Thesis Architecture

โครงการออกแบบและวางผงั สานกั ปฏิบตั ธิ รรมป่าโมกขธ์ รรมาราม
อาเภออรัญประเทศ จงั หวัดสระแก้ว
Design and Planning Project of Pamokthammaram
Meditation Center, Aranyaprathet, Sa Kaeo.

นางสาววรญั ญา วิมลเกยี รติ

2018 วิทยานิพนธ์ เปน็ สว่ นหน่ึงของการศกึ ษาตามหลักสูตรครุศาสตร์อุตสาหกรรมบณั ฑิตวิทยานิพนธ์
ภาควิชาครศุ าสตร์สถาปัตยกรรมและการออกแบบ คณะครุศาสตร์อตุ สาหกรรมและเทคโนโลยี
๒๕๖๑ สถาบันเทคโนโลยพี ระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบงั ปกี ารศึกษา 2561

2018 วิทยานิพนธ์

๒๕๖๑

วิทยานพิ นธ์ โครงการออกแบบและวางผงั สานักปฏิบัติธรรมป่าโมกขธ์ รรมาราม
THESIS อาเภออรญั ประเทศ จังหวัดสระแกว้
นักศกึ ษา Design and Planning Project of Pamokthammaram Meditation Center,
Aranyaprathet, Sa Kaeo.
อาจารย์ทป่ี รึกษา นางสาววรญั ญา วิมลเกยี รติ
คณะ อาจารย์ณธทยั จนั เสน
ครศุ าสตร์อุตสาหกรรมและเทคโนโลยี
ภาควิชา ครุศาสตรส์ ถาปัตยกรรมและการออกแบบ
หลกั สตู ร ครศุ าสตรอ์ ตุ สาหกรรมบัณฑิต สาขาสถาปตั ยกรรม 5 ปี

ประธานกรรมการ วิทยานิพนธฉ์ บบั น้ีคณะกรรมการตรวจวทิ ยานพิ นธ์
กรรมการ ไดต้ รวจพิจารณาและเหน็ ชอบแล้วจงึ อนมุ ัตใิ ห้วิทยานิพนธฉ์ บบั นเี้ ป็น
กรรมการ ส่วนหน่ึงของการศกึ ษา ตามหลักสตู รครศุ าสตร์อตุ สาหกรรมบณั ฑิต
ประจาปกี ารศึกษา 2561
กรรมการและเลขานกุ าร
(.......................................................)
รศ.สุรศกั ดิ์ กงั ขาว

(.......................................................)
อ.ทศพร โสดาบรรลุ

(.......................................................)
ดร.พรหมปพร นวลแสง

(.......................................................)
อ.ณธทัย จนั เสน

บทคัดย่อ

วิทยานิพนธ์ โครงการออกแบบและวางผงั สานักปฏิบัติธรรมป่าโมกขธ์ รรมาราม
THESIS อาเภออรัญประเทศ จังหวัดสระแก้ว
Design and Planning Project of Pamokthammaram Meditation Center,
นักศกึ ษา Aranyaprathet, Sa Kaeo.
อาจารยท์ ีป่ รึกษา นางสาววรัญญา วิมลเกยี รติ
อาจารย์ณธทยั จนั เสน
คณะ ครศุ าสตร์อุตสาหกรรมและเทคโนโลยี
ภาควชิ า ครุศาสตรส์ ถาปัตยกรรมและการออกแบบ
หลกั สตู ร ครุศาสตร์อตุ สาหกรรมบณั ฑิต สาขาสถาปัตยกรรม 5 ปี

ด้วยสภาพสังคมในปัจจุบัน มีทั้งความตึงเครียดและปัญหาต่างๆ
มากมายที่รุมล้อมอยู่ในชีวิตประจาวัน จนก่อให้เกิดความทุกข์และอาจส่งผลไปถึง
คุณภาพชวี ติ ให้ถดถอย การปฏบิ ัตธิ รรมจึงถือเป็นทางเลือกหนึ่งในการช่วยบรรเทา
ความทุกข์เหล่าน้ัน ด้วยการใช้พระพุทธศาสนาเป็นเคร่ืองยึดเหน่ียวจิตใจและนา
แสงสว่างเข้ามาสสู่ ตปิ ัญญา

พระครูปลัดบัณฑิต อินฺทเมธี พระนักวิทยากรในเครือข่ายธรรมะ
อารมณ์ดี ไดเ้ ล็งเหน็ ถึงคุณประโยชน์ของการน้อมนาคาสั่งสอนของพระพุทธเจ้ามา
ประยกุ ตใ์ ช้ให้เขา้ กับวถิ ีชวี ติ ของคนในสังคมปัจจุบัน ดว้ ยเลง็ เห็นว่า ไม่วา่ คนกลมุ่ ใด
พระพุทธศาสนาสามารถประยุกต์ให้เข้ากับคนในกลุ่มน้ันๆได้ จนเกิดเป็นหลักสูตร
ต่างๆ ที่พระครูปลัดบัณฑิตได้ร่างข้ึนเพ่ือนามาใช้ในการเผยแผ่พระพุทธศาสนาอยู่
เนืองๆ

เน่ืองด้วยพระครูปลัดบัณฑิต มีศักดิ์เป็นหลานของหลวงปู่แพง
จาครโต ผู้ก่อตั้งสานักปฏิบัติธรรมป่าโมกข์ธรรมาราม และได้ละสังขารไปเม่ือปี
พ.ศ. 2554 ด้วยไม่อยากให้สานักถูกปล่อยท้ิงร้าง ท่านจึงเข้ามาดูแลและสานต่อ
โดยมปี ณิธานอนั แรงกล้า ทจ่ี ะพัฒนาให้สถานที่แห่งนี้เป็นองค์กรในการเผยแผ่พระ
พุทธศาสนาเชิงรุก โดยมีการร่างแผนพัฒนาระยะที่ 1 (พ.ศ.2555-2565) และ
ดาเนนิ การเร่อื ยมาตามแผนพฒั นาท่รี า่ งไว้

ดังนั้น จงึ เกิดเปน็ โครงการออกแบบและวางผัง สานักปฏิบัติธรรม
ป่าโมกข์ธรรมาราม อาเภออรัญประเทศ จังหวัดสระแก้ว โดยมีการออกแบบกลุ่ม
อาคารและวางผังโครงการใหม่ ไว้สาหรับรองรับแก่ผู้มาปฏิบัติธรรม โดยการ
ออกแบบในครั้งน้ี เป็นไปเพื่อให้สอดคล้องกับความต้องการและวัตถุประสงค์ของ
นโยบายแผนพัฒนาระยะที่ 1 รวมถึงปณิธานอันแรงกล้าของพระครูปลัดบัณฑิต
อินฺทเมธใี หบ้ รรลุผลตามเจตนารมณ์ทีห่ วงั ไว้

ก

กติ ตกิ รรมประกาศ

วิทยานิพนธฉ์ บบั นส้ี าเรจ็ ลุล่วงไปได้ด้วยดีโดยได้รับการอนุเคราะห์
ทั้งจากอาจารยใ์ นคณะครุศาสตร์อุตสาหกรรมและเทคโนโลยี สาขา สถาปัตยกรรม
สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง, ผู้ให้ข้อมูลในการ
วิทยานิพนธ์ รวมถึงผู้ให้การช่วยเหลือในการทาวิทยานิพนธ์ในคร้ังน้ี โดยมี
รายละเอียดดังต่อไปนี้

กราบขอบพระคุณ พระครูปลัดบัณฑิต อินฺทเมธี (สิทธิพล)
ประธานสานักปฏบิ ตั ธิ รรมป่าโมกขธ์ รรมาราม อาเภออรญั ประเทศ จังหวัดสระแก้ว
ผู้ให้การอนุเคราะห์ในด้านข้อมูลที่เก่ียวข้องกับสถานปฏิบัติธรรม เพ่ือนามาใช้
อา้ งอิงในการทาวทิ ยานิพนธใ์ นคร้งั นี้

กราบขอบพระคุณ อาจารย์ณธทัย จันเสน อาจารย์ท่ีปรึกษา
วิทยานพิ นธ์ ผใู้ หค้ าแนะนา ชี้แนะแนวทางและคอยอยเู่ บ้ืองหลงั การทาวิทยานิพนธ์
ในเกอื บทกุ ขนั้ ตอน

กราบขอบพระคุณ อาจารย์ทศพร โสดาบรรลุ และ ดร.พรหมป
พร นวลแสง กรรมการร่วมสอบวิทยานิพนธ์ ต้ังแต่ขั้นตอนการนาเสนอหัวข้อไป
จนถงึ ภาคการออกแบบ

กราบขอบพระคุณครอบครัวของข้าพเจ้า พ่อ แม่และพี่สาวท่ีให้
การอนุเคราะห์ทางการเงิน สนับสนุนในการศึกษาเล่าเรียนและเป็นกาลังใจสาคัญ
ในการทาวทิ ยานพิ นธใ์ นครั้งน้ี

ขอขอบคุณพ่ีๆน้องๆ สายรหัส 31 ท่ีให้การช่วยเหลือ อาทิ พี่ส้ม
นิชา สิทธิชัย (รุ่นรหัส 55), พ่ีก้อง นิรัติศัย หุ่นหล่อ (รุ่นรหัส 57) และน้องมุ อัญ
ชิษฐา หมนื่ ร่นุ (รุน่ รหัส 60) นอกจากนี้ยังมีพ่ีนุ่น มธุรส นาคมานนท์ (รุ่นรหัส 56)
ซ่ึงเป็นรุ่นพ่ีรุ่นร้องในคณะครุศาสตร์อุตสาหกรรมและเทคโนโลยี สาขา
สถาปัตยกรรม

ขอขอบคุณพี่ๆน้องๆ ต่างสถาบัน/มหาวิทยาลัย ท่ีให้การ
ช่วยเหลือ อาทิ น้องแอ๋ม อินทุอร คุ้มสมบัติ จากมหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา
และพเ่ี บสท์ รชั ชานนท์ ศรีพทุ ธา จากมหาวทิ ยาลัยเทคโนโลยรี าชมงคลสวุ รรณภมู ิ

ขอขอบคุณเพื่อนร่วมช้ันเรียน ทั้งที่ได้ช่วยเหลือข้าพเจ้าก็ดี ให้
กาลังใจกันกด็ รี วมถงึ รว่ มสขุ ร่วมทุกข์เผชญิ ชะตากรรมเดียวกนั กด็ ี

ท้ังนี้ขอขอบคุณตัวข้าพเจ้า ผู้ทาวิทยานิพนธ์ในคร้ังน้ีให้สาเร็จ
ลุล่วง ด้วยความอดทนอดกล้ันตลอดระยะเวลาเกือบ 1 ปี ขอบคุณเร่ืองราว
มากมายที่เกิดข้ึนในชีวิต ทั้งสุข ทั้งทุกข์ ทั้งอุปสรรคท่ีรอให้ข้าพเจ้ารับมือ จนใน
วันนี้ข้าพเจ้าสามารถก้ามข้ามส่ิงเหล่าน้ัน และเติบโตข้ึนไปพร้อมกับความสาเร็จ
ของวิทยานพิ นธใ์ นครั้งนี้

กราบขอบพระคุณบุคคลที่อยู่ท้ังเบื้องหน้าเบื้องหลัง ทั้งบุคคลที่
กลา่ วถงึ และมิไดก้ ลา่ วถึง

กราบขอบพระคุณทุกท่านที่ร่วมเป็นส่วนหน่ึงในวิทยานิพนธ์ของ
ขา้ พเจ้า ขออนุโมทนาผลบญุ กศุ ลในครง้ั นด้ี ว้ ยเทอญ สาธ.ุ

นางสาววรญั ญา วิมลเกยี รติ
ผ้จู ัดทาวทิ ยานิพนธ์

ข

สารบัญ

บทที่ 1 บทนา หน้า

บทท่ี 2 1.1 ความเป็นมาของโครงการ 2 2
บทท่ี 3 1.2 วัตถุประสงค์ 3 3
1.3 ขอบเขตการศึกษา 4 4
บทที่ 4 1.4 ขน้ั ตอนการดาเนินงาน 8 8
1.5 ประโยชน์ท่คี าดวา่ จะไดร้ ับ 9 9
บทที่ 5 1.6 อภธิ านศัพท์ 10 10
บทท่ี 6
บรรณานุกรม การศกึ ษาขอ้ มลู เบ้อื งต้นของโครงการ 14
18
2.1 การศึกษาความเปน็ ไปไดข้ องโครงการ 14
2.2 การศกึ ษาโครงการตัวอย่าง 18 32
38
การศึกษาและวเิ คราะหข์ อ้ มูลเพ่อื การออกแบบ 60
76
3.1 รายละเอยี ดของโครงการ 32 96
3.2 ศึกษาทฤษฎกี ารออกแบบโครงการ 38 101
3.3 ผู้ใช้และพฤติกรรมผูใ้ ช้ 60 102
3.4 องคป์ ระกอบของโครงการ 76
3.5 โครงสร้างและงานระบบ 96 108
3.6 วสั ดปุ ระกอบอาคาร 101 111
3.7 กฎหมายท่ีเกย่ี วข้อง 102 113
114
แนวความคดิ การออกแบบ 115
116
4.1 ที่ตัง้ โครงการ 108 118
4.2 การจดั กลุ่มองค์ประกอบของโครงการ 111
4.3 ความสมั พันธข์ ององค์ประกอบโครงการ 113 124
4.4 3 Dimention 114 142
4.5 งานระบบและวสั ดุ 115 149
4.6 แนวคิดในการออกแบบ 116
4.7 พฒั นาการออกแบบ 118 156
161
ผลงานในการออกแบบ 167

5.1 ผลงานการออกแบบสถาปตั ยกรรม 122 ฐ
5.2 ทศั นียภาพของโครงการ 142
5.3 หนุ่ จาลอง 147 ค

สรปุ ผลการดาเนนิ วทิ ยานพิ นธ์

6.1 สรปุ รายละเอียดโครงการ
6.2 แสดงแบบนาเสนอโครงการ
6.3 ขอ้ เสนอแนะ

สารบัญภาพ

บทท่ี 1 บทนา หน้า

บทที่ 2 1.1 แสดงอาคารตวั อย่าง “วัดป่าวชิรบรรพต” 4
บทที่ 3 1.2 แสดงอาคารตวั อย่าง “วัดเขาพุทธโคดม” 4
1.3 แสดงอาคารตัวอย่าง “สวนโมกขพลาราม” 4
1.4 แสดงอาคารตวั อยา่ ง “เจมสค์ นั นาทองคา” 4
1.5 แสดงอาคารตัวอยา่ ง “Blooming Bamboo” 4
1.6 แสดงตาแหน่งและอาณาเขตจังหวัดสระแกว้ 6
1.7 แสดงอาเภอตา่ งๆ ในจังหวดั สระแก้ว 6
1.8 แสดงแผนทเ่ี ดนิ ทางมาสานกั ปฏบิ ัติธรรมปา่ โมกขธ์ รรมาราม 6
1.9 แสดงอาณาเขตสานักปฏิบตั ธิ รรมและพน้ื ท่ีใกล้เคียง 7
1.10 แสดงพนื้ ท่ที ้ังหมดของสานกั ปฏิบัตธิ รรมป่าโมกขธ์ รรมาราม 7
1.11 แสดงทางเขา้ หลกั ของโครงการ 7
1.12 แสดงทางเขา้ รองของโครงการ 7
1.13 แสดงการเขา้ รว่ มฟังโครงการอบรมคุณธรรมจรยิ ธรรม 9
1.14 แสดงการสารวจสถานที่จริง 9

การศึกษาข้อมูลเบ้ืองต้นของโครงการ 19

2.1 แสดงการจัดวางแปลนอาคารทพี่ กั ผปู้ ฏบิ ัตธิ รรมหญงิ “วัดปา่ 21
วชิรบรรพต” 23

2.2 แสดงการจัดวางแปลนอาคารเรยี นพระสงฆ์ “วดั เขาพทุ ธโคดม” 25
2.3 แสดงการจดั วางผังสถานปฏบิ ตั ิธรรม “สวนโมกขพลาราม” 27

สุราษฎร์ธานี
2.4 แสดงการจัดวางผงั การเกษตร “โครงการเจมสค์ นั นาทองคา”
2.5 แสดงการจัดวางแปลนอาคาร “Blooming Bamboo”

การศึกษาและวเิ คราะหข์ อ้ มูลเพอ่ื การออกแบบ 43
45
3.1 แสดงหลักเศรษฐกิจพอเพียง คอื สามหว่ งสองเงอ่ื นไข 45
3.2 แสดงการปฏสิ มั พนั ธร์ ะหว่าง คน กบั คน 45
3.3 แสดงการปฏสิ มั พันธร์ ะหว่าง คน กบั วตั ถุ 45
3.4 แสดงการปฏสิ มั พนั ธร์ ะหว่าง คน กบั สภาพแวดล้อม 45
3.5 แสดงการมปี ฏิสัมพนั ธ์ระหว่าง คน กับ คนทห่ี ลากหลาย 45
3.6 แสดงการมีปฏสิ มั พันธร์ ะหวา่ ง คน กบั วัตถุทีห่ ลากหลาย
3.7 แสดงการมีปฏสิ ัมพันธร์ ะหว่าง คน กับ สภาพแวดล้อมท่ี 47

หลากหลาย 47
3.8 แสดงตัวอยา่ งการวางภมู ิทศั น์โดยใช้เสน้ สายของไร่ชาฉยุ ฟง
47
จงั หวัดเชียงราย
3.9 แสดงตวั อย่างการวางภมู ิทัศน์แบบเกรยี วของไรเ่ ชญิ ตะวัน 49
49
วดั ป่าวิมุตตยาลยั จังหวดั เชียงราย
3.10 แสดงตวั อยา่ งการวางภูมิทัศน์แบบสัดสว่ นทองคาของ Kim

Wikie’s Hampshire farm
3.11 แสดงรปู แบบหอประชุมสีเ่ หลี่ยมผนื ผ้า
3.12 แสดงรปู แบบหอประชุมรูปพดั

ง

สารบัญภาพ (ต่อ)

บทที่ 3 (ต่อ) การศกึ ษาและวิเคราะห์ขอ้ มูลเพ่ือการออกแบบ หนา้

3.13 แสดงรูปแบบหอประชุมทรงเกอื กมา้ 49
3.14 แสดงรปู แบบหอประชมุ แบบวงกลม 49
3.15 แสดงภาพเวทปี ลายห้อง 49
3.16 แสดงภาพเวทเี ปิด 49
3.17 แสดงภาพเวทีอารนี า 49
3.18 แสดงภาพเวทปี รบั ได้ 49
3.19 แสดงสดั ส่วนร่างกายผู้หญงิ ขณะนง่ั พับเพยี บ 52
3.20 แสดงสดั ส่วนร่างกายผู้ชายขณะน่ังพับเพยี บ 52
3.21 แสดงสดั สว่ นรา่ งกายผหู้ ญงิ ขณะนงั่ ขดั สมาธิ 52
3.22 แสดงสัดสว่ นรา่ งกายผชู้ ายขณะน่งั ขัดสมาธิ 53
3.23 แสดงสัดสว่ นร่างกายผหู้ ญงิ ขณะเดนิ จงกรม (1) 54
3.24 แสดงสัดสว่ นรา่ งกายผชู้ ายขณะเดนิ จงกรม (1) 54
3.25 แสดงสดั ส่วนร่างกายผู้หญงิ ขณะเดินจงกรม (2) 55
3.26 แสดงสดั สว่ นรา่ งกายผชู้ ายขณะเดินจงกรม (1) 55
3.27 แสดงสัดส่วนร่างกายผู้หญงิ ขณะใสบ่ าตร (1) 56
3.28 แสดงสัดสว่ นรา่ งกายผชู้ ายขณะใส่บาตร (1) 56
3.29 แสดงสัดสว่ นร่างกายผู้หญงิ ขณะใส่บาตร (2) 57
3.30 แสดงสัดส่วนรา่ งกายผูช้ ายขณะใส่บาตร (2) 57
3.31 แสดงอัตราการเพ่มิ จานวนของผใู้ ช้โครงการลว่ งหน้า 10 ปี 61
3.32 แสดงขอ้ ต่อไม้ไผท่ างตง้ั 96
3.33 แสดงขอ้ ต่อไมไ้ ผท่ างนอน 96
3.34 แสดงขอ้ ตอ่ ในโครงหลังคา 96
3.35 แสดงข้อตอ่ ต้งั ฉาก 96
3.36 แสดงเสาทอ่ ซีเมนต์หุม้ ด้วยฟากไม้ไผ่ 97
3.37 แสดงพื้นไม้ผา่ ซีก 97
3.38 แสดงพื้นไม้ไผ่ทอ่ น 97
3.39 แสดงฝาผนงั ไม้ไผผ่ ่าครึ่ง 97
3.40 แสดงหลังคาใบตองตงึ 97
3.41 แสดงการแบ่งพ้ืนท่ตี ามการใชป้ ระโยชนข์ องพืน้ ที่บรเิ วณสานัก 102

ปฏิบตั ิธรรมป่าโมกข์ธรรมาราม จ.สระแก้ว 103
3.42 แสดงคาอธบิ ายกฎกระทรวงขอ้ 21 ฉบบั ท่ี 55 103
3.43 แสดงคาอธิบายกฎกระทรวงข้อ 22 ฉบบั ท่ี 55 103
3.44 แสดงคาอธบิ ายกฎกระทรวงข้อ 33 ฉบบั ท่ี 55 103
3.45 แสดงคาอธิบายกฎกระทรวงข้อ 41 ฉบับท่ี 55 103
3.46 แสดงคาอธบิ ายกฎกระทรวงข้อ 48 ฉบบั ท่ี 55 104
3.47 แสดงคาอธบิ ายกฎกระทรวงข้อ 9 ฉบับท่ี 39 104
3.48 แสดงคาอธิบายกฎกระทรวงผู้พิการ พ.ศ. 2548 ข้อ 11 104
3.49 แสดงคาอธิบายกฎกระทรวงผพู้ กิ าร พ.ศ. 2548 ขอ้ 14 105
3.50 แสดงคาอธิบายกฎกระทรวงผพู้ ิการ พ.ศ. 2548 ข้อ 26 105
3.51 แสดงคาอธบิ ายกฎกระทรวงข้อ 3(2) ฉบบั ที่ 7 105
3.52 แสดงคาอธบิ ายกฎกระทรวงขอ้ 2 ฉบบั ที่ 41

ง

สารบญั ภาพ (ต่อ)

บทที่ 4 แนวความคิดการออกแบบ หนา้

4.1 แสดงพ้นื ที่ของโครงการโดยรอบ 108
4.2 แสดงการวเิ คราะหก์ ารเข้าถงึ โครงการ 109
4.3 แสดงการวเิ คราะหก์ ารเขา้ ถึงโครงการกบั การแบง่ โซน 109
4.4 แสดงการวิเคราะหม์ ลพิษทางเสยี ง 109
4.5 แสดงการวเิ คราะหม์ ลพิษทางเสียงกับการแบง่ โซน 109
4.6 แสดงการวิเคราะหท์ ิศทางแดด 109
4.7 แสดงการวเิ คราะห์ทิศทางแดดกบั การแบ่งโซน 109
4.8 แสดงการวเิ คราะหท์ ิศทางลม 110
4.9 แสดงการวเิ คราะห์ทศิ ทางลมกับการแบง่ โซน 110
4.10 แสดงการวเิ คราะหม์ ุมมองภายนอกโครงการ 110
4.11 แสดงการวิเคราะห์มมุ มองภายในโครงการกบั การแบ่งโซน 110
4.12 แสดงการวิเคราะหส์ ภาพแวดลอ้ ม 110
4.13 แสดงการวิเคราะห์สภาพแวดลอ้ มกับการแบง่ โซน 110
4.14 แสดงการจดั กลมุ่ องคป์ ระกอบของโครงการ (1) 111
4.15 แสดงการจดั กลุม่ องคป์ ระกอบของโครงการ (2) 111
4.16 แสดงการจัดกลุ่มองคป์ ระกอบของโครงการ (3) 112
4.17 แสดง Diagram การแบง่ พนื้ ท่โี ครงการและระยะการก่อสรา้ ง 114
4.18 แสดงการสรา้ งแกนหลกั ของโครงการ 114
4.19 แสดงการแบง่ พน้ื ทห่ี ลกั โครงการ 114
4.20 แสดง Diagram การแบ่งระยะการก่อสร้าง 115
4.21 แสดงการแบ่งพืน้ ทห่ี ลกั ส่วนสานักปฏบิ ตั ิธรรมป่าโมกข์ธรรมาราม 115
4.22 แสดงการแบ่งพ้นื ทีจ่ อดรถ 115
4.23 แสดงการใชว้ สั ดุประกอบอาคาร 116
4.24 แสดงงานระบบภายในและภายนอกอาคาร 116
4.25 แสดงการใช้วัสดปุ ระกอบอาคาร (ต่อ) 117
4.26 แสดงงานระบบภายในและภายนอกอาคาร (ต่อ) 117
4.27 แสดงการแบ่งพนื้ ที่ 3 สว่ น (ป่า นา้ นา) 118
4.28 แสดงทศั นยี ภาพ (ปา่ ) 118
4.29 แสดงทัศนียภาพ (นา้ ) 118
4.30 แสดงทศั นียภาพ (นา) 118
4.31 แสดง Layout ของโครงการ 119
4.32 แสดง Landmark ของโครงการ 119
4.33 แสดงแบบร่างการวางผังโครงการ (1) 120
4.34 แสดงแบบร่างการวางผังโครงการ (2) 120
4.35 แสดงแบบรา่ งการวางผงั โครงการ (3) 121
4.36 แสดงแบบร่างการวางผงั โครงการ (4) 121
4.37 แสดงแบบรา่ งการวางแปลนอาคาร (1) 121
4.38 แสดงแบบร่างการวางแปลนอาคาร (2) 121

จ

สารบญั ภาพ (ต่อ)

บทที่ 5 ผลงานในการออกแบบ หน้า

5.1 แสดงการนาเสนอแบบ Master Plan 124

5.2 แสดงการนาเสนอแบบ First Floor Plan 127

5.3 แสดงการนาเสนอแบบแปลนอาคารสถานปฏบิ ัติธรรม 128

5.4 แสดงการนาเสนอแบบรูปด้าน 1 อาคารสถานปฏิบัตธิ รรม 129

5.5 แสดงการนาเสนอแบบรูปดา้ น 2 อาคารสถานปฏิบตั ธิ รรม 129

5.6 แสดงการนาเสนอแบบรปู ดา้ น 3 อาคารสถานปฏบิ ตั ิธรรม 129

5.7 แสดงการนาเสนอแบบรูปดา้ น 4 อาคารสถานปฏิบตั ธิ รรม 129

5.8 แสดงการนาเสนอแบบแปลนอาคารสานักงาน 130

5.9 แสดงการนาเสนอแบบรูปด้าน 1 อาคารสานักงาน 131

5.10 แสดงการนาเสนอแบบรปู ด้าน 1 อาคารสานกั งาน 131

5.11 แสดงการนาเสนอแบบรปู ดา้ น 1 อาคารสานักงาน 131

5.12 แสดงการนาเสนอแบบรูปด้าน 4 อาคารสานกั งาน 131

5.13 แสดงการนาเสนอแบบแปลนช้ัน 1 อาคารท่พี ักผปู้ ฏิบัติธรรม 132

5.14 แสดงการนาเสนอแบบแปลนช้ัน 2 อาคารทีพ่ ักผ้ปู ฏบิ ตั ธิ รรม 132

5.15 แสดงการนาเสนอแบบแปลนช้ัน 3 อาคารท่ีพักผ้ปู ฏบิ ตั ิธรรม 133

5.16 แสดงการนาเสนอแบบแปลนช้นั 4 อาคารทีพ่ ักผ้ปู ฏบิ ัติธรรม 133

5.17 แสดงการนาเสนอแบบแปลนชน้ั ดาดฟ้า อาคารท่ีพักผปู้ ฏบิ ตั ิธรรม 133

5.18 แสดงการนาเสนอแบบรูปดา้ น 1 อาคารท่พี ักผปู้ ฏบิ ัติธรรม 134

(แบบหอ้ งนอนเดี่ยว)

5.19 แสดงการนาเสนอแบบรปู ด้าน 2 อาคารทีพ่ กั ผปู้ ฏบิ ตั ธิ รรม 134

(แบบหอ้ งนอนเดี่ยว)

5.20 แสดงการนาเสนอแบบรูปดา้ น 3 อาคารทพ่ี ักผู้ปฏิบัตธิ รรม 134

(แบบห้องนอนเด่ียว)

5.21 แสดงการนาเสนอแบบรูปดา้ น 4 อาคารทพ่ี กั ผปู้ ฏิบตั ธิ รรม 134

(แบบห้องนอนเดีย่ ว)

5.22 แสดงการนาเสนอแบบรปู ดา้ น 1 อาคารทพ่ี ักผปู้ ฏิบตั ิธรรม 135

(หอ้ งนอนรวม)

5.23 แสดงการนาเสนอแบบรูปด้าน 2 อาคารที่พกั ผ้ปู ฏิบัตธิ รรม 135

(หอ้ งนอนรวม)

5.24 แสดงการนาเสนอแบบรปู ด้าน 3 อาคารที่พักผปู้ ฏิบตั ิธรรม 135

(ห้องนอนรวม)

5.25 แสดงการนาเสนอแบบรปู ด้าน 4 อาคารทพ่ี กั ผู้ปฏบิ ัตธิ รรม 135

(หอ้ งนอนรวม)

5.26 แสดงการนาเสนอแบบแปลนชนั้ 1 อาคารหอประชมุ และโรง 136

อาหาร

5.27 แสดงการนาเสนอแบบแปลนชั้น 2 อาคารหอประชมุ และโรง 136

อาหาร

5.28 แสดงการนาเสนอแบบรูปดา้ น 1 อาคารหอประชุมและโรงอาหาร 137

5.29 แสดงการนาเสนอแบบรปู ดา้ น 2 อาคารหอประชุมและโรงอาหาร 137

5.30 แสดงการนาเสนอแบบรปู ด้าน 3 อาคารหอประชมุ และโรงอาหาร 137

5.31 แสดงการนาเสนอแบบรูปด้าน 4 อาคารหอประชมุ และโรงอาหาร 137

ฉ

สารบัญภาพ (ต่อ)

บทที่ 5 (ต่อ) ผลงานในการออกแบบ หน้า

5.32 แสดงการนาเสนอแบบแปลนกุฏพิ ระสงฆ์ แม่ชี 138
5.33 แสดงการนาเสนอแบบแปลนกุฏสิ ามเณร 138
5.34 แสดงการนาเสนอแบบกลุม่ แปลนกฏุ พิ ระสงฆ์ สามเณร 139
5.35 แสดงการนาเสนอแบบกลมุ่ แปลนกุฏแิ มช่ ี 139
5.36 แสดงการนาเสนอแบบรูปด้าน 1 กฏุ ิพระสงฆ์ แม่ชี 140
5.37 แสดงการนาเสนอแบบรปู ดา้ น 2 กุฏพิ ระสงฆ์ แม่ชี 140
5.38 แสดงการนาเสนอแบบรูปด้าน 3 กฏุ พิ ระสงฆ์ แมช่ ี 140
5.39 แสดงการนาเสนอแบบรูปด้าน 4 กุฏพิ ระสงฆ์ แม่ชี 140
5.40 แสดงการนาเสนอแบบรปู ดา้ น 1 กุฏสิ ามเณร 141
5.41 แสดงการนาเสนอแบบรูปดา้ น 1 กุฏสิ ามเณร 141
5.42 แสดงการนาเสนอแบบรูปดา้ น 1 กฏุ สิ ามเณร 141
5.43 แสดงการนาเสนอแบบรูปดา้ น 1 กฏุ ิสามเณร 141
5.44 แสดงการนาเสนอแบบแปลนอาคารธรรมะธุรกจิ และงานระบบ 142
5.45 แสดงการนาเสนอแบบรูปตัด A (ภาพรวมโครงการ) 142
5.46 แสดงการนาเสนอแบบรูปตัด B (ภาพรวมโครงการ) 142
5.47 แสดงการนาเสนอแบบรปู ด้าน 1 (ภาพรวมโครงการ) 143
5.48 แสดงการนาเสนอแบบรูปดา้ น 2 (ภาพรวมโครงการ) 143
5.49 แสดงการนาเสนอแบบรปู ดา้ น 3 (ภาพรวมโครงการ) 143
5.50 แสดงการนาเสนอแบบรูปด้าน 4 (ภาพรวมโครงการ) 143
5.51 แสดงทศั นยี ภาพภายนอกโครงการโดยรวม 144
5.52 แสดงทัศนียภาพภายนอก บรเิ วณทางดา้ นหน้าเข้าสโู่ ครงการ 146
5.53 แสดงทศั นียภาพภายนอก บรเิ วณอาคารหอประชมุ 146
5.54 แสดงทัศนียภาพภายใน บรเิ วณโถงอาคารสานกั งาน 147
5.55 แสดงทัศนียภาพภายใน ส่วนจดั แสดงนทิ รรศการ บริเวณอาคาร 147

สานักงาน 148
5.56 แสดงทัศนยี ภาพภายนอก บริเวณศาลาปฏบิ ตั ิธรรม 148
5.57 แสดงทัศนยี ภาพภายใน บรเิ วณศาลาปฏิบตั ธิ รรม 149
5.58 แสดงทัศนียภาพภายนอก บริเวณกลุ่มกุฏิของสงฆ์ 149
5.59 แสดงทัศนียภาพภายใน บรเิ วณกุฏิของสงฆ์ 150
5.60 แสดงทัศนยี ภาพภายนอก บรเิ วณกล่มุ อาคารที่พักผปู้ ฏิบัติธรรม 150
5.61 แสดงทัศนียภาพภายใน บริเวณอาคารที่พกั ผมู้ าปฏบิ ัติธรรม 151
5.62 แสดงห่นุ จาลองโมเดล (1) 151
5.63 แสดงหนุ่ จาลองโมเดล (2) 152
5.64 แสดงหุ่นจาลองโมเดล (3) 152
5.65 แสดงห่นุ จาลองโมเดล (4) 153
5.66 แสดงหุ่นจาลองขยายกุฏสิ ามเณร 153
5.67 แสดงหนุ่ จาลองขยายกฏุ ิพระสงฆ์ 153
5.68 แสดงหนุ่ จาลองขยายศาลาปฏบิ ตั ธิ รรม

ช

สารบญั ภาพ (ต่อ)

บทที่ 6 สรปุ ผลการดาเนนิ วิทยานพิ นธ์ หน้า

6.1 แสดงสภาพพื้นทข่ี องโครงการโดยรอบ 158

6.2 แสดงขนาดพ้นื ทโ่ี ครงการ 158

6.3 แสดงการจัดกลุ่มองค์ประกอบของโครงการ 158

6.4 แสดง Diagram การแบง่ พืน้ ท่โี ครงการ 159

6.5 แสดง Diagram การแบ่งระยะการก่อสรา้ ง 159

6.6 แสดงการใช้วัสดุประกอบอาคาร 159

6.7 แสดงงานระบบภายในและภายนอกอาคาร 159

6.8 แสดงการแบง่ พื้นที่ 3 ส่วน ตามแนวคิดในการออกแบบ 160

6.9 แสดงแบบนาเสนอโครงการ (Presentation Flipchart แผ่นที่ 1 161

และ 2)

6.10 แสดงแบบนาเสนอโครงการ (Presentation Flipchart แผ่นที่ 161

1 - 7)

6.11 แสดงแบบนาเสนอโครงการ (Presentation Flipchart แผ่นที่ 3) 162

6.12 แสดงแบบนาเสนอโครงการ (Presentation Flipchart แผ่นท่ี 4) 163

6.13 แสดงแบบนาเสนอโครงการ (Presentation Flipchart แผ่นท่ี 5) 164

6.14 แสดงแบบนาเสนอโครงการ (Presentation Flipchart แผ่นที่ 6) 165

6.15 แสดงแบบนาเสนอโครงการ (Presentation Flipchart แผน่ ท่ี 7) 166

6.16 แสดงแบบนาเสนอจากขอ้ เสนอแนะของคณะกรรมการ 167

ซ

สารบญั ตาราง

บทท่ี 1 บทนา หน้า
บทท่ี 2
บทท่ี 3 1.1 แสดงเส้นทางและระยะทางจากสถานทสี่ าคัญและใกล้เคยี งมายงั 6
สานักปฏิบตั ิธรรมป่าโมกขธ์ รรมาราม

การศึกษาข้อมูลเบือ้ งต้นของโครงการ 28
29
2.1 แสดงการเปรยี บเทียบโครงการตัวอย่าง
2.2 แสดงการเปรยี บเทยี บโครงการตัวอยา่ ง (ตอ่ )

การศึกษาและวิเคราะหข์ อ้ มลู เพอื่ การออกแบบ 41
43
3.1 แสดงหลกั การออกแบบพ้ืนทใ่ี นการเจริญสติ (เดินจงกรม)
3.2 แสดงการเปรียบเทยี บความแตกต่างระหวา่ งการทาการเกษตร 43
44
แนวพทุ ธกบั เกษตรเชงิ ธรุ กิจ
3.3 แสดงประเด็นการพัฒนาตามแนวเศรษฐกิจพอเพียง 46
3.4 แสดงการวเิ คราะหเ์ กย่ี วกับกจิ กรรมการเรยี นรกู้ บั การหาที่ว่าง 58

ทางสถาปตั ยกรรม 59
3.5 แสดงอทิ ธิพลของธรรมชาตทิ เ่ี กีย่ วข้องกับจติ วิทยา
3.6 แสดงการสรุปทฤษฎที างพระพุทธศาสนากบั การเลอื กใช้ใน 59

โครงการสานักปฏิบัตธิ รรมป่าโมกข์ธรรมาราม 60
3.7 แสดงการสรุปทฤษฎที างจิตวทิ ยากับการเลือกใชใ้ นโครงการ 60
61
สานักปฏบิ ตั ธิ รรมป่าโมกขธ์ รรมาราม 61
3.8 แสดงการสรุปทฤษฎที างพระพทุ ธศาสนากับการเลอื กใช้ใน 63

โครงการสานกั ปฏบิ ตั ิธรรมป่าโมกขธ์ รรมาราม 64
3.9 แสดงการวเิ คราะหจ์ านวนผู้เข้าร่วมโครงการตามหลกั สูตรทจี่ ัดขนึ้ 64
3.10 แสดงการวเิ คราะห์จานวนผ้เู ขา้ รว่ มโครงการเนอื่ งในวนั สาคัญ 64
3.11 แสดงการวเิ คราะห์จานวนผู้เขา้ รว่ มกจิ กรรมประจาปี 65
3.12 แสดงอตั ราการเพิ่มจานวนของผใู้ ช้โครงการในแต่ละปี 65
3.13 แสดงชว่ งเวลาการเข้าใช้โครงการของกลุ่มผูใ้ ห้บริการและใช้ 65
66
บริการ 66
3.14 แสดงอัตราจานวนและหนา้ ที่ของฝา่ ยบริหาร 67
3.15 แสดงอัตราจานวนและหนา้ ทีข่ องฝา่ ยวิชาการ 68
3.16 แสดงอตั ราจานวนและหนา้ ที่ของฝา่ ยกจิ กรรม 69
3.17 แสดงอัตราจานวนและหนา้ ทข่ี องฝา่ ยประชาสมั พันธ์
3.18 แสดงอัตราจานวนและหนา้ ทขี่ องอาคารสถานที่ 70
3.19 แสดงอัตราจานวนและหนา้ ทีข่ องฝ่ายเกษตรกรรมและภูมิทัศน์
3.20 แสดงอต้ ราจานวนและหนา้ ทข่ี องฝ่ายสังคมสงเคราะห์
3.21 แสดงอัตราบุคลากรและเจา้ หนา้ ท่ที ้ังหมดในโครงการ
3.22 แสดงหลกั สูตรภายในโครงการ
3.23 แสดงกาหนดการการจดั อบรมหลักสูตร ค่ายพุทธบุตร-ธรรมะธิดา
3.24 แสดงกาหนดการการจัดอบรมหลกั สูตร คา่ ยพุทธธรรมเพ่อื พฒั นา

ชีวิตและเปลยี่ นแปลงสังคม
3.25 แสดงกาหนดการการจดั อบรมหลักสตู ร ค่ายศิลปะแหง่ ชีวติ -พชิ ติ

ความสุข

ญ

สารบัญตาราง (ต่อ)

บทที่ 3 (ต่อ) การศึกษาและวิเคราะหข์ อ้ มลู เพอ่ื การออกแบบ หน้า

3.26 แสดงกาหนดการการจดั อบรมหลักสูตร คา่ ยวาทศิลป์เพอ่ื พัฒนา 71
ผู้นาเยาวชน

3.27 แสดงกาหนดการการจดั อบรมหลกั สูตร คา่ ยวปิ สั สนานบุ าล 72

3.28 แสดงกาหนดการโครงการวิปัสสนากรรมฐานเพ่ือความสันติสุข 73

ของชีวิตและสงั คม

3.29 แสดงโครงการเน่อื งในวนั สาคัญและกิจกรรมประจาปี 74

3.30 แสดงกาหนดการโครงการเน่อื งในวนั สาคัญและกิจกรรมประจาปี 75
3.31 แสดงการแบง่ ระยะการกอ่ สร้างโครงการ
76

3.32 แสดงองคป์ ระกอบหลักของโครงการ สว่ นปฏิบัตธิ รรมและเผยแผ่ 77
พระพุทธศาสนา (1)

3.33 แสดงองค์ประกอบหลักของโครงการ สว่ นปฏบิ ัติธรรมและเผยแผ่ 78
พระพุทธศาสนา (2)

3.34 แสดงองค์ประกอบหลกั ของโครงการ สว่ นเกษตรธรรมะสขุ ย่งั ยนื 79
3.35 แสดงองคป์ ระกอบรองของโครงการ ส่วนสนับสนนุ โครงการ (1) 80

3.36 แสดงองคป์ ระกอบรองของโครงการ สว่ นสนบั สนนุ โครงการ (2) 81
3.37 แสดงองค์ประกอบรองของโครงการ สว่ นงานระบบและเทคนคิ 81

3.38 แสดงตารางสรปุ วิเคราะหพ์ น้ื ทใ่ี ช้สอยองค์ประกอบหลกั 90

สว่ นปฏบิ ัติธรรมและเผยแผพ่ ระพุทธศาสนา (1)

3.39 แสดงตารางสรปุ วิเคราะหพ์ ื้นทใ่ี ชส้ อยองคป์ ระกอบหลัก 91

สว่ นปฏิบัติธรรมและเผยแผ่พระพทุ ธศาสนา (2)

3.40 แสดงตารางสรุปวิเคราะหพ์ ้นื ที่ใช้สอยองคป์ ระกอบหลกั 92

สว่ นเกษตรธรรมะสุขย่ังยนื (1)

3.41 แสดงตารางสรปุ วิเคราะหพ์ นื้ ทใ่ี ช้สอยองคป์ ระกอบหลกั 93

ส่วนเกษตรธรรมะสขุ ยั่งยืน (2)

3.42 แสดงตารางสรปุ วเิ คราะห์พื้นท่ีใชส้ อยองค์ประกอบรอง 93

สว่ นเทคนคิ และงานระบบ

3.43 แสดงตารางสรุปวิเคราะหพ์ ้นื ทใี่ ช้สอยองค์ประกอบรอง 94

ส่วนสนบั สนนุ โครงการ (1)

3.44 แสดงตารางสรุปวเิ คราะห์พน้ื ทใ่ี ชส้ อยองค์ประกอบรอง 95

ส่วนสนับสนุนโครงการ (2)

3.45 แสดงเทคนคิ การก่อสรา้ งดว้ ยไม้ไผ่ 96

3.46 แสดงเทคนคิ การก่อสรา้ งคอนกรีตเสริมเหล็ก 98

3.47 แสดงโครงสรา้ งงานระบบอ่ืนๆ 100

3.48 แสดงการเปรยี บเทียบข้อดี-ข้อเสียของวสั ดปุ ระกอบโครงสรา้ งไมไ้ ผ่ 101

3.49 แสดงการเปรยี บเทยี บขอ้ ดี-ขอ้ เสยี ของวสั ดปุ ระกอบโครงสร้าง

คอนกรีตเสริมเหล็ก 101

ฎ

สารบญั แผนภูมิ

บทที่ 1 บทนา หนา้
บทท่ี 2
บทที่ 3 1.1 แสดงลาดับความเป็นมาของโครงการ 2
1.2 แสดงวิธกี ารดาเนินวทิ ยานพิ นธ์ 8
บทท่ี 4
บทท่ี 6 การศึกษาขอ้ มูลเบ้ืองต้นของโครงการ 14
15
2.1 แสดงการศกึ ษาด้านนโยบาย เศรษฐกจิ สังคมและกายภาพ 16
2.2 แสดงการศกึ ษาด้านนโยบาย เศรษฐกิจ สงั คมและกายภาพ (ตอ่ ) 17
2.3 แสดงการศึกษาดา้ นนโยบาย เศรษฐกิจ สงั คมและกายภาพ (ต่อ)
2.4 แสดงการศกึ ษาดา้ นนโยบาย เศรษฐกจิ สังคมและกายภาพ (ต่อ)

การศกึ ษาและวเิ คราะห์ขอ้ มลู เพอ่ื การออกแบบ 33

3.1 แสดงลาดับการก่อตง้ั สานกั ปฏิบตั ธิ รรมป่าโมกขธ์ รรมาราม 33
จังหวัดสระแกว้ 38
39
3.2 แสดงหลักสตู รธรรมะอารมณด์ กี ับการเผยแผพ่ ระพุทธศาสนาเชงิ รกุ 40
3.3 แสดงรายละเอียดทฤษฎีการออกแบบโครงการท่เี กยี่ วข้อง
3.4 แสดงวปิ สั สนากรรมฐานตามแนวสติปัฏฐาน 4 42
3.5 แสดงหลักการออกแบบสถานปฏิบตั ิธรรมที่เอื้อให้เกิดความ 44

สปั ปายะ 45
3.6 แสดงหลักการออกแบบพน้ื ทใ่ี นเขตวัด 47
3.7 แสดงหลกั การออกแบบท่ีว่างทางสถาปตั ยกรรมกบั พฤตกิ รรมการ 48
63
เรียนรู้ 76
3.8 แสดงหลักการออกแบบกบั การปฏสิ ัมพนั ธ์
3.9 แสดงทฤษฎีทางจิตวทิ ยากบั การออกแบบเชงิ ภูมิทัศน์
3.10 แสดงหลักการออกแบบหอประชุม
3.11 แสดงโครงสรา้ งองคก์ รการบริหาร
3.12 แสดงภาพรวมองคป์ ระกอบของโครงการ

แนวความคิดการออกแบบ 113
118
4.1 แสดงการจดั ความสมั พนั ธข์ ององค์ประกอบโครงการ 119
4.2 แสดงแนวคิดในการออกแบบ
4.3 แสดงแนวคดิ ในการวางผังโครงการ

สรุปผลการดาเนนิ วทิ ยานพิ นธ์ 161
161
6.1 แสดงแนวคดิ ในการออกแบบ
6.2 แสดงแนวคดิ ในการวางผังโครงการ

ฏ

สำนกั ปฏบิ ตั ธิ รรมปำ่ โมกขธ์ รรมำรำม (Pamokthammaram) WARUNYA WIMOLKIAT / THESIS 2018
หมู่ 1 ตำบลหนองสงั ข์ อำเภออรญั ประเทศ จงั หวดั สระแก้ว รหัสไปรษณยี ์ 27120

นางสาววรญั ญา วิมลเกียรติ 58030288

“ความทกุ ข์นนั้ เหมอื นโคลนตม
เราสามารถใชโ้ คลนตมเพ่ือปลูกให้เตบิ โต

ถ้าไมม่ โี คลนตมกไ็ ม่มดี อกบวั
ถา้ ไม่มคี วามทกุ ข์

กไ็ มม่ ีความสขุ ท่ีแท้จรงิ ”

No Mud, No Lotus.
Thich Nhat Hanh, Plumvillage.

Design and Planning Project of INTRODUCTION
Pamokthammaram Meditation
Center, Sakaeo

โครงการออกแบบและวางผงั
สานกั ปฏิบัติธรรมป่าโมกขธ์ รรมาราม จ. สระแกว้

1.1 ความเปน็ มาของโครงการ (Backgrounds of Project)
1.2 วตั ถุประสงค์ (Objectives)
1.3 ขอบเขตการศึกษา (Scopes of Study)
1.4 ข้ันตอนการดาเนนิ งาน (Methodologies of Thesis)
1.5 ประโยชน์ท่คี าดว่าจะไดร้ บั (Expected Benefits)
1.6 อภธิ านศพั ท์ (Definitions)

1.1 โครงการออกแบบและวางผัง วทิ ยานพิ นธ์
สานกั ปฏิบตั ธิ รรมป่าโมกข์ธรรมาราม จ.สระแก้ว 2561
Intro-
duction นำงสำววรญั ญำ วิมลเกียรติ 58030288 ครุศำสตรส์ ถำปัตยกรรม

1.1 ความเปน็ มาของโครงการ
BACKGROUNDS OF PROJECT

โครงการออกแบบและวางผัง สานักปฏิบัติธรรมปา่ โมกข์ธรรมาราม จ.สระแก้ว
Design and Planning Project of Pamokthammaram Meditation Center, Sa Kaeo.

1ระยะที่ Backgrounds of Project
วนั ก่อตั้ง ผู้กอ่ ต้งั

ระยะก่อต้งั 24 พฤษภำคม หลวงปูแ่ พง จำครโต
พ.ศ. 2537 (ละสังขำรเม่ือวนั ท่ี 11
เมษำยน พ.ศ. 2554)
ตรงกบั วนั วสิ ำขบูชำ

ชอ่ื สานกั : สำนกั ปฏบิ ัตธิ รรมปำ่ โมกขธ์ รรมำรำม พ.ศ. 2537 เพอ่ื เป็นสถำนที่สำหรับ ปฏบิ ตั ิธรรมประจำปี
ถึง ก ำ ร ป ฏิ บั ติ ธ ร ร ม ข อ ง วนั ที่ 26 – 31
ทีต่ ัง้ : หมู่ 1 ต. หนองสังข์ อ. อรัญประเทศ จ. สระแกว้ 27120 พุทธศำสนิกชน
พ.ศ. 2554 มกรำคม ของทกุ ปี
ผู้ก่อตงั้ : หลวงปแู่ พง จำครโต วัตถุประสงค์การกอ่ ต้ัง
2ระยะที่ โครงการ
เจา้ สานกั : พระครูปลดั บัณฑติ อนิ ทฺ เมธี (องค์ม่อน ธรรมะอำรมณด์ )ี
ระยะพฒั นา
สังกดั : วัดสงั ข์กระจำย วรวิหำร กรงุ เทพ

ประเภท : สำนกั สงฆ์ เจา้ สานักปจั จบุ นั

นกิ าย : มหำนิกำย พระครปู ลัดบัณฑิต อนิ ทฺ เมธี (สทิ ธิพล)
หรือองคม์ ่อน ธรรมะอำรมณด์ ี
แนวทางปฏบิ ตั ิ : วปิ สั สนำกรรมฐำน แนวทำงพระธรรมสงิ หบรุ ำจำรย์
วัตถุประสงค์การพัฒนา
หรือหลวงพ่อจรญั ฐิตธมฺโม วัดอมั พวัน จ.สิงห์บรุ ี เพื่อพัฒนำสคู่ วำมเปน็ องคก์ รเผยแผ่

หลกั พิจารณา : สติปฏั ฐำน 4 พระพุทธศำสนำเชงิ รกุ

หลกั บรกิ รรม : บริกรรมพอง-ยุบ พฒั นำจติ วิญญำณของมนุษย์

สำนักปฏิบัติธรรมป่ำโมกข์ธรรมำรำม ตั้งอยู่ที่ หมู่ 1 ตำบลหนองสังข์

อำเภออรญั ประเทศ จังหวัดสระแก้ว โดยเร่ิมต้นก่อต้ังเป็นคร้ังแรกเมื่อปี พ.ศ.

2537 โดยหลวงปู่แพง จำครโต ซ่ึงปัจจุบันหลวงปู่ท่ำนได้ละสังขำรไปเม่ือปี

พ.ศ. 2554 โดยในปัจจุบันสำนักปฏิบัติธรรมป่ำโมกข์ธรรมำรำมได้อยู่ใน

ควำมดแู ลของพระครูปลดั บณั ฑติ อินทฺ เมธี หรอื องค์มอ่ น ธรรมะอำรมณ์ดี พ.ศ. 2555 เรียนรูศ้ ีลธรรมสำหรบั เยำวชน
ถงึ และหน่วยงำน
จำกเดิมสำนักป่ำโมกข์ธรรมำรำมเป็นเพียงสถำนท่ีสำหรับกำรปฏิบัติ
ปัจจบุ นั เรยี นรูว้ ิถชี วี ติ ชมุ ชน
ธรรมของปุถชุ นชำวไทย เม่ือพระครปู ลัดบัณฑิต อินฺทเมธีได้เข้ำมำดูแลสำนัก
การดาเนนิ งาน
แห่งนี้ ท่ำนพระครูได้มีปณิธำนอันแรงกล้ำท่ีจะพัฒนำให้สำนักปฏิบัติธรรม

แห่งนี้เป็นองค์กรในกำรเผยแผ่พระพุทธศำสนำเชิงรุก โดยได้มีกำรร่ำง

แผนพัฒนำระยะที่ 1 (พ.ศ. 2555-2565) และได้มีกำรดำเนินกำรเรื่อยมำตำม

แผนพัฒนำท่รี ำ่ งไว้ ตามแผนพัฒนาระยะที่ 1 (พ.ศ. 2555-2565) มี 3 ยุทธศาสตร์

ดังน้ัน จึงเกิดเป็นโครงกำรออกแบบและวำงผัง สำนักปฏิบัติธรรมป่ำ

โมกข์ธรรมำรำม เพื่อให้สอดคล้องกับควำมต้องกำรของทำงสำนักปฏิธรรม 1. อำคำรสถำนที่ 2. กำรเผยแผ่ธรรมะ 3. พฒั นำชุมชน
จดทะเบยี นข้ึนเปน็ วัด
ในกำรพัฒนำเป็นองค์กรเผยแผ่พระพุทธศำสนำเชิงรุก จึงได้มีกำรออกแบบ กอ่ ตงั้ “มูลนิธิหลวงปู่แพง จาครโตเพ่อื การเผยแผธ่ รรม”

โครงกำรตำมนโยบำยแผนพัฒนำระยะที่ 1 (พ.ศ. 2555-2565) และตำม แผนภมู ทิ ี่ 1.1 แสดงลาดบั ความเปน็ มาของโครงการ

วัตถุประสงค์ของโครงกำร รวมถึงปณิธำนอันแรงกล้ำของพระครูปลัดบัณฑิต

อินฺทเมธี

2

THESIS Design and Planning Project of 1.2
2018 Pamokthammaram Meditation Center, Sakeao.
Intro-
1.2 วัตถุประสงค์ MISS WARUNYA WIMOLKIAT 58030288 IE.TECH ARCH duction
OBJECTIVES

1.2.1 วัตถปุ ระสงคข์ องโครงการ 1.2.2 วตั ถุประสงคข์ องการศึกษา
(Objectives of Project) (Objectives of Study)

1.2.1.1 เพ่อื พัฒนำสู่ควำมเปน็ องค์กรเผยแผ่พระพุทธศำสนำเชงิ รกุ 1.2.2.1 เพ่อื ศกึ ษำหลกั ธรรมคำสอนของพระพุทธศำสนำ และเลือก 1.3
1.2.1.2 เพ่ือเปน็ ศูนยก์ ำรเรียนรู้ศีลธรรมสำหรบั เยำวชนและองคก์ ร แก่นแท้หรือจุดเด่นของพระพุทธศำสนำมำสร้ำงสรรค์ออกแบบ
1.2.1.3 เพื่อเปน็ ศนู ย์กลำงกำรเรยี นรวู้ ถิ ีชวี ิตชมุ ชน ด้วยเศรษฐกิจ ทำงสถำปตั ยกรรม Intro-
พอเพยี ง 1.2.2.2 เพื่อศึกษำทฤษฎีกำรออกแบบทำงด้ำนสถำปัตยกรรมท่ี duction
1.2.1.4 เพอ่ื พัฒนำเปน็ สถำนที่ในกำรพฒั นำจิตวญิ ญำณของมนษุ ย์ เกยี่ วข้องกับโครงกำร
1.2.2.3 เพอ่ื ศกึ ษำวิถีกำรทำพทุ ธเกษตรตำมแนวเศรษฐกิจพอเพียง
1.3 ขอบเขตการศกึ ษา ของพระบำทสมเดจ็ พระปรมนิ ทรมหำภูมิพลอดลุ ยเดช รัชกำลที่ 9
SCOPES OF STUDY

1.3.1 ขอบเขตดา้ นเนอื้ หา
(Scopes of Datas)

1.3.1.1 ทฤษฎที างพระพทุ ธศาสนา พระปริญญำ ฐติ ธมฺโม (จันทะมงคล). (2556) บทบาทด้านการสง่ เสรมิ วถิ ีชวี ิตตามแนวปรัชญาเศรษฐกจิ

- วปิ สั สนำกรรมฐำนตำมแนวสตปิ ัฏฐำน 4 พอเพียงของผบู้ ริหารองค์การบรหิ ารสว่ นตาบลแม่ทา่ ชา้ ง อาเภอหางดง จงั หวัดเชียงใหม.่
วิทยำนพิ นธ์ปริญญำพทุ ธศำสตรมหำบณั ฑติ สำขำวิชำรฐั ประศำสนศำสตร์ บณั ฑติ วทิ ยำลยั :
- หลักกำรออกแบบสถำนปฏิบัติธรรมให้เอื้อ มหำวิทยำลยั มหำจฬุ ำลงกรณรำชวทิ ยำลยั .

ตอ่ ควำมสัปปำยะ พระพรหมคณุ ำภรณ์. (2546) พจนานกุ รมพทุ ธศาสตร์ ฉบับประมวลธรรม. (พิมพค์ รั้งท่ี 12). กรงุ เทพฯ :
- หลกั กำรออกแบบพื้นที่ในกำรเจริญสติ สหธรรมกิ .

- หลกั กำรออกแบบกำรวำงผงั ในเขตวดั พระเจริญ อคฺควริ ิโย (เกษมวริ ยิ ะเลิศ). (2554) ศึกษาการรบั รู้เรื่องสตปิ ฏั ฐาน 4 ของอุบาสก-อบุ าสกิ าวัดพิชย

ญาติการามกรุงเทพฯ. วทิ ยำนพิ นธ์ปริญญำพทุ ธศำสตรมหำบณั ฑิต สำขำวชิ ำวิปสั สนำภำวนำ

- กำรเกษตรแนวพุทธกับทฤษฎีเศรษฐกิจ บณั ฑิตวิทยำลยั ; มหำวิทยำลยั มหำจุฬำลงกรณรำชวิทยำลยั .
พอเพียง พระเทพรัตนมุนี (สำยพงศ์ อโนมปญโฺ ญ). (2557) การเกษตรแนวพทุ ธเพื่อแกป้ ญั หาเศรษฐกิจชมุ ชน.

วทิ ยำนิพนธพ์ ทุ ธศำสตรดุษฎบี ณั ฑติ สำขำวิชำพระพุทธศำสนำ บณั ฑติ วิทยำลัย : มหำวทิ ยำลัยมหำ

จุฬำลงกรณรำชวทิ ยำลัย.

ภคชำติ เตชะอำนวยวิทย.์ (2553) การศึกษาการออกแบบสถาปัตยกรรมทีเ่ อือ้ ให้เกิดความสัปปายะเพือ่

นาไปออกแบบวัดปา่ วมิ ตุ ตยาลัย. วทิ ยำนิพนธ์ปริญญำสถำปตั ยกรรมศำสตรมหำบณั ฑติ สำขำวิชำ

สถำปัตยกรรมเพอื่ ชุมชนและส่ิงแวดลอ้ ม : สถำบันอำศรมศิลป.์

1.3.1.2 ทฤษฎีทางจติ วทิ ยา พระครบู รรพตพัฒนำภรณ์ (ครุโก). (2556) การศึกษาเปรยี บเทยี บเร่อื งวยั ในศาสนาพุทธเถรวาทกบั ศาสนา

- หลักกำรออกแบบท่ีว่ำงทำงสถำปัตยกรรม พราหมณ-์ ฮนิ ดู. วทิ ยำนพิ นธป์ รญิ ญำสถำปตั ยกรรมศำสตรมหำบัณฑติ สำขำวชิ ำศำสนำเปรียบเทยี บ
กบั พฤติกรรมกำรเรียนรู้ บณั ฑิตวทิ ยำลัย : มหำวิทยำลัยมหำจุฬำลงกรณรำชวิทยำลยั .
รกั ตระกูล ใจเพยี ร. (2557) พฤตกิ รรมการเรยี นรู้กบั ที่ว่างทางสถาปัตยกรรม. วิทยำนิพนธ์ปรญิ ญำสถำปตั ย

- ทฤษฎีจิตวทิ ยำกับกำรออกแบบเชงิ ภูมทิ ศั น์ กรรมศำสตร์มหำบณั ฑิต สำขำวชิ ำสถำปตั ยกรรม ภำควิชำสถำปตั ยกรรม บัณฑิตวทิ ยำลยั :

มหำวิทยำลัยศลิ ปำกร.

1.3.1.3 ทฤษฎีทางสถาปตั ยกรรม จิรชั ยำ ล.ี (2558) การศกึ ษาการพัฒนาอยา่ งย่ังยนื สาหรับสถาปัตยกรรมที่ยัง่ ยนื . วทิ ยำนพิ นธส์ ถำปัตย

- หลักกำรออกแบบหอประชมุ กรรมศำสตรบณั ฑติ ภำควิชำสถำปตั ยกรรมศำสตร์ คณะสถำปตั ยกรรมศำสตร์ : มหำวิทยำลัยศรปี ทุม.
- หลกั กำรใช้แสงธรรมชำตใิ นหอ้ งสมุด ประภำพร ธำรำสำยทอง. (2546) ภมู ิทัศนเ์ พื่อการบาบดั จิตใจ. วทิ ยำนิพนธป์ ริญญำสถำปัตยกรรมศำสตร์

มหำบัณฑิต สำขำวชิ ำภมู ิสถำปตั ยกรรม ภำควิชำสถำปตั ยกรรม คณะสถำปตั ยกรรมศำสตร์ ;

- หลักกำรออกแบบอำคำรประหยดั พลงั งำนใน จุฬำลงกรณ์มหำวทิ ยำลัย.
เสำวณติ ทองมี. (2550) การใชแ้ สงธรรมชาติเพ่อื เพิม่ ประสทิ ธภิ าพแสงสวา่ งภายในอาคารหอ้ งสมดุ .
ภูมิอำกำศเขตร้อนช้ืน วิทยำนิพนธ์ปรญิ ญำสถำปัตยกรรมศำสตร์มหำบัณฑติ สำขำวชิ ำสถำปัตยกรรม ภำควชิ ำ

- สัดสว่ นร่ำงกำยประชำกรไทยเพอื่ กำร สถำปัตยกรรม บณั ฑิตวทิ ยำลัย : มหำวทิ ยำลยั ศลิ ปำกร.

ออกแบบทำงสถำปตั ยกรรม กสุ มุ ำ ธรรมธำรง. (2552) คมู่ อื ปฏิบตั วิ ชิ าชพี ขอ้ มูลสดั สว่ นรา่ งกายประชากรไทยเพ่อื การออกแบบทาง
สถาปตั ยกรรม. (พมิ พค์ รงั้ ท่ี 1). กรุงเทพฯ : สมำคมสถำปนกิ สยำมในพระบรมรำชูปถมั ภ์ สถำบนั

สถำปนิกสยำม.

3

1.3 โครงการออกแบบและวางผงั วิทยานิพนธ์
สานักปฏิบตั ิธรรมป่าโมกขธ์ รรมาราม จ.สระแกว้ 2561
Intro-
duction นำงสำววรญั ญำ วิมลเกียรติ 58030288 ครศุ ำสตรส์ ถำปตั ยกรรม

1.3 ขอบเขตการศึกษา
SCOPES OF STUDY

1.3.1 ขอบเขตด้านเนอ้ื หา (ตอ่ ) ทรงเกียรติ เท้ียธทิ รัพย.์ (2545) เทคนคิ การก่อสรา้ งอาคารดว้ ยไมไ้ ผก่ ารออกแบบและสรา้ งอาคาร
(Scopes of Datas) ตัวอย่าง ณ พน้ื ที่โครงการพัฒนาดอยตงุ . วทิ ยำนพิ นธป์ รญิ ญำสถำปัตยกรรมศำสตรมหำ
บัณฑติ สำขำวชิ ำ สถำปัตยกรรม ภำควิชำสถำปตั ยกรรมศำสตร์ คณะสถำปตั ยกรรมศำสตร์ :
1.3.1.4 ทฤษฎีเกย่ี วกับวัสดแุ ละโครงสรา้ ง จฬุ ำลงกรณ์มหำวทิ ยำลยั .
- ทฤษฎกี ำรก่อสรำ้ งอำคำรด้วยไม้ไผ่
- ทฤษฎเี กย่ี วกบั งำนระบบ สมำคมสถำปนกิ สยำมในพระบรมรำชูปถมั ภ.์ (2557) ข้อแนะนาการออกแบบสิ่งอานวยความสะดวก
สาหรบั ทกุ คน. (พมิ พ์ครงั้ ท่ี 1). กรงุ เทพฯ : บริษทั พลสั เพลส จำกดั .

1.3.1.5 กฎหมายที่เก่ยี วข้อง 1.3.1.6 โครงการตวั อย่าง
- กฎกระทรวง ฉบับท่ี 39 (พ.ศ. 2537) ออกตำม (1) วดั ปำ่ วชริ บรรพต จงั หวดั ชลบรุ ี
- ศึกษำกำรออกแบบอำคำรทพ่ี กั อำศยั สำหรับผมู้ ำปฏิบตั ิธรรม
ควำมในพระรำชบญั ญตั คิ วบคุมอำคำร พ.ศ. 2522 - ศกึ ษำโครงสรำ้ งและกำรใชว้ ัสดุ
- กฎกระทรวง ฉบับที่ 41 (พ.ศ. 2537) ออกตำม (2) วดั เขำพุทธโคดม จงั หวัดชลบุรี
- ศึกษำกำรออกแบบกุฏิและอำคำรเรยี นสำหรบั พระสงฆ์
ควำมในพระรำชบญั ญัติควบคุมอำคำร พ.ศ. 2522 - ศึกษำกำรออกแบบหอไตร
- กฎกระทรวง ฉบับที่ 55 (พ.ศ. 2543) ออกตำม (3) สวนโมกขพลำรำมและสวนโมกข์นำนำชำติ จังหวดั สุรำษฎร์ธำนี
- ศกึ ษำกำรวำงผงั โครงกำรและภูมสิ ถำปตั ยกรรม
ควำมในพระรำชบญั ญัติควบคุมอำคำร พ.ศ. 2522 - ศึกษำกำรออกแบบลักษณะทแี่ ฝงนยั ยะทำงธรรม
- ระเบียบคณะกรรมกำรฟื้นฟูสมรรถภำพคน (4) โครงกำรเจมสค์ ันนำทองคำ จงั หวัดเชยี งรำย
- ศึกษำกำรวำงผงั โครงกำรและภูมสิ ถำปตั ยกรรม
พิกำร ว่ำดว้ ยมำตรฐำนอปุ กรณห์ รือสง่ิ อำนวยควำม - ศึกษำกำรแบ่งโซนโครงกำร
สะดวกโดยตรงแก่คนพกิ ำร พ.ศ. 2544 (5) Blooming Bamboo ประเทศเวยี ดนำม
- ศึกษำกำรออกแบบประหยัดพลังงำนอยำ่ งย่งั ยนื
- กฎกระทรวงกำหนดส่ิงอำนวยควำมสะดวกใน - ศึกษำโครงสรำ้ งและกำรใชว้ ัสดุ
อำคำรสำหรับผู้พิกำรหรือทุพพลภำพและคนชรำ
พ.ศ. 2548

- กฎกระทรวง ว่ำด้วยอนุญำตให้ใช้อำคำรเพื่อ
ประกอบกิจกำรโรงมหรสพ ประเภทและระบบควำม
ปลอดภัยของโรงมหรสพ และอัตรำค่ำธรรมเนียม
สำหรับกำรอนุญำตให้ใช้อำคำรเพื่อประกอบกิจกำร
โรงมหรสพ พ.ศ. 2550

- กฎกระทรวงให้ใช้บังคับผังเมืองรวมจังหวัด
สระแก้ว พ.ศ. 2558

ภาพท่ี 1.1 แสดงอาคารตวั อยา่ ง (1)
“วัดปา่ วชิรบรรพต”

(2) (3) (4) (5)

ภาพท่ี 1.2 แสดงอาคารตัวอยา่ ง ภาพท่ี 1.3 แสดงอาคารตัวอย่าง ภาพที่ 1.4 แสดงอาคารตัวอย่าง ภาพที่ 1.5 แสดงอาคารตวั อย่าง

“วัดเขาพทุ ธโคดม” “สวนโมกขพลาราม” 4 “เจมสค์ ันนาทองคา” “Blooming Bamboo”

THESIS Design and Planning Project of 1.3
2018 Pamokthammaram Meditation Center, Sakeao.
Intro-
1.3 ขอบเขตการศึกษา MISS WARUNYA WIMOLKIAT 58030288 IE.TECH ARCH duction
SCOPES OF STUDY

1.3.2 ขอบเขตด้านการออกแบบ
(Scopes of Design)

1.3.2.1 ขอบเขตด้านองค์ประกอบโครงการ 1.3.2.1 ขอบเขตด้านองค์ประกอบโครงการ (ต่อ)

องคป์ ระกอบหลัก : องคป์ ระกอบรอง :

สว่ นปฏบิ ตั ธิ รรมและเผยแผพ่ ระพทุ ธศาสนา สว่ นเทคนิคและงานระบบ

(พื้นที่ทง้ั หมด 22,746.43 ตร.ม.) (พ้ืนที่ทง้ั หมด 65.00 ตร.ม.)

(1) เขตพทุ ธาวาส (1) ฝำ่ ยอำคำร สถำนท่ี พืน้ ท่ี 65.00 ตร.ม.

- พระอโุ บสถ พื้นท่ี 5,000 ตร.ม.

(2) เขตธรรมาวาส (พื้นทร่ี วมทางสัญจรได้ 6,322.90 ตร.ม.)

- หอประชมุ รองรบั 450 คน พื้นท่ี 1,367.40 ตร.ม. สรุปพ้ืนท่ใี ช้สอย

- ศำลำปฏบิ ัติธรรม รองรบั 300 คน พน้ื ที่ 794.78 ตร.ม. องคป์ ระกอบหลัก :

- ส่วนปฏบิ ตั ิธรรมนอกอำคำร พน้ื ที่ 2,500.00 ตร.ม. - ส่วนปฏบิ ตั ิธรรมและเผยแผ่พระพุทธศำสนำ พ้ืนท่ี 22,746.43 ตร.ม.

- หอ้ งสมดุ พื้นท่ี 201.60 ตร.ม. - ส่วนเกษตรธรรมะสขุ ย่งั ยนื พื้นท่ี 21,462.35 ตร.ม.

(3) เขตสงั ฆาวาส (พ้ืนทร่ี วมทางสญั จรได้ 591.50 ตร.ม.)

- กุฏิพระสงฆ์ 9 หลัง พน้ื ที่ 270.00 ตร.ม. องคป์ ระกอบรอง :
- ส่วนสนับสนนุ โครงกำร
- กุฏิสำมเณร 5 เรอื น พน้ื ที่ 185.00 ตร.ม. - ส่วนเทคนคิ และงำนระบบ พืน้ ที่ 7,709.14 ตร.ม.
พ้ืนท่ี 65.00 ตร.ม.
(4) เขตฆราวาส (พน้ื ท่ีรวมทางสัญจรได้ 10,832.02 ตร.ม.)

- กุฏิแม่ชี พน้ื ที่ 270.00 ตร.ม.

- เรือนนอนชำย (รวม 224 คน) พื้นท่ี 3,055.64 ตร.ม. ***รวมพืน้ ทีใ่ ช้สอยท้งั หมด 51,982.92 ตร.ม.***

- เรอื นนอนชำย (เด่ยี ว 64 คน) พ้นื ท่ี 975.52 ตร.ม.

- เรือนนอนหญงิ (รวม 224 คน) พืน้ ที่ 3,055.64 ตร.ม. 1.3.2.2 ขอบเขตดา้ นผ้ใู ชโ้ ครงการ
- ผูใ้ ห้บรกิ ำร (ผู้บรหิ ำร, เจ้ำหน้ำท่)ี
- เรือนนอนหญิง (เดย่ี ว 64 คน) พน้ื ที่ 975.52 ตร.ม. - ผู้ใชบ้ รกิ ำร (หลกั ,รอง)

ส่วนเกษตรธรรมะสขุ ย่งั ยืน ผูบ้ รหิ ารโครงการ
(พื้นทที่ ัง้ หมด 21,462.35 ตร.ม.)
พืน้ ท่ี 20,800.00ตร.ม. พระสงฆ์ แมช่ ี
(1) สวนเกษตรธรรมะสุขยงั่ ยืน พื้นท่ี 65.65 ตร.ม.
(2) สำนกั งำนวถิ พี ุทธเกษตรชุมชน พน้ื ที่ 75.40 ตร.ม. เจา้ หน้าทีโ่ ครงการ
(3) สว่ นธรรมะธุรกิจ พน้ื ท่ี 150.80 ตร.ม.
(4) เรอื นเก็บผลผลิต พ้ืนที่ 370.50 ตร.ม.
(5) สว่ นงำนระบบ

องคป์ ระกอบรอง : เจำ้ หนำ้ ที่ พนกั งำน
สว่ นสนบั สนนุ โครงการ
(พนื้ ทท่ี ัง้ หมด 7,709.14 ตร.ม.) ผใู้ ชบ้ รกิ ารหลกั

(1) พนื้ ที่ใชง้ ำนสว่ นกลำง พน้ื ท่ี 312.71 ตร.ม. เดก็ เยำวชนและองคก์ ร ผมู้ ำปฏิบตั ิธรรม
(2) สว่ นทำงำนบคุ ลำกร พื้นที่ 152.10 ตร.ม.
(3) ส่วนเครอื ขำ่ ยจิตอำสำ พน้ื ที่ 97.50 ตร.ม. ชำวเกษตร ผ้ใู ชบ้ รกิ ารรอง
(4) สว่ นศนู ย์ศกึ ษำพระปรยิ ตั ิ พน้ื ที่ 132.60 ตร.ม. ชำวบำ้ นทวั่ ไป
(5) สว่ นมูลนิธิ พนื้ ที่ 133.25 ตร.ม.
(6) สว่ นโรงทำน พน้ื ท่ี 946.66 ตร.ม.
(7) พนื้ ทีจ่ อดรถ พน้ื ที่ 5,934.32 ตร.ม.

5

1.3 โครงการออกแบบและวางผัง วิทยานพิ นธ์
สานักปฏิบตั ิธรรมป่าโมกขธ์ รรมาราม จ.สระแกว้ 2561
Intro-
duction นำงสำววรญั ญำ วมิ ลเกียรติ 58030288 ครุศำสตรส์ ถำปตั ยกรรม

1.3 ขอบเขตการศึกษา
SCOPES OF STUDY

1.3.3 ขอบเขตด้านตาแหนง่ ท่ตี ัง้ โครงการ Nakhon Burirum Aranyaprathet
(Scope of Site Location) Ratchasim Nong Sung

North >>Prachin Buri

Central >>> Village No. 1

West East THAILAND Cambodia ท่ตี ้งั โครงการ
EAST หมู่ 1 ต. หนองสังข์
Chantaburi อ. อรญั ประเทศ
Sa Kaeo ภาพที่ 1.7 แสดงอาเภอตา่ งๆ ในจงั หวัดสระแก้ว จ. สระแก้ว 27120
Aranyaprathet

South

ภาพที่ 1.6 แสดงตาแหนง่ และอาณาเขตจังหวัดสระแกว้

ตารางที่ 1.1 แสดงเสน้ ทางและระยะทาง
จากสถานท่ีสาคญั และใกลเ้ คียง

มายังสานักปฏิบัตธิ รรมปา่ โมกขธ์ รรมาราม

สถานท่ีใกลเ้ คียง เส้นทางถนน ระยะทาง
และสาคัญ (กิโลเมตร)

- กำรประปำสว่ นภมู ิภำค ถนน 348 10.9 Km.

- กองกำกบั กำรตำรวจชำย ถนน 348 6.3 Km.

แดนท่ี 12

- ปม๊ั น้ำมัน ปตท. (บรษิ ทั สห ถนน 3198 1.6 Km.

มิตรไพศำล จำกดั )

- ดำ่ นตรวจ หนองสงั ข์ ถนน 3198 1.5 Km.

ภาพที่ 1.8 แสดงแผนท่เี ดินทางมาสานกั ปฏิบัติธรรมปา่ โมกข์ธรรมาราม - โรงพยำบำลส่งเสรมิ ตำบล ถนน 3198 0.6 Km.

กรุงเทพ อรญั ประเทศ ถนน 359 ระยะทำง 250.7 กโิ ลเมตร - องค์กำรบริหำรสว่ นตำบล ถนน 3198 1.1 Km.
อ.เมือง อรญั ประเทศ ถนนสุวรรณศรและสก.4012 ระยะทำง 58.9 กโิ ลเมตร
หนองสังข์

- สำนกั งำนประสำน ถนน 3198 6.6 Km.

ชำยแดนไทย-กมั พูชำ

- สถำนีรถไฟและสถำนี ถนน 348 10.3 Km.

ขนส่งอรัญประเทศ ถนน 348 16.4 Km.

- ตลำดโรงเกลอื ถนน 348 และ 23.4 Km.

- ปอยเปต ประเทศกมั พูชำ ถนนสวุ รรณ

สถานรี ถไฟอรญั ประเทศ ปอยเปต ประเทศกัมพูชา ตลาดโรงเกลอื

6

THESIS Design and Planning Project of 1.3
2018 Pamokthammaram Meditation Center, Sakeao.
Intro-
1.3 ขอบเขตการศกึ ษา MISS WARUNYA WIMOLKIAT 58030288 IE.TECH ARCH duction
SCOPES OF STUDY

1.3.3 ขอบเขตดา้ นตาแหนง่ ท่ีต้ังโครงการ [ตอ่ ]
(Scope of Site Location)

ปา่ 30 ไร่
ท่ีโลง่ 60 ไร่

ภาพท่ี 1.9 แสดงอาณาเขตสานักปฏบิ ตั ิ 210 ม. 143 ม.
ธรรมและพื้นทใี่ กล้เคยี ง 255 ม.
60 ม.
30 ม.
46
50 ม.
90 ม.

115 ม.
118 ม.

ที่ดินของชาวบ้าน ทางสานกั ปฏบิ ตั ิ 196 ม.
ธรรมมแี ผนจะจัดซอ้ื ในอนาคต

พื้นทีส่ านกั ปฏิบตั ิธรรม ภาพท่ี 1.10 แสดงพืน้ ท่ีท้งั หมดของ
ป่าโมกขธ์ รรมาราม จังหวดั สระแก้ว สานกั ปฏิบัติธรรมปา่ โมกขธ์ รรมาราม

มีพ้นื ทท่ี ง้ั หมด ทางเข้าหลัก (รถเขา้ ได)้
= 78,251 ตารางเมตร
ทางเข้ารอง (เดินไดอ้ ยา่ งเดียว) ภาพที่ 1.11 แสดงทางเขา้ หลกั ภาพท่ี 1.12 แสดงทางเขา้ รอง
หรอื 48.9 ไร่
ของโครงการ ของโครงการ

7

1.4 โครงการออกแบบและวางผัง วิทยานพิ นธ์
สานกั ปฏิบตั ิธรรมป่าโมกข์ธรรมาราม จ.สระแก้ว 2561
Intro-
duction นำงสำววรญั ญำ วิมลเกียรติ 58030288 ครศุ ำสตรส์ ถำปตั ยกรรม

1.4 วิธกี ารดาเนนิ วทิ ยานพิ นธ์
METHODOLOGIES OF THESIS

1.4.1 ข้นั รวบรวมขอ้ มูลของโครงการ GATHER กรกฎำคม นาเสนอหวั ขอ้ วิทยานิพนธ์
(Gather Relevant Datas) RELEVANT DATAS บทที่ 1
สิงหำคม — กันยำยน 2561
1.4.1.1 ขอ้ มลู ปฐมภูมิ DATAS ***หมำยเหต*ุ **
- เข้ำร่วมกำรฟังโครงกำรอบรมคุณธรรมจริยธรรม ANALYSIS 1.4.1.1 ภำพถ่ำยจำกสถำนทจ่ี รงิ

สัมภำษณ์และสอบถำมข้อมูลโครงกำรจำกพระครูปลัดบัณฑิต DATAS 1.4.1.2 อำ้ งองิ ทฤษฎีในหัวข้อ 1.3.1
อินฺทเมธี เมื่อวันที่ 19 สิงหำคม พ.ศ. 2561 ณ ห้องประชุม SYNTHESIS และเพม่ิ เตมิ ในบทที่ 3
คุณหญิงวนิดำธูปเตมีย์ คณะครุศำสตร์อุตสำหกรรมและ
เทคโนโลยี สถำบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้ำเจ้ำคุณทหำร 1.4.2 นำข้อมูลดิบที่ได้มำวิเครำะห์
ลำดกระบัง เพิม่ เตมิ ในบทท่ี 2 และ 3

- สำรวจสถำนที่จรงิ ณ สำนกั ปฏิบัติธรรมป่ำโมกข์ธรรมำ 1.4.3 1.4.1 + 1.4.2 = ข้อมูลใหม่
รำม ตำบลหนองสังข์ อำเภออรัญประเทศ จังหวัดสระแก้ว เมื่อ ใช้ประกอบกำรออกแบบ
วนั ท่ี 3 กันยำยน พ.ศ. 2561 (เพมิ่ เติมในบทท่ี 3)

- รวบรวมข้อมูลดิบ เช่น ข้อมูลจำนวนผู้ใช้โครงกำร สอบวทิ ยานพิ นธภ์ าคข้อมลู
ขอ้ มูลหลกั สูตรอบรม ข้อมูลอน่ื ๆ ท่เี กี่ยวข้องกบั โครงกำร บทท่ี 1 - 3
1.4.1.2 ขอ้ มลู ทุตยิ ภมู ิ
***หมำยเหต*ุ **
- ขอ้ มลู ทฤษฎีทำงพระพทุ ธศำสนำ ข้ันตอนกำรทำแบบรำ่ ง
- ข้อมูลทฤษฎีทำงจติ วิทยำ
- ขอ้ มลู ทฤษฎีทำงสถำปตั ยกรรม DESIGNS OF ตุลำคม 2561 — กุมภำพันธ์ 2562
- ข้อมูลทฤษฎีเกี่ยวกับวัสดแุ ละโครงสรำ้ ง ARCHITECTURE
- ข้อมลู กฎหมำยทเ่ี กยี่ วขอ้ ง
- ข้อมลู โครงกำรตวั อย่ำง ขน้ั ตอนกำรทำแบบจริง

1.4.2 ขนั้ วเิ คราะห์ขอ้ มลู ของโครงการ REPRESENT กาหนดส่งวิทยานิพนธ์
(Datas Analysis) OF PROJECT นาเสนอวิทยานิพนธ์

1.4.2.1 วเิ ครำะห์นโยบำย เพ่อื หำควำมต้องกำรของโครงกำร CONCLUSIONS ***หมำยเหต*ุ **
1.4.2.2 วิเครำะห์เศรษฐกจิ ขอ้ มลู กำรเงนิ ของโครงกำร AND SUGGESTIONS กำหนดส่ง 15 กุมภำพันธ์ 2562
1.4.2.3 วเิ ครำะห์สังคม จำนวนผู้เข้ำใช้ กจิ กรรมภำยในโครงกำร นำเสนอ 23 กุมภำพนั ธ์ 2562
1.4.2.4 วิเครำะหก์ ำยภำพ ทีต่ ง้ั กฎหมำยท่เี กย่ี วขอ้ งกับพื้นที่
สอบวิทยานิพนธ์ภาค
1.4.3 ข้ันสงั เคราะหข์ อ้ มลู ของโครงการ ออกแบบ
(Datas Synthesis)
1.4.6.1 จำกเนอื้ หำบทที่ 1
1.4.3.1 กำหนดขอบเขตแนวควำมคดิ (หลกั พระพุทธศำสนำ) มำใช้ 1.4.1.2 จำกเนื้อหำบทท่ี 5
ในกำรออกแบบโครงกำร
1.4.3.2 กำหนดรูปแบบกิจกรรมต่ำงๆ ภำยในโครงกำร
1.4.3.3 กำหนดควำมสมั พนั ธข์ องผู้ใชภ้ ำยในโครงกำร
1.4.3.4 กำหนดควำมสัมพนั ธ์ขององค์ประกอบภำยในโครงกำร
1.4.3.5 กำหนดรปู แบบดำ้ นกำรออกแบบโครงกำร เช่น งำนระบบ
วัสดุ โครงสรำ้ ง

แผนภูมทิ ่ี 1.2 แสดงวิธีการดาเนินวทิ ยานพิ นธ์

8

THESIS Design and Planning Project of 1.5
2018 Pamokthammaram Meditation Center, Sakeao.
Intro-
1.4 วิธีการดาเนินวิทยานิพนธ์ MISS WARUNYA WIMOLKIAT 58030288 IE.TECH ARCH duction
METHOLOGIES OF THESIS
1.5 ประโยชนท์ ่ีคาดว่าจะไดร้ บั
EXPECTED RESULTS

1.4.4 ข้ันการออกแบบงานสถาปัตยกรรม 1.5.1 ประโยชน์ทไี่ ดร้ ับจากโครงการ
(Designs of Architecture) (Expected Results Of Project)

1.4.4.1 ออกแบบกำรแบ่งพ้นื ที่และกลุ่มอำคำร 1.5.1.1 เป็นสถานที่สาหรบั การพัฒนาจิตวญิ ญาณของมนุษย์
1.4.4.2 ออกแบบควำมสมั พนั ธข์ ององคป์ ระกอบภำยในโครงกำร 1.5.1.2 เปน็ ศูนย์การเรียนรู้ศลี ธรรมสาหรับเด็ก เยาวชนและองค์กร
1.4.4.3 ออกแบบเส้นทำงสัญจรและแบ่งส่วนของผู้ใช้ภำยใน อ่นื ๆ
โครงกำร 1.5.1.3 เป็นศูนย์การเรียนร้วู ิถชี ุมชน ด้วยเศรษฐกิจพอเพียง
1.4.4.4 ออกแบบรปู แบบโครงกำร เช่น งำนระบบ วสั ดุ โครงสรำ้ ง 1.5.1.4 เป็นองค์กรเผยแผพ่ ระพุทธศาสนาเชิงรุก
1.4.4.5 ออกแบบแนวควำมคิดในกำรออกแบบ

1.4.5 ขน้ั นาเสนอโครงการ 1.5.2 ประโยชนท์ ไ่ี ดร้ ับจากการศกึ ษา
(Represent of Project) (Expected Results Of Study)

1.4.5.1 นำเสนอแบบสถำปัตยกรรมภำยในโครงกำร 1.5.2.1 เรียนร้แู ละเข้าใจแก่นแท้ในหลักธรรมคาสอนของพระพุทธ 1.6
1.4.5.2 ทัศนียภำพภำยในโครงกำร ศาสนาอยา่ งถกู ตอ้ ง
1.4.5.3 หุน่ จำลอง 1.5.2.2 เรยี นร้แู ละเขา้ ใจกระบวนการ แนวทางในการออกแบบทาง Intro-
สถาปตั ยกรรม duction
1.4.6 ขั้นสรปุ ผลและเสนอแนะ 1.5.2.3 เรียนรู้และเข้าใจวถิ ีการทาพุทธเกษตรตามแนวเศรษฐกิจ
(Conclusions and Suggestions) พอเพียงของพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช
รชั กาลที่ 9
1.4.6.1 สรปุ รำยละเอยี ดโครงกำร
1.4.6.2 สรปุ กำรนำเสนอผลงำนกำรออกแบบทำงสถำปัตยกรรม 1.6 อภธิ านศัพท์
1.4.6.3 ขอ้ เสนอแนะจำกคณะกรรมกำรและจำกกำรทำวทิ ยำนิพนธ์ DEFINITIONS

1.6.1 การเผยแผ่พระพุทธศาสนาเชิงรกุ
(Propagations of Active Buddhism)

ภาพท่ี 1.13 แสดงการเขา้ รว่ มฟังโครงการอบรมคณุ ธรรมจริยธรรม กำรเผยแผ่พระพุทธศำสนำในสมัยพุทธกำล ทรงใช้พุทธวิธีใน
กำรสอนท่ีเร่ิมต้นจำกปรัชญำข้ันพ้ืนฐำน ได้แก่ กัลยำณมิตร โดยพิจำรณำ
จำกหลักของนักเผยแผ่กับผู้ฟัง หรือผู้สอนกับผู้เรียนที่มีควำมสัมพันธ์กัน
ผสำนรวมกบั ผ้สู อนท่ีต้องมลี ีลำกำรสอนและหลกั กำรสอน ปัจจุบนั กำรดำรง
อยู่ซึ่งพระพุทธศำสนำจำเป็นจะต้องมีผู้ที่ทำหน้ำที่ในกำรเผยแผ่หลักธรรม
คำสอนของพระพุทธศำสนำอย่ำงต่อเนื่อง และจำเป็นต้องมีกำรปรับปรุง
เปลยี่ นแปลงใหท้ ันกบั ควำมเปลย่ี นแปลงของสังคม

ดังน้ัน ในกำรเผยแผ่พระพทุ ธศำสนำจึงจำเป็นต้องมียุทธศำสตร์
ในกำรเผยแผ่ เพ่ือให้งำนเผยแผ่น้ันสำเร็จผล ประกอบด้วย 4 ยุทธศำสตร์
คือ กำรวิเครำะห์แบบสวอท (SWOT Analysis), ทฤษฎี 4 ส. (สัททัสสนำ,
สมำทปนำ, สมุเตชนำ, สัมปหังสนำ), หลักกัลยำณมิตรธรรม 7 และกำร
สรำ้ งเครอื ขำ่ ยกำรเผยแผพ่ ระพุทธศำสนำ

ภาพที่ 1.14 แสดงการสารวจสถานที่จริง พระครูญำณเพชรรตั น์ (เทวนิ ทร์ ปิยทสสฺ ี). (2557) ยทุ ธศาสตร์การเผยแผ่พระพุทธ
ศาสนาเชิงรุก. วิทยำนิพนธ์ปริญญำพุทธศำสตรดุษฎีบัณฑิต สำขำวิชำ
กำรจัดกำรเชิงพทุ ธ : มหำวิทยำลยั มหำจุฬำลงกรณรำชวิทยำลัย.

9

1.6 โครงการออกแบบและวางผัง วิทยานพิ นธ์
สานักปฏบิ ัตธิ รรมป่าโมกขธ์ รรมาราม จ.สระแกว้ 2561
Intro-
duction นำงสำววรญั ญำ วิมลเกยี รติ 58030288 ครุศำสตรส์ ถำปัตยกรรม

1.6 อภธิ านศัพท์
DIFINITIONS

1.6.2 เขตฆราวาส 1.6.6 ธรรมะอารมณด์ ี

(Section Containing the laity’s Living Quarters) (Dhammaaromdee)

หมำยถึง พื้นท่ีภำยในวัดใช้สำหรับคนท่ัวไป คำว่ำ ฆรำวำส มำ เครือข่ำยอำสำร่วมสร้ำงพ้ืนที่แห่งสุขด้วยสติและธรรมะ เกิดข้ึน
จำก คฺฤห + อำวำส, คฺฤห (หรือคฤหัสถ์ ภำษำสันสกฤต หมำยถึง ผู้ดำเนิน จำกควำมร่วมมือระหว่ำงพระมหำวีรพล วีรญำโณ, พระครูปลัดบัณฑิต
ชีวิตในทำงโลก ผูอ้ ยูค่ รองเรอื น คนทั่วไป ไมใ่ ช่บรรพชิตหรือนกั บวช) อินทฺ เมธแี ละพระมหำมงคล วรธมมฺ วำที ซึ่งมีอุดมกำรณ์และควำมต้ังใจใน
กำรทำงำนเผยแผ่พระพุทธศำสนำ โดยมีศูนย์กลำงอยู่ที่วัดยำนนำวำ
บำลดี คิ . (2561) ประมวลคาภาษาบาลีและสนั สกฤตทไี่ ทยนามาใช.้ [Online]. เข้ำถึงได้ กรุงเทพฯ และอยู่ภำยใต้ “สถำบันส่งเสริมและเผยแผ่กำรพระศำสนำแห่ง
จำก : palidict.com/content/ประมวลคำภำษำบำลีและสันสกฤตทไี่ ทย ประเทศไทย” ท่ตี งั้ ขนึ้ โดย “พระพรหมวชิรญำณ” เจ้ำอำวำสวัดยำนนำวำ
นำมำใช้. และกรรมกำรมหำเถรสมำคม

1.6.3 เขตธรรมาวาส วรธำร ทัดแก้ว. (2557). ธรรมะไม่ใช่ยาขม เม่ือเสิร์ฟผ่านกลุ่มธรรมะอารมณ์ดี.
(Section Containing the Propagation of โพสตท์ เู ดย.์ [Online]. เข้ำถงึ ได้จำก : posttoday.com/ dhamma/
Buddhism Quarters) 303948.

หมำยถึง บริเวณพ้ืนที่ในกำรเผยแผ่ธรรมะ แสดงธรรมอบรม 1.6.7 พุทธเกษตร
ปฏบิ ัติธรรมและกิจกรรมสำธำรณะ โดยมำจำกคำวำ่ ธรรมะ + อำวำส (Buddhakasetra)

ศรำวุธ ดีหม่ืนไวย์. (2558) ปรับพื้นที่วัดให้บันดาลธรรม วางผังอย่างเข้าใจ ลดพุทธ พุทธเกษตร เป็นแนวคิดที่ นำยแพทย์ประเวศ วะสี ได้เผยแพร่
พาณชิ ย์. เดลนิ ิวส์. [Online]. เขำ้ ถึงไดจ้ ำก : dailynews.co.tharticle/ ออกสูส่ ำธำรณะ ต้งั แต่ปี พ.ศ. 2531 เมื่อนำยฉลวย แกว้ คง ไดน้ ำไปปฏิบตั ิ
339398. ทำให้สังคมรู้จักมำกข้ึน ปรัชญำของพุทธเกษตร คือ ควำมเช่ือมโยง
ระหว่ำงธรรมชำติกับระบบกำรผลิตอำหำร และมนุษย์เรำ โดยยึดหลักกำร
1.6.4 เขตพุทธาวาส สำคัญ 2 ประกำร ได้แก่ ประกำรแรก คือ กำรจัดกำรให้พระแม่ท้ัง 3 พระ
(Section Containing the Chapel) แม่อยูใ่ นจุดทสี่ มดุลกัน (พระแม่ธรณี, พระแม่คงคำและพระแม่โพสพ) และ
ประกำรท่ีสอง คือ ทุกสรรพสิ่งที่มีอยู่ในเรือกสวนไร่นำ ล้วนประกอบไป
หมำยถึง พื้นท่ีสำหรับพระสงฆ์ใช้ประกอบพิธีกรรมทำงศำสนำ ด้วย ธำตุ 4 มี ดิน นำ้ ลม และไฟ
เป็นเสมือนสัญลักษณ์แห่งสถำนท่ีประทับขององค์พระสัมมำสัมพุทธเจ้ำ
เพรำะคำว่ำ พุทธำวำส มีควำมหมำยคือ สถำนที่ประทับของพระพุทธเจ้ำ ประเวศ แสงเพชร. (2558) พุทธเกษตรนนั้ เขาทากันอยา่ งไร. นิตยสำรเทคโนโลยี
(พทุ ธำวำส = พุทธะ + อำวำส) ชำวบำ้ นเครือมติชน. [Online]. เขำ้ ถึงได้จำก : http://info.matichon.
co.th/techno/techno.php?srctag=05083150858&srcday=2015-
พทุ ธะ Phuttha.com. (2552) การใช้พ้ืนทข่ี องวดั .[Online]. เขำ้ ถึงไดจ้ ำก : phuttha. 0815&search=no. 27(605) : 83.
com/ศำสนสถำน/วดั /กำรใช้พ้ืนทขี่ องวดั .

1.6.5 เขตสังฆาวาส 1.6.8 วิปสั สนากรรมฐาน
(Section Containing the Mong’s Living (Vipassana Meditation)

Quarters)

หมำยถงึ ขอบเขตบรเิ วณพ้นื ทีส่ ่วนหนึ่งของวัด ที่กำหนดไวใ้ หเ้ ป็นที่ ศำสตรใ์ นกำรหลดุ พ้นจำกอำนำจของกเิ ลส เกดิ จำกกำรรวมกนั

อย่อู ำศัยของพระภกิ ษุสงฆ์ เพือ่ ให้สำมำรถปฏิบตั ิภำรกิจสว่ นตัวทไ่ี ม่เกย่ี วเน่ือง ของคำว่ำ วปิ สั สนำ (วิ + ปัสสนำ) และกรรมฐำน (กรรม + ฐำน)

กบั พธิ กี ำรใดทำงศำสนำ โดยคำวำ่ สังฆำวำส มำจำก สงฆ์ + อำวำส แปลว่ำ วิ (แจ้ง, จรงิ , วิเศษ) + ปัสสนำ (เหน็ ปัญญำแบ่งเปน็ ปัญญำเหน็

ท่ีอยู่แห่งหมู่สงฆ์ พ้ืนที่บริเวณน้ีจึงมักมีขอบเขตที่มิดชิดและประกอบไปด้วย แจง้ , ปัญญำเห็นอำกำรตำ่ งๆและปัญญำเห็นแปลกประหลำด)

อำคำรสถำนที่ ที่สัมพันธ์เฉพำะกับกิจกรรม และวัตรปฏิบัติท่ีเป็นวิถีแห่งกำร กรรม (กระทำควำมเพียรทำงจิตใจ) + ฐำน (ท่ีตั้งโดยมุ่งเอำ

ดำเนินชีวิตของเพศสมณะเทำ่ น้ัน อำรมณข์ องกำรวปิ ัสสนำ)

พุทธะ Phuttha.com. (2552) การใช้พ้ืนท่ีของวัด. [Online]. เข้ำถึงได้จำก : phuttha. วัดภทั ทนั ตะอำสภำรำม. (ม.ป.ป.) ความหมายของวิปสั สนากรรมฐาน. [Online].

com/ศำสนสถำน/วดั /กำรใช้พื้นท่ขี องวัด. เขำ้ ถงึ ได้จำก : watbhaddanta.com/หนังสือธรรมะ/บทควำมธรรมะ/

ควำมหมำยของวปิ ัสสนำกรรมฐำน.

10

THESIS Design and Planning Project of 1.6
2018 Pamokthammaram Meditation Center, Sakeao.
Intro-
1.6 อภธิ านศัพท์ MISS WARUNYA WIMOLKIAT 58030288 IE.TECH ARCH duction
DEFINITIONS

1.6.9 สตปิ ัฏฐาน 4 1.6.12 เศรษฐกจิ พอเพียง
(Satipatthana 4) (Sufficient Economy)

กำรฝึกสติ เพ่ือให้มีสติระลึกรู้เท่ำทันในธรรมหรือสิ่งต่ำงๆ ปรัชญำท่ีพระบำทสมเด็จพระเจ้ำอยู่หัวรัชกำลท่ี 9 พระรำชทำน
โดยเฉพำะพิจำรณำเหตุท่ีก่อให้เกิดทุกข์ เกิดควำมเข้ำใจตำมควำมเป็นจริง พระรำชดำริช้ีแนะแนวทำงกำรดำเนินชีวิตแก่พสกนิกรชำวไทยในทุก
หรือปัญญำ ตลอดจนเป็นเครื่องอยู่ของจิตอันดีงำมเม่ือยำมปฏิบัติใน ระดับชั้น ต้ังแต่ระดับครอบครัวไปจนถึงระดับรัฐ โดยเน้นทำงสำยกลำงมี
ชีวติ ประจำวัน โดยประกอบด้วยกำรตั้งสติมั่นใน 4 หมวดคือ กำยำนุปัสส องค์ประกอบ 3 อย่ำงคือ ควำมพอประมำณ ควำมมีเหตุผล และควำมมี
นำ (รู้ในกำย), เวทนำนุปัสสนำ (รู้ในควำมรู้สึก), จิตตำนุปัสสนำ (รู้ในจิต) ภูมิค้มุ กนั ท่ีดี ท้งั น้ีจะต้องอำศัยเงื่อนไข 2 ประกำร คือเงื่อนไขควำมรู้ในกำร
และธัมมำนุปสั สนำ (พิจำรณำธรรมให้เกดิ ปญั ญำรตู้ ำมควำมเป็นจริง) นำวชิ ำกำรตำ่ งๆ มำใช้และเงอ่ื นไขคุณธรรมในเสรมิ สร้ำงจิตใจ

ปฏิจจสมปุ บำท กระบวนธรรมของกำรเกดิ ขึน้ และดบั ไปแห่งทุกข.์ (ม.ป.ป.) มหาสติ มูลนิธชิ ัยพัฒนำ. (ม.ป.ป.) เศรษฐกิจพอเพยี ง. [Online]. เขำ้ ถงึ ได้จำก : http://
ปัฏฐานสูตร. [Online]. เขำ้ ถงึ ได้จำก : nkgen.com/34.htm. www.chaipat.or.th/site_content/34-13/3579-2010-10-08-05-24-
39.html.

1.6.10 สปั ปายะ 1.6.13 อบรมคณุ ธรรม จรยิ ธรรม
(Sappaya) (Moral and Ethical Training)

หมำยถึง สิ่งท่ีเหมำะกัน เกื้อกูลกัน สนับสนุนในกำรบำเพ็ญ หมำยถึง กำรขัดเกลำนิสัยหรือช้ีแนะแนวทำงอันดีในด้ำนของ
ภำวนำให้ได้ผลดี ช่วยให้สมำธิต้ังมั่นและไม่เส่ือมถอย ประกอบด้วย 7 คุณธรรมและจริยธรรม เพื่อส่งเสริมให้ผู้ท่ีได้รับกำรอบรมสำมำรถนำไปใช้
ประกำร ได้แก่ อำวำสสัปปำยะ (ท่ีอยู่เหมำะกัน), โคจรสัปปำยะ (ทำเล ในกำรปฏบิ ัติหน้ำท่ีใหอ้ ยูร่ ว่ มกนั ในสังคมไดอ้ ย่ำงมคี วำมสขุ
เหมำะดี), ภสั สสปั ปำยะ (กำรพูดคยุ เหมำะกนั ), ปุคคลสัปปำยะ (บุคคลเหมำะ
กัน), โภชนสัปปำยะ (อำหำรเหมำะกัน), อุตุสัปปำยะ (ดินฟ้ำอำกำศ พจนำนุกรมฉบับรำชบัณฑิตยสถำน พ.ศ.2542 ให้ควำมหมำย
ธรรมชำติแวดลอ้ มเหมำะกัน) และอิริยำปถสปั ปำยะ (อิรยิ ำบถเหมำะกนั ) ว่ำคุณ ธรรม หมำยถึง สภำพคุณงำมควำมดี ทั้งประพฤติและจิตใจ ส่วน
จริยธรรม หมำยถึง ธรรมที่เป็นข้อประพฤติ ปฏิบัติและกฎเกณฑ์ทำง
ศลี ธรรม

พระพรหมคุณำกรณ์ (ป.อ. ปยตุ ฺโต) และพระธรรมปฎิ ก (ประยทุ ธ์ ปยุตฺโต). (2546) กติ ตยิ ำ โสภณโภไคย. (ม.ป.ป.) คณุ ธรรม จริยธรรม (ความหมายและแนวคิดเชงิ
พจนานุกรมพุทธศาสตร์ ฉบบั ประมวลธรรม. [Online]. เข้ำถงึ ไดจ้ ำก : ทฤษฎ)ี . [Online]. เข้ำถงึ ไดจ้ ำก : ombudsman.go.th/10/ethical.
84000.org/tipitaka/dic/d_item.php?i=286.

1.6.11 สานักสงฆ์
(Monastery)

พระรำชบัญญัติปกครองคณะสงฆ์ได้ใหค้ วำมหมำยวำ่ วดั ท่ตี ั้งข้นึ โดย
ชอบด้วยกฎหมำย แตย่ ังไม่ได้รบั พระรำชทำนวสิ ุงคำมสมี ำ ซ่งึ วสิ ุงคำมสีมำ
หมำยถงึ เขตทพ่ี ระรำชทำนให้แก่สงฆ์ เพ่ือสรำ้ งอโุ บสถหรอื ใหเ้ ปน็ เขตประ-
กอบพธิ กี รรม

อุดมศกั ด์ิ ชโู ตชนะ. (ม.ป.ป.) ทีพ่ ักสงฆ์ สานักสงฆแ์ ละวดั . สถำบันพัฒนำพระสังฆำธิ
กำรสำนักงำนพระพุทธศำสนำแห่งชำต.ิ [Online]. เข้ำถึงได้จำก : http://
sta. onab.go.th/index.php?option=comcontent&view=article&id
=337&Itemid=348.

11

“นพิ พฺ านํ ปรมํ สุขํ
นพิ พานเป็นสุขอยา่ งยง่ิ ”

Design and Planning Project of INFORMATIONS OF PROJECT
Pamokthammaram Meditation
Center, Sakaeo

โครงการออกแบบและวางผัง
สํานกั ปฏบิ ัตธิ รรมปา่ โมกขธ์ รรมาราม จ. สระแก้ว

2.1 การศกึ ษาความเปน็ ไปไดข้ องโครงการ
(Feasibility of Project)

2.2 การศึกษาโครงการตัวอย่าง (Cases Study)

โครงการออกแบบและวางผงั วิทยานิพนธ์
สาํ นกั ปฏบิ ตั ธิ รรมปา่ โมกขธ์ รรมาราม จ.สระแก้ว 2561

2.1 นางสาววรญั ญา วิมลเกยี รติ 58030288 ครศุ าสตรส์ ถาปัตยกรรม

Infor- 2.1 การศกึ ษาความเป็นไปไดข้ องโครงการ
mations FEASIBILITIES OF PROJECT
of Project

2.1.1 (Policy Study) 2.1.2 (Economy Study)
การศกึ ษาดา้ นนโยบาย การศกึ ษาด้านเศรษฐกจิ

ปณธิ าน
อนั สงู สุด

ความมงุ่ หมาย ส่คู วามเปน็ องค์กรเผยแผพ่ ระพทุ ธศาสนาเชิงรุก นาไปสู่ การดาํ เนนิ งาน

กศุ โลบายด้านการบริหาร นาไปสู่ บริหารตามแผนพัฒนาระยะท่ี 1
(พ.ศ. 2555 - 2565)
ดา้ นประชาสัมพันธ์ ดา้ นสังคมสงเคราะห์ ดา้ นนโยบายหลกั

- จัดรายการวิทยุอย่าง - สร้างเครือข่ายเยาวชน - ไม่เนน้ เรอ่ื งบรจิ าค จดทะเบยี นจาก
ตอ่ เนื่องทุกวัน ออกเยี่ยมผู้สูงอายุ , คน - ไม่ออกวตั ถุมงคลและ สานกั สงฆ์ > วดั
- จัดทาแผ่นพบั ,ซีดีบรร- ทุพพลภาพ ในหมู่บ้าน เรอื่ งไสยศาสตร์
ยายธรรม, เว็บไซต์, เดอื นละครงั้ - อาคารสถานทแ่ี ละบรร- จดทะเบยี นขนึ้ เป็นมูลนิธิ
แฟนเพจ - ออกชว่ ยงานวดั ตา่ งๆ ย า ก า ศ ส ภ า พ แ ว ด ล้ อ ม “มลู นิธิหลวงป่แู พง
- มอบทนุ การศึกษาแก่ เป็นธรรมชาติ เหมาะแก่
เด็กและเยาวชนท่ีมีความ การ พักกาย พกั ใจ จาครโตเพอ่ื การเผยแผ่ธรรม”
ประพฤติดี

ยุทธศาสตร์การพฒั นา กลยุทธ์ : มีโครงการก่อสร้างศาสนสถานและ
อาคารสถานที่
วตั ถปุ ระสงคข์ องโครงการ เนน้ : การใช้สอยให้เกิดประโยชน์สูงสุด ภายใต้
แนวคดิ “ประหยดั ประโยชน์ เป็นธรรมชาติ”

เพ่ือพัฒนาเป็นสถานปฏิบัติธรรมในการ ยทุ ธศาสตร์ที่ 1 ด้านศาสนสถาน

พัฒนาจติ วญิ ญาณของมนุษย์ และสถานท่ี กลยุทธ์ : มีโครงการการเผยแผ่ธรรมะเชิงรุก
ท้ังหมด 3 โครงการ เพ่ือส่งเสริมให้ทุกคนได้
เพื่อเป็นศูนย์การเรียนรู้ศีลธรรมสาหรับ ยทุ ธศาสตร์ที่ 2 ดา้ นเผยแผ่ เข้าถึงธรรมให้มากที่สุด โดยโครงการส่งเสริม
เดก็ เยาวชนและองค์กรอื่นๆ ธรรมเชงิ รกุ คุณธรรมจริยธรรม ทั้ง 2 โครงการ ยึดรูปแบบ
ของโครงการตามหลกั สูตรธรรมะอารมณด์ ี
เพ่อื เปน็ ศูนย์การเรียนรวู้ ถิ ีชวี ิตชมุ ชน ยุทธศาสตร์ท่ี 3 ด้านสังคมสงเคราะห์ เน้น : แนวทาง “สนกุ สขุ ซึ้ง กนิ ใจ”
ดว้ ยเศรษฐกจิ พอเพยี ง และพฒั นาชมุ ชน
กลยุทธ์ : มีโครงการช่วยเหลือสังคมและพัฒนา
กลมุ่ สิง่ เล็กๆ ที่เรยี กวา่ โครงการสรา้ งเครือข่ายเยาวชนจิตอาสา ชุมชน ทัง้ หมด 3 โครงการ
“จิตอาสา” โครงการจติ อาสาชมุ ชน เนน้ : ใหช้ มุ ชนเกดิ การเรยี นรแู้ ละสามารถพึง่ พา
โ ค ร ง ก า ร ศู น ย์ ก า ร เ รี ย น รู้ เ ศ ร ษ ฐ กิ จ ตนเองได้ โดยยดึ หลัก “เศรษฐกิจพอเพียง”
นายอนวุ ฒั น์ คาโสดา พอเพยี ง (ยังไมไ่ ดด้ าํ เนนิ การ)
(น้องอนั ปนั ) เป็นประธาน

โครงการออกเย่ียมให้กาลังใจ มอบข้าวสารอาหารแห้งและปัจจัย 4 แก่ โครงการศูนย์การเรียนรเู้ ศรษฐกิจพอเพยี ง พิพธิ ภณั ฑพ์ ้นื บ้าน
ผู้สูงอายุและผู้ทุพพลภาพใน ต.หนองสงั ข์ จานวน 15 ครอบครวั โดยเช่อื มโยงประยุกต์วิถชี ีวิตพอเพียง ต่อหลักคาสอนในทาง
พระพทุ ธศาสนา
โครงการมอบทนุ การศึกษาแกเ่ ดก็ เยาวชนท่มี ีความประพฤตดิ ี

แผนภูมิท่ี 2.1 แสดงการศกึ ษาดา้ นนโยบาย เศรษฐกิจ สงั คมและกายภาพ

14

THESIS Design and Planning Project of 2.1
2018 Pamokthammaram Meditation Center, Sakeao. Infor-
mations
MISS WARUNYA WIMOLKIAT 58030288 IE.TECH ARCH of Project

2.1 การศกึ ษาความเปน็ ไปไดข้ องโครงการ
FEASIBILITIES OF PROJECT

2.1.3 (Social Study) 2.1.4 (Site Location Study)
การศึกษาด้านสงั คม การศึกษาดา้ นกายภาพ

- หอฉนั อนาถบณิ ฑิกเศรษฐี 1 หลงั งบประมาณ : 1,600,000 บาท - หอสมดุ ธรรมกลางน้า 1 หลัง
- ลานธรรมและสวนปา่ ไม้ธรรมชาติ
- กุฏิกรรมฐาน 9 หลัง งบประมาณ : 1,380,000 บาท - ระบบสาธารณปู โภคขนั้ พื้นฐาน
- ระบบคมนาคมและลานจอดรถ
- กฏุ สิ ามเณร 10 หลงั งบประมาณ : 500,000 บาท
รวมงบประมาณเบอื้ งตน้ : 18,380,000 บาท
- ศาลาปฏิบัตธิ รรมพระราหลุ งบประมาณ : 1,400,000 บาท

- เรอื นพกั ชาย 1 หลัง งบประมาณ : 1,000,000 บาท

- หอธรรม “มรรค 8” (หอ้ งประชุม) 1 หลงั

งบประมาณ : 10,000,000 บาท

- อาคารสานกั งานมลู นิธิ 1 หลัง หลักสูตรท่ี 1 : ค่ายพุทธบุตร-ธรรมะ กลุ่ม : นักเรียนท่ียังไม่เคยเข้า
ธดิ า ค่าย
งบประมาณ : 2,000,000 บาท

- ห้องน้าหอ้ งสุขา งบประมาณ : 500,000 บาท

หลักสูตรท่ี 2 : ค่ายพุทธธรรมเพื่อ กลุ่ม : นักเรียน นักศึกษาท่ีเคย
พัฒนาชีวิตและเปล่ยี นแปลงสงั คม ผา่ นการอบรมในหลกั สตู รท่ี 1

งบประมาณการก่อสร้างในเบอื้ งต้น หลักสูตรท่ี 3 : ค่ายธรรมะพลิกชีวิต กลุ่ม : นักศึกษาระดับอาชีวะ

คนพันธ์ R ศกึ ษา

โครงการส่งเสริมคุณธรรมจริยธรรม เพ่ือพัฒนา หลกั สูตรธรรมะ หลักสูตรท่ี 4 : ค่ายศิลปะแห่งชีวิต- กลุม่ : นักศึกษาระดับอุดมศึกษา
คุณภาพชวี ติ เดก็ และเยาวชน ในรูปแบบค่ายพัฒนา อารมณ์ดี พิชิตความสุข หรอื นักศึกษาผใู้ หญ่ (กศน.)
คุณธรรม
หลักสูตรที่ 5 : ค่ายวาทศิลป์เพื่อ กลุ่ม : นักเรียน นักศึกษาที่เคย
โครงการส่งเสริมคุณธรรมจริยธรรม เพ่ือ หลักสูตรธรรมะ พัฒนาผู้นาํ เยาวชน ผ่านการอบรมในหลักสูตรที่ 3
พัฒนาคณุ ภาพชีวิตบุคลากรในองคก์ ร
อารมณด์ ี และนักศกึ ษาท่เี ป็นกลมุ่ ผูน้ ํา

กลุ่ม : ข้าราชการ พนักงานราชการและเจ้าหน้าที่ พนักงาน หลักสูตรพิเศษ : ค่ายวิปัสสนานุบาล กลุ่ม : ผู้เข้ารับการอบรมทุกเพศ
เอกชน (การภาวนาเพือ่ รู้เท่าทนั ความทกุ ข)์ ทุกวยั

หลักสตู ร ธรรมค่ันกลาง : การงาน + ความสขุ เดอื นมกราคม โครงการปฏิบัติธรรมประจาปี วันท่ี 26-30
หลกั สตู ร ธรรมะพลกิ ชีวติ ด้วยเศรษฐกจิ พอเพยี ง มกราคม
หลักสูตร ชวี ิตเบกิ บาน การงานเป็นสขุ เดือนกุมภาพันธ์ พิธีสู่ขวัญขา้ ว
หลักสตู ร ธรรมะอารมณด์ ี เสรมิ สรา้ งสามคั คีในองค์กร โครงการธดุ งค์ประจาปี 10-25 กุมภาพนั ธ์
หลักสูตร ฟงั พระ ฟังเพลง ฟงั ตัวเอง ฟงั ความคดิ เดือนมีนาคม โครงการจารกิ แสวงบญุ อินเดีย
เดือนเมษายน โครงการบรรพชาสามเณรภาคฤดูร้อน วันที่ 1 -
18 เมษายน
โครงการปฏบิ ตั ิธรรมวปิ ัสสนากรรมฐาน กลมุ่ : ประชาชนทวั่ ไป เดือนพฤษภาคม โครงการปฏบิ ตั ิธรรมวนั วสิ าขบชู า
เพอื่ ความสนั ติสขุ ของชีวิตและสังคม เดือนกรกฎาคม โครงการปฏบิ ตั ิธรรมวันเขา้ พรรษา
เดอื นสิงหาคม ประเพณีดานา
คอร์สปฏิบัติธรรมคร้ังละ 3, 5, เดอื นกันยายน งานบุญประเพณสี ารทลาว
7, 15 วัน เดอื นตุลาคม ทอดกฐินสามคั คี
เดือนพฤศจกิ ายน ลอยกระทง
โครงการและกจิ กรรมประจําปี กลุ่ม : ประชาชนท่วั ไป เดอื นธันวาคม สวดมนตข์ า้ มปี

แผนภูมทิ ี่ 2.2 แสดงการศึกษาดา้ นนโยบาย เศรษฐกจิ สงั คมและกายภาพ (ตอ่ )

15

โครงการออกแบบและวางผงั วิทยานพิ นธ์
สํานกั ปฏบิ ัติธรรมปา่ โมกขธ์ รรมาราม จ.สระแก้ว 2561

2.1 นางสาววรญั ญา วมิ ลเกียรติ 58030288 ครศุ าสตรส์ ถาปตั ยกรรม

Infor- 2.1 การศึกษาความเปน็ ไปไดข้ องโครงการ
mations FEASIBILITIES OF PROJECT
of Project

2.1.1 (Policy Study) 2.1.2 (Economy Study)
การศกึ ษาด้านนโยบาย การศึกษาดา้ นเศรษฐกจิ

ผสู้ นบั สนุน,อปุ ถมั ภ์ หลักสตู ร
ทมี่ าของงบประมาณและคา่ ใชจ้ ่าย อบรมคา่ ย
ธรรมะ

วดั สงั ขก์ ระจาย

โ ค ร ง ก า ร ส่ ง เ ส ริ ม คุ ณ ธ ร ร ม คอร์สอบรม สว่ นเกษตร เงินใชจ้ ่าย
จริยธรรม เดก็ เยาวชนและองคก์ ร หมนุ เวยี น
โครงการปฏิบัติธรรมวิปัสสนา เงินบรจิ าค ภายใน
กรรมฐาน
โครงการปฏิบัติธรรมวิปัสสนา เงินทเี่ หลอื กิจการ การเผยแผ่ศาสนา
กรรมฐาน ภายในวดั สังคมสงเคราะห์

ทุนการศึกษา

นักเรยี น

นักศึกษา สนับสนุนทุนการศึกษาปี 2556-2560
สถิตผิ ูเ้ ขา้ ใชโ้ ครงการ พระภกิ ษุ

U สามเณร 40 คน 20 คน
S
E 100 คน 130,000 60,000 100 คน
R 30 คน บาท บาท 20 คน

120,000

สถิตผิ ู้เข้าใช้โครงการปี 2557-2560 100 คน 130,000 130,000
30 คน บาท บาท

100 คน
30 คน

รวมจาํ นวนผู้ใชโ้ ครงการปี 2557-2560

8,205 คน

2,859 คน
860 คน 535 คน

แผนภมู ทิ ี่ 2.3 แสดงการศกึ ษาดา้ นนโยบาย เศรษฐกจิ สังคมและกายภาพ (ตอ่ )
16

THESIS Design and Planning Project of 2.1
2018 Pamokthammaram Meditation Center, Sakeao. Infor-
mations
MISS WARUNYA WIMOLKIAT 58030288 IE.TECH ARCH of Project

2.1 การศกึ ษาความเปน็ ไปได้ของโครงการ
FEASIBILITIES OF PROJECT

2.1.3 (Social Study) 2.1.4 (Site Location Study)
การศึกษาดา้ นสงั คม การศกึ ษาด้านกายภาพ

กฎกระทรวง ให้ใชบ้ ังคบั ผังเมอื งรวมจงั หวัดสระแก้ว พ.ศ. 2558

ทางหลวงแผ่นดิน 3198 ทางเข้าโครงการ ถนน ถนน 6 ม. 2 เลน ทางหลวงแผ่นดิน 348
(ชอ่ งกมุ่ -หนองสังข)์ กว้าง 6 ม. 2 เลน ลึก เดนิ เข้าไปลึก 28 ม. (อรัญประเทศ-นางรอง)
กวา้ ง 12 ม. 2 เลน
กว้าง 12 ม. 2 เลน จากทางหลวง 420 ม.

210 ม. 143 ม.

ทางเขา้ หลัก ทางเขา้ รอง
ด้านหลัง
60 ม. ดา้ นหน้า
255 ม.
ภาพท่ี 2.2 แสดงแผนผงั กาํ หนดการใชป้ ระโยชนท์ ี่ดินตามท่ไี ด้จําแนก 30 ม.
ประเภททา้ ยกฎกระทรวง 46 ม.50 ม. 196

ใหใ้ ช้บงั คบั ผังเมอื งรวมจังหวดั สระแกว้ พ.ศ. 2558 90 ม. อาณาเขต
ทางด้านทศิ
ทด่ี นิ ประเภทชมุ ชน 115 ม.
ทดี่ นิ ประเภทอตุ สาหกรรมและคลงั สนิ คา้ 118 ม. เหนือ
ทด่ี นิ ประเภทคลงั สนิ คา้
ทด่ี นิ ประเภทชนบทและเกษตรกรรม อาณาเขตพ้ืนทีโ่ ดยรอบ
ทดี่ นิ ประเภทอนรุ กั ษช์ นบทและเกษตรกรรม ทศิ เหนือ : พน้ื ทป่ี ่า 30 ไร่
ทด่ี นิ ประเภททโี่ ลง่ เพอ่ื นนั ทนาการและการ ทศิ ตะวันออก : บอ่ นา้ และทุง่ นา
ทศิ ตะวันตก : พื้นที่โลง่ 60 ไร่
รกั ษาคณุ ภาพสงิ่ แวดลอ้ ม ทศิ ใต้ : ทุ่งนาและไรอ่ อ้ ย
ทดี่ นิ ประเภทอนรุ กั ษป์ า่ ไม้
ทด่ี นิ ประเภททโ่ี ลง่ เพอ่ื การรกั ษาคณุ ภาพ

สงิ่ แวดลอ้ ม

ท่ีดินในบรเิ วณ ต.หนองสงั ข์ อ.อรัญประเทศ จ.สระแก้ว อยู่ในบริเวณ
หมายเลข 4.9 กาหนดให้เปน็ สีเขียว คือท่ดี ินประเภทชนบทและเกษตรกรรม
ให้ใช้ประโยชน์ท่ีดินเพอ่ื เกษตรกรรมหรอื เก่ียวข้องกบั เกษตรกรรม สถาบันการ
ศกึ ษา สถาบนั ศาสนา สถาบนั ราชการ การสาธารณปู โภคและสาธารณปู การ

อ.วฒั นานคร

อ.ตาพระยา

อ.โคกสูง อาณาเขตทางดา้ น อาณาเขตทางดา้ น อาณาเขตทางดา้ น
อ.อรัญประเทศ ทศิ ตะวันออก ทิศตะวันตก ทศิ ใต้

อาเภอท่ีเข้าร่วมทากิจกรรมกับ ขอ้ ไดเ้ ปรียบของโครงการ ขอ้ เสยี เปรยี บของโครงการ
สถานปฏิบัติธรรมมากท่สี ดุ
อ.อรญั ประเทศ พ้ืนที่โครงการเหมาะแก่การปฏิบัติ พ้ืนท่ีโครงการเข้าถึงลาบาก หาก
อ.โคกสูง
อ.วฒั นานคร ธรรม ใกล้ชิดธรรมชาติ ไม่มีเสียง ไม่มีรถส่วนตัว เน่ืองจากรถประจา
อ.ตาพระยา
พ้ืนทโี่ ครงการกบั ชุมชน รบกวนจากรถและชมุ ชน ทางผา่ นน้อยและหา่ งจากชมุ ชน

แผนภมู ทิ ี่ 2.4 แสดงการศกึ ษาด้านนโยบาย เศรษฐกิจ สงั คมและกายภาพ (ตอ่ )

17

โครงการออกแบบและวางผัง วิทยานพิ นธ์
สาํ นักปฏิบตั ธิ รรมป่าโมกข์ธรรมาราม จ.สระแก้ว 2561

2.2 นางสาววรญั ญา วิมลเกียรติ 58030288 ครุศาสตรส์ ถาปตั ยกรรม

Infor- 2.2 การศกึ ษาโครงการตวั อย่าง
mations CASES STUDY
of Project

2.2.1 การศึกษาโครงการตัวอย่างในประเทศ

วดั ปา่ วชริ บรรพต จังหวดั ชลบรุ ี

สถานท่ี : วัดป่าวชริ บรรพต จงั หวัดชลบุรี
สถาปนิก : คณุ สุรยิ ะ อัมพนั ศริ ริ ัตน์ (บรษิ ทั Walllasia)
พระท่ีปรกึ ษา : อาจารย์พระมหาตอง ธมมฺ วุฑโฺ ฒ (เจา้ สานัก)

เรอื่ งท่ตี อ้ งการศกึ ษา :
1. อาคารทพ่ี ักของผมู้ าปฏิบตั ธิ รรม (ผ้หู ญิง)

อาคาร 4 ช้ัน ประกอบด้วย ช้ันล่างเป็นลานเอนกประสงค์, ชั้น 2 3
และ 4 เปน็ ทพ่ี กั สองฝ่ังหรอื Double Corridor และช้ันดาดฟ้าเป็นลานปฏิบัติ
ธรรม รองรับหอ้ งพัก 100 ห้อง
2. โครงสร้างและการใช้วสั ดุ

โครงสร้างคอนกรีตปูนเปลอื ย ผนังสขี าวในบางจดุ และกระจกสีเขียว

แนวคดิ ในการออกแบบท่ีพกั :

“จังหวะสวดมนต์ กับการเปดิ -ปดิ ทางสถาปตั ยกรรม”

จงั หวะสวดมนตม์ ีจงั หวะทซี่ า้ และไมซ่ ้า คอื จะนบั 1-9 (1) , 1-9 (2) , 1-9 (3)
1-9 แรก คือจานวนซา้ ของหอ้ ง

ส่วน (1) (2) และ (3) ทเี่ กดิ ข้นึ เปน็ จงั หวะชอ่ งเปดิ
มีประมาณ 5-6 จดุ ขนาดไมเ่ ท่ากัน เพอื่ สัมผัสกับทศั นยี ภาพท้องฟา้ ภูเขา

“บดิ องศา เพื่อเปล่ยี นมุมมอง”

วางตาแหนง่ อาคารขวางทศิ แนวเขา และหกั องศาบรเิ วณทางเขา้ เลก็ น้อย
เพอื่ ไม่ให้อาคารบดบังทัศนยี ภาพและลดทอนกอ้ นอาคารขนาดใหญ่

“กระจกเงาบนพ้ืน (ผนื น้ํา) สะทอ้ นสถาปัตยกรรมและธรรมชาติ”

ขดุ บ่อนา้ ขนาดใหญด่ ้านหนา้ อาคาร
เพ่ือชะลอกระแสนา้ ที่ไหลผา่ นพ้ืนท่ี และเกบ็ กบั นา้ ไวใ้ ชภ้ ายในวดั

“ผืนน้าํ แทนคา่ ราวระเบยี ง”

ใช้ผืนน้าแทนระเบยี ง เปน็ เสมือนกรอบรปู ภาพทัศนยี ภาพที่สวยงาม

“ชอ่ งเปิดภายใน เพ่มิ ความหมุนเวยี น”

เจาะชอ่ งภายในขนึ้ ไปถงึ ดาดฟ้า และบริเวณชัน้ ล่างสดุ ทมี่ หี นิ เดิมตั้งอยู่
เพ่ือใหอ้ ากาศหมนุ เวยี นและนาพาแสงธรรมชาตเิ ขา้ มาในอาคาร

แนวคดิ ในการออกแบบโครงสรา้ งและการใช้วสั ดุ : ภาพ : จณิ ณวตั ร บรหิ ารกจิ อนันต์
บทความ : dsignsomething.com/2018/07/03/สถาปัตยกรรมและธรรมชาติ/
“เผยเนอื้ แท้ของวัสดุ ทไ่ี ม่ไดม้ มี ลู ค่าสงู แตใ่ หค้ ุณค่าทางจติ ใจ”

เทคนิคการก่อสรา้ งเป็นเนื้อเดยี วกัน จึงให้ความรสู้ กึ ไมม่ ีวสั ดุเลย
ขีดเสน้ สายบนปนู เปลือย โดยแทรกลายสถาปตั ยกรรมไทยเขา้ ไป

เลอื กใชก้ ระจกสเี ขยี ว เพอ่ื ปอ้ งกันนกทบ่ี นิ มาชน

18

THESIS Design and Planning Project of 2.2
2018 Pamokthammaram Meditation Center, Sakeao. Infor-
mations
2.2 การศกึ ษาโครงการตวั อย่าง MISS WARUNYA WIMOLKIAT 58030288 IE.TECH ARCH of Project
CASES STUDY

2.2.1 การศกึ ษาโครงการตัวอยา่ งในประเทศ [ตอ่ ]

บทวิเคราะห์ : วดั ป่าวชิรบรรพต จงั หวัดชลบรุ ี (ตอ่ )

ห้องเกบ็ เครอ่ื งนอน พน้ื ท่จี อดรถ ทางเดนิ รถ
ช้ัน 1 : ลานเอนกประสงค์
ห้องพกั ผู้ปฏบิ ตั ิธรรม
พ้นื ที่เจรญิ สติ ชน้ั ละ 30 ห้อง

ช้นั 2-4 : ห้องพกั ผู้ปฏบิ ัตธิ รรมหญิง พ้ืนทีใ่ ชง้ านสว่ นกลาง

ภาพที่ 2.1 แสดงการจดั วางแปลนอาคารที่พักผปู้ ฏบิ ัติธรรมหญงิ “วดั ป่าวชริ บรรพต”

วิเคราะหโ์ ครงการตัวอย่าง : ขอ้ ได้เปรียบ :
อาคาร 4 ชนั้ ซ่งึ ประกอบดว้ ย - สภาพแวดล้อมลอ้ มรอบด้วยภูเขาและธรรมชาติ

- ชั้น 1 ลานเอนกประสงค์ โดยเป็นพ้ืนที่โถงโล่ง โปร่ง ยกฝ้า ข้อเสียเปรยี บ :
เพดานสงู ใหบ้ ริเวณนี้เป็นพ้ืนที่จอดรถสาหรับผู้ปฏิบัติธรรมที่ขับรถเข้ามา - อาคารมีขนาดใหญ่หนักหน่วงและมีกระแสน้าไหลผา่ นตลอด
เนื่องจากตัวท่ีพักกับส่วนปฏิบัติธรรมน้ันค่อนข้างห่างไกลกัน และมีห้อง
สาหรับเก็บเครอื่ งนอน ใหผ้ ปู้ ฏบิ ตั ธิ รรมสามารถหยบิ ยมื ได้ จงึ ขุดบ่อดา้ นหนา้ โครงการเพอ่ื ดักน้า
การประยุกต์ใชก้ ับโครงการวิทยานพิ นธ์ :
- ชั้น 2 ถึง 4 เป็นห้องพักสองฝั่งหรือ Double Corridor โดยมี
ห้องพักชั้นละ 30 ห้อง ภายในห้องพักมีห้องน้าและระเบียงซักล้างในตัว - ใชใ้ นการออกแบบอาคารท่ีพกั ผู้มาปฏบิ ัตธิ รรม
โดยในแต่ละชัน้ จะมีพ้นื ที่สาหรับเจริญสติและพื้นทีใ่ ช้งานส่วนกลาง

19

โครงการออกแบบและวางผัง วทิ ยานพิ นธ์
สาํ นักปฏบิ ัติธรรมปา่ โมกขธ์ รรมาราม จ.สระแก้ว 2561

2.2 นางสาววรญั ญา วมิ ลเกียรติ 58030288 ครุศาสตรส์ ถาปตั ยกรรม

Infor- 2.2 การศึกษาโครงการตัวอยา่ ง
mations CASES STUDY
of Project

2.2.1 การศึกษาโครงการตัวอยา่ งในประเทศ [ตอ่ ]

วดั เขาพทุ ธโคดม จังหวัดชลบุรี

สถานท่ี : วดั เขาพทุ ธโคดม จงั หวดั ชลบุรี
สถาปนิก : คณุ สุริยะ อัมพนั ศริ ิรตั น์ (บรษิ ัท Walllasia)
พระที่ปรกึ ษา : พระมหาประโยชน์ หรือพระ ป.ญาณโสภโณ (มรณภาพ)

เรื่องท่ีตอ้ งการศกึ ษา :
1. อาคารกฏุ แิ ละอาคารเรียนพระสงฆ์

รางวัลเหรยี ญทองสถาปัตยกรรมดีเดน่ ประเภทประหยดั พลังงานและ
รักษาสภาพแวดลอ้ มอาคาร ประจาปี พ.ศ. 2551
2. หอไตร

อาคารปนู เปลอื ย โดดเดน่ ดว้ ยหลงั คาสีแดง

แนวคดิ ในการออกแบบกุฏแิ ละอาคารเรียน :
“ปรับพฤตกิ รรมมนษุ ย์เข้ากบั ธรรมชาตมิ ากกว่าฝืนธรรมชาติ”
ออกแบบโปรแกรมสงฆใ์ ห้ลอ้ ไปกับธรรมชาติ

ออกแบบหอ้ งเรยี นใหใ้ ชใ้ นเวลากลางวนั โดยเลือกหลงั คาโปร่งแสงเพื่อรับ
แสงธรรมชาตเิ ขา้ มา และออกแบบให้แต่ละช้นิ สว่ นมีการเปดิ โลง่ สรา้ งการ

ไหลเวยี นของอากาศ ทาให้ประหยดั ไฟฟ้ามากขน้ึ
โครงสรา้ งและการใชว้ สั ดุ :

“สิ้นเปลอื งนอ้ ยท่สี ดุ ”
ใช้วสั ดสุ าเรจ็ รปู ทง้ั โครงสรา้ ง ผนงั หลงั คา
เพราะสะดวกในการสรา้ งและทาลายอาคาร ลดมลภาวะใหม้ ากที่สดุ

แนวคดิ ในการออกแบบหอไตร :
“ความเบสกิ เปน็ ธรรมชาติ”

ชอ่ งท่ีเจาะดา้ นขา้ งใช้รบั แสงตอนกลางวนั ดา้ นล่างเปดิ ใหล้ มพัดผ่าน
ขา้ งบนไม่ต้องเปดิ สูงไป ดา้ นบนมีช่องลมเหน็ เป็นปล่องปดู เข้ามา พอมีชอ่ ง

ลมกม็ ชี ่องแสง ตวั มุ้งลวดจะเปลย่ี นแสงภายในได้
“น้าลอ้ มอาคารเหมือนสมัยโบราณ”

เพอ่ื ปอ้ งกันแมลงท่ีเขา้ ไปทาลายหนังสือหรอื ส่งิ ของ ช่วยใหเ้ ย็นสบาย
โครงสร้างและการใช้วัสดุ :

“สไตลโ์ มเดิรน์ แตต่ รงตามหลกั หอไตรประเพณีไทย”
โครงสร้างเสาอยู่ดา้ นในผนงั คือตั้งเสาจากดา้ นในก่อน
แลว้ ผนังกอ่ ทหี ลังก่ออิฐบลอ็ กธรรมดาไม่ต้องกรีดช่อง

เขยี น : สาโรจน์ พระวงศ์
บทความ : https://www.creativemove.com/architecture/monk-education-building/

20

THESIS Design and Planning Project of 2.2
2018 Pamokthammaram Meditation Center, Sakeao. Infor-
mations
2.2 การศึกษาโครงการตัวอยา่ ง MISS WARUNYA WIMOLKIAT 58030288 IE.TECH ARCH of Project
CASES STUDY

2.2.1 การศึกษาโครงการตัวอยา่ งในประเทศ [ตอ่ ]

บทวิเคราะห์ : วดั เขาพทุ ธโคดม จังหวดั ชลบุรี (ต่อ)

4 1
52
1. ทางเข้า
3 2. หอ้ งเรยี น
3. ทีน่ ่งั พกั พระอาจารย์
4 ผู้สอน SIDE ELEVATION
4. ชน้ั เก็บของ
5. กระดานดาํ

PLAN

แสงธรรมชาติ แสงธรรมชาติ

view 5 1 31

4
3

ทางสัญจร

SECTION FRONT ELEVATION

ภาพที่ 2.2 แสดงการจดั วางแปลนอาคารเรยี นพระสงฆ์ “วดั เขาพุทธโคดม”

วเิ คราะหโ์ ครงการตวั อย่าง : ข้อไดเ้ ปรยี บ :

อาคารเรยี นพระสงฆ์ มลี ักษณะการวางแปลน - เป็นตัวอย่างการออกแบบที่ดี

และใช้วัสดุท่ีมาจากธรรมชาติ โดยใช้หลักใน โดยได้รบั รางวัลจากไทยและต่างชาติ

การพงึ่ พาธรรมชาติ ให้มากท่ีสุด ทั้งจากการ ข้อเสียเปรยี บ :

เปิดรับแสงธรรมชาติให้เข้ามาภายในตัว - - ผใู้ ช้งานไมเ่ ข้าใจหลักออกแบบ

อาคาร และสามารถมองเห็นวิวธรรมชาติ และศิลปะ อาคารจงึ ค่อนข้างเกา่ ไว

ด้านนอกได้ ซ่ึงทาให้อาคารเรียนพระสงฆ์ การประยุกต์ใชก้ ับโครงการวทิ ยานพิ นธ์ :

เป็นอาคารประหยัดพลังงาน และในการจัด - ใ ช้ ใ น ก า ร อ อ ก แบ บ อ า ค า ร

วางแปลน มีการจัดวางท่ีดูเรียบง่าย สมถะ บรรยายธรรม ปฏิบตั ธิ รรม

เหมาะในการเปน็ อาคารสาหรบั พระสงฆ์

21

โครงการออกแบบและวางผงั วทิ ยานิพนธ์
สาํ นกั ปฏบิ ตั ิธรรมปา่ โมกขธ์ รรมาราม จ.สระแก้ว 2561

2.2 นางสาววรญั ญา วิมลเกยี รติ 58030288 ครุศาสตรส์ ถาปัตยกรรม

Infor- 2.2 การศึกษาโครงการตัวอย่าง
mations CASES STUDY
of Project

2.2.1 การศึกษาโครงการตวั อยา่ งในประเทศ [ตอ่ ]

สวนโมกขพลาราม จังหวัดสรุ าษฎรธ์ านี

สถานที่ : สวนโมกขพลารามหรือสวนปา่ อันเปน็ กาลังหลุดพน้ ทกุ ข์
ผ้กู อ่ ตงั้ : ทา่ นพุทธทาสภกิ ขุ
แนวคิดหลกั : ใกลช้ ิดธรรมชาติและพจิ ารณาธรรมท่ซี อ่ นอยู่
เร่ืองท่ตี ้องการศึกษา :
1. การวางผังโครงการและภูมสิ ถาปัตยกรรม

พ้ืนที่ 297 ไร่ ภูมปิ ระเทศเป็นปา่ เขา
2. ลักษณะทแี่ ฝงนัยยะทางธรรม

โรงมหรสพทางวิญญาณ สระนาฬิเกร์ ธรรมวารีนาวา ลานหินโค้ง
รูปปน้ั พระโพธสิ ัตว์อวโลกเิ ตศวร และโบสถธ์ รรมชาติ

แนวคิดในการวางผงั โครงการและภมู สิ ถาปตั ยกรรม :

“สอดคล้องกับธรรมชาติ”

สดั ส่วนของธรรมชาติ 90% มตี น้ ไมใ้ หญส่ ูง 20-30 เมตร
โดยใช้พืน้ ท่ธี รรมชาตใิ ห้มากท่ีสดุ

“สมถะแบบเปน็ อย่อู ยา่ งต่าํ มุ่งกระทําอยา่ งสงู ”

สัดส่วนของอาคารท่สี ูงไมเ่ กนิ ยอดไม้ รูปแบบอาคารท่เี รยี บงา่ ย
ผนงั เปดิ โลง่ นาธรรมชาตเิ ขา้ มาภายในโครงการ

“พ้ืนท่ีสงบ สะอาด สวา่ ง”

พื้นท่เี ป็นสดั สว่ นและใชอ้ ยา่ งยดื หยนุ่ การเขา้ ถงึ อยา่ งแยบคาย

แนวคิดในการออกแบบลักษณะท่แี ฝงนัยยะทางธรรม : ภาพ : 2011 E-Marketing การท่องเท่ียวและกฬี า
วิทยานพิ นธ์ : ภคชาติ เตชะอํานวยวิทย์. 2553. “การศกึ าการออกแบบสถาปตั ยกรรมทีเ่ อือ้ ให้เกิดความสัปปายะเพ่ือ
“ลานหนิ โคง้ ” นําไปออกแบบวัดปา่ วมิ ุตตยาลยั .” สถาปัตยกรรมเพ่อื ชุมชนและส่ิงแวดลอ้ ม, สถาบันอาศรมศิลป.์

สะทอ้ นแนวคิดของทา่ นพทุ ธทาสวา่ มาสวนโมกขค์ วรไดพ้ ูดคยุ กบั ตน้ ไม้
กอ้ นหิน เรยี นรูเ้ รอ่ื งธรรมะที่ปรงุ แตง่ และไม่ปรงุ แตง่

ใชเ้ ปน็ ทตี่ กั บาตร ทาวตั รสวดมนต์ แสดงธรรม นงั่ วิปสั สนา

“โบสถแ์ บบธรรมชาติ”

โบสถ์พนื้ ดนิ ตามธรรมชาตอิ ย่างสมยั พุทธกาล
แมกไม้รอบข้างคอื ผนังโบสถ์ เมฆขาวฟา้ ครามเบอื้ งบนคอื หลังคา

ยอดไม้ที่ไหวระริกล้อลอ่ ลมคอื ชอ่ ฟา้ ใบระกา
ใช้ทาสังฆกรรม ลงอโุ บสถ เวยี นเทยี น

ลานด้านลา่ งเป็นสถานทเี่ ผาสรรี ะท่านพุทธทาส

“โรงมหรสพทางวิญญาณ”

แสดงภาพปรศิ นาธรรม เพ่อื ใช้เรยี นรธู้ รรมะและประยกุ ตใ์ ช้ในชีวิตประจาวัน
ผนังดา้ นนอก แสดงภาพพุทธประวตั จิ ากหนิ สลักยคุ กอ่ น
มพี ระพทุ ธรปู ท่สี มบูรณ์ทีส่ ุดในโลก

22

THESIS Design and Planning Project of 2.2
2018 Pamokthammaram Meditation Center, Sakeao. Infor-
mations
2.2 การศึกษาโครงการตัวอยา่ ง MISS WARUNYA WIMOLKIAT 58030288 IE.TECH ARCH of Project
CASES STUDY

2.2.1 การศกึ ษาโครงการตัวอย่างในประเทศ [ตอ่ ]

บทวเิ คราะห์ : สวนโมกขพลาราม จังหวดั สรุ าษฎร์ธานี (ต่อ)

ทางขน้ึ เขานางเอ โบสถแ์ บบสวนโมกข์ เขตวิปัสสนา
โรงปั้น คา่ ยธรรมบุตร

ตกึ สมเด็จ กุฎหิ ลวงพอ่ ชา

เรือใหญ่

โรงเรยี นหิน เรอื นพักหญงิ ฝร่งั

โรงมหรสพทางวญิ ญาณ

เขตวปิ ัสสนา กฎุ อิ าจารยิ บชู า หอไตร เขตอบุ าสกิ า
ศาลาธรรมโฆษณ์ ธรรมวารีนาวาอสิ รกลุ นฤมติ

พระโพธสิ ัตวอ์ วโลกิเตศวร ลานหินโคง้

ศาลาประเทอื งธรรม ที่พํานกั และปฏบิ ตั ิธรรม

โรงไฟฟา้ iโรงครวั และโรงทาน ของทา่ นพุทธทาส
เรอื นพกั ชายฝร่ัง ตึกพกั หญิง
สระนาฬเิ กร์ ปอ้ มตํารวจ
ธารนํา้ ไหล ประตูทิศเหนอื
ศาลาพศิ ิษฐเกษม

ตกึ พกั ชาย ซมุ้ ประตูทางเข้า (ประตกู ลาง)

ของแปลกในสวนโมกข์

สว้ มแบบสวนโมกข์ ประตูทิศใต้

อาคารคณะธรรมทาน

โรงธรรม

โรงฉนั

ภาพที่ 2.3 แสดงการจดั วางผงั สถานปฏบิ ตั ธิ รรม “สวนโมกขพลาราม” สรุ าษฎรธ์ านี

วเิ คราะหโ์ ครงการตัวอย่าง : ขอ้ ได้เปรยี บ :
- ทางเข้า มที ้ังหมด 3 ทาง โดยทางหลกั คอื ซ้มุ ประตูทางเขา้ (ประตกู ลาง) - สภาพแวดล้อมมีความสปั ปายะ รม่ ร่ืน ธรรมชาติสูง
- การจัดวางที่พัก แบ่งแยกชัดเจนระหว่างเขตผู้หญิง เขตผู้ชาย เรือนพักหญิงฝรั่ง เรือนพักชาย ขอ้ เสียเปรยี บ :
ฝร่งั รวมถึงค่ายธรรมบตุ ร ซงึ่ การใชง้ านส่วนใหญจ่ ะเปน็ เด็กและเยาวชน - พ้ืนท่ีกว้างมาก ทาให้แต่ละส่วนอยู่ห่างจากกัน
- โรงครวั และโรงทานอยใู่ นส่วนด้านหนา้ ทางเขา้ เพ่อื ใหผ้ ้คู นโดยส่วนใหญ่เขา้ ถงึ โดยสะดวก ค่อนขา้ งมาก
- โบสถแ์ บบสวนโมกข์ อยู่บนจดุ สูงสดุ ซ่งึ เปน็ เขตในการทาสงั ฆกรรมของพระสงฆ์ การประยุกต์ใช้กบั โครงการวิทยานิพนธ์ :
- เขตวปิ ัสสนา อยู่ในส่วนลึกสุดและแวดล้อมดว้ ยตน้ ไม้ ธรรมชาติ เพื่อใหเ้ กดิ ความสปั ปายะ - ใชก้ ับการออกแบบผังโครงการในสว่ นปฏิบัติธรรม

23

โครงการออกแบบและวางผัง วิทยานิพนธ์
สํานกั ปฏบิ ัติธรรมป่าโมกข์ธรรมาราม จ.สระแกว้ 2561

2.2 นางสาววรญั ญา วมิ ลเกยี รติ 58030288 ครุศาสตรส์ ถาปัตยกรรม

Infor- 2.2 การศกึ ษาโครงการตัวอย่าง
mations CASES STUDY
of Project

2.2.1 การศกึ ษาโครงการตัวอย่างในประเทศ [ตอ่ ]

โครงการเจมส์คันนาทองคาํ จงั หวดั เชยี งราย

สถานที่ : โครงการเจมสค์ ันนาทองคา จงั หวัดเชยี งราย
เจา้ ของ : ดร.ทวีพงษ์ อินวงศส์ กลุ
ผู้สนับสนนุ : มหาวชิ ชาลัยพุทธเศรษฐศาสตร์ (พระว.วชริ เมธ)ี
แนวคดิ หลกั : แหล่งเรียนรพู้ ุทธเกษตรอินทรยี ์ วิถพี ่ึงตนเอง ตามรอย

ศาสตรพ์ ระราชา

เรื่องท่ตี ้องการศกึ ษา :
1. การวางผงั โครงการและภมู สิ ถาปตั ยกรรม

พ้นื ท่ี 3 ไร่ 2 งาน รูปตวั L
2. การแบ่งโซนในโครงการ (รปู ไล่จากซา้ ยไปขวา)

- โซนอาคารทพ่ี กั และอบรม
- โซนแปลงนาสาธติ
- ขดุ บอ่ รอบคนั นา
- โซนปลกู ผกั อินทรยี ์ พชื หมนุ เวยี นตลอดปี
- โซนปศสุ ตั ว์ (ท้ายไร่) เล้ียงเปด็ ไก่ แพะและปลา

ภาพ : คนั นาทองคํา
บทความ : http://www.mediastudio.co.th/2017/12/05/226545/

24

THESIS Design and Planning Project of 2.2
2018 Pamokthammaram Meditation Center, Sakeao. Infor-
mations
2.2 การศกึ ษาโครงการตัวอยา่ ง MISS WARUNYA WIMOLKIAT 58030288 IE.TECH ARCH of Project
CASES STUDY

2.2.1 การศึกษาโครงการตัวอยา่ งในประเทศ [ตอ่ ]

บทวิเคราะห์ : โครงการเจมสค์ ันนาทองคาํ จังหวัดเชยี งราย (ต่อ)

โซนปศสุ ตั ว์ โซนเกษตรอินทรีย์ โซนแปลงนา

เส้นทางสัญจร โซนอาคารทีพ่ กั
บ่อนาํ้ โดยรอบ ตน้ ไม้โดยรอบ

ทางเข้าโครงการ

ภาพที่ 2.4 แสดงการจัดวางผงั การเกษตร “โครงการเจมสค์ นั นาทองคํา”

วิเคราะห์โครงการตัวอยา่ ง : ขอ้ ไดเ้ ปรียบ :
โครงการเจมส์ คันนาทองคา จังหวัดเชียงราย มีการออกแบบพ้ืนที่โครงการด้วยความเรียบง่าย - สภาพแวดล้อมเหมาะสมกับการทา
สมถะตามแนวพุทธเกษตร ร่มร่ืนและชุ่มช้ืนให้แก่พ้ืนท่ีโดยรอบ อีกท้ังเป็นแหล่งเรียนรู้เกษตร
อินทรีย์ เกษตร
- การแบง่ โซนพืน้ ท่ี จะแบ่งเป็น 4 ส่วนใหญๆ่ คือ โซนอาคารท่ีพัก อยู่ติดกับทางเข้าโครงการเพื่อ ขอ้ เสยี เปรียบ :
ความสะดวกของผเู้ ข้าใช้, โซนแปลงนา, โซนเกษตรอนิ ทรยี ์, โซนปศสุ ตั ว์
- เสน้ ทางสญั จรโดยรอบตัวโครงการ สามารถเขา้ ถงึ ได้ทัว่ โครงการ - ข้อจากดั ในดา้ นพน้ื ทท่ี ่เี ปน็ รปู ตัว L
- ขุดบ่อน้าโดยรอบ เพื่อกกั เก็บน้าไวใ้ ช้สาหรับการเกษตรและสรา้ งความร่มรนื่ ใหก้ บั สถานท่ี การประยกุ ตใ์ ช้กบั โครงการวทิ ยานพิ นธ์ :

- ใชก้ ับการออกแบบพื้นที่สวนเกษตร
ธรรมสุขยัง่ ยนื

25

โครงการออกแบบและวางผงั วทิ ยานิพนธ์
สาํ นกั ปฏบิ ัตธิ รรมปา่ โมกข์ธรรมาราม จ.สระแก้ว 2561

2.2 นางสาววรญั ญา วมิ ลเกียรติ 58030288 ครุศาสตรส์ ถาปตั ยกรรม

Infor- 2.2 การศึกษาโครงการตัวอยา่ ง
mations CASES STUDY
of Project

2.2.2 การศึกษาโครงการตวั อยา่ งนอกประเทศ

Blooming Bamboo, Vietnam

สถานที่ : Blooming Bamboo ประเทศเวยี ดนาม
สถาปนกิ : บรษิ ัท H&P Architects
แนวคดิ หลัก : อาคารตน้ แบบสาหรบั รบั มือกบั ภยั พิบตั ิทางธรรมชาติ

เรอ่ื งท่ตี ้องการศึกษา :
1. การออกแบบประหยัดพลงั งานอยา่ งยง่ั ยนื
2. โครงสร้างและการใช้วัสดุ

โครงสร้างอาคารไมไ้ ผ่ ยดึ ดว้ ยโครงเหลก็ และใชว้ สั ดธุ รรมชาติ

แนวคดิ ในการออกแบบประหยดั พลังงานอยา่ งยง่ั ยนื :
“ถา่ ยเทสะดวก”

เนอ่ื งจากผนังอาคารกรดุ ว้ ยไมไ้ ผ่ และการออกแบบชอ่ งเปดิ
ทาให้พ้ืนที่ถา่ ยเทอากาศไดส้ ะดวก
“ระบบบําบดั นาํ้ ”

รองรับน้าฝนไว้กกั เกบ็ ใชง้ านในสว่ นของห้องนา้
และระบายออกไปรดนา้ ต้นไม้ได้

แนวคดิ ในการออกแบบโครงสร้างและการใช้วสั ดุ :
“การผกู และมดั ทอ่ นไม้ไผไ่ ว้ดว้ ยกัน”

สร้างจากท่อนไม้ไผข่ นาดเสน้ ผา่ ศนู ย์กลาง 8-10 ซม. และ 4-5 ซม.
ขนาดยาว 3.3 ม. และ 6.6 ม. เมอ่ื มดั รวมกนั หลายท่อนจะเกดิ ความแขง็ แรง

แต่ยดื หยุน่ รับแรงกระทาจากภายนอกไดด้ ี
“พกิ ัดสี่เหล่ยี ม 3x3 ม.”

อาคารเรียบงา่ ย ก่อสร้างงา่ ย ปรับเปล่ียนการใช้งานไดต้ ามสถานการณ์
“ประยุกตว์ ัสดุไดห้ ลากหลาย”

ทงั้ ไม้อดั ใบมะพร้าว ผนังสาเร็จรปู

เขียน : จักรสนิ น้อยไร่ภมู ิ
บทความ : https://www.creativemove.com/architecture/blooming-bamboo/

26

THESIS Design and Planning Project of 2.2
2018 Pamokthammaram Meditation Center, Sakeao. Infor-
mations
2.2 การศกึ ษาโครงการตัวอย่าง MISS WARUNYA WIMOLKIAT 58030288 IE.TECH ARCH of Project
CASES STUDY

2.2.1 การศึกษาโครงการตวั อย่างนอกประเทศ [ตอ่ ]

บทวเิ คราะห์ : Blooming Bamboo, Vietnam (ต่อ)

ภาพที่ 2.5 แสดงการจดั วางแปลนอาคาร “Blooming Bamboo”

Public Zone Service Zone Private Zone วิเคราะห์โครงการตัวอย่าง : ขอ้ ได้เปรียบ :
- การจัดวางผังแปลนมีครบทุกองค์ประกอบ ไม่ - มีความยืดหยุ่นในการใช้งานและ
ว่าจะเป็นห้องนอน พน้ื ทรี่ ับแขก ห้องนา้ ห้องครัว ดัดแปลงไดต้ ามสถานการณ์
รวมถึงระเบียง ซึ่งอยู่ในขนาดพื้นที่ประมาณ 40 ข้อเสียเปรียบ :
ตารางเมตร แบ่งพิกัด 3x3 จานวน 4 ชอ่ ง - ไม้ไผ่มีระยะเวลาในการใช้งาน มด
- การวางผังมกี ารแบ่งโซน คือ เรม่ิ ต้นด้วย Public มอดปลวกขึ้นง่าย และความช้ืนอาจทา
Zone ในส่วนของพื้นที่รับแขก พ้ืนท่ีที่ใช้งาน ให้ตัวอาคารขึ้นรางา่ ย
ส่วนกลาง ถดั เข้าไปด้านซา้ ยมอื แบ่งเป็น Service ก า ร ป ร ะ ยุ ก ต์ ใ ช้ กั บ โ ค ร ง ก า ร
Zone ในส่วนของห้องน้า ห้องครัวและพ้ืนที่ซัก วทิ ยานิพนธ์ :
ล้าง และเม่ือถัดเข้าไปด้านในสุดจะเป็น Private - ใ ช้ กั บ ก า ร อ อ ก แ บ บ กุ ฏิ พ ร ะ ส ง ฆ์
Zone ในส่วนของหอ้ งนอน สามเณร แม่ชี

27

โครงการออกแบบและวางผัง วทิ ยานิพนธ์
สํานักปฏบิ ตั ธิ รรมป่าโมกขธ์ รรมาราม จ.สระแกว้ 2561

2.2 นางสาววรญั ญา วิมลเกยี รติ 58030288 ครศุ าสตรส์ ถาปตั ยกรรม

Infor- 2.2 การศกึ ษาโครงการตัวอยา่ ง
mations CASES STUDY
of Project

2.2.3 เปรยี บเทยี บโครงการตวั อยา่ ง

อาคารตวั อยา่ ง ตารางท่ี 2.1 แสดงการเปรียบเทยี บโครงการตวั อย่าง วิเคราะหโ์ ครงการตัวอยา่ ง
(Case Study)
แปลนอาคาร & ผงั โครงการ (Analysis Case Study)
1. วัดปา่ วชิรบรรพต จ.ชลบรุ ี (Plan & Layout Plan)
- ช้ัน 1 ลานเอนกประสงค์เปิดโล่ง ยกฝ้า
เพดานสูง ใช้สาหรับจอดรถและเก็บ
เคร่ืองนอน
- ชนั้ 2 ถึง 4 ห้องพกั สองฝง่ั หรือ Double
Corridor ชั้นละ 30 ห้อง ภายในห้องพัก
มีหอ้ งน้า ส่วนซักล้าง และพน้ื ทเ่ี จรญิ สติ

2. วัดเขาพุทธโคดม จ.ชลบรุ ี - เปิดรับแสงธรรมชาติให้เข้ามาภายใน
ตัวอาคารเพื่อประหยัดพลังงานให้มาก
ทส่ี ุด
- จดั วางแปลนท่ดี ูเรียบง่าย สมถะ เหมาะ
ในการเป็นอาคารสาหรบั พระสงฆ์

3. สวนโมกขพลาราม จ.สุราษฎร์ธานี - ทางเขา้ มี 3 ทาง ทางหลักประตูกลาง
4. โครงการคนั นาทองคาํ จ.เชยี งราย - ที่พักแบ่งแยกเขตผู้หญิง ผู้ชาย ผู้หญิง
5. Blooming Bamboo, Vietnam ฝร่ัง ผชู้ ายฝรัง่ และธรรมบุตร
- โรงครัวและโรงทานอย่หู นา้ ทางเข้า
- โบสถ์อยูบ่ นจดุ สงู สุด
- เขตวิปสั สนาอยู่ลกึ สุดและสัปปายะ

- แบ่งเปน็ 4 โซน คือ โซนท่ีพัก, โซนนา,
โซนเกษตรอินทรยี ์, โซนปศสุ ตั ว์
- สามารถสัญจรไดโ้ ดยรอบโครงการ
- ขุดบ่อน้าโดยรอบ เพ่ือกักเก็บน้าไว้ใช้
สาหรบั การเกษตร

- การแบ่งโซน เร่ิมต้นด้วย Public Zone
คือพ้ืนที่รับแขก พื้นที่ใช้งานส่วนกลาง
ถัดไปเป็น Service Zone คือห้องน้า
ห้องครัวและซักล้าง และถัดไปด้านในสุด
เป็น Private Zone คอื หอ้ งนอน

28

THESIS Design and Planning Project of 2.2
2018 Pamokthammaram Meditation Center, Sakeao. Infor-
mations
2.2 การศึกษาโครงการตวั อย่าง MISS WARUNYA WIMOLKIAT 58030288 IE.TECH ARCH of Project
CASES STUDY

2.2.3 เปรียบเทยี บโครงการตวั อยา่ ง (ตอ่ )

ตารางท่ี 2.2 แสดงการเปรยี บเทยี บโครงการตัวอย่าง (ต่อ)

แนวคิดหลัก ข้อได้เปรียบ-เสียเปรยี บของโครงการ ส่ิงท่ีตอ้ งการศกึ ษา สง่ิ ทีน่ ํามาใชใ้ นการ
(Main Concept) (The Advantages - Disadvantage (Want to Learn) ออกแบบวทิ ยานิพนธ์
(Applied of Thesis)
Of Project)

แนวคดิ ทางธรรมกบั การออก ขอ้ ไดเ้ ปรียบ : ศึกษาเรื่อง : ประยกุ ต์ใช้กบั :
แบบและการเผยเนอื้ แท้แห่งวสั ดุ สภาพแวดลอ้ มล้อมรอบดว้ ยภูเขาและธรรมชาติ
Concept และรปู อาคารทพ่ี กั ผู้ อาคารทพ่ี ักของผูม้ าปฏบิ ัติ

ขอ้ เสียเปรยี บ : มาปฏบิ ตั ิธรรม ธรรม
อาคารมขี นาดใหญห่ นกั หนว่ งและมกี ระ แสนา้ ไหล
ผ่านตลอด จงึ ขุดบอ่ ด้านหนา้ โครงการเพ่อื ดกั นา้

ใชว้ สั ดทุ ี่มีอยู่ และสน้ิ เปลือง ขอ้ ได้เปรียบ : ศกึ ษาเรอ่ื ง : ประยุกต์ใช้กบั :
อาคารบรรยายธรรม ปฏิบัติ
ทรัพยากรใหน้ ้อยท่สี ุด อาคาร เป็นตวั อยา่ งการออกแบบทด่ี ี โดยได้รบั รางวลั จาก อาคารประหยัดพลังงาน ธรรม

สไตลโ์ มเดริ ์นแตต่ รงตามหลกั การ ไทยและต่างชาติ

ของพระพทุ ธศาสนา ขอ้ เสียเปรียบ :

- ผใู้ ชง้ านไม่เข้าใจหลกั ออกแบบและศลิ ปะ อาคารจงึ

คอ่ นขา้ งเกา่ ไว

ใกลช้ ดิ ธรรมชาติและพจิ ารณา ขอ้ ได้เปรียบ : ศึกษาเร่อื ง : ประยกุ ต์ใช้กับ :
ธรรมที่ซอ่ นอยู่ หรอื นยั ยะทแี่ ฝง
ทางธรรม - สภาพแวดลอ้ มมคี วามสปั ปายะ ร่มรืน่ ธรรมชาตสิ งู การจัดวางผงั สถานปฏิบตั ิธรรม การวางผังโครงการในสว่ น

ขอ้ เสยี เปรียบ : ปฏิบตั ิธรรมและเผยแผ่

- พื้นท่กี วา้ งมาก ทาใหแ้ ตล่ ะสว่ นอยู่หา่ งจากกนั พระพทุ ธศาสนา

ค่อนขา้ งมาก

แหลง่ เรียนร้พู ทุ ธเกษตรอินทรยี ์ ขอ้ ได้เปรยี บ : ศึกษาเร่ือง : ประยกุ ตใ์ ชก้ ับ :
วถิ ีพ่ึงตนเอง ตามรอยศาสตร์ - สภาพแวดล้อมเหมาะสมกบั การทาเกษตร การจัดวางผงั การเกษตร การวางผังโครงการในสว่ น
พระราชา ขอ้ เสยี เปรียบ : สวนเกษตรธรรมะสขุ ย่ังยนื
- ข้อจากัดในดา้ นพน้ื ทท่ี ีเ่ ปน็ รปู ตวั L

อาคารตน้ แบบสาหรับรบั มอื กบั ขอ้ ไดเ้ ปรียบ : ศึกษาเร่อื ง : ประยกุ ตใ์ ชก้ ับ :
ภยั พิบตั ิทางธรรมชาติ มีความยดื หยนุ่ ในการใชง้ านและดดั แปลงได้ตาม อาคารรปู แบบไมไ้ ผ่ กุฏิสาหรบั พระสงฆ์ สามเณร
สถานการณ์ และแม่ชี
ข้อเสียเปรยี บ :
ไม้ไผ่มรี ะยะเวลาในการใช้งาน มดมอดปลวกขึน้ ง่าย
และความช้ืนอาจทาให้ตัวอาคารขนึ้ ราง่าย

29

“หาหม่องบ่มาเกดิ
มาแก่ มาเจ็บ มาตายเดอ้ ”

วาทะธรรม หลวงปู่แพง จาครโต

Design and Planning Project of RELEVANTS STUDY
Pamokthammaram Meditation
Center, Sakaeo

โครงการออกแบบและวางผงั
สานกั ปฏบิ ตั ธิ รรมปา่ โมกขธ์ รรมาราม จ. สระแกว้

3.1 รายละเอียดของโครงการ (Particulars of Project)
3.2 ศกึ ษาทฤษฎกี ารออกแบบโครงการ (Design Theories Study)
3.3 ผู้ใชแ้ ละพฤติกรรมผใู้ ช้ (Users Behavior)
3.4 องคป์ ระกอบของโครงการ (Function Elements of Project)
3.5 โครงสร้างและงานระบบ (Structures and Systems)
3.6 วสั ดุประกอบอาคาร (Materials)
3.7 กฎหมายท่ีเก่ียวขอ้ ง (Laws)

3.1 โครงการออกแบบและวางผัง วิทยานพิ นธ์
สานักปฏบิ ตั ธิ รรมป่าโมกข์ธรรมาราม จ.สระแกว้ 2561
SRetuledvyants
นางสาววรญั ญา วมิ ลเกยี รติ 58030288 ครศุ าสตรส์ ถาปตั ยกรรม

3.1 รายละเอียดของโครงการ
PARTICULARS OF PROJECT

3.1.1 ประวตั ิพระครปู ลัดบณั ฑติ อนิ ฺทเมธี

ชอ่ื : พระครปู ลดั บัณฑิต อินฺทเมธี (สิทธพิ ล)
ฉายา : องคม์ อ่ น ธรรมะอารมณด์ ี
ท่อี ยู่ : วัดสังข์กระจาย วรวิหาร แขวงท่าพระ เขตบางกอกใหญ่
กรงุ เทพมหานคร รหสั ไปรษณีย์ 10600
ตาแหนง่ :

- เลขานุการศูนย์ส่งเสริมการศึกษาและเผยแผ่พระพุทธศาสนา วัดสังข์
กระจาย วรวิหาร

- ประธานสานักปฏิบัติธรรมป่าโมกขธ์ รรมาราม จังหวัดสระแกว้
- ประธานกรรมการมลู นธิ หิ ลวงปแู่ พง จาครโตเพ่อื การเผยแผธ่ รรม
- รองประธานบริหาร เครอื ขา่ ยธรรมะ อารมณ์ดี
การศึกษา :
- ปริญญาตรี คณะครุศาสตร์ สาขา วิชาการสอนภาษาอังกฤษ (เกียรติ
นิยม) มหาวิทยาลัยมหาจฬุ าลงกรณราชวทิ ยาลัย
- ปริญญาโท คณะสังคมสงเคราะห์ศาสตร์ สาขา การวิจัย
มหาวทิ ยาลยั ธรรมศาสตร์
ความชานาญพเิ ศษ :
- การออกแบบและเขียนหลักสูตรกจิ กรรมพฒั นาบุคลากร
- การออกแบบกจิ กรรมคา่ ยคุณธรรม, ค่ายผนู้ าเยาวชน, คา่ ยบูรณาการ
ทักษะชีวิต, ค่ายจิตอาสา, แกนนานักเรียน, ค่ายเยาวชนกลุ่มเส่ียง โดยนา
ธรรมะมาประยุกตก์ บั วิธกี ารฝึกอบรมสมัยใหม่
- บรรยายธรรมให้นักเรียน นิสิต นักศึกษา ข้าราชการ หน่วยงาน
ภาครัฐและเอกชน
งานเขยี น :
- ธรรมะอารมณ์ดี เล่ม 1-3 (เร่ือง “กะเทาะเปลือกพิธีกรรม”, “ธรรมะ
ประกายสุข” และ "ผ่านทุกข์ ก็เจอสุข")
- คมู่ อื วทิ ยากรอบรมคา่ ยคณุ ธรรม สาหรบั นกั เรยี นระดบั การศกึ ษาขน้ั พนื้ ฐาน
- เขยี นบทความใน http://gotoknow.org/blog/dhammaaromdee
ผลงาน/ประสบการณ์โดยสงั เขป :
- วิ ท ย า ก ร ห ลั ก สู ต ร “ถั ก ท อ ส า ย ใ ย เ ติ ม ใ จ ปั น ฝั น ” จั ด โด ย
มหาวทิ ยาลยั เกษตรศาสตร์
- วทิ ยากรหลกั สตู ร “ลอ้ มรกั ใหค้ รอบครวั ลอ้ มรว้ั ใหโ้ รงเรยี น” จดั โดย โรงเรยี น
สวนกหุ ลาบนนทบรุ ี
- วทิ ยากรหลกั สตู ร “ธรรมะพลกิ ชวี ติ ...พชิ ติ ความสขุ ” จดั โดย มหาวทิ ยาลยั
เทคโนโลยรี าชมงคล
- วทิ ยากรหลกั สตู ร “โครงการพฒั นาคณุ ธรรม จรยิ ธรรม สาหรบั ผปู้ ระกอบ
วชิ าชพี ทางการศกึ ษา” จดั โดย ครุ สุ ภาและสานกั งานพระพทุ ธศาสนา จงั หวดั ภเูกต็
- พธิ กี รรายการ “ธรรมะอารมณด์ ”ี สถานโี ทรทศั นโ์ ลกพระพทุ ธศาสนาวดั ยาน
นาวา WBTV ทกุ วนั อาทติ ย์ เวลา 18.00 – 19.00 น.

32

THESIS Design and Planning Project of 3.1
2018 Pamokthammaram Meditation Center, Sakeao.
Relevants
3.1 รายละเอียดของโครงการ MISS WARUNYA WIMOLKIAT 58030288 IE.TECH ARCH Study
PARTICULARS OF PROJECT
3.1.3 หลักสูตรธรรมะอารมณ์ดกี บั การเผยแผ่
3.1.2 ศูนยก์ ารศึกษาพระปรยิ ัติธรรมและเผยแผ่ พระพุทธศาสนาเชงิ รกุ
พระพุทธศาสนา สังกัดวดั สังข์กระจาย

“กว่าจะมาเปน็ เครอื ขา่ ยธรรมะอารมณด์ ี”

สถาบนั สง่ เสรมิ และเผยแผ่การ ก่อตง้ั โดย พระพรหมวชริ ญาณ

พระพทุ ธศาสนาแหง่ ประเทศไทย เจา้ อาวาสวดั ยานนาวา

หลวงปแู่ พง จาครโต พระครูปลดั บัณฑิต อินทเฺ มธี กากบั ดแู ล
(ปขู่ องพระครูปลัดบณั ฑิต) (หลาน)

พระครูปลัดบัณฑิต ขณะนั้นได้ประจาอยูท่ ่ี กอ่ ตง้ั โดย
วัดสงั ข์กระจาย วรวหิ าร กรงุ เทพ
ก่อต้ังเมอ่ื ปพี .ศ. 2537 1 23
โดยหลวงป่แู พง จาครโต มีเจตนารมณ์ทจี่ ะสานตอ่ สานกั ไมใ่ ห้ต้องรก
ละสังขารเมื่อปี พ.ศ. 2554 รา้ ง จึงเรมิ่ เขา้ มาพฒั นาเม่อื ปี พ.ศ. 2555 1. พระมหามงคล วรธมฺมวาที 2. พระครปู ลดั บัณฑิต อนิ ทฺ เมธี 3. พระมหาวรี พล วีรญาโณ

วดั นมิ มานรดี วดั สงั ข์กระจาย วรวิหาร วัดยานนาวา

รองประธานเครือขา่ ยฝา่ ยกิจกรรม รองประธานเครือข่ายฝ่ายวิชาการ ประธานเครือขา่ ย

2537 2554 2555 2557 ปจั จุบนั “ทาไมต้องธรรมะอารมณด์ ”ี

กอ่ ตง้ั ละสงั ขาร สานต่อ สังกดั วดั สงั ข์ การเทศน์ การเผยแผ่พระพทุ ธศาสนาเชงิ รุก 1 การเทศน์
กระจาย แบบเดิม - พระเขา้ หาประชาชน แบบธรรมะ
อารมณด์ ี
การประชุมสานักเรียนวัดสังขก์ ระจาย วรวิหาร สมัยสามัญ - วธิ ีการใหม่ เทคนคิ ใหม่
ประจาปีครงั้ ท่ี 1/2557 มีมตริ ับสานกั ปฏบิ ัตธิ รรมปา่ โมกข์ คนฟังเปดิ รบั
ธรรมารามเป็น “ศนู ยก์ ารศึกษาพระปรยิ ตั ธิ รรมและเผยแผ่ นา่ เบอื่ เขา้ ใจยาก - เขา้ กบั ยคุ สมยั นาไปใชไ้ ด้จรงิ
พระพทุ ธศาสนา สงั กัดวัดสงั ข์กระจาย” และมีมติแตง่ ตัง้ ให้
พระครปู ลดั บัณฑิต อนิ ทฺ เมธี เป็นหัวหนา้ ศูนยก์ ารศกึ ษา - ผสานกจิ กรรมและเทคโนโลยี
- ยดึ หลักการของพระพุทธเจ้า

“ยทุ ธศาสตรก์ ารเผยแผพ่ ระพทุ ธศาสนาเชงิ รกุ กบั ธรรมะอารมณด์ ี”

ศนู ยก์ ารศึกษาพระปริยตั ิธรรมและเผยแผ่พระพทุ ธศาสนา สงั กัดวดั สงั ข์ SWOT พัฒนา สร้างจุดแขง็ รู้จดุ ออ่ น หาโอกาสพัฒนา
กระจาย ดาเนนิ การจดั การศกึ ษาพระปรยิ ตั ธิ รรมแผนกธรรมและบาลีแก่ ANALYSIS องค์กร และรู้ส่งิ ทคี่ ุกคาม

พระภกิ ษุสามเณรและสง่ สอบในนามสานกั เรยี นวดั สังข์กระจาย ทฤษฎี พฒั นา สัททัสสนา (แจ่มแจ้ง), สมาทปนา (จูงใจ),
4 ส. หลกั สตู ร สมเุ ตชนา (แกล้วกลา้ ), สัมปหังสนา (รา่ เรงิ )
ศูนย์ฝกึ อบรมค่ายธรรมะ ปฏิบัติวิปัสสนากรรมฐาน และการเรียนรูป้ รัชญา ตรงกบั แนวทางคือ “สนกุ สขุ ซึง้ กนิ ใจ”
เศรษฐกจิ พอเพยี ง แกน่ กั เรยี นนักศกึ ษา ผสู้ งู อายุ ข้าราชการ พระภิกษุ กลั ยาณ- พัฒนา
สามเณร โดยไดร้ ับการสนับสนุนอปุ ถมั ภจ์ าก กรมการศาสนา กระทรวง มติ ร 7 วทิ ยากร ปโิ ย (เปน็ ที่รัก), ครุ (เปน็ ท่ีเคารพ),
ภาวนโี ย (เปน็ ท่ยี กย่อง), วตตฺ าจ (รูจ้ กั ชแ้ี จง),
วฒั นธรรม และสานกั งานทรพั ยส์ นิ สว่ นพระมหากษัตรยิ ์
วจนกขฺ โม (เปน็ ผู้อดทน),
แผนภมู ิท่ี 3.1 แสดงลาดบั การก่อต้งั สานกั ปฏิบัติธรรมปา่ โมกขธ์ รรมาราม คมฺภีรญฺจกถ กตตฺ า (พดู ดว้ ยคาลึกซงึ้ ได)้ ,
จงั หวดั สระแก้ว โนจฏฐาเนนิโยชเย (ไมช่ ักนาในทางเสอื่ ม)

การเผยแผพ่ ระพทุ ธศาสนาเชงิ รุก 1 เครือข่าย พัฒนา ศึกษาสงเคราะห์, สาธารณสงเคราะห์
สถานปฏิบัติธรรมป่าโมกข์ธรรมาราม มีแนวทางในการพัฒนาด้วยยุทธศาสตร์การเผยแผ่พระพุทธศาสนาเชิงรุก เผยแผ่ เครือขา่ ย
เช่นเดยี วกับเครือข่ายธรรมะอารมณ์ดี ดงั จะเห็นไดจ้ ากโครงการอบรมท่นี าเอาหลักสูตรธรรมะอารมณ์ดีมาใช้ การส่งเสริม
ด้านสังคมสงเคราะห์ การเรียนรดู้ า้ นเศรษฐกจิ พอเพยี ง เปน็ ตน้ แผนภมู ทิ ่ี 3.2 แสดงหลักสตู รธรรมะอารมณด์ กี ับการเผยแผ่
พระพุทธศาสนาเชิงรกุ
33

3.1 โครงการออกแบบและวางผัง วิทยานิพนธ์
สานกั ปฏิบัติธรรมปา่ โมกข์ธรรมาราม จ.สระแกว้ 2561
RSetuledvyants
นางสาววรญั ญา วมิ ลเกียรติ 58030288 ครุศาสตรส์ ถาปตั ยกรรม

3.1 รายละเอียดของโครงการ
PARTICULARS OF PROJECT

3.1.4 หลักสตู รธรรมะอารมณด์ ีกับโครงการส่งเสรมิ คณุ ธรรมจรยิ ธรรม เพอื่ พฒั นาคุณภาพชวี ติ เดก็ และเยาวชน
ในรูปแบบคา่ ยคณุ ธรรม (หลักสูตรท่ี 1 - 6)

พระวทิ ยากรและผูด้ แู ล : ผ้รู ับผิดชอบโครงการ :

พระครปู ลดั บณั ฑติ อนิ ทฺ เมธี หรือองค์มอ่ น ธรรมะอารมณด์ ี 1. สถานปฏิบัติธรรมปา่ โมกข์ธรรมาราม จ.สระแกว้

ลกั ษณะของหลกั สูตร : 2. หน่วยงานภาครัฐและเอกชน ท่เี ข้ารว่ ม

การแทรกวิปัฏสนากรรมฐานในทุกประเภทของหลักสูตร ร่วมกับการ สถานที่ฝกึ อบรม :

จัดกจิ กรรมเชงิ สรา้ งสรรค์ ภายใต้แนวทาง “สนุก สขุ ซง้ึ กินใจ” 1. สถานปฏิบตั ิธรรมปา่ โมกข์ธรรมาราม จ.สระแก้ว

ขอบเขตของหลกั สตู ร : 2. สถานทีท่ หี่ น่วยงานภาครัฐและเอกชนเหน็ ว่าเหมาะสม

1. โครงการส่งเสริมคุณธรรมจริยธรรม เพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตเด็ก ระยะเวลาในการอบรม : 2 วนั 1 คนื , 3 วนั 2 คนื (ค้างคืน, ไป-กลบั )

และเยาวชน ในรปู แบบค่ายคุณธรรม งบประมาณในการจัด :

2. โครงการส่งเสริมคุณธรรมจริยธรรม เพ่ือพัฒนาคุณภาพชีวิตของ จากหน่วยงานทั้งภาครัฐและหน่วยงานเอกชนท่ีสนใจกระบวนการ

บุคลากรในองคก์ ร ฝึกอบรมกบั ทางสถานปฏบิ ัติธรรม

หลกั สตู รท่ี 1 : ค่ายพทุ ธบตุ ร – ธรรมะธดิ า หลักสตู รท่ี 2 : คา่ ยพุทธธรรมเพ่ือพฒั นาชวี ิตและเปลีย่ นแปลงสงั คม

กลุม่ เปา้ หมาย : นกั เรียนท่ียงั ไมเ่ คยเขา้ คา่ ย กลุม่ เปา้ หมาย : นกั เรียน นักศกึ ษาทเ่ี คยผา่ นการอบรมในหลกั สตู รที่ 1
ลักษณะของหลักสูตร : ปรับพื้นฐานด้านศีลธรรมและปลูกฝังคุณธรรม 4 ลักษณะของหลักสูตร : หลักสูตรที่ปลูกจิตสานึกของเด็กและเยาวชนให้
ส คือ สนกุ สาระ สงบ และสานกึ ลกุ ขน้ึ มาพลกิ ชีวิตของตนเองดว้ ยการนาธรรมะมาแกไ้ ขปญั หาชวี ิต
แนวคิด : เน้นการปฏิบัติตามไตรสิกขาด้วยการแปลความหมายให้เข้ากับ แนวคิด : สร้างกระบวนการพัฒนาจิตอาสาให้เด็กและเยาวชนได้ทา
การดาเนนิ ชวี ติ คอื โครงการ/กิจกรรมทเ่ี ป็นประโยชน์ตอ่ สว่ นรวม

- ศีล (สะอาด) เน้นความเป็นระเบียบในการอยู่ค่าย การเดิน การ - เนน้ การสร้างเสริมกระบวนการคดิ ความกลา้ แสดงออก
วางเทา้ การพดู คุย ฯลฯ - เนน้ การประยกุ ต์แนวคดิ เศรษฐกิจพอเพียงมาใชใ้ นวิถีชวี ิต
- ปลกู ฝงั คุณธรรม 5 ส คอื สนกุ สาระ สงบ สานึกและสร้างสรรค์
- สมาธิ (สงบ) เน้นให้ผู้เข้ารับการอบรมสนใจ ต้ังใจฟังและร่วม กระบวนการอบรม :
กจิ กรรมต่างๆดว้ ยความสขุ - การเรยี นรู้ธรรมะดว้ ยกิจกรรม
- การอบรมดว้ ยสอ่ื ทันสมัย
- ปัญญา (สว่าง) เน้นให้ผู้เข้ารับการอบรมได้ขบคิด วิเคราะห์และ - การทาโครงงานเชิงคุณธรรม
สร้างแรงบนั ดาลใจในการทาความดี - ลงพน้ื ท่ีปฏบิ ตั จิ ริง
กระบวนการอบรม :

- การเรียนรู้ธรรมะด้วยกิจกรรม
- การอบรมด้วยส่ือทันสมยั
- การทาวัตรสวดมนต์ เดินจงกรม น่ังสมาธิ

หลักสูตรท่ี 3 : คา่ ยธรรมะพลกิ ชวี ิต คนพันธ์ R

กลุ่มเป้าหมาย : นักศึกษาในระดบั อาชีวะศกึ ษา กระบวนการของหลักสูตร :
ลักษณะของหลักสูตร : หลักสูตรที่แทรกกระบวนการฝึกอบรมเตรียมชีวิต - การเรียนรธู้ รรมะดว้ ยกจิ กรรม
สาหรับวัยรุ่นในระดับอาชีวะ (หลักสูตรเพ่ิมเติมจากหลักสูตรของธรรมะ - เรียนรกู้ ระบวนการของชวี ิตด้วยสถานการณ์ที่เกดิ ข้ึนจรงิ
อารมณ์ดี) - การอบรมดว้ ยสื่อทันสมยั
แนวคิด : แนะนาการใช้ชีวิตทั้ง 4 ด้าน ท่ีมักก่อให้เกิดทุกข์ คือ การเรียน - การทาวตั รสวดมนต์ เดนิ จงกรม นงั่ สมาธิ
การงาน การเงนิ และความรกั

- เน้นการใช้ชีวิตที่เหมาะสม การใช้เทคโนโลยีกับการพัฒนาชีวิต
ไมใ่ หต้ กเป็นทาสของกเิ ลสและความสามคั คี

34