ETN 3013

KOLEJ VOKASIONAL SERI ISKANDAR
32610 BANDAR SERI ISKANDAR
PERAK

TEKNOLOGI
ELEKTRONIK

MODUL SVM:
ETN 3013

ELECTRONIC PRODUCT QUALITY CONTROL

BAHAGIAN PENDIDIKAN DAN LATIHAN TEKNIK VOKASIONAL
KEMENTERIAN PENDIDIKAN MALAYSIA
ARAS 5 DAN 6, BLOK E 14, PARCEL E,
PUSAT PENTADBIRAN KERAJAAN PERSEKUTUAN
62604 PUTRAJAYA

KOD DAN NAMA KERTAS PENERANGAN 1
PROGRAM / (INFORMATION SHEET)
PROGRAM’S CODE &
NAME ETN 3013 - ELECTRONIC PRODUCT QUALITY CONTROL
TAHAP / LEVEL EE-021-3:2012 ELECTRONIC EQUIPMENT
TROUBLESHOOTING, REPAIR & MAINTENANCE

L3

NO. DAN TAJUK UNIT EE-021-3-2012-C01 ELECTRONIC PRODUCT QUALITY
KOMPETENSI / CONTROL

COMPETENCY UNIT NO.
AND TITLE

1. IDENTIFY ELECTRONIC PRODUCT QUALITY

NO. DAN PENYATAAN CONTROL REQUIREMENTS

AKTIVITI KERJA / WORK 2. PREPARE ELECTRONIC QUALITY CONTROL

ACTIVITIES NO. AND ACTIVITIES REQUIREMENTS

STATEMENT 3. PERFORM ELECTRONIC QUALITY CONTROL

4. REPORT INSPECTION RESULTS TO SUPERIOR

NO. KOD / CODE NO. EE-021-3:2012-C01/P(1/4) Muka Surat / Page: 1

ETN 3013/K01/P1-P4 Drpd / of: 28

ID UNIT KOMPETENSI / EE-021-3:2012-C01/P(1/4) Muka / Page : 2 Drpd/of :28
COMPETENCY UNIT ID

1.0 IDENTIFY ELECTRONIC PRODUCT QUALITY CONTROL REQUIREMENTS
Definisi Kawalan Kualiti Produk

Kawalan Kualiti Produk Elektronik adalah untuk menjalankan kawalan kualiti produk
mengikut manual pengilang dan spesifikasi. Kakitangan yang kompeten dalam
kawalan kualiti produk elektronik akan dapat mengenal pasti spesifikasi produk,
menjalankan fungsi spesifikasi produk, mentafsir hasil pemeriksaan dan
menyediakan laporan hasil pemeriksaan.

1.1 SPESIFIKASI PRODUK

Produk adalah output yang dihasilkan sesuatu aktiviti atau proses. Produk
juga meliputi perkhidmatan, perkakasan (hardware), bahan-bahan yang telah
diproses, perisian (software) atau kombinasi perkara-perkara tersebut.

Spesifikasi (selalunya disingkatkan sebagai spec) adalah satu set yang
jelas keperluan untuk dipenuhi oleh bahan, reka bentuk, produk atau
perkhidmatan. Sekiranya bahan, produk, atau perkhidmatan gagal untuk
memenuhi satu atau lebih daripada spesifikasi yang berkenaan,ia boleh dirujuk
sebagai tidak menepati spesifikasi.

Spesifikasi produk menerangkan semua keperluan yang diperlukan bagi
sesuatu produk dan juga penerimaan pelaksanaan spesifik bagi setiap
keperluan. Ia adalah sejenis spesifik pernyataan tujuan yang jelas dan khusus
menyenaraikan keperluan. Ia seharusnya dibuat dalam bentuk jadual. Satu
spesifikasi (selalunya disingkatkan sebagai spec) adalah satu set yang jelas
keperluan untuk dipenuhi oleh bahan, reka bentuk, produk, atau perkhidmatan.
Sekiranya bahan, produk atau perkhidmatan gagal untuk memenuhi satu atau
lebih daripada spesifikasi yang berkenaan, ia boleh dirujuk sebagai tidak
menepati spesifikasi. Spesifikasi sesuatu produk:-

• Menepati keperluan pengguna.
• Rekabentuk produk.
• Keselamatan.

Edit Oleh: Josephine Mini @ Kolej Voksional Seri Iskandar, Perak

ID UNIT KOMPETENSI / EE-021-3:2012-C01/P(1/4) Muka / Page : 3 Drpd/of :28
COMPETENCY UNIT ID

Gambarajah 1: Contoh Spesifikasi Produk untuk Komputer

Gambarajah 2: Contoh Spesifikasi Produk untuk Penerima Radio
Edit Oleh: Josephine Mini @ Kolej Voksional Seri Iskandar, Perak

ID UNIT KOMPETENSI / EE-021-3:2012-C01/P(1/4) Muka / Page : 4 Drpd/of :28
COMPETENCY UNIT ID

Gambarajah 3: Contoh Spesifikasi Produk untuk Penerima TV

Gambarajah 4: Contoh Spesifikasi Produk untuk Pemain DVD
Edit Oleh: Josephine Mini @ Kolej Voksional Seri Iskandar, Perak

ID UNIT KOMPETENSI / EE-021-3:2012-C01/P(1/4) Muka / Page : 5 Drpd/of :28
COMPETENCY UNIT ID

Gambarajah 5: Contoh Spesifikasi Produk untuk CCTV

Gambarajah 6: Contoh Spesifikasi Produk untuk Sistem Siaraya
Edit Oleh: Josephine Mini @ Kolej Voksional Seri Iskandar, Perak

ID UNIT KOMPETENSI / EE-021-3:2012-C01/P(1/4) Muka / Page : 6 Drpd/of :28
COMPETENCY UNIT ID

Gambarajah 7: Contoh Spesifikasi Produk untuk Meter Pelbagai

Gambarajah 8: Contoh Spesifikasi Produk untuk Osiloskop
Edit Oleh: Josephine Mini @ Kolej Voksional Seri Iskandar, Perak

ID UNIT KOMPETENSI / EE-021-3:2012-C01/P(1/4) Muka / Page : 7 Drpd/of :28
COMPETENCY UNIT ID

1.1.1 Tujuan Mewujudkan Spesifikasi Produk

Tujuan mewujudkan spesifikasi produk adalah untuk mentakrifkan
keperluan sesuatu produk akhir dengan jelas. Bagi kedua-dua pihak iaitu
jurutera dan pelanggan, mereka menggunakan spesifikasi produk untuk
mencapai persetujuan mengenai keperluan produk.

a) Siapa
Kebanyakan reka bentuk produk kejuruteraan bermula dengan titik
permulaan, jurutera perlu mewujudkan spesifikasi produk yang sesuai.
Iaitu, senarai spesifikasi yang akan mencipta produk yang berkualiti
tinggi.

b) Bila
Spesifikasi produk harus diwujudkan apabila memulakan reka bentuk
produk. Mewujudkan spesifikasi produk adalah proses yang berulang
yang melibatkan penilaian oleh pelanggan dan / atau pengurus.
Spesifikasi produk akan dikemas kini kerana pemahaman mengenai
produk berkembang atau perubahan semasa.

c) Mengapa bersusah payah mencipta spesifikasi produk?
(i) Ia menjimatkan masa. Mewujudkan satu kenyataan matlamat akan
membuat anda memberi tumpuan kepada deliverables anda.
(ii) Dapatkan penyelarasan dengan pengurus dan pelanggan anda
peringkat awal. Semua orang tahu apa yang diharapkan daripada
produk. Tidak ada yang lebih buruk daripada berfikir lengkapkan
produk untuk mencari kesalahan pada produk yang telah direka.
(iii) Spesifikasi produk menyediakan asas bagi pelan ujian prototaip

Edit Oleh: Josephine Mini @ Kolej Voksional Seri Iskandar, Perak

ID UNIT KOMPETENSI / EE-021-3:2012-C01/P(1/4) Muka / Page : 8 Drpd/of :28
COMPETENCY UNIT ID

d) Bagaimanakah spesifikasi produk dicipta?

(i) Buat Jadual Spesifikasi:
• Ruangan Label satu "Syarat Am"
• Ruangan Label dua "Keperluan Khas"
• Label lajur tiga "Prestasi diterima"

(ii) Isi Jadual:
• Senarai keperluan umum (sama ada datang daripada
pelanggan atau klasifikasi keperluan pelanggan)
• Senarai keperluan khusus bagi setiap satu umum.
• Berikan nilai berangka dan unit ukuran untuk setiap
keperluan spesifik untuk produk yang boleh diterima.

1.1.2 Kriteria Penilaian Spesifikasi Produk

Banyak perkara seperti tindakan spesifikasi produk perlu mengikuti
senarai semak “SMART”

Specific

Time Bound Measurable

SMART

Result Attainable
Oriented

Edit Oleh: Josephine Mini @ Kolej Voksional Seri Iskandar, Perak

ID UNIT KOMPETENSI / EE-021-3:2012-C01/P(1/4) Muka / Page : 9 Drpd/of :28
COMPETENCY UNIT ID

• Specific : Spesifikasi produk cukup spesifik yang semua orang boleh tahu
apa yang terhasil. Bahasa yang jelas dan ringkas.

• Measurable : Setiap keperluan spesifikasi mempunyai pencapaian yang
dapat diterima pencapaian produk.

• Attainable : Spesifikasi produk dapat dicapai.
• Result Oriented: Spesifikasi produk adalah keputusan, bukan satu

kaedah.
• Time Bound: Spesifikasi produk praktikal diberikan kekangan masa kursus

(masa uji kaji)

1.2.0 PROSEDUR PEMERIKSAAN (INSPECTION PROCEDURE)

1.2.1 Pemeriksaan

• Memastikan bahawa peralatan yang perlu diuji tidak disambungkan
kepada bekalan elektrik.

• Menjalankan pemeriksaan visual dan fizikal seperti kerosakan jelas
atau kecacatan dalam aksesori, penyambung, palam atau soket.

• Perubahan warna yang mungkin menunjukkan pendedahan kepada
haba, bahan kimia atau lembapan.

• Memastikan bahawa tali fleksibel berkesan berlabuh ke peralatan,
palam dan soket.

• Kerosakan pada tali flexible cord.
• Teras dalaman tali bekalan yang fleksibel tidak terdedah atau

berpintal.
• Konduktor yang tidak dilindungi atau pita penebat tidak berada dalam

peralatan.
• Label amaran yang menunjukkan beban maksimum yang

disambungkan kepada peranti adalah perlu di tunjukkan.
• Peralatan perlu di lindungi.

Edit Oleh: Josephine Mini @ Kolej Voksional Seri Iskandar, Perak

ID UNIT KOMPETENSI / EE-021-3:2012-C01/P(1/4) Muka / Page : 10 Drpd/of :28
COMPETENCY UNIT ID

1.2.2 Pengujian
Tujuan ujian adalah untuk mengesan kesilapan yang dilihat tidak dijumpai
semasa pemeriksaan visual di lakukan.

1.2.3. Pengujian kebocoran
Jika peralatan elektrik akan bertenaga untuk menutup atau
mengendalikan peranti pensuisan maka ujian kebocoran hendaklah di
lakukan.

1.2.4. Tindakan yang terhasil daripada pemeriksaan dan ujian
• Peralatan di mana tidak patuh/gagal pemeriksaan atau ujian
mengenal pasti peralatan hendaklah ditarik balik daripada
perkhidmatan segera, mempunyai label yang melekat padanya
terhadap amaran menggunakann.
• Dihantar untuk pembaikan, pelupusan atau pemusnahan.
• Peralatan hendaklah dipasang dengan tag untuk mengenal pasti
tempoh di mana ujian itu dilakukan dan hendaklah termasuk nama
orang atau syarikat yang membuat pemeriksaan atau ujian
penyelenggaraan, pemeriksaan ujian atau penyelenggaraan tarikh dan
tarikh retest jika diperlukan.

1.2.5. Penyimpanan rekod
Rekod pemeriksaan dan ujian yang perlu dikekalkan termasuk
• Pendaftaran semua peralatan
• Rekod untuk pemeriksaan dan pengujian secara formal
• Rekod membaiki peralatan

Edit Oleh: Josephine Mini @ Kolej Voksional Seri Iskandar, Perak

ID UNIT KOMPETENSI / EE-021-3:2012-C01/P(1/4) Muka / Page : 11 Drpd/of :28
COMPETENCY UNIT ID

1.3.0. KAEDAH PEMERIKSAAN (METHOD OF INSPECTION)

1.3.1. Pemeriksaan secara visual
Pemeriksaan secara visual yang digunakan dalam penyelenggaraan
bermakna pemeriksaan peralatan dan struktur menggunakan sama ada
atau semua deria manusia seperti penglihatan, pendengaran, sentuhan
dan bau dan / atau apa-apa kelengkapan pemeriksaan tanpa
pengkhususan.

Gambarajah 9: Contoh Komponen Pada Litar Terbakar

1.3.2. Persampelan
• Beberapa sampel produk diambil secara rawak bagi mewakili satu
kumpulan atau satu lot produk.
• Sekiranya sampel yang diperiksa mematuhi piawai yang ditetapkan, lot
produk tersebut akan diterima. Jika didapati sampel mempunyai
kecacatan, lot produk akan ditolak.

Edit Oleh: Josephine Mini @ Kolej Voksional Seri Iskandar, Perak

ID UNIT KOMPETENSI / EE-021-3:2012-C01/P(1/4) Muka / Page : 12 Drpd/of :28
COMPETENCY UNIT ID

1.3.3. Pemeriksaan secara menyeluruh
• Pengawalan kualiti terhadap semua produk yang dikeluarkan.
• Setiap produk melalui proses pemeriksaan.
• Sesuai untuk produk yang dihasilkan dalam kuantiti yang kecil.
• Tidak sesuai untuk pengeluaran secara besar-besaran kerana masa yang
panjang, penggunaan sumber yang banyak.

Gambarajah 10: Contoh Borang Pemeriksaan Menyeluruh
Edit Oleh: Josephine Mini @ Kolej Voksional Seri Iskandar, Perak

ID UNIT KOMPETENSI / EE-021-3:2012-C01/P(1/4) Muka / Page : 13 Drpd/of :28
COMPETENCY UNIT ID

1.3.4. Lain-lain pemeriksaan
Memeriksa barang-barang siap dan separuh siap mengikut kaedah-
kaedah kawalan kualiti dalam ujian beban, kelenturan, daya tahan,
kekerasan dan lain-lain ujian yang tertakluk kepada nilai komponen atau
kepentingan barang.

1.4.0. BAHAN MENTAH (Bill of Materials, B.O.M)
Bill of Materials atau struktur produk (kadangkala dikenali sebagai bilangan
bahan mentah atau BOM) adalah senarai bahan-bahan mentah, sub-
pemasangan, perhimpunan pengantara, sub-komponen, bahagian dan kuantiti
masing-masing yang diperlukan untuk mengeluarkan satu produk akhir. Tiada
dimensi fizikal digambarkan di BOM, bagaimanapun garis kasar harus
merangkumi:

• BOM Level
• Part Number
• Part Name
• Phase
• Description Quantity
• Unit of Measure
• Procurement Type
• Reference Designators
• BOM Notes

Dalam proses industri, BOM juga dikenali sebagai resipi formula atau senarai
ramuan. Dalam elektronik, BOM mewakili senarai komponen yang digunakan pada
papan pendawaian bercetak atau papan litar bercetak. Apabila rekabentuk litar
selesai, senarai BOM disampaikan kepada jurutera susun atur serta jurutera
komponen yang akan mendapatkan komponen yang diperlukan untuk rekabentuk.

Edit Oleh: Josephine Mini @ Kolej Voksional Seri Iskandar, Perak

ID UNIT KOMPETENSI / EE-021-3:2012-C01/P(1/4) Muka / Page : 14 Drpd/of :28
COMPETENCY UNIT ID

Gambarajah 11: Contoh Jadual Bill of Materials bagi Trolley

1.5.0 Peralatan pengujian dan alatan tangan yang digunakan.
1.5.1 Penggunaan Peralatan yang Betul

Menggunakan peralatan dengan betul membantu mencegah kemalangan dan
kerosakan pada peralatan elektronik dan juruteknik. Antara perkara yang perlu
diberi perhatian dalam memastikan keselamatan semasa membuat kerja
kawalan kualiti produk adalah:

i . Menggunakan peralatan yang bersesuaian untuk tujuan yang tertentu
sahaja.Sebagai contoh screw driver hanya untuk memutar skrew, bukan
untuk mengetuk. (Screw driver not to be used as a hammer).

ii . Menyimpan perlatan di tempat yang betul, iaitu inventori peralatan perlu
dijaga.

iii . Alatan dalam keadaan yang baik, iaitu bukan peralatan yang rosak
digunakan.

Edit Oleh: Josephine Mini @ Kolej Voksional Seri Iskandar, Perak

ID UNIT KOMPETENSI / EE-021-3:2012-C01/P(1/4) Muka / Page : 15 Drpd/of :28
COMPETENCY UNIT ID

iv .Sentiasa mengamalkan simpan peralatan dengan selamat, iaitu elakkan
meletakkan alat di atas mesin atau peralatan elektrik. Jangan sekali-kali
meninggalkan alat tanpa pengawasan sekiranya mesin sedang beroperasi.

Alatan tangan / toolkit mestilah mengandungi semua peralatan yang diperlukan
untuk melaksanakan kerja kawalan kualiti produk peralatan elektronik.
Peralatan yang digunakan terdiri kepada empat kategori:

i . Alat ESD
ii . Alatan tangan
iii . Alat pembersihan
iv . Alat mengesan kerosakan

i . Alat ESD
Terdapat dua alat ESD seperti di Gambarajah 12 dan 13. Tali pergelangan
antistatik dan tikar antistatik. Tali pergelangan antistatik melindungi peralatan
komponen yang sensitif contoh Ic. Tikar antistatik melindungi peralatan
elektronik dengan mencegah elektrik statik daripada terkumpul di peralatan atau
di juruteknik.

Edit Oleh: Josephine Mini @ Kolej Voksional Seri Iskandar, Perak

ID UNIT KOMPETENSI / EE-021-3:2012-C01/P(1/4) Muka / Page : 16 Drpd/of :28
COMPETENCY UNIT ID

Gambarajah 12: Contoh tali pergelangan antistatik

Gambarajah 13: Contoh tikar antistatik
ii . Alatan tangan
Terdapat pelbagai jenis peralatan tangan yang di gunakan dalam proses
membaikpulih peralatan elektronik, diantarannya adalah seperti di bawah.
a. Pemutar Skru (Screw Driver)

Edit Oleh: Josephine Mini @ Kolej Voksional Seri Iskandar, Perak

ID UNIT KOMPETENSI / EE-021-3:2012-C01/P(1/4) Muka / Page : 17 Drpd/of :28
COMPETENCY UNIT ID

Gambarajah 14 : Pemutar Skru
• Memutarkan bagi mengetatkan atau melonggarkan skru atau nat.

b. Playar Muncung Tirus (Longnose Pliers)

Gambarajah 15: Playar Muncung Tirus
• Digunakan bagi mengapit nat atau skru pada tempat yang sempit.
• Playar ini juga boleh digunakan untuk memotong dawai.
c. Playar Gabung

Edit Oleh: Josephine Mini @ Kolej Voksional Seri Iskandar, Perak

ID UNIT KOMPETENSI / EE-021-3:2012-C01/P(1/4) Muka / Page : 18 Drpd/of :28
COMPETENCY UNIT ID

Gambarajah 16 : Playar Gabung

• Digunakan dalam kerja-kerja pendawaian elektrik, iaitu bagi memotong
kabel atau dawai elektrik.

• Bahagian pemegangnya disaluti dengan getah sebagai penebat bagi
keselamatan untuk tukang talian.

• di bahagian kepala. Juga dipanggil perangkuh soket heksagon.

d. Pemateri (Soldering Iron)

Edit Oleh: Josephine Mini @ Kolej Voksional Seri Iskandar, Perak

ID UNIT KOMPETENSI / EE-021-3:2012-C01/P(1/4) Muka / Page : 19 Drpd/of :28
COMPETENCY UNIT ID Gambarajah 17 : Soldering Iron

• Memanaskan atau mematri timah supaya melekat pada PCB.
• Mencabut atau mencantumkan sesuatu komponen pada PCB

e. Penyedut Timah(Soldering Sucker)

Gambarajah 18: Soldering Sucker
• Digunakan untuk menyedut timah dan membersihkan permukaan litar

bercetak (PCB) kembali kepada keadaan asal.
f. Pena Uji (Test Pen)

Edit Oleh: Josephine Mini @ Kolej Voksional Seri Iskandar, Perak

ID UNIT KOMPETENSI / EE-021-3:2012-C01/P(1/4) Muka / Page : 20 Drpd/of :28
COMPETENCY UNIT ID

Gambarajah 19: Pena Uji (Test Pen)
• Digunakan mengesan kehadiran arus elektrik.
• Melakukan kerja-kerja ringan, mengetat dan melonggarkan skru.

g. Crimping Tool

Gambarajah 20 : Crimping Tool
• Memotong wire dan membuang penebat pada wire mengikut saiz wire

yang tertulis pada badan wire stripper

Edit Oleh: Josephine Mini @ Kolej Voksional Seri Iskandar, Perak

ID UNIT KOMPETENSI / EE-021-3:2012-C01/P(1/4) Muka / Page : 21 Drpd/of :28
COMPETENCY UNIT ID

iii . Alat pembersihan

Menggunakan alat pembersihan yang sesuai membantu memastikan
komponen peralatan elktronik tidak rosak semasa pembersihan. Alat
pembersihan yang biasa digunkana adalah:

a. Kain lembut: Digunakan untuk membersihkan komponen dan PCB
peralatan elektronik yang berbeza tanpa menggunting atau meninggalkan
serpihan.

b. Udara termampat: Digunakan untuk meniup debu dan serpihan dari
peralatan elktronik yang berbeza tanpa menyentuh komponen.

c. Ikatan kabel: Digunakan untuk mengikat kabel dengan kemas di dalam dan
di luar peralatan elktronik

d. IPA(isopropyl alcohol): Digunakan untuk membersihkan PCB, sisa flux dan
Head DVD.

Gambarajah 21 : IPA(isopropyl alcohol)
iv. ALAT UJIAN MENGESAN KEROSAKAN PERALATAN ELEKTRONIK
Alat ujian yang digunakan untuk mengesan kerosakan peralatan elektronik

Edit Oleh: Josephine Mini @ Kolej Voksional Seri Iskandar, Perak

ID UNIT KOMPETENSI / EE-021-3:2012-C01/P(1/4) Muka / Page : 22 Drpd/of :28
COMPETENCY UNIT ID

diantaranya adalah seperti berikut:

a. MULTIMETER
Seperti dalam Gambarajah 22 ialah satu alat pengukuran elektronik yang
boleh digunakan untuk mengukur nilai perintang, arus, voltan, transistor, diod
dan lain-lain. Ia terbahagi kepada dua jenis iaitu analog dan digital.

Gambarajah 22: contoh multimeter yang ada di pasaran

b. PENGUJI CCTV (CCTV tester)

CCTV tester merupakan satu alat yang digunakan untuk menguji keadaan
CCTV . Ianya juga digunakan semasa penjagaan sistem monitoring video di
lokasi. Aksesori CCTV ini dapat digunakan untuk memaparkan video,
menghasilkan gambar, mengambil data dari RS485, pengujian kabel LAN dan

Edit Oleh: Josephine Mini @ Kolej Voksional Seri Iskandar, Perak

ID UNIT KOMPETENSI / EE-021-3:2012-C01/P(1/4) Muka / Page : 23 Drpd/of :28
COMPETENCY UNIT ID

lain-lain. Gambarajah 23 menunjukkan contoh penguji cctv.

Gambarajah 23: contoh penguji cctv yang ada di pasaran
c. ALAT UJI KABEL (Cable tester)
Penguji kabel adalah peranti yang digunakan untuk menguji kekuatan dan
kesambungan jenis kabel tertentu atau perhimpunan berwayar lain.Penguji
kabel boleh menguji sama ada kabel atau wayar dipasang dengan betul,
disambung dengan betul, dan kekuatan komunikasi antara sumber dan
destinasi.Gambarajah 24 menunjukkan contoh penguji kabel .

Edit Oleh: Josephine Mini @ Kolej Voksional Seri Iskandar, Perak

ID UNIT KOMPETENSI / EE-021-3:2012-C01/P(1/4) Muka / Page : 24 Drpd/of :28
COMPETENCY UNIT ID

Gambarajah 24 menunjukkan contoh penguji kabel.

e. Peralatan Lain

i . Osiloskop
ii. Function Generator
iii. Audio Generator

1.6 STANDARD/PIAWAI YANG BERKAITAN
Standard popular yang didapati di laman web JABATAN STANDARD
MALAYSIA:

1.6.1 MS ISO 9001: 2008 – Sistem Pengurusan Kualiti (QMS).
Standard yang digunakan:

(a) Standard Kebangsaan
MS ISO 9001:2008 -Sistem Pengurusan Kualiti –Keperluan (SEMAKAN
PERTAMA) (ISO 9001:2008, IDT)

atau

Edit Oleh: Josephine Mini @ Kolej Voksional Seri Iskandar, Perak

ID UNIT KOMPETENSI / EE-021-3:2012-C01/P(1/4) Muka / Page : 25 Drpd/of :28
COMPETENCY UNIT ID

- MS ISO 9001: 2008 - Quality Management Systems – Requirements
(FIRST REVISION) (ISO 9001:2008, IDT)

atau

(b) Standard Antarabangsa

- ISO 9001:2008 - Quality Management Systems – Requirements
*Standard bagi siri MS ISO 9000 tentang Pengurusan Kualiti juga
disediakan untuk rujukan lanjut. Sila layari www.msonline.gov.my untuk
mendapatkan standard tersebut. Standard-standard lain bagi siriISO 9000
boleh didapati di www.iso.org.

1.6.2 MS ISO 14001:2004 - Sistem Pengurusan Alam Sekitar
(a) Standard Kebangsaan
MS ISO 14001:2004 – Environmental Management Systems –
Requirements with guidance for use (FIRST REVISION) (ISO
14001:2004, IDT)

(b) Standard Antarabangsa
ISO 14001:2004 - – Environmental Management Systems –
Requirements with guidance for use
*Standard bagi siri MS ISO 14000tentang Pengurusan Alam Sekitar
juga disediakan untuk rujukan lanjut. Sila layari www.msonline.gov.my
untuk mendapatkan standard tersebut. Standard-standard lain bagi siri
ISO 14000 boleh didapati di www.iso.org

1.6.3 MS ISO 50001:2011 - Sistem Pengurusan Tenaga
(a) Standard Kebangsaan:
MS ISO 50001:2011 – Energy Management Systems – Requirements
with guidance for use (ISO 50001:2011, IDT)

Edit Oleh: Josephine Mini @ Kolej Voksional Seri Iskandar, Perak

ID UNIT KOMPETENSI / EE-021-3:2012-C01/P(1/4) Muka / Page : 26 Drpd/of :28
COMPETENCY UNIT ID

(b) Standard Antarabangsa
ISO 50001:2011 – Energy Management Systems – Requirements

with guidance for use

1.6.4 SIRIM
a. SIRIM adalah sebuah syarikat organisasi penyelidikan dan teknologi
yang melaksanakan penyelidikan berdasarkan kepada tiga teras iaitu
tenaga dan alam sekitar, teknologi perubatan, serta loji dan mesin.

b.SIRIM juga merupakan badan peneraju utama di malaysia dalam
menawarkan perkhidmatan pensijilan, pemeriksaan dan pengujian
setanding dengan amalan antarabangsa.

c.Produk yang mendapat pensijilan daripada SIRIM lebih selamat terutama
barangan elektrik kerana dapat mengelak daripada pengguna membeli
barangan yang tidak selamat.

d.Barangan yang mempunyai label SIRIM atau tanda pensijilan SIRIM
memberi jaminan kepada pengguna bahwa produk yang disahkan telah
mematuhi standard yang telah ditetapkan.

Edit Oleh: Josephine Mini @ Kolej Voksional Seri Iskandar, Perak

ID UNIT KOMPETENSI / EE-021-3:2012-C01/P(1/4) Muka / Page : 27 Drpd/of :28
COMPETENCY UNIT ID

SOALAN/QUESTION :
1. Apakah yang dimaksudkan dengan spesifikasi?
2. Nyatakan kaedah pemeriksaan kawalan mutu?
3. Apakah kepentingan pemeriksaan secara visual?
4. Apakah yang dimaksudkan dengan pengujian kebocoran?
5. Apakah yang di maksudkan dengan Bill of Material?

6. Nyatakan peralatan yang digunakan untuk pemeriksaan kawalan mutu.

Edit Oleh: Josephine Mini @ Kolej Voksional Seri Iskandar, Perak

ID UNIT KOMPETENSI / EE-021-3:2012-C01/P(1/4) Muka / Page : 28 Drpd/of :28
COMPETENCY UNIT ID

RUJUKAN/REFERENCE :

1. http://www.msonline.gov.my/catalog.php?score=checked&istc_id=82Scott Mc Kenzie
(1997).

2. http://en.wikipedia.org/wiki/Product_design_specification
3. http://en.wikipedia.org/wiki/Bill_of_materials
4. R.Boylestad and L.Nashelsky (1996) Electronic Devices and Circuit Theory.

Prentice Hall-Gale
5. Joseph.Raisse (1968) Understanding electronic test equipment

Edit Oleh: Josephine Mini @ Kolej Voksional Seri Iskandar, Perak

BAHAGIAN PENDIDIKAN DAN LATIHAN TEKNIK VOKASIONAL
KEMENTERIAN PENDIDIKAN MALAYSIA
ARAS 5 DAN 6, BLOK E 14, PARCEL E,
PUSAT PENTADBIRAN KERAJAAN PERSEKUTUAN
62604 PUTRAJAYA

KERTAS PENERANGAN 2

KERTAS(INPFENOERRMAANTGIOANN SHEET)

KOD DAN NAMA

PROGRAM / ETN 3014 - ELECTRONIC PRODUCT QUALITY CONTROL

PROGRAM’S CODE & EE-021-3:2012 ELECTRONIC EQUIPMENT
NAME TROUBLESHOOTING, REPAIR & MAINTENANCE

TAHAP / LEVEL L3

NO. DAN TAJUK UNIT EE-021-3-2012-C01 ELECTRONIC PRODUCT QUALITY
KOMPETENSI / CONTROL

COMPETENCY UNIT NO.
AND TITLE

1. IDENTIFY ELECTRONIC PRODUCT QUALITY

NO. DAN PENYATAAN CONTROL REQUIREMENTS

AKTIVITI KERJA / WORK 2. PREPARE ELECTRONIC QUALITY CONTROL

ACTIVITIES NO. AND ACTIVITIES REQUIREMENTS

STATEMENT 3. PERFORM ELECTRONIC QUALITY CONTROL

4. REPORT INSPECTION RESULTS TO SUPERIOR

NO. KOD / CODE NO. EE-021-3:2012-C01/P(2/4) Muka Surat / Page: 1

ETN 3014/K02/P2-P4 Drpd / of: 23

ID UNIT KOMPETENSI / EE-021-3:2012-C01/P(2/4) Muka / Page : 2 Drpd/of : 23
COMPETENCY UNIT ID

Menyediakan Keperluan Aktiviti Kawalan Mutu Produk / Elektronik Prepare
Electronic Quality Control Activities Requirements

PENERANGAN /INFORMATION :
Kawalan Kualiti Produk Elektronik adalah untuk menjalankan kawalan kualiti produk
mengikut manual pengilang dan spesifikasi. Kakitangan yang kompeten dalam
kawalan kualiti produk elektronik akan dapat mengenal pasti spesifikasi produk,
menjalankan fungsi spesifikasi produk, mentafsir hasil pemeriksaan dan menyediakan
laporan hasil pemeriksaan.

2.1 STANDARD KAWALAN MUTU
Kawalan kualiti (QC) adalah satu prosedur atau set prosedur bertujuan

untuk memastikan bahawa produk yang dikeluarkan atau perkhidmatan mematuhi
dilakukan untuk satu set ditakrifkan kriteria kualiti atau memenuhi kehendak
pelanggan. Dalam usaha untuk melaksanakan program QC berkesan, pertama
mesti membuat keputusan yang standard untuk produk atau perkhidmatan yang
tertentu mesti dipenuhi.

Kemudian tahap tindakan QC mesti ditentukan (contohnya, peratusan unit
akan diuji dari setiap lot). Seterusnya, data dunia sebenar mesti dikutip
(contohnya, peratusan unit yang gagal) dan keputusan yang dilaporkan kepada
kakitangan pengurusan. Selepas ini, tindakan pembetulan perlu diputuskan dan
diambil (contohnya, unit rosak mesti dibaiki atau ditolak dan perkhidmatan yang
lemah diulangi pada tiada caj sehingga pelanggan berpuas hati).

Jika kegagalan unit yang terlalu banyak, pelan mesti dirancang untuk
memperbaiki proses pengeluaran atau perkhidmatan dan kemudian pelan yang
mesti dimasukkan ke dalam tindakan. Akhirnya, proses QC mestilah berterusan
untuk memastikan bahawa usaha pemulihan, jika dikehendaki, telah

Edit Oleh: Josephine Mini @ Kolej Voksional Seri Iskandar, Perak

ID UNIT KOMPETENSI / EE-021-3:2012-C01/P(2/4) Muka / Page : 3 Drpd/of : 23
COMPETENCY UNIT ID

menghasilkan keputusan yang memuaskan dan untuk segera mengesan jika
keadaan berulang.

a. Definisi kawalan
Menyemak jika satu operasi dijalankan dengan betul mengikut standard
yang telah ditetapkan dan sebagai yang diarahkan serta melakukan
tindakan pembetulan sekiranya penyimpangan berlaku dan dilaksanakan
mengikut putaran “PDCA cycle”

Gambarajah 1: PDCA Cycle

b. Kepentingan kawalan mutu
• Mengurangkan kos pengeluaran.
• Mengelakkan liabiliti produk terhadap pengguna.
• Meningkatkan keyakinan dan kepuasan pelanggan.
• Membentuk imej perniagaan yang baik.

c. Objektif kawalan mutu
• Menghasilkan produk berkualiti tinggi dan dapat memuaskan
kehendak dan keperluan pengguna.
• Mengelakkan kecacatan pada produk.
• Mengelakkan kesilapan semasa proses pengeluaran.
• Mengurangkan kos dan perbelanjaan organisasi.
• Meningkatkan daya saing perniagaan.

Edit Oleh: Josephine Mini @ Kolej Voksional Seri Iskandar, Perak

ID UNIT KOMPETENSI / EE-021-3:2012-C01/P(2/4) Muka / Page : 4 Drpd/of : 23
COMPETENCY UNIT ID

d. Kumpulan kawalan kualiti
• Kumpulan kecil 3 – 6 orang
• Terlatih dalam teknik menyelesaikan masalah dan penggunaan
statistik.
• Ketua dilantik
• Selalu bermesyuarat
• Mengenalpasti, menganalisa dan menyelesaikan masalah.
• Mengusulkan tindakan kepada pihak atasan

2.1.2 KAEDAH PENGENDALIAN KAWALAN MUTU
a. Ketahui prosedur dan perjalanan sistem

b. Mengesan lencongan (deviation)
• Ketidaksamaan antara hakikat dan jangkaan dapat dikenali/disedari

c. Membetulkan kesilapan
• Tindakan harus diambil untuk menghapuskan atau mengurangkan
jurang antara hakikat dan jangkaan.

d. Mensejajarkan semula (realignment)
• Menuju ke tahap kerosakan sifar ( towards zero deflects performance)

2.2 PROSEDUR KESELAMATAN

a. Keselamatan Di Tempat Kerja
(i) Definisi keselamatan
Suatu keadaan terpelihara atau terhindar daripada bahaya, bencana
atau gangguan yang boleh menyebabkan berlakunya kemalangan.

Edit Oleh: Josephine Mini @ Kolej Voksional Seri Iskandar, Perak

ID UNIT KOMPETENSI / EE-021-3:2012-C01/P(2/4) Muka / Page : 5 Drpd/of : 23
COMPETENCY UNIT ID

(ii) Definisi keselamatan kerja
Ilmu dan penerapan teknologi untuk meningkatkan keselamatan yang
berkaitan dengan alat kerja, proses kerja, tempat kerja dan kawasan
lingkungannya.

(iii) Definisi keselamatan Industri
Pekerja yang bebas daripada bahaya atau risiko kecederaan, kawalan
kerugian akibat kemalangan serta melindungi kerugian terhadap
manusia, harta dan pendapatan

b. Peraturan Keselamatan Umum Di Bengkel

(i) Pakaian
• perlu kemas
• kasut bergetah
• lipat lengan baju jika memakai baju berlengan panjang.
• Memakai apron/baju kerja

(ii) Pelindung mata
• Gunakan cermin keselamatan / pelindung mata apabila melakukan
kerja-kerja membahayakan mata.
• Pastikan pencahayaan yang cukup untuk mengelakkan dari sakit
mata

(iii) Tangan
• Bersihkan tangan dari kotoran, gris atau minyak sebelum/selepas
melakukan sesuatu kerja.
• Alatan yang digunakan akan sentiasa berada dalam keadaan bersih.

Edit Oleh: Josephine Mini @ Kolej Voksional Seri Iskandar, Perak

ID UNIT KOMPETENSI / EE-021-3:2012-C01/P(2/4) Muka / Page : 6 Drpd/of : 23
COMPETENCY UNIT ID

(iv) Pemilihan Alatan
• Pilih saiz dan jenis alatan yang sesuai dengan kerja yang hendak
dilakukan.
• Baiki atau ganti bahagian yang rosak/patah/longgar sebelum
menggunakan sesuatu alatan.

(v) Pengendalian Alatan
• Halakan mata pemotong ke bawah jika membawa alatan tajam.
• Bawakan beberapa alatan sahaja pada suatu masa kecuali jika
alatan ditempatkan di dalam bekas khas.
• Jangan memasukkan alatan yang tajam ke dalam poket.

(vi) Pengurusan meja kerja
• Letakkan bahan kerja secara tersusun di atas meja dengan alatan
berada di bahagian tengah meja kerja.
• Rapatkan ragum meja jika tidak digunakan dengan pemusingnya
menghala ke bawah.
• Pastikan laci dan pintu kabin sentiasa tertutup.

c. Prosedur Keselamatan Bengkel
i. Jangan masuk ke dalam bengkel sebelum diarah oleh guru
ii. Pakai kasut bertapak getah apabila bekerja di bengkel
iii. Jangan bermain-main di dalam bengkel
iv. Gunakan pakaian spt apron atau baju kerja
v. Kemaskan pakaian sebelum memulakan kerja, lengan baju yang
panjang perlu dilipat hingga ke atas siku
vi. Gunakan alat yang betul untuk sesuatu tugas
vii. Jangan gunakan alatan yang tumpul, hulu pecah atau longgar
viii. Pastikan pelajar mendapat kebenaran dari guru semasa
menggunakan alatan berkuasa elektrik

Edit Oleh: Josephine Mini @ Kolej Voksional Seri Iskandar, Perak

ID UNIT KOMPETENSI / EE-021-3:2012-C01/P(2/4) Muka / Page : 7 Drpd/of : 23
COMPETENCY UNIT ID

d. PENGENDALIAN KESELAMATAN PERALATAN

i. PROSES KAWALAN MUTU

Gambarajah 2: PDCA Cycle

Rancang (Plan)
• Senaraikan semua masalah dan susunkan mengikut keutamaan.
Pilih satu yang paling utama.
• Terangkan latarbelakang masalah. Jelaskan sebab masalah
dipilih, objektif dan jangkamasa yang diperlukan untuk
menyelesaikan masalah.
• Analisa data dan kenalpasti sebab-sebab sebenar. Cari sebab
yang utama.
• Beri tumpuan kepada penyelesaian kepada masalah utama.

Buat (Do)
• Mengadakan latihan dalam kaedah pengendalian.
• Melaksanakan operasi atau tindakan pembetulan.
• Mengumpul data atau maklumat untuk mengetahui keberkesanan
kaedah baru.

Edit Oleh: Josephine Mini @ Kolej Voksional Seri Iskandar, Perak

ID UNIT KOMPETENSI / EE-021-3:2012-C01/P(2/4) Muka / Page : 8 Drpd/of : 23
COMPETENCY UNIT ID

Semak (Check)
• Membuat penilaian. Bandingkan data sebelum dan sesudah.
• Perhatikan perbezaan di antara matlamat dan pencapaian
sebenar “plan vs actual”.
• Setelah matlamat tercapai, selaraskan tindakan pembetulan yang
berkesan.

Tindakan (Act)
• Lihat dan kaji semula semua proses yang telah dijalankan.
• Lakukan tindakan penyeragaman sekiranya kaedah baru lebih
berkesan.
• Selesaikan masalah yang lain. Tentukan rancangan masa depan.

2.3. SPESIFIKASI PRODUK

Produk adalah output yang dihasilkan sesuatu aktiviti atau proses. Produk
juga meliputi perkhidmatan, perkakasan (hardware), bahan-bahan yang telah
diproses, perisian (software) atau kombinasi perkara-perkara tersebut.

Spesifikasi (selalunya disingkatkan sebagai spec) adalah satu set yang
jelas keperluan untuk dipenuhi oleh bahan, reka bentuk, produk atau
perkhidmatan. Sekiranya bahan, produk, atau perkhidmatan gagal untuk
memenuhi satu atau lebih daripada spesifikasi yang berkenaan,ia boleh dirujuk
sebagai tidak menepati spesifikasi.

Spesifikasi produk menerangkan semua keperluan yang diperlukan bagi
sesuatu produk dan juga penerimaan pelaksanaan spesifik bagi setiap keperluan.
Ia adalah sejenis spesifik pernyataan tujuan yang jelas dan khusus menyenaraikan
keperluan. Ia seharusnya dibuat dalam bentuk jadual. Satu spesifikasi (selalunya
disingkatkan sebagai spec) adalah satu set yang jelas keperluan untuk dipenuhi
oleh bahan, reka bentuk, produk, atau perkhidmatan. Sekiranya bahan, produk

Edit Oleh: Josephine Mini @ Kolej Voksional Seri Iskandar, Perak

ID UNIT KOMPETENSI / EE-021-3:2012-C01/P(2/4) Muka / Page : 9 Drpd/of : 23
COMPETENCY UNIT ID

atau perkhidmatan gagal untuk memenuhi satu atau lebih daripada spesifikasi
yang berkenaan, ia boleh dirujuk sebagai tidak menepati spesifikasi. Spesifikasi
sesuatu produk:-

• Menepati keperluan pengguna.
• Rekabentuk produk.
• Keselamatan.

Gambarajah 3: Contoh Spesifikasi Produk untuk Komputer
Edit Oleh: Josephine Mini @ Kolej Voksional Seri Iskandar, Perak

ID UNIT KOMPETENSI / EE-021-3:2012-C01/P(2/4) Muka / Page : 10 Drpd/of : 23
COMPETENCY UNIT ID

2.4 KAEDAH PEMERIKSAAN PERALATAN DALAM KUALITI MUTU

2.4.1 Kertas Semak/Check Sheet
Tujuan:
• Menyenangkan proses mengumpulkan data.
• Membolehkan data direkod dengan mudah dan tepat.

Jadual 1: Jenis - jenis kertas semak dan penggunaannya
Edit Oleh: Josephine Mini @ Kolej Voksional Seri Iskandar, Perak

ID UNIT KOMPETENSI / EE-021-3:2012-C01/P(2/4) Muka / Page : 11 Drpd/of : 23
COMPETENCY UNIT ID

Jadual 2: Item yang perlu direkodkan pada kertas semak

Gambarajah 4: Latihan kertas semak
Edit Oleh: Josephine Mini @ Kolej Voksional Seri Iskandar, Perak

ID UNIT KOMPETENSI / EE-021-3:2012-C01/P(2/4) Muka / Page : 12 Drpd/of : 23
COMPETENCY UNIT ID

Gambarajah 5: Example of a simple process check sheet (attributes)
Edit Oleh: Josephine Mini @ Kolej Voksional Seri Iskandar, Perak

ID UNIT KOMPETENSI / EE-021-3:2012-C01/P(2/4) Muka / Page : 13 Drpd/of : 23
COMPETENCY UNIT ID

2.4.2 Gambarajah Sebab dan Akibat
• Seperti tulang ikan “Fishbone diagram/ISHIKAWA diagram”
• Digunakan untuk mempermudahkan kita mengenali akibat yang
berlaku hasil daripada beberapa faktor yang merupakan sebab-sebab
berlakunya akibat ini. Akibat merupakan kesan yang dilahirkan dalam
bentuk kecacatan atau kerosakan pada mutu yang diingini.

Gambarajah 6: Rajah sebab dan akibat

Gambarajah 7: Contoh Rajah sebab dan akibat bagi masalah komponen
Hilang

Edit Oleh: Josephine Mini @ Kolej Voksional Seri Iskandar, Perak

ID UNIT KOMPETENSI / EE-021-3:2012-C01/P(2/4) Muka / Page : 14 Drpd/of : 23
COMPETENCY UNIT ID

2.4.3 Gambarajah Pareto
• Carta ringkas untuk menentukan masalah utama.
• Mengkelaskan masalah mengikut kepentingan.

Gambarajah 8: Gambarajah Pareto

2.4.4 Graf & Carta

Edit Oleh: Josephine Mini @ Kolej Voksional Seri Iskandar, Perak

ID UNIT KOMPETENSI / EE-021-3:2012-C01/P(2/4) Muka / Page : 15 Drpd/of : 23
COMPETENCY UNIT ID

Jadual 3: Jenis-jenis graf yang digunakan untuk kawalan mutu
Graf Bar sesuai untuk membandingkan saiz bagi beberapa kuantiti yang
dikaji. Ia selalunya digunakan untuk menganalisis perhubungan seperti bilangan
kerosakan kepada mesin bilangan kecacatan semasa perjalanan proses dan
sebagainya.

Contoh penggunaan Carta Bar:
Kajian dijalankan terhadap penggunaan alat-alat QC dan kekerapan
penggunaannya. Data yang diperolehi dapat dilihat seperti di dalam Jadual 6

Edit Oleh: Josephine Mini @ Kolej Voksional Seri Iskandar, Perak

ID UNIT KOMPETENSI / EE-021-3:2012-C01/P(2/4) Muka / Page : 16 Drpd/of : 23
COMPETENCY UNIT ID

Jadual 4

Gambarajah 9
Contoh pembentukkan graf garis:

Edit Oleh: Josephine Mini @ Kolej Voksional Seri Iskandar, Perak

ID UNIT KOMPETENSI / EE-021-3:2012-C01/P(2/4) Muka / Page : 17 Drpd/of : 23
COMPETENCY UNIT ID

Kajian dijalankan terhadap kecacatan yang berlaku dalam litar elektronik
untuk telefon. Data telah dikumpulkan di dalam kertas semak seperti yang
ditunjukkan di dalam Jadual 5 di bawah:

Jadual 5: Data Kerosakan Litar Telefon

2.4.5 Histogram
Edit Oleh: Josephine Mini @ Kolej Voksional Seri Iskandar, Perak

ID UNIT KOMPETENSI / EE-021-3:2012-C01/P(2/4) Muka / Page : 18 Drpd/of : 23
COMPETENCY UNIT ID

• Graf Taburan Kekerapan (taburan sesuatu data).
• Mengetahui keganjilan di dalam proses pengeluaran.
• Mengesan samada produk berada dalam limit standard.
• Lebih lebar keluasan serakan, lebih rendah kualitinya.

HISTOGRAMFrekuensi (fi)
50
40
30
20
10

0

Min (x)

Gambarajah 10: Contoh histogram

2.4.6 Carta Kawalan Memberi gambaran sama ada pengeluaran terkawal atau
tidak.

• Menilai dan mengekalkan kestabilan sesuatu proses.

Edit Oleh: Josephine Mini @ Kolej Voksional Seri Iskandar, Perak

ID UNIT KOMPETENSI / EE-021-3:2012-C01/P(2/4) Muka / Page : 19 Drpd/of : 23
COMPETENCY UNIT ID Gambarajah 11: Contoh carta kawalan

2.4.7 Gambarajah Sebaran
• Memadankan dua set data dan mengkaji pola taburan.
• Mendapatkan gambaran perhubungan antara sebab dan akibat sesuatu
masalah.

Gambarajah kolerasi antara tinggi dengan berat

90 ......... ............................... .

80
Berat
Kg. 70

60

50

0

160 165 170 175 180

Tinggi sm.

Gambarajah 12: Contoh gambarajah sebaran

2.5. BAHAN MENTAH (Bill of Materials, B.O.M)

Bill of Materials atau struktur produk (kadangkala dikenali sebagai bilangan
bahan mentah atau BOM) adalah senarai bahan-bahan mentah, sub-

Edit Oleh: Josephine Mini @ Kolej Voksional Seri Iskandar, Perak

ID UNIT KOMPETENSI / EE-021-3:2012-C01/P(2/4) Muka / Page : 20 Drpd/of : 23
COMPETENCY UNIT ID

pemasangan, perhimpunan pengantara, sub-komponen, bahagian dan kuantiti
masing-masing yang diperlukan untuk mengeluarkan satu produk akhir.

Tiada dimensi fizikal digambarkan di BOM, bagaimanapun garis kasar harus
merangkumi:

• BOM Level
• Part Number
• Part Name
• Phase
• Description Quantity
• Unit of Measure
• Procurement Type
• Reference Designators
• BOM Notes

Dalam proses industri, BOM juga dikenali sebagai resipi formula atau senarai
ramuan. Dalam elektronik, BOM mewakili senarai komponen yang digunakan pada
papan pendawaian bercetak atau papan litar bercetak. Apabila rekabentuk litar
selesai, senarai BOM disampaikan kepada jurutera susun atur serta jurutera
komponen yang akan mendapatkan komponen yang diperlukan untuk rekabentuk.

2.6 Alat Kawalan Kualiti yang digunakan.
i . Kawalan proses secara statistik
ii . Analisis nilai tambah

iii . Carta kawalan
iv . Kajian kualiti kos

Edit Oleh: Josephine Mini @ Kolej Voksional Seri Iskandar, Perak

ID UNIT KOMPETENSI / EE-021-3:2012-C01/P(2/4) Muka / Page : 21 Drpd/of : 23
COMPETENCY UNIT ID

v . Pasukan penambahbaikan kualiti
vi . Penanda aras

2.6.1 Kawalan proses secara statistik

Merujuk kepada proses pengawalan kualiti berdasarkan kaedah statistik yang
dijalankan sepanjang aktiviti pengeluaran.
Dalam sesuatu proses, jika tidak dikawal akan menyebabkan kecacatan
kepada produk.
Perlu dikawal bagi memastikan output yang dihasilkan dapat memenuhi
kehendak pelanggan.
Kegunaan SPC:

a. Memantau piawaian
b. Membuat pengukuran
c. Mengambil tindakan pembetulan

2.6.2 Analisis nilai tambah

Ia merujuk kepada satu proses mengeluarkan ciri-ciri dalam sesuatu produk
bagi menghasilakan produk mengikut spesifikasi yang dipersetujui oleh
pelanggan tanpa menjejaskan kualiti produk tersebut. Dalam analisis ini
tambah nilai sesuatu produk akan ditambah ciri-ciri untuk memuaskan
pelanggan dengan kos pengeluaran yang rendah.

2.6.3 Carta kawalan

Kaedah grafik untuk menilai sama ada sesuatu proses itu berada di bawah
Edit Oleh: Josephine Mini @ Kolej Voksional Seri Iskandar, Perak