SKEMA PEMARKAHAN BUKU SPM 2020

2 F1 membekalkan oksigen
H1 menjadikan suhu sejuk dan nyaman
F2 menyederhanakan suhu setempat
H2 lapisan kanopi
F3 merupakan habitat flora/fauna
H3 memlihara flora dan fauna
F4 merupakan kawasan tadahan air
H4 akar tumbuhan yang menyerap air bawah tanih
F5 menjadi agen pencegah hakisan
H5 melalui fungsi akar tumbuhan yang mencengkam tanah
F6 merupakan kitaran air
H6 melalui proses transpirasi
F7 berfungsi sebagai sumber nutrien
H7 pereputan daun yang berguguran/ humus untuk tanih
F8 sebagai pengeluar
H8 dalam rantaian makanan

3 F1 membekalkan oksigen
H1 menjadikan suhu sejuk dan nyaman
C1 untuk repirasi flora/ fauna
F2 menyederhanakan suhu setempat
H2 lapisan kanopi melindungi haiwan kecil/ lapisan bawah
C2 cacing/ katak
F3 merupakan habitat flora/fauna
H3 memelihara flora dan fauna
F4 merupakan kawasan tadahan air
H4 akar tumbuhan yang menyerap air bawah tanih
C4 mengelakkan banjir
F5 menjadi agen pencegah hakisan
H5 melalui fungsi akar tumbuhan yang mencengkam tanah
C5 tanah runtuh/ hakisan
F6 merupakan kitaran air
H6 melalui proses transpirasi
C6 melalui daun/ liang stoma
F7 berfungsi sebagai sumber nutrien
H7 pereputan daun yang berguguran
C7 humus untuk tanih
F8 sebagai pengeluar
H8 dalam rantaian makanan
C8 rumput/ daun muda

(b) Akta perhutanan ini masih gagal untuk mengawal penerokaan hutan secara haram kerana [6 m]
F1 penguatkuasaan undang-undang lemah
H1 kakitangan tidak mencukupi/ kurang cekap/ latihan
F2 pemantauan tidak berterusan
H2 penceroboh boleh membolosi kawasan hutan/ masuk sewaktu cuti
F3 amalan rasuh
H3 kurang integriti/ tidak amanah/ jujur
F4 kesedaran terhadap alam sekitar kurang
H4 tamak/ mementingkan keuntungan semata
F5 denda/ hukuman ringan
H5 penceroboh/ pengusaha mampu membayar denda

(c) Langkah-langkah yang boleh diambil untuk mengurangkan masalah pembalakan haram di Malaysia [4 m]

F1 pemantauan berkala
F2 denda yang tinggi
F3 membatalkan lesen perniagaan/ pembalakan
F4 menambah anggota renjer
F5 kerjasama dengan orang asli
F6 penggunaan teknologi/ drone/ imej satelit
F7 mengadakan kempen kesedaran alam sekitar
F8 mewartakan lebih banyak hutan simpan

(d) Langkah alternatif bagi menggantikan penggunaan petroleum pada masa hadapan. [4 m]

F1 tenaga hidroelektrik
H1 pembinaan empangan
F2 tenaga biomass/ biojisim
H2 hampas kelapa sawit/ pertanian
F3 tenaga solar
H3 menggunakan panel solar
F4 tenaga ombak
H4 kawasan pinggir pantai yang luas
F5 tenaga angin
H5 pembinaan kincir angin gergasi/ bekalan berterusan

Set 2 [4 m]

(a) Potensi yang boleh dibangunkan dari sumber laut dan lautan ialah
F1 perlombongan
H1 petroleum/ gas asli
F2 tenaga ombak
H2 menjanakan elektrik
F3 industri berasaskan sumber laut
H3 makanan
F4 perubatan
H4 batu karang/ gamat/ hidupan akuatik
F5 sumber air
H5 penyulingan air
F6 ekopelancongan
H6 pantai/ air jernih
F7 pengangkutan air/laut
H7 feri/ kapal kontena

(b) Implikasi kegiatan manusia terhadap sumber laut dan marin [6 m]

Aras 1 – (1-2 markah)
o Calon hanya menyenaraikan fakta sahaja

Aras 2 – (3-4 markah)
o Calon menyenaraikan 2 fakta dan 2 huraian atau lebih

Aras 3 – (5-6 markah)
o Calon menyenaraikan 2 fakta + 2 huraian + 2 contoh berserta dengan ayat yang lengkap dan dramatis

Cadangan jawapan

F1 pencemaran air
H1 dibuang/ dilepaskan ke sungai dan mengalir ke laut
C1 sisa toksid/ sampah/ sisa kumbahan

F2 pembinaan hotel/ resort
H2 perubahan landskap berlaku
C2 contoh kawasan peranginan

F3 pembinaan pelabuhan
H3 tumpahan hitam/ diesel dari kapal kontena
C3 contoh pelabuhan

F4 penggunaan pukat tunda

H4 kepupusan haiwan akuatik
C4 contoh haiwan
F5 kerosakan terumbu karang
H5 kegiatan nelayan pinggir laut
C5 menggunakan bom ikan
F6 kemusnahan habitat flora dan fauna
H6 penerokaan kawasan paya bakau
C6 pembalakan/ penebangan pokok bakau

(c) Tindakan manusia yang boleh menyebabkan berlakunya kejadian tanah runtuh [6 m]

Aras 1 – (1-2 markah)
o Calon hanya menyenaraikan fakta sahaja

Aras 2 – (3-4 markah)
o Calon menyenaraikan 2 fakta dan 2 huraian atau lebih tanpa menyatakan contoh

Aras 3 – (5-6 markah)
o Calon menyenaraikan 2 fakta + 2 huraian + 2 contoh berserta dengan ayat yang lengkap dan dramatis

Cadangan jawapan

F1 pembinaan jalan raya
H1 di kawasan lereng bukit/ cerun
C1 lebuh raya karak

F2 aktiviti pertanian kawasan tanah tinggi
H2 teh/ sayuran/ tanaman hawa sederhana
C2 Cameron highland

F3 pembinaan kawasan hotel/ pusat peranginan
H3 untuk aktiviti pelancongan
C3 genting highlands

F4 pembinaan kawasan petempatan/ lereng bukit
H4 stail/ gaya hidup moden
C4 puncak alam/ bukit antarabangsa

F5 aktiviti pembalakan
H5 tanih longgar/ hilang cengkaman/ hutan gondol
C5 contoh pokok balak

(d) Langkah yang boleh diambil untuk mengatasi masalah pembangunan di kawasan cerun [4 m]
F1 menanam tanaman tutup bumi
F2 membuat cerun berteres
F3 membina sistem perparitan
F4 memasang gabion
F5 menyimen cerun
F6 membina tembok

Set 3

(a) Punca yang menyebabkan berlakunya kemerosotan kualiti air sungai di Malaysia [6 m]

Aras 1 – (1-2 markah)
o Calon hanya menyenaraikan fakta sahaja

Aras 2 – (3-4 markah)
o Calon menyenaraikan 2 fakta dan 2 huraian atau lebih tanpa menyatakan contoh

Aras 3 – (5-6 markah)
o Calon menyenaraikan 2 fakta + 2 huraian + 2 contoh berserta dengan ayat yang lengkap dan dramatis

Cadangan jawapan
F1 sampah sarap/ sisa domestik
H1 membuang sampah ke dalam sungai
C1 plastik/ lampin bayi

F2 aktiviti perindustrian
H2 bahan buangan dialir ke sungai/ kilang berdekatan sungai
C2 bahan berasid/ toksid

F3 kegiatan pertanian
H3 penggunaan baja kimia/ racun serangga
C3 menyerap masuk ke sungai/ air bawah tanah

F4 pembalakan
H4 hakisan tanah berlaku/ mendapan/ sedimen
C4 kelodak/ warna sungai berubah

F5 tumpahan minyak
H5 dari kawasan bengkel
C5 minyak hitam/ diesel

F6 sisa kumbahan petempatan/ resort
F7 petempatan berhampiran air/ resort
H7 contoh kawasan sekitar sungai

(b) Usaha-usaha yang boleh dilaksanakan untuk melestarikan sungai-sungai di Malaysia [4 m]

F1 membina empangan baru F8 pemeliharaan hutan
F2 rawatan air/penapis air F9 penghutanan semula
F3 kitar semula air F10 bina kilang jauh dari sungai
F4 membangunkan punca air baru F11 penguatkuasaan undang-undang
F5 mewartakan hutan simpan/teman negara F12 kempen kesedaran alam sekitar/cintai sungai kita
F6 mengimport air F13 pendidikan alam sekitar
F7 R&D tingkatkan kualiti air F14 sumber air bawah tanah

(c) Terangkan kesan kegiatan manusia di kawasan pinggir pantai di Malaysia. [6 m]

F1 hidupan akuatik musnah
H1 habitat hidupan akuatik musnah
F2 pencemaran air
H2 tumpahan minyak
F3 perubahan landskap
H3 pembinaan pelabuhan/ jeti

F4 hakisan pantai [4 m]
H4 kawasan bakau musnah
F5 terumbu karang musnah
H5 pusat/ bom ikan
F7 sumber protein terjejas
H7 perikanan secara giat
F8 pendapatan nelayan terjejas
H8 bekalan ikan berkurangan

(d) Langkah-langkah pemuliharaan kawasan pinggir pantai di Malaysia

F1 mewartakan taman laut
F2 menanam semula pokok bakau
F3 memasang tembok/ gabion/ pemecah ombak
F4 aktiviti membersihkan sungai
F5 larangan menangkap ikan di kawasan terumbu karang
F6 mengadakan zon penampan ombak
F7 mengelakkan pembinaan/ pembangunan di kawasan pinggir pantai yang terjejas

1. Kegiatan Ekonomi [4 m]
[6 m]
Set 1

(a) Terangkan faktor fizikal yang mempengaruhi kegiatan ekonomi dalam foto di atas?

F1 suhu tahunan sekata
H1 27ºC
F2 hujan yang lebat sepanjang tahun
H2 2600mm
F3 suhu sederhana di tanah tinggi
H3 18ºC sesuai utk tanaman teh
F4 tanih aluvium
H4 sesuai ditanam padi sawah
F5 tanah pamah/ beralun
H5 kelapa sawit
F6 tanih gambut
H6 nenas

(b) Mengapakah kegiatan ekonomi dalam foto di atas penting kepada pembangunan negara?
F1 bekalan sumber makanan
H1 domestik/ eksport
H1 padi

F2 peluang pekerjaan
H2 meningkatkan taraf hidup
C3 diladang/ pemetik buah kelapa sawit/bawa lori

F3 pertambahan tenaga buruh mahir
H3 melalui latihan/kemahiran
C3 jabatan pertanian/ RISDA

F4 menyediakan bahan mentah industri
H4 untuk perindustrian/ kilang
C4 seperti getah dan industri tayar

F5 wujud petempatan baru

H5 memajukan ekonomi luar bandar
C5 rancangan tanah FELDA

F6 memajukan sistem pengangkutan
H6 meningkatkan darjah ketersampaian
C6 jalan raya

F7 peningkatan kemudahan asas/ infrastruktur/ sosial
H7 meningkatkan taraf perkhidmatan/ hidup kepada rakyat
C7 bekalan air/ balai raya/ masjid

(d) Wajarkah pihak kerajaan menghadkan kegiatan pertanian di kawasan tanah tinggi? [6 m]

Aras 1 – (1-2 markah)
o Calon hanya menyenaraikan fakta sahaja

Aras 2 – (3-4 markah)
o Calon menyenaraikan 2 fakta dan 2 huraian atau lebihb tanpa menyatakan contoh

Aras 3 – (5-6 markah)
o Calon menyenaraikan 2 fakta + 2 huraian + 2 contoh berserta dengan ayat yang lengkap dan dramatis

Cadangan jawapan

Wajar Tidak wajar
F1 memusnakan habitat flora fauna F1 membekalkan bekalan makanan
H1 kepupusan flora dan fauna H1 keperluan domestik
C1 beruang madu/ raflesia/ hutan gunung C1 sayur-sayuran
F2 menyebabkan hakisan tanah berlaku F2 memberi peluang pekerjaan
H2 risiko tanah runtuh meningkat H2 sumber pendapatan penduduk
C2 kawasan tanah tinggi Cameron C2 penduduk sekitar T.Tinggi Cameron
F3 banjir kilat F3 menggalakkan aktiviti agropelancongan
H3 sungai tersekat H3 melihat kebun/ ladang
C3 plastik sampah/ sisa pertanian C3 teh/ strawberi
F4 mengganggu keseimbangan ekosistem F4 memajukan infrastruktur/ kemudahan awam
H4 rantaian makanan terjejas H4 untuk kemudahan penduduk
C5 hutan berkurang C4 jalan raya/ sekolah/ klinik
F5 pencemaran air F5 mempelbagaikan kegiatan ekonomi yang lain
H5 proses larut resap ke dalam tanah H5 memberi pendapatan kepada negara
C5 racun serangga/ baja kimia C5 pelancongan/ perhotelan/ kedai jualan

Set 2 [6 m]

(a) Mengapakah kawasan pinggir laut di Malaysia terkenal dengan aktiviti ekopelancongan?

F1 pantai berpasir
H1 pasir putih
F2 air laut yang jernih
H2 aktiviti rekreasi/ mandi manda
F3 terumbu karang yang cantik
H3 aktiviti menyelam/ skuba
F4 keadaan yang panas sepanjang tahun
H4 menarik minat pelancong asing
F5 kepelbagaian spesies hidupan akuatik
H5 ikan/ penyu

(b) Bagaimanakah kegiatan pelancongan boleh menjejaskan alam sekitar di kawasan tersebut? [4 m]
F1 sampah sarap [4 m]
H1 pencemaran air
F2 kerosakan terumbu karang
H2 aktiviti skuba
F3 pembinaan resort
H3 sisa kumbahan
F4 pembinaan jeti
H4 perubahan landskap
F5 penggunaan bot/ kapal
H5 tumpahan minyak

(c) Kepentingan kegiatan agropelancongan kepada pembangunan negara Malaysia.
F1 peluang pekerjaan
H1 meningkatkan taraf hidup
C1 diladang/petani/ bawa lori

F2 meningkatkan pendapatan negara
H2 kedatangan pelancong asing/ tempatan
C2 cukai/ perkhidmatan

F3 memajukan industri perhotelan
H3 menggalakkan pembinaan resort/ homestay
C3 contoh kawasan

F4 bahan mentah industri/ makanan
H4 makanan ringan/ industri makanan
C4 teh/ buah-buahan

F5 wujud petempatan baru
H5 memajukan ekonomi luar bandar
C5 contoh

F6 memajukan sistem pengangkutan
H6 meningkatkan darjah ketersampaian
C6 jalan raya

F7 peningkatan kemudahan asas/ infrastruktur/ sosial
H7 meningkatkan taraf perkhidmatan/ hidup kepada rakyat
C7 bekalan air/ balai raya/ masjid

(d) Langkah memajukan aktiviti pelancongan negara [6 m]

Aras 1 – (1-2 markah)
o Calon hanya menyenaraikan fakta sahaja

Aras 2 – (3-4 markah)
o Calon menyenaraikan 2 fakta dan 2 huraian atau lebih

Aras 3 – (5-6 markah)
o Calon menyenaraikan 2 fakta + 2 huraian + 2 contoh berserta dengan ayat yang lengkap dan dramatis

Cadangan jawapan
F1 mempromosikan negara Malaysia
H1 ke luar negara melalui media massa
C1 FB/ instagram/ laman web

F2 menggalakkan penduduk mempelajari bahasa lain
H2 mengamalkan sikap berbudi bahasa
C2 pelancong asing

F3 menaiktaraf tempat perlancongan
H3 menyediakan kemudahan yang lengkap
C3 tandas/ parking

F4 meningkatkan keselamatan
H4 mencegah kejadian jenayah
C4 pondok polis/ polis pelancong

F5 menambah kecekapan pekerja hotel
H5 kemahiran/ latihan
C5 pertuturan/ bahasa/ etika

F6 memperkenalkan pelbagai kebudayaan masyarakat Malaysia
H6 pakaian/ makanan/ cara hidup
C6 contoh makanan/ pakaian/ upacara

F7 memelihara monumen/ bangunan/ tapak warisan
H7 mengekalkan/ memuliharan
C7 bangunan bersejarah/ tapak warisan sejarah

Set 3 [6 m]

(a) Malaysia masih bergantung kepada pekerja asing untuk aktiviti pertanian dan pembinaan
F1 banyak kawasan ladang
H1 kawasan kelapa sawit/ getah luas
F2 banyak projek pembinaan
H2 lapangan terbang/ kilang
F3 kos upah rendah
H3 menguntungkan majikan
F4 buruh tempatan tidak berminat
H4 memilih pekerjaan/ sektor perkhidmatan
F5 peranan governan
H5 menggalakkan kemasukan buruh asing

(b) Langkah meningkatkan penglibatan pekerja tempatan
F1 meningkatkan kadar upah
F2 menyekat kemasukan buruh asing
F3 menyediakan latihan/ kemahiran kepada buruh tempatan
F4 tindakan undang-undang mewajibkan pekerja tempatan
F5 membina lebih banyak kolej vokasional/ institut latihan

(c) Jelaskan implikasi kemasukan imigran asing terhadap sosio ekonomi negara Malaysia? [6 m]

Aras 1 – (1-2 markah)
o Calon hanya menyenaraikan fakta sahaja

Aras 2 – (3-4 markah)
o Calon menyenaraikan 2 fakta dan 2 huraian atau lebih

Aras 3 – (5-6 markah)
o Calon menyenaraikan 2 fakta + 2 huraian + 2 contoh berserta dengan ayat yang lengkap dan dramatis

F1 – memberi persaingan kepada buruh tempatan
H1 – peluang pekerjaan terhad
C1 – pekerja kilang/ pekerja pembinaan

F2 – meningkatkan kadar jenayah
H2 – mewujudkan budaya gengsterisme
C2 – merompak/ mencuri

F3 – persaingan mendapatkan rumah/ kedai
H3 – pekerja asing membuka kedai sendiri/ membeli rumah
C3 – kawasan bandar/ contoh

F4 – tukaran wang asing meningkat
H4 – pengaliran wang ke luar negara
C4 – myanmar/ indonesia

F5 – wabak penyakit baru
H5 – dibawa dari negara asal
C5 – tibi/ batuk kering/ polio

(d) Terangkan faedah yang diperoleh oleh Malaysia dengan menyertai hubungan kerjasama ekonomi

seperti ASEAN. [4 m]

F1 meningkatkan perdagangan

F2 meningkatkan pelaburan asing

F3 pengecualian cukai/ tarif

F4 pemindahan/ perkongsian teknologi

F5 bekalan buruh asing

F6 membuka peluang pekerjaan

F7 meluaskan pasaran barangan

5. Alam Sekitar
Set 1

Foto A Foto B

(a) Mengapakah suhu di foto A sangat tinggi berbanding suhu di foto B? [6 m]
F1 kurang litupan tumbuhan [6 m]
H1 tidak berlaku proses sejatpeluhan/ transpirasi
F2 jalan bertar
H2 bitumen menyerap haba
F3 bangunan tinggi/ rapat
H3 aliran angin tersekat
F4 bangunan berkaca
H4 memantulkan cahaya
F5 bangunan konkrit
H5 bahan serap haba

(b) Terangkan kesan fenomena tersebut terhadap penduduk dan alam sekitar?
F1 peningkatan suhu setempat
H1 pulau haba
F2 demam/ pening
H2 tahap kesihatan menurun
F3 penggunaan tenaga/ elektrik meningkat
H3 kipas/ penghawa dingin
F4 kos hidup meningkat

H4 bayaran bulanan elektrik meningkat
F5 kepupusan fauna/ flora
H5 memberi kesan kepada haiwan kecil/ sensitif

(c) Sekiranya anda seorang perancang bandar, cadangkan langkah untuk mewujudkan sebuah [4 m]
bandar yang mesra alam sekitar.
F1 mewujudkan badan air
F2 mengunakan tenaga alternatif
F3 mengamalkan kitar semula
F4 menggunakan pengangkutan awam
F5 menggunakan insinerator
F6 menanam pokok hiasan
F7 menjarakkan pembinaan bangunan
F8 memasang perangkap sampah
F9 merawat air/ sisa kumbahan

(c) Amalan pengangkutan lestari yang boleh diamalkan di kawasan bandar-bandar besar seperti Kuala Lumpur.
F1 menggunakan kenderaan awam
F2 berkongsi kenderaan
F3 menggunakan LRT/ Monorel
F4 menggunakan petrol tanpa plumbum
F5 menggalakkan penggunaan basikal/ motosikal elektrik
F6 menggunakan kenderaan hibrid
F7 menggunakan NGV