กฎหมายแรงงานที่ควรรู้

กฎหมายแรงงานทีค่ วรรู้

กฎหมายเกีย่ วกบั กับการปฏิบัตคิ ดีแรงงาน

1. ประมวลกฎหมายแพง่ และพาณิชย์ บรรพ 3 เอกเทศสัญญา
ลกั ษณะ 6 จา้ งแรงงาน

2. พระราชบญั ญัติคุ้มครองแรงงาน พ.ศ.2541
3. พระราชบญั ญตั ิแรงงานสมั พนั ธ์ พ.ศ.2518
4. พระราชบญั ญัตจิ ัดตง้ั ศาลแรงงานและวิธพี ิจารณาคดแี รงงาน พ.ศ.2522
5. พระราชบัญญตั ิประกันสังคม พ.ศ.2533
6. พระราชบญั ญตั เิ งนิ ทดแทน พ.ศ.2537

กฎหมายแรงงาน (Labour Law)

กฎหมายแรงงาน หมายถงึ กฎหมายท่บี ัญญัติถงึ สทิ ธิและหน้าท่ขี องนายจ้าง ลูกจ้าง
องค์การของนายจ้าง องคก์ ารของลูกจ้าง รวมถึงมาตรการท่ีกาหนดใหน้ ายจ้าง ลกู จ้าง
องคก์ ารดงั กลา่ วต้องปฏบิ ตั ิตอ่ กนั และปฏบิ ตั ิต่อรฐั เพ่ือให้การจ้างแรงงาน การใช้แรงงาน
การประกอบกจิ การ ความสมั พันธร์ ะหว่างนายจ้างกับลูกจ้างไดเ้ ป็นไปโดยเหมาะสม
ต่างได้รบั ประโยชนท์ พี่ อเพยี ง ทั้งแก่นายจา้ ง ลูกจ้าง สงั คม และเศรษฐกิจของประเทศ
เป็นสาคัญ

ลกั ษณะของสัญญาจ้างแรงงาน
(Forms of Employment Contract)

1. สญั ญาที่นายจา้ งกบั ลกู จ้างตกลงกนั เปน็ หนงั สือ
ด้วยวาจาหรือโดยปริยาย

2. นายจา้ งตกลงใหล้ กู จ้างทางานและจา่ ยคา่ จา้ ง
ตลอดเวลาทล่ี กู จ้างทางานให้

3. ลูกจา้ งตกลงทางานใหน้ ายจา้ งและรับคา่ จา้ ง

ข้อแตกตา่ งระหว่างสัญญาจ้างแรงงานและจ้างทาของ

(The defference between Employment Contract and Hire of work Contract)

1. สญั ญาจา้ งแรงงาน นายจา้ งมีอานาจควบคุมบงั คบั บญั ชาลกู จ้าง ส่วนสัญญาจ้างทาของ
ผู้รบั จา้ งมอี สิ ระในการทางานจากผูว้ า่ จา้ ง

2. สัญญาจ้างแรงงานทางานไปเร่อื ยๆ ไม่มุ่งผลสาเร็จของงาน ส่วนสัญญาจา้ งทาของ
ทางานโดยมเี ป้าหมายมุง่ ผลสาเร็จของงานเปน็ สาคญั

3. สญั ญาจา้ งแรงงาน นายจ้างเปน็ ผจู้ ัดหาวสั ดุอปุ กรณ์และเครือ่ งมือเคร่ืองใช้ในการทางาน
สว่ นสัญญาจ้างทาของ ผู้รับจ้างเปน็ ผ้จู ัดหาวสั ดอุ ปุ กรณ์และเครอ่ื งมือในการทางาน

4. สัญญาจ้างแรงงาน นายจา้ งจ่ายค่าจา้ งกันตลอดเวลาที่ทางาน สัญญาจ้างทาของ
จ่ายค่าจา้ งเมอ่ื งานเสรจ็

สัญญาจา้ งทดลองงาน
(Employee Probation Contract)

ความหมาย คือ ให้ทดลองทางานก่อนบรรจุเป็นลกู จา้ งประจาเพอ่ื ดู
- ผลการทางาน
- ความประพฤติ
วิธที ดลองงาน
- ทาเปน็ หนงั สือ หรือ วาจา
- ทดลองกว่ี ันกไ็ ด้
- ทดลองกีค่ ร้ังกไ็ ด้
★ เลิกจ้างระหวา่ งการทาลองงานตอ้ งบอกกลา่ วล่วงหนา้ เท่ากับว่าตอ้ งจา่ ย
สินจ้างแทนการบอกกล่าวล่วงหน้า
★ เลิกจา้ งระหว่างทดลองงาน ปกติไม่เปน็ การเลิกจา้ งไม่เป็นธรรม

สทิ ธขิ องนายจา้ ง (Rights of an Employer)

- มอบงานใหล้ ูกจา้ งทา
- โอนความเป็นนายจา้ งใหค้ นอ่นื
- เลกิ สญั ญาจา้ งเม่อื ลกู จา้ งไร้ฝีมือ
- เรยี กคา่ เสยี หายจากลูกจา้ ง เมอ่ื ลกู จา้ งออกจากงาน

โดยไมบ่ อกกล่าวลว่ งหนา้
- อานาจออกคาส่งั บังคบั บญั ชาลกู จา้ ง
- ฟอ้ งผู้คา้ ประกันตอ่ ศาลแรงงานได้

หนา้ ทขี่ องนายจา้ ง (Duties of an Employer)

- จ่ายสนิ จา้ งหรือคา่ จ้าง
- บอกกลา่ วล่วงหนา้ ในการเลิกสัญญา
- ออกใบสาคญั แสดงการทางาน
- ออกคา่ เดินทางขากลับ
- จา่ ยค่าเสียหายเมื่อผดิ สัญญา
- จ่ายเงินต่าง ๆ ทนี่ ายจา้ งตอ้ งรบั ผดิ ตามกฎหมายแรงงาน

สทิ ธขิ องลูกจา้ ง (Rights of an Employee)

- ได้รับคา่ จา้ งไมน่ อ้ ยกว่าค่าจ้างขั้นตา่ รายวันตามประกาศของรัฐบาล
- ทางานปกติไม่เกนิ วันละ 8 ชั่วโมง หรือไม่เกนิ 48 ช่ัวโมงต่อสัปดาห์
- ทางานเกนิ 8 ชัว่ โมง ไดค้ ่าล่วงเวลา
- มีเวลาพักระหว่างการทางานวันละไม่น้อยกวา่ 1 ชั่วโมง ถ้ามกี ารทางานล่วงเวลา

ต่ออีกไม่นอ้ ย กวา่ 2 ชวั่ โมง ใหพ้ ักก่อนทางาน 20 นาที
- มีวันหยดุ ประจาสปั ดาหอ์ ยา่ งนอ้ ย 1 วนั หลงั จากทางานตดิ ต่อกันมาแลว้ 6 วนั
- มีวันหยดุ ตามประเพณปี ีละไมน่ ้อยกวา่ 13 วัน รวมวันแรงงานด้วย
- ทางานวันหยดุ ได้ค่าจา้ งไมน่ ้อยกว่า 2 เทา่

สทิ ธิของลกู จา้ ง (Rights of an Employee)

- ทางานลว่ งเวลาในวนั หยดุ ไดค้ า่ ลว่ งเวลาไม่น้อยกว่า 3 เทา่
- เลิกจ้างกอ่ นครบสัญญา/ไมต่ รงเวลาท่กี าหนดไว/้ เลกิ จา้ งเพราะไมผ่ ่านทดลองงาน

ให้ไดร้ บั การบอกกลา่ วลว่ งหน้าหรือไดร้ บั เงินทดแทน 1 งวดค่าจา้ ง
- ทางานครบ 120 วนั ข้นึ ไป ถกู เลิกจ้างโดยไม่มีความผิด ไมว่ ่าจะเลิกตามสญั ญาประเภทไหน

กแ็ ล้วแต่ ให้ไดร้ ับค่าชดเชยตามอายงุ านท่ีกาหนดไว้
- นายจ้างย้ายท่ีทางานลูกจ้างไปไมไ่ ด้ ให้ไดร้ ับการบอกกล่าวล่วงหน้าหรอื ได้เงนิ ทดแทน

30 วัน และไดร้ บั ค่าชดเชยเตม็ 100% ตามสิทธดิ ว้ ย

สทิ ธิของลูกจ้าง (Rights of an Employee)

- ลาป่วยได้รับคา่ จ้าง 30 วัน
- ลาคลอดได้ 90 วนั ได้ค่าจ้าง 45 วนั
- ลาทาหมนั ได้รับคา่ จา้ งตามที่แพทย์สัง่
- ลากจิ ธรุ ะอันจาเปน็ ได้ (ไดค้ ่าจ้างหรือไม่ ขึน้ อยกู่ ับนายจา้ ง)
- ทางานครบปีได้รบั วนั พักผ่อนประจาปีไมน่ อ้ ยกว่า 6 วนั

ถา้ นายจ้างไม่จดั ให้ ใหไ้ ดร้ ับเงินทดแทนวันทีไ่ ม่ได้หยุดน้ัน
- ไดร้ ับสิทธติ ามกฎหมายประกันสงั คม
- มีที่พัก/มีน้าดื่มท่สี ะอาด/มีห้องน้าทเี่ หมาะสม

สทิ ธิของลกู จ้าง (Rights of an Employee)

- ไดร้ ับการคมุ้ ครองไม่ใหน้ ายจ้างล่วงละเมิด หรือสร้างความราคาญทางเพศ
- ถกู พักงานในระหวา่ งสอบสวนไมเ่ กนิ 7 วนั ได้คา่ จ้าง 50%
- นายจ้างไมม่ งี านให้ทาใหห้ ยดุ งานได้เงิน 75%
- ถ้าไม่ได้รบั ความเป็นธรรมหรือถูกละเมดิ สิทธิตามกฎหมาย มสี ทิ ธริ อ้ งทกุ ข์

ตอ่ นายจา้ ง หรอื ไปฟ้องรอ้ งศาลแรงงานหรือพนกั งานตรวจแรงงานได้
- เมอื่ ออกจากงานตอ้ งได้รับหนังสือรบั รองการทางาน

หนา้ ที่ของลกู จ้าง (Duties of an Employee)

- ทางานใหแ้ กน่ ายจ้าง
- อยใู่ ตบ้ ังคบั บัญชานายจ้าง
- ทางานด้วยตนเอง
- บอกกล่าวลว่ งหนา้ เม่อื จะออกจากงาน
- ไม่ขัดคาสั่งอันชอบดว้ ยกฎหมายของนายจ้าง
- ไม่ละเลยคาสั่งของนายจา้ งเป็นอาจิณ
- ไม่ละท้งิ งานไปเสีย
- ไม่กระทาผดิ อยา่ งรา้ ยแรง
- ต้องปฏิบัตหิ น้าท่ีของตนให้ลุล่วงไปโดยถูกตอ้ งและสุจรติ

เหตทุ ที่ าใหส้ ัญญาจา้ งส้ินสดุ ลง

1. สญั ญาจา้ งแรงงานครบกาหนดระยะเวลา
2. สญั ญาจ้างแรงงานระงบั เนือ่ งจากนายจา้ งหรอื ลกู จ้างมรณะ
3. ลูกจ้างบอกเลิกสัญญา (ลาออก)
4. นายจ้างบอกเลิกสญั ญา (ใหอ้ อกหรือไลอ่ อก)

การบอกเลิกสัญญา

• สญั ญาจ้างมีกาหนดระยะเวลาแน่นอน
(ไม่ต้องบอกเลิก สญั ญาสิ้นสดุ ทนั ทที ี่ครบกาหนดเวลา)

• สญั ญาจา้ งไม่มีกาหนดระยะเวลาแน่นอน
(ตอ้ งบอกเลกิ สญั ญาจงึ จะสนิ้ สุด)

• บอกเลิกตามเหตุในกฎหมาย
• บอกเลิกตามเหตุในสญั ญา

กรณถี อื ว่าเปน็ การเลกิ จ้าง

1. นายจา้ งไมใ่ หล้ กู จ้างทางาน ไม่วา่ จะกระทาด้วย
- เป็นหนังสือ
- ดว้ ยวาจา
- ทาโดยพฤตกิ ารณ์

2. นายจา้ งไม่จา่ ยคา่ จา้ งใหแ้ กล่ ูกจ้าง
3. เพราะเหตสุ ้นิ สุดสัญญาจ้างหรอื เหตุอื่น

กรณีเลิกจ้างโดยปรยิ าย

1. ลูกจ้างไม่ได้ทางาน
2. ลกู จ้างไมไ่ ดร้ ับค่าจ้าง
3. นายจา้ งไม่สามารถดาเนินกจิ การต่อไปได้

ค่าชดเชย (Serverance Pay)

ค่าชดเชย คือ จานวนเงินท่ีกฎหมายคุ้มครองแรงงานกาหนดให้นายจ้างจ่ายให้แก่ลูกจ้าง ซึ่งถูก
นายจ้างเลิกจ้างโดยไม่มีความผิดหรือต้องพ้นจากหน้าที่การงานด้วยเหตุความจาเป็นบางประการ
ของนายจา้ ง
ค่าชดเชย หากนายจ้างเลิกจ้างลูกจ้างท่ีทางานติดต่อกันครบ 120 วันข้ึนไป นายจ้างต้องจ่าย
ค่าชดเชยตามอตั ราทกี่ ฎหมายกาหนด

อตั ราค่าชดเชย

★ ลูกจ้างที่ทางานครบ 120 วนั แต่ไมค่ รบ 1 ปี
จา่ ยไม่นอ้ ยกวา่ ค่าจา้ งอตั ราสุดทา้ ย 30 วนั

★ ลกู จา้ งท่ที างานครบ 1 ปี แต่ไมค่ รบ 3 ปี
จา่ ยไมน่ อ้ ยกว่าค่าจ้างอตั ราสุดทา้ ย 90 วัน

★ ลูกจา้ งท่ที างานครบ 3 ปี แตไ่ มค่ รบ 6 ปี
จา่ ยไม่นอ้ ยกวา่ ค่าจา้ งอัตราสดุ ท้าย 180 วนั

★ ลูกจา้ งท่ีทางานครบ 6 ปี แต่ไม่ครบ 10 ปี
จ่ายไม่น้อยกวา่ คา่ จ้างอัตราสดุ ทา้ ย 240 วนั

★ ลูกจ้างท่ที างานครบ 10 ปี ขึ้นไป
จ่ายไมน่ ้อยกวา่ คา่ จ้างอัตราสุดทา้ ย 300 วัน หมายเหตุ คานวณจากค่าจา้ งสุดทา้ ย

การเกษยี ณอายตุ ามที่นายจ้างลกู จา้ งตกลงกันหรอื ตามที่กาหนดใหถ้ ือวา่ เปน็ การเลกิ จา้ ง

ข้อยกเว้นไมต่ ้องจา่ ยคา่ ชดเชย

1. ทจุ ริตต่อหน้าท/ี่ ทาผิดอาญาโดยเจตนาตอ่ นายจ้าง
2. จงใจทาให้นายจา้ งไดร้ ับความเสียหาย
3. ประมาทเลนิ เล่อเปน็ เหตใุ หน้ ายจ้างไดร้ ับความเสยี หายร้ายแรง
4. ฝ่าฝนื ระเบยี บ ขอ้ บงั คบั คาสั่งกรณรี ้ายแรง
5. ทาผดิ ซา้ คาเตอื น
6. ละท้ิงหนา้ ท่ี 3 วนั ทางานติดตอ่ กนั โดยไม่มเี หตอุ ันควร
7. ได้รบั โทษจาคกุ ตามคาพิพากษาถงึ ทีส่ ดุ ยกเวน้ ประมาทหรือลหุโทษ

นายจ้างตอ้ งได้รบั ความเสียหาย

สินจา้ งแทนการบอกกล่าวล่วงหนา้

(Payment in Lien of Notice)

สญั ญาจา้ งท่มี ีกาหนดระยะเวลาเมอื่ ครบกาหนด
สญั ญาจ้างเปน็ อนั ส้นิ สดุ ลง โดยไมต่ ้องบอกกลา่ วล่วงหนา้
(ป.พ.พ. มาตรา 582 และ พ.ร.บ.ค้มุ ครองแรงงานฯ มาตรา 17)

 สัญญาจา้ งทีไ่ ม่มกี าหนดเวลา จะตอ้ งบอกกลา่ วล่วงหนา้ เมอื่ ถงึ หรือก่อนจะถงึ งวดการจ่าย
ค่าจา้ งคราวหนึ่งเพ่อื ให้มผี ลเลกิ จา้ งเมื่อถึงงวดการจ่ายคา่ จา้ งคราวถัดไปข้างหน้า มฉิ ะนน้ั
ต้องจ่ายสนิ จ้างแทนการบอกกลา่ วลว่ งหนา้

การบอกกล่าวลว่ งหน้า

มีผล
บอกเลกิ จา้ ง
————31 ————— 30 ————— 31————

มนี าคม เมษายน พฤษภาคม

บอกเลิกจ้าง มีผล

———31————15————30————15————31———
มีนาคม เมษายน พฤษภาคม

การบอกกลา่ วล่วงหนา้

มผี ล

บอกเลกิ จา้ ง

———31———18———30———18———31———

มนี าคม เมษายน พฤษภาคม

มผี ล

บอกเลิกจ้าง

———31———18———30——————31———

มนี าคม เมษายน พฤษภาคม

ขอ้ ยกเวน้

จงใจขดั คาสง่ั โดยชอบด้วยกฎหมาย
 ละเลยไม่นาพาตอ่ คาสง่ั เปน็ อาจณิ
 ทาความผดิ รา้ ยแรง
 ละทิง้ หนา้ ที่โดยไม่มเี หตุอนั สมควร
 กระทาการไม่สมควรแกก่ ารปฏิบัติหน้าท่ขี องตน

ให้ลลุ ่วงไปโดยถกู ตอ้ งและสจุ ริต
 ฝา่ ฝนื มาตรา 119

ขอ้ สงั เกต ไมค่ านงึ ถึงอายงุ าน

เลกิ จา้ งไมเ่ ปน็ ธรรม (Unfair Dismissal)

หากนายจ้างเลกิ จ้างลูกจา้ งโดยไม่เป็นธรรม ศาลแรงงานอาจมีคาสั่งให้รับลูกจ้างกลับเข้าทางาน
ในตาแหน่งหนา้ ท่ีเดมิ หรือไมต่ ่ากวา่ เดิมหรอื ใหใ้ ชค้ า่ เสียหายจากการเลิกจา้ งไม่เป็นธรรม
(พ.ร.บ.จดั ตัง้ ศาลแรงงานฯ มาตรา 49)

เลิกจ้างไม่เป็นธรรม หมายถึง เลิกจ้างโดยไม่มีสาเหตุหรือมีสาเหตุ หรือมีสาเหตุอยู่บ้าง
แตย่ งั ไมส่ มควรและเพยี งพอทจี่ ะเลิกจ้าง (ฎ.2299/2528)

การเยยี วยา

รับกลับเข้าทางานในตาแหน่งหนา้ ทเี่ ดมิ
รับกลับเข้าทางานในตาแหน่งหน้าท่ไี ม่ตา่ กวา่ เดมิ
ใชค้ า่ เสยี หายเป็นจานวนเงิน

การดาเนินคดแี รงงาน
เป้ าประสงค์

เพือ่ ให้คู่ความมีโอกาสประนีประนอมยอมความ
และ

สามารถกลบั ไปทางานร่วมกันได้

การฟ้องคดใี นศาลแรงงาน

การฟ้องคดีแรงงาน
★ ให้เสนอต่อ “ศาลทมี่ ูลคดเี กดิ ขนึ้ ”
★ ย่นื ฟ้องตอ่ ศาลทโ่ี จทกห์ รือจาเลยมภี ูมิลาเนา
หากการพจิ ารณาคดีสะดวก ศาลน้ันจะรบั ไวก้ ็ได้
(ต้องทาคารอ้ งยนื่ พรอ้ มคาฟ้อง)

ค่าฤชาธรรมเนียม
การย่นื คาฟ้อง การดาเนนิ กระบวนพจิ ารณาใดๆ

ในศาลแรงงานใหไ้ ดร้ บั การยกเวน้ ไมต่ ้องชาระค่าฤชาธรรมเนยี ม
(รวมถงึ การดาเนนิ คดชี ้ันอุทธรณแ์ ละชน้ั ฎกี าดว้ ย)

การฟ้องคดใี นศาลแรงงาน

การส่งคาคคู่ วามหรอื เอกสาร
★ โดยเจา้ พนักงานศาล
★ สง่ ทางไปรษณียต์ อบรบั
★ ทางโทรสารหรอื โดยวิธอี น่ื ใดกไ็ ด้

การย่นหรอื ขยายระยะเวลา
ศาลแรงงานมอี านาจย่นหรือขยายระยะเวลา

★ ไดต้ ามความจาเปน็ และ
★ เพ่อื ประโยชน์แห่งความยตุ ธิ รรม

การยื่นคาฟอ้ งคดี

คาฟ้อง
เป็นหนงั สือ แถลงด้วยวาจา

โจทกห์ ลายคนแต่งตง้ั ผูแ้ ทนในการดาเนินคดีได้
ตอ้ งปฏิบัตติ ามท่ีกฎหมายกาหนด (วางเงนิ )

การนดั พิจารณา

ศาล รับคดไี วพ้ ิจารณา
กาหนดวันเวลา

ในการพิจารณาคดโี ดยเร็ว

ออกหมายเรยี กจาเลย ส่งั ให้โจทก์มาศาล

กรณีท่คี คู่ วามไมม่ าศาลในวนั พจิ ารณา

★ คคู่ วามไมม่ าศาลโดยไม่แจ้งเหตุที่ไมม่ า
★ โจทกไ์ มม่ า ศาลสงั่ จาหน่ายคดี (ถือว่าโจทก์ไมป่ ระสงค์จะดาเนินคดตี อ่ ไป)
★ จาเลยไม่มา ศาลส่ังวา่ ขาดนัดและพิจารณาชีข้ าดตัดสินไปฝา่ ยเดยี ว

การไกล่เกล่ีย

 ศาลแรงงานตอ้ งไกลเ่ กลยี่ โดยเปดิ เผยหรอื เปน็ การลบั ฯ
 หากตกลงกันได้ คดีเปน็ อันยุติ
 หากตกลงกันไม่ได้ ศาลดาเนินกระบวนการพิจารณาตอ่ ไป
 ศาลไกล่เกล่ยี ได้ตลอดการพจิ ารณาคดี

ผลการไกลเ่ กล่ีย

ตกลงได้ ถอนฟ้อง
พิพากษาตามยอม

ตกลงไมไ่ ด้ ดาเนินกระบวนพจิ ารณาตอ่ ไป

คาใหก้ าร

คาใหก้ าร เป็นหนังสือ
ดว้ ยวาจา

 จาเลยให้การกอ่ นหรอื ในวันนดั พจิ ารณากไ็ ด้
 จาเลยจะไมใ่ ห้การต่อสู้คดีก็ได้

การสบื พยานคดีแรงงาน

• การอา้ ง / ย่ืนบญั ชีพยาน ใหป้ ฏบิ ัติตามระยะเวลา
• ศาลเรียกพยานหลกั ฐานมาสบื ได้เอง
• ศาลซกั ถามพยานเอง (ทนายความหรอื ตวั ความซักถามไดเ้ มื่อไดร้ ับอนญุ าตจากศาล)
• การถามค้านและถามตงิ ไม่มีในคดแี รงงาน
• ศาลบนั ทกึ คาเบกิ ความพยานโดยย่อได้

คาพพิ ากษา (Judgement)

• ทาเป็นหนังสือ
• แสดงข้อเทจ็ จรงิ ทีฟ่ ังได้โดยสรปุ
• มีคาวินิจฉัยในประเดน็ แห่งคดีและเหตุผลแห่งคาวนิ จิ ฉัย

คาพิพากษาเกินคาขอ

หา้ ม ศาลแรงงาน พิพากษา / สง่ั เกนิ ไปกวา่ หรอื นอกจากท่ปี รากฏในคาฟอ้ ง
เว้นแต่

คาพพิ ากษา / คาส่งั ใหผ้ กู พนั คคู่ วาม แต่ศาลแรงงานกาหนดให้ผกู พนั
นายจา้ งและลกู จา้ งอ่ืนซงึ่ มผี ลประโยชน์รว่ มกนั ในมูลความแห่งคดีดว้ ยได้

การอทุ ธรณ์ (Appeal)

คดแี รงงานอุทธรณไ์ ด้
 เฉพาะปญั หาข้อกฎหมายต่อศาลอุทธรณช์ านัญพิเศษ
 ภายใน 15 วัน นับแต่วนั อ่าน
 โดยทาเปน็ หนังสอื พรอ้ มสาเนา
(ผรู้ บั อทุ ธรณ์ต้องแก้อทุ ธรณ์ภายใน 7 วัน)

การฎีกา

• ภายในหนงึ่ เดอื น นบั แตว่ นั อ่าน
• โดยทาเปน็ หนงั สือพรอ้ มคาร้องขออนุญาตฎกี า

การเลิกจา้ งไมเ่ ปน็ ธรรม (Unfair Dismissal)

การพจิ ารณาคดีกรณเี ลิกจา้ ง ถา้ ศาลแรงงานเหน็ วา่ การเลิกจา้ ง
ไมเ่ ป็นธรรมแกล่ ูกจ้าง ศาลแรงงานมีอานาจสัง่

ใหร้ ับเข้าทางานต่อไป หรือ ให้ชดใช้
ในอตั ราคา่ จ้าง ค่าเสียหายแทน

ทไ่ี ดร้ ับขณะเลกิ จา้ ง

การเลกิ จ้างไมเ่ ปน็ ธรรม

(1) กฎหมายไมไ่ ด้กาหนดลกั ษณะเฉพาะไว้
(2) ดุลพินจิ ขององคค์ ณะผู้พิพากษา
(3) แนววนิ ิจฉยั ของศาลฎกี า

(1) เลิกจา้ งโดยไม่มสี าเหตุ

2652/2523 นายจ้างเลิกจ้างลกู จา้ งโดยไม่มสี าเหตเุ ป็นการเลกิ จ้าง
โดยไมเ่ ปน็ ธรรม

3941/2549 จาเลยให้การต่อสู้คดีว่า มิไดเ้ ลกิ จ้างเม่ือขอ้ เท็จจรงิ ฟังได้ว่า
เลิกจา้ ง ก็เปน็ การเลกิ จ้างโดยไม่มีสาเหตทุ ีจ่ ะอ้างได้ตามกฎหมาย

(2) เลกิ จ้างโดยไมม่ ีเหตสุ มควร

1347/2525 ลูกจ้างแสดงความคิดเหน็ ในเร่ืองทีอ่ ยใู่ นอานาจของตน
มขี ้อความบางตอนไมเ่ หมาะสม

328/2543 ลูกจา้ งขดั คาสงั่ กรรมการผ้จู ัดการ แต่ปฏิบตั ติ ามคาสั่งรองประธาน
กรรมการบรษิ ทั ซึ่งเป็นผบู้ งั คบั บญั ชาในสายงาน

(3) เลกิ จ้างโดยไม่มคี วามผดิ
1458/2524 ฉกี หนงั สอื เตอื นทน่ี ายจา้ งมอบให้
3431/2525 ปกครองผใู้ ต้บังคบั บัญชาในลกั ษณะเขม้ งวดกวดขนั
46/2537 โอนลูกจ้างไปทางานบริษัทอนื่ โดยลกู จา้ งไม่ยนิ ยอม

(4) เลิกจา้ งด้วยเหตุนอกสัญญาจ้าง

1253/2526 นายจา้ งเลกิ จา้ งลูกจา้ งโดยเหตุนอกเหนือจากสญั ญาและขอ้ บงั คับ

(5) เลกิ จา้ งอันเป็นการลงโทษเกนิ ระดบั

1684/2526 ลกู จา้ งเล่นการพนัน ตามข้อบงั คับฯ กาหนดโทษเพยี งลดขั้นเงนิ เดือน
แตน่ ายจ้างเลกิ จา้ ง

3453/2549 ลูกจา้ งดืม่ สรุ าเล็กนอ้ ยโต้เถยี งกับผู้บังคบั บัญชาเลก็ น้อย ตามข้อบงั คับฯ
ใหล้ งโทษอ่นื มิใช่ใหอ้ อกจากงาน แต่นายจ้างให้ออก

(6) เลกิ จ้างอันเป็นการลงโทษข้ามลาดบั /ข้ามข้ันตอน

3360/2526 ขอ้ บังคบั กาหนดให้ลงโทษตามลาดบั ขั้นคอื

ตักเตอื นด้วยวาจา ตักเตือนเป็น

หนังสือ ฯลฯ

และหากถกู ลงโทษมาแลว้ ยงั กระทาผิดซ้าอกี จะถูกไล่ออก

จากงาน

แต่ ลูกจ้างทาผิดคร้ังแรก ไล่ออกทนั ที

(7) เลกิ จา้ งอันเป็นการลงโทษขัดระเบียบ

2067/2529 สัง่ เลิกจ้างโดยไล่ออก ทง้ั ทข่ี ้อบงั คับฯ ให้ภาคทณั ฑ์
หรอื ตัดเงินเดอื น หรือ ลดขน้ั เงินเดือนหรอื คา่ จา้ ง

(8) เลกิ จ้างโดยอ้างวา่ ทาผดิ แตไ่ ม่มีพยานหลักฐาน

2729/2529 ไมม่ ีประจกั ษ์พยานรเู้ หน็ วา่ ลกู จา้ งขโมยของตามท่ีกลา่ วหา

(9) เลิกจ้างอันเปน็ การเลือกปฏิบตั ิ

5324/2538 ลกู จ้างลงนามรบั รองความสมควรการเดินอากาศท้ัง ๆ ที่ใบอนญุ าต
ขาดตอ่ อายุ ซง่ึ พนักงานอนื่ ก็เคยกระทาเชน่ เดยี วกันแตไ่ ม่ถูกเลกิ จา้ ง

(10) เลกิ จา้ งกรณีปรับปรุงหน่วยงาน

5396/2540 เลกิ จ้างอ้างยุบตาแหนง่ ใหไ้ ปทางานหนา้ ทีอ่ น่ื ท่ีคา่ ตอบแทนน้อยลง
แล้วลกู จ้างไม่ไป

4799/2541 เลิกจา้ งอา้ งวา่ เปน็ นโยบายลดคา่ ใชจ้ ่าย (ไมม่ ีเหตจุ าเป็น - สมควรเพียงพอ)

อานาจศาลแรงงาน

สัง่ ใหน้ ายจา้ งชดใช้คา่ เสยี หายใหแ้ ทน โดยศาลจะพจิ ารณาถึงค่าเสยี หายตามคาขอท้ายฟ้อง และ
กาหนดให้โดยคานงึ ถึง

1. อายุ
2. ระยะเวลาทางาน
3. ความเดอื ดรอ้ น
4. มลู เหตุการเลกิ จา้ ง
5. คา่ ชดเชย

ดุลพินิจของศาล

การสัง่ ให้ : รบั กลบั เข้าทางาน เทา่ น้นั
หรอื

ชดใช้คา่ เสยี หาย

เป็นดุลพนิ จิ ตอ้ งสง่ั อย่างใดอยา่ งหน่งึ