KERTAS 1 (BAHAGIAN B) (JAWAPAN)

Bismillahirrahmanirrahim Assalamualaikum Warahmatullahi
Wabarakatuh

Syukur ke hadrat Allah SWT atas limpah kurnia-Nya, siri Modul
Imtiyaz Pendidikan Islam SPM 2019 dapat diterbitkan. Saya
merakamkan setinggi-tinggi penghargaan dan terima kasih atas daya
usaha Sektor Pendidikan Islam Jabatan Pendidikan Negeri Sembilan
dan panel Guru Pendidikan Islam Negeri Sembilan atas daya usaha
mereka merealisasikan penerbitan Modul Mumtaz Imtiyaz dan Modul
Najah Imtiyaz bagi kertas satu dan kertas dua Pendidikan Islam SPM
2019 serta Panduan Guru Imtiyaz Pendidikan Islam SPM 2019 bagi
rujukan para guru.

Usaha ini melambangkan komitmen dan kesungguhan Sektor
Pendidikan Islam Jabatan Pendidikan Negeri Sembilan dan panel
Guru Pendidikan Islam Negeri Sembilan dalam memastikan
pelaksanaan kurikulum Pendidikan Islam sentiasa berada pada
landasan yang betul serta dapat meningkatkan pencapaian yang lebih
cemerlang. Saya yakin modul ini dapat memberi seribu makna kepada
guru dan pelajar untuk dijadikan rujukan dalam meningkat dan
melonjakkan kualiti pencapaian dalam peperiksaan yang dihadapi
seterusnya menghayati dan mengamalkan nilai-nilai mulia dalam
kehidupan.

Semoga ilmu yang terkandung dalam modul ini dapat
dimanfaatkan oleh guru dan pelajar dalam usaha mencorakkan hala
tuju dan kecemerlangan pendidikan. Saya berharap semoga usaha
murni ini akan dapat mempertingkatkan kualiti pengajaran dan
pencapaian mata pelajaran Pendidikan Islam di sekolah. Marilah kita
sama-sama berganding bahu merealisasikan matlamat untuk
menyediakan pendidikan berkualiti bagi melahirkan anak yang baik
lagi cerdik serta cemerlang di dunia dan di akhirat.

Sekian, terima kasih.

Mohd Wazir Bin Hamzah
Ketua Sektor,
Sektor Pendidikan Islam
Jabatan Pendidikan Negeri Sembilan

PENGHARGAAN: Ustaz Mohamad Raffe Bin Ghalil Abbas

PANEL MODUL IMTIYAZ

Rizal Bin Kemis SMK Jelai (Felda)
Kyairaniah Binti Abu Hassan SMK Juasseh

Nor Aisah Binti Abbas SMK Seri Ampangan
Afifah Binti Mustafar SMK Jelai

Zalifah Binti Kadir SMK Dato’ Undang Haji Adnan
Azlina Binti Zainal SMK Alam Beraja
Nor’aini Binti Din SMK Seri Perpatih
Zarah Binti Sidek SMK Buki Saujana

Azhar Bin Sufin SMK Senawang
Azura Binti Ibrahim SMK Dato’ Mohd Taha
Abdul Hadi Bin Saleh SMK Pasir Besar
Nor Ehsan Bin Nordin SMK Tuanku Abdul Rahman
Norazuraida Binti Md Daud SMK Dato’ Sedia Raja
Wangi Wardahti Binti Samnu SM Teknik Tuanku Jaafar
Mohd Imanuddin Bin Abdullah SMK Tinggi Port Dickson
Che Razizuwati Binti Che Wan SMK Batu Kikir (Model Khas)
Rozilah Hanum Binti Othman SMK Methodist Acs
Affandi Bin Abdul Rahman SMK Seri Pagi

Diterbitkan pada:

Ogos 2019

ISI KANDUNGAN
KERTAS 1-BAHAGIAN B

BIL TAJUK TUDINGAN MUKA SURAT
1 Bahagian Akidah Tingkatan Empat
 Perkara-perkara yang membatalkan iman 3
 Dosa-dosa besar yang membawa kemurkaan Allah 8
 Tuntutan taubat 17
2 Bahagian Akidah Tingkatan Lima
 Iman mutiara hidup 18
 Akidah Ahli Sunnah Wal Jamaah 18
 Ajaran sesat 20
3 Bahagian Ibadah Tingkatan Empat
 Lambaian Kaabah (Haji) 23
 Korban 25
 Akikah 27
 Jual beli 28
 Sewa 30
 Gadaian 31
 Hutang 33
 Insurans 34
 Saham 35
5 Bahagian Ibadah Tingkatan Lima
 Kaifiat perkahwinan dalam Islam 36
 Masalah rumahtangga dan penyelesaiannya 38
 Kemahiran keibubapaan 41
 Undang-undang keluarga Islam 42
 Anak amanah Allah 43
6 Bahagian Tamadun Tingkatan Empat
 Kerajaan Khulafa ar-Rasyidin 46
 Kerajaan Bani Umaiyah 48
7 Bahagian Tamadun Tingkatan Lima
 Penyebaran Islam pada zaman Kerajaan Abbasiah 52
 Perkembangan pendidikan pada zaman Kerajaan Abbasiah 52
 Perkembangan sains dan teknologi pada zaman Kerajaan Abbasiah 53
8 Bahagian Tokoh Tingkatan Empat
 Al-Imam Al-Syafi’e rahimahullah 55
 Al-Imam Ahmad bin Hanbal rahimahullah 57
 Al-Imam Al-Ghazali rahimahullah 58
9 Bahagian Tokoh Tingkatan Lima
 Al-Sayyid Jamaluddin al-Afghani 60
 Al-Sheikh Muhammad Abduh 62
 HAMKA 63
10 Bahagian Adab Tingkatan Empat
 Adab berhias diri 65
 Adab menziarahi jenazah 66
 Zikrullah pengubat hati 67
 Adab dengan Rasulullah SAW 69
11 Bahagian Adab Tingkatan Lima
 Adab dengan pemimpin 70
 Adab berjihad 71
 Adab memberi dan menerima hadiah serta sedekah 72

1 | PanduanGuru @ S P M 2 0 1 9 K1/B

2 | PanduanGuru @ S P M 2 0 1 9 K1/B

TAJUK: PERKARA-PERKARA YANG MEMBATALKAN IMAN
a) SYIRIK

BIL SOALAN SKEMA JAWAPAN

1. Syirik ialah perbuatan yang boleh Menyekutukan Allah dengan sesuatu pada zat, sifat dan

membatalkan iman. perbuatannya.

Apakah maksud syirik? (2m)

2. Nyatakan maksud syirik jali beserta Maksud syirik jali beserta contoh:

contoh (2m) ● Syirik jali ialah perlakuan syirik secara terang-

terangan.

● Contoh: Menyembah patung/berhala, menyembah

bulan/matahari, mengaku Nabi Isa a.s. anak Tuhan

3. Nyatakan maksud syirik khafi beserta Maksud syirik khafi beserta contoh:

contoh. (2m) Tidak meletakkan Allah sebagai yang mutlak dalam niat

terutama dalam ibadat.

Contoh riak, ujub, takabur/bangga diri

4. Nyatakan contoh syirik Jali dan Khafi Contoh Syirik Jali:
(2m) ● Menyembah patung/berhala.
● Menyembah bulan/matahari
● Mengaku Nabi Isa a.s. anak Tuhan

Contoh Syirik Jali:
● Riak
● Ujub
● Takabur/bangga diri

5. Jelaskan dua sebab Islam melarang Dua sebab Islam melarang perbuatan syirik ialah :

perbuatan syirik .(4m) ● Akan merosakkan akidah/melemahkan iman.

● Akan membatalkan iman.

● Akan mendapat dosa besar.

● Akan mendapat azab di akhirat

● Akan dimurkai AllahSWT / hidup tidak akan

diberkati / amalan tidak akan diterima/jiwa tidak

tenteram.

● Akan merendahkan martabat Islam/ akan

menjatuhkan agama

● Akan dibenci oleh masyarakat.

● Sukar menerima pendapat orang lain

6. Jelaskan dua akibat amalan syirik Dua akibat amalan syirik terhadap masyarakat:

terhadap masyarakat.(4m) ● Akidah masyarakat rosak/batal.

● Masyarakat mundur

● Dipandang hina oleh bukan Islam

● Hubungan silaturrahim terputus

7. Terangkan dua usaha untuk menjauhkan Dua usaha untuk menjauhkan diri daripada perbuatan

diri daripada perbuatan syirik?(4m) syirik:

● Melengkapkan diri dengan kefahaman Islam

● Menyebarkan ajaran Islam kepada masyarakat.

3 | PanduanGuru @ S P M 2 0 1 9 K1/B

BIL SOALAN SKEMA JAWAPAN

● Melibatkan diri dengan program yang bercirikan
agama seperti forum,seminar dan ceramah.

● Menjauhkan diri daripada golongan yang
mengamalkan syirik

8 Soalan KBAT

Suhaidi pernah terlibat dalam perbuatan Cadangan isi jawapan:

mensyirikkan Allah SWT. ● Segera bertaubat
Menuntut ilmu agama dari ulama’ yang diiktiraf
Pada pendapat anda, bagaimanakah dia ●
hendak kembali ke pangkal jalan.(4m) Berhenti dari melakukan perbuatan mensyirikkan/
●

berhenti berkawan dengan rakan-rakan yang

mengamalkan perbuatan tersebut

● Melazimi ibadat sunat/contoh ibadat

● sunat/membaca al-Quran/qiamullail

9. Soalan KBAT

Perbuatan pemujaan dan mempercayai binatang yang boleh mengubah nasib
seseorang adalah suatu amalan syirik. Amalan ini masih wujud dalam
kalangan masyarakat Melayu pada zaman moden kini.

Sebagai seorang pegawai JAKIM, Cadangan isi jawapan:
bagaimanakah anda mendidik masyarakat
Melayu supaya meninggalkan amalan ● Menyebarkan risalah keburukan mengamalkan
tersebut. (4m) syirik.

● Beri ceramah akibat perbuatan syirik.
● Tangkap individu terbabit dan pulihkan akidahnya.
● Mengenakan hukuman yg berat.
● Menggiatkan usaha dakwah dalam masyarakat.

b) SIHIR

BIL SOALAN SKEMA JAWAPAN

1. Perbuatan sihir masih diamalkan dalam Maksud sihir :

kalangan masyarakat Melayu hari ini Ilmu yang berkaitan perbuatan secara halus melalui

walaupun zaman telah banyak berubah. pertolongan makhluk ghaib (1m) bertujuan untuk

Nyatakan maksud sihir (2m) memudarat atau mengelirukan manusia. (1m)

2 Senaraikan empat contoh amalan Empat contoh amalan sihir:

sihir.(2m) ● Santau

● Ilmu guna-guna

● Pukau atau silap mata

● Ilmu susuk/ilmu hitam

● Ubat pengasih

● Tangkal azimat

● Nasi kangkang

3. Jelaskan dua implikasi sihir terhadap Dua implikasi sihir terhadap agama:

agama.(2m) ● Merosakkan akidah dan membatalkan iman kerana

telah meminta bantuan syaitan dan jin

4 | PanduanGuru @ S P M 2 0 1 9 K1/B

BIL SOALAN SKEMA JAWAPAN

● Hilang pergantungan kepada Allah SWT kerana
mendapat bantuan makhluk ghaib

● Ahli sihir menjadi takbur dan berani melakukan
sihir kerana suka melakukan kezaliman

4. Jelaskan akibat mengamalkan sihir dalam Akibat mengamalkan sihir dalam masyarakat:

masyarakat (2m) ● Masyarakat menjadi mundur

● Masyarakat hidup berpecah belah

5. Nyatakan dua tujuan segelintir umat Islam Dua tujuan segelintir umat Islam menggunakan sihir

menggunakan sihir walaupun jelas ● Untuk memliki kekuatan yang luar biasa

diharamkan oleh Allah SWT (4m) ● Untuk memecahbelahkan pasangan suami isteri

● Untuk memudaratkan dan menganiaya orang lain

● Untuk memukau bagi mendapatkan sesuatu dari

orang lain secara paksa

6. Jelaskan dua cara anda mengawal diri dari Dua cara mengawal diri dari terkena perbuatan sihir:

terkena perbuatan sihir (2m) ● Sentiasa membaca al-Quran

● Beriman sepenuhnya kepada kekuasaan Allah SWT

● Berusaha menambah ilmu agama dalam diri

7. Berikan dua contoh perbuatan sihir dan Dua contoh perbuatan sihir dan tujuannya:

tujuannya. (4m)

Contoh Tujuan

Minyak dagu Menimbulkan rasa kasih atau dapat

mendapat kasih sayang

Pukau Jampi yang menyebabkan orang

lupa atau tidak sedar

Santau Mendatangkan penyakit fizikaldan

mental kepada mangsanya

Silap mata Mengelirukan pandangan orang lain

dengan perkara yang aneh

Susuk Supaya kelihatan lebih cantik

d

8. Siapakah nabi yang tidak mengamalkan Nabi Sulaiman a.s

sihir dalam ayat di atas. (2m) (rujuk buku teks Pendidikan Islam Tingkatan 4,

(petikan ayat 102: surah al-Baqarah) mukasurat 80)

9. Namakan golongan yang mengajar Syaitan
manusia ilmu tersebut. (2m)

10. Cadangkan dua langkah yang boleh Dua langkah yang boleh dilakukan oleh pihak berwajib

dilakukan oleh pihak berwajib bagi bagi menangani perbuatan sihir daripada berleluasa:

menangani perbuatan sihir daripada ● Mengadakan kempen kesedaran bahaya amalan sihir

berleluasa.(4m) ● Mengenakan hukuman setimpal kepada orang yang

melakukan amalan sihir.

● Penguatkuasaan undang-undang yg lebih efektif.

● Menganjurkan ceramah / kelas-kelas agama bagi

memantapkan akidah umat Islam

5 | PanduanGuru @ S P M 2 0 1 9 K1/B

BIL SOALAN SKEMA JAWAPAN

11 Soalan KBAT

Masyarakat menjadikan sihir sebagai cara Cadangan isi jawapan:

mendatangkan kemudaratan kepada orang ● Mengadakan kempen kesedaran bahaya amalan sihir
lain. ● Mengenakan hukuman setimpal kepada orang yang
Pada pandangan anda, bagaimanakah cara melakukan amalan sihir.
untuk membenteras amalan ini daripada ● Penguatkuasaan undang-undang yg lebih efektif.
terus berlaku ● Menganjurkan ceramah / kelas-kelas agama bagi

memantapkan akidah umat Islam

c) KUFUR

BIL SOALAN SKEMA JAWAPAN
1. Apakah maksud kufur? (2m)
Maksud kufur :
Tidak percaya kepada Allah (1m) serta mengingkari
ajaran yang disampaikan oleh Nabi Muhammad SAW
(1m)

2. Nyatakan dua bahagian kufur.(2m) Dua bahagian kufur:
● Kufur hakikat
● Kufur nikmat

3. Antara bahagian kufur ialah kufur hakikat ● Maksud kufur hakikat ialah ingkar atau menafikan

dan kufur nikmat. rukun iman dan menolak syariat yang dibawa oleh

Nyatakan maksud kufur hakikat beserta Rasulullah SAW.

contoh. (3m) ● Contoh perbuatan kufur hakikat
- Menolak hukum yang terdapat dalam alQur’an

- Menyatakan solat fardhu merugikan masa

- Menyatakan berpuasa Ramadhan melemahkan

ekonomi

- Tidak mengakui balasan di akhirat

4. Nyatakan maksud kufur nikmat beserta ● Maksud kufur nikmat ialah menyalahgunakan

contoh. (3m) nikmat Allah ke jalan yang tidak diredhaiNya.

● Contoh kufur nikmat:

- Menggunakan nikmat ke jalan maksiat.

- Mengabaikan zakat.

- Boros membelanjakan harta.

5. Terangkan dua faktor yang menyebabkan Dua faktor yang menyebabkan berlakunya kekufuran:

berlakunya kekufuran.(4m) ● Pegangan agama yang lemah (1m) menyebabkan

seseorang tidak dapat membezakan antara dosa dan

pahala

● Terpengaruh dengan hawa nafsu (1m) yang inginkan

keseronokan / kebebasan (1m) Kesempitan hidup

(1m) menyebabkan seseorang sanggup melakukan

kekufuran kerana desakan hidup.

6. Pembaziran merupakan amalan syaitan. ● Mendidik anak-anak (1m) supaya berjimat cermat

Bagaimanakah cara untuk mengelakkan dalam berbelanja (1m)

berlakunya pembaziran dalam ● Merancang kewangan (1m) supaya tidak berlaku
kesempitan wang (1m)
berbelanja.(4m)

6 | PanduanGuru @ S P M 2 0 1 9 K1/B

BIL SOALAN SKEMA JAWAPAN

● Memilih kawan yang baik (1m) supaya tidak
terpengaruh dengan sifat boros (1m)

● Peranan kerajaan (1m) dengan mengadakan kempen
berjimat cermat. (1m)

7. Soalan KBAT

Ramai umat Islam yang hidup dalam kemakmuran dan kemewahan. Namun begitu ada
segelintir yang menyalahgunakannya untuk kegunaan maksiat dan bermewah-mewah
hingga melampaui batas.

Sebagai seorang penceramah agama, Cadangan isi jawapan:
bagaimanakah anda menyemai akhlak
remaja supaya tidak bersikap kufur ● Mengadakan ceramah / kelas-kelas agama tentang
nikmat. akibat buruk kufur nikmat.

● Mengadakan kempen kesedaran amalan berjimat
cermat.

● Menggiatkan usaha dakwah dalam masyarakat.

Soalan KBAT

8. Cadangan isi jawapan:

● Adakan kempen “makan sampai habis”

● Masak makanan mengikut keperluan isi rumah.

● Sedekahkan lebihan makanan kepada orang yang

memerlukan.

● Proses kitar semula untuk menghasilkan baja

Berdasarkan pernyataan di atas, berikan kompos.

pendapat anda untuk mengatasi masalah ● Kuatkuasakan akta pembaziran makanan.
pembaziran makanan yang berleluasa oleh

rakyat Malaysia.(4m)

7 | PanduanGuru @ S P M 2 0 1 9 K1/B

TAJUK: DOSA-DOSA BESAR YG MEMBAWA KEMURKAAN ALLAH
a) BERBOHONG

BIL SOALAN SKEMA JAWAPAN
1. Apakah maksud berbohong? (2m)
Maksud berbohong:
2. Jelaskan dua faktor yang mendorong Melakukan sesuatu untuk mendapatkan kepentingan diri
manusia berbohong. (4m) sendiri atau memudaratkan diri sendiri.

3. Terangkan dua akibat berbohong kepada Dua faktor yang mendorong manusia berbohong:
masyarakat. (4m) ● Kurang didikan agama/ibu bapa
● Pengaruh rakan-rakan sebaya
4. Rakan sekelas anda suka bercakap ● Bersikap mementingkan diri sendiri
bohong. Dua akibat berbohong kepada masyarakat:
Terangkan dua langkah untuk ● Menimbulkan permusuhan
mengatasinya. (4m) ● Masyarakat mundur
● Melahirkan masyarakat tidak bermoral
● Memutuskan hubungan silaturrahim

Dua langkah untuk mengatasinya:
● Memberitahu azab Allah ke atas orang yang suka

bercakap bohong.
● Hadiahkan buku-buku agama berkaitan keburukan

berbohong.
● Menasihatinya dengan bijaksana agar meninggalkan

perbuatan tersebut.
● Amalkan bercakap benar dalam pergaulan seharian

agar sebati dalam diri.

b) MENGUMPAT DAN MEMFITNAH SKEMA JAWAPAN
BIL SOALAN
1. Nyatakan maksud mengumpat. (2m) Maksud mengumpat:
Mengatakan atau menceritakan keburukan seseorang
2. Nyatakan maksud fitnah. (2m) semasa ketiadaannya (1m) / serta boleh menimbulkan
3. Jelaskan mengapa mengumpat dan kemarahannya apabila dilakukan di hadapannya (1m).

memfitnah sangat dilarang dalam Maksud fitnah:
Islam.(4m) Melemparkan tuduhan kepada seseorang(1m) tanpa
membawa sebarang bukti (1m)
8 | PanduanGuru @ S P M 2 0 1 9 K1/B Mengumpat dan memfitnah sangat dilarang dalam Islam
kerana:
● Boleh merenggangkan hubungan silaturrahim.
● Akan mengakibatkan berlakunya pergaduhan/

pembunuhan/ jenayah dalam masyarakat.
● Boleh menimbulkan perasaan dendam/ iri hati/

dengki/ marah
● Akan menjatuhkan imej/ maruah umat Islam.
● Akan dibenci masyarakat/ dipandang hina/ tidak

dipercayai

BIL SOALAN SKEMA JAWAPAN

4. Jelaskan dua sebab berlakunya perbuatan Dua sebab berlakunya perbuatan menfitnah dalam
menfitnah dalam kalangan masyarakat kalangan masyarakat
(4m) ● Lemah penghayatan agama
● Kurang didikan agama
● Ingin melihat orang lain menderita
● Takut persaingan hidup
● Tidak mahu mengakui kelebihan orang lain
● Iri hati atau hasad dengki terhadap kelebihan yang
ada pada orang lain

● Suka bermegah dan merasa bangga dengan
kelebihan yang ada pada diri sendiri

● Tidak takut dengan azab Allah
● Terpengaruh dengan rakan yang jahat

5. Terangkan dua cara anda menghindarkan Dua cara menghindarkan diri daripada perbuatan
diri daripada perbuatan menfitnah.(4m) menfitnah:

● Merasa reda dengan ketentuan Allah SWT
● Menyemai sifat kasih sayang sesama muslim
● Sentiasa melakukan muhasabah diri
● Menyelesaikan masalah berpandukan al-Quran dan

As Sunnah.

● Meningkatkan diri dengan ilmu pengetahuan dan
amalan soleh

● Bergaul dengan rakan-rakan yang soleh
● Saling nasihat menasihati antara satu sama lain

6. Soalan KBAT

Apakah akan berlaku kepada negara Cadangan isi jawapan:

sekiranya perbuatan memfitnah ini ● Berlaku huru hara dan perbalahan
Ekonomi Negara akan mundur
dibiarkan berleluasa di dalam masyarakat. ● Pelabur akan takut untuk melabur
Huraikan. (4m)
●

c) MINUM ARAK/DADAH

BIL SOALAN SKEMA JAWAPAN

1. Dadah merupakan musuh utama agama Maksud:

dan negara. a) Dadah ialah sejenis bahan yang mengkhayalkan dan

Nyatakan maksud menghilangkan daya fikir

a) Dadah b) Arak ialah minuman yang memabukkan yang

b) Arak diperbuat daripada perahan buah- buahan yang

(4m) diperam.

2. Nyatakan hukum menagih dadah dalam Hukum menagih dadah:

Islam. (2m) Haram dan berdosa besar

3. Nyatakan hukuman terhadap orang Islam Hukuman terhadap orang Islam yang minum arak ialah

yang minum arak. (2m) 40 kali sebatan

4. Nyatakan hukum penggunaan dadah Hukum penggunaan dadah sebagai campuran dalam
sebagai campuran dalam ubat-ubatan. ubat-ubatan ialah harus
(2m)

9 | PanduanGuru @ S P M 2 0 1 9 K1/B

BIL SOALAN SKEMA JAWAPAN

5. Jelaskan dua sebab menagih dadah Dua sebab menagih dadah dianggap sebagai musuh

dianggap sebagai musuh utama agama dan utama agama dan negara:

negara. (4m) ● Melemahkan iman dan menghapuskan penghayatan

Islam dalam diri.

● Islam dipandang rendah kerana penganutnya tidak

menjaga maruah diri.

● Negara mundur kerana anggotanya tidak berdaya

maju.

● Berlaku pembaziran wang negara bagi menyediakan

pusat pemulihan dan rawatan.

6. Terangkan dua langkah untuk mencegah Dua langkah untuk mencegah perbuatan minum arak

perbuatan minum arak dan menagih dan menagih dadah daripada berleluasa dalam

dadah daripada berleluasa dalam masyarakat:

masyarakat.(4m) ● Mengadakan kempen dan penerangan secara meluas

melalui media etak dan elektronik.

● Masyarakat hendaklah mengamalkan cara hidup

sihat dengan mengadakan aktiviti kemasyarakatan,

riadah dan kebajikan.

● Ahli masyarakat hendaklah mengambil berat

terhadap ahli keluarganya dan masyarakat sekitar

agar bebas daripada gejala ini.

7. Jelaskan dua hikmat diharamkan dadah. Dua hikmat diharamkan dadah:
(4m) ● Mengelakkan penyakit merbahaya.
● Membentuk akhlak yang mulia.
● Menjaga kewarasan akal fikiran.
● Memelihara kehormatan diri.

d) LARI DARI MEDAN PERANG SKEMA JAWAPAN

BIL SOALAN Pengertian perang jihad:
1. Nyatakan pengertian perang jihad.(2m) Peperangan antara orang Islam dengan orang kafir / bagi
mempertahankan ajaran Islam

2. Jelaskan dua akibat dari lari medan Dua akibat dari lari medan peperangan terhadap
peperangan terhadap individu.(4m) individu:

● Mendapat kemurkaan Allah SWT
● Dipandang hina oleh masyarakat
● Dimasukkan ke dalam neraka jahannam
● Tidak mendapat ketenangan jiwa
● Menjadi diri penakut dan hilang keyakinan

3. Soalan KBAT
Berjihad mempertahankan negara adalah Cadangan Isi
kewajipan ke atas semua umat Islam
apabila pemimpin mengistiharkan
peperangan.

10 | PanduanGuru @ S P M 2 0 1 9 K1/B

BIL SOALAN SKEMA JAWAPAN

Berikan pendapat anda bagaimana cara Isi Menggalakkan belia terlibat dalam
memupuk semangat jihad di kalangan (1m) aktiviti berteraskan ketenteraan
belia negara ini. seperti sukarelawan polis, tentera
wataniah atau pasukan gerakan am.
Huraian
(1m) Pertubuhan seumpama ini dapat
mendedahkan kepada belia dengan
Huraian aktiviti lasak seperti kawat,
Lengkap perkhemahan dan latihan ala
(1m) ketenteraan dan menembak

Kesimpulan Kesannya belia akan disemai
(1m) semangat juang dan disiplin yang
tinggi sehingga sanggup berkorban
d dan berjihad dalam mempertahankan
negara apabila diserang.

Kesimpulannya semangat jihad dapat
dipupuk di kalangan belia di negara
ini sekiranya mereka didedahkan
dengan aktiviti ketenteraaan.

e) RIBA

BIL SOALAN SKEMA JAWAPAN

1. Berikan pengertian riba dengan Pengertian riba:
lengkap.(2m) Faedah atau pertambahan bayaran yang dikenakan
kepada sebelah pihak / kerana pertukaran barang, wang
dan sebagainya.

2. Terangkan dua faktor yang menyebabkan Dua faktor yang menyebabkan amalan keji ini masih

amalan keji ini masih berleluasa di berleluasa di kalangan masyarakat:

kalangan masyarakat (4m) ● Kurang pengetahuan agama

● Ingin menyelesaikan masalah secara mudah

● Sifat tamak pada harta

● Sifat ambil mudah tanpa memikirkan implikasinya

● Tidak takut amaran dan azab dari Allah SWT

● Perasaan cintakan dunia melebihi akhirat

3 Nyatakan jenis riba dan perbezaan antara Jenis riba dan perbezaan antara kedua - duanya
kedua - duanya.(4m)

JENIS RIBA AL- FADL AN-NASIAH

Maksud Pertambahan yang beras lama
berlaku akibat dengan beras
pertukaran barang baru
yang sama jenis

contoh Pertambahan Pinjaman
faedah akibat wang
tertangguh
pembayaran

11 | PanduanGuru @ S P M 2 0 1 9 K1/B

BIL SOALAN SKEMA JAWAPAN
4
Soalan KBAT Cadangan isi :
Riba dalam pinjaman merupakan satu ● Menyebabkan pengguna terbeban dengan hutang
penindasan di sebalik penyelesaian
masalah yang bersifat sementara. yang tinggi
Berikan hujah anda bagi menyokong ● Meruntuhkan akhlak mulia bantu membantu antara
pernyataan di atas. (4m)
satu sama lain
● Menyuburkan sikap yang kaya dan yang miskin

semakin miskin semakin kaya

f) ZINA

BIL SOALAN SKEMA JAWAPAN
1. Nyatakan maksud zina. (2m)
Maksud zina
Persetubuhan haram antara lelaki dan perempuan tanpa
ikatan perkahwinan yang sah.

2. Nyatakan hukuman terhadap penzina Hukuman terhadap penzina:

muhsan (berkahwin) dan ghair muhsan ● Penzina muhsan (berkahwin): direjam sampai mati

(belum berkahwin). (4m) ● Penzina ghairu muhsan (belum berkahwin):

disebat/rotan 100 kali

3. Jelaskan dua kesan buruk perbuatan zina Dua kesan buruk perbuatan zina kepada individu:

kepada individu. (2m) ● Merendahkan maruah diri

● Mendapat kemurkaan Allah

● Dibenci masyarakat

● Jiwa tidak tenang

● Mendapat penyakit berbahaya seperti AIDS

4. Jelaskan dua cara menghindari perbuatan Dua cara menghindari perbuatan zina:

zina (2m) ● Menunaikan ibadat wajib

● Melazimimi ibadat sunat/contoh ibadat
sunat/membaca al-Quran/qiamullail

● Mendalami ilmu agama

● Meningkatkan keimanan kepada Allah SWT

● Menjauhi tempat maksiat

● Menjaga batas-batas pergaulan

● Tidak membaca /melihat bahan lucah

● Menjaga adab percakapan

● Berpakaian menutup aurat

● Ingat kepada Allah SWT / hukuman yang akan

diterima

● Mendampingi ulamak / rakan yang baik

5 Soalan KBAT

Pergaulan bebas dalam kalangan remaja kini menyumbang ke arah berleluasanya gejala zina.

Berdasarkan pernyataan di atas, Cadangan isi jawapan:
bagaimanakah anda menjaga diri daripada ● Menunaikan ibadat wajib dan meningkatkan ibadat

12 | PanduanGuru @ S P M 2 0 1 9 K1/B

BIL SOALAN SKEMA JAWAPAN
pergaulan bebas dan zina.(4m)
sunat.
● Menjaga batas-batas pergaulan antara lelaki dan

perempuan yang bukan mahram
● Berpakaian menutup aurat.
● Tidak membaca/melihat bahan lucah.
● Bijak memilih rakan yan positif.

6 Soalan KBAT

“Perbuatan melihat, merenung, bercakap antara lelaki dan perempuan yang bukan
mahram tanpa hajat yang diharuskan syarak, duduk berdua-duaan di tempat sunyi,
memakai pakaian yang menjolok mata dan sebagainya merupakan perbuatan yang
mendorong kepada zina”

Berdasarkan pernyataan di atas, huraikan Cadangan isi jawapan:
faktor lain yang boleh membawa kepada ● Kurang pendidikan agama
berlakunya zina dalam masyarakat? (4m) ● Lemah iman/penghayatan Islam
● Terpedaya dengan kemewahan dunia
● Mengunjungi tempat-tempat maksiat
● Membaca/menonton bahan-bahan lucah
● Mengamalkan pergaulan bebas

g) QAZAF

BIL SOALAN SKEMA JAWAPAN
1. Apakah maksud qazaf? (2m)
Maksud qazaf ialah:
Menuduh seorang yang baik melakukan zina tanpa empat
orang saksi lelaki yang adil.

2. Nyatakan hukuman terhadap orang yang 80 kali sebatan
qazaf zina? (2m)

3. Qazaf adalah perbuatan keji dan mendapat Perbuatan qazaf dilarang kerana:

kutukan Allah SWT. ● Boleh memutuskan silaturahim (1m) antara keluarga
Mengapakah perbuatan tersebut kedua belah pihak (1m)
dilarang?(4m)
● Menjatuhkan maruah isteri (1m) akibat tuduhan

qazaf (1m)

● Menyebabkan tekanan jiwa kepada isteri (1m)

kerana tuduhan yang tidak benar (1m)

● Membawa kepada perceraian / keruntuhan

rumahtangga (1m) kerana tiada persefahaman antara

suami dan isteri (1m)

● Menimbulkan pergaduhan (1m) akibat perasaan

tidak puas hati (1m)

● Dibenci oleh masyarakat (1m) kerana menyebabkan

isteri teraniaya. (1m)

● Membuat anak-anak hilang kepercayaan dan rasa

13 | PanduanGuru @ S P M 2 0 1 9 K1/B

BIL SOALAN SKEMA JAWAPAN

hormat terhadap ibu bapa (1m) kerana akhlak buruk
ibu bapa. (1m).

4. Jelaskan dua faktor berlakunya perbuatan Dua faktor berlakunya perbuatan qazaf:

qazaf. (4m) ● Kurang pengetahuan mengenai hukum.syariat dan

perundangan Islam.

● Mengambil mudah tentang ancaman azab Allah

SWT dan dosa-dosa besar.

5. Terangkan dua kesan terhadap mereka Dua kesan terhadap mereka yang dituduh berzina:
yang dituduh berzina .(4m)
● Perbuatan tersebut menjatuhkan maruah (1m)/
sehingga menjejaskan masa depan individu tersebut
(1m).

● Menyebabkan tekanan jiwa (1m)/ sehingga boleh
menyebabkan perbuatan membunuh diri (1m).

● Menghancurkan masa depan tertuduh (1m)/ yang
masih panjang (1m).

6. Jelaskan dua kesan qazaf terhadap Dua kesan qazaf terhadap individu:

individu. (4m) ● Dihukum denagan hukuman hudud iaitu disebat

dengan 80 kali sebatan.

● Tidak boleh menjadi saksi selama-lamanya.

7. En. Badrul menuduh isterinya melakukan Tindakan yang perlu dibuat oleh En.Badrul dan isterinya

zina tanpa membawa empat orang saksi untuk mengelakkan diri mereka daripada dikenakan

yang adil. Justeru itu, dia dikenakan hukuman tersebut:

hukuman qazaf. En. Badrul hendaklah bersumpah lian sebanyak 4 kali

berturut-turut dan sumpah yang ke 5 disertai dengan

Apakah tindakan yang perlu dibuat oleh kesediaan menerima laknat daripada Allah / bersumpah

En. Badrul dan isterinya untuk lian bagi membenarkan tuduhannya. (2m)

mengelakkan diri mereka dari dikenakan Isterinya juga hendaklah bersumpah lian sebanyak 4 kali

hukuman tersebut. (4m) berturut-turut dan sumpah yang ke 5 disertai dengan

kesediaan menerima laknat daripada Allah sekiranya

tuduhan suami itu benar / bersumpah lian bagi menolak

tuduhan suaminya jika tidak mengaku bersalah. (2m)

h) LIWAT / MUSAHAQAH

BIL SOALAN SKEMA JAWAPAN
1. Apakah maksud liwat? (1m) Liwat ialah:
Hubungan jenis antara lelaki dengan lelaki.
2. Apakah maksud musahaqah / lesbian?
(1m) Musahaqah ialah:
Hubungan jenis antara perempuan dengan perempuan.
3. Nyatakan hukum perbuatan liwat dan
musahaqah di sisi syarak. (2m) Hukum perbuatan liwat dan musahaqah:
Haram dan berdosa besar
4. Nyatakan hukuman ke atas peliwat yang
sudah berkahwin (muhsan) dan belum Hukuman ke atas peliwat:
berkahwin (ghairu muhsan) menurut ● Sudah berkahwin: Rejam hingga mati.
Mazhab Shafie yang sohih. ● Belum berkahwin: Sebat 100 kali sebatan dan

14 | PanduanGuru @ S P M 2 0 1 9 K1/B

5. Nyatakan dua faktor berlakunya gejala dibuang negeri selama setahun.
liwat dalam masyarakat.(2m) Dua faktor berlakunya gejala liwat dalam masyarakat:

● Terpengaruh dengan budaya liar.
● Tidak sanggup memiku tanggungjawab suami atau

isteri.

● Tiada undang-undang yang tegas menyekatnya.
● Kelemahan pelaksanaan undang-undang.

6. Jelaskan dua akibat liwat atau musahaqah Dua akibat liwat atau musahaqah kepada institusi

kepada institusi keluarga. (4m) keluarga:

● Meruntuhkan institusi perkahwianan.

● Rumahtangga porak peranda

● Anak-anak terabai

● Dihina masyarakat

● Berlaku permusuhan keluarga

● Merebaknya penyakit seperti Aids

i) BUNUH DIRI

BIL SOALAN SKEMA JAWAPAN
1. Nyatakan maksud membunuh diri. (2m)
Maksud membunuh diri:
Melakukan perbuatan yang boleh memisahkan roh
daripada jasad sendiri.

2. Nyatakan hukum membunuh diri. (2m) Hukum membunuh diri:
Haram dan berdosa besar

3. Jelaskan dua sebab berlakunya perbuatan Dua sebab berlakunya perbuatan membunuh diri:

membunuh diri. (4m) ● Putus asa dengan rahmat Allah SWT.

● Tidak menyakini kehidupan hari akhirat.

● Menganggap dengan membunuh diri dapat

menamatkan penderitaan hidup

● Tidak sanggup menghadapi kegagalan atau

penderitaan.

4. Jelaskan dua sebab Allah SWT melarang Dua sebab Allah SWT melarang perbuatan membunuh

perbuatan membunuh diri. (4m) diri:

● Mengambil nyawa adalah hak Allah swt, maka

dengan membunuh diri adalah satu pencabulan

terhadap hak Allah swt.

● Orang yang membunuh diri akan menerima azab

yang amat pedih di akhirat.

5. Soalan KBAT

Perbuatan membunuh diri telah menular dalam kalangan umat Islam masa kini disebabkan
emosi yang tegang, tekanan hidup, kerja, putus cinta dan lain-lain.

Berdasarkan pernyataan diatas, berikan Cadangan isi jawapan:
pendapat anda untuk menyelesaikan
permasalahan di atas.(4m) ● Hendaklah yakin dengan rahmat Allah swt.
● Berusaha memajukan diri mengikut lunas- lunas
15 | PanduanGuru @ S P M 2 0 1 9 K1/B
yang betul.

● Mengatur strategi hidup berpandukan al-Quran, as-
sunnah dan akal yang waras.

● Mengingati bahawa dunia ini adalah tempat
sementara dan yang kekal adalah kehidupan akhirat.

16 | PanduanGuru @ S P M 2 0 1 9 K1/B

TAJUK: TUNTUTAN TAUBAT

BIL SOALAN SKEMA JAWAPAN
1. Apakah maksud taubat? (2m)
Maksud taubat:
2. Berikan dua syarat taubat yang diterima Kembali semula taat kepada Allah SWT setelah
oleh Allah SWT.(4m) menyesal melanggar perintah Allah.

Dua syarat taubat yang diterima oleh Allah SWT:
● Menyesal dengan dosa yg telah di lakukan
● Berhenti terus dan mengulangi dosa tersebut
● Berusaha,bertekad,berazam tidak mengulangi dosa

tersebut
● Jika kesalahan melibatkan manusia hendaklah

meminta maaf dan berterus terang dengannya
● Jika melibatkan harta, hendaklah dikembalikan

kepada tuannya

3. Mengapakah kita dituntut untuk Sebab dituntut menyegerakan taubat kepada Allah SWT:
menyegerakan taubat kepada Allah SWT. ● Manusia tidak tahu bilakah waktu kematian dirinya
(4m) ● Supaya dosanya segera diampunkan Allah

● Supaya tidak terus menerus mengulangi dosanya

● Taubat orang yang hendak mati,tidak diterima Allah

● Supaya manusia mendapat ganjaran syurga di
akhirat

4. Terangkan dua hikmah taubat dalam Dua hikmah taubat dalam kehidupan:
kehidupan. (4m)
● Memberi peluang kepada orang yang berdosa agar
kembali ke jalan Allah.

● Memberi ketenangan hati kepada muslim yang
bertaubat.

5. Jelaskan dua perbezaan orang yang Dua perbezaan orang yang bertaubat dengan orang yang
bertaubat dengan orang yang tidak tidak bertaubat:
bertaubat. (4m)
Orang yang bertaubat Orang yang tidak bertaubat

Beroleh ketenangan Jiwa resah dan gelisah
hati
Mendapat ganjaran Mendapat balasan neraka
syurga
Mendapat keampunan Terputus dari rahmat Allah
Allah SWT
Terdorong melakukan Berkekalan melakukan
ibadat maksiat.

6. Jelaskan dua implikasi orang yang tidak Dua implikasi orang yang tidak bertaubat kepada Allah

bertaubat kepada Allah SWT (4m) SWT

● Dimurkai oleh Allah swt.

● Dibenci oleh masyarakat.

● Jiwa tidak tenang dan tenteram.

17 | PanduanGuru @ S P M 2 0 1 9 K1/B

TAJUK: IMAN MUTIARA HIDUP

BIL SOALAN SKEMA JAWAPAN

1. Nyatakan maksud Iman dari aspek istilah. Maksud Iman dari aspek istilah :
[2 markah] Membenarkan dengan hati, mengikrarkan dengan lidah
dan mengamalkannya dengan anggota badan.

2. Jelaskan dua ciri orang yang bertambah Dua ciri orang yang bertambah iman :

iman. [4 markah] ● Mempunyai ilmu pengetahuan tentang Allah SWT

dan RasulNya.

● Banyak melakukan ibadat sunat seperti qiammullail

dan membaca al-Quran.

● Melazimi berzikir kepada Allah SWT dengan

sentiasa berfikir tentangNya.

TAJUK: AKIDAH AHLI SUNNAH WAL JAMAAH

BIL SOALAN SKEMA JAWAPAN

1. Nyatakan takrif Ahli Sunnah Takrif Ahli Sunnah Waljamaah :

Waljamaah.(SPM 2012) Kumpulan yang berpegang teguh dengan al-Quran dan

[2 markah] sunnah Rasulullah SAW dan perkara yang dibawa oleh

para sahabat baginda serta menentang perkara-perkara
bid’ah.

2 Nyatakan dua nama lain Ahli Sunnah Dua nama lain Ahli Sunnah Waljamaah :

Waljamaah. (SPM 2012) ● Ahlu Sunnah
[2 markah] ● Al-Jamaah

● As-Salafussoleh

● Ahlul Hadis

3. Siapakah pengasas Ahli Sunnah Pengasas Ahli Sunnah Waljamaah :

Waljamaah? ● Imam Abu Hassan al-Asy’ari

[1 markah] ● Imam Abu Mansor al-Maturidi

4. Nyatakan dua sumber pegangan utama Dua sumber pegangan utama Ahli Sunnah Waljamaah :

Ahli Sunnah Waljamaah. (SPM 2015) ● Al-Quran
[2 markah] ● Hadis

5. Jelaskan dua prinsip akidah Ahli Sunnah Dua prinsip akidah Ahli Sunnah Waljamaah :

Waljamaah. (SPM 2011/2015) ● Berpegang teguh dengan al-Quran dan as-Sunnah.

[4 markah] ● Berpegang teguh dengan prinsip-prinsip as-

salafussoleh

● Merujuk kepada al-Quran dan as-Sunnah apabila

terdapat pertelingkahan.

● Tidak mencela atau mengkafirkan orang yang tidak

sealiran dengan mereka.

● Mereka tidak menghukum kecuali terdapat bukti

yang sahih.

18 | PanduanGuru @ S P M 2 0 1 9 K1/B

BIL SOALAN SKEMA JAWAPAN

6. Terangkan dua kepentingan berpegang Dua kepentingan berpegang dengan akidah Ahli Sunnah
dengan akidah Ahli Sunnah Waljamaah. Waljamaah :
[4 markah] ● Dapat membersihkan akidah daripada sebarang
kekeliruan dan kesesatan.

● Asas kepada penerimaan sesuatu amalan yang
dilakukan.

● Hidup diredhai Allah SWT kerana berada di jalan
yang benar.

7. Jelaskan pandangan Ahli Sunnah Pandangan Ahli Sunnah Waljamaah terhadap perkara

Waljamaah terhadap perkara berikut : berikut :

a) Melihat Allah SWT. a) Melihat Allah SWT.

b) Iman bertambah & berkurang. Orang mukmin dapat melihat Allah SWT di syurga

c) Pelaku dosa besar. pada hari kiamat.

[4 markah]

b) Iman bertambah & berkurang.

Iman seseorang boleh bertambah apabila taat

suruhan Allah SWT dan akan berkurangan apabila

melakukan kemaksiatan.

c) Pelaku dosa besar.
Orang yang melakukan dosa besar tetap dikira
sebagai mukmin kerana imannya masih ada tetapi
dikira fasik kerana telah melakukan dosa besar.

8. Jelaskan dua cara untuk memelihara Dua cara untuk memelihara akidah :

akidah. ● Mempelajari asas akidah berdasarkan kitab Ahli

[4 markah] Sunnah Waljamaah yang muktabar.

● Belajar daripada guru yang diiktiraf keilmuannya

dalam bidang akidah.

● Membina ketahanan akidah dengan berdoa.

● Menjauhkan diri daripada orang yang mengamalkan

ajaran sesat.

● Menunaikan perintah Allah SWT dan meninggalkan

laranganNya.

9. Terangkan dua sebab umat Islam wajib Dua sebab umat Islam wajib berpegang dengan akidah

berpegang dengan akidah Ahli Sunnah Ahli Sunnah Waljamaah :

Waljamaah. ● Dapat membersihkan akidah daripada sebarang

[4 markah] kekeliruan/mengelakkan terpengaruh dengan ajaran

sesat.

● Asas kepada penerimaan sesuatu amalan/ibadah.

● Hidup diredhai/diberkati/dirahmati/disayangi/diberi

pahala oleh Allah SWT.

19 | PanduanGuru @ S P M 2 0 1 9 K1/B

TAJUK: AJARAN SESAT

BIL SOALAN SKEMA JAWAPAN

1 Nyatakan maksud ajaran sesat. Maksud ajaran sesat :

(SPM 2011) Ajaran / amalan yang didakwa sebagai ajaran Islam

[2 markah] sedangkan hakikatnya bercanggah dengan al-Quran dan

as-Sunnah

2 Jelaskan dua ciri ajaran sesat. Dua ciri ajaran sesat :

[4 markah] ● Mencemarkan kesucian al-Quran & Hadis seperti

membuat tafsiran menyeleweng terhadap al-Quran

dan hadis.

● Mengubah prinsip-prinsip asas dalam akidah Islam

seperti mendakwa semua agama adalah sama.

● Mendewa-dewakan pemimpin sehingga

menganggapnya sebagai Tuhan atau jelmaan Tuhan.

● Menolak perkara yang qad’ei dalam Islam seperti

menghapuskan jihad.

● Mengubah bentuk-bentuk ibadat seperti bersolat

hanya dengan niat sahaja.

● Mengubah konsep dosa dan pahala memberi kuasa

penebusan dosa kepada seseorang.

● Mendakwa boleh melakukan perkara pelik seperti

memanggil roh orang yang telah mati.

● Mendewa-dewakan sesuatu selain Allah SWT

seperti menyeru nama orang-orang yang telah

meninggal dunia dalam jampinya.

● Menolak hadis mutawatir atau hadis secara umum

seperti golongan anti hadis.

3 Jelaskan dua kesan buruk mengamalkan Dua kesan buruk mengamalkan ajaran sesat kepada
ajaran sesat kepada individu. (SPM 2011) individu:
[4 markah] ● Merosakkan akidah kerana terpesong daripada
ajaran Islam sebenar.

● Masa terbuang dengan aktiviti yang tidak sihat /
bertentangan dengan ajaran Islam.

● Minda tertutup sehingga tindakan menjadi tidak
rasional dan fanatik.

● Kehidupan tidak stabil kerana berlaku pengabaian
tanggungjawab sebagai pelajar, suami, isteri atau
ibu bapa.

4 Jelaskan dua kesan buruk mengamalkan Dua kesan buruk mengamalkan ajaran sesat kepada

ajaran sesat kepada masyarakat :masyarakat:

(SPM 2011) ● Keruntuhan institusi kekeluargaan disebabkan

[4 markah] perbezaan akidah.

● Perpaduan tergugat kerana sifat fanatik kepada

pemimpin mereka sehingga menyebabkan mereka

tidak menghormati masyarakat sekeliling.

● Berlaku keganasan kerana pengikut mudah

dipergunakan untuk kepentingan pemimpin.

20 | PanduanGuru @ S P M 2 0 1 9 K1/B

BIL SOALAN SKEMA JAWAPAN

4 Jelaskan dua langkah yang perlu Dua langkah yang perlu dilakukan untuk membendung

dilakukan untuk membendung fahaman ini fahaman ini dari tersebar luas dalam masyarakat Islam :

dari tersebar luas dalam masyarakat Islam. ● Melengkapkan diri dengan kefahaman Islam yang

[4 markah] sebenar.

● Masyarakat perlu sentiasa didedahkan dengan ajaran

Islam sebenar melalui pelbagai kaedah seperti

ceramah, media elektronik dan sebagainya.

● Penguatkuasaan undang-undang secara bersepadu

antara semua pihak.

● Program pemulihan akidah perlu dilakukan terhadap

mereka yang pernah terlibat dengan ajaran sesat.

21 | PanduanGuru @ S P M 2 0 1 9 K1/B

22 | PanduanGuru @ S P M 2 0 1 9 K1/B

TAJUK: LAMBAIAN KAABAH (HAJI)

a) SYARAT WAJIB HAJI

BIL SOALAN SKEMA JAWAPAN

1 Senaraikan empat syarat wajib haji selain Empat syarat wajib haji selain daripada berkuasa

daripada berkuasa (‫) استطاعة‬. ( ‫ ) استطاعة‬:

[4 m] ● Islam

● Baligh

● Berakal

● Merdeka

2 Jelaskan satu daripada maksud berkuasa Satu daripada maksud berkuasa ( ‫ )استطاعة‬dalam syarat
(‫ )استطاعة‬dalam syarat wajib haji.
wajib haji :

[4 m] ● Mampu menyediakan tambang dan segala

perbelanjaan bagi mengerjakan ibadah haji.

● Mempunyai nafkah yang mencukupi untuk

tanggungan yang ditinggalkan.

● Mempunyai kenderaan pergi dan balik.

● Selamat perjalanan pergi dan balik.

● Ada kesempatan masa.

● Hendaklah bersama muhrim atau dua orang

perempuan yang dipercayai (bagi jemaah haji

perempuan). Isteri pula perlu mendapat keizinan

suami.

b) TAWAF

BIL SOALAN SKEMA JAWAPAN

1. Tawaf mempunyai syarat-syarat tertentu. Dua syarat tawaf :

Nyatakan dua syarat tawaf. Menutup aurat.

[2 m] ● Suci daripada hadas.

● Dilakukan sebanyak 7 kali sekeliling Kaabah. Tawaf

dimulakan pada penjuru Hajarul Aswad.

● Menjadikan Baitullah di sebelah kiri ketika

melakukan tawaf.

● Dilakukan di dalam Masjidil Haram.

2 Jelaskan dua jenis tawaf berserta Dua jenis tawaf berserta hukumnya :

hukumnya. [4 m] ● Tawaf Qudum. Hukum- sunat
● Tawaf Ifadhah/Tawaf Rukun. Hukum – Wajib
● Tawaf Wada’. Hukum – Wajib

● Tawaf Sunat. Hukum - Sunat

23 | PanduanGuru @ S P M 2 0 1 9 K1/B

c) SA’IE

BIL SOALAN SKEMA JAWAPAN
1 Apakah maksud sa’ie.
2 Jelaskan dua syarat sah sa’ei. Maksud sa’ie :
[2 m] Berjalan berulang alik dari bukit Safa ke Marwah
3 Jelaskan hikmah ibadah sa’ei.
sebanyak 7 kali

[4 m] Dua syarat sah sa’ei :

● Dimulai di Safa dan disudahi di Marwah.
● Dilakukan sebanyak 7 kali dengan penuh yakin.
● Dilakukan selepas Tawaf Rukun /Tawaf Ifadhah.
● Dilakukan dengan perjalanan biasa, bukan dengan

cara menungging kepala atau melintang.
● Memulakan niat sa’ei semasa mula di Safa.

[2 m] Hikmah ibadah sa’ei :

● Mengambil iktibar daripada peristiwa yang berlaku
kepada Siti Hajar yang berusaha mencari air untuk
anaknya, nabi Ismail a.s

● Mendidik manusia supaya tabah dan cekal dalam
melakukan sesuatu pekerjaan.

4 Soalan KBAT .

Bagaimanakah ibadat sa’ei dapat Cadangan isi :

melahirkan muslim yang tabah dan cekal ● Sentiasa sabar menghadapi kesusahan/ketika
dalam menghadapi cabaran hidup? ● menerima ujian daripada Allah SWT.
Huraikan.
Sentiasa menunaikan perintah Allah
[4 m] SWT/tanggungjawab walaupun menerima banyak

dugaan.

● Tidak mudah putus asa apabila menghadapi

kegagalan walaupun telah berusaha bersungguh-

sungguh.

● Melahirkan semangat sanggup berkorban/sanggup

berkorban dalam apa jua keadaan.

● Berusaha dengan gigih walaupun kejayaan belum

menyebelahinya.

● Tabah menghadapi ujian/musibah/dugaan apabila

diuji.

Contoh jawapan :
(Isi) Ibadat sa’ei dapat melahirkan semangat sanggup
berkorban (H) seperti yang dilakukan oleh Siti Hajar
(HL) yang sanggup berulang alik di antara Bukit Safa
dan Bukit Marwah mencari air untuk anaknya. (K)
Sekiranya inginkan kejayaan, kita hendaklah
mengamalkan sifat tidak mudah putus asa, sabar dan
tabah dalam menghadapi cabaran dan dugaan daripada
Allah SWT dalam apa jua keadaan sekalipun.

24 | PanduanGuru @ S P M 2 0 1 9 K1/B

d) BERCUKUR

BIL SOALAN SKEMA JAWAPAN

1. Jelaskan masa bercukur bagi orang yang Masa bercukur bagi orang yang mengerjakan haji ialah

mengerjakan haji. setelah selesai saei bagi menamatkan ibadah haji.

[2 m]

2. Jelaskan hikmah bercukur. Hikmah bercukur :
● Sebagai simbol membersihkan diri daripada segala
[2 m]
sifat tercela yang terdapat pada diri seseorang.

● Menghapuskan dosa.

e) MELONTAR JAMRAH

BIL SOALAN SKEMA JAWAPAN

1. Jelaskan tempoh masa melontar Jamratul Tempoh masa melontar Jamratul Aqabah :

Aqabah. Selepas tengah malam pada 10 Zulhijjah dan berlanjutan

[2 m] sehingga terbenam matahari pada 13 Zulhijjah.

2. Nyatakan waktu afdhal untuk melontar Waktu afdhal untuk melontar Jamratul Aqabah :

Jamratul Aqabah. [ 1 m] Pada waktu pagi 10 Zulhijjah.

3. Jelaskan tempoh bermulanya melontar Tempoh bermulanya melontar bagi ketiga-tiga Jamrah :

bagi ketiga-tiga Jamrah. Selepas gelincir matahari pada hari tasyrik hingga terbit

[2 m] fajar kecuali pada 13 Zulhijjah hingga terbenam

matahari.

25 | PanduanGuru @ S P M 2 0 1 9 K1/B

TAJUK: KORBAN

BIL SOALAN SKEMA JAWAPAN

1. Apakah yang dimaksudkan dengan Maksud korban :

korban? Menyembelih binatang ternakan (al-An’am) yang

(SPM 2012/2015) dilakukan pada hari Aidiladha atau hari-hari Tasyrik

[2 m] dengan tujuan beribadat kepada Allah SWT.

2. Nyatakan dua perkara sunat ibadah Dua perkara sunat ibadah korban :

korban. ● Membaca Bismillah atau bertakbir
[2 m] ● Selawat ke atas nabi Muhammad SAW.

● Menghadapkan binatang ke arah kiblat.

● Memilih binatang yang gemuk.

● Menyembelih sendiri bagi lelaki.

3. Nyatakan tiga syarat sah binatang korban. Tiga syarat sah binatang korban :

(SPM 2012) ● Binatang yang sudah cukup umur
● Hendaklah disembelih dalam waktu korban
[3 m]

● Disembelih oleh orang Islam

● Binatang yang sihat dan tidak cacat

● Diniatkan korban ketika menyembelih

● Binatang ternakan yang halal dimakan

4. Bilakah waktu melakukan ibadah korban Waktu melakukan ibadah korban berakhir apabila

berakhir? (SPM 2015) [1 m] terbenam matahari pada hari ke-13 Zulhijjah.

5. Terangkan dua hikmah korban. Dua hikmah korban :

[4 m] ● Menghayati pengorbanan yang dilakukan oleh Nabi

Ibrahim a.s dan anaknya Nabi Ismail a.s

● Memberi peluang kepada fakir miskin bersama-

sama menikmati daging korban.

● Menimbulkan rasa kesyukuran atas nikmat Allah

SWT.

● Memupuk sifat ikhlas serta menambah ketakwaan

kepada Allah SWT

● Memupuk semangat berkorban untuk meninggikan

syiar Islam.

● Memupuk perasaan mahabbah dan silaturahim
dalam kalangan umat Islam.

6. Bagaimanakah ibadah korban dapat Cadangan isi :

memupuk perasaan kasih sayang dan ● Golongan berada dengan golongan yang kurang

silaturahim dalam kalangan umat Islam? bernasib baik saling melengkapi untuk ibadah

(SPM 2015) korban.

[4 m] ● Permuafakatan semasa korban memupuk hubungan

silaturahim dan semangat bantu-membantu.

7. Encik Ibrahim dan anak-anaknya telah Cara mengagihkan daging tersebut mengikut hukum

menyembelih seekor lembu jantan dengan syarak :

niat menunaikan ibadat korban. 1/3 daging disedekahkan kepada fakir miskin.

Jelaskan cara mengagihkan daging 1/3 daging untuk orang ramai.

tersebut mengikut hukum syarak. 1/3 daging dimakan oleh orang yang berkorban.

(SPM 2012) [2 m]

26 | PanduanGuru @ S P M 2 0 1 9 K1/B

BIL SOALAN SKEMA JAWAPAN

8. Segelintir masyarakat Islam di Malaysia Cadangan jawapan :

hari ini lebih gemar melakukan ibadah (Isi) Pada pandangan saya, penganjuran program ini amat

korban di luar negara melalui agensi- baik untuk diteruskan sebagai peluang kepada umat

agensi tertentu. Islam untuk melakukan ibadah korban (H) dengan kos

Huraikan pandangan anda. yang ditawarkan adalah lebih murah. (HL) Ini dapat

[4 m] membantu golongan yang berpendapatan rendah untuk

melaksanakan ibadat sunat muakkad ini. (K) Namun

begitu, adalah dinasihatkan agar peserta-peserta ibadat

ini lebih berhati-hati memilih agensi yang terlibat agar

tidak berlaku sebarang penipuan.

TAJUK: AKIKAH

BIL SOALAN SKEMA JAWAPAN

1. Apakah yang dimaksudkan dengan Maksud akikah :
Penyembelihan binatang ternakan (al-An’am) yang
akikah? [2 m] dilakukan ketika mencukur rambut bayi yang baru
dilahirkan sebagai tanda kesyukuran kepada Allah SWT.

2. Bilakah waktu afdhal melakukan akikah? Waktu afdhal melakukan akikah :
[1 m] Pada hari ketujuh kelahiran bayi.

3. Nyatakan empat syarat sah akikah. Empat syarat sah akikah :

[4 m] ● Berniat akikah ketika menyembelih.

● Menyembelih binatang ternakan yang halal.

● Menyembelih binatang yang tidak cacat.

● Menyembelih binatang ternakan yang cukup umur.

● Memenuhi syarat-syarat sembelihan.

4. Nyatakan dua syarat sah binatang akikah. Dua syarat sah binatang akikah :

[2 m] ● Binatang yang sudah cukup umur.

● Binatang yang sihat dan tidak cacat.

● Disembelih oleh orang Islam.

● Binatang ternakan yang halal dimakan.

5. Jelaskan dua perkara sunat akikah. Dua perkara sunat akikah :

[4 m] ● Berdoa ketika hendak menyembelih.

● Menyembelih ketika matahari sedang naik.

● Daging dimasak manis dan dibuat jamuan.

● Tidak mematah-matahkan tulang binatang akikah.

● Mencukur rambut bayi selepas penyembelihan

binatang akikah.

● Dilakukan akikah pada hari ketujuh selepas

kelahiran.

27 | PanduanGuru @ S P M 2 0 1 9 K1/B

BIL SOALAN SKEMA JAWAPAN
Dua perbezaan antara akikah dengan korban :
6. Jelaskan dua perbezaan antara akikah

dengan korban. [4 m]

Aspek Akikah Korban

Waktu Dilakukan Dilakukan pada hari
dilaksanakan ketika Aidiladha atau hari-
mencukur hari tasyrik (10, 11,
rambut bayi 12, 13 Zulhijjah)
yang baru
dilahirkan.

Agihan Daging sunat ● 1/3 daging
daging
dimasak manis disedekahkan

dan dibuat kepada fakir

jamuan. miskin.

● 1/3 daging

untuk orang

ramai.

● 1/3 daging

untuk orang

yang berkorban.

hr

7. Jelaskan dua perbezaan pembahagian Dua perbezaan pembahagian daging ibadah korban

daging ibadah korban dengan akikah. dengan akikah :

[4 m]

Akikah Korban

Tidak wajib 1/3 daging disedekahkan
disedekahkan kepada kepada fakir miskin
fakir miskin. .
Sunat dimasak terlebih Agihan daging secara
dahulu dan dibuat mentah.
jamuan.
Tiada pembahagian 1/3 daging disedekahkan
daging yang ditetapkan kepada fakir miskin.
secara khusus. 1/3 daging untuk orang
ramai.
1/3 daging untuk orang
yang berkorban.

r
8. Terangkan dua hikmah melakukan akikah. Dua hikmah melakukan akikah :

[4 m] ● Tanda bersyukur kepada Allah SWT di atas
kurniaan zuriat.

● Menghebahkan kepada anggota masyarakat tentang
anugerah kurniaan Allah SWT.

● Mengeratkan silaturahim di antara keluarga bayi
dengan jiran-jiran dan masyarakat setempat.

● Menggalakkan amalan bersedekah bagi ibu bapa
yang mendapat cahaya mata.

● Mendekatkan bayi yang baru lahir dengan
penghayatan Islam.

28 | PanduanGuru @ S P M 2 0 1 9 K1/B

TAJUK: JUAL BELI

BIL SOALAN SKEMA JAWAPAN

1. Apakah maksud jual beli menurut Islam? Maksud jual beli menurut Islam: Menukar barang dengan
[2 m] barang mengikut cara tertentu.

2 Nyatakan dua rukun jual beli. (SPM 2013) Dua rukun jual beli :
[2 m] ● Penjual dan pembeli
● Barang
● Harga
● Ijab dan Qabul (akad atau kontrak)

3 Jelaskan dua syarat ijab dan kabul bagi Dua syarat ijab dan kabul bagi urusan jual beli :

urusan jual beli. [4 m] ● Tidak diselangi dengan perkataan yang lain.

● Bersamaan ijab dan qabul walaupun berlainan lafaz.

● Tidak boleh ditaklikkan.

● Tidak boleh dihadkan masanya.

4 Jelaskan dua jenis jual beli yang dilarang Dua jenis jual beli yang dilarang tetapi sah :

tetapi sah. [4 m] ● Membeli barang dengan tujuan menyekat pembelian

orang lain daripada membeli barang tersebut.

● Membeli barang yang sedang dibeli oleh orang lain

walaupun masih dalam tempoh pilihan.

● Menyekat penjual di pertengahan jalan supaya dia

dapat membeli barang dagangan dengan harga yang

murah daripada harga pasaran kerana penjual

tersebut tidak mengetahui harga sebenar.

● Monopoli dalam jual beli, iaitu membeli barang

dengan maksud orang lain tidak dapat menjualnya.

● Berjual beli barang yang halal tetapi digunakan

untuk maksiat.

● Berlaku penipuan seperti penjual sengaja

meletakkan barang yang baik di bahagian atas,

tetapi di bahagian bawah adalah sebaliknya.

● Mengurangkan sukatan dan timbangan.

5 Jelaskan dua jenis jual beli yang dilarang Dua jenis jual beli yang dilarang dan tidak sah :

dan tidak sah. (SPM 2013) [4 m] ● Menjual benda bagi tujuan maksiat menurut hukum

Islam atau hasilnya itu akan mendatangkan

keburukan seperti menjual patung berhala, salib,

babi, arak, dadah.

● Tidak dimiliki dengan sempurna seperti menjual

burung-burung di udara atau ikan di dalam laut.

● Menjual buah-buahan yang masih ada dipokok

kecuali setelah nyata masak

● Menjual daging dengan daging/menjual daging

dengan binatang sama ada dari satu jenis atau tidak

seperti menjual daging lembu dengan seekor

kambing.

29 | PanduanGuru @ S P M 2 0 1 9 K1/B

BIL SOALAN SKEMA JAWAPAN

● Jualan bersyarat. Contoh: “Saya jual kereta ini
kepada tuan dengan harga RM5000.00 dengan
syarat jualkan kereta tuan kepada saya dengan harga
RM25 000.00.

6 Nyatakan hukum jual beli dan alasan bagi Hukum jual beli dan alasan bagi situasi berikut :

situasi berikut : (SPM 2013) a) Encik Ali berniaga dengan meletakkan barang yang

a. Encik Ali berniaga dengan meletakkan baik di bahagian atas sedangkan di bahagian bawah

barang yang baik di bahagian atas adalah sebaliknya.

sedangkan di bahagian bawah adalah ● Hukum: Sah.
sebaliknya. ● Alasan: Jual beli ini termasuk yang dilarang dalam

b. Seorang pelajar telah menjual telefon Islam walaupun ia sah.

bimbit yang dicuri kepada rakannya. b) Seorang pelajar telah menjual telefon bimbit yang

[4 m] dicuri kepada rakannya.

● Hukum: Jualan tidak sah.

● Alasan: Barang bukan kepunyaan penjual atau

wakilnya.

7 Soalan KBAT

Ramai dalam kalangan umat Islam kini Cadangan isi :

terlibat dalam perniagaan online. Menepati syarat sah

Berikan pendapat anda. Memenuhi rukun jual beli

[4 m] Tiada penipuan atau perkara-perkara dilarang

Cadangan jawapan:
Selagi ia tidak bercanggah dengan syarat dan peraturan
yang telah ditetapkan dalam hukum dan syarat sah jual
beli (I), maka perniagaan secara online boleh
dilaksanakan (H). Namun begitu para penjual tidak boleh
mengambil kesempatan untuk memperdaya pembeli
(HL) seperti kualiti barangan yang tidak sama seperti
yang ditawarkan, jenis yang berbeza dari yang
dipamerkan dan seumpamanya. Kesimpulannya,
pematuhan syarat sah jual beli amat perlu dalam
perniagaan online agar pembeli tidak teraniaya dan
merasa berbaloi dengan setiap nilai ringgit yang
dikeluarkan (K).

30 | PanduanGuru @ S P M 2 0 1 9 K1/B

TAJUK: SEWA

BIL SOALAN SKEMA JAWAPAN
1. Apakah pengertian sewa.
Pengertian sewa :
[2 m] Satu perjanjian untuk memiliki manfaat atau faedah dari
suatu barang yang diterima daripada orang lain dengan
bayaran yang sesuai melalui perjanjian yang telah
ditentukan.

2 Nyatakan dua syarat pemberi sewa. Dua syarat pemberi sewa :
● Akil baligh
(SPM 2014) [2 m] ● Kemahuan sendiri
● Keadaan kedua-duanya tidak bersifat membazir

3 Nyatakan dua syarat manfaat. Dua syarat manfaat :
● Berharga
(SPM 2014) [2 m] ● Dapat diberikan oleh pemberi sewa.
● Diketahui kadar dan jangka masa.

4 Jelaskan dua syarat sah sewa Dua syarat sah sewa :

[4 m] ● Kedua-dua pihak bersetuju mengadakan kontrak
sewa.

● Barang yang disewa memberi faedah dan
diharuskan oleh syarak.

● Barang yang disewa bukan menjadi kewajipan
kepada pemberi sewa, contohnya menyewakan
rumah kepada isteri.

● Janganlah pekerjaan yang menjadi tujuan sewa
merupakan fardu atau wajib kepada orang yang
memberi sewa.

● Manfaat yang tercatat dalam kontrak boleh
digunakan.

5 Jelaskan dua sebab kontrak sewa menjadi Dua sebab kontrak sewa menjadi batal :

batal. [4 m] ● Barang yang disewa hilang atau musnah.

● Batal kontrak.

● Kontrak sewa tamat dengan sebab tamat tempoh

kecuali uzur.

● Tidak menepati syarat-syarat kontrak.

● Barang yang disewa rosak.

6 Terangkan dua hikmah diharuskan sewa. Dua hikmah diharuskan sewa :

(SPM 2014) [4 m] ● Mendidik umat Islam hidup bermasyarakat dan

tolong-menolong agar hubungan persaudaraan

sesama Islam semakin kukuh.

● Cara umat Islam untuk memperoleh keuntungan

yang halal seterusnya dapat menjana ekonomi umat

Islam.

# Mana-mana jawapan musabah diterima.

31 | PanduanGuru @ S P M 2 0 1 9 K1/B

TAJUK: GADAIAN

BIL SOALAN SKEMA JAWAPAN

1. Apakah maksud gadaian? (SPM 2011) Maksud gadaian :

[2 m] Sesuatu barangan bernilai yang dijadikan cagaran oleh

pemiliknya untuk mendapatkan pinjaman.

2. Nyatakan dua rukun gadaian selain Dua rukun gadaian selain penggadai dan pemegang

penggadai dan pemegang gadaian. gadaian :

[2 m] ● Barang yang digadaikan.

● Barang yang diberikan kepada penggadai (bayaran).

● Ijab dan qabul

3. Terangkan dua perkara yang membatalkan Dua perkara yang membatalkan gadaian:

gadaian. (SPM 2011) [4 m] ● Barang yang digadai diserahkan semula kepada

penggadai.

● Penggadai telah membayar semua hutangnya.

● Barang yang digadai terpaksa dijual atas perintah

mahkamah.

● Pemegang gadai membatalkan gadaian walaupun

tanpa pengetahuan penggadai.

● Penggadai meninggal dunia.

● Barang yang digadai rosak.

● Barang yang digadai telah disewa, dihebah atau

disedekahkan kepada orang lain.

4. Jelaskan satu daripada syarat sah barang Satu daripada syarat sah barang gadaian :

gadaian. (SPM 2011) [2 m] ● Harta yang digadai, sah untuk dijual beli.

● Penggadai dan pemegang gadai telah baligh.

● Gadaian dibuat dengan kerelaan sendiri, tanpa

paksaan.

● Barang gadaian adalah kepunyaan sendiri.

● Tidak boleh merugikan orang yang menggadai

seperti perjanjian barang tersebut boleh dipakai oleh

pemegang gadai.

● Tidak merugikan pemegang gadai seperti gadai

dengan perjanjian tidak boleh menjual benda yang

digadaikan itu sedangkan tempoh gadaian telah

tamat.

5. Jelaskan perbezaan antara amalan gadaian Perbezaan antara amalan gadaian Islam dengan gadaian

Islam dengan gadaian bukan Islam bukan Islam daripada aspek kesan :

daripada aspek kesan. (SPM 2011)

[2 m] Gadaian bukan
Islam
Perkara Gadaian Islam

Cara Barang gadaian Barang gadaian akan

tetap menjadi lupus sekiranya

hak pemilik tidak ditebus dalam

asal. tempoh gadaian

Cara Nilai barang Nilai barang
pembayaran dan upah. termasuk faedah

32 | PanduanGuru @ S P M 2 0 1 9 K1/B

BIL SOALAN SKEMA JAWAPAN

Kesan Membantu Membebankan
meringankan kerana membayar
kesusahan. faedah dan terdapat
unsur-unsur riba
atau gharar.

F

6. Terangkan dua kebaikan gadaian secara Dua kebaikan gadaian secara Islam terhadap masyarakat

Islam terhadap masyarakat. :

[4 m] ● Memberi peluang kepada umat Islam

mengembangkan ekonomi.

● Melahirkan sifat kerjasama dan perasaan kasih

sayang antara satu sama lain.

33 | PanduanGuru @ S P M 2 0 1 9 K1/B

TAJUK: HUTANG

BIL SOALAN SKEMA JAWAPAN

1. Hutang mempunyai rukun-rukun tertentu. Dua rukun hutang :

Nyatakan dua rukun tersebut. ● Penerima dan pemberi hutang.
(SPM 2011)
● Barang yang diberi hutang adalah milik penuh
[2 m]
pemberi hutang.

● Sighah iaitu akad pemberian hutang.

2. Jelaskan dua perbezaan hutang dan riba. Dua perbezaan hutang dan riba :

(SPM 2011) [4 m]

Perkara Hutang Riba

Erti Memberi sesuatu Bayaran bunga atau

barang atau pertambahan dalam

manfaat kepada urusan jual beli, hutang

seseorang. atau pinjaman serta

Barang atau pertukaran barang

manfaat tersebut sejenis seperti

perlu matawang, emas, perak

dikembalikan dan makanan.

apabila orang

yang berhutang

membayar

hutang tersebut.

Hukum Memberi hutang HARAM memberi atau
adalah SUNAT menerima riba.
dan membayar
adalah WAJIB.

Kesan Wujud Wujud penindasan dan
Tujuan silaturahim. permusuhan.

Membantu Mengambil faedah
mereka yang daripada kesusahan
susah. orang lain.

Cara Nilai tetap dan Nilai bertambah.
bayaran tidak bertambah
walaupun dalam
masa yang lama.

3. Terangkan dua hikmah Islam Dua hikmah Islam mengharuskan hutang :

mengharuskan hutang. ● Membantu golongan yang susah.
● Mengelak daripada sikap malas dan suka meminta-
(SPM 2011) [4 m]
minta.

● Mengelakkan penindasan pihak yang kaya kepada
yang miskin.

● Menjaga kepentingan kedua belah pihak.
● Memberi peluang orang miskin membaiki taraf

ekonomi mereka.

34 | PanduanGuru @ S P M 2 0 1 9 K1/B

TAJUK: INSURANS

BIL SOALAN SKEMA JAWAPAN

1. Nyatakan hukum membeli insurans dalam Hukum membeli insurans dalam Islam adalah HARUS.

Islam. [1 m]

2. Senaraikan dua jenis insurans. Dua jenis insurans :
[2 m]
● Insuran Nyawa (Memberi perlindungan risiko ke
atas kematian dan hilang upaya)

● Insuran Am (Memberi perlindungan kepada mereka
yang menghadapi kerugian pendapatan atau harta)

3. Terangkan dua prinsip insurans. Dua prinsip insurans :
[4 m]
● Pemegang polisi bekerjasama antara satu sama lain
bagi mengadakan manfaat bersama.

● Insurans adalah satu perjanjian bantu-membantu
dalam kalangan pemegang polisi.

● Insurans adalah satu bentuk perjanjian bekerjasama
memberi sumbangan yang bertujuan meringankan
kerugian yang ditanggung oleh ahli.

● Tiada unsur ketidakpastian (gharar) pada bayaran
sumbangan dan manfaat.

● Bertujuan memberi keuntungan yang saksama
dalam kalangan ahli.

● Menjamin dan melindungi antara satu sama lain
daripada kehilangan atau kerugian akibat ditimpa
musibah atau bencana.

4. Terangkan dua tujuan insurans. Dua tujuan insurans :
[4 m]
● Membantu pihak yang ditimpa musibah sebagai
pampasan dalam meringankan kerugian/penderitaan
yang ditanggung.

● Mendapatkan kemudahan perlindungan berupa
pampasan/ganti rugi jika ditakdirkan sesuatu
musibah menimpa.

● Memberi jaminan kepada pemilik kenderaan dengan
sumber kewangan yang dapat membaiki kos
membaiki kenderaan yang rosak akibat kemalangan.

35 | PanduanGuru @ S P M 2 0 1 9 K1/B

TAJUK: SAHAM

BIL SOALAN SKEMA JAWAPAN
1. Nyatakan maksud saham.
Maksud saham :
2. Jelaskan dua syarat saham yang [2 m] Sejenis terbitan yang dikeluarkan oleh syarikat sebagai
diharuskan Islam.
alat pemilikan.

Modal sah syarikat yg dicarumkan oleh pemilik, syer
(Kamus Dewan Edisi Keempat)

[4 m] Dua syarat saham yang diharuskan Islam :

● Bebas daripada unsur riba seperti tidak ditentukan
dividen secara tetap.

● Saham yang tidak mempunyai pelaburan dalam
industri perjudian/perkara yang haram.

● Saham yang dibeli tidak mempunyai unsur-unsur
spekulasi yang dilarang dalam Islam.

● Pelaburan saham bukan di dalam syarikat
korporat/perdagangan yang berurus niaga dalam
perkara-perkara yang haram.

● Saham itu bukan dari jenis yang dilaburkan dalam
akaun simpanan tetap/simpanan biasa dalam bank
konvensional.

36 | PanduanGuru @ S P M 2 0 1 9 K1/B

TAJUK: KAIFIAT PERKAHWINAN DALAM ISLAM
RUKUN NIKAH (WALI)

BIL SOALAN SKEMA JAWAPAN

1 Nyatakan dua orang wali mujbir. Dua orang wali mujbir.

[ 2 markah ] ● Bapa

● Datuk

2 Jelaskan dua sebab kuasa wali nasab Dua sebab kuasa wali nasab berpindah kepada wali
berpindah kepada wali hakim. hakim

[ 4 markah ] ● Tidak terdapat wali nasab mengikut susunan

● Wali akrab tidak dapat dikesan/ tidak diketahui

sama ada hidup atau mati

● Wali tinggal jauh melebihi dua marhalah

● Wali akrab dalam tahanan / tidak dapat dihubungi

● Wali sedang dalam ihram haji/umrah

● Wali menyembunyikan diri

● Wali setaraf bergaduh

● Wali sendiri hendak berkahwin dengan perempuan
itu dan tiada wali lain yang setaraf

● Wali enggan mewalikan perempuan itu

3 Jelaskan dua syarat membolehkan wali Dua syarat membolehkan wali mujbir memaksa anak

mujbir memaksa anak gadisnya gadisnya berkahwin.

berkahwin. ● Tidak ada permusuhan antara keduanya
[ 4 markah ] ● Bakal suami sekufu/ sama taraf dengan anaknya.

● Bakal suami mampu memberi nafkah

4 En.Azmizan yang sedang menuntut di luar ● Hukum: Sah perkahwinan

Negara telah mewakilkan abangnya untuk ● Alasan: Lafaz qabul boleh dilafazkan oleh bakal
menerima lafaz Qabul dalam majlis
suami atau wakilnya /lafaz qabul boleh diwakilkan.
pernikahannya. Nyatakan hukum dan

alasan bagi situasi di atas. Catatan: Hukum 1 m
[ 2 markah ] Alasan 1m

Hukum betul- alasan salah : 1m
Hukum salah – alasan betul : 0 m

5 Nyatakan perbezaan antara wali nasab Perbezaan antara wali nasab dengan wali hakim

dengan wali hakim. ( 2006) ● Wali Nasab ialah orang yang berkuasa

[ 2 markah ] mengahwinkan seorang perempuan yang

mempunyai ikatan mahram seperti bapa.

● Wali Hakim ialah mereka yang diberi kuasa oleh

sultan atau pemerintah untuk mengahwinkan

perempuan ketika ketiadaan, keengganan dan hilang

kelayakan wali nasab.

6 Terangkan dua sebab kuasa wali nasab ● Dua sebab kuasa wali nasab berpindah kepada wali

berpindah kepada wali hakim. ( 2006) hakim.

[ 4 markah ] ● Tidak terdapat wali nasab mengikut susunan

● Wali nasab tinggal jauh melebihi dua marhalah

37 | PanduanGuru @ S P M 2 0 1 9 K1/B

WALIMATUL URUS

BIL SOALAN SKEMA JAWAPAN

1 Nyatakan pengertian walimatul urus Walimatulurus ialah kenduri atau jamuan yang diadakan

[ 2 markah ] untuk meraikan perkahwinan.

2 Apakah hukum mengadakan walimatul Hukumnya ialah Sunat Muakkad

urus? [ 1 markah ]

3 Nyatakan dua perkara yang mesti Dua perkara yang mesti dielakkan agar dapat menjaga

dielakkan agar dapat menjaga adab adab walimatul urus.

walimatul urus. ( 2015) ● Pembaziran dalam penyediaan makanan
[ 2 markah] ● Menunjuk-nunjuk kemewahan majlis.

● Persembahan muzik yang melalaikan.

4 Soalan KBAT Perkara yang tidak menepati syariat Islam yang sering

Kenal pasti perkara yang tidak menepati berlaku dalam majlis perkahwinan ialah upacara

syariat Islam dalam majlis perkahwinan menepung tawar ketika bersanding dengan tujuan

dan berikan komen anda. ( SPM 2015) menolak bala. Ia mengandungi unsur khurafat yang

[ 4 markah ] dilarang dalam Islam. Keadaan ini menyebabkan majlis

tersebut jauh dari keberkatan Allah SWT. Oleh itu, kita

sebaiknya bersederhana dalam mengadakan majlis

perkahwinan agar mendapat kerahmatan Allah SWT.

5 Jelaskan dua adab walimatul urus. Dua adab walimatul urus

[ 4 markah ] ● Jamuan diadakan secara sederhana dan tidak

berlebih-lebihan.

● Tidak berlumba-lumba menunjukkan kemewahan

walimatul urus sehingga menimbulkan riak.

● Dijauhi dari unsur-unsur maksiat atau khurafat

● Mengucapkan selamat/ tahniah kepada pengantin/

doakan pengantin.

6 Jelaskan dua hikmah diadakan majlis Dua hikmah diadakan majlis walimatul urus.

walimatul urus. ● Melahirkan rasa kesyukuran kepada Allah swt

[ 4 markah ] kerana dapat membina rumahtangga.

● Melahirkan rasa kegembiraan atas ikatan
perkahwinan.

● Tanda tahniah dan selamat kepada pasangan

pengantin

● Mengisytiharkan kepada orang ramai bahawa

pasangan telah menjadi suami isteri yang sah

● Mengikut ajaran agama dan sunnah Rasulullah

SAW

38 | PanduanGuru @ S P M 2 0 1 9 K1/B

TAJUK: MASALAH RUMAHTANGGA DAN PENYELESAIANNYA
a) TALAK

BIL SOALAN SKEMA JAWAPAN

1 Jelaskan dua hikmah talak kepada Dua hikmah talak kepada pasangan suami dan isteri

pasangan suami dan isteri. ialah:

[ 4 markah ] ● Memberi peluang pasangan suami isteri yang tiada

persefahaman untuk memulakan kehidupan baru.

● Peluang kepada suami isteri insaf dan sedar

kelemahan masing-masing.

● Mengurangkan tekanan perasaan suami isteri

terhadap pasangan masing-masing.

2 Seorang suami mentalakkan isterinya yang Seseorang yang mentalakkan isterinya semasa

solehah tanpa sebab sedang isterinya mengandung maka idahnya ialah sehingga melahirkan

dalam keadaan mengandung. Dia ingin anak. ( 2m)

kembali semula kepada isterinya setelah Pasangan ini tidak boleh rujuk semula kerana telah

isterinya melahirkan anak. selesai idah. ( 2m)

Selesaikan permasalahan berkaitan situasi Namun mereka boleh kembali bersama dengan akad dan

di atas berdasarkan hukum syarak. mahar yang baru. (2m)

[ 6 markah ]

3 Talak merupakan penyelesaian terakhir Dua rukun talak:

bagi mengatasi masalah rumah tangga. ● Suami

Nyatakan dua rukun talak. [2 markah ] ● Isteri

● Lafaz talak / sighah

4 Jelaskan dua perbezaan antara talak sunni Dua perbezaan antara talak sunni dan talak bid’ie:

dan talak bid’ie. [ 4 markah ]

Aspek Talak Sunni Talak Bid’ie

Peratura Sesuai dengan Menyalahi peraturan

n Syarak peraturan syarak syarak

Jenis Talak satu dan dua Talak tiga sekaligus

talak

Keadaan Talak ketika isteri Talak ketika isteri

isteri suci daripada haid haid dan nifas

/nifas

Iddah Memudahkan Menyusahkan isteri

isteri isteri untuk untuk memulakan

memulakan iddah iddah

5 En. Zakuan melafazkan talak terhadap ● Hukum: Sah talak

isterinya ketika bergurau. Nyatakan ● Alasan: kerana talak boleh berlaku samada dalam

hukum dan alasan keadaan bergurau atau sebaliknya.

[ 4 markah ]

6 Talak yang diharuskan Islam hendaklah Jenis talak dari aspek hukum:

dilaksanakan dengan penuh kesedaran dan ● Talak Sunni

rasa belas kasihan. ● Talak bid’ie
Nyatakan dua jenis talak dari aspek

hukum. ( 2014 )

[ 2 markah ]

39 | PanduanGuru @ S P M 2 0 1 9 K1/B

BIL SOALAN SKEMA JAWAPAN

7 Nyatakan hukum dan alasan bagi situasi ● Hukum: Sah talak

berikut: ● Alasan: kerana talak boleh berlaku sama ada dalam

Ketika En. Malik bergaduh dengan keadaan marah atau sebaliknya.

isterinya, beliau telah melafazkan talak

satu terhadap isterinya dalam keadaan

marah.

[ 2 markah ]

8 Faizurah berkahwin dengan lelaki ● Hukum: Sah perkahwinan

pilihannya hanya selepas dua minggu ● Alasan : Tiada iddah bagi perempuan yang dicerai
diceraikan oleh suaminya tanpa
suami tanpa disetubuhi
disetubuhi. Nyatakan hukum dan alasan.

[ 2 markah ]

b) KHULUK / TEBUS TALAK

BIL SOALAN SKEMA JAWAPAN
1 Nyatakan maksud khuluk.
Maksud khuluk ialah:
[ 2 markah ] Perceraian suami isteri dengan lafaz khuluk atau tebus

talak (1m) yang dikaitkan dengan bayaran tertentu ( 1m)

2 Jelaskan dua perbezaan antara fasakh Dua perbezaan antara fasakh dengan khuluk ialah:

dengan khuluk.

[ 4 markah ] Aspek Fasakh Khuluk

Bayaran Tiada bayaran Ada bayaran
tertentu

Sebab Berlaku dengan Persetujuan
sebab bersama

Kuasa Kuasa Mahkamah Kuasa suami

3 Jelaskan dua hikmah khuluk. Dua hikmah khuluk ialah:

[4 markah ] ● Mengelakkan sifat ego suami yang suka

menyalahgunakan kuasa sebagai ketua keluarga

untuk bertindak sesuka hati.

● Penghormatan kepada isteri untuk bertindak

mengikut undang-undang syarak.

● Mengelakkan isteri dari berlaku nusyuz seandainya

terpaksa hidup dengan suami yang tidak disukainya.

40 | PanduanGuru @ S P M 2 0 1 9 K1/B

c) FASAKH

BIL SOALAN SKEMA JAWAPAN

1 Isteri yang ingin menuntut fasakh daripada Menuntut fasakh bermaksud isteri memohon pembatalan

suaminya hendaklah mengemukakan ikatan perkahwinan di mahkamah syariah disebabkan

tuntutan tersebut di Mahkamah Syariah. syarat-syarat yang tidak di penuhi semasa akad atau

Nyatakan maksud menuntut fasakh? ( disebabkan masalah yang berlaku dalam rumahtangga.

SPM 2007)

[ 2 markah ]

2 Bagaimanakah cara yang suami patut Suami boleh berkahwin semula dengan akad nikah dan
lakukan untuk mendapatkan semula mahar yang baru setelah isteri tamat tempoh idah.
isterinya setelah berlaku fasakh?

3 Terangkan dua hikmah diharuskan fasakh Dua hikmah diharuskan fasakh ialah

dalam Islam. ● Peringatan kepada suami / agar bertanggungjawab

[ 4 markah ] dalam menunaikan hak-hak isteri dan keluarga.

● Memberi peluang kepada isteri/untuk membuat

tuntutan pembatalan perkahwinan.

● Menggelakkan kemudaratan kepada isteri/ sekiranya

ikatan perkahwinan diteruskan.

● Menghindarkan suasana yang tidak baik/ terhadap

perkembangan fizikal, mental dan emosi anak-anak.

● Menyelamatkan akidah isteri dan anak-anak/ekoran

daripada suami yang murtad.

4 Apakah maksud fasakh? Maksud fasakh?
Pembatalan ikatan perkahwinan (1m) disebabkan syarat-
[ 2 markah] s.yarat yang tidak dipenuhi semasa akad nikah (1m)
disebabkan masalah yang berlaku dalam rumahtangga.
( 1m)

5 Nyatakan dua sebab yang membolehkan Dua sebab yang membolehkan isteri menuntut fasakh:

isteri menuntut fasakh. [ 2 markah ] ● Suami berpenyakit yang sukar diubati ( Aids, kusta,

sopak dan mati pucuk)

● Suami zalim ke atas isteri ( memukul/mengancam

keselamatan isteri)

● Suami murtad

● Suami hilang ( Syafei: 4 tahun, Hanafi: 6 bulan,

maliki : 1 tahun )

● Suami tidak memberi nafkah zahir dan batin

Akronim: Pergi Zoo Melaka Harimau Tidur

6 Jelaskan kesan fasakh terhadap suami dan Kesan fasakh terhadap suami dan isteri:

isteri. [ 4 markah ] Suami/isteri tidak boleh rujuk dalam tempoh iddah

Mereka boleh berkahwin semula dengan akad nikah dan

mahar yang baru.

41 | PanduanGuru @ S P M 2 0 1 9 K1/B

d) ZIHAR

BIL SOALAN SKEMA JAWAPAN

1 Zihar bermaksud suami menyamakan Dua anggota yang dimaksudkan ialah:

isterinya atau mana-mana anggota ● Punggung

isterinya dengan ibunya atau dengan ● Belakang

perempuan yang mahram baginya. ● Kemaluan perempuan
Nyatakan dua anggota yang dimaksudkan.

(SPM 2008) [ 2 markah ]

2 Suami yang telah melafazkan zihar wajib Kifarat zihar ialah
membayar kifarat. Jelaskan kifarat zihar. ● Memerdekakan seorang hamba mukmin
● Jika tidak mampu, wajib berpuasa selama 2 bulan
berturut-turut

● Jika tidak mampu, wajib memberi makan kepad 60
orang miskin dengan kadar secupak bagi setiap
orang.

3 Zihar ialah amalan yang sering dilakukan Maksud zihar:
oleh masyarakat Arab jahiliah( SPM 2012) Zihar ialah suami menyamakan isterinya atau mana-
Nyatakan maksud zihar? [ 2 markah ] mana anggota tubuh badannya dengan ibunya atau mana-
mana perempuan mahram baginya.

Jelaskan akibat zihar terhadap suami. Akibat zihar terhadap suami:
[ 2 markah ] ● Suami wajib membayar kifarah
● Suami isteri haram melakukan persetubuhan
● Suami berdosa besar/ mendapat kemurkaan Allah.

TAJUK: KEMAHIRAN KEIBUBAPAAN

BIL SOALAN SKEMA JAWAPAN

1 Jelaskan dua tanggungjawab ibu bapa Dua tanggungjawab ibu bapa semasa mengandungkan

semasa mengandungkan anak. anak

[ 4 markah ] ● Ibu bapa sentiasa mendekatkan diri kepada Allah

SWT

● Menunaikan kewajipan agama dan bersabar

● Taat kepada perintah Allah SWT dan meningglkan

maksiat

● Melazimi membaca al-Quran

● Sentiasa menjaga akhlak

● Berdoa supaya dikurniakan anak yang soleh

● Membuat pemeriksaan kesihatan

● Menjaga sistem pemakanan secara seimbang,

berkhasiat, dan dari sumber yang halal.

2 Jelaskan dua amalan yang disarankan Dua amalan yang disarankan dalam Islam kepada ibu
dalam Islam kepada ibu yang sedang yang sedang mengandung ke arah melahirkan anak yang
mengandung ke arah melahirkan anak soleh

42 | PanduanGuru @ S P M 2 0 1 9 K1/B

BIL SOALAN SKEMA JAWAPAN
yang soleh.
● Sentiasa membaca ayat-ayat al-Quran
[4 markah ] ● Memperbanyakkan zikir/ bersedekah
● Membaca buku ilmiah
● Makan makanan yang baik, berkhasiat dan halal
● Sentiasa berdoa supaya dikurniakan anak yang soleh
● Melaksanakan solat wajib dan solat sunat

3 Jelaskan dua cara memberi didikan sosial Dua cara memberi didikan sosial kepada anak-anak

kepada anak-anak. ● Mengajar tentang konsep persaudaraan sesama

[ 4 markah ] Islam.

● Mengajar adab berziarah, menghormati hak orang

lain.

● Memberi penekanan batas-batas aurat dan peraturan

pergaulan antara lelaki dan wanita mengikut ajaran

Islam.

TAJUK: UNDANG-UNDANG KELUARGA ISLAM

BIL SOALAN SKEMA JAWAPAN

1 Nyatakan maksud bidang kuasa Mal bagi Bidang kuasa Mal ialah:

Mahkamah Syariah? Kesalahan kecil yang dapat diselesaikan melalui

[ 2 markah ] bimbingan di antara pihak yang terlibat

2 Jelaskan dua peranan Mahkamah Syariah Dua peranan Mahkamah Syariah di Malaysia

di Malaysia. ● Memberi khidmat nasihat/kaunseling / rundingcara/

[ 4 markah ] perdamaian pergaduhan

● Menyelesaikan kes kekeluargaan Islam/ kes

jenayah/ berdasarkan bidang kuasa.

● Memberi maklumat perundangan / ceramah kepada

orang ramai.

3 Undang-undang Keluarga Islam di Dua jenis Mahkamah Syariah

Malaysia memperuntukkan hal-hal ● Mahkamah Rayuan
berkaitan perkahwinan, perceraian dan ● Mahkamah Tinggi
hal-hal umat Islam. ● Mahkamah Rendah
Nyatakan dua jenis Mahkamah Syariah

yang terdapat di Malaysia.

[ 2 markah ]

4 Jelaskan dua peranan Mahkamah Syariah Dua peranan Mahkamah Syariah untuk kebaikan umat

untuk kebaikan umat Islam. Islam:

[ 4 markah ] ● Memberi khidmat nasihat kepada orang Islam

● Menyelesaikan kes-kes secara adil

● Memberi maklumat perundangan kepada orang

ramai

43 | PanduanGuru @ S P M 2 0 1 9 K1/B

5 Senaraikan dua bentuk hukuman bagi Dua bentuk hukuman bagi kesalahan jenayah di bawah

kesalahan jenayah di bawah bidang kuasa bidang kuasa jenayah Mahkamah Syariah:

jenayah Mahkamah Syariah. ● Penjara 3 tahun

[ 2 markah ] ● Denda RM 5,000.00

● Rotan 6 kali sebatan

TAJUK: ANAK AMANAH ALLAH

BIL SOALAN SKEMA JAWAPAN

1 Ibu diberikan keistimewaan hak menjaga Dua sebab ibu diberikan keistimewaan tersebut:

anak (Hadhanah) setelah berlaku ● Ibu merupakan orang yang penyabar, tabah dan
perceraian. ● gigih menjaga anak.
Jelaskan dua sebab ibu diberikan ●
keistimewaan tersebut. Kasih sayang seorang ibu amat mendalam terhadap
anaknya.
[ 2 markah ]
Ibu telah berkorban melahirkan dan menyusukan

anaknya dengan penuh kasih sayang

● Ibu adalah tempat untuk anak bermanja dan

mendapat kasih sayang.

2 Hadanah ialah hak penjagaan anak yang Wajib bagi anak itu tidak mampu berdikari
masih kecil dan belum mumayiz serta
tidak mampu mengurus diri sendiri.
Apakah hukum hadhanah? (SPM 2012 )
[1 markah ]

3 Jelaskan sebab gugurnya hak hadhanah. Sebab gugurnya hak hadhanah:
[ 2 markah ] ● Berakhlak buruk
● Menganiayai kanak-kanak tersebut ataupun cuai
penjagaannya.

● Murtad
● Berpindah tempat kediaman
● Perempuan yang menjaga kanak-kanak itu

berkahwin dengan seorang lelaki yang tidak ada
pertalian nasab dengan kanak-kanak tersebut.

4 Apakah maksud anak angkat? Anak yang dipelihara oleh bukan ibu bapa kandungnya.

[ 2 markah ]

5 Jelaskan dua peraturan mengambil anak Dua peraturan pengambilan anak angkat:

angkat [ 4 markah ] ● Tidak boleh menasabkan anak angkat kepada bapa
angkat.

● Menjaga batas-batas pergaulan dan aurat antara ahli

keluarga dengan anak angkat.

● Tidak boleh mewarisi harta pesaka keluarga

angkatnya. Dia hanya boleh mendapat harta melalui

hibah, hadiah dan wasiat.

44 | PanduanGuru @ S P M 2 0 1 9 K1/B

45 | PanduanGuru @ S P M 2 0 1 9 K1/B

TAJUK: KERAJAAN KHULAFA’ AR-RASYIDIN
a) CARA-CARA PEMILIHAN KHULAFA’ AR-RASYIDIN

BIL SOALAN SKEMA JAWAPAN

1 Bagaimanakah Umar Al Khattab r.a Cara Umar Al Khattab r.a dilantik sebagai khalifah :

dilantik sebagai khalifah? ● Umar menjadi khalifah melalui wasiat yang dibuat

[3 m] oleh Abu Bakar bagi mengelakkan perpecahan umat

Islam.

● Wasiat tersebut ditulis oleh Uthman bin Affan.

● Pelantikan Umar dipersetujui oleh semua pihak.

2 Nyatakan dua cara pelantikan Saidina Dua cara pelantikan Saidina Abu Bakar As Siddiq r.a

Abu Bakar As Siddiq r.a sebagai khalifah. sebagai khalifah:

[4 m] ● Meredakan perselisihan pengganti selepas

kewafatan Rasulullah SAW, Saidina Abu Bakar

memberi ucapan dan mencadangkan supaya mereka

melantik sama ada Saidina Umar atau Abu Ubaidah.

● Kedua-duanya menolak dan Saidina Umar

mencadangkan Saidina Abu Bakar dan dengan

segera Saidina Umar berjabat tangan dengan Abu
Bakar serta terus memberi bai’ah atau janji setia,

kemudian diikuti oleh umat Islam yang lain.

3 Jelaskan dua cara pelantikan Khulafa’ ar- Dua cara pelantikan Khulafa’ Ar Rasyidin :

Rasyidin . ● Melalui majlis syura
[4 m] ● Melalui wasiat yang kemudianya dipersetujui majlis

syura.

b) KEPIMPINAN KHULAFA’ AR-RASYIDIN

BIL SOALAN SKEMA JAWAPAN

1 Jelaskan dua ciri kepimpinan Khulafa’ Ar Dua ciri kepimpinan Khulafa’ Ar Rasyidin. :

Rasyidin. ● Bertanggungjawab / Amanah semasa memimpin

[4 m] negara.

● Berpendirian tegas dalam mendaulatkan agama

Islam

● Melaksanakan undang-undang mengikut Al-Quran

dan As-Sunnah

● Rakyat dilayan dengan adil / sama rata

● Mengamalkan kesederhanaan dalam memimpin

negara

● Bersifat terbuka dan bersedia menerima pendapat

rakyat jika pendapat itu bersumberkan Al-Quran dan

Hadis

● Jujur dalam menguruskan harta negara

2 Terangkan dua kesan positif yang Dua kesan positif yang diperolehi daripada kepimpinan

diperolehi daripada kepimpinan Khulafa’ Khulafa’ Ar Rasyidin :

Ar Rasyidin. ● Corak kepimpinan yang mendaulatkan syariat Islam

[4 m] demi meraih keredhaan Allah.

46 | PanduanGuru @ S P M 2 0 1 9 K1/B

BIL SOALAN SKEMA JAWAPAN

● Sifat pemimpin negara yang berakhlak serta
berwawasan memajukan negara

● Pertahanan negara diberi keutamaan bagi
memastikan negara bebas daripada serangan luar

● Dasar ekonomi digubal secara adil bagi kestabilan
rakyat

● Ilmu pengetahuan diberi perhatian yang penting
sama ada ilmu akli mahupun naqli

● Rakyat diberi layanan yang sama rata tanpa mengira
golongan atasan atau bawahan.

● Kebajikan rakyat diberi keutamaan terutama
golongan fakir dan miskin.

c) POLISI PENTADBIRAN KHULAFA’ AR-RASYIDIN

BIL SOALAN SKEMA JAWAPAN

1 Peluasan kawasan telah diteruskan pada Dua bandar baru yang telah dibangunkan pada zaman

zaman Saidina Umar bin al-Khattab pemerintahan Saidina Umar bin al-Khattab:

menjadi khalifah. ● Kufah

Nyatakan dua bandar baru yang telah ● Fustat
dibangunkan pada zaman ● Mosul
pemerintahannya.

[2 m]

2 Jelaskan dua polisi pentadbiran Khalifah Dua polisi pentadbiran Khalifah Saidina Umar al-

Saidina Umar al-Khattab. Khattab:

[4 m] ● Menyusun semula pentadbiran tanah yang dikuasai

oleh tentera Islam

● Tidak membenarkan sahabat keluar atau

meninggalkan kota Madinah kecuali apabila

diizinkan

3 Nyatakan dua polisi pentadbiran khalifah Dua polisi pentadbiran khalifah Uthman bin Affan dalam

Uthman bin Affan dalam memelihara memelihara kestabilan negara:

kestabilan negara ● Memberi peluang terbuka kepada sesiapa yang ingin

[4 m] berjihad untuk meluaskan pengaruh Islam

● Para sahabat dibenarkan keluar dari Madinah

4 Jelaskan dua polisi pentadbiran Khalifah Dua polisi pentadbiran Khalifah Saidina Ali bin Abi

Saidina Ali bin Abi Talib untuk mengatasi Talib untuk mengatasi keadaan negara yang kurang stabil

keadaan negara yang kurang stabil pada pada zaman pemerintahannya:

zaman pemerintahannya ● Menukarkan pegawai-pegawai yang berketurunan

[4 m] Umaiyyah dengan pegawai-pegawai baru

● Meneruskan Majlis Tahkim

5 Mengapakah terdapat perbezaan polisi di Sebab wujudnya perbezaan polisi di antara khalifah-

antara khalifah-khalifah? khalifah:

[2 m] ● Kerana perbezaan latar belakang dan suasana negara
ketika pemerintahan Khulafa’ ar-Rasyidin

47 | PanduanGuru @ S P M 2 0 1 9 K1/B