎร คณะรััฐมนตรีี และโดย อำำนาจหน้้าที่่� ของคณะกรรมการ กสทช. ตามมาตรา 27 (23) “เสนอแนะต่่อคณะรััฐมนตรีี เพื่่�อให้้มีีกฎหมายหรืือแก้้ไขปรัับปรุุง หรืือยกเลิิก กฎหมายที่่�เกี่่�ยวข้้องกัับ การจััดสรรคลื่่�นความถี่่�และการดำำเนิิน การอื่่�นๆ ที่่�เกี่่�ยวข้้องกัับ คลื่่�นความถี่่� กิิจการกระจายเสีียง กิิจการโทรทััศน์์ และกิิจการโทรคมนาคม” 4) หากไม่่ใช้้ทางเลืือกในการประมููล มาตรการและวิิธีีการอื่่�นที่่�นำำ มาใช้้ต้้อง สามารถสะท้้อนให้้สาธารณะได้้เห็็น ถึึง อรรถประโยชน์์ทางเศรษฐกิิจและ สัังคม (การจ้้างงาน สื่่�อสารเพื่่�อการ พััฒนา พาณิิชยกรรม ฯลฯ) มููลค่่าทาง ตรงและทางอ้้อมที่่�สามารถชดเชยราย ได้้รััฐจากการประมููล (มููลค่่าในระบบ เศรษฐกิิจสร้้างสรรค์์) และ/หรืือ กสทช. ควรกำำหนดเงื่่�อนไข/สััญญาที่่�จำำเป็็น แนบท้้ายใบอนุุญาต อาทิิ การบริิการ โทรทััศน์์เพื่่�อผู้้�พิิการ รายการและช่่วง เวลาเพื่่�อการศึึกษา เด็็ก เยาวชน และ ครอบครััว เป็็นต้้น) ทางเลืือกที่่� 3 เงื่่�อนไขอนุุญาตอื่่�น/ บููรณาการวิธีิีการ (Alternative Method/ Mixed Method): ทางเลืือกอื่่�น และ/หรืือ เงื่่�อนไขอื่่�น อาทิิ 1) การพิิจารณาต่่ออายุุ ใบอนุุญาต (Renewal) จากการยื่่�นขอ วาระความรัับผิดิชอบของคณะกรรมการ กสทช. ชุดปัุัจจุบัุันกรรมการส่่วนใหญ่่ได้้ เข้้ามารัับตำำแหน่่ง ตั้้�งแต่่ 13 เมษายน พ.ศ. 2565 (วาระดำำรงตำำแหน่่งตาม กฎหมาย 6 ปีี (พ.ศ. 2565 – 2571)) ดัังนั้้�นแนวทางที่่สำ�ำคััญสามารถจำำแนก ได้้เป็็น 3 บริิบท ดัังนี้้� 1) สร้้างดุุลยภาพในการกำำกัับดููแล (Regulatory Harmonization) ระหว่่าง การกำำกัับดููแลผ่่านอำำนาจเชิิงการบัังคัับ และ การสนัับสนุุนส่่งเสริิมการพััฒนา ในบริิบทนโยบายควรมีีการผลัักดััน ออกมาตรการส่่งเสริิม ได้แ้ก่่ “ประกาศ/ ระเบีียบ คณะกรรมการ กสทช. เรื่่�อง มาตรการในการส่่งเสริิมอุุตสาหกรรม กิิจการกระจายเสีียงและกิิจการโทรทััศน์์” และ การปฏิิรููประบบการจััดสรรทุุน วิิจััยและพััฒนา (มาตรา 52) ให้้ตรง ตามวััตถุุประสงค์์และเป็็นประโยชน์์ อย่่างแท้้จริิง 2) กำำหนดเป้้าหมาย มีีแผนงาน และแนวทางการพััฒนากิิจการโทรทััศน์์ ไทยเพื่่�อเพิ่่�มมููลค่่าในระบบเศรษฐกิิจ สร้้างสรรค์์ (Creative Economy) 3) เน้้นการเปิิดโอกาสให้้ภาค อุุตสาหกรรมทั้้�งผู้้�ประกอบการ นััก วิิชาชีีพ และผู้้�ที่่�อยู่่ในห่่วงโซ่ธุ่รกิุิจกิิจการ โทรทััศน์์ได้้มีีส่่วนร่่วมในนโยบายและ แผนการเปลี่่�ยนผ่่านสู่่ระบบใบอนุุญาต ในยุคทีุ่่ � 2 (2572) ในทุุกกระบวนการขั้้�น ตอน (Participatory) ....................................... หมายเหตุุ: ศึึกษาเพิ่่�มเติิมจาก บทความของผู้้�เขีียนช่่วงปลายปีี 2565 เรื่่�อง นิิเวศวิิวััฒน์์ “โทรทัศน์ั ์ไทย 2572” ~ The Evolving Ecosystem: “Thai Television 2029” (โดย ดร.สิขเิรศ ศิิรา กานต์์) รายงานประจำำปีี 2565 สมาคม นัักข่่าววิิทยุุและโทรทััศน์์ไทย น.61-95 สามารถดาวน์์โหลด PDF ได้้ที่่� https:// adobe.ly/3isShgh ของผู้้�ประกอบการที่่�ได้รัับใบอ ้นุุญาตแต่่ เดิิม (25 เมษายน 2557- 24 เมษายน 2572) 2) การบููรณาการผสมผสานวิิธีี การผ่่านการออกแบบการดำำเนิินการ จัดสรรคลื่ั ่�นความถี่่� การอนุุญาตให้้สิิทธิิ ในการประกอบการ กระบวนการเข้้าสู่่ ตลาดรายใหม่่ และการคงสถานภาพ/ ต่่ออายุุใบอนุุญาต ตามเงื่่�อนไขและข้้อ ตกลงที่่�กำำหนดและ 3) การแบ่่งการใช้้ คลื่่�นความถี่่ร่�่วมกััน หรืือ การจัดสรรร่ั ่วม กััน (อ้้างอิิง มาตรา 41 (วรรค 4) “การ อนุุญาตให้้บุคคุลอื่่�นร่่วมใช้้ประโยชน์์ใน ย่่านความถี่่�หรืือช่่องความถี่่� ให้้เป็็นไป ตามที่่� กสทช. ประกาศกำำหนด”) เป็็นต้้น ข้้อสัังเกต/แนวทางและข้้อเสนอ แนะ: แนวทางที่่� 3 เป็็นแนวทางการ เปิดิทางเลืือก มีคีวามยืืดหยุ่่น และเพิ่่�ม ความคล่่องตััวให้้สามารถปรัับเปลี่่�ยน ตามความเปลี่่�ยนแปลงในระบบนิิเวศ อุุตสาหกรรมสื่่�อในอนาคต วิิธีีการการ จััดสรรคลื่่�นความถี่่�ให้้สอดรัับกัับแนว โน้้มนวััตกรรมและระบบเศรษฐกิิจใหม่่ แต่ทั้้่ �งนี้้มี�คีวามละเอีียดซัับซ้้อนมากกว่่า ทางเลืือกที่่� 1 และ ทางเลืือกที่่� 2 และ หลายวิิธีีการยัังเป็็นแนวคิิด/แนวทาง ทางเลืือกรููปแบบใหม่่ที่่�ประยุุกต์์ใช้้ใน บางกรณีี ทั้้�งนี้้ข้้ �อเสนอแนะสำำคััญของผู้้� เขีียนคล้้ายคลึึงกัับแนวทางข้้อเสนอแนะ 1-4 ในทางเลืือกที่่� 2 แต่ค่วรศึึกษาเจาะ ลึึก ความเป็็นไปได้ ก้รณีศึีึกษาแนวทาง/ วิิธีีการเฉพาะเจาะจง อาทิิ การต่่ออายุุ ใบอนุุญาต การบููรณาการผสานวิธีิี การ แบ่่งใช้้คลื่่�นความถี่่�ร่่วมกััน เป็็นต้้น วิิสััยทััศน์์ 2572 พัันธกิิจสนัับสนุุน กิิจการโทรทััศน์์ โดย กสทช. : ในช่่วงปีี 2566 – 2572 เป็็นช่่วงก้้าวสู่่ช่่วง 6 ปีี สุดทุ้้ายของผู้้�รัับใบอนุุญาตปััจจุบัุัน และ เป็็นช่่วงแห่่งการเปลี่่�ยนผ่่านสู่่ระบบใบ อนุุญาตในยุคทีุ่่� 2 ภาระงานความรัับผิดิ ชอบหลััก ในการพััฒนาและเตรีียมการ ระหว่่างเส้้นทางสู่่ระบบกิิจการโทรทััศน์์ ในระบบนิิเวศอุุตสาหกรรม 4.0 อยู่่ใน

ครึ 2่ งทางทีวีดิจิทัล EXCLUSIVE ผศ.ดร.องอาจ สิิงห์์ลำำ พอง ผู้้�อำำ�นวยการอาวุุโส สถานีีโทรทััศน์์ดิิจิิทััล ช่่อง JKN 18

3 ช่่อง JKN 18 ได้้มีีการปรัับผััง รายการให้้มีีความน่่าสนใจมาก ขึ้้�น จากเดิิมคอนเทนต์์ที่่�นำำมา ออกอากาศจะเน้้นไปในส่่วนของ รายการข่่าว และสารคดีี ที่่�เจาะกลุ่่มเป้้า หมายเฉพาะ (Niche Market) ปััจจุุบัันได้้ มีีการปรัับรููปแบบของคอนเทนต์์ให้้มีีความ หลากหลายมากขึ้้�น เพื่่�อเจาะกลุ่่มเป้้าหมาย ทั่่�วไป (Mass Market) ผศ.ดร.องอาจ สิิงห์์ลำำ พอง กรรมการผู้้� จััดการ บริิษััท เจเคเอ็็น เบสท์์ ไลฟ์์ จำำกััด อีีกหนึ่่�งช่่องทีีวีีดิิจิิทััลที่่�น่่าจัับตามองอย่า่งยิ่่� ง สำำ�หรัับช่่อง JKN18 หลัังจาก แอน จัักรพงษ์์ จัักราจุุฑาธิิบดิ์� ์ ประธานเจ้้าหน้้าที่่�บริิหารและกรรมการผู้้�จััดการ บริิษััท เจเคเอ็็น โกลบอล มีีเดีีย จำำ�กััด (มหาชน) หรืือ JKN ที่่�ใช้้งบสููงกว่่า 1,000 ล้้านบาท ซื้้�อช่่อง NEW 18 ในช่่วงต้้นปีี 2564 ที่่�ผ่่านมา ให้้มาอยู่่ภายใต้้บ้้านหลัังใหญ่่ของ JKN ทำำ�ให้้ช่่อง JKN18 ที่่�เคยเป็็นม้้านอกสายตา กลัับมาได้้รัับความสนใจอีีกครั้้�ง พร้้อมกัับเป้า้หมายที่่�จะดึึงเรตติ้้� งของช่่อง JKN18 ให้้ขึ้้�นมาติิด 1 ใน 10 ของทีีวีีดิิจิิทััลให้้ได้้ภายในสิ้้� นปีี 2566 นี้้� และผู้้�อำำนวยการอาวุุโสสถานีีโทรทััศน์์ ดิิจิิทััลช่่อง JKN 18 กล่่าวว่่า ภาพรวมเรต ติ้้�งของช่่อง JKN 18 ในตอนนี้้�ถืือว่่าเป็็นไป ในทิิศทางที่่�ดีี หลัังจากเพิ่่�งเข้้ามาบริิหารได้้ แค่ปี่ ีกว่่า ถือืว่่าเป็น็การนัับ 1 ใหม่่ แต่ก็่ยั็ังไม่่ ถึึงกัับศููนย์์ เนื่่�องจากช่่อง JKN 18 ยัังมีีฐาน ผู้้ชมบางส่่วนจากช่่อง NEW 18 ประกอบ กัับการทำำธุุรกิิจในเฟสแรกของช่่อง JKN 18 จะเน้้นไปที่่�การเลืือกใช้้คอนเทนต์์ที่่�ตรง กัับกลุ่่มเป้้าหมาย ซึ่่�งทางบริิษััทแม่่ JKN มีี คอนเทนต์์ในมืือจำำนวนมาก จึึงทำำ ให้้ใช้้งบ JKN ปัักธง ติิดอัันดัับ TOP 10 สิ้้ � นปีี 66 พร้้อมลุุยดิิจิิทััลแพลตฟอร์์ม รองรัับขาลงธุุรกิิจทีีวีี

ครึ 4่ งทางทีวีดิจิทัล ลงทุุนไม่่มาก แต่่ได้้รัับผลการตอบรัับ ที่่�ดีี ส่่งผลให้้ปััจจุุบัันช่่อง JKN 18 ก้้าว ขึ้้�นมาอยู่่ในเรตติ้้�งอันดัับที่่� 14 และกำำลััง จะก้้าวไปสู่่เรตติ้้�งอัันดัับที่่� 13 12 และ 11 ตามลำำดัับ “ถ้้าถามว่่าทำำ ไมเราต้้องการมีีเรต ติ้้�งเยอะๆ เร็็วๆ เพราะมีีการคุุยกัับ เอเยนซีี คุุยกัับลููกค้้า ซึ่่�งส่่วนใหญ่่มีี คำำตอบเดีียวกััน คืือ ถ้้ายัังไม่่ถึึง TOP 10 คุุณก็็ยัังไม่่สามารถขายสิินค้้าได้้ ต้้องพยายามให้้อยู่่ TOP 10 ลููกค้้าจึึง จะมั่่�นใจ แต่่อย่่างไรก็็ดีี ก็็จะมีีลููกค้้า บางรายที่่�ไม่่สนใจเรื่่�องดัังกล่่าว แต่่ สนใจว่่าตรงกลุ่่มเป้้าหมายหรืือเปล่่า ซึ่่�ง การที่่�จะก้้าวไปสู่่ TOP 10 ได้้ยอมรัับ ว่่าค่่อนข้้างยาก เพราะเราไม่่ได้้ทำำ คนเดีียว แต่่ทุุกคนทำำเหมืือนกััน” เร่่งเพิ่่� มคอนเทนต์์เจาะกลุ่่มแมส ดร.องอาจ กล่่าวว่่า สำำหรัับกลุ่่ม เป้้าหมายที่่�ช่่อง JKN 18 ต้้องการที่่� จะเข้้าไปทำำตลาดนั้้�น จะเน้้นไปที่่�กลุ่่ม ผู้้ชมอายุุ 40 ปีีขึ้้�นไป เน้้นผู้้หญิิง เป็นหลั็ ัก เนื่่�องจากเป็น็กลุ่่มผู้้ชมที่่ยั�ังมีี พฤติิกรรมชอบดููทีีวีี เมื่่�อเทีียบกัับกลุ่่ม คนรุ่่นใหม่่ที่่�ดููทีีวีีน้้อยลง ซึ่่�งเหตุุการณ์์ ที่่�เกิิดขึ้้�นดัังกล่่าวถืือเป็็นแนวโน้้มที่่� เหมืือนกัันทั่่�วโลก อย่่างไรก็็ตาม แม้้ว่่าช่่อง JKN 18 จะมุ่่งเน้้นเจาะกลุ่่มผู้้ชมไปที่่�วััยทำำงาน แต่่ในด้้านกลุ่่มเป้้าหมายคนรุ่่นใหม่่ที่่� มีีอายุุตั้้�งแต่่ 28 - 35 ปีี ก็็ไม่่ได้้นิ่่�งนอนใจ แม้้ว่่าช่่อง JKN 18 จะมุ่่งเน้้นเจาะกลุ่่ม ผู้้ชมไปที่่�วััยทำ ำ งาน แต่่ในด้้าน กลุ่่มเป้้าหมาย คนรุ่่นใหม่่ที่่�มีีอายุุ ตั้้�งแต่่ 28 - 35 ปีี ก็็ไม่่ได้้นิ่่� งนอนใจ เนื่่�องจาก ช่่อง JKN 18 มีีแผนที่่�จะใช้้ กลยุุทธ์์ดิิจิิทััล แพลตฟอร์์ม เข้้ามาช่่วยในการ ทำ ำ การตลาด ไม่่ว่่าจะเป็็น Youtube TikTok หรืือ Application ของตััวเอง เนื่่�องจากช่่อง JKN 18 มีีแผนที่่�จะใช้้ กลยุุทธ์ดิ์จิทัิัลแพลตฟอร์ม์เข้้ามาช่่วยใน การทำำการตลาด ไม่ว่่ ่าจะเป็น็ Youtube TikTok หรืือ Application ของตััวเอง ที่่�ตอนนี้้�อยู่่ระหว่่างการพััฒนา คาดว่่า จะแล้้วเสร็็จภายในไตรมาส 4 ของปีีนี้้� “เป้้าหมายในการทำำธุุรกิิจของเรา คืือ อยากให้้เข้้าถึึงคนได้้ทุุกเพศทุุกวััย ด้้วยคอนเทนต์์ที่่ม� ากไปด้้วยเนื้้�อหาสาระ ที่่ดี�ีให้้กัับผู้้บริิโภค และยกระดัับพื้้น�ฐาน ชีีวิิตที่่�ดีีให้้กัับคนในสัังคม นั่่�นคืือสิ่่�งที่่� เราคิิด เห็็นได้้จากตััวคอนเทนต์์ที่่�เรามีี ก็็จะมีีความหลากหลายทั้้�งข่่าว สารคดีี ซีีรีีย์์ มีีเรื่่�องวััฒนธรรม มีีเรื่่�องมวย สิ่่�ง เหล่่านี้้� คืือคอนเทนต์์ที่่�เราอยากจะมุ่่ง ไป แต่่เนื่่�องจากใบอนุุญาตที่่�เราได้้มามันั เป็น็ ช่่องข่่าว เลยทำำ ให้้เกิดิความยากใน การทำำธุุรกิิจที่่�เราจะมุ่่งเจาะกลุ่่มแมส” นอกจากตััวคอนเทนต์์ใหม่่ๆ ที่่�จะ ทำำ ให้้เข้้าถึึงกลุ่่มผู้้ชมในวงกว้้างแล้้ว ใน ส่่วนของรายการช่่าวช่่อง JKN 18 ก็็มีี แผนที่่�จะทำำ ให้้รายการข่่าวเจาะกลุ่่มแมส เช่่นเดีียวกััน จากก่่อนหน้้านี้้� รายการ ข่่าวของช่่อง NEW 18 เดิมิ จะไม่่ใช่่แมส

5 ค่่อนข้้างเป็็น Niche Market เน้้นไปที่่� ข่่าวการเงิินและการลงทุุน เลยทำำ ให้้ มีีการย้้ายข่่าว CNBC ไปอยู่่ใน IPTV แพลตฟอร์์มต่่างๆ ดร.องอาจ กล่่าวต่่อว่่า จากพฤติิกรรม ของผู้้บริิโภคที่่�เปลี่่�ยนไป ทำำ ให้้เราต้้อง ปรัับตััวให้้ตอบรัับกัับไลฟ์์สไตล์ที่่์ �เปลี่่�ยน ไป เพราะผู้้บริิโภค คืือ ลููกค้้า ซึ่่�งทุุกวััน นี้้� ทีีวีีเป็็นแค่่หนึ่่�งแพลตฟอร์์มที่่�เข้้าถึึง ลููกค้้า ไม่่ได้้สนใจว่่าช่่องไหนคืือใคร ไม่่ ว่่าจะช่่อง 3 ช่่อง 7 ช่่อง JKN หรืือช่่อง เวิร์ิ์คพ้้อยท์์ คนสนใจแต่่คอนเทนต์์ หมด ยุุคแล้้วที่่�คนจะเปิดทีิวีดูีูแค่่ช่่องเดีียว ถ้้า รายการดีีคนดูก็ู็จะตามไป ด้้วยเหตุุนี้้� เรา จึึงพยายามทำำ ให้้ช่่อง JKN 18 มีีความ โดดเด่น่ เพราะในอนาคต ธุรุกิิจทีวีีอาจ กลายเป็็นธุุรกิิจ Niche Market เหมืือน วิิทยุุ ยกตััวอย่่างเช่่น ถ้้าอยากฟัังเพลง สบายๆ ก็็ฟัังที่่�คลื่ ่� น คููลฟาเรนไฮต์์ 93 หรืือถ้้าอยากฟัังเพลงเลุุกทุ่ง่ก็ฟั็ ังที่่�คลื่น ่� ลููกทุ่่งมหานคร เป็็นต้้น “แนวของธุุรกิิจทีีวีีนัับจากนี้้� จะลีีด ด้้วยกลุ่่มก้้อนของคอนเทนต์์ ตอนนี้้�ก็็ เริ่่�มจะเป็็นลัักษณะแบบนี้้�แล้้ว เช่่น ถ้้า เราอยากหาข่่าวเราก็็จะไปที่่�ไทยรััฐ ถ้้า อยากดููอะไรสนุุกๆ เป็็นเกมโชว์์ก็็วิ่่�งไป หาเวิร์ิ์คพ้้อยท์์ ถ้้าอยากดููละครก็็อาจจะ วิ่่�งไปหาช่่องวันั คืือ ต่่างคนต่่างวิ่่�งไปหา คอนเทนต์์ตามช่่วงเวลาที่่ตั�ัวเองต้้องการ ทีีวีีเริ่่�มมีีการเปลี่่�ยนแปลงเป็็นแบบนั้้�น คงไม่่มีีอะไรครบวงจร เพราะแต่่ละช่่อง ก็็มีีความสามารถหมด ไม่่มีีช่่องไหนโดด เด่่นได้้ทั้้�งวััน สิ่่�งที่่�เราต้้องทำำนัับจากนี้้� คืือ ทำำอย่่างไรให้้เขาอยู่่กัับเราได้้นาน ที่่�สุุด เพราะเราไม่่สามารถดึึงคนดููอยู่่ กัับเราได้้ 24 ชั่่�วโมง” ดร.องอางระบุุ ฉีีกตลาดด้้วยคอนเทนต์์ที่่� แตกต่่าง สำำหรัับคอนเทนต์์เด่่นที่่� JKN 18 จะดึึงออกมาชิิงสายตาของผู้้ชม น่่าจะ เป็น็ ในส่่วนของรายการมวย เช่่น World of Muay Thai เนื่่�องจากมีีการนำำคอน เทนต์์นี้้ม�าออกอากาศทุุกวันจันัทร์์ - ศุุกร์์ ตั้้�งแต่่เวลา 18.15 เป็็นต้้นไป รวมทั้้�ง รายการสารคดีี และซีรีย์ี์จากต่่างประเทศ รายการข่่าวที่่�จะทำำ ในมุุมมองใหม่่ ด้้วย การเลี่่�ยงที่่�จะเข้้าไปแข่่งขัันในสมรภููมิิ ข่่าวเช้้าที่่�มีีความดุุเดืือด ซึ่่�งหลัังจาก ได้้มีีการทดลองนำำรายการข่่าวไปออก อากาศในช่่วงเวลา 23.00 - 01.00 น. พบว่่ามีีเรตติ้้�งดีีเป็นที่่ ็ �น่่าพอใจเมื่่�อเทีียบ กัับออกอากาศช่่วงเช้้า คอนเทนต์์ต่่อมาที่่�ให้้ความสนใจไม่่ แพ้กั้นั คืือ การทำำซีรีย์ี์ไทย เนื่่�องจากยััง มีีช่่องว่่างให้้เข้้าไปทำำตลาด ซึ่่�งรููปแบบ ของคอนเทนต์์ที่่ต้�้องการจะทำำจะเน้น้ ไป ที่่มิ�นิซีิรีย์ี์มีีประมาณ 8 - 10 ตอนเท่่านั้้น� เนื่่�องจากปััจจุุบัันพฤติิกรรมของคนดูู มีีความใจร้้อน ชอบดููเร็็ว จบเร็็ว โดย ขณะนี้้�ได้้เริ่่ม�มีีการพูดคุุ ูยกัับผู้้ผลิติคอน เทนต์์ดัังกล่่าวไปบ้้างแล้้ว เบื้้�องต้น้คาด ว่่าปลายปีีนี้้�น่่าจะได้้ข้้อสรุุป และเริ่่�มมีี คอนเทนต์์ใหม่่ ๆ ทยอยออกอากาศได้้ ในปีี 2567 เป็็นต้้นไป และอีีกหนึ่่�งคอนเทนต์์ที่่�ถือืว่่าเป็น็ ไฮไลต์์ของช่่อง JKN 18 คืือ การถ่่ายทอด สดการประกวด Miss Universe ที่่�บริิษััท แม่่ JKN เป็น็เจ้้าของลิขสิิทธิ์์� รวมถึึงคอน เทนต์์จากการประกวดสาวงามจากเวทีอื่ีน ่� ๆ ที่่�จะทยอยซื้้�อลิิขสิิทธิ์์�มาออกอากาศ อีีกหลายเวทีี ซึ่่�งแนวทางการดำำเนิิน

ครึ 6่ งทางทีวีดิจิทัล ธุุรกิิจดัังกล่่าว ทำำ ให้้ช่่อง JKN 18 ต้้อง เพิ่่ม�งบประมาณจากเดิมที่่ ิ �วางไว้้ประมาณ 20% เพื่่�อลงทุุนในด้้านของบุุคลากรกลุ่่ม ดิจิทัิัลแพลตฟอร์ม์ เนื่่�องจากในอนาคตจะ หันมัารุุกกลุ่่มดิจิิทััลแพลตฟอร์มม์ ากขึ้้�น “การแข่่งขัันของธุุรกิิจทีีวีีดิิจิิทััลนัับ จากนี้้ทุุ�กคนน่่าจะพยายามสร้้างคอนเทนต์์ เพื่่�อเอาสปอตไลต์์มาที่่�ช่่องของตััวเองให้้ ได้้ ซึ่่�งเราก็็ทำำเหมืือนกััน แต่่เนื่่�องจาก ลููกค้้ามีีเงิินอยู่่อย่่างจำำกััด ทำำ ให้้เงิินใน ตลาดเล็็กลง ประกอบกัับลููกค้้าส่่วนหนึ่่�ง หันัไปใช้้เงินกัิ ับดิจิทัิัลแพลตฟอร์มม์ ากขึ้้�น จึึงทำำ ให้้หลายคนเริ่่มหั�นัไปให้้ความสนใจ ช่่องทางนี้้� ซึ่่�งใครที่่ทำ�ำดิจิทัิัลแพลตฟอร์ม์ ประสบความสำำเร็็จแล้้วในปััจจุุบันั น่่าจะมีี ข้้อได้้เปรีียบ เนื่่�องจากสามารถหารายได้้ จากดิิจิิทััลแพลตฟอร์์มได้้ที่่�ผ่่านมาจาก คอนเทนต์์แบบ Terrestrial ร่่วมกัันได้้ หรืือสามารถทำำธุรุกิิจนอกจากการใช้้คอน เทนต์์เพีียวๆ จากทีวีี หรืือจะแยกออกมา เป็น็สถานีข่ี่าวของตััวเองที่่�ไม่่เกี่่�ยวกัับใคร เลยก็็มีีความเป็น็ ไปได้้ เพีียงแต่ต้่ ้องมีีฐาน มาจากทีีวีีและมีีการเปลี่่�ยนชื่่�อเท่่านั้้�น” ดร.องอาจ กล่่าวอีีกว่่า การแข่่งขััน นัับจากนี้้�น่่าจะออกมาในรููปแบบของการ สร้้างแพลตฟอร์์มของตััวเองผ่่านดิิจิิทััล แพลตฟอร์์ม ที่่�ส่่วนหนึ่่�งมาจากคอน เทนต์์ Terrestrial และอีีกส่่วนหนึ่่�งมา จากที่่�สร้้างขึ้้�นมาบนดิิจิิทััลแพลตฟอร์์ม เพื่่�อเป็็นการเตรีียมความพร้้อมสู่่การ เปลี่่�ยนผ่่านแบบ 100% ในอนาคต ซึ่่�ง หลัังจากหมดในอนุุญาตภาพน่่าจะชัดัเจน ขึ้้�น เนื่่�องจากทีีวีีอาจจะไม่่จำำเป็็นต่่อเรา ในการทำำธุุรกิิจก็็มีีความเป็็นไปได้้ อาจ เป็็นดิิจิิทััลแพลตฟอร์์มที่่�มีีความจำำเป็็น แต่่ทั้้�งนี้้�คงต้้องรอดููอีีก 5 - 6 ปีี ว่่าจะเป็็น ไปได้้หรืือไม่่ ซึ่่�งในส่่วนของช่่อง JKN 18 ก็็ได้้มีีการเตรีียมความพร้้อมในเรื่่�องดััง กล่่าวไว้้เช่่นกััน จากแนวทางการทำำธุุรกิิจดัังกล่่าว ช่่อง JKN 18 มั่่�นใจว่่าสิ้้�นปีี 2566 นี้้� น่่า จะมีีรายได้้เติิบโตไม่ต่ำ่ ำ� กว่่า 3 หลัักเมื่่�อ เทีียบกัับปีีที่่ผ่�่านมา แบ่่งเป็็นรายได้้ที่่� มาจากลููกค้้า Direct ประมาณ 50% Product 30% และ Agency 20% ซึ่่�ง รายได้้ที่่�เติิบโตดัังกล่่าว ช่่อง JKN 18 มั่่�นใจว่่าจะนำำ พาให้้ก้้าวไปสู่่เป้้าหมาย Top 10 ได้้อย่่างแน่่นอน

7

ครึ 2่ งทางทีวีดิจิทัล EXCLUSIVE อดิิศัักดิ์์� ลิิมปรุ่่�งพััฒนกิิจ ที่่�ปรึึกษาพิิเศษ เนชั่่�น กรุ๊๊�ป

3 ปั จจุุบัันผู้้�บริิโภคมีีสื่่�อทางเลืือก เพื่่�อรัับข้้อมููลข่่าวสาร ต่่างๆ เพิ่่�มขึ้้�น โดยเฉพาะในยุุคปััจจุุบัันนี้้� ผู้้�บริิโภค สามารถเลือกืรับัข้อ้มููลข่่าวสารได้้แบบง่่ายๆ แค่ปล่าย นิ้้�วสััมผััส ซึ่่�งสื่่�อที่่�ได้้รัับความนิิยมในการรัับข้้อมููล ข่่าวสาร คืือ โซเชีียลมีีเดีีย พฤติิกรรมที่่�เปลี่่�ยนไปดัังกล่่าวทำำ ให้ผู้้� ้ ประกอบการทีวีดิีจิทัิลั ต้้องออกมาปรัับแผนรุุกกัันอย่่างต่่อเนื่่�อง ด้้วยการสรรหาคอน เทนต์์ใหม่่ ๆ ที่่�โดนใจผู้้�บริิโภคในขณะนั้้�น ซึ่่�งหนึ่่�งในคอนเทนต์์ ที่่ยั�ังคงแข่่งขัันกัันอย่่างดุุเดืือด เห็็นได้้จากการเพิ่่มช่�่วงเวลาออก อากาศ คืือ คอนเทนต์์ข่่าว จากการแข่่งขัันที่่�รุุนแรงดัังกล่่าว ทำำ ให้้ผู้้�ประกอบการทีีวีี ดิจิทัิลที่่ ั �ได้้ใบอนุุญาตประกอบกิิจการ (ไลเซ่่นส์์) ในช่่องข่่าว ต้้อง ทำำงานกัันหนัักมากขึ้้�น เพราะนอกจากจะต้้องแข่่งกัันเองในช่่อง ข่่าวแล้้ว บรรดาช่่องวาไรตี้้ยั�ังหัันมาเอาดีีคอนเทนต์์ในด้้านนี้้ด้้ �วย นอกจากนี้้� ยัังต้้องมาแข่่งขัันกัับสื่่�อโซเชีียลมีีเดีีย ที่่�ผุุด ขึ้้�นเป็็นดอกเห็็ด เนื่่�องจากยุุคปััจจุุบัันใคร ๆ ก็็สามารถเป็็นสื่่�อ ได้้เพีียงแค่่มีีมืือถืือ ซึ่่�งจากการแข่่งขัันที่่�รุุนแรงดัังกล่่าวทำำ ให้้ ช่่องเนชั่่�นทีีวีี ต้้องปรัับแผนธุุรกิิจเพื่่�อสู้้�กัับความท้้าทายในอีีก ครึ่่�งทางที่่�เหลืือ เนชั่นทีวีเตรียมลุยสารคดีข่าว คอนเทนต์์ข่าว ่ Based on true story ยัังคงเต็็มไปด้้วยความท้้าทาย และมีีสิ่่� งใหม่่ ๆ ให้้ได้้เรีียนรู้้อยู่่เสมอ ๆ สำำหรัับธุุรกิิจทีีวีีดิิจิิทััลของไทย แม้้ว่่าขณะนี้้�จะผ่่านไปครึ่่�งทางแล้้ว แต่่ผู้้ประกอบการทีีวีีดิจิิทััล ก็็ยัังต้้องปรัับตััวให้้เท่่าทััน การเปลี่่�ยนแปลงของเทคโนโลยีี และพฤติิกรรมของผู้บ้ริิโภค ยืืดอายุุ

ครึ 4่ งทางทีวีดิจิทัล สมรภููมิิข่่าวแข่่งเดืือดข้้าม แพลตฟอร์์ม อดิิศัักดิ์์� ลิิมปรุ่่�งพััฒนกิิจ ที่่�ปรึึกษา พิิเศษ เนชั่่�น กรุ๊๊�ป (ไทยแลนด์์) จำำกัดั (มหาชน) กล่่าวว่่า ปััญหาที่่�เกิิดขึ้้�นกับั ผู้้� ประกอบการทีวีดิีจิทัิลัในขณะนี้้� คืือ การ มีีตลาดสตรีีมมิ่่�งมาแย่่งคนดููไป ทำำ ให้้ โจทย์์ที่่�เราต้้องกลัับมาปรัับแผนว่่าทำำ อย่่างไรจึึงจะแย่่งคนดููกลับมั าได้้ ซึ่่�งใน ส่่วนของช่่องเนชั่่�น ทีวีีในฐานะช่่องข่่าว ที่่ต้้ �องมีีสััดส่่วนของคอนเทนต์ข่์ ่าวไม่ต่ำ่ ำ� กว่่า 50% ตอนนี้้�อยู่่ระหว่่างศึึกษาการ ปรับปรุ ัุงคอนเทนต์์ เพื่่�อให้้สามารถสู้กั้� บั สื่่�อส่่วนบุุคคลได้้ เนื่่�องจากปััจจุุบัันทุุก คนสามารถทำำข่่าวได้้ผ่่านสื่่�อของตััวเอง “สิ่่�งที่่�คิิดไว้้ตอนนี้้�ยัังไม่่ตกผลึึก แต่่ส่่วนตััวมองว่่ามีีโอกาส เพีียงแต่่ จะทำำอย่่างไรเพื่่�อที่่�จะยืืดอายุุข่า่วได้้ เนื่่�องจากพฤติิกรรมของคนที่่�เสพข่า่ว จะไม่่ดููย้้อนหลััง นี่ ่�คืือโจทย์์ที่่�เรา ต้้องตีีให้้แตก ซึ่่�งสิ่่�งที่่่��คิิดไว้้เบื้้�องต้้น คืือ เราต้้องเปลี่่�ยนวิิธีีนำำเสนอ หรืือ ทำำข่่าวให้้ออกมาในรููปแบบสารคดีี หรืือทำำข่่าวในรููปแบบ Based on true story สร้้างดราม่่าซีีรีีส์์ให้้อยู่่� บนพื้้�นฐานของความเป็็นจริิง ถ้้า หากทำำ ได้้ นี่่�จะเป็็นอีีกช่่องทางของ ช่่องเนชั่่�นทีีวีี” แนวทางดัังกล่่าวถืือเป็็นอีีกหนึ่่�ง กลยุุทธ์์ ที่่�นายอดิิศัักดิ์์� บอกว่่า น่่าจะ เป็็นอีีกหนึ่่�งทางรอดของทีีวีีดิิจิิทััลช่่อง เนื่�องจาก ่ พฤติิกรรมของ คนที่่�เสพข่่าว จะไม่่ดููย้้อนหลััง นี่ ่� คืือโจทย์์ที่่�เรา ต้้องตีีให้้แตก สิ่่� งที่่ ่� คิิดไว้้เบื้้�องต้้น คืือ เราต้้องเปลี่ ่� ยน วิิธีีนำำ เสนอ หรืือทำ ำ ข่่าวให้้ ออกมาในรููปแบบ สารคดีี หรืือทำ ำ ข่่าว ในรููปแบบ Based on true story สร้้างดราม่่าซีีรีีส์์ ให้้อยู่่บนพื้้�นฐาน ของความเป็็ นจริิง ข่่าว ซึ่่�งที่่�ผ่่านมาเคยมีีสำำนัักข่่าวเอพีี ทำำคอนเทนต์์ในรููปแบบนี้้ม�าออกอากาศ แล้้ว โดยการถ่่ายฟุุตเทจเก็็บไว้้ แล้้ว นำำมาตััดต่่อ อีีกหนึ่่�งคอนเทนต์์ที่่�น่่าจัับตามอง ของช่่องเนชั่่�นทีวีีในปีนี้้ี� คืือ การทำำคอน เทนต์สมรภููมิ์ ิเลือกื ตั้้�งที่่กำ�ำลัังจะเกิิดขึ้้�น ในข่่วงปลายปีนี้้ี� ซึ่่�งอดิศัิักดิ์์� บอกว่่า ตอน นี้้�ได้้มีีการเตรีียมความพร้้อมและมีีการ รัันคอนเทนต์์เกี่่�ยวกัับการเลืือกตั้้�งไป บางส่่วนแล้้วในขณะนี้้� เนื่่�องจากเป็็น คอนเทนต์์ที่่�คนดููให้้ความสนใจ “การปรัับตััวของผู้้ประกอบ การทีีวีีดิิจิิทััลในระยะนี้้� ถืือว่่าไม่่ได้้ สร้้างรายได้้ หรืือเพิ่่�มเรตติ้้�งมากนััก เนื่่�องจากพฤติิกรรมของผู้้บริิโภคมีี การเปลี่่�ยนไปจากเดิิม คืือ หัันมาเสพ สื่่�อ On-Demand และเชื่่�อ Influencer เพราะคนกลุ่่�มนี้้หั�ันมาทำำคอนเทนต์์ ข่่าวกัันมากขึ้้�น จึึงไม่่มีีทางที่่�คอน เทนต์์ข่่าวจะมีีเรตติ้้�งเท่่ากัับคอน เทนต์์ละคร” เช่่นเดีียวกับัการต่่อยอดคอนเทนต์์ ในส่่วนของคอนเทนต์ล์ะครสามารถนำำ

5 NATION WAY สถาบันสื่อมืออาชีพ

ครึ 6่ งทางทีวีดิจิทัล มาต่่อยอดในรููปแบบของ OTT (Overthe-top) ได้้ เช่่น ช่่องวััน และช่่อง 3 นำำ คอนเทนต์์ละครไปขายในต่่างประเทศ เป็็นต้้น แต่่สำำหรัับช่่องข่่าวไม่่สามารถ นำำคอนเทนต์ข่์ ่าวไปขายในต่่างประเทศ ได้้ ดัังนั้้�น สิ่่�งที่่ช่�่องข่่าวต้้องปรับตััว คืือ ทำำอย่่างไรให้้คอนเทนต์์ข่่าวกลายเป็็น คอนเทนต์์ที่่�คนกลัับมาดููย้้อนหลัังได้้ นอกจากปััญหาในด้้านของคอน เทนต์์ และคู่่แข่่งบนโลกออนไลน์์ที่่�นัับ วัันจะเพิ่่มขึ้� ้�น ในด้้านของระบบความคม ชััดของกลุ่่มผู้้�ประกอบการทีีวีีดิิจิิทััลใน ระบบ SD ก็็เป็็นอีีกหนึ่่�งอุปสรรุคในการ ดำำเนิินธุุรกิิจ เนื่่�องจากปััจจุุบัันมีีการนำำ ทีวีที่่�มีีเทคโนโลยีีความคมชััดสููงอย่่างทีวีี 4K (Ultra HD หรืือ UHD) มาจำำหน่่าย ในท้้องตลาด จึึงทำำ ให้ผู้้� ้ ประกอบการทีวีี ดิจิทัิลัในกลุ่่มระบบการออกอากาศ SD มีีปััญหา สัังเกตได้้ชััดก็ช่็ ่วงการแข่่งขััน ฟุุตบอลโลกในช่่วงปลายปีี 2565 ที่่ผ่�่านมา นอกจากนี้้� ยัังมีีในเรื่่�องของเป้้า หมายแผนแม่่บทที่่�ทำำ ไม่่ถึึงเป้้าหมาย เช่่น การทำำ ให้้ประชาชนเข้้าถึึงระบบ การออกอากาศจำำ นวน 22 ล้้านครััว เรืือน แต่่ทำำ ได้้จริิง 8 ล้้านครััวเรืือน เท่่านั้้�น รวมไปถึึงเรื่่�อง Must Carry ของ ช่่องทีวีดิีจิทัิลที่่ ั �เหลือืว่่าจะทำำอย่่างไรสิ่่�ง เหล่่านี้้ถืื�อเป็็นโจทย์์ใหญ่ที่่่ �ผู้้�ประกอบการ และคณะกรรมการกิิจการกระจายเสีียง กิิจการโทรทััศน์์ และกิิจการโทรคมนาคม แห่่งชาติิ (กสทช.) ต้้องหาทางออก ร่่วมกััน เดิินตามยุุทธศาสตร์์ One Nation เมื่่�อถามถึึงจุุดเด่่นของช่่องเนชั่่�น ทีีวีี อดิิศัักดิ์์� ตอบว่่า น่่าจะเป็็นใน เรื่่�องของการที่่�เรามีีบุุคลากรข่่าวที่่�มีี ประสบการณ์์ มีีบรรณาธิิการที่่ม�ากฝีีมืือ และมีีคอนเน็็คชั่่�นที่่ดี�ี เพราะถ้้าหากพููดถึึง ตััวคอนเทนต์์ตอนนี้้�ถืือว่่ายัังไม่่มีีความ ต่่างจากช่่องอื่่�น ๆ ไม่ว่่ ่าจะเป็็นช่่องข่่าว หรืือช่่องวาไรตี้้� เพราะทุุกคนทำำ งานไม่่ ต่่างกััน และเพื่่�อให้้ช่่องเนชั่่�นทีวีีมีีความแตก ต่่างจากคู่่แข่่ง การกลับมัาของนโยบาย “เนชั่่�น เวย์์” ก็ถืื็อเป็็นอีีกหนึ่่�งกลยุุทธ์ที่่์� จะหัันมาให้ควา้มสำำคััญ เพราะนโยบาย ดัังกล่่าวจะเป็็นแนวทางปฏิิบััติขิองคนใน องค์์กร ในฐานะสื่่�อต้้องมีีความน่่าเชื่่�อถืือ สมกัับสโลแกนที่่�ว่่า “เราเป็็นสถาบััน สื่่�อมืืออาชีีพ” สำำหรัับผลประกอบการเนชั่่�นกรุ๊๊�ป พลิิกขาดขาดทุุนในปีี 2564 มามีีกำำ ไร อย่่างต่่อเนื่่�องในปีี 2565 ส่่วนหนึ่่�งมา จากการปรับัแผนธุุรกิิจตามยุุทธศาสตร์์ One Nation สร้้างปรากฏการณ์์ผนึึก ธุุรกิิจสื่่�อในเครืือไม่่ว่่าจะเป็็นเนชั่่�นทีี วีี เนชั่่�น ออนไลน์์ กรุุงเทพธุุรกิิจ คม ชััดลึึก สปริิงนิิวส์์ ไทยนิิวส์์ เดอะเนชั่่�น (ภาษาอัังกฤษ) โอเคเนชั่่�น ขอบสนาม และ เดอะพีีเพิ่่�ล เพิ่่�มประสิิทธิิภาพใน การทำำงานและลดต้้นทุุนซ้ำ ำ�ซ้้อน ทำำ ให้้ องค์์กรมีีสถานะทางการเงิินที่่�แข็็งแรง การปรัับโครงสร้้างครั้้�งนี้้� เป็็นการ ตอกย้ำ ำ� จุุดแข็็ง และซิินเนอร์ยี่่์ �กลุ่่มเนชั่่�น ภายใต้้ One Nation ที่่ชั�ัดเจนด้้าน content is king เพราะแต่่ละกองบรรณาธิิการผลิติ ข่่าวที่่�เชี่่�ยวชาญ เหมืือนพ่่อครััวแต่่ละครััว เพื่่�อนำำข่่าวสารที่่�เป็็นประโยชน์์ให้้สัังคม มีีการตรวจสอบ ค้้นหาข้อเ้ท็็จจริิงป้้องกััน การทุุจริิต คอร์์รััปชััน ผลิิตเนื้้�อหาคอน เทนต์์ที่่�ดีี มีีคุุณภาพ ซื่่�อตรง และต้้อง เป็็นประโยชน์์ ยึึดมั่่�นในอุุดมการณ์์ใน การทำำหน้้าที่่�ตามจริิยธรรมวิิชาชีีพสื่่�อ ส่่วนในแง่่ธุุรกิิจการบริิหารงาน จะเข้้มแข็็งมากขึ้้�น ลดต้้นทุุนการ บริิหาร จััดการได้้ประสิิทธิิภาพดีี ขึ้้�น เพื่่�อนำำพาองค์์กรเดิินหน้้าไป ต่่ออย่่างมั่่�นคง ในฐานะสถาบัันสื่่�อที่่� เก่่าแก่่และยิ่่�งใหญ่ที่่� ่สุุดของประเทศ เป็็นเบอร์์ 1 ในด้้านข่า่วสารที่่�น่่าเชื่่�อ ถืือ และมีีความรัับผิดชิอบต่่อสัังคม เพื่่�อให้้เนชั่น�่ ทีีวีี มีีความแตกต่่าง จากคู่่แข่่ง การกลับั มาของนโยบาย “เนชั่น�่ เวย์์” ก็็ถืือ เป็นอีี ็ กหนึ่่�งกลยุทธ์ุ์ ที่่�จะหันั มาให้้ ความสำ ำ คััญ เพราะนโยบาย ดัังกล่่าวจะเป็น ็ แนวทางปฏิิบัติั ิ ของคนในองค์์กร ในฐานะสื่่�อต้้องมีี ความน่่าเชื่่�อถืือ สมกับั สโลแกนที่่�ว่่า “เราเป็น ็ สถาบันสื่่ ั �อ มืืออาชีีพ”

7

ครึ 2่ งทางทีวีดิจิทัล EXCLUSIVE ดร. วิิชนีี ศรีีสวััสดิ์์� ประธานเจ้้าหน้้าที่่�บริิหาร สายงานการตลาด บริิษััท เวิิร์์คพอยท์์ เอ็็นเทอร์์เทนเมนท์์ จำำกััด (มหาชน)

3 วิิสััยทััศน์์ช่่องเวิิร์์คพอยท์์ 23 ช่่อง นัักคิิดที่่�เชื่่�อในพลัังแห่่งรอยยิ้้� ม และความคิิดสร้้างสรรค์์ ดร. วิิชนีี ศรีีสวััสดิ์์� ประธานเจ้้าหน้้าที่่� บริิหารสายงานการตลาด บริิษััท เวิิร์์คพอยท์์ เอ็็นเทอร์์เทนเมนท์์ จำำกััด (มหาชน) เปิิดเผยถึึงความท้้าทายของการทำำงานทีวีีใน ยุุคดิิจิิทััลที่่�อุุตสาหกรรมบัันเทิิงมีีการแข่่งขััน กัันอย่่างสููงว่่า ช่่องเวิิร์์คพอยท์์ 23 ได้้ดำำเนิิน ธุุรกิิจด้้วยวิิสััยทััศน์์และพัันธกิิจในการเป็็น ผู้้นำำ ในอุุตสาหกรรมบัันเทิิงซึ่่�งมิิได้้มองแค่่ ในระดับปัระเทศเท่่านั้้�น แต่่เรามุ่่งหวัังการเป็็น CONTENT PROVIDER แนวหน้้าของภููมิภิาค เอเชีียอาคเนย์์ โดยมุ่่งเน้้นการขับัเคลื่่�อนองค์์กร ด้้วยนวััตกรรมแห่่งความสร้้างสรรค์์ควบคู่่ คุุณธรรม และผลิิตผลงานด้้วยความรับผิั ิดชอบ ALL-IN 23 จากจุุดเล็็กๆ กว่่า 33 ปีีที่่�ผ่่านมา ช่่องเวิิร์์คพอยท์์ 23 ได้้เดิินหน้้าส่่งมอบความสุุขให้้แก่่ผู้้ชม สู่่การเป็็นผู้้ผลิิตคอนเทนต์์ ที่่�โดดเด่่นด้้วยความคิิดสร้้างสรรค์์และแตกต่่าง จนปัจจุัุบััน ช่่องเวิิร์์คพอยท์์ 23 ได้ก้้าวขึ้�นเ้ ป็็นสถานีีโทรทััศน์์ ขวััญใจชาวไทยระดัับต้้นๆ ของประเทศ ทั้้�งยัังสร้้างชื่่�อเสีียง ไม่่เพีียงแค่่ในเอเชีีย แต่ยั่ ังสร้้างความภาคภููมิิใจ ไปยัังต่่างประเทศทั่่ว�โลกอีีกด้้วย ต่่อยอดความสำ ำ เร็็จ จาก Creative TV ที่ไ่�ม่่เคยหยุุดคิิด สู่ ่ เจ้้าตลาดคอนเทนต์ ์ ที่ค ่ � รบรสบัน ั เทิิง แบบ เปิิดยุท ุ ธศาสตร์์ใหม่่ ช่่องเวิิร์์คพอยท์์ 23 ต่่อสัังคม ให้บริ้ ิการทั้้�งด้้านบัันเทิิงและส่่งเสริิม การเรีียนรู้้แก่่สัังคม “ท่่ามกลางความแข็็งแรงด้้านคอนเทนต์์ รายการวาไรตี้้�ของช่่องที่่�สนุุกสนาน เราก็็ยััง มีีคอนเทนต์ที่่ ์ �แตกต่่างเป็็นเอกลัักษณ์์ของเรา ซึ่่�งเราตั้้�งใจพััฒนาขึ้้�นเพื่่�อส่่งมอบแรงบัันดาล ใจให้้แก่่สัังคม เช่่น รายการปััญญาปัันสุุข ปััญญาตลาดแตก รวมไปถึึงรายการที่่�ช่่อง ร่่วมมืือกับั partner เพื่่�อสรรหารายการที่่�สร้้าง คุุณค่่าทางสัังคมในแง่มุุ่มต่่างๆ เช่่น Super 10, Super 100 อีีกทั้้�งยัังมีีรายการที่่�สอดแทรก การให้้ความรู้้ และส่่งเสริิมการอนุุรัักษ์์ศิิลปะ วััฒนธรรมไทย เช่่น คุุณพระช่่วย และชิิงช้้า สวรรค์์ ซึ่่�งเป็็นสองรายการที่่�ออกอากาศมาอย่่าง ยาวนาน โดยเฉพาะรายการคุุณพระช่่วย ที่่�มีีการต่่อยอดพััฒนาไปสู่่สื่่�อเสริิมเกร็็ด

ครึ 4่ งทางทีวีดิจิทัล ความรู้้ความเก๋๋าช่่องทางออนไลน์์ Facebook Page ห้้องสมุุดคุุณพระช่่วย และรายการ “ชิิงช้้าสวรรค์์” ที่่�ช่่วยส่่ง เสริิมการแสดงออกของเยาวชนไทยกับั เพลงลููกทุ่่งอัันเป็็นเอกลัักษณ์์หนึ่่�งของ ไทยควบคู่่ไปด้้วย” เส้้นทางและจุุดเปลี่่�ยนของ การดำำเนิินธุุรกิิจ “หากจะนัับจุุดเปลี่่�ยนจริิงๆ ก้้าว แรกของการเปลี่่�ยนแปลง คืือจากการ เปลี่่�ยนสถานีีจากผู้้ผลิิตคอนเทนต์์ สำำหรับป้ั ้อนส่่งสถานีีโทรทััศน์์ช่่องต่่างๆ สู่่วัันที่่�เป็็นสถานีีโทรทััศน์์ช่่องเวิร์ิ์คพอยท์์ ของตััวเองอย่่างเต็็มตััว ทำำ ให้ท้ างช่่องมีี มุุมมอง ความรับผิั ิดชอบที่่�มากขึ้้�น โดย เฉพาะโอกาสในการผลิิตคอนเทนต์์ตาม วิสัิัยทััศน์ที่่์ ตั้้� �งไว้้ ซึ่่�งนับัเป็็นรากฐานของ การเติิบโตที่่�แข็็งแรงของการดำำเนิิน ธุุรกิิจในทุุกวัันนี้้�” “เรามองว่่าจุุดพลิิกต่่อมาที่่�ค่่อน ข้้างส่่งผลต่่อช่่องและอุุตสาหกรรมทีีวีี ไทย คืือการเปลี่่�ยนแปลงพฤติิกรรม ของผู้้บริิโภคไทยแบบฉัับพลัันจาก การขัับเคลื่่�อน ครั้้�งใหม่่นี้้�เป็็นการ วางกลยุุทธ์์เข้้าไป อยู่่ในใจของผู้้ชม ทุุกกลุ่่มให้้มากขึ้้�น เน้้นการนำ ำ เสนอ คอนเทนต์์ให้ต้รง กัับกระแสความ ต้้องการของผู้้ชม และตลาดปััจจุุบััน ภายใต้้แนวคิิด “WORKPOINT ALL- IN 23” ทั้้�งรายการวาไรตี้ ้� ที่่�เป็็นจุุดขายหลััก พร้้อมเสริิมทััพ ความแข็็งแกร่่ง ด้้วยคอนเทนต์์แบบ Premium-Mass เพิ่่�มความหลาก หลายให้้ครบรส สถานการณ์์โควิิด” แม้้ว่่าผู้้บริิโภคยัังคงดููทีีวีีเป็็น แพลตฟอร์์มหลัักในการดููคอนเทนต์์ บัันเทิิง แต่ก็่มี็ ีการใช้้เวลากับสื่ั ่�อออนไลน์์ มากขึ้้�น ทั้้�ง Youtube, Facebook, การ streaming และโดยเฉพาะการ ชมผ่่าน OTT Platform ที่่�คนไทย หัันมาให้้ความนิิยมเพิ่่�มขึ้้�นต่่อเนื่่�อง จนปัจจุั ุบััน นอกจากนี้้� สถานการณ์์โควิิด ยัังส่่งผลต่่องบประมาณและรูปูแบบการ ซื้้�อสื่่�อของลููกค้้า ทำำ ให้ผู้้ ้ผลิิตคอนเทนต์์ และสถานีีต่่างๆ ต้้องปรัับตััว ปรัับวิิธีี การทำำงาน เพื่่�อรัักษาอรรถรสแก่่คนดูู รวมไปถึึง ความนิิยมในคอนเทนต์์บาง ประเภทก็็ส่่งผลต่่อความต้้องการของ คนดููและแนวทางการพััฒนารายการ ประเภทต่่างๆ ด้้วย Brand Positioning ของช่่อง เวิิร์์คพอยท์์ 23 วัันนี้้� และก้้าว ต่่อไปในอนาคต ด้้วยตระหนัักดีว่ี่า สถานีีโทรทััศน์คืื์อ สื่่�อมวลชนแขนงหนึ่่�งทีมีอิีทธิิพลต่่อสัังคม โดยรวม ช่่องเวิิร์์คพอยท์์ 23 จึึงวางตััว

5 เองเป็็น Family Entertainment ที่่มุ่่�งเน้้น การผลิิตรายการที่่� “สร้้างสรรค์์ – สร้้าง ความบันัเทิิง – สร้้างแรงบันั ดาลใจ” เป็็นเสมืือนศููนย์์กลางความบัันเทิิงของ ครอบครััว ที่่�สามารถดููได้้ทุุกเพศทุุก วััย เราอยากส่่งเสริิมให้้แต่่ละบ้้านได้้ มีีช่่วงเวลาแห่่งความสุุขร่่วมกััน โดย เนื้้�อหาคอนเทนต์์จะต้้องหลากหลาย และครอบคลุุมความต้้องการคนดููทุุก กลุ่่มเป้้าหมาย กลุ่่มผู้้ชมและพฤติิกรรมของ ผู้้ชมเป้้าหมาย จุุดเด่่นของการบริิโภคสื่่�อบัันเทิิง ของคนไทย คืือคอนเทนต์์บัันเทิิงที่่�มีี เสน่ห์่ ์ความสนุุกแบบไทยๆ ที่่�เวิร์ิ์คพอยท์์ เข้้าใจเป็็นอย่่างดีีและมีีประสบการณ์์ คลุุกคลีีมาอย่่างยาวนานกว่่า 33 ปีี สู่่ การสร้้างสรรค์์รายการวาไรตี้้�ที่่�มีีความ โดดเด่่นเฉพาะตััว เป็็น Signature ของ เวิิร์์คพอยท์์ ยัังคงเป็็นคอนเทนต์์หลััก ของช่่อง ยิ่่�งช่่องเราเป็็นช่่อง Variety ต้้องมีีความ Creativity ต้้องคิิดตลอด เวลา แนวทางสร้้างสรรค์์รายการ จึึง ต้้องทัันสมััย - สดใหม่่ – หลากหลาย - ตรงใจผู้้ชม และด้้วยความต้้องการของกลุ่่ม ผู้้ชมที่่�แตกต่่างกัันในแต่่ละช่่วงเวลา และเทรนด์์ที่่�เปลี่่�ยนแปลง ช่่อง เวิิร์์คพอยท์์จึึงเพิ่่�มความหลากหลาย ของคอนเทนต์์เพื่่�อตอบรับัความต้้องการ ให้้ครอบคลุุมทุุกกลุ่่มเป้้าหมาย ทุุกเพศ ทุุกวััย รวมถึึงการการคำำนึึงถึึงการ ต่่อยอดไปยััง platform หรืือธุุรกิิจอื่่�นๆ ประกอบด้้วย กลยุทธ์ุ ์ขยายฐานลููกค้้า ด้ว้ย แนวคิิด “WORKPOINT ALLIN 23” เสิิร์์ฟคอนเทนต์์อััดแน่่น เต็็มอิ่่�ม ครบรส เพื่่�อสร้้างช่่วงเวลาแห่่งความ สนุุกไปด้้วยกััน

ครึ 6่ งทางทีวีดิจิทัล “เดิิมทีีผู้้ชมจดจำำ ช่่องเวิิร์์คพอยท์์ 23 ในแง่่ของเจ้้าตลาดคอนเทนต์์ วาไรตี้้� วัันนี้้�เราจะเข้้าไปตอบโจทย์์ ความชอบของผู้้ชมที่่มี�ีความหลากหลาย การขัับเคลื่่�อนครั้้�งใหม่่นี้้�เป็็นการวาง กลยุทธ์ุ์เข้้าไปอยู่่ในใจของผู้้ชมทุุกกลุ่่ม ให้้มากขึ้้�น เน้้นการนำำเสนอคอนเทนต์์ ให้้ตรงกัับกระแสความต้้องการของผู้้ ชมและตลาดปััจจุุบััน ภายใต้้แนวคิิด “WORKPOINT ALL- IN 23” ทั้้�งรายการ วาไรตี้้ที่่� �เป็็นจุุดขายหลััก พร้้อมเสริิมทััพ ความแข็็งแกร่่งด้้วยคอนเทนต์์แบบ Premium-Mass เพิ่่�มความหลากหลาย ให้้ครบรสมากขึ้้�น โดยชูู 4 ฮีีโร่่คอนเทนต์์ วาไรตี้้� ละคร กีีฬา ข่่าว ที่่คั�ัดสรรมาแล้้ว ว่่าเด็็ด ถููกใจคนไทย ตรงใจคนดููกลุ่่มเป้้า หมายที่่ต่�่างกััน และแตกต่่างจากคนอื่่�น เพื่่�อเป็็นทางเลืือกให้้แก่่ผู้้ชม อีีกหนึ่่�งกลยุุทธ์์ที่่�เราใช้้ขัับเคลื่่�อน เพื่่�อไปสู่่เป้้าหมาย คืือการมีีธุุรกิิจอื่่�นๆ ในเวิิร์์คพอยท์์กรุ๊๊�ปที่่�เข้้ามาเสริิมซึ่่�งกััน และกััน เพื่่�อตอบโจทย์์ลููกค้้าอย่่างครบ วงจรมากขึ้้�น ไม่่ว่่าจะเป็็น ธุุรกิิจรัับจ้้าง จััดงาน ธุุรกิิจบริิหารศิิลปิิน และธุุรกิิจ เพลง” การต่่อยอดธุุรกิิจทีีวีีดิิจิิทััล ของช่่องเวิิร์์คพอยท์์ 23 ทั้้�ง ในและต่่างประเทศ ในปีี 2566 นี้้� เวิิร์์คพอยท์์กรุ๊๊�ป ได้้ ต่่อยอดการขยายธุุรกิิจทีีวีีดิิจิิทััลไป ยัังสื่่�อออนไลน์์ และ OTT Platform มากขึ้้�น เช่่น การขายลิิขสิิทธิ์์�คอน เทนต์์ละครให้้แก่่ NETFLIX โดยธุุรกิิจ การจำำหน่่ายลิิขสิิทธิ์์�ไปยัังต่่างประเทศ ก็็ยัังคงเป็็นพัันธกิิจสำำคััญ ซึ่่�งที่่�ผ่่าน มาเราขายลิิขสิิทธิ์์�รายการไปแล้้วกว่่า 40 รายการ ไปยััง 19 ประเทศทั่่�วโลก เช่่น สหรััฐอเมริิกา ฝรั่่�งเศส จีีน บราซิิล เนเธอร์์แลนด์์ สวีีเดน ฯลฯ การลงทุุนในธุุรกิิจต่่อยอดอื่่�นๆ อย่่างต่่อเนื่่�อง ไม่่ว่่าจะเป็็น การจัับมืือ ทางออนไลน์์ ไม่่ว่่าจะเป็็นคอนเทนต์์ จากบุุคคลผู้้มีชื่ี่�อเสีียง ผู้้ผลิิตมืืออาชีีพที่่� กระโดดลงมาเล่่นในแพลตฟอร์์มออนไลน์์ หรืือแม้้แต่่ Micro Influencer ต่่างๆ ที่่� นำำเสนอรููปแบบ content ที่่�แปลก ใหม่่ น่่าสนใจ และมีีข้้อจำำกััดน้้อยกว่่า ในทีวีี ทำำ ให้ผู้้ ้ผลิิตคอนเทนต์สำ์ ำหรับทีัวีี ดิิจิิทััล ต้้องปรัับตััวอยู่่เสมอเพื่่�อพััฒนา เนื้้�อหา รููปแบบรายการให้้สด ใหม่่ ทััน สมััย น่่าสนใจ ถููกจริิตผู้้ชมตลอดเวลา ซึ่่�งถืือเป็็นกำำ ไรของคนดูทีู่่จ� ะได้้เลืือกรับั ชมคอนเทนต์์ที่่�มีีคุุณภาพ หลากหลาย จากการแข่่งขัันของผู้้ผลิิตทั้้�งรายเล็็ก และรายใหญ่่ นอกจากนี้้� การแข่่งขัันก็็ไม่่ได้จำ้ำกััด อยู่่แต่่ในเฉพาะประเทศไทยอีีกต่่อไป “ธุุรกิิจการขายคอนเทนต์์” มีีแนวโน้้ม การเติิบโตโดยรวมสููงขึ้้�นทุุกปีี ผู้้ผลิิต หลายรายจึึงให้น้ำ้ ำ� หนัักกับัการผลิิตคอน เทนต์์เพื่่�อส่่งออกไปต่่างประเทศเพิ่่�มเติิม มากขึ้้�น โดยเฉพาะตลาดใหญ่่อย่่างจีีน ที่่�สามารถต่่อยอดสายป่่านธุุรกิจย่ิ ่อยๆ ออกไปได้้อีีก รวมถึึง ความนิิยมของ รููปแบบคอนเทนต์์บางประเภทที่่�ได้้รัับ ความนิิยมสููงขึ้้�นทุุกปีีทั้้�งในไทยและใน ตลาดเอเชีีย และหลัังจากที่่�เวิิร์์คพอยท์์ได้้เป็็น ผู้้นำำ ในการบุุกตลาดต่่างประเทศทั่่�วโลก เป็็นรายแรกๆ และประสบความสำำเร็็จ อย่่างสููงนั้้�น ส่่งผลให้ปั้จจุั ุบััน วงการคอน เทนต์์ระดับันานาชาติิ ให้้ความสนใจและ ให้้การยอมรัับธุุรกิิจบัันเทิิงจากผู้้ผลิิต ไทยมากขึ้้�น ทำำ ให้้การแข่่งขัันระหว่่าง ผู้้ประกอบการไทยแต่่ละเจ้้าเองก็็สููง ขึ้้�นเช่่นกััน” ทุุกการแข่่งขััน ทำำ ให้้ช่่องเวิิร์์ค พอยท์์ 23 ไม่่เคยหยุุดพััฒนาตััวเอง ในการนำำเสนอคอนเทนต์์บัันเทิิง คุุณภาพที่่�น่่าสนใจ สดใหม่่ สร้้าง ความสุุข ความสนุุกถููกใจผู้้ชม และ ส่่งมอบแรงบัันดาลใจให้้แก่่สัังคม ต่่อไป Partner ข้้ามสายธุุรกิิจ ที่่�มิิใช่่ธุุรกิิจ บัันเทิิง เพื่่�อสร้้างธุุรกิิจใหม่่ และกลุ่่ม ผลิิตภััณฑ์์ใหม่่จาก Asset ที่่�ช่่องเรามีี เพื่่�อเพิ่่�มมููลค่่า Asset ของช่่อง อีีกทั้้�งยััง ร่่วมลงทุุนกัับ Partner ในธุุรกิิจบัันเทิิง เพื่่�อเพิ่่�มศัักยภาพในการผลิิตคอนเทนต์์ อื่่�นๆ นอกจากในทีีวีี เช่่น ภาพยนตร์์ นอกจากนี้้� เวิิร์์คพอยท์์กรุ๊๊�ปยัังคง พััฒนาศิิลปิินรุ่่นใหม่ต่่ ่อเนื่่�องจากกลุ่่มที่่� ได้รั้บัความนิิยมติิดลมบนไปแล้้ว อย่่าง 4EVE หรืือ ATLAS และออกผลงาน ของศิิลปิินลููกทุ่่ง ในค่่ายยุ้้งข้้าวฯ ภาย ใต้้การบริิหารงานของคุุณหม่ำ ำ� ฯ เพิ่่�ม ขึ้้�น ในส่่วนของธุุรกิิจรัับจ้้างจััดงาน, คอนเสิิร์์ต, ละครเวทีี ที่่�ปีีนี้้�จะสามารถ กลัับมาลุุยได้้อย่่างเต็็มที่่�อีีกครั้้�ง หลััง จากซบเซาไปบ้้างในช่่วงโควิิด สถานการณ์์การแข่่งขันัของ ธุรกิุิจทีีวีีดิจิิทััล ศึึกคอนเทนต์์ เดืือด ที่กำ่� ำ ไรตกเป็็นของผู้้ชม “ตลาดคอนเทนต์์ยัังคงแข่่งขัันสููง ทั้้�งทางตรงและทางอ้้อม ในแพลตฟอร์์ม ทีีวีี และ OTT เกิิด Content Creator รายใหม่่ๆ มากมาย โดยเฉพาะในช่่อง

7

ครึ 2่ งทางทีวีดิจิทัล EXCLUSIVE เดีียว วรตั้้�งตระกููล ประธานเจ้้าหน้้าที่่� ฝ่่ายปฏิิบััติิการ บริิษััท เดอะ วััน เอ็็นเตอร์์ไพรส์์ จำำกััด (มหาชน)

3 นายเดียว วรตั้งตระกูล ประธานเจ้าหน้าที่ฝ่าย ปฏิบัติการ บริษัท วันสามสิบเอ็ด จำ กัด ผู้บริหาร ช่องวัน 31 และ ดูแลการตลาดให้กับช่อง จีเอ็มเอ็ม 25 กล่าวว่า หลังจากมีการประมูลใบอนุญาตทีวีดิจิทัล จากวันนั้นจนถึงวันนี้เราผ่านรอยต่อต่าง ๆ มามากมายไม่ว่าจะเป็น การเปลี่ยนแปลงของโซเชียลมีเดีย การเข้ามามีบทบาทของ OTT (over-the-top) หรือการเปลี่ยนแปลงของธุรกิจทีวีจากเดิมมีไม่กี่ช่อง เพิ่มเป็น 20 กว่าช่อง ทำ ให้แต่ละผู้ประกอบการต้องปรับตัวกันอย่าง หนัก เพื่อรับมือการเปลี่ยนแปลง โดยเฉพาะการเข้ามามีบทบาทของ OTT ส่งผลให้เกิดการดิสรัปอย่างรุนแรง การเปลี่่�ยนแปลงของเทคโนโลยีี ที่่�เกิิดขึ้้�นในช่่วง 5-6 ปีีที่่�ผ่่านมา ทำำ ให้้หลายธุุรกิิจถููกดิิสรััปโดยเฉพาะธุุรกิิจสื่่�อ เนื่่�องจากพฤติิกรรมการเสพสื่่�อของผู้้บริิโภค มีีการเปลี่่�ยนแปลงไปจากเดิิมอย่่างเห็็นได้้ชััด ผู้้ประกอบการจึึงต้้องปรัับตััวเชื่่�อมต่่อ ระหว่่างสื่่�อหลัักกัับสื่่�อสมััยใหม่่ เพื่่�อเข้้าถึึงกลุ่่มผู้้ชมทุุกช่่องทาง ช่่องวััน31, จีีเอ็็มเอ็็ม25 ชูจุ ู ุดแข็็ง Content creator ปููพรม Cross Platform บุุกต่่างแดน พร้้อมปัักธง ก้้าวสู่ ่ � ความเป็็น 1

ครึ 4่ งทางทีวีดิจิทัล จากการเปลี่่ยนแปลงที่่เกิิดขึ้้น ทำำ ให้ผู้้ ้ ประกอบการเริ่่มมีีการเรีียนรู้้ที่่จะ Cross platform และ Cross function ระหว่่าง Traditional media และ New media ซึ่่งเป็็นดิิจิิทััลมีีเดีียว่่ามัันจะอยู่่ ด้้วยกัันได้้ยัังไง มัันจะส่่งเสริิมกัันได้้ยััง ไง เพราะก่่อนหน้้านี้้คนจะมองว่่า Social media และ New media จะเป็็นตััว เข้้ามาแย่่งผู้้ชม และทำำ ให้้ Traditional media หายไป “มาถึึงวัันนี้้ทุุกอย่่างพิิสููจน์์ได้้ แล้้วว่่าทีีวีีไม่่ตาย ในขณะเดีียวกััน เราก็็ไม่่สามารถปิิดกั้้นเทคโนโลยีี ได้้ ดัังนั้้น เราจึึงต้้องโตไปกัับมััน และทำำอย่่างไรที่่จะบาลานซ์์ให้้เกิิด ความสมดุุลระหว่่าง Social media และ Traditional media เนื่่องจาก ยัังมีีคนกลุ่่มใหญ่่ยัังดููทีีวีีและใช้้ทีีวีี เป็็นฟัังชั่่นในการใช้ขี้วิีิต ในขณะกลุ่่ม คนรุ่่นใหม่่ก็็จะใช้้ช่่องทางใหม่่ๆ ใน การเสพคอนเทนต์์ เสพความบัันเทิิง และเสพข้้อมููลข่่าวสาร” นายเดีียว กล่่าวต่่อว่่า จริิง ๆ แล้้ว คอนเทนต์กั์ ับสื่่อยัังคงเป็็นเรื่่องเดีียวกััน กสทช. ควรมีี โรดแมปที่่�ทำำ�ให้้ ผู้้ประกอบการ เห็็นว่่ามีี Potential น่่าลงทุุน เพราะการ ล้้มลุุกคลุุกคลาน ในช่่วงที่่�ผ่่านมา ครึ่่�งหนึ่่�งไม่่ได้้มา จากการแข่่งขััน แต่่มาจากการช็็อค กัับกติิกา และภููมิิทััศน์์ที่่� ไม่่เป็็นไปตามที่่� ให้้สััญญาไว้้ และไม่่สอดคล้้อง กัับการเปลี่่�ยนผ่่าน ของเทคโนโลยีี มัันทำำ�ให้้เสีียเวลา เสีียเงิิน เสีียโอกาส เพีียงแต่่เปลี่่ยนรููปแบบ หััวใจสำำคััญคืือ คอนเทนต์์ของเราต้้องสามารถข้้ามไปสู่่ ผู้้ชมในแต่่ละกลุ่่ม แต่่ละทาร์์เก็็ตให้้ได้้ ซึ่่งวัันนี้้มีี Segment มากขึ้้นตามแต่่ละ คอมมููนิิตี้้ ดัังนั้้น เราจึึงต้้องอ่่านโค้้ด แกะโค้้ด ถอดสมการความต้้องการของ ผู้้ชมและสื่่อสารผ่่านมีีเดีียที่่เปลี่่ยนไป สิ่่งเหล่่านี้้คืือ สิ่่งที่่เกิิดขึ้้นในช่่วง 7-8 ปีี ที่่ผ่่านมา ซึ่่งหลัังจากเรามีีการปรัับตััว ให้้สอดคล้้องกัับสถานการณ์์ที่่เกิิดขึ้้น ส่่ง ให้้ผลการดำำเนิินงานของช่่องวััน และ จีีเอ็็มเอ็็ม 25 ในช่่วงปีี 2565 ที่่ผ่่านมา เป็็นไปตามเป้้าหมายที่่วางไว้้ เนื่่องจาก มีีการบาลานซ์์ธุุรกิิจได้้ดีี “ปีีที่่ผ่่านมาถืือเป็็นอีีกหนึ่่งปีี แห่่งความท้้าทาย เนื่่องจากยัังมีี สถานการณ์์การแพร่่ระบาดของโรค โควิิด-19 เหตุุการณ์ที่่ ์เกิิดขึ้้นดัังกล่่าว ถืือเป็็นการดิิสรััปครั้้งรุุนแรงอีีกครั้้ง หนึ่่งที่่ทุุกคนไม่่ทัันได้้ตั้้งตััว แต่่เมื่่อ เกิิดขึ้้นแล้้วก็ถืื็อเป็็นความท้้าทายใน การบริิหารจััดการกัับสถานการณ์ที่่ ์ เกิิดขึ้้น เพราะเป็็นเหตุุการณ์ที่่ส่์ ่งผล รุุนแรงกัับเม็็ดเงิินในตลาด เนื่องจาก่

5