SKEMA PEMARKAHAN BUKU SPM 2020

SULIT 2280/2

SKEMA MODUL SPM BERPRESTASI TINGGI
(MODUL SOALAN OBJEKTIF)
TINGKATAN LIMA
GEOGRAFI
KERTAS 1
PERATURAN PEMARKAHAN
2020

UNTUK KEGUNAAN
MODUL SPM BERPRESTASI TINGGI SAHAJA

AMARAN

PERATURAN PEMARKAHAN INI SULIT. KEGUNAANNYA ADALAH
KHUSUS UNTUK PEMERIKSA YANG BERKENAAN SAHAJA.
SEBARANG MAKLUMAT DALAM PERATURAN PEMARKAHAN INI
TIDAK BOLEH DIMAKLUMKAN KEPADA SESIAPA. PERATURAN
PEMARKAHAN INI TIDAK BOLEH DIKELUARKAN DALAM APA JUA
BENTUK KEADAAN SAMA ADA BERCETAK ATAU PUN TIDAK.

NAMA GURU :_______________________________________________________
SEKOLAH :_______________________________________________________

MODEL KERTAS SPM 1 11. C 21. B 31. D
12. A 22. B 32. D
1. C 13. D 23. D 33. A
2. A 14. B 24. D 34. C
3. D 15. A 25. C 35. A
4. D 16. B 26. C 36. A
5. B 17. A 27. D 37. C
6. C 18. B 28. C 38. C
7. B 19. A 29. A 39. C
8. D 20. C 30. A 40. C
9. A
10. D 21. D 31. B
22. D 32. D
MODEL KERTAS SPM 2 11. D 23. A 33. D
12. C 24. B 34. D
1. C 13. C 25. D 35. D
2. C 14. B 26. C 36. A
3. B 15. B 27. B 37. C
4. D 16. C 28. A 38. B
5. D 17. C 29. D 39. A
6. A 18. C 30. D 40. C
7. B 19. B
8. D 20. B 21. D 31. C
9. D 22. D 32. A
10. C 23. A 33. A
24. A 34. A
MODEL KERTAS SPM 3 11. B 25. B 35. D
12. C 26. C 36. A
1. D 13. B 27. B 37. D
2. A 14. A 28. B 38. B
3. A 15. D 29. D 39. A
4. A 16. A 30. C 40. B
5. D 17. A
6. C 18. B 21. C 31. D
7. A 19. A 22. B 32. C
8. A 20. C 23. A 33. B
9. D 24. A 34. D
10. B 25. D 35. A
26. A 36. D
MODEL KERTAS SPM 4 11. B 27. B 37. C
12. D 28. A 38. A
1. C 13. C 29. B 39. B
2. D 14. B 30. D 40. B
3. A 15. A
4. C 16. D
5. C 17. A
6. D 18. A
7. A 19. C
8. B 20. B
9. B
10. A

MODEL KERTAS SPM 5 11. D 21. A 31. A
12. B 22. D 32. B
1. A 13. C 23. A 33. A
2. D 14. A 24. D 34. D
3. C 15. A 25. A 35. C
4. D 16. B 26. D 36. B
5. B 17. B 27. A 37. C
6. C 18. C 28. A 38. A
7. C 19. D 29. C 39. C
8. C 20. D 30. A 40. D
9. A
10. C 21. C 31. D
22. C 32. B
MODEL KERTAS SPM 6 11. D 23. A 33. C
12. C 24. B 34. C
1. C 13. D 25. D 35. A
2. B 14. C 26. B 36. C
3. D 15. D 27. D 37. B
4. A 16. B 28. C 38. C
5. C 17. D 29. D 39. B
6. B 18. A 30. C 40. C
7. B 19. D
8. B 20. A 21. A 31. B
9. A 22. D 32. D
10. D 23. D 33. A
24. D 34. D
MODEL KERTAS SPM 7 11. D 25. B 35. C
12. B 26. C 36. D
1. D 13. C 27. C 37. B
2. D 14. D 28. C 38. C
3. A 15. A 29. A 39. B
4. B 16. D 30. C 40. B
5. A 17. D
6. B 18. C 21. A 31. A
7. D 19. C 22. D 32. A
8. B 20. B 23. B 33. C
9. D 24. D 34. C
10. B 25. C 35. A
26. D 36. C
MODEL KERTAS SPM 8 11. A 27. C 37. B
12. C 28. D 38. D
1. C 13. C 29. C 39. B
2. B 14. D 30. B 40. B
3. B 15. B
4. C 16. B
5. A 17. A
6. C 18. B
7. B 19. D
8. A 20. D
9. A
10. D

MODEL KERTAS SPM 9 11. D 21. B 31. D
12. C 22. A 32. C
1. A 13. D 23. C 33. C
2. B 14. A 24. D 34. A
3. C 15. B 25. B 35. D
4. B 16. D 26. C 36. C
5. D 17. B 27. C 37. C
6. A 18. C 28. C 38. B
7. B 19. B 29. A 39. B
8. B 20. D 30. A 40. C
9. A
10. D 21. C 31. B
22. A 32. C
MODEL KERTAS SPM 10 11. B 23. B 33. B
12. D 24. A 34. C
1. D 13. A 25. D 35. C
2. D 14. A 26. B 36. D
3. C 15. B 27. D 37. D
4. A 16. C 28. B 38. B
5. D 17. A 29. A 39. A
6. A 18. A 30. D 40. A
7. B 19. D
8. A 20. D 21. B 31. B
9. C 22. D 32. D
10. B 23. A 33. B
24. C 34. C
MODEL KERTAS SPM 11 11. B 25. C 35. C
12. D 26. C 36. C
1. A 13. A 27. C 37. D
2. C 14. D 28. A 38. B
3. D 15. A 29. B 39. D
4. C 16. A 30. A 40. C
5. D 17. B
6. A 18. D
7. B 19. B
8. C 20. C
9. A
10. B

SULIT 2280/2

SKEMA MODUL SPM BERPRESTASI TINGGI
(MODUL SOALAN STRUKTUR DAN ESEI)
TINGKATAN LIMA
GEOGRAFI
KERTAS 1
PERATURAN PEMARKAHAN

2020

UNTUK KEGUNAAN
MODUL SPM BERPRESTASI TINGGI SAHAJA

AMARAN

PERATURAN PEMARKAHAN INI SULIT. KEGUNAANNYA ADALAH
KHUSUS UNTUK PEMERIKSA YANG BERKENAAN SAHAJA.
SEBARANG MAKLUMAT DALAM PERATURAN PEMARKAHAN INI
TIDAK BOLEH DIMAKLUMKAN KEPADA SESIAPA. PERATURAN
PEMARKAHAN INI TIDAK BOLEH DIKELUARKAN DALAM APA JUA
BENTUK KEADAAN SAMA ADA BERCETAK ATAU PUN TIDAK.

NAMA GURU :_______________________________________________________
SEKOLAH :_______________________________________________________

KEMAHIRAN GEOGRAFI 1

1. a) 053115

b) 30.6 minit

2. 143°

3. a) Halangan fizikal
F1 kawasan berbukit/ tanah tinggi
H1 menyukarkan pembinaan
F2 kawasan pertanian
H2 kebun getah
F3 kawasan legeh sungai
H3 terdapat banyak laluan sungai/ anak sungai

b) Kesan
F1 perubahan landskap
F2 habitat flora dan fauna musnah
F3 kepupusan flora dan fauna
F4 risiko tanah runtuh
F5 hakisan tanah boleh berlaku
F6 peningkatan suhu setempat
F7 sumber air bersih berkurang/ air bawah tanah berkurang
F8 pencemaran air
F9 pencemaran bunyi

4. Tanaman padi sesuai ditanam kerana
F1 tanah rata
F2 tanah pamah
F3 kawasan luas
F4 banyak bekalan tenaga buruh
F5 terdapat kemudahan pengangkutan/ jalan raya
F6 sistem pengairan baik

5. a) Pola petempatan
F1 berjajar

b) Sebab pola tersebut dibina secara berjajar
F1 kawasan pertanian sawah padi
F2 berdekatan jalan raya

KEMAHIRAN GEOGRAFI 2

1. a) Jambatan kayu

b) 519891

c) RM 6.50

d) 202°

2. Bandar Anggerik berpenduduk padat kerana
F1 kawasan tanah pamah
F2 rata
F3 kemudahan pengangkutan
F4 kemudahan sosial
F5 kemudahan infrastruktur
F6 pelbagai kegiatan ekonomi

3. Langkah mengurangkan kesesakan penduduk
F1 membuka bandar baru
F2 memindahkan pejabat kerajaan ke kawasan baru
F3 memajukan kegiatan ekonomi di kawasan luar bandar
F4 meningkatkan kemudahan awam/ infrastruktur luar bandar

4. Kepentingan kilang ubi kayu kepada penduduk
F1 peluang pekerjaan
F2 meningkatkan taraf hidup
F3 sumber pendapatan
F4 meningkatkan kemudahan infrastruktur
F5 menggalakkan perkembangan kegiatan ekonomi yang lain
F6 meningkatkan nilai hartanah kawasan sekitarnya

5. Potensi kawasan bekas lombong
F1 kawasan pelancongan
F2 kawasan akuakultur
F3 perikanan

KEMAHIRAN GEOGRAFI 3

1. a) Barat laut

b) 073893

2. a) 142°

b) Tujuan hutan rizab
F1 memelihara flora dan fauna
F2 memelihara habitat flora dan fauna
F3 mengekalkan kawasan tadahan
F4 menyederhanakan suhu persekitaran
F5 mengelakkan kejadian tanah runtuh
F6 mengelakkan hakisan tanah berlaku
F7 mengekalkan keseimbangan ekosistem

3. Fungsi empangan
F1 membekalkan bekalan air domestik
F2 membekalkan sumber air untuk aktiviti pertanian
F3 menggalakkan aktiviti perikanan/ sumber protein
F4 mewujudkan aktiviti pelancongan/ ekopelancongan
F5 membuka peluang pekerjaan

4. Tidak wajar
F1 kawasan sekitar sudah padat penduduk
F2 kos membersihkan tanah/ membuka ladang mahal
F3 harga getah murah/ tidak stabil
F4 kawasan tanah rata

Wajar
F1 membuka peluang pekerjaan
F2 tanah pamah/ beralun
F3 kemudahan jalan raya
F4 penduduk ramai
F5 bersaliran baik
F6 bahan mentah industri

5. Faktor pemilihan kawasan
F1 kawasan tanah rata
F2 kawasan tanah pamah
F3 kawasan luas
F4 terdapat kemudahan jalan raya
F5 terdapat kemudahan sosial di kawasan sekitar

KEMAHIRAN GEOGRAFI 4

1. a) 4.10 meter

b) tiang radio

c) 295°

2. a) sepunca

b) 83 meter

3. a) nelayan

b) F1 kawasan pinggir laut
F2 menghadap laut segar
F3 petempatan berhampiran pantai

4. Usaha untuk menjadikan kawasan tersebut mesra alam sekitar
F1 menggunakan sumber tenaga alternatif
F2 mengadakan program kitar semula
F3 membina banyak badan air
F4 menggunakan insinerator
F5 menanam lebih banyak pokok hiasan

5. a) Kepentingan Sungai Pelong kepada kawasan persekitaran
F1 habitat haiwan akuatik
F2 membekalkan sumber air
F3 menyederhanakan suhu setempat
F4 mengimbangi ekosistem kawasan hutan

b) Mengapakah jalan raya banyak tertumpu di kawasan pinggir pantai
F1 kawasan tanah pamah
F2 tanah rata
F3 banyak kawasan petempatan
F4 pelbagai kegiatan ekonomi

GEOGRAFI FIZIKAL Q – stalaktit [1m]

1. Luluhawa R – stalagmit
[3m]
(a) F1 pengkarbonan
F2 hidrolisis
F3 larutan

(b) P – tiang kalsit

(c) F1 gua niah F3 gua mulu/gua kelam [2m]
F2 batu tempurung F4 batu caves

(d) F1 kawasan ekopelancongan/rekreasi F3 sumber bahan mentah/sarang burung
F2 penyelidikan dan pembangunan (R&D) F4 peluang pekerjaan/pungut najis kelawar

[3m]

(e) F1 pembuangan sampah sarap
H1 mencemarkan sumber air

F2 aktiviti pungut sarang burung/tahi kelawar
H2 menjejaskan kawasan gua batu kapur

F3 aktiviti pelancongan [2m]
H3 merosakkan landskap kawasan gua batu kapur

(f) F1 mewartakan taman negara F4 penguatkuasaan undang-undang

F2 pendidikan alam sekitar F5 kempen mencintai alam sekitar

F3 membersihkan kawasan gua batu kapur F6 mengehadkan penerokaan sarang burung

[2m]

2. Terumbu Karang F4 sumber perubatan
H4 gamat/rumpai laut
(a) F1 kawasan perikanan F5 kitaran karbon
H1 menjadi tempat pembiakan ikan H5 menyerap gas karbon dioksida
F2 mengurangkan halaju ombak F6 sumber makanan ikan
H2 menghalang kejadian hakisan pantai H6 terdapat plankton/makanan ikan
F3 tarikan kawasan pelancongan
H3 mempunyai terumbu karang yang cantik

[4m]

(b) F1 suhu air laut antara 20ºC - 30ºC F4 kedalaman air kurang 55 meter

H1 sesuai untuk pembiakan polip H4 cahaya matahari sampai ke dasar laut

F2 air laut yang jernih F5 tindakan ombak/arus/pasang surut

H2 galakkan pembentukan terumbu karang F5 polip dapat oksigen/bekalan makanan

F3 kemasinan air laut 30% - 40% F6 terletak di atas pentas sunda yang cetek

H3 sesuai untuk pembentukan terumbu karang H6 menggalakkan pembentukan terumbu karang

[4m]

(c) F1 aktiviti penangkapan ikan secara giat F5 tumpahan minyak oleh kapal

perdagangan/nelayan

F2 penggunaan pukat tunda F6 aktiviti perlombongan petroleum

F3 pembuangan sampah sarap/sisa kumbahan F7 aktiviti mengorek pasir

F4 pembuangan sisa toksik/kilang ke dalam laut F8 aktiviti mengebom ikan/ujian senjata nuklear

[3m]

(d) F1 menanam terumbu karang F4 mengawal tumpuhan minyak

H1 memulihkan semula kawasan tumbu karang H4 membersihkan perairan daripada pencemaran

F2 membina tukun tiruan F5 menggalakkan aktiviti akuakultur

H2 untuk kawasan pembiakan ikan H5 dapat mengurangkan aktiviti penangkapan

ikan secara giat

F3 mewartakan taman laut F6 melarang penggunaan pukat tunda

H3 melindungi kawasan terumbu karang H6 di kawasan pinggir pantai

[4m]

3. Laut dan Lautan

(a) F1 pantai/pinggir pantai/pinggir laut [1m]

(b) F1 pantai berpasir F4 pantai berombak [3m]
F2 pasir putih F5 pantai berteluk
F3 laut cetek F6 terdapat terumbu karang

(c) F1 eko pelancongan F2 pelancongan/rekreasi/skuba [1m]

(d) F1 pembuangan sampah sarap F4 penebangan pokok bakau
H1 oleh pelancong tempatan/luar
F2 tumpahan minyak H4 pembinaan hotel/jeti/pelabuhan
H2 kapal pelancong/nelayan
F3 tebus guna laut F5 penggunaan pukat tunda
H3 pembinaan hotel/chalet
H5 memusnahkan kawasan terumbu karang

F6 pencemaran air

H6 pembuangan sisa kumbahan/domestik oleh

hotel/chalet [4m]

(e) F1 mewujudkan taman laut F7 merawat sisa kumbahan

F2 tanam semula pokok bakau F8 penyelidikan dan pembangunan (R&D)

F3 membina benteng pemecah ombak F9 pendidikan alam sekitar

F4 kempen mencintai alam sekitar F10 penguatkuasaan undang-undang

F5 menapis sisa kumbahan sebelum dialirkan ke dalam sungai

F6 aktiviti gotong royong membersihkan kawasan pantai

4. Profil Sungai

a) Peringkat 1 : Hulu/ Muda Peringkat 2 : Tengah/ dewasa Peringkat 3 : Hilir/ Tua

b) F1 Kawasan tadahan hujan H1 Akar pokok menyerap air hujan
F2 Sumber air bersih H2 Mata air/ anak sungai/ sungai
F3 Menyederhanakan suhu H3 Kawasan hutan/ sungai/ air terjun
F4 Ekopelancongan H4 kawasan rekreasi/ air terjun/ jeram

c) F1 Pertanian H1 padi
F2 Perindustrian H2 pembinaan kilang
F3 Perikanan air tawar H3 penternakan akuakultur
F4 Ekopelancongan H4 aktiviti menyusuri sungai

d) F1 Sumber air bersih terjejas H1 sampah/ mendapan masuk ke aliran air/ sungai
F2 Banjir lumpur H2 hujan lebat/ air hujan bercampur tanih
F3 Kawasan tadahan air musnah H3 kawasan terdedah/ air larian permukaan
F4 Haiwan akuatik terancam H4 pencemaran air

5. Unsur-unsur Cuaca dan Iklim (ii) Kundasang = 2ºC [2m]
a) (i) Klang = 3ºC (ii) Kundasang = 17ºC [2m]
b) (i) Klang = 26.8º

c) F1 kawasan tanah tinggi suhu rendah F2 kawasan rendah suhu tinggi [1m]
[2m]
d) F1 pelepasan gas CFC F6 pembakaran terbuka/sampah sarap [3m]
F2 aktiviti pembinaan F7 pelepasan bahan api fosil
F3 banyak bangunan tinggi/rapat F8 kekurangan tumbuhan hijau/tebang pokok
F4 pelepasan asap kilang F9 bangunan bercermin/
F5 pelepasan asap kenderaan F10 permukaan berturap/tar/jalan raya

e) F1 tanam pokok/tambah kawasan hijau F6 berkongsi kereta
F2 memasang penapis asap kilang F7 menggunakan NGV/biodesel
F3 amalan kitar semula F8 menggunakan insinerator
F4 guna petrol tanpa plumbum F9 penggunan aerosol berasaskan air
F5 guna pengangkutan awam/LRT F10 pendidikan alam sekitar

6. Fenomena 1

(a) Sg A : bersih/jernih/tak tercemar/nilai ph rendah Sg B : kotor/keruh/tercemar/nilai ph tinggi [2m]

(b) F1 penebangan pokok/tebang pokok F5 pembuangan sampah sarap/sisa domestik
F2 pembuangan sisa kilang/sisa toksik F6 pembuangan sisa kumbahan
F3 penggunaan baja kima/racun serangga F7 tanah runtuh/hakisan tanih
F4 aktiviti pembinaan F8 pembuangan najis haiwan ternakan [3m]

(c) F1 menjejaskan pendapatan nelayan F5 menjejaskan aktiviti pelancongan
F2 wabak penyakit/penyakit berjangkit F6 pencemaran bau
F3 sumber air terjejas F7 sumber protein terjejas
F4 pencemaran air
[3m]

d) F1 rawat air/kumbahan/tapis air F6 wujudkan zon penampan
F2 tanam pokok/tambah tumbuhan hijau F7 amalan kitar semula/gotong royong
F3 memasang perangkap sampah F8 pendidikan alam sekitar
F4 tapis sisa toksid/sisa kilang/industri F9 kempen mencintai sungai kita
F5 penyelidikan dan pembangunan F10 penguatkuasaan undang-undang

7. Fenomena 2 [1m]
(a) F1 banjir/banjir kilat

(b) F1 hujan lebat yang berterusan/kuantiti banyak F5 kawasan tanah rendah

H1 menyebabkan air naik dengan mendadak H5 mudah dinaiki air

F2 permukaan bersimen/tar/berturap F6 sungai cetek

H2 air lambat menyerap ke dalam tanih H6 tidak dapat menampung jumlah air yang

banyak

F3 penebangan pokok yang tidak terkawal F7 air pasang berbani/besar

H3 air larian permukaan meningkat H7 paras air meningkat serta merta

F4 longkang tersumbat H4 air cepat melimpah [4m]

(c) F1 mengorbankan nyawa/ancam nyawa F5 menjejaskan aktiviti manusia
F2 memusnahkan harta benda/rumah F6 pencemaran sumber air
F3 memusnahkan tanaman F7 kesesakan lalu lintas
F4 penyakit bawaan air/taun F8 kejadian hakisan tanih/tanah runtuh

(d) F1 pembinaan terowong/smart [3m]
F2 menyelenggara sistem perparitan
F3 mendalamkan sungai/longkang F6 penguatkuasaan undang-undang
F4 membina empangan F7 kempen mencintai alam sekitar
F5 tanam pokok/tambah kawasan hijau F8 pendidikan alam sekitar
F9 berpindah ke kawasan tinggi
F10 amalan kitar semula barangan terpakai

[3m]

8. Fenomena 3 [1m]

(a) F1 jerebu F5 jerebu merentas benua
H5 dari indonesia
(b) F1 asap kilang/asap kenderaan
H1 membebaskan karbon dioksida F6 pembakaran terbuka/hutan
H6 membebaskan habuk/debu/asap ke udara
F2 letusan gunung berapi
H2 menyebarkan habuk/debu/asap F7 kuari/aktiviti pecah batu
H7 membebaskan debu/habuk ke udara
F3 pertanian pindah
H3 menyebabkan hutan dibakar [4m]

F4 pembakaran bahan api fosil
H4 seperti diesel mencemarkan udara

(c) F1 menjejaskan kesihatan manusia F5 jarak penglihatan terhad
F2 mengganggu aktiviti manusia F6 kos meningkat/rawatan/ bayar bil elektrik
F3 menyebabkan berlakunya kemalangan F7 menganggu keselesaan/kehidupan manusia
F4 kesesakan jalan raya F8 peningkatan suhu setempat

(d) F1 penguatkuasaan undang-undang [3m]
F2 pendidikan alam sekitar
F3 kempen kesedaran alam sekitar F6 melakukan pembenihan awan
F4 tanam pokok/menaman tanaman hijau F7 memasang penapis/ cerobong asap kilang
F5 menggunakan insinerator F8 menggunakan petrol tanpa plumbum
F9 amalan berkongsi kereta
F10 menggunakan kenderaan awam/LRT/komuter

[3m]

9. Fenomena 4

a) F1 tanah runtuh/hakisan tanih/gelongsoran/gerakan jisim [1m]

b) F1 pemotongan cerun bukit F4 aktiviti pembalakan yang tidak terkawal
H1 menyebabkan kejadian tanah runtuh H4 permukaan tanih terdedah/ gondol

F2 aktiviti pertanian dilereng bukit F5 pembinaan lebuhraya di kawasan cerun bukit
H2 menyebabkan kejadian hakisan tanih H5 menyebabkan hakisan tanih

F3 kegiatan perlombongan/bijih timah F6 kegiatan pertanian pindah
H3 menyebabkan hakisan tanih H6 tanih menjadi tandus dan gersang

[4m]

c) F1 mengorbankan nyawa F5 berlakunya perubahan landskap

F2 memusnahkan harta benda F6 kemudahan asas/infrastruktur musnah

F3 memusnahkan tanaman seperti kebun F7 kesesakan lalu lintas

F4 kegiatan ekonomi terjejas/ terputus bekalan F8 pencemaran air

elektrik [4m]

d) F1 menanam pokok/ tanaman hijau F5 mengawal kegiatan/hadkan lesen pembalakan
F2 membina tembok/dinding konkrit F6 pendidikan alam sekitar
F3 menanam tanaman tutup bumi F4 mengurangkan aktiviti di kawasan cerun
F7 membina sistem perparitan yang lebih F8 membina terowong/laluan alternatif
Sistematik
[3m]

10. Fenomena 5 [1m]

a) Mantel

b) F1 terletak berhampiran dengan kawasan Indonesia
H1 negara yang terlibat dengan tsunami
F2 terdapat gunung lipat muda
H2 banjaran gunung di Sabah dan Sarawak/ Banjaran Crocker

F3 berhampiran dengan Lingkaran Api Pasifik
H3 sangat hampir dan berpotensi menerima tsunami
F4 terdapat banyak kolam air panas
H4 mempunyai sumber geoterma bawah tanah

c) F1 menyebabkan flora musnah F7 menyebabkan pencemaran bau
F2 menyebabkan flora musnah F8 nyawa terkorban
F3 menyebabkan habitat flora musnah F9 berlakunya perubahan landskap
F4 menyebabkan habitat fauna musnah F10 kemusnahan harta benda
F5 berlakunya pencemaran air F11 berlakunya wabak penyakit
F6 kegiatan ekonomi terganggu F12 menyebabkan pengangkutan terjejas

11. Fenomena 6 [1m]

a) Pembandaran/urbanisasi F5 teknologi tinggi
F6 persaingan guna tanah
b) F1 kepadatan penduduk/penduduk ramai F7 petempatan terancang
F2 permintaan yang tinggi dari penduduk F8 dasar kerajaan membangunkan bandar baru
F3 kos/sewa tanah yang tinggi
F4 menjimatkan ruang tanah/kawasan terhad [3m]

c) F1 wujudnya banyak bangunan tinggi F4 bangunan berkonkrit
F2 wujudnya pusat perniagaan moden F5 permukaan berturap/bertar/bersimen
F3 jaringan jalan raya/lebuh raya /pengangkutan F6 kekurangan tumbuhan/pokok

d) F1 pencemaran air [2m]
H1 pembuangan sisa toksid/kumbahan
F2 pencemaran bunyi F6 kekurangan tumbuhan/flora
H2 pertambahan kenderaan H6 oksigen berkurang
F3 pencemaran udara/jerebu/hujan asid F7 hakisan tanih/tanah runtuh
H3 pelepasan asap kenderaan/kilang/industri H7 penebangan pokok
F4 banjir kilat F8 perubahan landskap
H4 permukaan berturap/kekurangan tumbuhan H8 aktiviti pembinaan
F5 peningkatan suhu F9 pencemaran tanih
H5 bangunan berkaca/konkrit/pencakar langit H9 pembuangan sisa toksid/kilang
F10 kurang habitat flora/fauna
e) F1 menaikkan kadar upah H10 flora/fauna berkurangan/pupus
F2 menaik taraf kemudahan asas/infrastruktur
F3 kemudahan kesihatan yang banyak [4m]
F4 kemudahan pendidikan yang banyak
F5 menyediakan kemudahan rekreasi F7 menyediakan banyak peluang pekerjaan
F6 rondaan/kawalan keselamatan F8 menyediakan perumahan yang terancang
F9 kemudahan pengangkutan yang cekap
F10 pusat kegiatan ibadat
F11 menyediakan kemudahan awam/sosial
F12 pusat perniagaan moden/perdagangan

[4m]

12. Fenomena 7 [3m]

(a) F1 kesan rumah hijau/pemanasan global F6 proses pembandaran yang pesat
F7 penggunaan bahan CFC
(b) F1 asap kilang bebaskan karbon dioksida F8 penebangan pokok/kurang tumbuhan hijau
F2 asap kenderaan bebaskan k/monoksida F9 kapal terbang supersonik
F3 baja kimia bebaskan nitrogen F10 pembakaran terbuka/pertanian pindah
F4 ujian senjata nuklear
F5 penggunaan racun serangga [3m]
F5 suhu malam lebih tinggi
(c) F1 menyebabkan suhu meningkat F6 pencairan ais di kutub utara/selatan
F2 kos elektrik akan meningkat F7 memusnahkan petempatan di kawasan rendah
F3 keadaan tidak selesa/ganggu aktiviti harian F8 hasil pertanian terjejas/tanaman musnah
F4 kesihatan terjejas/penyakit
[3m]
(d) F1 menanam pokok/tanaman hijau
F2 menggunakan insinerator F7 berkongsi kereta
F8 menggunakan petrol tanpa plumbum

F3 menggunakan kenderaan awam F9 kempen kesedaran alam sekitar
F4 guna pengangkutan elektrik/LRT/komuter F10 pasang penapis pada cerobong asap kilang
F5 penguatkuasaan undang-undang F11 kempen mencintai alam sekitar
F6 mengawal penggunaan bahan CFC F12 menggunakan aerosol berasaskan air

[3m]

13. Sumber 1

a) Hutan paya bakau

b) F1 pembinaan jalan raya H1 jalan raya pantai barat Semenanjung Malaysia
F2 pencemaran air H2 sisa toksid/ domestik/ sampah
F3 pengurusan hutan yang lemah H3 kurang usaha penanaman semula
F4 permintaan tinggi pokok bakau H4 kayu arang/ cerucuk
F5 tebus guna tanah/ penambakan H5 petempatan/ kilang
F6 sumber perubatan H6 untuk ubatan tradisional
F7 lebihan/ curahan air tawar dari daratan H7 kepupusan pokok bakau

c) F1 ekosistem paya bakau musnah H1 rantaian makanan terjejas
F2 hidupan akuatik mati H2 contoh haiwan akuatik/ ikan/ udang
F3 hakisan pantai meningkat H3 akar pokok mengcengkam tanah
F4 habitat fauna musnah H4 spesies fauna berkurangan/ monyet/ biawak
F5 peningkatan suhu setempat H5 karbon dioksida meningkat
F6 habitat flora musnah H4 spesies flora berkurangan

d) F1 penanaman pokok bakau
F2 mewartakan hutan simpan
F3 penjagaan dan penyelenggaraan pokok bakau
F4 menhentikan/ menghindarkan projek pembangunan pinggir pantai
F5 mewartakan sebagai tapak penyelidikan
F6 melakukan penebangan mengikut blok

e) Setuju Tidak setuju
F1 – kehilangan habitat flora/ fauna
F1 – menjana pendapatan negara H1 – kepupusan flora/ fauna
H1 – ekport F2 – hakisan pantai
F2 – memberi peluang pekerjaan H2 – tiada akar pokok mengcengkam tanah
H2 – meningkatkan taraf hidup F3 – peningkatan suhu
F3 – menjadi bahan mentah industri H3 – kehilangan kawasan teduhan
H3 – kilang arang
F4 – menjadi kawasan pelancongan F4 - ekosistem musnah
H4 – kawasan hutan paya bakau H4 – rantaian makanan terjejas

14. Sumber 2

a) Hutan hujan tropika/ hutan khatulistiwa [1m]

b) F1 berkayu keras F5 pokok tinggi
F2 hutan tebal F6 pelbagai spesies
F3 pokok besar F7 kawasan hutan luas
F4 pokok batang lurus

c) F1 iklim khatulistiwa
H1 menerima hujan yang banyak kira-kira 2600 mm setahun
F2 kawasan tanah pamah/ berbukit
H2 sesuai untuk pertumbuhan pokok
F3 jenis tanih sesuai
H3 tanih laterit/ latosol
F4 bersaliran baik
H4 tidak menakung air

d) F1 memelihara habitat flora/ fauna F7 menghasilkan oksigen
F2 menyederhanakan suhu F8 mengelakkan tanah runtuh
F3 mengekalkan keseimbangan ekosistem F9 mengurangkan hakisan tanah
F4 mengelakkan kepupusan flora/ fauna F10 mengekalkan kawasan tadahan
F5 memastikan bekalan air bersih F11 mengelakkan banjir
F6 memelihara rantaian makanan

e) F1 penghutanan semula/tanam semula pokok F6 penubuhan ladang hutan

F2 rawatan silvikultur F7 penebangan terpilih

F3 pembangunan secara lestari F8 menjalankan penyelidikan dan pembangunan

F4 kempen cintai alam sekitar F9 mewartakan taman negara

F5 mengehadkan pengeluaran lesen pembalakan F10 mewartakan hutan simpan

15. Sumber 3 F4 plastik [2m]
F5 kaca
(a) F1 sisa makanan F6 sisa kebun
F2 kertas
F3 tin

(b) F1 penduduk bertambah F4 kurangkan kempen kesedaran alam sekitar
H1 meningkatkan penggunaan isi rumah H4 rakyat tidak mendapat info/maklumat

F2 kurang penguatkuasaan F5 tidak mempunyai alternatif
H2 pembuangan sisa domestik tidak terkawal H5 bergantung kepada beg plastik/polisterin

F3 tidak mengamalkan amalan kitar semula F6 teknologi yang cepat berkembang [4m]
H3 sisa domestik bertambah H6 gajet yang terkini/ beli yang baru

(c) F1 pencemaran air F4 penularan wabak penyakit
H1 akibat pembuangan sampah sarap H4 contoh taun/demam denggi

F2 pencemaran udara F5 peningkatan kos penyelenggaraan
H2 pembakaran sisa domestik H5 menyelenggara tapak pelupusan/gaji pekerja

F3 pencemaran bau F6 banjir kilat
H3 sisa domestik yang tidak diuruskan H6 aliran air/longkang tersumbat dengan sisa
domestik
[4m]

(d) F1 pendidikan alam sekitar F4 penguatkuasaan undang-undang
H1 terap unsur alam sekitar di peringkat sekolah H4 denda kepada masyarakat yang tidak amalkan
kitar semula
F5 kempen kesedaran alam sekitar
F2 mengasingkan sisa pepejal/domestik H5 melalui peranan media massa dan media
H2 melalui tong kitar semula
cetak F6 dasar kerajaan
H6 amalan kitar semula/kempen hari tanpa plastik
F3 menjalankan penyelidikan dan pembangunan
H3 pengurusan sisa pepejal secara sistematik [4m]

16. Sumber 4

a) Tenaga hidroelektrik/ tenaga boleh baharu

b) F1 iklim khatulistiwa
H1 taburan hujan banyak
F2 kawasan tanah tinggi
H2 kawasan sesuai untuk takung air
F3 banyak sungai/ anak sungai
H3 sumber air berterusan

c) F1 membekalkan tenaga elektrik
H1 domestik/ perindustrian
F2 menjanakan pendapatan
H2 cukai/ tarif elektrik
F3 membuka peluang pekerjaan
H3 pekerja TNB
F4 menggalakkan aktiviti ekopelancongan
H4 tasik kenyir
F5 penggunaan sumber boleh baharu
H5 menjimatkan kos

d) F1 mengeluarkan amaran berjaga-jaga kepada penduduk setempat
F2 melepaskan air secara berperingkat
F3 mengarahkan penduduk berpindah sekiranya perlu
F4 melakukan persiapan menghadapi bencana
F5 memastikan anggota keselamatan/ JPAM/ Bomba berada dalam keadaan siapsiaga

17. Sumber 5

a) F1 rasuah
H1 kurang integriti dari pihak penguasa
F2 denda rendah/ tidak setimpal
H2 penguasa boleh bayar/ boleh terlepas dari undang-undang
F3 kurang pemantauan
H3 kekurangan agensi penguatkuasa
F4 kurang kesedaran/ sivik /sikap mementingkan keuntungan
H4 tidak memikirkan kesan kepada alam sekitar/ manusia
F5 kurang aduan/ laporan dari masyarakat
H5 sikap tidak peduli masyarakat

b) F1 kepupusan hidupan akuatik
H1 habitat musnah
F2 pencemaran air
H2 sifat/ kualiti air berubah
F3 sumber bekalan air bersih berkurang
H3 kos rawatan air tinggi
F4 keracunan/ risiko penyakit
H4 bilangan pesakit meningkat/ kualiti hidup menurun
F5 kepupusan flora
H5 kehilangan habitat flora

c) F1 penguatkuasaan undang-undang yang tegas
H1 menaikkan kadar denda/ penjara
F2 pemantauan berterusan
H2 menanbah anggota penguatkuasa
F3 menyita/ memindahkan kilang
H3 yang terlalu hampir dengan sumber air
F4 mendapatkan kerjasama penduduk berdekatan
H4 melaporkan dengan segera kejadian
F5 mengadakan kempen kesedaran kepada penguasa kilang
H5 mendedahkan prosedur yang betul pembuangan sisa toksik

GEOGRAFI MANUSIA F4 tanih aluvium yang subur
H4 menggalakkan kegiatan pertanian padi
1. Taburan Penduduk Malaysia C4 contoh dataran kelantan/dataran kedah perlis

a) F1 kadar kelahiran yang tinggi F5 terdapat kemudahaninfrastruktur/ awam
H1 terdapat kemudahan hospital yang baik H5 memudahkan pekerjaan penduduk
C1 contoh hospital pakar C5 jalan raya/bekalan air/dewan/masjid/hospital

F2 tanah pamah yang rata dan luas
H2 memudahkan pembinaan dijalankan
C2 jalan raya/bangunan/pusat membeli belah

F3 terdapat banyak peluang pekerjaan
H3 kawasan perindustrian/pembuatan
C3 kilang elektrik/elektronik

b) F1 jumlah penduduk sedikit
H1 kadar kelahiran sedikit
F2 keluasan negeri yang besar
H2 antara negeri terluas di Malaysia
F3 kawasan tanah tinggi di pedalaman
H4 contoh banjaran
F4 kekurangan pengangkutan darat
H4 taburan penduduk berselerak
F5 kegiatan ekonomi berasakan sumber semulajadi
H5 pembalakan/ pertanian pindah

c) Aras 1 – (1-2 markah)
- Calon hanya menyenaraikan fakta sahaja

Aras 2 – (3-4 markah)
- Calon menyenaraikan 2 fakta dan 2 huraian tanpa menyatakan contoh

Aras 3 – (5-6 markah)
- Calon menyenaraikan 2 fakta + 2 huraian + 2 contoh berserta dengan ayat yang lengkap dan

dramatis

Aras Contoh jawapan
1
F – kegiatan perindustrian
2 F – kemudahan jalan raya
F – perkhidmatan kerajaan/ governan
F – kegiatan pertanian
F – tanah pamah/ rata
F – tanah tinggi
F – kemudahan pendidikan
F – kemudahan perubatan

F1 – kegiatan perindustrian
H1 – peluang pekerjaan
F2 – kemudahan jalan raya
H2 – meningkatkan mobiliti
F3 – perkhidmatan kerajaan/ governan
H3 – memudahkan urusan/pekerja sektor kerajaan
F4 – kegiatan pertanian
H4 – kawasan penanaman padi
F5 – tanah pamah/ rata
H5 – memudahkan pembinaan petempatan
F6 – tanah tinggi
H6 – kawasan bercerun
F7 – kemudahan pendidikan/ IPTA
H7 – migrasi/ pelajar IPTA
F8 – kemudahan perubatan
H8 – peluang pekerjaan/ pekerja

3 F1 – kegiatan perindustrian
H1 – peluang pekerjaan
C1 – pekerja kilang

F2 – kemudahan jalan raya
H2 – meningkatkan mobiliti
C2 – lebuh raya/ jalan raya pantai barat

F3 – terdapat perkhidmatan kerajaan/ governan/ pusat pentadbiran
H3 – memudahkan urusan/pekerja sektor kerajaan/ menarik minat penduduk
C3 – membina petempatan di situ

F4 – kegiatan pertanian
H4 – kawasan penanaman padi
C4 – tanih aluvium subur

F5 – tanah pamah/ rata
H5 – memudahkan pembinaan petempatan
C6 – dataran kedah perlis

F6 – tanah tinggi
H6 – kawasan bercerun
C6 – kos pembinaan meningkat

F7 – kemudahan pendidikan/ IPTA
H7 – migrasi/ pelajar IPTA
C7 – UKM, UPM

F8 – kemudahan perubatan
H8 – peluang pekerjaan/ pekerja
C8 – hospital besar/ pakar

d) F1 wujudkan banyak peluang pekerjaan F5 tingkatkan kemudahan infrastruktur/awam
F2 majukan industri kecil dan sederhana/IKS F6 membuka tanah rancangan/felda/felcra
F3 mempelbagaikan kegiatan ekonomi F7 dasar kerajaan/bangunkan kawasan l/bandar
F4 membina bandar baru/petempatan baru F8 memajukan kawasan ekopelancongan

2. Migrasi Dalaman F6 kemudahan sistem pengangkutan moden
H6 LRT/komuter/MRT/monorel
a) F1 wujudnya banyak peluang pekerjaan
H1 sektor perindustrian/pembuatan F7 pusat membelibelah/perniagaan/perdagangan
H7 memudahkan penduduk menjalankan urusan
F2 kadar upah tinggi/gaji lumayan
H2 dapat meningkatkan tarah hidup penduduk F8 dasar kerajaan
H8 contoh : seremban bandar pentadbiran negeri
F3 kemudahan pendidikan tinggi
H3 IPTA/IPTS F9 pusat pengeluaran kereta perodua
H9 wujudkan banyak peluang pekerjaan
F4 kemudahan perubatan moden
H4 hospital pakar/hospital besar F10 perkembangan sektor perindustrian
H10 dapat meningkatkan taraf hidup penduduk
F5 kemudahan infrastruktur yang lengkap
H5 jalan raya/bekalan air/perkhidmatan [6m]

b) F1 peluang pekerjaan terhad
H1 tenaga buruh ramai
C1

F2 masalah perumahan
H2 mewujudkan rumah setinggan
C3

F3 pertambahan penduduk
H3 kesesakan kawasan bandar
C3 kesesakan lalulintas

F4 pasaran barangan meningkat
H4 keperluan makanan/ barangan meningkat
C4 makanan basah/ ayam/ ikan

F5 meningkatkan kegiatan ekonomi lain/ perniagaa
H5 menampung jumlah penduduk ramai
C5

F6 masalah sosial
H6 peningkatan kadar jenayah/ desakan hidup
C6 mencuri/ kes ragut/ merompak

F7 peningkatan sisa domestik/ kenderaan
H7 pencemaran bau/ tanih/ udara
C3 asap kenderaan/ bau sampah

c) F1 membina rumah pangsa
F2 menyediakan projek rumah kos rendah
F3 mewujudkan banyak projek petempatan utk disewa
F4 membina kawasan perumahan di kawasan pinggir bandar

d) F1 memajukan industri pertanian moden
F2 meningkatkan industri penternakan
F3 menyediakan latihan dan kemahiran
F4 memberi bantuan modal kepada penduduk
F5 memajukan industri desa/ kraftangan
F6 membangunkan kegiatan ekopelancongan

3. Migrasi Antarabangsa

a) Aras 1 – (1-2 markah)
- Calon hanya menyenaraikan fakta sahaja

Aras 2 – (3-4 markah)
- Calon menyenaraikan 2 fakta dan 2 huraian atau lebih tanpa menyatakan contoh

Aras 3 – (5-6 markah)
- Calon menyenaraikan 2 fakta + 2 huraian + 2 contoh berserta dengan ayat yang lengkap dan

dramatis

Aras Contoh jawapan
1
F1 – banyak peluang pekerjaan
F2 – kestabilan politik/ aman
F3 – dasar kerajaan
F4 – kadar upah tinggi
F5 – kadar wang asing tinggi
F6 – banyak kemudahan

2 F1 – banyak peluang pekerjaan
H1 – pelbagai sektor ekonomi

F2 – kestabilan politik/ aman
H2 – negara asal berperang
F3 – dasar kerajaan
H3 – menggalakkan buruh asing

F4 – kadar upah tinggi
H4 – lebih mahal/ baik dari negara asal
F5 – kadar wang asing tinggi
H5 – kadar upah negara asal rendah

F6 – banyak kemudahan
H6 – perumahan/ pusat membeli belah/ bank

3 F1 – banyak peluang pekerjaan
H1 – pelbagai sektor ekonomi

C1 – pembinaan/ pertanian
F2 – kestabilan politik/ aman
H2 – negara asal berperang
C3 – palestin/ myanmar/ syria

F3 – dasar kerajaan
H3 – menggalakkan buruh asing
C3 – memenuhi keperluan tenaga kerja/ 3D
F4 – kadar upah tinggi

H4 – lebih mahal/ baik dari negara asal
C4 – bangladesh/ laos/ myanmar
F5 – kadar wang asing tinggi
H5 – kadar upah negara asal rendah

C5 – tukaran wang menjadi tinggi
F6 – banyak kemudahan
H6 – perumahan/ pusat membeli belah/ bank
C6 – memudahkan urusan

b) Aras 1 – (1-2 markah)
- Calon hanya menyenaraikan fakta sahaja

Aras 2 – (3-4 markah)
- Calon menyenaraikan 2 fakta dan 2 huraian atau lebih tanpa menyatakan contoh

Aras 3 – (5-6 markah)
- Calon menyenaraikan 2 fakta + 2 huraian + 2 contoh berserta dengan ayat yang lengkap dan

dramatis

Aras Contoh jawapan Tidak setuju
1 F1 – kekurangan tenaga buruh
Setuju F2 – meluaskan pasaran
F1 – memberi persaingan kepada buruh F3 – kadar upah lebih murah
F4 – meningkatkan kegiatan ekonomi
tempatan F5 – sikap pekerja asing lebih rajin/
F2 – meningkatkan kadar jenayah
F3 – persaingan mendapatkan rumah/ kedai disiplin/ dengar arahan
F4 – tukaran wang asing meningkat
F5 – wabak penyakit baru

2 F1 – memberi persaingan kepada buruh F1 – kekurangan tenaga buruh
tempatan H2 – buruh tempatan tidak berminat
H1 – peluang pekerjaan terhad F2 – meluaskan pasaran
F2 – meningkatkan kadar jenayah H2 – barangan tempatan dibeli oleh
H2 – mewujudkan budaya gengsterisme
F3 – persaingan mendapatkan rumah/ kedai buruh asing
H3 – pekerja asing membuka kedai sendiri/ F3 – kadar upah lebih murah
H3 – menguntungkan majikan
membeli rumah F4 – meningkatkan kegiatan ekonomi
F4 – tukaran wang asing meningkat H4 – merancakkan projek pembangunan/
H4 – pengaliran wang ke luar negara
F5 – wabak penyakit baru ladang kelapa sawit
H5 – dibawa dari negara asal F5 – sikap pekerja asing lebih rajin/

3 F1 – memberi persaingan kepada buruh disiplin/ dengar arahan
tempatan H5 – kerja cepat siap
H1 – peluang pekerjaan terhad
C1 – pekerja kilang/ pekerja pembinaan F1 – kekurangan tenaga buruh
F2 – meningkatkan kadar jenayah H2 – buruh tempatan tidak berminat
H2 – mewujudkan budaya gengsterisme C2 – pekerjaan 3D
C2 – merompak/ membunuh F2 – meluaskan pasaran
F3 – persaingan mendapatkan rumah/ kedai H2 – barangan tempatan dibeli oleh
H3 – pekerja asing membuka kedai sendiri/
buruh asing
membeli rumah C2 – makanan/ baju/ produk tempatan
C3 – kawasan bandar/ contoh F3 – kadar upah lebih murah
F4 – tukaran wang asing meningkat H3 – menguntungkan majikan
H4 – pengaliran wang ke luar negara C3 – contoh pekerjaan
C4 – myanmar/ indonesia F4 – meningkatkan kegiatan ekonomi
F5 – wabak penyakit baru H4 – merancakkan projek pembangunan/
H5 – dibawa dari negara asal
C5 – tibi/ batuk kering/ polio ladang kelapa sawit

C4 - pembinaan/ pertanian/

pengangkutan
F5 – sikap pekerja asing lebih rajin/

disiplin/ dengar arahan
H5 – kerja cepat siap
C5 – boleh bekerja lebih masa

c) F1 meningkatkan kemahiran buruh tempatan
F2 meningkatkan kadar upah bagi menarik buruh tempatan bekerja
F3 menyekat/ memperketatkan visa
F4 menggalakkan penggunaan teknologi moden
F5 menggalakkan kadar kelahiran bagi menampung keperluan buruh
F6 menguatkuasakan undang-undang pemgambilan buruh tempatan kepada majikan
F7 melanjutkan usia persaraan
F8 meingkatkan pendidikan teknik/ vokasional

4. Ciri Piramid Penduduk F5 jangka hayat perempuan lebih tinggi
F6 peratus warga tua perempuan lebih ramai
a) F1 kadar kelahiran rendah
F2 kadar kematian rendah F7 jangka hayat lelaki lebih rendah
daripada lelaki F8 bilangan penduduk dewasa paling ramai [4m]
F3 peratus penduduk lelaki rendah
F4 peratus penduduk perempuan lebih tinggi F6 kadar pertumbuhan penduduk tinggi
F7 peratus lelaki dan perempuan hampir sama
b) F1 kadar kematian tinggi F8 kumpulan umur melebihi 75 tahun paling kecil
F2 kadar kelahiran tinggi F9 jangka hayat penduduk tinggi
F3 kumpulan umur 0 – 4 paling ramai F10 menamakan jenis piramid (progresif)
F4 % knk2 lelaki & ppuan hampir sama
F5 % warga tua perempuan melebihi lelaki [4m]

c) 2005 2015

F1 kadar kelahiran lebih rendah F1 kadar kelahiran lebih tinggi
F2 kadar kematian rendah F2 kadar kematian tinggi
F3 jumlah penduduk lebih ramai F3 jumlah penduduk kurang
F4 kumpulan remaja ramai
F5 kumpulan warga tua ramai F4 kumpulan remaja kurang
F6 bilangan penduduk perempuan ramai F5 kumpulan warga tua ramai
F7 bilangan penduduk lelaki ramai F6 bilangan penduduk perempuan kurang
F8 jangka hayat penduduk ramai F7 bilangan penduduk lelaki kurang
F9 jumlah tenaga buruh lebih ramai F8 jangka hayat penduduk rendah

F9 jumlah tenaga buruh kurang

5. Implikasi Perubahan Penduduk 1 F4 kos sara hidup meningkat
H4 mengutamakan kualiti anak
a) F1 melanjutkan pelajaran F5 kadar kelahiran rendah
H1 menyebabkan berkahwin lewat H5 tahap kesuburan rendah
F2 amalan perancang keluarga F6 penurunan kumpulan umur muda
H2 ingin menjarakkan anak H6 menyebabkan kadar kesuburan rendah
F3 taraf pendidikan tinggi
H3 gaya hidup moden [6m]

b) F1 kekurangan tenaga buruh F7 pengaliran keluar mata wang
F2 sumber tidak dapat diterokai sepenuhnya
F3 pasaran barangan terhad F8 pembangunan ekonomi negara perlahan
F4 penggunaan teknologi moden
F5 bergantung kepada buruh asing F9 peluang pekerjaan dikuasai buruh asing
F6 taraf hidup tinggi
F10 upah buruh tinggi/mahal

F11 persaingan pekerjaan dengan buruh asing

F12 taraf kesihatan tinggi [6m]

c) Aras 1 – (1-2 markah)
- Calon hanya menyenaraikan fakta sahaja

Aras 2 – (3-4 markah)
- Calon menyenaraikan 2 fakta dan 2 huraian atau lebih tanpa menyatakan contoh

Aras 3 – (5-6 markah)
- Calon menyenaraikan 2 fakta + 2 huraian + 2 contoh berserta dengan ayat yang lengkap dan

dramatis

Aras Contoh jawapan Tidak wajar
1 F1 masalah perumahan
Wajar F2 kos sara hidup tinggi
2 F1 meningkatkan bekalan tenaga buruh F3 menyebabkan pengangguran
F2 sumber semula jadi banyak F4 menyebabkan pencemaran udara/air/tanih
F3 mengurangkan kemasukan buruh asing F5 menyebabkan kadar jenayah meningkat
F4 mengurangkan pengaliran wang keluar F6 memastikan bekalan sumber mencukupi
F5 meningkatkan pasaran F7 memastikan kemudahan asas mencukupi
F6 faktor pertahanan/keselamatan
F7 mempelbagaikan kegiatan ekonomi Tidak wajar
Wajar F1 masalah perumahan
F1 meningkatkan bekalan tenaga buruh H1 kos perumahan yang tinggi
H1 mahir/ separuh mahir/ tidak mahir F2 kos sara hidup tinggi
F2 sumber semula jadi banyak H2 harga barangan/ perkhidmatan meningkat
H2 perlu diteroka untuk pelbagai kegiatan F3 menyebabkan pengangguran
ekonomi H3 pertambahan tenaga burh yang banyak
F3 mengurangkan kemasukan buruh asing F4 menyebabkan pencemaran udara/air/tanih
H3 mengelakkan persaingan tenaga buruh H4 kadar sisa domestik meningkat
F4 mengurangkan pengaliran wang keluar F5 menyebabkan kadar jenayah meningkat
H4 merencatkan nilai mata wang negara H5 desakan hidup
F5 meningkatkan pasaran F6 memastikan bekalan sumber mencukupi
H5 meningkatkan kegiatan ekonomi H6 mengekalkan sumber sedia ada
F6 faktor pertahanan/keselamatan

H6 memastikan keselamatan terjamin F7 memastikan kemudahan asas mencukupi
F7 mempelbagaikan kegiatan ekonomi H7 memberi keselesaan kepada penduduk
H7 membuka peluang pekerjaan baru

3 Wajar Tidak wajar
F1 meningkatkan bekalan tenaga buruh F1 masalah perumahan

H1 mahir/ separuh mahir/ tidak mahir H1 kos perumahan yang tinggi

C1 pekerja binaan/ jurutera C1 kediaman di bandar besar

F2 sumber semula jadi banyak F2 kos sara hidup tinggi

H2 perlu diteroka untuk pelbagai kegiatan H2 harga barangan/ perkhidmatan meningkat

ekonomi C2 makanan/ sewa rumah

C2 hutan/ air/ tanah F3 menyebabkan pengangguran

F3 mengurangkan kemasukan buruh asing H3 pertambahan tenaga buruh yang banyak

H3 mengelakkan persaingan tenaga buruh C3 lambakan pekerja/ kadar upah murah

C3 pekerja kilang/ pekerja am F4 menyebabkan pencemaran udara/air/tanih

F4 mengurangkan pengaliran wang keluar H4 kadar sisa domestik meningkat

H4 merencatkan nilai mata wang negara C4 kesan kepada sungai/ hutan/ laut

C4 indonesia/ myanmar F5 menyebabkan kadar jenayah meningkat

F5 meningkatkan pasaran H5 desakan hidup

H5 meningkatkan kegiatan ekonomi C5 merompak/ mencuri

C5 perkhidmatan/ barangan domestik F6 memastikan bekalan sumber mencukupi

F6 faktor pertahanan/keselamatan H6 mengekalkan sumber sedia ada

H6 memastikan keselamatan terjamin C6 hutan/ air/ tanih

C6 polis/ tentera F7 memastikan kemudahan asas mencukupi

F7 mempelbagaikan kegiatan ekonomi H7 memberi keselesaan kepada penduduk

H7 membuka peluang pekerjaan baru C6 pendidikan/ kesihatan

C7 pengusaha taska/ kedai bayi

d) F1 banyak pusat kesihatan F5 gaya hidup sihat
H1 hospital/ klinik pakar H5 amalan bersenam
F2 tahap pendidikan tinggi F6 makanan berkhasiat
H2 wargatua menjaga kesihatan H6 pengambilan makanan seimbang
F3 taraf hidup tinggi F7 teknologi moden
H3 mampu membeli produk kesihatan H7 penyakit dikesan awal/ boleh diubati
F4 tenaga pakar/ doktor bertambah
H4 rawatan/ kemudahan bertambah baik

6. Implikasi Perubahan Penduduk 2 F6 taraf hidup meningkat [6m]
H6 jangka hayat meningkat
a) F1 taraf kesihatan tinggi/perubatan moden
H1 jangka hayat meningkat F7 ikut ajaran agama
H7 menggalakkan anak yang ramai
F2 kahwin awal
H2 kadar kesuburan panjang F8 migrasi masuk/imigrasi
H8 banyak peluang pekerjaan
F3 kadar kelahiran meningkat
H3 ramai golongan produktif F9 taraf pendidikan tinggi
H9 gaya hidup sihat
F4 intensif kerjaan F10 amalan pemakanan seimbang
H4 cuti bersalin 90 hari/pelepasan cukai H10 kesedaran penjagaan kesihatan
F5 kadar kematian rendah
H5 banyak kemudahan kesihatan F5 kadar upah rendah

b) F1 taraf pendidikan rendah H5 taraf hidup rendah
H1 kekurangan kemudahan kesihatan
F2 taraf kesihatan rendah F6 masalah sosial meningkat
H2 kemudahan kesihatan rendah
F3 masalah perumahan H6 jenayah/penyakit berjangkit
H3 kekurangan perumahan/setinggan
F4 kadar pengangguran tinggi F7 masalah kebuluran/kekurangan makanan
H4 peluang pekerjaan terhad
H7 pengeluaran makanan rendah/ kemiskinan

F8 perkembangan ekonomi perlahan

H8 pendapatan rendah [6m]

c) F1 mewujudkan banyak peluang pekerjaan F7 menggalakkan kemasukan pelabur asing
F2 membina rumah kos rendah F8 menggalakkan amalan perancang keluarga
F3 pemodenan sektor pertanian F9 mengehadkan bilangan anak
F4 meningkatkan taraf pendidikan F10 kahwin lewat
F5 mempelbagaikan kegiatan ekonomi F11 kempen mengawal pertumbuhan penduduk
F6 meningkatkan kemudahan kesihatan F12 menggalakkan migrasi keluar/emigrasi

7. Fungsi Petempatan

a) F1 aktiviti pertanian
H1 pembukaan kawasan FELDA
C1 kelapa sawit/ getah
F2 kemudahan infrastruktur
H2 pengangkutan
C2 jalan raya
F3 tanah pamah
H3 yang rata
C3 dataran kedah perlis
F4 kegiatan industri desa
H4 galakan governan
C4 membuat kerepek/ kraftangan

b) F1 membuka peluang pekerjaan
H1 meningkatkan taraf hidup
C1 petani
F2 meningkatkan kemudahan awam/ prasarana
H1 pengangkutan
C1 jalan raya
F3 meningkatkan kemudahan sosial
H3 meingkatkan kualiti hidup
C3 balai raya/ masjid
F4 menambah pendapatan penduduk
H4 jualan/ perniagaan
C4 kerepek/ kraftangan

c) F1 membuka lebih banyak kawasan getah/ kelapa sawit
H1 menggantikan tanah terbiar
F2 memajukan kegiatan pertanian/ sayuran/ buah
H2 pertanian moden
F3 memajukan kegiatan ekopelancongan/ pelancongan
H3 menambah kawasan homestay/ chalet
F4 membuka kawasan akuakultur
H4 kolam ikan/ ikan dalam sangkar
F5 meningkatkan kualiti industri kraftangan
H5 batik/ sutera/ rotan/ bakul

d) F1 menyediakan tenaga buruh
H1 bekerja dalam sektor perindustrian/ perkhidmatan/ pembinaan
F2 menyediakan kawasan eko pelancongan
H2 hutan lipur/ air terjun/ jeram/ tasik
F3 membekalkan sumber bahan mentah
H3 getah/ kelapa sawit
F4 menyediakan pasaran barangan
H4 penduduk luar bandar
F5 menyediakan bekalan makanan/ ikan/ sayur
H5 kawasan penanaman/ penternakan luar bandar
F8 pusat industri kecil dan sederhana
H8 membuat keropok/ kerepek/ kraftangan

8. Pembandaran F6 menyediakan peluang pekerjaan [4m]
F7 pusat pentadbiran tersendiri
a) F1 kawasan petempatan F8 pusat perindustrian/perkilangan
F2 pusat perkhidmatan F9 mewujudkan pusat pendidikan/IPTA
F3 pusat perniagaan/perdagangan F10 kemudahan infrastruktur lengkap
F4 mengurangkan kesesakan lalulintas
F5 mempunyai sistem pengangkutan yg moden

b) F1 migrasi masuk F7 perkembangan sektor pelancongan
H1 banyak peluang pekerjaan H7 menarik kehadiran pelancong
C1 indonesia/myanmar/bangladesh C7 nilai/air keroh/sepang

F2 pertambahan penduduk semulajadi F8 perkembangan pusat perkhidmatan
H2 kadar kelahiran tinggi H8 menambah fungsi sesebuah bandar
C2 penduduk kahwin awal/kesuburan tinggi C8 kewangan/pengangkutan/insurans/

F3 perkembangan kawasan perindustrian perniagaan/ perdagangan
H3 tumpuan penduduk
C3 petaling jaya/shah alam/bayan lepas F9 governan/dasar kerajaan
H9 menaikkan taraf bandar
F4 pusat pengajian tinggi C9 putrajaya/nusajaya
H4 IPTA/IPTS
C4 sintok/bangi/serdang F10 sejarah awal
H10 awal dimajuka oleh penjajah
C10 pulau pinang/kuala lumpur

F5 kemudahan asas/keperluan sosial F11 sumber mineral
H5 kebudayaan/tempat ibadat/hiburan/rekreasi H11 kegiatan perlombongan bijih
C5 masjid/tandas/taman permainan timah/petroleum/gas asli
C11 ipoh/kerteh/bintulu/kuala lumpur
F6 pusat pengangkutan/perhubungan
H6 jaringan jalanraya/lebuhraya/lapangan terbang F12 perkembangan kemudahan kesihatan
C6 nilai/sepang H12 hospital/ doktor pakar
C12 hospital pantai/hospital putra

c) F1 suhu meningkat F6 kepupusan flora/fauna
H1 kekurangan tumbuhan hijau H6 aktiviti pembalakan yang giat

F2 kejadian jerebu F7 kepupusan habitat flora/fauna

H2 pembebasan asap kilang/kenderaan/pembakaran H7 aktiviti pembalakan yang giat

F3 kejadian hujan asid F8 perubahan landskap
H3 banyak gas rumah hijau di atmosfera H8 berubah menjadi kawasan bandar

F4 pencemaran air F9 fenomena pulau haba
H4 pembuangan sisa toksik/kumbahan H9 pembinaan bangunan rapat/ tinggi/ konkrit/
bercermin
F5 hakisan tanih/tanah runtuh
H5 aktiviti pembangunan yang tidak terkawal F10 pertambahan penduduk
H10 timbul masalah jenayah/sosial

d) F10 menapis sisa kilang/bahan toksik
F1 menaman tanaman hijau/tanam pokok F11 menggunakan pengangkutan awam
F2 berkongsi kereta F12 mengurangkan penggunaan CFC
F3 menggunakan insinerator F13 menggunakan sumber tenaga alternatif
F4 merawat sisa air F14 mewujudkan pembangunan lestari
F5 menggunakan petrol tanpa plumbum F15 membaiki sistem perparitan
F6 mewujudkan bandar baru/satelit F16 kempen kesedaran alam sekitar
F7 memasang alat penapis asap kilang F17 guna lrt/komuter/putra/monorel
F8 amalan kitar semula F18 pendidikan alam sekitar
F9 penguatkuasaan undang-undang
[5m]

9. Pengangkutan Bandar/Awam F6 keselesaan kepada pengguna
H6 kemudahan yang berhawa dingin
(a) F1 mengurangkan kesesakan lalulintas F7 penggunaan teknologi moden
H1 mengurangkan penggunaan kenderaan H7 kepakaran jepun/china
F2 mempercepatkan perjalanan F8 meningkatkan kecekapan pengangkutan
H2 jadual yang tepat/tetap Awam
F3 mengurangkan pencemaran dibandar-bandar H8 meningkatkan darjah ketersampaian
H3 menggunakan tenaga elektrik F9 membawa ramai penumpang
F4 menjimatkan guna tanah H9 mengurangkan penggunaan kenderaan
H4 pembinaan rel bertingkat persendirian
F5 tambang yang murah F10 dasar kerajaan
H5 menjimatkan kos perjalanan pengguna di KL H10 memajukan sistem pengangkutan

(b) F1 pengangkutan yang selesa F6 jimat masa/cepat sampai
H1 berhawa dingin H6 tiada kesesakan lalulintas
F2 mudah digunakan F7 menepati masa
H2 tiket boleh dibeli online H7 tidak lewat ke tempat kerja
F3 mesra alam/guna elektrik F8 tambang berpatutan
H3 tidak mencemarkan alam H8 murah/ jimat kos
F4 guna tanah minimum F9 mengangkut ramai penumpang
H4 landasan atas/ rel tinggi H9 menjimatkan kos
F5 sistem perkhidmatan berkomputer F10 memajukan sektor pelancongan
H5 selamat H10 pelancong asing/ tempatan

c) Aras 1 – (1-2 markah)
- Calon hanya menyenaraikan fakta sahaja

Aras 2 – (3-4 markah)
- Calon menyenaraikan 2 fakta dan 2 huraian atau lebih tanpa menyatakan contoh

Aras 3 – (5-6 markah)
- Calon menyenaraikan 2 fakta + 2 huraian + 2 contoh berserta dengan ayat yang lengkap dan

dramatis

Aras Contoh jawapan Tidak wajar
1 F1 kos tinggi
Wajar F2 kurang permintaan
2 F1 mengurangkan kesesakan F3 ada pengangkutan awam yang lain
F2 meningkatkan penggunaan teknologi F4 halangan bentuk muka bumi
F3 terdapat modal tempatan/ asing F5 kesukaran mewujudkan stesen transit
F4 meningkatkan nilai hartanah F6 kemusnahan flora dan fauna
F5 memajukan pelancongan F7 penduduk kurang
F6 meningkatkan mobiliti
F7 mewujudkan peluang pekerjaan Tidak wajar
F1 kos tinggi
Wajar H1 bahan binaan mahal
F1 mengurangkan kesesakan F2 kurang permintaan
H1 jumlah kenderaan persendirian kurang H2 penduduk masih mempunyai pilihan lain
F2 meningkatkan penggunaan teknologi F3 ada pengangkutan awam yang lain
H2 menjadikan negara moden H3 tidak keperluan
F3 terdapat modal tempatan/ asing F4 halangan bentuk muka bumi
H3 bank/ kwsp/ pelabur asing H4 menyukarkan pembinaan
F4 meningkatkan nilai hartanah F5 kesukaran mewujudkan stesen transit
H4 menguntungkan penduduk sekitar H5 kawasan petempatan penduduk
F5 memajukan pelancongan F6 kemusnahan flora dan fauna
H5 menggunakan LRT H6 kehilangan habitat flora dan fauna
F6 meningkatkan mobiliti F7 penduduk kurang
H6 mudah bergerak H7 tiada kesesakan
F7 mewujudkan peluang pekerjaan
H7 syarikat pengangkutan LRT

3 Wajar Tidak wajar
F1 mengurangkan kesesakan F1 kos tinggi
H1 jumlah kenderaan persendirian kurang H1 bahan binaan mahal
C1 contoh bandar, Kuala Lumpur C1 simen/ besi
F2 meningkatkan penggunaan teknologi F2 kurang permintaan
H2 menjadikan negara moden H2 penduduk masih mempunyai pilihan lain
C2 negara-negara maju C2 kenderaan persendirian/ grab/ teksi
F3 terdapat modal tempatan/ asing F3 ada pengangkutan awam yang lain
H3 bank tempatan/ pelabur asing H3 tidak keperluan
C3 KWSP/ Jepun C3 bas/ teksi
F4 meningkatkan nilai hartanah F4 halangan bentuk muka bumi
H4 menguntungkan penduduk sekitar H4 menyukarkan pembinaan
C4 gombak/ batu caves C3 tanah tinggi/ beralun
F5 memajukan pelancongan F5 kesukaran mewujudkan stesen transit
H5 menggunakan LRT H5 kawasan petempatan penduduk
C5 pelancong asing C5 perlu pindah/ bayar mahal
F6 meningkatkan mobiliti F6 kemusnahan flora dan fauna
H6 mudah bergerak H6 kehilangan habitat flora dan fauna
C5 boleh ke mana-mana dengan mudah C6 hutan/ sungai
F7 mewujudkan peluang pekerjaan F7 penduduk kurang
H7 syarikat pengangkutan LRT H7 tiada kesesakan
C7 penjual tiket/ pemandu C7 tiada keperluan pengangkutan lain

d) F4 sistem kawalan pusat
F1 kemudahan membeli tiket online H4 tepati masa
H1 cepat/ mudah F5 kawalan automatik
F2 Grab/ Uber/ ehailing H5 keselamatan terjamin
H2 menjimatkan masa/ cepat F6 mengelakkan penipuan
F3 sistem kawalan berkomputer H6 teksi bermeter
H3 LRT/ Monorel

10. Pengangkutan Darat F6 pusat perkhidmatan

a) F1 bentuk muka bumi rata/tanah pamah H6 perbankan/insurans/perniagaan
H1 memudahkan pembinaan jalan raya
F2 terdapat kawasan penduduk padat F7 terdapat banyak bandar-bandar besar
H2 bandar-bandar utama
F3 kawasan pertanian seperti padi/kelapa sawit H7 kuala lumpur/ipoh/johor bahru/seremban
H3 dataran kedah perlis/Kelantan/muadzam
F4 banyak kawasan perindustrian F8 kawasan pelancongan
H4 senawang/nilai/bayan lepas
F5 pusat pentadbiran/ibu negeri H8 melaka/cameron highlands/pulau pinang
H5 seperti putrajaya
F9 lokasi pelabuhan/lapangan terbang/kereta api

H9 pelabuhan klang/KLIA/MRT/LRT

F10 kemudahan infrastruktur/awam lengkap

H10 jalan raya/air/elektrik [6m]

b) F1 menjimatkan masa perjalanan F6 dapat majukan industri pembuatan
H1 memendekkan masa perjalanan H6 kerana bahan mentah mudah diangkut
C1 mewujudkan laluan pintas C6 contohnya kayu balak/hasil hutan

F2 mewujudkan peluang pekerjaan F7 dapat meluaskan pasaran barangan
H2 untuk menyelenggara lebuh raya H7 melalui eksport
C2 seperti pekerja tol C7 ke negara Indonesia/Brunei

F3 meningkatkan darjah ketersampaian F8 dapat menjimatkan kos tambang
H3 meningkatkan mobiliti penduduk H8 berbanding pengangkutan udara
C3 memudahkan proses integrasi penduduk C8 mengangkut penumpang/barangan

F4 mewujudkan petempatan baru F9 dapat menarik pelabur asing
H4 meningkatkan nilai hartanah H9 untuk menanam modal
C4 pendapatan meningkat C9 contohnya dari Jepun

F5 memajukan kawasan pedalaman F10 meluaskan sektor ekonomi
H5 memajukan lokasi pelancongan H10 pertambahan kedai perniagaan
C5 menggalakkan kedatangan pelancong C10 kedai runcit

c) F1 perubahan landskap F6 sungai cetak
H1 kawasan hutan digondolkan H6 kelodak/pasir dimendapkan didasar sungai
F2 flora musnah F7 pencemaran udara/jerebu
H2 habitat flora musnah H7 asap kenderaan/debu/habuk
F3 fauna musnah F8 tanah runtuh/gerakan jisim
H3 habitat fauna musnah H8 penebangan pokok
F4 kawasan tadahan air musnah F9 peningkatan suhu
H4 menyebabkan bekalan air terjejas H9 karbon dioksida bertambah/oksigen berkurang
F5 pencemaran air F10 rantaian makanan terganggu
H5 akibat hakisan tanih H10 kerana ekosistem hutan telah musnah [6m]

11. Pengangkutan Udara F6 untuk mengurangkan kesesakan lapangan
terbang sedia ada
a) F1 permintaan yang tinggi daripada H6 dan dapat memberi keselesaan kepada
H1 penduduk tempatan/pelancong asing penumpang

F2 penggunaan teknologi moden F7 kerana perkembangan sektor ekonomi
H2 yang mempunyai kepakaran memudahkan. H7 seperti perdagangan/ perniagaan
/perkhidmatan
F3 meningkatkan intergrasi penduduk
H3 penduduk sabah & sarawak/seluruh dunia F8 menggalakkan kemasukan pelabur asing
H8 menanam modal di Malaysia
F4 tanah pamah/rata/luas
H4 memudahkan/menjimatkan kos pembinaan [6m]

F5 dasar kerajaan yang
H5 memajukan sektor pengangkutan

b) F1 mewujudkan peluang pekerjaan F6 menggalakkan kegiatan pelancongan
F2 mudah dihubungi F7 menghubungkan kawasan pedalaman
F3 sumber pendapatan negara F8 jimat masa/mudah/cepat
F4 menggalakkan kegiatan pelancongan F9 meningkatkan intergrasi penduduk
F5 mudah dihubungi/darjah ketersampaian tinggi F10 meningkatkan mobiliti penduduk

12. Pengangkutan Air F7 menghubungkan kawasan pedalaman
F8 meningkatkan mobiliti penduduk kawasan pedalaman
a) F1 menjimatkan masa F9 mewujudkan bandar pelabuhan
F2 mudah dihubungi F10 menghubungkan dengan negara lain
F3 menggalakkan kegiatan pelancongan F11 membawa barang pukal/jumlah yang banyak
F4 mewujudkan peluang pekerjaan F12 sumber pendapatan negara
F5 kos pengangkutan murah/jimat kos
F6 kekurangan pengangkutan darat/udara

b) F1 pengangkutan yang cekap di pedalaman/pulau F6 untuk mengangkut barangan pukal

H1 contoh marudi/kinabatangan H6 kerana kapal boleh mudik jauh ke hulu sungai

F2 Mengangkut kayu balak/hasil pertanian F7 sungai besar/panjang/pinggir pantai panjang
H2 contoh sungai rajang/kinabatangan/baram H7 sungai rajang/kinabatangan/batang lupar

F3 pengangkutan darat terhad F8 banyak petempatan disepanjang/pinggir laut
H3 kerana bentuk muka bumi bergunung ganang H8 sibu/marudi/tenom/sri aman

F4 kos pembinaan jalan raya tinggi/sukar bina F9 dapat mewujudkan peluang pekerjaan
H4 negeri yang luas/bentuk muka bumi tak rata H9 seperti pemandu bot/pekerja pelabuhan

F5 kos pengangkutan air murah F10 menjalankan aktiviti pelancongan
H5 bot//berbanding pengangkutan udara/darat H10 seperti menyusuri sungai/pulau

[6m]

13. Perkembangan Telekomunikasi

a) F1 maklumat cepat F11 e-dagang/teleperbankan/ATM
F2 mendapat ramalan cuaca/bencana alam F12 perbincangan jarak jauh/telesidang/televideo
F3 siaran langsung seluruh negara F13 e-kerajaan dalam bidang pentadbiran
F4 meluaskan pasaran F14 memudahkan hubungan diplomatik
F5 meningkatkan keselamatan/udara/laut F15 menarik pelabur asing
F6 sumber ilmu antarabangsa/E-pembelajaran F16 memudahkan hubungan diplomatik/individu
F7 memajukan sektor pelancongan F17 mewujudkan peluang pekerjaan
F8 meningkatkan kemudahan kesihatan F20 memudahkan urusan perdagangan/online
F18 menjimatkan kos/sewa premis perniagaan F19 meningkatkan kecekapan pentadbiran
F9 penyelidikan dan pembangunan yg berterusan
F10 membangunkan system pengangkutan pintar kerajaan

[6m]

14. Kepentingan Hutan F5 sumber pendapatan penduduk
H5 pekerjaan/pemburu
a) F1 menyediakan peluang pekerjaan C5 kulit binatang/bulu/daging
H1 sektor pembalakan
C1 pemotong kayu balak/pemandu lori balak F6 sumber perubatan
H6 seperti herba
F2 membekalkan sumber makanan C6 tongkat ali/kacip fatimah
H2 tumbuhan/haiwan
C2 ikan/udang/binatang buruan/herba F7 pendidikan
H7 kursus di ipta/ipts
F3 sumber pendapatan negara C7 contoh ipta/iptas
H3 hasil jualan bahan mentah industri
C3 rotan/cengal/ikan/sotong F8 penyelidikan/R&D
H8 keunikan spesies flora/fauna
F4 produk pelancongan C8 FRIM
H4 orang utan/badak sumbu/gajah
C4 taman negara/sepilok

b) F1 menyebabkan flora musnah F7 berlakunyan kejadian hakisan tanah
H1 aktiviti pembalakan H7 struktur tanih longgar

F2 menyebabkan fauna musnah F8 berlakunya tanah runtuh/gelongsoran tanah
H2 aktiviti penebangan pokok H8 struktur tanih longgar

F3 menyebabkan habitat flora musnah F9 menyebabkan kawasan tadahan air terjejas
H3 aktiviti pembalakan H9 pembalakan di kawasan tanah tinggi

F4 habitat fauna musnah F10 rantaian makanan terjejas
H4 kehilangan tempat tinggal H10 kerana sumber makanan berkurangan

F5 peningkatan suhu setempat F11 sungai menjadi cetek

H5 oksigen berkurangan/karbon dioksida meningkat H11 kerana mendapan kelodak/lumpur/pasir

F6 berlakunya perubahan landskap F12 kejadian banjir lumpur
H6 tanih menjadi gondol/tandus/gersang H12 kerana aliran air permukaan meningkat

c) F1 penghutanan semula/tanam pokok F6 menghadkan lesen pembalakan
F2 rawatan silvikultur F7 amalan kitar semula
F3 wujudkan taman negara/hutan simpan F8 wujudkan ladang hutan
F4 penebangan terpilih F9 sumber alternatif/ kayu getah/durian
F5 menjalankan penyelidikan dan pembangunan F10 mewujudkan pasukan renjer hutan

d) F1 kitaran karbon dioksida/oksigen F5 membekalkan sumber makanan
H1 daun hijau serap k.dioksida/bebaskan oksigen H5 makanan seperti ikan/ketam/udang/siput
F2 kepelbagaian biologi F6 menapis pencemar dari kawasan sekitar
H2 menampung pelbagai jenis hidupan H6 menyerap nutrien seperti nitrogen/fosforus
F3 tempat pembiakan hidupan laut F7 zon penampan kepada ribut

H3 habitat/pembiakan ketam/ikan/udang/kerang H7 melindungi pantai /hakisan pantai
F4 menstabilkan pesisir pantai F8 kitaran nutrien dan rantaian makanan
H4 akar ceracak menstabilkan pantai/muara sg H8 habitat kepada hidupan laut

15. Kepentingan Mineral F5 dapat meningkatkan taraf hidup
H5 kerana wujudnya banyak peluang pekerjaan
a) F1 sumber bahan api
H1 kenderaan/menjana kuasa elektrik F6 kemasukan modal asing
H6 menanam modal/buat pelaburan
F2 bahan mentah industri
H2 petrokimia/sektor pembuatan F7 pemindahan teknologi moden
H7 berkongsi kepakaran dengan negara luar
F3 meningkatkan pendapatan negara
H3 eksport petroleum F8 merangsang pembangunan
H8 membangunkan pelbagai sektor ekonomi
F4 membangunkan bandar baru dan pelabuhan
H4 bandar kerteh/bintulu/pelabuhan kelang

b) WAJAR TIDAK WAJAR
F1 berlakunya pencemaran tanih F1 mewujudkan peluang pekerjaan
F2 pencemaran udara/jerebu F2 bahan mentah industri
F3 pencemaran air F3 pendapatan utama negara
F4 kebakaran hutan F4 kurang sumber alternatif
F5 gangguan ekosistem akuatik F5 bahan api utama
F6 sumber tidak boleh diperbaharui F6 kelembapan pertumbuhan ekonomi
F7 harga petroleum tidak stabil F7 keupayaan sumber alternatif kurang berkesan
F8 stok makin berkurangan/semakin pupus F8 teknologi rendah
F9 peningkatan suhu F9 kos sumber alternatif mahal
F10 hujan asid F10 menjana rangkaian sistem pengangkutan

[6m]

16. Sumber Air

a) F1 permintaan melebihi bekalan/permintaan tinggi F5 pembuangan najis haiwan ternakan

H1 menyebabkan bekalan air tidak cukup H5 mencemarkan sumber air

F2 penggunaan baja kimia/racun serangga F6 pembuangan sisa kumbahan/hotel
H2 mencemarkan sumber air H6 mencemarkan sumber air

F3 penebangan hutan/pembalakan/tebang pokok F7 aktiviti perlombongan bijih timah
H3 menjejaskan kawasan tadahan air hujan H7 menyebabkan pencemaran air sungai

F4 pembuangan sisa industri/sisa kilang F8 pengurusan sumber air yang kurang efesien
H4 mencemarkan sumber air H8 menyebabkan berlakunya pembaziran air

b) F1 membina empangan baru F8 pemeliharaan hutan
F2 rawatan air/penapis air F9 penghutanan semula
F3 kitar semula air F10 bina kilang jauh dari sungai
F4 membangunkan punca air baru F11 penguatkuasaan undang-undang
F5 mewartakan hutan simpan/teman negara F12 kempen kesedaran alam sekitar/cintai sungai
F6 mengimport air F13 pendidikan alam sekitar
F7 R&D tingkatkan kualiti air F14 sumber air bawah tanah

17. Pantai dan Marin F7 kawasan pelancongan
H7 pantai berpasir/keindahan semula jadi
a) F1 mewujudkan peluang pekerjaan C7 port dickson/pulau redang/desa ru
H1 meningkatkan taraf hidup
C1 nelayan F8 pelabuhan
H8 kawasan terlindung/teluk
F2 bahan mentah industri C8 pelabuhan klang/pelabuhan kuantan
H2 ikan/udang/ketam
C2 keropok/belacan/budu F9 habitat fauna
H9 hutan paya bakau
F3 jalan pengangkutan dan perhubungan C9 ikan/ketam/kerang/udang
H3 mengangkut barangan pukal
C3 kayu balak/bijih timah F10 menyederhanakan suhu
H10 pengaruh kelautan
F4 perlombongan sumber mineral C10 bayu laut/angin monsun
H4 petroleum/gas asli/garam
C4 luar pantai terengganu/sabah/sarawak F11 sumber perubatan
H11 hidupan akuatik/tumbuhan
F5 sumber pendapatan negara C11 garam/rumpair laut
H5 hasil perlombongan
C5 petroleum/gas asli/pasir F12 bahan binaan
H12 cerucuk/tambak laut/konkrit
F6 sumber makanan yang membekalkan C12 pokok bakau/pasir
H6 protein untuk manusia
C6 ikan/udang/ketam/sotong/rumpai laut

b) F1 penebangan pokok/tebang pokok bakau F7 pembuangan sampah sarap/sisa domestik
H1 kehilangan habitat flora fauna H7 pencemaran air

F2 pembuangan sisa kilang/sisa toksik F8 pembinaan jalan raya
H2 ph air berubah H8 hakisan pantai

F3 penggunaan baja kima/racun serangga F9 najis haiwan ternakan
H3 alga bertambah dalam air H9 air berbau/ berubah sifat

F4 aktiviti pembinaan jeti/pelabuhan/hotel F10 bom ikan
H4 sisa kumbahan H10 terumbu karang musnah

F5 tambak laut/tebus guna F11 tumpahan minyak oleh kapal/bot nelayan
H5 perubahan landskap H11 hidupan laut pupus

F6 penggunaan pukat tunda di pinggir pantai F6 kegiatan pelancongan
H6 anak-anak ikan/ penyu terperangkap H6 pembuangan sampah sarap/kumbahan

c) F1 penebangan pokok bakau F7 pengangkutan
H1 hakisan pantai giat H7 pembersihan kapal/buangan minyak

F2 tangkap ikan berlebihan F8 petempatan kampUng air
H2 penggunaan pukat tunda/bom ikan H8 pembuangan sampah sarap/sisa
domestik/kumbahan
F3 penambakan laut
H3 mengubah struktur pantai F9 kegiatan perindustrian
H9 pembuangan sisa toksid ke laut
F4 perlombongan petroleum
H4 tumpahan minyak F10 penggunaan pukat tunda di kawasan pinggir
pantai
F5 pembinaan jeti/pelabuhan/hotel H10 terumbu karang musnah
H5 pencemaran laut

d) F1 membina tukun tiruan F5 menanam pokok bakau
H1 menggalakkan pembiakan plankton H5 untuk mencegah hakisan pantai

F2 mewartakan taman laut F6 melarang penggunaan bom ikan/ujian nuklear
H2 melindungi hidupan akuatik H6 elakkan kemusnahan hidupan akuatik

F3 mengawal perairan oleh polis marin F7 menapis sisa kilang
H3 tiada pencerobohan nelayan asing H7 mengelakkan pencemaran air

F4 melarang penggunaan pukat tunda F8 kempen kesedaran alam sekitar
H4 dikawasan pinggir pantai H8 cintai sungai kita/gotong royong

18. Kepentingan tanih F4 tanih berpasir
H4 kelapa
a) F1 tanih aluvium C4 bagan datoh
H1 padi
C1 dataran kedah perlis dll F5 tanih beris
H5 tanaman tembakau
F2 tanih laterit C5 kawasan pantai Kelantan
H2 kelapa sawit/getah
C2 felda nitar/dataran pahang F6 kawasan hawa sederhana
H6 teh/sayuran/strawberi
F3 tanih gambut C6 cameron highlands/kundasang
H3 nenas
C3 pontian johor [6m]

b) F1 penggunaan racun serangga F5 pertanian secara giat
H1 menambahkan keasidan tanih H5 mengurangkan humus/nutrien dalam tanih
F2 pertanian pindah F6 aktiviti pembalakan
H2 mengurangkan kesuburan tanih H6 hakisan tanih/tanah runtuh

F3 penggunaan baja kimia F7 perlombongan bijih timah
H3 meningkatkan keasidan tanih H7 tanih menjadi tandus

F4 pembinaan empangan hidroelektrik F8 aktiviti perindustrian [6m]
H4 hutan ditenggelami air H8 tanih menjadi tidak subur

c) F1 pembajakan berkontur F7 pertanian hidroponik
F2 tanaman secara bergilir F8 tanah rang
F3 pembinaan teres F9 menggunakan baja organik
F4 tanaman tutup bumi F10 kaedah sungkupan
F5 pendidikan alam sekitar F11 penguatkuasaan undang-undang
F6 kempen kesedaran alam sekitar

19. Kepentingan Tenaga Suria F7 mudah dipasang dimana-mana
H7 bumbung rumah/kawasan lapang
a) F1 iklim khatulistiwa
H1 pancaran cahaya matahari lebih 6 jam F8 teknologi/kepakaran
H8 tempatan/luar negara
F2 taraf hidup tinggi
H2 mampu pasang panel solar F9 pembangunan dan penyelidikan/R&D
H9 teknologi hijau
F3 menjimatkan/murah
H3 kos penyelenggaraan murah F10 bekalan sumber berterusan/sumber kekal
H10 sumber boleh diperbaharui
F4 boleh menyimpan lebih tenaga yang dijana
H4 boleh digunakan sepanjang masa F11 mesra alam
H11 bersih dan tidak mencemarkan udara
F5 modal/sumber pendapatan tinggi
H5 kerajaan/swasta

F6 menjana pendapatan
H6 tenaga yang dijana boleh dijual

20. Kepentingan Tenaga Ombak

WAJAR

F1 sumber tenaga alternatif kepada bahan api fosil
F2 permintaan tinggi
F3 tenaga boleh diperbaharui
F4 tenaga mesra alam/bersih
F5 pinggir pantai yang panjang/dikelilingi laut
F6 menggunakan tenaga ombak yang berterusan
F7 menjimatkan kos dalam jangka masa yang panjang
F8 tiupan angin monsun timur laut yg membentuk ombak
F9 kemudahan kepada penduduk pinggir pantai/pulau
F10 penyelidikan dan pembangunan (R&D)

TIDAK WAJAR [6m]

F1 teknologi rendah
F2 kos tinggi
F3 tiupan angin tidak konsisten/menentu
F4 penduduk pedalaman jauh dari laut
F5 penggunaan dalam skala kecil
F6 keadaan laut tidak menentu

21. Kepentingan Tenaga Biojisim

e) Aras 1 – (1-2 markah)
- Calon hanya menyenaraikan fakta sahaja

Aras 2 – (3-4 markah)
- Calon menyenaraikan 2 fakta dan 2 huraian atau lebih tanpa menyatakan contoh

Aras 3 – (5-6 markah)
- Calon menyenaraikan 2 fakta + 2 huraian + 2 contoh berserta dengan ayat yang lengkap dan

dramatis

Aras Contoh jawapan Tidak wajar
1 F1 kos masih mahal
2 Wajar F2 teknologi masih kurang
F1 sumber yang banyak F3 kurang permintaan
3 F2 dasar kerajaan H4 masih banyak sumber lain
F3 mesra alam F1 kos masih mahal
F4 tenaga alternatif H1 bahan mudah rosak
F1 sumber yang banyak F2 teknologi masih kurang
H1 terdapat banyak sumber berasaskan H2 tiada kepakaran
pertanian F3 kurang permintaan
F2 dasar kerajaan H3 masih bergantung kepada sumber
H2 menggalakkan penggunaan biomas petroleum
F3 mesra alam F4 masih banyak sumber lain
H3 tidak mencemarkan alam H4 lebih murah dan praktikal
F4 tenaga alternatif
H4 sumber boleh baharu F1 kos masih mahal
H1 bahan mudah rosak
F1 sumber yang banyak C1 hampas kelapa sawit
H1 terdapat banyak sumber berasaskan F2 teknologi masih kurang
pertanian H2 tiada kepakaran
C1 kelapa sawit/ hampas padi C2 masih dalam penyelidikan
F2 dasar kerajaan F3 kurang permintaan
H2 menggalakkan penggunaan biomas
C2 subsidi/ sokongan kepada pengusaha

F3 mesra alam H3 masih bergantung kepada sumber lain
H3 tidak mencemarkan alam C3 petroleum
C3 tidak mengeluarkan gas berbahaya F4 masih banyak sumber lain
F4 tenaga alternatif H4 lebih murah dan praktikal
H4 sumber boleh baharu C4 tenaga hidroelektrik/ suria
C4 bekalan berterusan hasil pertanian

22. Teknologi Hijau

a) F1 bentuk muka bumi tanah pamah/rata F5 kemudahan jaringan pengangkutan yg baik
H1 pembinaan kilang dgn kos yg rendah H5 memudahkan pergerakan/mobiliti
C1 kilang di petaling jaya/shah alam C5 jalan raya/lebuh raya/kapal terbang/jalan laut

F2 bekalan tenaga buruh F6 modal/pelaburan asing
H2 mahir/separuh mahir/tidak mahir H6 tempatan dan luar negara
C2 warga asing/tempatan C6 china/jepun/korea

F3 sumber bahan mentah F7 galakan kerajaan/dasar kerajaan
H3 tempatan yang banyak H7 memberi insentif/bantuan modal
C3 kelapa sawit/getah C7 pelan induk perindustrian/MITI/MATRADE

F4 sumber tenaga F8 pasaran luas/permintaan yang tinggi
H4 banyak dan murah H8 tempatan/antarabangsa
C4 petroleum/gas asli/tenaga hidroelektrik C8 eksport ke luar negara/pasaran dalam negara

[6m]

b) F1 kos tinggi
H1 harga kereta mahal
F2 pembangunan teknologi masih kurang
H2 kurang kepakaran
F3 pusat caj/ pusat serivs terhad
H3 hanya tertumpu di bandar besar
F4 masih bergantung kepada sumber sedia ada
H4 petroleum/ diesel
F5 terhad pada jarak yang dekat sahaja
H5 tiada kemudahan cas di kawasan luar bandar
F6 peralatan/ penyelenggaraan sukar didapati

23. Sektor Pembuatan F5 kemudahan jaringan pengangkutan yg baik
H5 memudahkan pergerakan/mobiliti
a) F1 bentuk muka bumi tanah pamah/rata C5 jalan raya/lebuh raya/kapal terbang/jalan laut
H1 pembinaan kilang dgn kos yg rendah
C1 kilang di petaling jaya/shah alam F6 modal/pelaburan asing
H6 tempatan dan luar negara
F2 bekalan tenaga buruh C6 china/jepun/korea
H2 mahir/separuh mahir/tidak mahir
C2 warga asing/tempatan F7 galakan kerajaan/dasar kerajaan
H7 memberi insentif/bantuan modal
F3 sumber bahan mentah C7 pelan induk perindustrian/MITI/MATRADE
H3 tempatan yang banyak
C3 kelapa sawit/getah F8 pasaran luas/permintaan yang tinggi
H8 tempatan/antarabangsa
F4 sumber tenaga C8 eksport ke luar negara/pasaran dalam negara
H4 banyak dan murah
C4 petroleum/gas asli/tenaga hidroelektrik

[6m]

b) F1 sumber pendapatan negara F6 kemasukan pelabur asing
H1 eksport H6 pemindahan teknologi
C1 India/ Indonesia C6 Jepun/ Korea Selatan

F2 wujudkan peluang pekerjaan F7 meningkatkan kemudahan infrastruktur/awam
H2 bidang automotif H7 menghubungkan ke kawasan pelabuhan
C2 jurutera/ pekerja kilang C7 jalan raya/ lebuh raya

F3 bahan mentah industri F8 mempelbagaikan ekonomi
H3 besi/ getah H8 mewujudkan industri hiliran
C3 tayar kenderaan/ kerangka kenderaan C8 perkhidmatan/ perniagaan

F4 mewujudkan bandar baru F9 meningatkan taraf kemahiran dan pengetahuan
H4 sekitar/ berhampiran kilang H9 tenaga buruh mahir/ separa mahir
C4 Tanjung Malim/ Shah Alam C9 kepada penduduk tempatan

F5 meningkatkan taraf hidup penduduk F10 berkongsi kepakaran/teknologi terkini
H5 gaji/ upah H10 pakar dari luar negara
C5 meningkatkan ekonomi penduduk C10 Jerman/ Jepun

c) F1 pencemaran air [6m]
H1 pembuangan sisa toksik/bahan kimia
C1 mencemarkan sungai F6 peningkatan suhu/pulau haba/hujan asid
dioksida H6 pembebasan gas rumah hijau
C6 karbon dioksida/karbon monoksida/sulfur
F2 pencemaran udara
H2 pembebasan asap kilang/kenderaan F7 kejadian banjir
C2 mengandungi gas rumah hijau H7 tanah yang tandus dan gersang
C7 air larian permukaan meningkat
F3 pencemaran tanih
H3 pembuangan bahan kimia/baja kimia F8 kemusnahan fauna
C3 meningkatkan keasidan tanih H8 rantaian makanan terjejas
C8 contoh haiwan
F4 hakisan tanih/tanah runtuh
H4 penerokaan kawasan hutan F9 kemusnahan flora
C4 struktur tanih menjadi longgar H9 kawasan hutan menjadi kilang/bangunan
C9 nama kilang/lokasi/tempat
F5 menyebabkan habitat flora musnah
H5 hutan musnah F10 menyebabkan habitat fauna musnah
C5 contoh tumbuhan H10 hutan musnah
H10 contoh haiwan
24. Sektor Pelancongan
F5 gua batu kapur
a) F1 hutan hujan tropika H5 stalaktit/ stalakmit/ tiang batu kapur
H1wujud jutaan tahun yang lalu C5 gua niah/gua mulu
C1 pelbagai spesies flora/fauna
F6 pulau
F2 air terjun H6 pantai yang bersih/ air jernih
H2 kawasan rekreasi C6 pulau tioman/sipadan
C2 contoh air terjun
F7 tasik semulajadi
F3 gunung H7 spesies ikan paya air tawar/ bangau/ burung
H3 keunikan ekosistem tanah tinggi C7 tasik bera/tasik cini
C3 gunung kinabalu
F8 terumbu karang yang cantik
F4 kawasan tanah tinggi H8 habitat hidupan akuatik
H4 suhu sederhana/ C8 contoh taman negara
C4 cameron highlands
[6m]

b)
Aras 1 – (1-2 markah)
- Calon hanya menyenaraikan fakta sahaja

Aras 2 – (3-4 markah)
- Calon menyenaraikan 2 fakta dan 2 huraian atau lebih tanpa menyatakan contoh

Aras 3 – (5-6 markah)
- Calon menyenaraikan 2 fakta + 2 huraian + 2 contoh berserta dengan ayat yang lengkap dan

dramatis

Cadangan jawapan

Wajar Tidak wajar
F1 membekalkan bekalan makanan F1 memusnakan habitat flora fauna
H1 keperluan domestik H1 kepupusan flora dan fauna
C1 sayur-sayuran C1 beruang madu/ raflesia/ hutan gunung
F2 memberi peluang pekerjaan F2 menyebabkan hakisan tanah berlaku
H2 sumber pendapatan penduduk H2 risiko tanah runtuh meningkat
C2 penduduk sekitar T.Tinggi Cameron C2 kawasan tanah tinggi Cameron
F3 menggalakkan aktiviti agropelancongan F3 banjir kilat
H3 melihat kebun/ ladang H3 sungai tersekat
C3 teh/ strawberi C3 plastik sampah/ sisa pertanian
F4 memajukan infrastruktur/ kemudahan awam F4 mengganggu keseimbangan ekosistem
H4 untuk kemudahan penduduk H4 rantaian makanan terjejas
C4 jalan raya/ sekolah/ klinik C5 hutan berkurang
F5 mempelbagaikan kegiatan ekonomi yang lain F5 pencemaran air
H5 memberi pendapatan kepada negara H5 proses larut resap ke dalam tanah
C5 pelancongan/ perhotelan/ kedai jualan C5 racun serangga/ baja kimia

c) F1 pembinaan hotel dan resort F8 kerjasama antarabangsa
H1 harga tanah meningkat F9 mengamalkan sifat kebersihan
F2 kegiatan ekonomi sampingan F10 berbudi bahasa dengan pelancong
H2 kedai makan/ dobi F11 memberi diskaun dan tambang murah
F3 jualan kraftangan F12 memajukan sistem telekomunikasi
H3 meningkatkan pendapatan penduduk F13 mewujudkan sistem pengangkutan yg cekap
F4 membuka peluang pekerjaan F14 mengurangkan kos operasi
H4 pekerja hotel/ pemandu pelancong
F5 memajukan perhidmatan pengangkutan [6m]
H5 bas/ teksi/ kapal terbang

d) F1 mempelbagaikan produk pelancongan
F2 mempromosi tahun melawat malaysia
F3 membina lebih banyak hotel
F4 menaik taraf tempat pelancongan
F5 meningkatkan keselamatan negara
F6 mengurangkan cukai perkhidmatan
F7 mewujudkan zon bebas cukai

25. Sektor Pertanian

a)
F1 penggunaan jentera moden
H1 mempercepatkan kerja di ladang
F2 baka berkualiti
H2 rintang/ tahan penyakit
F3 sistem pengairan sistematik
H3 padi dapat ditanam 3 kali
F4 penanaman hidroponik
H4 menjimatkan penggunaan sumber tanih
F5 memudahkan kerja
H5 menjimatkan penggunaan tenaga buruh

b) F1 bekalan sumber makanan F4 menyediakan bahan mentah industri
H1 teh dan tebu H4 seperti getah dan industri tayar

F2 peluang pekerjaan F5 wujud petempatan baru
H2 diladang/pemetik buah kelapa sawit/bawa lori H5 rancangan tanah FELDA

F3 pertambahan tenaga buruh mahir F6 memajukan sistem pengangkutan/jalan raya
H3 melalui latihan/kemahiran H6 meningkatkan darjah ketersampaian

[6m]

c) F1 penggunaan baja kimia F6 hakisan tanih/tanah runtuh
H1 meningkatkan keasidan tanih H6 struktur tanih menjadi longgar

F2 penggunaan racun serangga F7 pertanian pindah
H2 meningkatkan keasidan tanih H7 tanih menjadi tanih tandus dan gersang

F3 flora/fauna musnah F8 perubahan landskap
H3 penebangan pokok membina kaw pertanian H8 kawasan kelapa sawit/getah yang luas

F4 habitat flora/fauna musnah F9 meningkatkan suhu persekitaran
H4 penerokaan hutan membina kawasan H9 pertambahan gas rumah hijau pertanian

F5 pencemaran udara
H5 pembakaran hutan/asap kilang proses kelapa sawit

d) F1 pembajakan berkontur F7 pertanian hidroponik
F2 tanaman secara bergilir F8 tanah rang
F3 pembinaan teres F9 menggunakan baja organik
F4 tanaman tutup bumi F10 kaedah sungkupan
F5 pendidikan alam sekitar F11 penguatkuasaan undang-undang
F6 kempen kesedaran alam sekitar F12 pertanian rumah kaca

[4m]

e) F1 meningkatkan RnD
H1 menghasilkan baka terbaik
F2 penggunaan jentera/ peralatan moden
H2 contoh alat
F3 mengusahakan pertanian hidroponik secara besar-besaran
H3 pertanian dalam bangunan
F4 menggunakan baja berkualiti
H4 membantu pertumbuhan pokok dengan sihat dan cepat
F5 melatih/ menerapkan kemahiran pertanian moden
H5 petani/ pengusaha kebun
F6 kerjasama agensi kerajaan
H6 menyelia/ memantau/ khidmat nasihat kepada petani

26. Sektor Perikanan

a) F1 kawasan pinggir pantai yang panjang
H1 hampir semua negeri
F2 kawasan pentas sunda
H2 kedalaman kurang dari 180 m
F3 laut yang cetek
H3 menggalakkan pertumbuhan planton
F4 suhu air laut sederhana
H4 pelbagai spesies ikan
F5 banyak kawasan terumbu karang

F6 kawasan pembiakan ikan
F7 Selat Melaka
H7 terlindung dari angin/ taufan

b) F1 sumber pendapatan negara F7 meningkatkan pendapatan nelayan
F2 wujudkan peluang pekerjaan F8 mengembangkan sektor pembuatan bot
F3 tingkatkan taraf hidup rakyat F9 membekalkan sumber protein
F4 sumber bahan mentah industri mengetin mknn F10 menggalakkan perkembangan sektor
F5 memajukan industri kecil dan sederhana/IKS
F6 mengurangkan import ikan pelancongan

c) F1 penggunaan pukat tunda di pinggir pantai F6 penebangan pokok bakau untuk buat jeti
H1 menyebabkan kepupusan anak-anak ikan H6 habitat hidupan akuatik musnah
F2 pembuangan sisa toksik/sisa kilang/kumbahan F7 pembinaan jeti/pelabuhan
H2 pencemaran air/hidupan akuatik musnah H7 kemusnahana pokok bakau/pencemaran air
F3 tumpahan minyak dari kapal nelayan F8 tebus guna laut
H3 pencemaran air/hidupan akuatik musnah H8 laut menjadi cetak/hidupan akuatik musnah
F4 kegiatan perikanan yang giat F9 pembuangan sampah sarap/sisa domestik
H4 ikan pupus H9 pencemaran air
F5 kegiatan perlombongan petroleum
H5 pencemaran air/hidupan akuatik musnah

d) F1 dasar kerajaan.
H1 Subsidi minyak diesel
F2 modal tempatan/ pelaburan asing
H2 agrobank
F3 menggunakan teknologi moden
H3 penggunaan bot/ kelengkapan lengkap/ GPS/ echosounder
F4 wujudkan kawasan tangkapan ikan
H4 kawasan pulau
F5 kursus/ kemahiran kepada nelayan
H5 meningkatkan kemahiran/ pengendalian bekalan
F6 R&D
H6 meningkatkan kualiti baka ikan
F7 tingkatkan peranan agensi
H7 LKIM/ FAMA
F8 majukan ternakan akuakultur
H8 memastikan bekalan ikan berterusan

e) F1 penggunaan pukat tunda
H1 kepupusan fauna/ haiwan tersangkut dan mati
C1 penyu

F2 kerosakan/ kemusnahan terumbu karang
H2 terangkut jaring
C2 perikanan berhampiran pantai

F3 penggunaan bom ikan
H3 kesan kepada flora/ hidupan dasar laut
C3 haiwan kecil

F4 pembinaan jeti pendaratan ikan
H4 perubahan landskap
C4 contoh jeti

F5 pembuangan sampah di laut
H5 pencemaran laut/ marin
C5 jaring rosak/ plastik sampah

F6 tumpahan minyak
H6 pencemaran air
C6 kapal rosak/ minyak bocor

27. Sektor Penternakan F8 intensif kerajaan/dasar governan
H8 pelepasan cukai
a) F1 pasaran yang luas/permintaan tinggi
H1 pasaran tempatan dan luar negara/eksport F9 sumber makanan haiwan banyak/murah
H9 rumput/jerami padi/hampas sawit
F2 iklim khatulistiwa
H2 panas dan lembab sepanjang tahun/27ºC F10 kerja sampingan
H10 petani/nelayan
F3 pemberian pinjaman modal
H3 agro bank/FELDA/FELCRA F11 penggunaan teknologi moden
H11 kaedah ternakan/bilik berhawa dingin
F4 tenaga buruh ramai/murah/mahir
H4 buruh tempatan/asing F12 bahan mentah industri
H12 daging/telur/tenusu/udang
F5 khidmat nasihat/latihan
H5 jabatan perkhidmatan haiwan F13 kemudahan sistem pengangkutan
H13 memudahkan barangan dibawa ke pasaran
F6 penyelidikan dan pembangunan/R&D
H6 benin/baka yang bermutu tinggi

F7 kawasan penternakan yang luas
H7 ternakan secara ladang

c) F1 sumber pendapatan
F2 peluang pekerjaan
F3 permintaan tinggi
F4 sumber protein utama
F5 menjanakan pendapatan sampingan seperti menjual telur

d) F1 cuaca tidak menentu
H1 risiko ternakan mati
C1 cuaca panas/ musim hujan

F2 penyakit berjangkit
H2 ternakan mati
C2 sebaran udara/ angin

F3 persaingan daging
H3 diimport dari luar negara
C3 new zealand/ india

F4 harga tidak menentu
H4 mahal ketika musim perayaan
C4 Contoh perayaan

F5 bekalan tidak mencukupi
H5 permintaan sentiasa meningkat
C5 pertambahan penduduk

F6 kekurangan tenaga kerja
H6 golongan muda tidak berminat/ memilih kerja
C6 perkhidmatan/ kerja kilang

F7 pencemaran bau
H7 bahan buangan ternakan
C7 lalat

e) F1 bina ladang ternakan jauh dari kawasan petempatan
F2 penggunaan teknologi moden
F3 mendapatkan khidmat nasihat daripada agensi berkaitan
F4 mendapatkan suntikan vaksin secara berkala
F5 melakukan RnD

F5 mendapatkan baka yang berkualiti dan tahan penyakit
F6 menukarkan najis kepada baja organik

28. Sektor Perhutanan

a) F1 Sumber bahan mentah
H1 kayu balak

F2 tenaga buruh ramai
H2 buruh tempatan/ asing

F3 iklim khatulistiwa
H3 menggalakkan pertumbuhan pokok

F4 kepelbagaian spesies pokok
H4 kayu balak yang berkualiti

F5 dasar kerajaan
H5 mengeluarkan lesen pembalakan

F5 penggunaan teknologi/ jentera berat
H5 memudahkan kerja-kerja penebangan/ pembalakan

F6 kemudahan infrastruktur
H6 jalan raya

F7 peningkatan permintaan
H7 dalam dan luar negara

b) F1 iklim khatulistiwa/hutan hujan tropika F5 sumber pendapatan negara [5m]
H1 menggalakkan pertumbuhan hutan yg padat H5 eksport kayu balak/cukai

F2 bahan mentah banyak F6 meningkatkan taraf hidup
H2 kayu balak/cengal/meranti/keruing H6 pelbagai jenis pekerjaan

F3 wujudkan peluang pekerjaan F7 sumber perubatan tradisional
H3 kilang kertas/perabot H7 tongkat ali/kacip fatimah/herba

F4 permintaan yang tinggi F8 kawasan pelancongan/pertanian
H4 dalam negara/luar negara H8 membuka kawasan baru

c) F1 menyebabkan flora musnah
H1 kemusnahan habitat flora
C1 pokok herba/ pokok balak

F2 menyebabkan fauna musnah
H1 kemusnahan habitat fauna
C1 ular/ serangga

F3 berlakunya tanah runtuh/gelongsoran tanah
H3 tiada akar pokok mengcengkam tanah
C3 contoh kawasan

F4 menyebabkan kawasan tadahan terjejas
H4 sumber air bawah tanah berkurang
C4 sungai kering/ cetek

F5 keseimbangan ekosistem terjejas
H5 rantaian makanan terjejas
C5 pengeluar/ tumbuhan berkurang

F6 peningkatan suhu setempat
H6 proses fotosintesis/ transpirasi berkurang
C6 oksigen berkurangan/karbon dioksida meningkat

F7 berlakunya perubahan landskap
H7 tanah gondol/ tanih terdedah
C7 banjir lumpur

d) F1 penghutanan semula/tanam pokok F6 hadkan lesen pembalakan
F2 rawatan silvikultur F7 amalan kitar semula
F3 wujudkan taman negara/hutan simpan F8 wujudkan ladang hutan
F4 penebangan terpilih F9 sumber alternatif/ kayu getah/durian
F5 menjalankan penyelidikan dan pembangunan F10 mewujudkan pasukan renjer hutan mengawal

29. Sektor Pembinaan

a) F1 permintaan meningkat
H1 kediaman/ perumahan

F2 pertambahan pelancong
H2 pembinaan hotel/ lapangan terbang

F3 peningkatan jumlah kenderaan
H3 lebuh raya/ jalan raya perlu dibina

F4 perkembangan ekonomi negara
H4 pembinaan pusat membeli belah

F5 meningkatkan kemudahan sosial kepada penduduk
H5 hospital/ sekolah

F6 dasar kerajaan
H6 pembinaan bandar baru spt Cyberjaya/ putrajaya

b) F1 mewujudkan peluang pekerjaan F6 penggunaan teknologi moden
F2 sumber pendapatan negara F7 kemasukan modal asing/pelabur asing
F3 meningkatkan taraf hidup rakyat F8 mengembangkan pasaran bahan binaan
F4 memajukan kemudahan infastruktur F9 kewujudan bandar2 baru spt
putrajaya/cyberjaya
F5 merangsang pembangunan ekonomi F10 pemindahan teknologi [5m]

c) F1 pencemaran air F6 hakisan tanih/tanih runtuh
H1 aktiviti mengorek pasir H6 pembinaan jalan raya dilereng bukit

F2 pencemaran udara F7 banjir kilat
H2 debu/habuk/asap dari tapak pembinaan H7 banyak permukaan berturap/bersimen

F3 peningkatan suhu/pulau haba F8 perubahan landskap
H3 kepesatan pembinaan bangunan H8 banyak bangunan pencakar langit

F4 kepupusan flora F9 jerebu/hujan asid
H4 hutan tenggelm untuk membina empangan H9 pembebasan gas rumah hijau/karbon dioksida

F5 kepupusan habitat fauna F10 sungai menjadi cetek
H5 kemusnahan hutan H10 akibat pemendapan tanih

[4m]

d) F1 penggunaan teknologi hijau/mesra alam F5 pendidikan alam sekitar
H1 dapat mengurangkan pencemaran H5 pendidikan formal di sekolah
C1 tenaga solar/banyakkan tingkap C5 mata pelajaran geografi

F2 mewujudkan kawasan hijau dibandar F6 menjarakkan pembinaan bangunan konkrit
H2 menyederhanakan suhu bumi H6 mengurangkan kejadian pulau haba
C2 tanam pokok dikawasan bandar C6 bangunan mesra alam

F3 pengurusan sisa pembinaan yang teratur F7 amalan mesra alam
H3 guna insinerator H7 amalan kitar semua
C3 sisa simen/batu C7 kertas/plastik/botol

F4 penguatkuasaan undang-undang F8 kempen mencintai alam sekitar
H4 membuat pemantauan H8 meningkatkan kesedaran menjaga a/sekitar
C4 secara berkala/kerap C8 penjagaan kebersihan

[6m]

SOALAN PETA S – Kuching
Melengkapkan Peta 1 T – Sandakan

P – Tumpat S - Gemas
Q – Kuala Kangsar T - Sibu
R – Pelabuhan Kelang U – Kota Kinabalu

Melengkapkan Peta 2 S - Bintulu
T - Tawau
P – Rantau Panjang
Q – Pekan S - Bintulu
R – Cyberjaya T - Sandakan

Melengkapkan Peta 3 C – taman negara endau rompin
D – taman negara bako
P – Pulau Langkawi
Q – Kuantan Q – Pelabuhan Kuantan
R – Pasir Gudang S – Kota Kinabalu

Melengkapkan Peta 4

P – Ipoh
Q – Putrajaya
R – Pasir Gudang

Melengkapkan Peta 5

A – kuala gula
B – sepilok

Melengkapkan Peta 6
P – Pelabuhan Kelang
R – Kuching

SOALAN GRAF
1. Graf Bar Mudah

2. Graf Bar Berganda

3. Carta pai

Jumlah penduduk bandar utama di Malaysia pada tahun 2017

Kuantan Ipoh

17% 26%

Kota Kinabalu Johor Bahru

18% 20%

Melaka

19%

4. Graf garisan

Soalan ulangkaji
1. Tema Penduduk

Set 1

(a) Faktor yang mempengaruhi penurunan kadar kematian di sesebuah negara. [4 m]

F1 taraf pendidikan/celik huruf tinggi F6 taraf kesihatan tinggi
F2 amalan pemakanan yang seimbang F7 kempen kesedaran menjaga kesihatan
F3 taraf hidup tinggi F8 kemudahan perubatan moden
F4 jangka hayat meningkat F9 kesedaran terhadap penjagaan kesihatan
F5 amalan gaya hidup sihat F10 kadar kematian rendah

(b) Kesan kependudukan di negara yang mempunyai kurang penduduk. [6 m]

F1 kekurangan tenaga buruh F7 pengaliran keluar mata wang

F2 sumber tidak dapat diterokai sepenuhnya F8 pembangunan ekonomi negara perlahan

F3 pasaran barangan terhad F9 peluang pekerjaan dikuasai buruh asing

F4 penggunaan teknologi moden F10 upah buruh tinggi/mahal
F5 bergantung kepada buruh asing F11 persaingan pekerjaan dengan buruh asing

F6 taraf hidup tinggi F12 taraf kesihatan tinggi

(c) Langkah untuk mengatasi kesan kependudukan di negara kurang penduduk. [4 m]
[5 m]
F1 meningkatkan kadar kelahiran F7 melakukan kerahan tenaga
F2 memberikan insentif cukai/galakan kerajaan F8 menggalakkan perkahwinan pada usia muda
F3 menggalakkan kemasukan buruh asing F9 menaikkan kadar upah/gaji tinggi
F4 melanjutkan umur persaraan F10 menggunakan jentera/automasi
F5 penggunaan teknologi tinggi F11 eksport/luaskan pasaran antarabangsa
F6 menggalakkan suri rumah bekerja F12 meningkatkan kemahiran/kepakaran

(d) Faktor yang mempengaruhi kepadatan penduduk di Lembah Klang. [6 m]

F1 kadar kelahiran yang tinggi F4 terdapat banyak kemudahan infrastruktur/awam
H1 terdapat kemudahan hospital yang baik H4 memudahkan pekerjaan penduduk
C1 contoh hospital pakar C4 jalan raya/bekalan air

F2 tanah pamah yang rata dan luas F5 terdapat kemudahan sosial
H2 memudahkan pembinaan dijalankan H5 pendidikan/ perubatan
C2 jalan raya/bangunan/pusat membeli belah C5 dewan/masjid/hospital

F3 terdapat banyak peluang pekerjaan F6 faktor sejarah
H3 kawasan perindustrian/pembuatan
C3 kilang elektrik/elektronik H6 kaw ini cepat membangun/tumpuan pelancong

C6 perlombongan bijih timah [5m]

2. Petempatan dan Perkembangannya [4 m]

Set 1
(a) Terangkan fungsi bandar satelit di Malaysia.

F1 mengatasi masalah kesesakan penduduk
H1 menyediakan lebih banyak kawasan perumahan
F2 mengurangkan kesesakan lalulintas
H2 jalan raya baharu/ jalan lebar
F3 mewujudkan pusat perniagaan baharu
H3 kedai makan/ kedai runcit/ dobi
F4 menyediakan peluang pekerjaan
H4 meningkatkan taraf hidup
F5 mengurangkan pencemaran
H5 sisa domestik/ air/ udara
F6 menyediakan lebih banyak kemudahan awam
H6 perkhidmatan yang lebih baik

(b) Terangkan faktor yang mempengaruhi perletakan bandar Pelabuhan di Malaysia. [4 m]
F1 kawasan pinggir laut terlindung
H1 bebas tiupan angin
F2 kawasan teluk
H2 sesuai laluan kapal besar
F3 faktor sejarah awal
H3 pelabuhan p.pinang
F4 berdekatan dengan kawasan perindustrian utama
H4 memudahkan urusan perdagangan antarabangsa
F5 galakan kerajaan
H5 membuka pelabuhan baru

(c) Kesan pembangunan bandar telah membawa kesan kepada aspek sosial sesebuah kawasan. [6 m]

F1 masalah jenayah
H1 akibat pengangguran
F2 kemudahan pendidikan terhad
H2 bilangan murid dalam kelas ramai
F3 kualiti perkhidmatan kesihatan merosot
H3 wad terhad/ waktu menunggu lama
F4 penyakit mental/ tekanan perasaan
H4 tekanan hidup di bandar
F5 kekurangan kawasan rekreasi/ riadah
H5 kawasan tanah lapang terhad/ kos tanah mahal

(d) Jelaskan sumbangan bandar Kuala Lumpur kepada kawasan sekitarnya dari aspek ekonomi. [6 m]

F1 menyediakan peluang pekerjaan F5 menyediakan kawasan rekreasi
H1 sektor perkilangan/pembinaan H5 pusat membeli belah/pelancongan
F2 pasaran barangan F6 pusat kesihatan
H2 kraftangan/IKS dari luar bandar H6 hospital pakar/swasta
F3 menyediakan barang pengguna F7 pusat perkhidmatan dan pentadbiran
H3 seperti makanan/pakaian H7 perbankan/putrajaya
F4 pusat pendidikan tinggi F8 pusat perhubungan dan pengangkutan
H4 IPTA/IPTS/kolej/vokasional H8 penggunaan keretapi elektrik/LRT/monorel

3. Pengangkutan dan Perhubungan [6 m]
[6 m]
Set 1

(a) Faktor yang menggalakkan pembinaan infrastruktur dalam foto di atas( jambatan).
F1 permintaan tinggi daripada penduduk
H1 memudah penduduk berulang alik
F2 mengurangkan kesesakan
H2 penggunaan feri/ bot tambang
F3 peningkatan teknologi/ pemindahan teknologi
H3 penggunaan jentera berat/ mesin
F4 bekalan bahan mentah banyak
H4 batu granit/ besi
F5 galakan kerajaan
H5 menggalakkan pembinaan / melulusakan peruntukan
F6 memajukan industri sampingan
H6 kegiatan pelancongan

(b) Kepentingan pembinaan infrastruktur tersebut kepada pembangunan negara.
F1 menjimatkan masa
H1 masa perjalanan singkat
F2 menjimatkan kos

H2 kos bahan api berkurang
F3 menggalakkan pelancongan
H3 tarikan pelancong asing/ tempatan
F4 memajukan kawasan sekitar
H4 kos tanah meningkat
F5 menambah pendapatan negara
H5 cukai
F6 membuka peluang pekerjaan
H6 pekerja yang terlibat/ penyelenggaraan jambatan

(c) Masalah kesesakan lalu lintas seringkali berlaku di kawasan bandar-bandar besar seperti Shah Alam kerana

F1 jumlah penduduk ramai

H1 kenderaan persendirian meningkat

F2 migrasi masuk

H2 pengguna perkhidmatan awam ramai

F3 jalan raya sempit

H3 tidak dapat menampung jumlah kenderaan

F4 kemalangan sering berlaku

H4 menyebabkan laluan tersekat

F5 tiada kemudahan pengangkutan rel

H5 pilihan tertumpu kepada bas/ teksi/ kereta sewa

F6 jalan rosak/ pembinaan giat dijalankan

H6 jalan ditutup [4 m]

(d) Langkah berkesan bagi mengurangkan masalah kesesakan lalu lintas ini daripada terus berlaku. [4 m]

F1 melebarkan jalan
F2 membina persimpangan bertingkat
F3 memindahkan pusat pentadbiran/ pejabat kerajaan ke kawasan baru
F4 mengurangkan penggunaan kenderaan persendirian
F5 menambah pengangkutan awam
F6 membina jalan raya baru / jalan alternatif
F7 laluan khas untuk kenderaan awam

F8 membuat jadual khas untuk kenderaan berat

4. Sumber

Set 1 [6 m]
(a) Mengapakah sumber hutan di negara kita wajar dipelihara?

Aras 1 – (1-2 markah)
- Calon hanya menyenaraikan fakta sahaja

Aras 2 – (3-4 markah)
- Calon menyenaraikan 2 fakta dan 2 huraian atau lebih tanpa menyatakan contoh

Aras 3 – (5-6 markah)
- Calon menyenaraikan 2 fakta + 2 huraian + 2 contoh berserta dengan ayat yang lengkap dan

dramatis

Aras Contoh jawapan
1
F1 membekalkan oksigen
F2 menyederhanakan suhu setempat
F3 merupakan habitat flora/fauna
F4 merupakan kawasan tadahan air
F5 menjadi agen pencegah hakisan
F6 merupakan kitaran air
F7 berfungsi sebagai sumber nutrien
F8 sebagai pengeluar