The words you are searching are inside this book. To get more targeted content, please make full-text search by clicking here.
Discover the best professional documents and content resources in AnyFlip Document Base.
Search
Published by baasankhuu.b, 2018-03-04 05:17:14

ШӨХТГ_3

ШӨХТГ_3

Шударга өрсөлдөөн, хэрэглэгчийн төлөө газар
ШУДАРГА ӨРСӨЛДӨӨН

ХЭРЭГЛЭГЧИЙН ТӨЛӨӨ ГАЗАР

15.1.18.өөрийн үйл ажиллагаанд туслалцаа үзүүлсэн гэрч, бусад этгээдийг
шаардлагатай тохиолдолд цагдаагийн байгууллагын хамгаалалтад авахуулах
тухай асуудлыг холбогдох байгууллагад тавьж шийдвэрлүүлэх;

15.1.19.өрсөлдөөний нөхцөлийг бүрдүүлэх, хяналт шалгалт хийх, зөрчил шалган
шийдвэрлэх болон өрсөлдөөнтэй холбоотой асуудлаар гадаад улсын болон
олон улсын ижил төстэй байгууллагатай хамтран ажиллах, мэдээлэл солилцох;

15.1.20.эрх бүхий байгууллагаас төрийн өмчит хуулийн этгээдийг хувьчлах талаар
боловсруулсан санал, шийдвэрийн төсөлд санал, дүгнэлт өгөх;

15.1.21.улсын байцаагчийн шийдвэрт гаргасан гомдлыг хянан шийдвэрлэх;

15.1.22.улсын байцаагчийн ёс зүйн дүрмийг батлах;

15.1.23.аж ахуй эрхлэгчийг захиргааны шийтгэлээс чөлөөлөхтэй холбогдох журмыг
батлах;

16 дугаар зүйл. Хорооны хуралдаан

16.1.Хорооны бүрэн эрхээ хэрэгжүүлэн шийдвэр гаргах үйл ажиллагааны үндсэн хэлбэр
нь хуралдаан байна.

16.2.Хорооны хуралдаанд оролцсон гишүүдийн олонхийн саналаар шийдвэр гаргах
бөгөөд хуралдаанд оролцсон гишүүдийн санал тэнцсэн тохиолдолд асуудлыг хуралдаан
даргалагчийн саналаар шийдвэрлэнэ.  

16.3.Хорооны шийдвэрт Хорооны дарга гарын үсэг зурна.

16.4.Хорооны хуралдаан сард нэгээс доошгүй удаа болох бөгөөд хуралдааны дэгийг
Хороо өөрөө тогтооно.

16.5.Хорооны дарга, гишүүн хуралдаанаар асуудлыг нь хэлэлцэж байгаа этгээдтэй
гэр бүл, төрөл садангийн холбоотой бол хуралдаан эхлэхээс өмнө энэ тухай мэдэгдэж, уг
асуудлыг хуралдаанаар хэлэлцэх, шийдвэр гаргахад оролцохгүй.

16.6.Хорооны хуралдааныг нийт гишүүний олонхи нь хүрэлцэн ирсэн бол хүчинтэйд
тооцно.

16.7.Хорооны хуралдааныг гурваас доошгүй гишүүний бичгээр гаргасан хүсэлт болон
Хорооны даргын шийдвэрээр энэ хуулийн 16.4-т зааснаас бусад үед зарлан хуралдуулж
болно.

16.8.Хорооны хуралдаанаас гаргасан шийдвэр тогтоол хэлбэртэй байна.

16.9.Хорооны хуралдааны явцыг тэмдэглэлээр баталгаажуулах бөгөөд түүнд
хуралдаанд оролцсон бүх гишүүд гарын үсэг зурна.

17 дугаар зүйл. Хорооны дарга, гишүүнийг томилох

17.1.Хороо нь хамтын удирдлагын зарчмаар ажиллах бөгөөд дарга, зургаан гишүүний
бүрэлдэхүүнтэй байна. Гишүүдийн хоёр нь орон тооны, дөрөв нь орон тооны бус байх бөгөөд
орон тооны хоёр гишүүн нь Хорооны дэд даргын статустай байна.

17.2.Хорооны дарга, орон тооны хоёр гишүүнд тус бүр нэг хүний нэрийг Улсын Их
Хурлын дарга, орон тооны бус дөрвөн гишүүнд Улсын Их Хурлын Эдийн засгийн байнгын
хороо хоёр хүний, Хууль зүйн байнгын хороо, Үндэсний хөгжлийн асуудал эрхэлсэн Засгийн
газрын гишүүн тус бүр нэг хүний нэр дэвшүүлж, Улсын Их Хурлаас томилно.

ӨРСӨЛДӨӨНИЙ ТУХАЙ ХУУЛИЙН ШИНЭЧИЛСЭН НАЙРУУЛГЫН ТӨСЛИЙН ХЭЛЭЛЦҮҮЛЭГ | 4531

ШудаЯрПгОаНөЫрсОөЛлОдНөөУнЛ, СхЫэрНэгХлАэМгчТиЫйнН төлөө газар
АЖИЛЛАГААНЫ БАЙГУУЛЛАГА

17.3.Хорооны дарга, гишүүнээр дараахь этгээдийг томилж болохгүй :
17.3.1.төрийн улс төрийн албан хаагч;
17.3.2.улс төрийн намын удирдах албан тушаалтан;
17.3.3.Yндсэн хуулийн цэцийн гишүүн, бүх шатны шүүхийн шүүгч, прокурор;
17.3.4.төрийн болон хувийн өмчийн аж ахуй эрхлэгчид ажиллаж байгаа этгээд;
17.3.5.бизнесийн мэргэжлийн үйл ажиллагаа явуулдаг төрийн бус байгууллагын
удирдах албан тушаалтан.

17.4.Хорооны дарга нь эдийн засаг, эрх зүйн аль нэг чиглэлээр мэргэжил эзэмшсэн,
мэргэжлээрээ арван таваас доошгүй жил, үүнээс төрийн байгууллагад арваас доошгүй жил
ажилласан Монгол Улсын иргэн байна.

17.5.Хорооны гишүүн нь эдийн засаг, эрх зүйн аль нэг чиглэлээр мэргэжил эзэмшсэн,
мэргэжлээрээ арваас доошгүй жил, үүнээс төрийн байгууллагад наймаас доошгүй жил
ажилласан Монгол Улсын иргэн байна.

17.6.Энэ хуулийн 17.2-т заасан нэр дэвшигчийг Улсын Их Хурал дэмжээгүй бол нэр
дэвшүүлэх эрх бүхий этгээд ажлын 10 өдрийн дотор өөр хүний нэрийг дэвшүүлэх бөгөөд уг
саналыг хүлээн авснаас хойш Улсын Их Хурал ажлын 15 өдрийн дотор хэлэлцэж томилно.

18 дугаар зүйл. Хорооны дарга, гишүүнийг үүрэгт ажлаас нь чөлөөлөх
18.1. Улсын Их Хурал дараахь үндэслэлээр Хорооны дарга, гишүүнийг үүрэгт ажлаас нь
чөлөөлнө:

18.1.1.бүрэн эрхийн хугацаа дуусгавар болсон;
18.1.2.эрүүл мэндийн байдал болон хүндэтгэн үзэх бусад шалтгаанаар албан үүргээ

гүйцэтгэх боломжгүй болсон;
18.1.3.үүрэгт ажлаасаа чөлөөлүүлэхийг хүсэж өөрөө өргөдөл гаргасан;
18.1.4.энэ хуулийн 17.3-т заасан албан тушаалд томилогдсон буюу сонгогдсон.
18.2.Энэ хуулийн 18.1-д заасан үндэслэлээр Хорооны дарга, гишүүнийг үүрэгт ажлаас
нь чөлөөлүүлэх тухай саналыг түүнийг томилоход нэр дэвшүүлсэн этгээд Улсын Их Хуралд
оруулна.
19 дүгээр зүйл. Хорооны дарга, гишүүнийг огцруулах
19.1.Хорооны дарга, гишүүнийг дараахь үндэслэлээр огцруулна:

19.1.1.гэмт хэрэг үйлдсэнийг шүүхээс тогтоож, шүүхийн шийтгэх тогтоол хүчин
төгөлдөр болсон;

19.1.2.энэ хуулийн 17.3-д заасныг зөрчсөн нь томилогдсоных нь дараа илэрсэн.
19.2.Улсын Их Хурал энэ хуулийн 19.1.2-д заасан тохиолдолд томилуулахаар нэр
дэвшүүлсэн этгээдийн саналыг, 19.1.1-т заасан тохиолдолд эрх бүхий байгууллагын
шийдвэрийг тус тус үндэслэн Хорооны дарга, гишүүнийг огцруулна.
20 дугаар зүйл. Хорооны дарга, гишүүнийг нөхөн томилох
20.1. Хорооны дарга, гишүүний бүрэн эрхийн хугацаа хуулиар тогтоосон хугацаанаас
өмнө дуусгавар болсон бол энэ хуулийн 17.2-т заасан эрх бүхий этгээд өөр хүнийг нэр

| 5424 ӨРСӨЛДӨӨНИЙ ТУХАЙ ХУУЛИЙН ШИНЭЧИЛСЭН НАЙРУУЛГЫН ТӨСЛИЙН ХЭЛЭЛЦҮҮЛЭГ

Шударга өрсөлШдУөДөнА,РхГАэрӨэРглСэӨгчЛиДйӨнӨтНөлөө газар

ХЭРЭГЛЭГЧИЙН ТӨЛӨӨ ГАЗАР

дэвшүүлж, саналаа Улсын Их Хуралд оруулна.

20.2. Энэ хуулийн 20.1-д заасны дагуу томилогдсон этгээдийн бүрэн эрхийн хугацаа
өмнөх гишүүний томилолтын үлдсэн хугацаатай тэнцүү байна.

21 дүгээр зүйл. Хорооны дарга, гишүүний бүрэн эрхийн хугацаа

21.1. Хорооны дарга, гишүүний бүрэн эрхийн хугацаа зургаан жил байх бөгөөд нэг удаа
улируулан томилж болно.

21.2. Хорооны дарга, гишүүний бүрэн эрх нь түүнийг томилсон тухай Улсын Их Хурлын
шийдвэр гарснаар эхэлж, дараагийн дарга, гишүүн томилогдсоноор дуусгавар болно.

22 дүгээр зүйл. Хорооны даргын бүрэн эрх

22.1. Хорооны дарга дараахь бүрэн эрхийг хэрэгжүүлнэ:

22.1.1. Хороог дотоод, гадаад харилцаанд төлөөлөх;

22.1.2. Хорооны бүрэн эрхэд хамаарах асуудлаар Улсын Их Хурал, Засгийн газар,
холбогдох бусад байгууллагатай шууд харилцаж, Улсын Их Хурлын нэгдсэн
хуралдаан болон Байнгын хороо, Засгийн газрын хуралдаанд Хорооны байр
суурийг илэрхийлэх;

22.1.3.энэ хуулийн 16.1-д заасан хуралдаанаар хэлэлцэх асуудлыг тодорхойлж,
хуралдааныг товлох, даргалах;

22.1.4.Хорооны гишүүний ажил үүргийг хуваарилж, гүйцэтгэлд нь хяналт тавих;

22.1.5.улсын байцаагчийн хүсэлт болон хуульд заасан бусад үндэслэлээр зөрчлийн
хэрэг бүртгэлт явуулах зөвшөөрөл олгох, зөрчлийн хэрэг бүртгэлтийг удирдах.

22.1.6.хууль тогтоомжид заасан бусад бүрэн эрх.

22.2.Хорооны даргын түр эзгүйд үүргийг нь түүний томилсны дагуу Хорооны орон
тооны аль нэг гишүүн гүйцэтгэнэ.

23 дугаар зүйл. Хорооны ажлын алба

23.1. Хороо өөрийн дарга гишүүнд үүргээ гүйцэтгэхэд нь туслалцаа үзүүлэх, Хорооны
үйл ажиллагааг хэвийн явуулах нөхцөлийг хангах, аж ахуй эрхлэгчийн үйл ажиллагаанд
хяналт шалгалт хийх, зөрчлийн хэрэг бүртгэлт явуулах, зөрчлийг шалгах, хяналт шалгалт,
зөрчлийн хэрэг бүртгэлтийн болон зөрчил шалгасан талаархи үр дүнг Хороонд танилцуулж
зохих шийдвэрийг гаргуулах чиг үүрэг бүхий ажлын албатай байна.

23.2. Ажлын албаны үйл ажиллагаа, бүтэц, зохион байгуулалт, орон тооны дээд
хязгаарыг холбогдох хууль тогтоомжид нийцүүлэн Хорооны дүрмээр зохицуулна.

23.3. Ажлын албаны дарга нь Хорооны төсвийн шууд захирагч байх бөгөөд Хорооны
ажлын албаны өдөр тутмын үйл ажиллагааг удирдан зохион байгуулах чиг үүргийг
хэрэгжүүлж, Хорооноос өгсөн үүргийн биелэлтийг хангана. Ажлын албаны даргыг Хорооны
дарга томилж, чөлөөлнө.

23.4. Ажлын албаны удирдах болон гүйцэтгэх албан тушаал төрийн захиргааны албан
тушаал байна.

23.5. Ажлын албаны хяналт шалгалт хийх, зөрчил шалгах чиг үүрэг бүхий нэгжийн албан
хаагчид улсын байцаагчийн эрхтэй байна.

ӨРСӨЛДӨӨНИЙ ТУХАЙ ХУУЛИЙН ШИНЭЧИЛСЭН НАЙРУУЛГЫН ТӨСЛИЙН ХЭЛЭЛЦҮҮЛЭГ | 5453

ШудаЯрПгОаНөЫрсОөЛлОдНөөУнЛ, СхЫэрНэгХлАэМгчТиЫйнН төлөө газар
АЖИЛЛАГААНЫ БАЙГУУЛЛАГА

24 дүгээр зүйл. Улсын байцаагчийн эрх, үүрэг

24.1.Энэ хуулийн 14.4-т заасан улсын байцаагч Хорооноос баталсан албаны болон
хувийн дугаар бүхий үнэмлэх, тэмдэг, хэвлэмэл хуудас хэрэглэнэ.

24.2.Улсын байцаагч дараахь эрх, үүргийг хэрэгжүүлнэ:

24.2.1.өрсөлдөөний тухай хууль тогтоомжийн хэрэгжилтэд хяналт тавих, зөрчлийн
хэрэг бүртгэлт явуулах, зөрчил шалгах болон хяналт шалгалт хийх саналаа
Хорооны даргад тавьж шийдвэрлүүлэх, Зөрчлийн тухай хуулийн 10.7 дугаар
зүйлийн 6-д заасан зөрчлийг шалган шийдвэрлэх;

24.2.2.судалгаа, хяналт шалгалт, зөрчил шалгах ажилд шаардлагатай мэдээ,
мэдээлэл, тайлан, тайлбар, тодорхойлолт, бусад баримт бичгийг холбогдох
байгууллага, албан тушаалтан, аж ахуй эрхлэгчээс үнэ төлбөргүй гаргуулан
авах;

24.2.3.хийсэн хяналт шалгалтын үнэн зөвийг бүрэн хариуцах;

24.2.4.хяналт шалгалтын явцад зөрчлийн ул мөр, нотлох баримт олох, зөрчлийн
талаархи ач холбогдол бүхий бусад байдлыг тодруулах зорилгоор шалгагдаж
байгаа этгээдийн бие, албан тасалгаа, үйлдвэрийн газар, агуулах болон бичиг
баримт, компьютер, эд зүйлд үзлэг хийх, шаардлагатай баримт материал, эд
зүйлийг түр хураан авах;

24.2.5.Өрсөлдөөний тухай хууль тогтоомж зөрчсөн нь Хорооноос гаргасан
шийдвэрээр тогтоогдсон аж ахуй эрхлэгчид захиргааны шийтгэл ногдуулах

24.2.6.захиргааны шийтгэл ногдуулах тухай өөрийн гаргасан шийдвэрийн
биелэлтийг хангуулах;

24.2.7.өөрийн болон гэр бүлийн гишүүний амь нас, эрүүл мэнд, өмч хөрөнгөд нь
шууд тулгарсан гэнэтийн халдлагын аюулаас хамгаалахын тулд бие хамгаалах
тусгай хэрэгсэл хэрэглэх;

24.2.8.хяналт шалгалтын явцад холбогдох этгээдийг мэдэгдэх хуудсаар дуудан
ирүүлэх;

24.2.9.хууль тогтоомжид заасан бусад бүрэн эрх.

25 дугаар зүйл. Хорооны дарга, гишүүн, ажлын албаны албан хаагчийн баталгаа

25.1. Хорооны дарга, гишүүн, Ажлын албаны албан хаагч төрийн албаны тухай хууль
тогтоомжид заасан төрийн албан хаагчийн ажиллах нөхцөл, баталгаа, түүнд олгох цалин
хөлс, нөхөн төлбөр, тусламж, шагнал, урамшил, тэтгэвэр, тэтгэмжээс гадна дор дурдсан
нэмэгдэл баталгаагаар хангагдана:

25.1.1. энэ хуулийн 18, 19 дүгээр зүйлд зааснаас бусад тохиолдолд Хорооны дарга,
гишүүнийг үүрэгт ажлаас нь чөлөөлөх буюу огцруулахыг хориглоно. Хорооны
дарга болон орон тооны гишүүний цалингийн хэмжээг Улсын Их Хурал тогтоох
бөгөөд Хорооны орон тооны бус гишүүнд урамшуулал олгох журам, урамшууллын
хэмжээг Хорооны дүрмээр зохицуулна.

25.1.2.Хорооны дарга, гишүүн, Ажлын албаны албан хаагч албан үүргээ гүйцэтгэж
байхдаа хөдөлмөрийн чадвараа түр алдсан буюу хөгжлийн бэрхшээлтэй болсон
бол түүний авч байсан цалин, тэтгэвэр, тэтгэмжийн зөрүүг, хэрэв хиймэл эрхтэн
хийлгэсэн бол түүний зардлыг төр хариуцах;

| 5446 ӨРСӨЛДӨӨНИЙ ТУХАЙ ХУУЛИЙН ШИНЭЧИЛСЭН НАЙРУУЛГЫН ТӨСЛИЙН ХЭЛЭЛЦҮҮЛЭГ

Шударга өрсөлдөөн, хэрэглэгчийн төлөө газар
ШУДАРГА ӨРСӨЛДӨӨН

ХЭРЭГЛЭГЧИЙН ТӨЛӨӨ ГАЗАР

25.1.3. Хорооны дарга, гишүүн, Ажлын албаны албан хаагч албан үүргээ гүйцэтгэж
байхдаа амь насаа алдсан эсхүл албан үүрэгтэй нь холбогдуулан амь насыг нь
хохироосон бол түүний ар гэрт таван жилийн албан тушаалын цалинтай нь тэнцэх
хэмжээний нэг удаагийн буцалтгүй тусламж олгох;

25.1.5. Хорооны дарга, гишүүн, Ажлын албаны албан хаагчийн амь нас, эрүүл мэндийг
заавал даатгах бөгөөд даатгалын төлбөрийг Хорооны төсвөөс төлөх;

25.1.6. Хорооны дарга, гишүүн, Ажлын албаны албан хаагчийн албаны болон хяналт
шалгалт хийх бүрэн эрхээ хэрэгжүүлэхэд нь гарах зайлшгүй зардлыг Хорооны
төсвөөс олгох.

25.3.Энэ хуульд заасан эдийн засгийн баталгааг Хорооны дарга, гишүүн, Ажлын
албаны албан хаагчид эдлүүлэхдээ ижил төрлийн тэтгэвэр, тэтгэмж, тусламж, нэмэгдлийг
давхардуулж олгохгүй бөгөөд сонголтыг өөрөө хийнэ.

25.4.Ажлын албаны албан хаагч эрх бүхий албан тушаалтны өгсөн тушаал, даалгаврыг
биелүүлснээс үүссэн хохирол, сөрөг үр дагаврыг тушаал, даалгавар өгсөн албан тушаалтан
хариуцна.

ДӨРӨВДҮГЭЭР БҮЛЭГ

ЗӨРЧИЛ ШАЛГАХ АЖИЛЛАГААНЫ БУСАД ХАРИЛЦАА

26 дугаар зүйл. Зөрчил шалгах ажиллагааны явцад аж ахуй эрхлэгчийн эрхийг хангах

26.1.Хороо нь өрсөлдөөний тухай хууль тогтоомж зөрчсөн зөрчлийг шалган шийдвэрлэж
эцсийн шийдвэр гаргаагүй байхад аж ахуй эрхлэгчийн нэр хүндэд харш аливаа мэдээ,
мэдээллийг тараахыг хориглох ба хэрэв ийнхүү мэдээ, мэдээлэл тарсан бол аж ахуй
эрхлэгчийн зөрчигдсөн эрхийг сэргээх арга хэмжээ авна.

26.2.Энэ хуулийн 26.1-д заасныг зөрчсөний улмаас аж ахуй эрхлэгч ажил хэргийн нэр
хүнд, бизнесийн ашиг орлогод нөлөөлж гэм хор учирсан гэж гомдол гаргавал Хороо шалгаж
гэм буруутай этгээдэд хуулийн дагуу хариуцлага хүлээлгэж, нийтэд мэдээлэх замаар аж
ахуй эрхлэгчийн зөрчигдсөн эрхийг сэргээх арга хэмжээ авна.

27 дугаар зүйл. Зөрчил шалган шийдвэрлэх ажиллагаанд дэмжлэг үзүүлэх
27.1.Улсын байцаагчийн хуулиар олгогдсон бүрэн эрхийн хүрээнд хэрэгжүүлж байгаа
ажиллагаанд төрийн бүх шатны байгууллага, албан тушаалтан шаардлагатай туслалцаа
үзүүлж, уг ажиллагааг явуулах бололцоогоор хангаж ажиллана.
27.2.Хорооны дарга, гишүүн болон Ажлын албаны албан хаагч хуулиар хүлээсэн үүргээ
хэрэгжүүлэхтэй нь холбогдуулан өөрт нь болон түүний гэр бүлийн гишүүний амь нас,
эрүүл мэнд, эд хөрөнгөд бодит аюул заналхийлсэн тохиолдолд тэдний аюулгүй байдлыг
цагдаагийн байгууллага хангана.

ӨРСӨЛДӨӨНИЙ ТУХАЙ ХУУЛИЙН ШИНЭЧИЛСЭН НАЙРУУЛГЫН ТӨСЛИЙН ХЭЛЭЛЦҮҮЛЭГ | 5475

ШудаЯрПгОаНөЫрсОөЛлОдөНөУнЛ, СхЫэрНэгХлАэгМчТиЫйнНтөлөө газар
АЖИЛЛАГААНЫ БАЙГУУЛЛАГА

ТАВДУГААР БYЛЭГ
БУСАД ЗYЙЛ

28 дугаар зүйл. Аж ахуй эрхлэгч, байгууллага, албан тушаалтны эрх, үүрэг

28.1.Аж ахуй эрхлэгч, захиргааны байгууллага, албан тушаалтан дараахь эрх, үүрэгтэй:
28.1.1. Хороо, улсын байцаагчийн гаргасан хууль ёсны шийдвэрийг тогтоосон
хугацаанд заавал биелүүлэх;
28.1.2.өрсөлдөөний нөхцөлийг бүрдүүлэх, зах зээлийн байдлыг судлах болон
хяналт шалгалтын ажил, зөрчил шалган шийдвэрлэхэд шаардлагатай мэдээ,
мэдээлэл, баримт материалыг тогтоосон хугацаанд үнэ төлбөргүйгээр, үл
маргах журмаар, үнэн зөв гаргаж өгөх;
28.1.3.улсын байцаагчийн гаргасан шийдвэрийг хууль бус гэж үзсэн этгээд
холбогдох шийдвэрийг хүлээн авснаас, эсхүл мэдсэнээс хойш 30 хоногийн
дотор Хороонд гомдол гаргах.
28.2. Хорооны шийдвэрийг хууль бус гэж үзсэн этгээд холбогдох шийдвэрийг
хүлээн авснаас, эсхүл шийдвэрийг мэдсэнээс хойш 30 хоногийн дотор шүүхэд
гомдол гаргаж болно.

30 дугаар зүйл. Хөөн хэлэлцэх хугацаа
30.1. Өрсөлдөөний тухай хуулийг зөрчсөн зөрчил үйлдэгдсэн өдрөөс, зөрчил
үргэлжилсэн буюу давтан үйлдэгдсэн тохиолдолд сүүлийн зөрчил үйлдэгдсэн өдрөөс хойш
3 жилийн дотор зөрчил шалган шийдвэрлэх ажиллагаа явуулж болно. Зөрчлийн тухай
хуульд заасан зөрчил хөөн хэлэлцэх хугацаа энэ хуульд хамаарахгүй.

31 дүгээр зүйл. Хууль зөрчигчид хүлээлгэх хариуцлага

31.1.Энэ хуулийг зөрчсөн захиргааны байгууллагын албан тушаалтны үйлдэл нь гэмт
хэргийн шинжгүй бол Төрийн албаны тухай хуульд заасан хариуцлага хүлээлгэнэ.

31.2.Энэ хуулийг зөрчсөн аж ахуй эрхлэгчид Эрүүгийн хууль, эсхүл Зөрчлийн тухай
хуульд заасан хариуцлага хүлээлгэнэ.

32 дугаар зүйл. Хууль хүчин төгөлдөр болох
35.1. Энэ хуулийг 2017… оны … дугаар сарын ... -ны өдрөөс эхлэн дагаж мөрдөнө.

ГАРЫН ҮСЭГ

| 5468 ӨРСӨЛДӨӨНИЙ ТУХАЙ ХУУЛИЙН ШИНЭЧИЛСЭН НАЙРУУЛГЫН ТӨСЛИЙН ХЭЛЭЛЦҮҮЛЭГ

Шударга өрсөлдөөн, хэрэглэгчийн төлөө газар
ШУДАРГА ӨРСӨЛДӨӨН

ХЭРЭГЛЭГЧИЙН ТӨЛӨӨ ГАЗАР

ТӨСӨЛ

МОНГОЛ УЛСЫН ХУУЛЬ

2017 оны ... дүгээр Улаанбаатар хот
сарын ...-ний өдөр

ЗӨРЧИЛ ШАЛГАН ШИЙДВЭРЛЭХ ТУХАЙ
ХУУЛЬД НЭМЭЛТ ӨӨРЧЛӨЛТ ОРУУЛАХ ТУХАЙ ХУУЛЬ

1 дүгээр зүйл. Зөрчил шалган шийдвэрлэх тухай хуулийн 9.1 дүгээр зүйлд доор дурдсан
агуулгатай хэсэг, заалт нэмсүгэй.

1/ 9.1 дүгээр зүйлийн 14-25 дахь хэсэг:

14. Шударга өрсөлдөөн, хэрэглэгчийн хорооны эрх бүхий албан тушаалтан Зөрчлийн
тухай хуулийн 10.7 дугаар зүйлд заасан зөрчлийг шалгахад энэ зүйлд заасан тусгай журмыг
баримтлан хэрэг бүртгэлтийн ажиллагаа явуулна.

15. Өрсөлдөөний тухай хууль тогтоомж зөрчсөн үйл ажиллагаанд хянан шалгах
ажиллагааг дараахь үндэслэлээр явуулна:

15.1.аж ахуй эрхлэгч, захиргааны байгууллага, хувь хүнээс ирүүлсэн өргөдөл, гомдол;

15.2.хэвлэл, мэдээллийн хэрэгслээр гарсан мэдээлэл;

15.3.өөрийн санаачилгаар;

15.4.хуульд заасан бусад үндэслэл.

16. Шударга өрсөлдөөн, хэрэглэгчийн хорооны эрх бүхий албан тушаалтан, зөрчлийн
хэрэг бүртгэх ажиллагааг Шударга өрсөлдөөн, хэрэглэгчийн хорооны даргын өгсөн
зөвшөөрөл, баталсан удирдамжийг үндэслэн 1 жил хүртэл хугацааны дотор явуулна.
Зөрчлийг хянан шалгах ажиллагааг Шударга өрсөлдөөн, хэрэглэгчийн хорооны дарга 6 сар
хүртэл, прокурор 1 жил хүртэл хугацаагаар сунгаж болно.

17. Шударга өрсөлдөөн, хэрэглэгчийн хороо зөрчлийг шалгахад энэ хуульд зааснаас
гадна дараахь ажиллагааг явуулж болно:

17.1.хэргийн газрын үзлэг хийх;

17.2.туршилт хийх;

17.3.нүүрэлдүүлж мэдүүлэг авах;

17.4.ердийн ажиглалт явуулах;

17.5.мэдүүлгийг газар дээр нь шалгах.

18. Шударга өрсөлдөөн, хэрэглэгчийн хорооны эрх бүхий албан тушаалтаны зөрчлийн
хэрэг бүртгэх ажиллагаа явуулахад баримтлах нарийвчилсан журмыг Улсын Ерөнхий
прокурор, Шударга өрсөлдөөн, хэрэглэгчийн хорооны дарга хамтран батална.

19. Шударга өрсөлдөөн, хэрэглэгчийн хорооны эрх бүхий албан тушаалтан зөрчлийн
хэрэг бүртгэлт явуулж, Шударга өрсөлдөөн, хэрэглэгчийн хороо зөрчлийг хянан
шийдвэрлэнэ.

20. Зөрчлийн хэрэг бүртгэлт явуулсан эрх бүхий албан тушаалтаны дүгнэлтийг Шударга

ӨРСӨЛДӨӨНИЙ ТУХАЙ ХУУЛИЙН ШИНЭЧИЛСЭН НАЙРУУЛГЫН ТӨСЛИЙН ХЭЛЭЛЦҮҮЛЭГ | 5479

Шударга өрсөлдөөн, хэрэглэгчийн төлөө газар
ЯПОНЫ ОЛОН УЛСЫН ХАМТЫН
АЖИЛЛАГААНЫ БАЙГУУЛЛАГА

өрсөлдөөн, хэрэглэгчийн хороо хянан шийдвэрлэхдээ шаардлагатай гэж үзвэл хараат
бус, бие даасан хөндлөнгийн шинжээчээр санал, аудитын байгууллагаар дүгнэлт гаргуулж
болно.

21. Шударга өрсөлдөөн, хэрэглэгчийн хорооны эрх бүхий албан тушаалтан зөрчлийн
хэрэг бүртгэлтийн ажиллагааг хийж дуусмагц тухайн асуудлыг хэрхэн шийдвэрлэх талаар
дүгнэлт үйлдэж ажлын таван өдрийн дотор Шударга өрсөлдөөн, хэрэглэгчийн хорооны
даргад танилцуулж Хорооны хуралдаанаар хэлэлцүүлэх зөвшөөрөл авна.

22. Шударга өрсөлдөөн, хэрэглэгчийн хорооны эрх бүхий албан тушаалтны дүгнэлтийг
Шударга өрсөлдөөн, хэрэглэгчийн хороо авч хэлэлцээд дараахь шийдвэрийн аль нэгийг
гаргана:

22.1.зөрчил гаргасан этгээдийн гэм буруу нь нотлогдвол түүнийг хууль зөрчсөн тухай
шийдвэр гаргаж, хуульд заасан шийтгэл ногдуулахыг зөрчлийн хэрэг бүртгэлтийн эрх бүхий
албан тушаалтанд даалгах;

22.2.хуульд заасан нөхцөл байдал тогтоогдсон бол холбогдох этгээдийг захиргааны
шийтгэлээс хөнгөлөх;

22.3.зөрчил гаргасан гэх этгээдийн гэм буруу нь нотлогдоогүй бол уг этгээдийг зөрчил
гаргаагүйд тооцож зөрчлийн хэргийг хэрэгсэхгүй болгох.

23. Шударга өрсөлдөөн, хэрэглэгчийн хорооны шийдвэр гармагц зөрчлийн хэрэг
бүртгэлтийн материалыг прокурорт даруй хүргүүлнэ. Зөрчлийн хэрэг бүртгэлтийн
шийдвэрээс бусад асуудлаар гаргасан шийдвэрийг прокурорт хүргүүлэхгүй.

24.Прокурор энэ зүйлийн 22.3-т заасан шийдвэр гарсан хэрэг бүртгэлтийн материалыг
ажлын 5 өдрийн дотор хянаж дараахь шийдвэрийн аль нэгийг гаргана:

24.1.зөрчлийн хэргийг хэрэгсэхгүй болгосон шийдвэрийг хэвээр үлдээх;

24.2.зөрчлийн хэрэг бүртгэлтэд буцаах, шүүхэд шилжүүлэх, эрүүгийн хэрэг бүртгэлтийн
хэрэг нээхээр холбогдох байгууллага, албан тушаалтанд шилжүүлэх, эсхүл эрүүгийн хэрэг
үүсгэж яллагдагчаар татах.

25. Шударга өрсөлдөөн, хэрэглэгчийн хорооны эрх бүхий албан тушаалтан прокурорын
зөрчлийн хэрэг бүртгэлтэд буцаах тухай шийдвэрийг үндэслэлгүй гэж үзвэл тухайн нэгжийн
дээд шатны прокурорт тайлбараа даруй хүргүүлнэ.

23. Шударга өрсөлдөөн, хэрэглэгчийн хорооны эрх бүхий албан тушаалтаны тайлбарыг
дээд шатны прокурор ажлын 3 өдрийн дотор хянаж шийдвэрлэх бөгөөд уг шийдвэрт гомдол
гаргахгүй.

2 дугаар зүйл. Зөрчил шалган шийдвэрлэх тухай хуулийн 1.8 дугаар зүйлийн 6.16 дахь
хэсгийг доор дурдсанаар өөрчлөн найруулсугай.

1/ 1.8 дугаар зүйлийн 6.16 дах хэсэг:

“6.16.Шударга өрсөлдөөн, хэрэглэгчийн хороо Зөрчлийн тухай хуулийн 9.10, 10.1, 10.2
дугаар зүйл, 10.3 дугаар зүйлийн 1.5 дахь заалт, 10.7, 10.8 дугаар зүйл, 10.9 дүгээр зүйлийн
1 дэх хэсэг, 10.27 дугаар зүйл, 15.2 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасан зөрчил;”

3 дугаар зүйл. Энэ хуулийг Өрсөлдөөний тухай хууль /Шинэчилсэн найруулга/ хүчин
төгөлдөр болсон өдрөөс эхлэн дагаж мөрдөнө.

58 ГАРЫН ҮСЭГ

| 50 ӨРСӨЛДӨӨНИЙ ТУХАЙ ХУУЛИЙН ШИНЭЧИЛСЭН НАЙРУУЛГЫН ТӨСЛИЙН ХЭЛЭЛЦҮҮЛЭГ

Шударга өрсөлдөөн, хэрэглэгчийн төлөө газар
ШУДАРГА ӨРСӨЛДӨӨН

ХЭРЭГЛЭГЧИЙН ТӨЛӨӨ ГАЗАР

ТӨСӨЛ

МОНГОЛ УЛСЫН ХУУЛЬ

2017 оны ... дүгээр Улаанбаатар хот
сарын ...-ний өдөр

ЗӨРЧЛИЙН ТУХАЙ ХУУЛЬД НЭМЭЛТ,
ӨӨРЧЛӨЛТ ОРУУЛАХ ТУХАЙ ХУУЛЬ

1 дүгээр зүйл. Зөрчлийн тухай хуулийн 2.3 дугаар зүйл, 10.7 дугаар зүйл, 15.2 дүгээр
зүйлд доор дурдсан агуулгатай дараахь хэсэг, заалт нэмсүгэй.

1/ 2.3 дугаар зүйлийн 5, 6 дахь хэсэг:
5. Энэ хуулийн 10.7 дугаар зүйлийн 1, 2, 3 дахь хэсэгт заасан зөрчлийг үйлдсэн аж
ахуй эрхлэгч тухайн зөрчлийг шалгаж эхлэхээс өмнө энэ тухайгаа сайн дураараа илчилж,
зөрчлөө хүлээн зөвшөөрсөн тохиолдолд хамгийн түрүүнд илчилсэн аж ахуй эрхлэгчийг энэ
хуульд заасан захиргааны шийтгэлээс бүрэн чөлөөлнө.
6. Энэ хуулийн 10.7 дугаар зүйлийн 1, 2, 3 дахь хэсэгт заасан зөрчлийг үйлдсэн аж
ахуй эрхлэгч тухайн зөрчлийг шалгаж эхэлснээс хойш сайн дураараа зөрчлөө хүлээн
зөвшөөрсөн тохиолдолд хамгийн түрүүнд илчилсэн аж ахуй эрхлэгчийг энэ хуульд заасан
захиргааны шийтгэлээс 50 хувь чөлөөлнө.

2/ 10.7 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсгийн 1.4 дахь заалт:
“1.3. уралдаант шалгаруулалт, дуудлага худалдаа, төрийн болон орон нутгийн өмчийн
хөрөнгөөр бараа, ажил, үйлчилгээ худалдан авах ажиллагаанд оролцохдоо бараа
бүтээгдэхүүний үнэ, бусад нөхцөл, шалгуурыг тохиролцох.”

3/ 10.7 дугаар зүйлийн 4 дэх хэсгийн 4.7-4.8 дахь заалт:
“4.7. өрсөлдөөнд харш үр дагавар үзүүлэх зар сурталчилгаа явуулах;”
“4.8. бусдын барааны тэмдэг, шошго, аж ахуй эрхлэгчийн нэр, барааны чанарын
баталгааг дур мэдэн хэрэглэх, барааны оноосон нэр, баглаа боодлыг хуулбарлах;”

4/ 10.7 дугаар зүйлийн 11 дэх хэсэг:
“11. Захиргааны байгууллага, албан тушаалтан Өрсөлдөөний тухай хуульд заасныг
зөрчиж өрсөлдөөнийг хязгаарласан үйл ажиллагаа явуулсан бол хүнийг хоёр мянган
нэгжтэй тэнцэх хэмжээний төгрөгөөр, хуулийн этгээдийг хорин мянган нэгжтэй тэнцэх
хэмжээний төгрөгөөр торгоно.”

5/ 10.7 дугаар зүйлийн 12 дахь хэсэг:
“12. Аж ахуй эрхлэгчээс хийсэн тохиролцоо, харилцан ойлголцол зэрэг үйлдэл, эс
үйлдлийг энэ хуулийн үйлчлэлд хамаарах хэлцэлд тооцох эсэх талаар шийдвэр гаргасан
тохиолдолд тухайн зөрчилд эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэхээргүй бол хууль бусаар олсон
хөрөнгө, орлого, эд зүйлийг хурааж аж ахуй эрхлэгчийг бараа, бүтээгдэхүүний борлуулалтын
орлогын 6 хувьтай тэнцэх хэмжээний төгрөгөөр торгох.”

ӨРСӨЛДӨӨНИЙ ТУХАЙ ХУУЛИЙН ШИНЭЧИЛСЭН НАЙРУУЛГЫН ТӨСЛИЙН ХЭЛЭЛЦҮҮЛЭГ 59

| 51

Шударга өрсөлдөөн, хэрэглэгчийн төлөө газар
ЯПОНЫ ОЛОН УЛСЫН ХАМТЫН
АЖИЛЛАГААНЫ БАЙГУУЛЛАГА

6/ 15.2 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсгийн 1.4-1.5 дахь заалт:

1.4. Өрсөлдөөний нөхцөлийг бүрдүүлэх, зах зээлийн байдлыг судлах болон хяналт
шалгалтын ажилд шаардлагатай мэдээ, мэдээлэл, баримт материалыг тогтоосон хугацаанд
үнэ төлбөргүйгээр, үл маргах журмаар үнэн зөв гаргаж ирүүлээгүй, гэмтээсэн, устгасан;

1.5. Шаардлагатай гэж үзсэн баримт бичгийг танилцуулах, түр хугацаагаар хүлээлгэн
өгөхөөс зайлсхийсэн бол хүнийг тавин нэгжтэй тэнцэх хэмжээний төгрөгөөр, хуулийн
этгээдийг таван зуун нэгжтэй тэнцэх хэмжээний төгрөгөөр торгоно.

2 дугаар зүйл. Зөрчлийн тухай хуулийн 10.7 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсгийн 1.1 дэх
заалтын “үнийг” гэсний дараа “ямар нэг хэлбэрээр” гэж нэмсүгэй.

3 дугаар зүйл. Зөрчлийн тухай хуулийн 10.7 дугаар зүйлийн хэсэг, заалтыг доор
дурдсанаар өөрчлөн найруулсугай.

1/ 10.7 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэг:

“1.Аж ахуй эрхлэгчийн байгуулсан дараахь гэрээ, хэлцэл нь өрсөлдөөнийг хязгаарлах
тул хориглоно:”

2/ 10.7 дугаар зүйлийн 4 дэх хэсэг:

“4. Аж ахуй эрхлэгчийн дараахь үйл ажиллагаа өрсөлдөөнд харшлах тул хориглоно:”

3/ 10.7 дугаар зүйлийн 7 дахь хэсэг:

7. Аж ахуй эрхлэгч бусад аж ахуй эрхлэгчтэй нэгдэх, нийлэх замаар өөрчлөн байгуулагдах,
бусад аж ахуй эрхлэгчийн хувьцааг худалдан авсан үр дүнд Компанийн тухай хуульд
заасан хяналтын багцыг эзэмших, эсхүл дангаар болон нэгдмэл сонирхолтой этгээдийн
хамт хамгийн их энгийн хувьцаа эзэмших тохиолдолд Шударга өрсөлдөөн, хэрэглэгчийн
хорооноос урьдчилан зөвшөөрөл авна.

4 дүгээр зүйл. Зөрчлийн тухай хуулийн 10.7 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсгийн 1.3 дахь
заалтын дугаарыг “1.4” гэж, 4 дэх хэсгийн 4.7 дахь заалтын дугаарыг “4.9” гэж, 5 дахь хэсгийн
“холбогдох байгууллагад” гэснийг “Шударга өрсөлдөөн, хэрэглэгчийн хороонд” гэж, 9 дахь
хэсгийн “хуулийн этгээд” гэснийг “аж ахуй эрхлэгч” гэж тус тус өөрчилсүгэй.

5 дугаар зүйл. Зөрчлийн тухай хуулийн 10.7 дугаар зүйлийн 1.3, 2.4 дэх заалтын “тухайн
бараа бүтээгдэхүүний” гэснийг, 1.3, 3 дахь хэсгийн “/картель/” гэснийг, 4.7 дахь заалтын
“хууль бусаар” гэснийг, 5, 8, 9 дахь хэсгийн “бараа бүтээгдэхүүний” гэснийг, 9 дахь хэсгийн
“хууль бусаар”, “ноёлох” гэснийг, тайлбарын эхний хэсгийн “хохирлын хэмжээг харгалзан”
гэснийг, “-Энэ зүйлийн 1, 2, 3 дахь хэсэгт заасныг зөрчсөн аж ахуй эрхлэгч энэ тухайгаа сайн
дураараа илчилсэн бол энэ хуульд заасны дагуу оногдуулах шийтгэлийг 100 хүртэл хувиар,
хуульд заасан зөрчлийг хянан шалгах ажиллагаа эхэлсэн өдрөөс хойш 30 хоногийн дотор
буруутай үйлдлээ хүлээн зөвшөөрсөн аж ахуй эрхлэгчид 50 хүртэл хувиар багасгаж болно.
-Энэ зүйлийн 1, 2 дахь хэсэгт заасан аж ахуй эрхлэгч тухайн зөрчлийн талаар хангалттай
нотлох баримтыг гаргаж өгсөн, хяналт шалгалтын явцад шаардлагатай баримт материалаар
хангах үүрэг хүлээсэн байх нөхцөлийг хангасан бол шийтгэлээс хөнгөлөх тухай шийдвэрийг
өрсөлдөөний асуудал эрхэлсэн төрийн захиргааны байгууллагад гаргана.” гэснийг тус тус
хассугай.

| 6502 ӨРСӨЛДӨӨНИЙ ТУХАЙ ХУУЛИЙН ШИНЭЧИЛСЭН НАЙРУУЛГЫН ТӨСЛИЙН ХЭЛЭЛЦҮҮЛЭГ

Шударга өрсөлдөөн, хэрэглэгчийн төлөө газар

Өрсөлдөөний
тухай хууль бол
бизнесийн орчны
хөгжил, салбарын

хөгжил, улсын
эдийн засгийн
хөгжилд маш
чухал үүрэгтэй

хууль

Өрсөлдөөний тухай хуульд өөрчлөлт оруулахаар ажиллаж байгаа энэ цаг үед манай сэтгүүлийн редакц Шударга
өрсөлдөөн, хэрэглэгчийн төлөө газрын дарга Б.Лхагватай хуулийн төслийн талаар болон зах зээлийн өрсөлдөөнд
хийх төрийн зохицуулалтын талаар ярилцлаа.

Танд энэ өдрийн мэндийг хүргэе. Сайхан халддаг гэх мэтээр ойлгож бараг л харьцахаас эмээж
өвөлжиж байна уу. Та ШӨХТГ-ын даргаар зугтаадаг болчихсон байсан.
томилогдоод жил гаруй хугацаа өнгөрлөө. Энэ
хугацаанд багагүй ажил амжуулсан байх. Тийм учраас өнгөрсөн нэг жилийн хугацааг
энэ буруу зөрүү ойлголт, гажуудлыг арилгаж
Баярлалаа, та бүхэнд болон сэтгүүлийн нийт ШӨХТГ гэх энэ байгууллагыг бодит хөрсөн дээр нь
уншигчиддаа энэ өдрийн мэнд хүргэе. Би өнгөрсөн буулгаж, хийх ёстой ажлаа ёс зүйтэй хийдэг, бизнес
2016 оны 8 сард ШӨХТГ-ын даргаар эргэн эрхлэгчдийг дарамталж айлгадаг биш, бизнесийн
томилогдож ирээд жил гаруйн хугацаанд ажиллаж таатай орчныг бий болгоход ямар чухал үүрэгтэйгээ
байна. Үүний өмнө 2012 онд мөн уг газрын даргаар тэдэнд ойлгуулах гэж хичээж шаргуу ажиллаа.
багахан хугацаанд ажиллаж байсныг та бүхэн мэдэх
байх. Олон уулзалт, зөвлөгөөн, зөвлөн туслах ажил
хийсэн. Та бүхэн эргээд нэг санавал өнгөрсөн
Энэ албанд дахин томилогдож ирээд ажлаа авсны нэг жилийн хугацаанд ШӨХТГ-аас нэг ч бизнес
дараа надад нэг зүйл маш тодорхой мэдрэгдсэн нь эрхлэгчийг торгоогүй, нэг ч бизнесийн талаар олон
ШӨХТГ гэдэг энэ байгууллагын үнэлэмж, нийгэм нийтэд мэдээлэл хийгээгүйг төвөггүй санаж болно.
олон нийтийн хүлээлт бодит байдлаас хэтэрхий өөр
байсныг мэдэрсэн. Учир юу вэ гэвэл энэ байгууллагыг Одоо жилийн дараа эргээд харахад анх ажил авч
нийгэм олон нийт ойлгохдоо нэг их сэлэм эргүүлж байсныг бодвол нөхцөл байдал хамаагүй дээрдсэн
бизнес, аж ахуйн нэгжүүдийг торгодог, айлгадаг, үнэ байна.
хянадаг гэх мэтээр хүлээж авдаг, ийм ажил хийхийг
шаарддаг байсан. Тэгэхээр ШӨХТГ маань цаашид хэрхэн
ажиллах вэ. Хяналт шалгалт, торгууль шийтгэл
Нөгөө талаас ШӨХТГ-ын хяналт зохицуулалтад байхгүй байна гэсэн үг биш биз дээ.
байдаг бизнес эрхлэгчид, аж ахуйн нэгжүүд энэ
байгууллагыг үл тоосон байдалтай, ялих шалихгүй Тэгж ойлгож болохгүй. Би сая өнгөрсөн нэг
зүйлээр дарамталдаг, болох болохгүй зүйлээр жилийн хугацаанд өмнөө ямар зорилт тавьж
олон нийтэд мэдээлэл хийж бизнесийн нэр хүндэд ажилласан. Яагаад тэгж ажиллах болсон талаараа
ярьсан юм. Түрүүн хэлсэнчлэн нөхцөл байдал
дээрдсэн. Бизнес эрхлэгчид, аж ахуйн нэгж, нийгэм

61

Шударга өрсөлдөөн, хэрэглэгчийн төлөө газар

олон нийтийн ойлголт, хүлээлт өөрчлөгдөж зөв хувьд хуулийн төслийн талаархи таны байр

чиглэлтэй болсон учир цаашид бид ШӨХТГ яг юу суурийг уншигчдад хүргэх гэсэн юм.

хийх ёстой байгууллага юм бэ, тэр нь зах зээл, ШӨХТГ-ын эрхлэх асуудлын хүрээнд багтаж

эдийн засаг, нийгэмд ямар хэрэгтэй юм бэ гэдгийг байгаа нэг чухал салбар бол яах аргагүй зах зээлийн
үйл ажиллагаагаараа батлан харуулах болно.Та бод өрсөлдөөнийг хянан зохицуулах асуудал юм. Энэ
доо. Дэлхий дээр зах зээлийн эдийн засгаар хөгжиж салбарын хэрэгжүүлэх ажил, гарах үр дүнг том
байгаа бүх улс орон Өрсөлдөөний хуультай, тэр зургаар нь харвал улс орны эдийн засгийн хөгжлийн
хуулийн хэрэгжилтийг хангуулдаг манай ШӨХТГ маш чухал асуудал байдаг.
шиг байгууллагатай байдаг. Дэлхий дээр байгаа
Зах зээлд үйл ажиллагаа явуулж байгаа аж ахуйн
Өрсөлдөөний хуулиуд бол ерөнхийдөө төстэй. нэгжүүдийн хувьд үйл ажиллагаа явуулах таатай
Ямар харилцааг зохицуулах нь тодорхой байдаг. орчин бүрдсэн байх нь нэн чухал. Бизнесийн таатай
Юугаараа ялгаатай гэвэл, энэ хуулийг зөв ойлгож орчин гэдэгт татвар, зээлийн хүү гэх мэт олон зүйл
хэрэгжүүлж байгаа байдлаараа, байгууллагынх нь багтах ч миний бодлоор хамгийн чухал нь аж ахуйн
бүрэн эрх, статусаараа л ялгаатай байгаад байгаа
нэгжүүд том, жижиг гэлтгүй
юм.
би ганц зүйлийг хоорондоо шударгаар өрсөлдөн
Өрсөлдөөний хуулийн баттай хэлэхэд бид үйл ажиллагаа явуулах боломж
ямар нэг асуудлыг, нь бүрдсэн байх ёстой.
хэрэгжилт сайн байх нь бизнесийн зөрчлийг шалгаж
Зах зээлийн шударга
таатай орчин бүрдэх, зах зээл өрсөлдөөний орчинг бүрдүүлэх,

дэх өрсөлдөөн хамгаалагдах,

эдийн засгийн өсөлт бий болох, дуусаагүй байхдаа монопольчлол, шударга бус
гадаадын хөрөнгө оруулалт тэр зөрчилд өрсөлдөөнтэй үр дүнтэй тэмцэж,
нэмэгдэх гээд макро төвшинд өрсөлдөөний зөв бодлогыг
төдийгүй иргэдийн өдөр тутмын холбогдсон бизнес хэрэгжүүлэх нь эдийн засаг урт
аж амьдралд ч маш чухал эрхлэгч, аж ахуйн хугацаандаа тогтвортой хөгжих,

нөлөөтэй байдаг. нэгжийн бизнесийн олон тулгуурт эдийн засагтай

Тэгэхээр ШӨХТГ цаашид энэ нэр хүндтэй болох асуудлын үндсэн суурь нь
чиг үүргээ хэрэгжүүлж ажиллана. холбоотой мэдээ юм. Үүнийг хэрэгжүүлэхгүйгээр
Мэдээж үүнийг нөгөө талаас нь мэдээллийг олон улсын эдийн засгийг хөгжүүлнэ,
ойлговол зах зээлд шударга бус салбарыг хөгжүүлнэ, хувийн

өрсөлдөж байгаа, хууль бус зүйл нийтэд цацахгүй хэвшлийг хүчирхэг болгоно гэж

хийж байгаа бизнес эрхлэгчид, гэдгээ хэлмээр энд тэнд элдэв бодлого сэдэж
аж ахуйн нэгжүүдийг шалгана, байна. хэрэгжүүлэх нь тогтвортой үр
гэм буруу нь тогтоогдвол торгоно дүнг бидэнд өгөхгүй байгаа юм.

шийтгэнэ л гэсэн үг. Бид өнгөрсөн үеэсээ байнга

Гэхдээ би ганц зүйлийг баттай хэлэхэд бид ямар суралцаж байх хэрэгтэй. Бүгдээрээ эргээд нэг харъя.
нэг асуудлыг, зөрчлийг шалгаж дуусаагүй байхдаа Улс орны хөгжлийн урт хугацааны бодлого бидэнд
тэр зөрчилд холбогдсон бизнес эрхлэгч, аж ахуйн байгаагүйтэй адил бид эдийн засгаа үр дүнтэй
нэгжийн бизнесийн нэр хүндтэй холбоотой мэдээ тогтвортой хөгжүүлэхэд сууриа хэрхэн тавих, зах
мэдээллийг олон нийтэд цацахгүй гэдгээ хэлмээр зээлийн шударга өрсөлдөөн үүнд ямар үүрэгтэй
байна. Мэдээж шалгалт хийж дуусаад эцсийн байх, салбаруудад өрсөлдөөний ямар бодлого
шийдвэр гарсны дараа бол өөр хэрэг. Хуулиараа баримталж хэрэгжүүлэх гэх мэт бодлого огт байхгүй,
олон нийтэд мэдээлэх үүрэгтэй байдаг.
нэг үгээр хэлбэл урсгалаараа л явсаар ирсэн. Нөгөө

Бидний өнөөдрийн тантай ярилцах гол талаар сайн хууль, сайн бодлого байгаад түүний

сэдэв маань зах зээлийн өрсөлдөөнд хийх төрийн хэрэгжилт сул бол хэнд ч хэрэггүй үр дүнгүй зүйл

зохицуулалт, энэ салбарын хууль тогтоомжийн болно. Гэтэл өнгөрсөн хугацаанд энэ Өрсөлдөөний

шинэчлэлийн талаар юм. Ялангуяа Өрсөлдөөний хуулийг хэрэгжүүлдэг, өрсөлдөөнийг зохицуулдаг,

тухай хуулийг шинэчлэхээр ажиллаж байгаа үед бодлого тодорхойлж хэрэгжүүлдэг байгууллагыг

энэ асуудлыг хариуцсан агентлагийн даргын бид маш сул ажиллуулсан байна.

62

Шударга өрсөлдөөн, хэрэглэгчийн төлөө газар

Та бүхэн мэднэ Шударга өрсөлдөөн, хэрэглэгчийн Өрсөлдөөний тухай хуулийг шинэчлэхээр ажиллаж
төлөө газар гэж Засгийн газрын агентлаг байгаа. байгаа талаар асуусан. Шударга өрсөлдөөн,
Энэ байгууллага үндсэн үүргээ маш сайн гүйцэтгээд хэрэглэгчийн төлөө газар Өрсөлдөөний тухай
бусад өндөр хөгжилтэй улсад яаж ажилладаг тэр хуулийг шинэчлэх ажлыг хийж байгаа. Энэ
жишгээр ажиллаад, сайн үр дүн гаргаад байвал чиглэлээр манай ШӨХТГ дээр Япон улсын ЖАЙКА
өнөөдрийн бидний амьдарч байгаа нийгэмд байгууллагын төсөл хэрэгжиж мөн Японы Шударга
хамгийн чухал байгууллага юм. Харамсалтай нь худалдааны хороо /манай ШӨХТГазартай адил чиг
өнөөдөр үр дүн тааруу байгаа. Гэхдээ үүнд зөвхөн үүрэгтэй байгууллага/ хуулийн төсөл боловсруулах
тухайн байгууллагын удирдлага, алба хаагчдыг муу ажилд зөвлөгөө өгч хамтран ажиллаж байгаа.
ажиллаж байна гэж буруутгаж болохгүй гэж боддог. Тун удахгүй бид Өрсөлдөөний тухай хуулийн
шинэчилсэн төслийг Засгийн газар, УИХ-д өргөн
Миний бодлоор тогтолцоо нь өөрөө буруу барьж хэлэлцүүлэх болно. Одоогоор асуудал
байгаад байна. Ажиллах нөхцөл боломж нь хариуцсан сайд болох Монгол Улсын Шадар сайдад
бүрдээгүй байна гэж хэлж байгаа юм. Ажиллах хуулийн төслөө танилцуулсан байгаа. Дашрамд
нөхцөл боломжийг нь төр бүрдүүлж өгөөд үр дүн хэлэхэд Монгол Улсын Ерөнхий сайд У.Хүрэлсүхэд
нэхэх нь илүү шударга байх. бид хэдхэн сарын өмнө түүнийг Шадар сайд байхад
нь Өрсөлдөөний тухай хуулийн шинэчлэлийн
Олон улсын жишгийг хараад байхад улс гол асуудлууд, ШӨХТГ-ын бие даасан, хараат
орнууд өрсөлдөөний харилцааг зохицуулж байгаа бус байдлыг хангах шаардлагын талаар саналаа
байгууллагаа хараат бусаар бие даан үйл ажиллагаа танилцуулсан бөгөөд тэрээр зарчмын хувьд бүхэлд
явуулах нөхцөлийг нь бүрдүүлж аливаа нөлөөлөлд нь дэмжсэн байдаг.
автуулахгүй ажиллуулахыг чухалчилж байна. Тэгж
байж сая бидний хүсээд байгаа үр дүн бий болно. Уншигчид яагаад заавал Япон улсын холбогдох
байгууллагаас зөвлөгөө, дэмжлэг авч байгаа
Таны ярианаас эдийн засгийн хөгжлийн талаар сонирхож магадгүй. Япон улс бол эдийн
суурь нь зах зээлийн өрсөлдөөнийг шударга засгийн хувьд маш хүчирхэг улс. Тэд өрсөлдөөний
байлгах, түүний тулд өрсөлдөөнийг зохицуулах харилцааг зохицуулах хуулиа 1947 онд баталж
байгууллагын үйл ажиллагаа, хэрэгжүүлэх эдийн засгийн хөгжлийн үндэс суурь нь зах зээлийн
бодлого нь аливаа нөлөөллөөс ангид байж чөлөөт, шударга өрсөлдөөн юм гэж тодорхойлоод
асуудлыг шударгаар шийддэг байх ёстой гэж "Өрсөлдөөн байхгүй бол хөгжил байхгүй" гэсэн
ойлголоо. Энэ нөхцөлийг бүрдүүлэхийн тулд уриатайгаар ажиллаж ирсэн байдаг. Энэ ч утгаараа
бид юу хийж байна вэ? Япон улс өрсөлдөөний байгууллагаа хараат бусаар
бие даан ажиллах нөхцөл бололцоог нь бүх талаар
Мэдээж энэ нөхцөлийг бүрдүүлэхийн тулд хангаж өгсөн юм. Тиймээс Японд өрсөлдөөний
асуудлыг зохицуулж байгаа хууль тогтоомжоо
өөрчлөх, шинэчлэх шаардлагатай. Та түрүүн

63

Шударга өрсөлдөөн, хэрэглэгчийн төлөө газар

хуулийн хэрэгжилт маш сайн байдаг бөгөөд үүнийгээ орнуудад ч ийм жишиг байхгүй.

дагаад бизнесийн орчин сайн, аж ахуйн нэгжүүд нь Тиймээс бид өрсөлдөөний хуулийн хүрээнд гарах
өрсөлдөх чадвар сайтай, хүчирхэг, эдийн засгийн аливаа шийдвэрийг хамтын удирдлагын байгууллага
хөгжил нь тогтвортой байдаг. буюу хорооны хурлаар авч хэлэлцэн эцэслэн

Өнөөдөр Японы өрсөлдөөний байгууллага явуулж шийдвэрлэдэг байхаар хуулийн төсөлд тусгаж

буй үйл ажиллагааны үр дүнгээрээ ч тэр, туршлага байгаа. Дэлхий нийтийн жишиг нь өөрөө ийм байгаа

чадвараараа ч тэр Азидаа төдийгүй дэлхийд дээгүүр юм. Гэхдээ энэ нь байцаагч гэж байхгүй болно гэсэн

үнэлэгдэж үлгэр дуурайлал болж байгаа юм. үг биш. Байцаагч байдгаараа байна. Улсын байцаагч

Тэгвэл Өрсөлдөөний тухай хуульд орж юу хийх вэ гэхээр тэд өрсөлдөөний тухай хуулийн
байгаа өөрчлөлтүүдээс хамгийн чухлаас нь хүрээнд хяналт шалгалт хийх, зөрчлийг шалгаж
тогтоох бүх ажиллагааг гүйцэтгэж энэ талаараа
дурдвал та юуг хэлэх вэ?
хорооны хуралдаанд оруулж танилцуулснаар хороо
Хамгийн нэгдүгээрт Өрсөлдөөний тухай хуулийн эцсийн шийдвэрийг гаргадаг тогтолцоонд шилжинээ
хэрэгжилтэд хяналт тавьж байгаа байгууллага болох
өнөөгийн ШӨХТГ-ын бие даасан, гэсэн үг юм.

Өрсөлдөөнийхараат бус байдлыг хуулиар Энэ нь шалгуулж байгаа

бүрдүүлж өгөх хэрэгтэй. хуулийн хэрэгжилт талдаа илүү итгэл төрөхүйц
ажиллагаа болох бөгөөд шалгаж
Үүний тулд бид энэ сайн байх нь байгаа талдаа ч элдэв хардлага
бизнесийн таатай сэрдэлтэд орох нь бага болно.
байгууллагыг УИХ-аас орчин бүрдэх, зах Сонирхуулж хэлэхэд Японы
зээл дэх өрсөлдөөн өрсөлдөөний байгууллага болох
байгуулагддаг хорооны зохион

байгуулалттай байхаар хуулийн

төсөлд тусгаж байна. Мөн хамгаалагдах, эдийн Шударга худалдааны хорооны
засгийн өсөлт бий хамтын шийдвэр нь анхан
удирдлагыг нь УИХ-аас 6 жилийн болох, гадаадын шатны шүүхийн шийдвэрийн
хугацаатай томилж, тэдгээрийг хөрөнгө оруулалт адил гардаг байсан бөгөөд
чөлөөлөх, огцруулах үндэслэлийг хэрвээ маргаан гарвал дээд
хуулийн төсөлд тодорхой зааж
өгч байгаа. Ингэж байж энэ нэмэгдэх гээд макро шатны шүүх шууд авч хэлэлцдэг
төвшинд төдийгүй байсан байгаа юм. Одоохондоо
байгууллагын хараат бус, бие энэ тогтолцоо нь түр больсон ч
даасан байдал дээшилнэ.

Дараагийн дугаарт
иргэдийн өдөрӨрсөлдөөний тухай хуулийн удахгүй урьдын адил болно гэж
тутмын аж амьдралдхүрээнд гарч байгаа шийдвэрийг байсан.

ч маш чухалхэн гаргах вэ гэдэг асуудал чухал Хуулийн төсөлд

нөлөөтэй байдаг.аж ахуйн нэгжийг Өрсөлдөөний тусгаснаар бол өрсөлдөөний
байна. Өөрөөр хэлбэл хэн нэг
тухай хуулийн хэрэгжилтэд

тухай хууль зөрчсөн гээд торгох, хяналт тавьж байгаа ШӨХТГ-

эсвэл зөрчөөгүй гээд орхих ыг УИХ-ын харьяаны хороо

талаар гарч байгаа шийдвэрийг хэн гаргах вэ гэдэг болгож өөрчлөхөөр зорьж байгаа талаар та

асуудал юм. Өнөөдрийн хууль эрх зүйн орчинд бол ярилаа. Эндээс нэг зүйл их сонин санагдаж байна

улсын байцаагч гэж ганц хүн л энэ бүх шийдвэрийг л даа. Юу гэхээр өөрийнхөө харьяанд, доороо

бие даан гаргаж байгаа. Гэтэл өрсөлдөөний хуулийг ажиллаж байгаа агентлагаа өөр тийшээ бүр

зөрчиж байгаа зөрчил бол аж ахуйн нэгжүүд, УИХ-ын байгууллага болгох саналыг Засгийн

иргэдэд төдийгүй улсын эдийн засагт, тухайн газар, Шадар сайд дэмжих болов уу. Зайлшгүй

салбарын хөгжилд маш их хохирол учруулж байдаг. шаардлага байгаа болоод ингэж байна уу?

Тэр ч утгаараа дэлхий нийтээр өрсөлдөөний тухай Бид асуудлыг том зургаар нь, тогтолцоогоор нь

хуулийн зөрчилд маш хатуу, маш өндөр торгууль харах ёстой болов уу. Тэрнээс биш эрх мэдэл, эрх
шийтгэлийг хүлээлгэж байгаа. Гэтэл энэ чухал ашиг харвал буруу болно.

асуудлыг дэнслээд сууж байгаа субъект нь нэг хүн, Би дээр хэлсэн Монгол Улсын Ерөнхий сайд

нэг албан тушаалтан байж таарахгүй юм. Бусад улс У.Хүрэлсүхийг Шадар сайд байхад нь хуулийн төсөл,

64

Шударга өрсөлдөөн, хэрэглэгчийн төлөө газар

санаагаа танилцуулсан гэж. Тэрээр тэр үед хэлэхдээ хэрэгжилт тэр хэрээр муудсан. Энэ юунаас болж
“Миний баримталдаг зарчим байна. Монгол Улс бол байна гэхээр Засгийн газар өөрчлөгдөх, солигдох
хуультай улс. Хууль нь хэрэгждэг улс байх ёстой. Би болгонд дагаад энэ байгууллагад хөдөлгөөн ороод
Шадар сайдын хувиар доороо нэг агентлагаа байлгах байгаа юм. Ийм байж огт болохгүй байгууллага бол
гэж, эсвэл Засгийн газар нэг агентлагаа өөрийн ШӨХТГ. Бодит шаардлага нь ердөө л энэ. Их энгийн.
харьяандаа байлгах гэсэн өнцгөөс асуудалд хандвал
буруу болно. Бидний эрх ашгаас илүү улс орны эрх ШӨХТГ-аас Өрсөлдөөний тухай хуульд
ашиг, олон нийтийн эрх ашиг гэж юм байна шүү өөрчлөлт оруулах талаар олон нийтээс санал
дээ. Энэ өнцгөөс асуудалд хандах хэрэгтэй. Өмнө нь авах хэд хэдэн удаагийн хэлэлцүүлэг, хурал
Шадар сайдын албан тушаалд мөн ажиллаж байсны зохион байгуулж байсан. Тэндээс нэг зүйл
хувьд хэлэхэд ШӨХТГ гэж энэ байгууллагын явуулж анхаарал татаж байсан нь өрсөлдөөний хуулийн
байгаа үйл ажиллагаа Засгийн газрын бодлого, хүрээнд хийх хяналт шалгалтыг нэг жил хүртэлх
үйл ажиллагаанд нийцэхгүй байна гэсэн асуудал хугацаанд хийнэ гэж байсан. Хэлэлцүүлэгт
яригдаж байсныг ч санаж байна. Энэ байгууллагын оролцогчид энэ хугацааг маш урт байна гэж
үйл ажиллагаа, хэрэгжүүлж байгаа бодлого зөвхөн шүүмжилж байсан. Энэ талаар та бодлоо
хуульд нийцсэн хараат бус байх ёстой юм. Тийм хуваалцаач.
учраас би ШӨХТГ-ыг УИХ-аас байгуулагддаг хороо
байхаар хуулийн төсөлд тусгасныг зарчмын хувьд Хуулийн төсөлд хяналт шалгалтыг 1 жил хүртэл
зөв гэж үзэн дэмжиж байна.” гэж хэлж байсан. хугацаанд хийхээр туссан байгаа нь үнэн. ШӨХТГ-ын
тайлбарлаж байгаагаар мөн энэ чиглэлийн судалгаа
Өрсөлдөөний тухай хууль бол бизнесийн орчны шинжилгээ хийдэг эрдэмтдийн хэлж байгаагаар ч
хөгжил, салбарын хөгжил, улсын эдийн засгийн тэр өрсөлдөөний асуудлаарх хяналт шалгалт, зөрчил
хөгжилд маш чухал үүрэгтэй хууль. Гэтэл энэ хуулийн байгаа эсэхийг тогтоох хугацаа нь урт байхаас өөр
хэрэгжилт сул байна. Сул байгаагийн шалтгаан аргагүй юм билээ. Гадаадын улс орнуудын хуулийн
нь хуулийн хэрэгжилтэд хяналт тавьж байгаа зохицуулалт ч ийм байдаг юм билээ. Жишээлбэл,
байгууллагын хараат бус, бие даасан, тогтвортой Японд хяналт шалгалтыг 5 жил, Солонгост 3 жилийн
байдал хангагдаагүй байгаатай шууд холбоотой. хугацаанд хийж болдог байх жишээний. Гэхдээ
Ганц жишээ хэлэхэд л ШӨХТГ-ын удирдлага 2012- гадаад орны туршлагыг харахаас гадна яагаад хяналт
2016 оны хооронд 4 удаа солигдсон байгаа юм. шалгалтын хугацаа ийм урт байх шаардлагатай юм
Дагаад байгууллагын алба хаагчид хольж, солигдох бэ гэдгийг агуулгаар нь харах хэрэгтэй.
гэх мэтээр байгууллагын чадавх суларч, хуулийн
Өрсөлдөөний тухай хуулийн зөрчил гэдэг бол
бүхий л агуулгаараа эдийн засгийн хөгжлийн эсрэг,

65

Шударга өрсөлдөөн, хэрэглэгчийн төлөө газар

бизнесийн хөгжил, салбарын хөгжлийн эсрэг зөрчил. ажиллагаа юм.
Тийм ч учраас зөрчлийн агуулга нь өөрөө эдийн
засгийн асуудал. Зөрчлийг тогтоохын тулд маш их Өөрөөр хэлбэл иргэд, хэрэглэгчид болон бизнес
тооцоо судалгаа хийх хэрэгтэй болдог. Нөгөө талаас эрхлэгчидтэй хэрэглэгчийн эрхийг хамгаалах
өрсөлдөөний хуулийн зарим зөрчил тухайлбал, асуудлаар өдөр бүр дулж ажиллах шаардлагатай
үгсэн тохирох зөрчлийн гол тохиролцоо нь нууц байдаг. Үйл ажиллагааны үр дүн ч тэр дороо эсвэл
далд хэлбэрээр хийгдэж дараа нь зөрчил гаргаж богино хугацаанд гардаг.
байгаа аж ахуйн нэгжүүд тэр тохиролцооныхоо
дагуу үйл ажиллагаагаа явуулж байдаг. Гэтэл энэ Энэ чиглэлээр ШӨХТГ дээр өдөр бүр тодорхой
зөрчлийг нотолж таслан зогсоохын тулд эхлээд ажлууд хийгдэж олон зуун хэрэглэгчийн санал
зах зээл дээрх аж ахуйн нэгжүүдийн үйл хөдлөл, гомдлыг шийдвэрлэж байгаа. Дашрамд хэлэхэд
хэрэгжүүлж байгаа үйл ажиллагаа, гарч байгаа үр манай ШӨХТГ дээр “Хэрэглэгчдэд үйлчлэх 1284 төв”
дүн зэргийг тодорхой хугацаанд тандаж, судалж, ажиллаж байгааг иргэд, хэрэглэгчид андахгүй сайн
тооцоолж зөрчил байж болзошгүй гэдгийг гаргана. мэддэг болсон байгаа.
Дараа нь зөрчлөө нотлохын тулд нөгөө далд нууцаар
хийгдсэн тохиролцооны баримт сэлтийг олох гэж Цаашид бид мөн хэрэглэгчийн эрхийг хамгаалах
ажиллана. Энэ бүх ажиллагааг бодоод үзэхээр хууль эрх зүйн орчинг боловсронгуй болгохыг
одоогийн хууль эрх зүйн хүрээнд мөрдөгдөж байгаа зорьж байна. Энэ хуулийн зохицуулалт, үзэл
хэдхэн хоногийн дотор амжихгүй юм билээ. Тэгэхээр санаа үндсэндээ өнөөгийн нийгмийн харилцааг
бид өрсөлдөөний хуулийн зөрчлийг жирийн нэг, зохицуулахад бэрх болсон олон улсын хэрэглэгчийн
нотлогдоход хялбар, зөрчил нь тодорхой шахуу эрхийг хамгаалах чиг хандлагаас хэт хоцорсон гэж
байдаг захиргааны зөрчилтэй адилтгаж авч үзэх хэлж болно.
боломжгүй байгаа юм.
Монгол Улсын Засгийн газрын 2016-2020 оны
Ажиллах хугацаа, боломжийг нь хуулиар олгож үйл ажиллагааны хөтөлбөрт хэрэглэгчийн эрхийг
өгөхгүй бол хяналт шалгалтыг богино хугацаанд хамгаалах эрх зүйн орчинг боловсронгуй болгох
хийх гэж байна гээд нэг бол дутуу хийж тэр нь чиглэлийн зорилт тусгагдсан байгаа. Энэ зорилтыг
хүчингүй болно эсвэл нотолж чадахгүй гээд зөрчил хангах, хэрэглэгчийнхээ эрхийг дэлхийн жишгийн
байсаар байтал орхих байдал үүснэ. Эндээс л дагуу хамгаалах тогтолцоог бүрдүүлэх үүднээс
хуулийн хэрэгжилт суларч, шийтгэл завших байдал Хэрэглэгчийн эрхийг хамгаалах тухай хуулийг
үүснэ. Хамгийн гол нь өнөөх зөрчлийн нийгэм, шинэчлэн боловсруулах ажил хийгдэж байна.
эдийн засагт, салбарын хөгжилд, иргэдэд учруулж Өрсөлдөөний тухай хуулиа УИХ-аар хэлэлцүүлсний
байгаа хохирол үргэлжилсээр байна шүү дээ. Ийм дараа 2018 ондоо багтаагаад Хэрэглэгчийн эрхийг
байдалруу орж хэрхэвч болохгүй. хамгаалах тухай хуулийн төслөө өргөн барих
төлөвлөгөөтэй байна.
ШӨХТГ Өрсөлдөөний тухай хуулийг
хэрэгжүүлэхээс гадна хэрэглэгчийн эрхийг Цаг гарган бидэнтэй ярилцсан танд
хамгаалах асуудлыг хариуцан ажилладаг. Энэ баярлалаа. Удахгүй бид дэлхийн жишигт
талаар хийгдэж байгаа ямар ажил байгаа вэ? нийцсэн өрсөлдөөний болон хэрэглэгчийн эрхийг
хамгаалах хууль, түүний хэрэгжилтэд хяналт
Өрсөлдөөний хуулийн зохицуулалт бол эдийн тавих хараат бус, бие даасан байгууллагатай
засгийн агуулгатай гэжби түрүүн хэлсэн. Тийм ч болох нь. Таны цаашдын ажилд амжилт хүсье.
учраас үр дүн нь дунд бөгөөд урт хугацаандаа гарч
улмаар тэр үр дүн нь тогтвортой байдаг. Харин Ерөөл бат оршиг. Бидний боловсруулж байгаа
ШӨХТГ-ын хариуцаж байгаа өөр нэг чухал асуудал хууль УИХ-аар дэмжигдэн батлагдвал улс орныхоо
болох хэрэглэгчийн эрхийг хамгаалах асуудал нь эдийн засгийн хөгжил, бизнес эрхлэгчдийн үйл
иргэд, хэрэглэгчийн эрхийг зөрчигдөхөөс сэргийлэх, ажиллагаа явуулах орчинд сайн нөлөө үзүүлэхүйц
зөрчигдсөн тохиолдолд шуурхай арга хэмжээ авч томоохон алхмыг хийж чадах болно.
зөрчлийг таслан зогсоож ажиллахад чиглэсэн үйл
Та бүхний цаашдын ажилд амжилт хүсье.
Баярлалаа.

66

Шударга өрсөлдөөн, хэрэглэгчийн төлөө газар

Шударга Өрсөлдөөн,
Хэрэглэгчийн төлөө газар

2017 зөрчлөөс урьдчилан сэргийлэх,
соён гэгээрүүлэх жил

Шударга Өрсөлдөөн, Хэрэглэгчийн төлөө газар 2017 онд дараах зорилтын
хүрээнд үйл ажиллагаагаа төлөвлөн хэрэгжүүллээ. Үүнд:

Монгол Улсын Засгийн газрын 2016-2020 он хүртэлх үйл
ажиллагааны төлөвлөгөөнд тусгагдсан зорилтын хүрээнд

2.12 Зах зээл дэх шударга өрсөлдөөнийг дэмжиж, хэрэглэгчийн эрх ашгийг
хамгаалах, хууль эрх зүйн орчинг сайжруулах

Монгол Улсын Шадар Сайд ШӨХТГ-ын даргын 2017 онд
хэрэгжүүлэх үр дүнгийн гэрээний хэрэгжилтийг биелүүлэхийн
тулд:

• Хууль эрх зүйн орчинг боловсронгуй болгох
• Зах зээлийн өрсөлдөөний нөхцлийг бүрдүүлэх
• Хэрэглэгчийн эрхийг хамгаалха, соён гэгээрүүлэх, олон нийтийн оролцоог хангах
• Гадаад, дотоод хамтын ажиллагааг өргөжүүлэх замаар агентлагийн чадавхийг

бэхжүүлэх
• Төрийн захиргааны удирдлагыг оновчтой хэрэгжүүлэх чиглэлээр ажилласан

67

Шударга өрсөлдөөн, хэрэглэгчийн төлөө газар

ӨРСӨЛДӨӨНИЙ тухай ХУУЛийн
хэрэгжилтийг хангах ажлын
хүрээнд

Нэг. Өрсөлдөөний тухай хуулийг боловсронгуй болгох хүрээнд:

1. Өрсөлдөөний тухай хуулинд иж бүрэн 2017 оны 6 дугаар сарын 6-ны өдөр зохион
дүн шинжилгээ, судалгааны ажлуудыг хийж, байгууллаа.
хуулийн төслийг боловсруулав.
Хэлэлцүүлэгт Засгийн газар, яам, агентлаг, ОУ-
1. Хуулийн нэмэлт өөрчлөлтийн төсөл, ын Эрх зүйн Байгууллага /IDLO/, Японы Олон улсын
үзэл баримтлал, нөлөөллийн судалгаа зардлын хамтын ажиллагааны байгууллага ЖАЙКА, Япон
тооцооллыг боловсрууллаа. Хуулийн төсөл улсын Шударга худалдааны хорооны төлөөлөгчид,
боловсруулах зөвлөх баг авч ажиллуулав. төрийн болон хувийн хэвшлийн байгууллагын
төлөөллүүд, бизнесийн байгууллагуудын төлөөлөл
2. Өрсөлдөөний тухай хуулийн нэмэлт нийт 120 хүн оролцож, хуулийн нэмэлт өөрчлөлтийн
өөрчлөлтийн төсөлд Японы Шударга Худалдааны төсөлд санал, шүүмжлэлээ өгcнийг тусган ажиллаж
хорооноос удаа дараа зөвлөмж авч, эргэх холбоотой байна.
ажиллав.
4. “Өрсөлдөөний тухай хууль”-ийн
3. “Хууль тогтоомжийн тухай хууль”-д заасны шинэчилсэн найруулгын төслийн эцсийн
дагуу хуульд нэмэлт өөрчлөлт оруулах хэрэгцээ, хэлэлцүүлгийг Японы Олон улсын хамтын
шаардлага, холбогдох судалгааны ажлуудыг хийж ажиллагааны байгууллага ЖАЙКА–тай хамтран
гүйцэтгэлээ. 2017 оны 1 дүгээр сарын 09-ний өдөр “Төрийн
ордонд” зохион байгуулав.
2. Улсын Их Хурлын нэр бүхий гишүүдтэй
хуулийн шинэчлэлийн асуудлаар уулзалт зохион
байгуулж, танилцуулга хийлээ.

Улсын Их Хурлаар Өрсөлдөөний тухай хуулийн Уг хэлэлцүүлэгт Засгийн газар, яам, агентлаг,
нэмэлт өөрчлөлт, Хэрэглэгчийн эрхийг хамгаалах Японы Олон улсын хамтын ажиллагааны байгууллага
тухай хуулийн шинэчилсэн найруулгын төслүүдийг ЖАЙКА, Япон улсын Шударга худалдааны хорооны
шийдвэрлэхэд дэмжлэг бий болгох зорилгоор 2017
оны 02 дугаар сарын 01-ний өдөр УИХ-ын нэр
бүхий 12 гишүүн, Монгол Улсын Шадар сайдын
зөвлөх, ЖАЙКА байгууллагын төлөөлөгчдийн дунд
танилцуулга хийх уулзалтыг зохион байгууллаа.

3. Японы Олон улсын хамтын ажиллагааны
байгууллага ЖАЙКА-тай хамтран “Өрсөлдөөний
тухай хууль”-д нэмэлт, өөрчлөлт оруулах
тухай хуулийн төслийн саналын хэлэлцүүлгийг

68

Шударга өрсөлдөөн, хэрэглэгчийн төлөө газар

төлөөлөгчид болон эрдэмтэн судлаачдын төлөөлөл
нийт 80 хүн оролцлоо.

Хэлэлцүүлэгт МУ-ын Шадар сайд Ө.Энхтүвшин,

ШӨХТГ-ын дарга Б.Лхагва, ЖАЙКА-ийн Монгол

дахь төлөөлөгчийн газрын дарга Мүцүми Сато нар

мэндчилгээ дэвшүүлж, ШӨХТГ-аас “Өрсөлдөөний

тухай хуульд өөрчлөлт хийх хэрэгцээ шаардлага,

холбогдох өөрчлөлт”, “Хуулийн төсөлд тусгагдсан

өрсөлдөөний зохицуулалттай холбогдох

өөрчлөлтүүдийн танилцуулга” сэдвүүдээр илтгэл

тавьлаа.

Мөн Японы Шударга худалдааны хорооны
Олон улсын хамтын ажиллагааны дарга Хара
Казухиро хуулийн төсөлд зөвлөмж өгч, хэлэлцүүлэгт
оролцогчид санал зөвлөмж өгч оролцлоо.

Эдгээр хэлэлцүүлгүүд нь өрсөлдөөний нөхцлийг
сайжруулах, эрх зүйн таатай орчныг бүрдүүлэхэд
чухал ач холбогдолтой арга хэмжээ болсон юм.

Өрсөлдөөний тухай хуулийн шинэчилсэн
найруулгын төслийг эдгээр хэлэлцүүлэгт
оролцогчдын саналаас тусган, хууль
тогтоомжийн тухай хуульд заасан холбогдох
баримт бичгүүдийн хамт 2017 оны 11 дүгээр
сарын 7-ны 1/1382 тоот албан бичгээр Монгол
Улсын Шадар сайдад хүргүүлэв.

Хоёр. “Зах зээлийн өрсөлдөөнийг дэмжих үндэсний хөтөлбөр”
боловсруулах ажил хийгдэж байна.

Шударга өрсөлдөөн, хэрэглэгчийн төлөө
газраас “Зах зээлийн өрсөлдөөнийг дэмжих
үндэсний хөтөлбөр” боловсруулах ажлын
хэсгийн хурлыг төрийн болон төрийн бус
байгууллагуудын төлөөллийг татан оролцуулж,
2017 оны 1 дүгээр сарын 02-ны өдөр зохион
байгууллаа. Тус ажлын хэсэг үйл ажиллагааныхаа
төлөвлөгөөг гарган, агентлагийн даргаар батлуулан
ажиллаж байна.

“Монгол Улсын өрсөлдөөний орчинг бэхжүүлэх
нь” төсөлд хөгжиж буй зарим улс орнуудын
өрсөлдөөний бодлогын баримт бичгийг судалж,
зэрэгцүүлсэн судалгаа, өрсөлдөөний бодлогуудыг
тодорхойлох, нөхцөл байдлын дүн шинжилгээ буюу
нөлөөллийн урьдчилсан үнэлгээний ажлыг хийж
байна.

69

Шударга өрсөлдөөн, хэрэглэгчийн төлөө газар

Гурав. “ЖАЙКА” олон улсын байгууллагатай хамтран “Монгол
улсын өрсөлдөөний орчинг бэхжүүлэх нь төсөл”-ийг
хэрэгжүүлж байна

1. “Монгол Улсын Өрсөлдөөний орчинг тайланг дүгнэж жил бүр тогтмол уулзалт хийж
бэхжүүлэх нь төсөл”-ийн хүрээнд ШӨХТГ-ын байхаар харилцан тохиролцлоо.
улсыг байцаагчдыг чадавхижуулах зорилгоор
Японы Шударга худалдааны хороотой хамтран 4. Төслийн удирдах хорооны хурлыг
Япон улсад 2017 оны 3 дугаар сарын 13-18-ны зохион байгуулав.
өдрүүдэд зохион байгуулсан “Өрсөлдөөний хууль
ба бодлого” сэдэвт сургалтад 15 төлөөлөгчдийг “Монгол Улсын Өрсөлдөөний орчинг бэхжүүлэх
хамрууллаа. нь төсөл”-ийн хүрээнд 2017 оны эхний хагас
жилийн ажлын гүйцэтгэл, 2017-2018 онуудад
Сургалтын үеэр Монгол Улсын Өрсөлдөөний хэрэгжүүлэх үйл ажиллагааны төлөвлөлтийг
тухай хуулийн шинэчилсэн найруулгын талаар хэлэлцэх Удирдах хорооны хурлыг 2017 оны 6
хэлэлцүүлэг өрнүүлж, санал, зөвлөмж авч дугаар сарын 19-20-ны өдрүүдэд хийлээ.
харилцан туршлага судлав.
Хурлаар Өрсөлдөөний тухай
2. Индонезийн Бизнесийн Өрсөлдөөнийг
Хянан зохицуулах Хороо, ШӨХТГ-ын улсын хуулийн төслийг УИХ-аар батлуулах,
байцаагчдын туршлага солилцох хамтарсан
сургалтыг Улаанбаатар хотноо 2017 оны 5 дугаар ШӨХТГ-ын улсын байцаагчдыг чадавхижуулах,
сарын 03-05-ны өдрүүдэд зохион байгуулахад
дэмжлэг үзүүлж ажиллаа. зах зээлийн судалгааны арга аргачлалыг

боловсронгуй болгоход дэмжлэг туслалцаа

үзүүлэх зэрэг 3 гол зорилтод 2017-2018 онуудад

анхаарлаа хандуулж ажиллах хэрэгтэй гэж дүгнэв.

3. Японы Шударга худалдааны хорооны
албаны төлөөлөгчтэй удаа дараагийн уулзалт
хийж, хамтын ажиллагаагаа бэхжүүллээ.

ШӨХТГ-ын дарга Б.Лхагва Японы Шударга 5. хоёр дахь шатны төслийг хэрэгжүүлэх
Худалдааны Хорооны Олон Улсын хамтын санаачлагыг гарган ажиллав.
ажиллагааны газрын дарга Хара Казухиро, орлогч
дарга Янагита Жүничи нарыг 2017 оны 6 дугаар ШӨХТГ-аас “Монгол Улсын Өрсөлдөөний
сард Улаанбаатар хотноо хүлээн авч уулзав. орчинг бэхжүүлэх нь төсөл” 2018 онд дуусахтай
Уулзалтын үеэр хоёр байгууллагын байгуулсан холбогдуулан төслийн хүрээнд олж авсан үр
санамж бичгийн хүрээнд ойрын үед хэрэгжүүлэх дүнгээ бататгаж, улам төгөлдөршүүлэх зорилгоор
үйл ажиллагаа, арга хэмжээнүүдийн талаар дараагийн хоёр дахь шатны төслийг хэрэгжүүлэх
харилцан санал солилцов. Уулзалтын төгсгөлд саналаа, төслийн хамт “ЖАЙКА” олон улсын
хоёр талын Өрсөлдөөний байгууллагын хамтран хамтын ажиллагааны байгууллагад Монгол
зохион байгуулж хэрэгжүүлсэн ажлын үр дүн, Улсын Сангийн яамаар дамжуулан хүргүүллээ.
Дараагийн шатны төслийн хүрээнд зах зээлийн
өрсөлдөөнийг дэмжиж, хэрэглэгчийн эрхийг
хамгаалахын тулд хяналт шалгалтын ажлыг улам
төгөлдөршүүлэхийг зорьж байна.

70

Шударга өрсөлдөөн, хэрэглэгчийн төлөө газар

Дөрөв. Өрсөлдөөний тухай хуулийн хэрэгжилтийг хангах
хүрээнд хийгдсэн томоохон хяналт шалгалтууд

Өрсөлдөөний тухай хуулийн хэрэгжилтийг хангах хүрээнд авто хий, автобензин, дизель түлш,
харилцаа холбоо, хүнсний үйлдвэрлэлийн зах зээл, орон сууц, нийтийн аж ахуй, иргэний нисэхийн
салбарт нийт 20 хяналт шалгалтыг хийлээ. Эдгээр хяналт шалгалтад тухайн зах зээлд үйл ажиллагаа
явуулдаг нийт 132 аж ахуй эрхлэгчид хамрагдсан. Хяналт шалгалтын явцад зөрчил гаргасан аж ахуй
эрхлэгчдэд улсын байцаагчийн 19 албан шаардлага, 17 дүгнэлтийг тус тус хүргүүлж хэрэгжилтийг
нь хангуулж ажиллав.

1. А в т о х и й н зохицуулалт, “Үнийн зөвлөл”-ийн 2017 оны 1
дүгээр сарын 13-ны өдрийн III хуралдаанаас
салбарт хийсэн гаргасан зөвлөмжийг зөрчсөн тул нэр бүхий
аж ахуй эрхлэгчдийн тусгай зөвшөөрлийг
хяналт шалгалтаар түдгэлзүүлэх хүртэл арга хэмжээ авах талаар
улсын байцаагчийн 5/06 тоот дүгнэлтийг
аж ахуй эрхлэгчид Монгол Улсын Ерөнхий сайд, Шадар
сайд, УИХ-ын дарга, Уул уурхайн яаманд
бүтээгдэхүүний үнийг хүргүүлсэн.

нэг хэмжээнд тогтоон

худалдаалж байгаа нь Өрсөлдөөний тухай

хуулийг зөрчсөн тул улсын байцаагчийн

албан шаардлага хүргүүлсэн. Хяналт

шалгалтын дүнд “Гор газ” ХХК, “Юнигаз” 4. Интернет бөөний

ХХК, “Шунхлай трейдинг” ХХК-иуд авто урсгал дамжуулагч

хийн жижиглэн борлуулалтын үнийг 10-50 ААН-үүдийн үйл

төгрөгөөр бууруулсан байна. ажиллагаанд хийсэн

2. Орон сууц, хяналт шалгалтаар

нийтийн аж ахуйн тухайн компаниуд

чиглэлээр үйл Өрсөлдөөний тухай

ажиллагаа эрхлэгчдийн хуулийг зөрчсөн гэж

үйл ажиллагаанд хяналт үзэх үндэслэлгүй,

шалгалт хийж зөрчил харин ХХЗХ-оос тусгай

гаргасан аж ахуй эрхлэгчдэд Эрчим хүчний зөвшөөрлийг ангилан

тухай хуульд заасны дагуу тусгай зөвшөөрөл гаргаж байгаа нь Өрсөлдөөний тухай

авах, эрчим хүч худалдах, худалдан авах хуулийг зөрчсөн гэж үзэх үндэслэлтэй тул

гэрээний дагуу үйл ажиллагаа явуулах улсын байцаагчийн дүгнэлтийг гаргаж ХХЗХ,

талаар улсын байцаагчийн хугацаатай болон холбогдох компаниудад хүргүүлэн,

албан шаардлага хүргүүлж, үр дүнг Улсын хяналт шалгалтын мэдээллийг УИХ-ын дарга,

Их Хурлын Өргөдлийн байнгын хороонд ЗГХЭГ-ын дарга нарт тус тус хүргүүлсэн.

танилцуулсан. 5. “ Т е л е в и з и й н
олон суваг дамжуулах
3. А в т о б е н з и н , үйлчилгээ эрхлэгчдийн
үйл ажиллагаанд хийх
дизель түлш хяналт шалгалт”-ын
ажлын хүрээнд ДДЭШ ТВ ХХК гэрээгээ
борлуулагч аж ахуй тулгадаг, Сансар КаТВ ялгавартай үнээр
гэрээ байгуулсан зөрчлүүдийг арилгуулах
эрхлэгчдэд хийсэн албан шаардлага хүргүүлсэн.

хяналт шалгалтаар

бүтээгдэхүүний үнээ

нэмсэн нь Өрсөлдөөний

тухай хууль, Засгийн газраас хийсэн

71

Шударга өрсөлдөөн, хэрэглэгчийн төлөө газар

Тав. Өрсөлдөөний соёлыг төлөвшүүлэх, шударга бус
өрсөлдөөнөөс урьдчилан сэргийлэх ажлын хүрээнд

1. Даатгалын зах зээл дээр үйл ажиллагаа 3. Шударга өрсөлдөөн, хэрэглэгчийн
явуулж байгаа 11 компанийн удирдлагуудтай төлөө газраас нефть импортлогч аж ахуйн
1 дүгээр сарын 13-ны өдөр уулзалт хийв. нэгжүүдийн удирдлагуудтай 4 дүгээр
Уулзалтаар Өрсөлдөөний тухай хууль болон сарын 10-ны өдөр уулзалт хийж, уг салбарт
Хэрэглэгчийн эрхийг хамгаалах тухай хуулийг тулгамдаж буй асуудлууд болон газрын тосны
таниулах, хэрэглэгчдийг хохироосон үйл бүтээгдэхүүний зах зээлд шударга өрсөлдөөн
ажиллагааг таслан зогсоох, даатгалын салбарын бий болгох, хэрэглэгчийн эрх ашгийг хамгаалах
үйл ажиллагаатай холбоотой хэрэглэгчдээс талаар санал солилцлоо. Уг уулзалтаар 2012-2016
ирүүлсэн өргөдөл, гомдол, тус агентлагийн онд нефть импортлогч аж ахуйн нэгжүүдэд хийсэн
хийсэн хяналт шалгалт, илэрсэн зөрчлийн хяналт шалгалтаар илэрсэн зөрчил дутагдлыг
талаар танилцуулж, даатгалын салбар дахь танилцуулж, агентлагийн удирдлагаас цаашид
зах зээлийн өрсөлдөөний өнөөгийн байдал, холбогдох хууль тогтоомжийг мөрдөж ажиллахыг
тулгамдаж байгаа асуудлыг нь сонсож, санал зөвлөсөн.
солилцлоо. Агентлагийн удирдлагаас даатгалын
компаниудад цаашид зөрчлийг давтан
гаргуулахгүй байх, хэрэглэгчдийн өргөдөл,
гомдлыг шийдвэрлэж хохирлыг барагдуулж
шуурхай ажиллахыг зөвлөв.

2. ШӨХТГ-аас төмөр замын салбар дахь зах
зээлийн өнөөгийн байдал, тулгамдаж байгаа
асуудлуудын талаар санал солилцож, цаашид
өрсөлдөөний бодлогоор дамжуулж салбарын
хөгжлийг хурдасгах талаар Зам тээврийн
хөгжлийн яам, ШӨХТГ, “Улаанбаатар төмөр зам”
ХНН, “Монголын төмөр зам” ТӨХК, “Болд төмөр
ерөө” ХХК-ний удирдлагуудтай 3 дугаар сарын
09-ний өдөр уулзалт зохион байгууллаа.

72

Шударга өрсөлдөөн, хэрэглэгчийн төлөө газар

Зургаа. Өрсөлдөөний нөхцөлийг бүрдүүлэх, хамгаалах талаар

Зах зээлд шударга өрсөлдөөний орчныг бүрдүүлэх дараах зөвлөмжүүдийг өгч ажиллав.
1. ЗАМ ТЭЭВРИЙН САЛБАРТ
Төмөр замын салбарын хөгжлийн бодлогод өрсөлдөөний асуудлаар бодлогын зөвлөмжийг
боловсруулж, Зам тээвэр хөгжлийн яаманд хүргүүлсэн.

2. САНХҮҮГИЙН САЛБАРТ
Гадаадын банк Монгол улсын банкны зах зээлд үзүүлэх нөлөөллийн судалгааг хийж, өрсөлдөөний
нөхцлийг бүрдүүлэх, зах зээлийг шударга бус өрсөлдөөнөөс хамгаалах чиг үүргийнхээ дагуу
“Хөрөнгө оруулалтын банкны тухай” хуулийн төсөлд оруулах саналыг боловсруулсан. Тус саналыг
Өрсөлдөөний тухай хуулийн 14.6-д заасны дагуу УИХ-ын Эдийн засгийн Байнгын хороо болон
УИХ-ын гишүүн Б.Жавхланд уламжлуулах хүсэлтээ Шадар сайдын ажлын албаар дамжуулан
хүргүүлээд байна.

73

Шударга өрсөлдөөн, хэрэглэгчийн төлөө газар

3. ТЕНДЕРийн захиалагч нарт
Шударга өрсөлдөөн, хэрэглэгчийн төлөө газраас 2017 онд 186 аж ахуй эрхлэгчээс ирүүлсэн худалдан
авах ажиллагаатай холбоотой гомдлыг шийдвэрлэсэн бөгөөд яам, агентлаг, аймаг, нийслэл,
дүүргийн Засаг даргын Тамгын газар, төрийн өмчит компаниудад төрийн өмчийн хөрөнгөөр бараа,
ажил, үйлчилгээ худалдан авах тухай хуулийн хүрээнд тендер зохион байгуулах, нийтлэг алдаа
дутагдлыг цаашид гаргахгүй байх талаар зөвлөмж гаргаж, хүргүүлэв.

4. хэвлэл мэдээллийн байгууллагуудад
Зар сурталчилгааны тухай хууль болон Сонгуулийн тухай хуулийн зарим хэсгийн хэрэгжилтэнд хяналт
тавих чиг үүргийг хариуцан хэрэгжүүлдэг, хуулиудын хэрэгжилтийг хангахад хэвлэл мэдээллийн
байгууллагуудын анхаарлыг хандуулах, зөрчлөөс урьдчилан сэргийлэх үүднээс дараах зөвлөмж ийг
хүргүүлж ажиллаа.

74

Шударга өрсөлдөөн, хэрэглэгчийн төлөө газар

5. сүлжээ дэлгүүр, худалдааны төвүүдэд
Сар шинийн баярыг угтаж хэрэглэгчиддээ баталгаатай, чанартай бараа бүтээгдэхүүн нийлүүлж,
соёлтой үйлчлэхийг зөвлөн, сүлжээ дэлгүүр, худалдааны төвүүдэд албан тоот хүргүүллээ.

6. Уул уурхай, хүнд үйлдвэрийн яаманд
Автобензин, дизелийн түлшний худалдаа эрхлэгч аж ахуй нэгжүүдэд зах зээлд шударгаар өрсөлдөх
орчин нөхцөлийг бүрдүүлж ажиллах талаар зөвлөмж хүргүүллээ.

75

Шударга өрсөлдөөн, хэрэглэгчийн төлөө газар

7. үүрэн телефоны оператор компаниудад
Тус агентлагт ирүүлж буй өргөдөл, гомдлын 30 орчин хувийг харилцаа холбооны салбарын үйл
ажиллагаа, бүтээгдэхүүн үйлчилгээ эзэлж байдаг тул тус үйл ажиллагааг эрхлэгч компаниудад
хэрэглэгчийн өргөдөл, гомдлыг шуурхай барагдуулах, хэрэглэгчдэд бодит мэдээлэл өгөх, холбогдох
хууль тогтоомжийг хэрэгжүүлэх ажлын хүрээнд зөвлөмж хүргүүлэн ажиллаа.

76

Шударга өрсөлдөөн, хэрэглэгчийн төлөө газар

долоо. Өрсөлдөөний асуудлаар олон улсын
тушрлага судлах гадаад хамтын ажиллагаагаа
өргөжүүлэх хүрээнд

2017 онд ШӨХТГ гадаадын ижил төстэй дараах 4 байгууллагатай хамтын ажиллагааны санамж
бичиг байгуулав.

Япон Улсын Шударга худалдааны Индонез улсын Бизнесийн
хороотой харилцан ойлголцол,
хамтран ажиллах санамж бичгийг өрсөлдөөнийг хянан зохицуулах
Токио хотноо үзэглэсэн.
хороотой харилцан ойлголцлын
/2017.03.15/
санамж бичгийг үзэглэсэн.
Үр дүн: Монгол Улсын Өрсөлдөөний тухай /2017.05.05/
хуулийг боловсронгуй болгох, хууль эрх зүйн
орчинг сайжруулах, зах зээлд бий болсон шударга Үр дүн: Монгол улсын шударга өрсөлдөөний хууль,
бус өрсөлдөөнд Монгол, Япон улсын компаниуд эрх зүйн орчинг сайжруулах, ШӨХТГ-ийн хүчин
хохирсон тохиолдолд хууль эрх зүйн зохицуулалт чадлыг бэхжүүлэх зорилгоор тусгайлсан төсөл
хийж хамтран ажиллах, сургалт, судалгааны боловсруулах замаар мэргэжилтнүүдийг сургалтад
ажил хамтран зохион байгуулах, хүний нөөцийн хамруулах болон техникийн туслалцаа үзүүлэх
чиглэлээр боловсон хүчин солилцох, техник хамтын зэргээр 2 орны өрсөлдөөний байгууллагууд хамтран
ажиллагааны туслалцаа үзүүлэх зэргээр хамтран ажиллах юм.
ажиллахаар болов.

ОХУ-ын Монополын эсрэг албатай БНХАУ-ын Эрээн хотын Үйлдвэр
харилцан ойлголцол хамтран худалдааны хороотой санамж
ажиллах санамж бичгийг Москва бичиг байгуулсан.
хотноо байгууллаа. /2017.06.16/

/2017.03.22/ Үр дүн: БНХАУ-ын Эрээн хотын Үйлдвэр худалдааны
хороотой байгуулсан санамж бичгийн хүрээнд
Үр дүн: Хоёр орны өрсөлдөөний байгууллага хэрэглэгчийн гомдлыг хянан шийдвэрлэх 12315
зах зээл дэх зах зээлд бий болсон шударга бус төвтэй хамтран ажиллаж, Монгол улсын иргэд тус
өрсөлдөөнийг хянан зохицуулах, хамтарсан сургалт төвд хандан гомдлоо барагдуулах боломж бүрдсэн.
семинар зохион байгуулах, хүний нөөцийн чиглэлээр
боловсон хүчин бэлтгэх, солилцох чиглэлээр хамтран
ажиллах боломжтой боллоо.

77

Шударга өрсөлдөөн, хэрэглэгчийн төлөө газар

ХЭРЭГЛЭГЧИЙН ЭРХИЙГ ХАМГААЛАХ
тухай ХУУЛийн хэрэгжилтийг
хангах ажлын хүрээнд

Нэг. Хэрэглэгчийн эрхийг
хамгаалах хууль тогтоомжийг
боловсронгуй болгох ажлын
хүрээнд

агентлагийн даргын 2017 оны 4 дүгээр сарын 05-
ны өдрийн тушаалаар “Хэрэглэгчийн эрхийг хамгаалах
тухай хууль”-нд нэмэлт өөрчлөлт оруулах саналыг
боловсруулах ажлын хэсгийг батлан, орон тооны гишүүн
С.Бямбадоржоор ахлуулан ажилдаа ороод байна.

Ажлын хэсгийн төлөвлөлтийн дагуу 2018 онд шинэ
хуулийн төслөө Монгол Улсын Засгийн газарт өргөн
барихаар төлөвлөн ажиллаж байна.

Хоёр. Хэрэглэгчийн эрхийг хамгаалах үндэсний
хөтөлбөрийн хэрэгжилтийг хангах хүрээнд

Монгол Улсын Засгийн Газрын 2016 оны 233 дугаар тогтоолоор “Хэрэглэгчийн эрхийг хамгаалах үндэсний
хөтөлбөр”-ийг баталж, хөтөлбөрийн хэрэгжилтийг ханган ажиллах талаар ШӨХТГ-т өгсөн үүргийн дагуу 2017
онд хэрэглэгчийн боловсрол мэдлэгийг дээшлүүлэх, соён гэгээрүүлэх ажлуудыг орон даяар, шат дараатай зохион
байгуулахаар төлөвлөн тодорхой ажлуудыг хийж байна.

1. “Хэрэглэгчийн эрхийг хамгаалах бодлоо солилцон, УИХ, Засгийн газар, төрийн
үндэсний хөтөлбөр”-ийн хэрэгжилтийг болон төрийн бус байгууллага, бизнес эрхлэгчдэд
зохион байгуулах, хяналт тавих үүрэг бүхий хандсан зөвлөмж гаргаж, хүргүүлэв.
Зөвлөлийг Монгол Улсын Шадар сайдын
2017 оны 02 дугаар сарын 24-ний өдрийн
22 дугаар тушаалаар батлуулж, зөвлөлийн
орлогч даргаар ШӨХТГ-ын дарга, нарийн
бичгийн даргаар ШӨХТГ-ын Хэрэглэгчийн эрхийг
хамгаалах газрын дарга, гишүүдэд Шадар сайдын
зөвлөх, зарим яамдын төрийн нарийн бичгийн
дарга, агентлагуудын дарга болон төрийн бус
байгууллагын төлөөлөл ажиллаж байна.

2. Монгол Улсын Шадар сайдын ивээл

дор “Хэрэглэгчийн эрхийг хамгаалах чиг

хандлага-2017” зөвлөлдөх уулзалтыг

2017.03.10-ны өдөр Төрийн ордны “Б” танхимд

зохион байгууллаа. Тус уулзалтад хэрэглэгчийн

эрхийг хамгаалах чиглэлээр үйл ажиллагаа

явуулдаг төрийн болон төрийн бус нийт 62

байгууллагын 100 гаруй төлөөлөл оролцож, санал

78

Шударга өрсөлдөөн, хэрэглэгчийн төлөө газар

Хэрэглэгчийн эрхийг хамгаалах өдрийг 3 дугаар сарын 15-ны өдөр тэмдэглэн өнгөрүүллээ.

3. 2017 оны 3 дугаар сарын 15-ны өдөр 5. “Хэрэглэгч гэж хэн бэ?” сэдэвт зурагт
ШӨХТГ, БХБЯ-тай хамтран “Сууц өмчлөгчдийн хуудсыг хүүхэд багачууддаа зориулан хэвлүүлж,
холбооны эрх зүйн байдал, нийтийн зориулалттай олон нийтийн цахим хуудас болон Ерөнхий
орон сууцны байшингийн дундын өмчлөлийн эд боловсролын сургуулиудад тараасан бөгөөд
хөрөнгийн тухай хуулийн хэрэгжилт, тулгамдаж зурагт хуудсаар дамжуулан хэрэглэгчийн
буй асуудлууд” сэдэвт нээлттэй хэлэлцүүлгийг эрхийг хамгаалах талаарх мэдээллийг хүргэж,
зохион байгууллаа. ЕБС-ийн нийгмийн ажилтнуудтай хамтран
ажиллаж эхэллээ.

4. ШӨХТГ нь БСШУСЯ-тай хамтран Ерөнхий
боловсролын сургуулиудын сурагчдын дунд
“Хэрэглэгчийн эрхийг хамгаалах тухай
хууль”-ийн анхан шатны мэдлэг олгох болон
хэрэглээний соёлд суралцуулах хэрэглэгчийн
боловсрол олгох зорилгоор улсын хэмжээнд 2017
оны 3 дугаар сарын 15-ны өдөр тухайн сургуулийн
нийгмийн ажилтнуудаар дамжуулан сургалтыг
хийлээ.

79

Шударга өрсөлдөөн, хэрэглэгчийн төлөө газар

6. Монгол Улсын Шадар сайдын удирдлага

дор 2017 оны 04 дүгээр сарын 14-ний өдөр

“Хэрэглэгчийн эрхийг хамгаалах үндэсний

хөтөлбөр”-ийн хэрэгжилтийг зохион

байгуулах, хяналт тавих зөвлөлийн анхдугаар

хуралдаан болов.

Хурлаар тус хөтөлбөрийн танилцуулга, цаашид • ”Монгол Улсын Засгийн газрын 2016 оны 233
хэрэгжүүлэх ажлын талаар хэлэлцэж баталлаа. дугаар тогтоолоор баталсан “Хэрэглэгчийн
эрхийг хамгаалах үндэсний хөтөлбөр”-ийг
“Хэрэглэгчийн эрхийг хамгаалах үндэсний хэрэгжүүлэх зарим арга хэмжээний тухай
хөтөлбөр”-ийн хэрэгжилтийг зохион байгуулах, Монгол Улсын Шадар сайдын 2017 оны 4
хяналт тавих чиг үүрэг бүхий зөвлөл нь бүх яамдын дүгээр сарын 28-ны өдрийн 43 тоот тушаал
Төрийн нарийн бичгийн дарга нараас бүрдэж
байгаа бөгөөд тус хөтөлбөрийг хэрэгжиж дуустал • Тус хөтөлбөрийг хэрэгжүүлэх үйл
буюу 2020 он хүртэл ажиллах юм. Зөвлөлийн ажиллагааны төлөвлөгөө, зөвлөмж зэргийг
анхдугаар хуралдааны төгсгөлд Монгол Улсын орон тооны бус салбар зөвлөл байгуулсан
Шадар сайд тодорхой асуудлаар үүрэг чиглэл яамдын Төрийн нарийн бичгийн дарга,
өгч, “Төр, засгийн байгууллагууд иргэний төлөө аймаг, нийслэл /сум, дүүрэг/-ийн Засаг
ажиллах ёстой. Тиймээс харилцаа, холбоогоо дарга нарт хүргүүлэв.
сайжруулан, чиг үүргийнхээ дагуу иргэдийнхээ
төлөө зарчимтай, эрх ашгийг нь хамгаалж 8. Бүх яам, 21 аймаг, 9 дүүрэг “Хэрэглэгчийн
ажиллах хэрэгтэй” хэмээн тодотгосон юм. эрхийг хамгаалах үндэсний хөтөлбөр”-
ийн хэрэгжилтийг зохион байгуулах үүрэг
7. Хэрэглэгчийн эрхийг хамгаалах салбар бүхий төрийн болон төрийн бус байгууллагын
зөвлөлүүдийг арга зүйн удирдлагаар хангаж, төлөөллөөс бүрдсэн орон тооны бус салбар
холбогдох материалуудыг хүргүүлэв. Үүнд: зөвлөлөө байгуулсан тухай тушаал, захирамжийг
ирүүлээд байна.

9. “Хэрэглэгчийн эрхийг хамгаалах
үндэсний хөтөлбөр”-ийн хэрэгжилтийг зохион
байгуулах, хяналт тавих Зөвлөлийн ажиллах
журмын төслийг боловсруулж, Монгол Улсын
Шадар сайдаар батлуулав. Тус журмыг бүх
салбар зөвлөлүүдэд хүргүүлж, биелэлтэнд хяналт
тавин, хамтран ажиллаж байна.

80

Шударга өрсөлдөөн, хэрэглэгчийн төлөө газар

Гурав. Хэрэглэгчийн эрхийг хамгаалахтай холбогдсон төрийн
бодлого болон хууль тогтоомжийн хэрэгжилтийг улсын
хэмжээнд зохион байгуулж, биелэлтийг шалгах, дүнг мэдээлэх
ажлын хүрээнд

1. Хэрэглэгчийн эрхийг хамгаалах зөвлөлүүдийн үйл ажиллагаа идэвхжиж байна.
Аймгуудын хэрэглэгчийн эрхийг хамгаалах орон тооны бус зөвлөл /аймаг бүрт 7-9 гишүүнтэй/-ийн үйл
ажиллагаатай танилцах, орон нутгийн удирдлагуудтай уулзалт хийх, агентлагийн үйл ажиллагаа, хэрэгжүүлэн
ажиллаж буй хууль тогтоомжийг сурталчлах ажлын хүрээнд Хэнтий, Дорнод, Сүхбаатар, Архангай,
Өвөрхангай, Дархан-Уул, Сэлэнгэ, Дундговь, Өмнөговь, Говьсүмбэр, Дорноговь зэрэг аймгуудын орон тооны
бус зөвлөлийн ажлын явцтай танилцаж, орон нутгийн удирдлага ЗДТГ-ын албан хаагчид, салбар зөвлөлийн
гишүүд, хэрэглэгчийн эрхийн чиглэлээр үйл ажиллагаа явуулдаг ТББ-ын төлөөлөлтэй уулзалт зохион байгуулан,
агентлагийн хэрэгжүүлэн ажилладаг хууль тогтоомжийг сурталчилан танилцууллаа. Мөн гарын авлага, тараах
материал, сэтгүүл, зурагт хуудсыг тарааж ажиллаа.

81

Шударга өрсөлдөөн, хэрэглэгчийн төлөө газар

2. Орон тооны бус Зөвлөлүүдийн үйл тус бүрт тухайн дүүрэг хариуцсан орон тооны бус
ажиллагааг чадавхижууллаа. улсын байцаагчтай болсон.

Нийслэлийн дүүргүүд Шударга өрсөлдөөн, Мөн шинээр томилогдсон дүүргийн улсын
хэрэглэгчийн төлөө газрын орон тооны бус улсын байцаагчдад агентлагийн удирдлагын зүгээс
байцаагчтай боллоо. хуулийн хэрэгжилтийг шударгаар хэрэгжүүлж
ажиллах, ингэхдээ торгож, шийтгэхээс илүүтэй
Шударга өрсөлдөөн, хэрэглэгчийн төлөө зөвлөн туслах, зөрчлөөс урьдчилан сэргийлэх,
газрын дарга, Улсын Ерөнхий байцаагчийн соён гэгээрүүлэх чиглэлд голлон ажиллах, мөн
2017.02.09-ний өдрийн А/17 дугаартай тушаал улсын байцаагчийн эрх нь үүрэг, хариуцлага
гарч нийслэлийн дүүргүүдийн ЗДТГ-ын зарим өндөр болохыг анхааруулж, ажлын амжилт хүссэн
албан хаагчдад сургалт зохион байгуулж, улсын юм.
байцаагчийн эрх олгосноор нийслэлийн 9 дүүрэг

Өнөөдрийн байдлаар: боломжтой болсон. Агентлагийн бүтцийн хувьд
аймаг, орон нутагт орон тооны байцаагч (салбар,
21 аймаг, нийслэлийн дүүргүүдийн газар, хэлтэс) байдаггүй нь ШӨХТГ-ын чиг
ЗДТГ-ын Хууль зүйн хэлтсийн дарга нартай үүргийг орон нутагт зохих ёсоор хэрэгжүүлж,
ШӨХТГ-аас гэрээ байгуулан, улсын байцаагчийн холбогдох хууль тогтоомжийг үндэсний хэмжээнд
эрх олгосноор орон нутаг дахь ШӨХТГ-ын Орон хэрэгжүүлэн ажиллахад учир дутагдалтай байна.
тооны бус Улсын байцаагчаар хавсран ажиллах

82

Шударга өрсөлдөөн, хэрэглэгчийн төлөө газар

3. Орон нутгийн улсын байцаагч нарт зориулсан бүсчилсэн сургалтыг Дархан, Улаанбаатар
хотноо зохион байгууллаа.

Өрсөлдөөний тухай хуулинд заасан ШӨХТГ орон нутагт байцаагч ажиллуулах хуулийн хэрэгжилтийг
хангах ажлын хүрээнд “ЖАЙКА” олон улсын байгууллагын санхүүжилтээр хэрэгжиж буй “Монгол Улсын
шударга өрсөлдөөний орчинг бэхжүүлэх нь” техник туслалцааны төслийн багтай хамтран Шударга
өрсөлдөөн, хэрэглэгчийн төлөө газраас 2017 оны 8 дугаар сарын 22-23-ны өдрүүдэд “Өрсөлдөөний
тухай хууль болон холбогдох хууль тогтоомжийг таниулан сурталчлах сургалт”-ыг Дархан-Уул аймагт
зохион байгуулав.

Сургалтад төвийн болон хангайн бүсийн 13 аймгаас улсын байцаагч нар, төрийн захиргааны
байгууллагууд болон бизнес эрхлэгчид зэрэг нийт 70 гаруй төлөөлөгчид оролцлоо. Сургалтын үр дүнд
үндэслэн төвийн болон хангайн бүсийн 13 аймгийн улсын байцаагч нарыг улсын ахлах байцаагчаар,
мөн 26 улсын байцаагчийг шинээр томилгоожууллаа.

83

Шударга өрсөлдөөн, хэрэглэгчийн төлөө газар

4. Баруун, Зүүн болон Улаанбаатарын тухай хуулиудын танилцуулга, холбогдох кейс,
бүсийн сургалтыг Улаанбаатар хотод 2017 оны шүүхээр шийдвэрлэгдсэн хэргүүд болон хууль
10 дугаар сарын 26-27-ны өдрүүдэд зохион тогтоомжийн хэрэгжилтийг хангахад тулгарч
байгуулж, улсын байцаагчдыг томиллоо байгаа хүндрэл бэрхшээл, түгээмэл тохиолдож
буй зөрчлүүдийн талаар хэлэлцэн, харилцан
Шударга өрсөлдөөн, хэрэглэгчийн төлөө газар, санал солилцлоо.
Японы олон улсын хамтын ажиллагааны Жайка
байгууллагатай хамтран Баруун, Зүүн болон Мөн 2017 оны 7 дугаар сарын 1-ний өдрөөс
Улаанбаатарын бүсийн аймаг, дүүргүүдийн Улсын эхлэн хэрэгжиж буй Зөрчлийн тухай хууль, Зөрчил
байцаагчдыг чадавхжуулах, шинээр томилогдож шалган шийдвэрлэх тухай хуулиудыг зөв ойлгож,
буй улсын байцаагч нарт эрх олгох сургалтыг хэрэглэх талаар Нийслэлийн прокурорын газраас
зохион байгууллаа. хүрэлцэн ирж хичээл заан, улсын байцаагчдын
сонирхсон асуултад хариулт өглөө.

Сургалтын үр дүнд аймаг, нийслэлээс нийт
14 улсын ахлах байцаагч, 31 улсын байцаагчид
байцаагчийн эрх олголоо.

Энэхүү сургалтад Нийслэлийн 9 дүүрэг,
Баруун, Зүүн бүсийн 8 аймгийн 50 гаруй улсын
байцаагчид болон ШӨХТГ-ын удирдлагууд
оролцов.

Сургалтаар Өрсөлдөөний тухай, Хэрэглэгчийн
эрхийг хамгаалах тухай, Зар сурталчилгааны
тухай, Төрийн болон орон нутгийн өмчийн
хөрөнгөөр бараа, ажил, үйлчилгээ худалдан авах

84

Шударга өрсөлдөөн, хэрэглэгчийн төлөө газар

11 дүгээр сард НИЙСЛЭЛИЙН 7

ДҮҮРЭГТ АЖЛЫН ХЭСГҮҮД АЖИЛЛАА

Засгийн газрын 2016 оны 233 дугаар тогтоолоор ажилтан, албан хаагчдад ШӨХТГ-ын чиг үүрэг,
батлагдсан 2016 – 2020 онд хэрэгжих Өрсөлдөөний тухай, Хэрэглэгчийн эрхийг
“Хэрэглэгчийн эрхийг хамгаалах үндэсний хамгаалах тухай, Зар сурталчилгаа, Төрийн
хөтөлбөр”-ийн хэрэгжилтийг хангах ажлын болон орон нутгийн өмчийн хөрөнгөөр бараа
хүрээнд ШӨХТГ-аас ажлын хэсэг гарч нийслэлийн бүтээгдэхүүн, ажил, үйлчилгээ худалдан авах тухай
Багахангай, Баянгол, Баянзүрх, Налайх, Хан-Уул, хууль, Сонгуулийн тухай хууль, Хэрэглэгчийн
Сүхбаатар, Чингэлтэй дүүрэгт 11 дүгээр сарын эрхийг хамгаалах тухай үндэсний хөтөлбөрийн
02-08-ны өдрүүдэд ажиллан, хамтарсан сургалтыг талаар танилцуулга, мэдээлэл хийж албан
зохион байгууллаа. хаагчид, иргэдийн асуултанд хариулт өглөө. Мөн
ШӨХТГ-аас дүүрэг, хороодтой хэрхэн хамтран
Ажлын хэсэг тухайн дүүргүүдийн ААНБ-ын ажиллах талаар мэдээлэл хийн, дүүргийн орон
дарга, эрхлэгч, ЗДТГ-ын албан хаагчид, төсвийн тооны бус зөвлөл, улсын байцаагчдад ажлын чиг
болон орон нутгийн байгууллагын удирдлага, үүрэг, арга зүйн зөвлөгөөг өгөв.

Багахангай дүүрэгт ШӨХТГ-
аас ШӨХТГ-ын орон тооны гишүүн,
дэд дарга С.Цогтгэрэл, улсын ахлах
байцаагч Б.Мөнхханд, Г.Бат-Оюун,
Д.Мөнхсолонго нар 2017 оны 11 дүгээр
сарын 05-ны өдөр ажиллав.

Баянгол дүүрэгт ШӨХТГ-аас дэд дарга, орон тооны гишүүн Н.Бямбадорж, Хэрэглэгчийн эрхийг хамгаалах газрын
дарга Ц.Лхагвасүрэн, ахлах мэргэжилтэн У.Халиунаа, Төрийн захиргаа, удирдлагын газрын ахлах мэргэжилтэн
Г.Энхманлай нар 2017 оны 11 дүгээр сарын 06 –ны өдөр ажиллав.

85

Шударга өрсөлдөөн, хэрэглэгчийн төлөө газар
Баянзүрх дүүрэгт ШӨХТГ-аас Хэрэглэгчийн
эрхийг хамгаалах газрын дарга Ц.Лхагвасүрэн,
ахлах мэргэжилтэн У.Халиунаа, Төрийн
захиргаа, удирдлагын газрын ахлах мэргэжилтэн
Г.Энхманлай нар 2017 оны 11 дүгээр сарын 07 –ны
өдөр ажиллав.
Хан-Уул дүүрэгт ШӨХТГ-аас ШӨХТГ-ын дарга Б.Лхагва, Хэрэглэгчийн эрхийг хамгаалах газрын дарга Ц.Лхагвасүрэн,
Хамтын ажиллагааны газрын дарга Ш.Цэрэндулам, Өрсөлдөөний бодлого зохицуулалтын газрын ахлах мэргэжилтэн
Б.Мөнхханд нар 11 дүгээр сарын 08-ны өдөр ажиллав.
Налайх дүүрэгт ШӨХТГ-аас дэд дарга, орон тооны гишүүн Н.Бямбадорж, Хэрэглэгчийн эрхийг хамгаалах газрын
дарга Ц.Лхагвасүрэн, ахлах мэргэжилтэн У.Халиунаа, Төрийн захиргаа, удирдлагын газрын ахлах мэргэжилтэн
Г.Энхманлай нар 2017 оны 11 дүгээр сарын 02-ны өдөр ажиллав.

86

Шударга өрсөлдөөн, хэрэглэгчийн төлөө газар

“Хэрэглэгчээ сонсъё-2017” өдөрлөгийг
оператор компаниудтай хамтран зохион
байгууллаа

Монгол Улсын Засгийн газраас батлагдсан Нээлттэй өдөрлөгийн арга хэмжээг Мобиком
“Хэрэглэгчийн эрхийг хамгаалах үндэсний корпораци “Тэди” худалдааны төвийн 1 давхарын
хөтөлбөр”-ийг хэрэгжүүлэх ажлын хүрээнд жил үйлчилгээний танхимд, Скайтел компани
бүр уламжлал болгон зохион байгуулж буй өөрийн төв байрны 1 давхарын үйлчилгээний
“Хэрэглэгчээ сонсъё-2017” өдөрлөгийг 2017 оны 11 танхимд, Юнител компани 40 мянгат салбарын
дүгээр сарын 16-ны өдөр оператор компаниудад үйлчилгээний танхимд тус тус зохион байгуулсан.
санал хүргүүлж, хамтран зохион байгууллаа.
“Хэрэглэгчээ сонсъё-2017” өдөрлөгт нийт
Тус өдөрлөгт Шударга өрсөлдөөн, давхардсан тоогоор 300 гаруй иргэн оролцсон
хэрэглэгчийн төлөө газраас батлагдсан 3 ажлын бөгөөд 150 иргэнд ШӨХТГ-ын танилцуулга,
хэсэг, “Мобиком корпораци” ХХК, “Юнител” ХХК, хэрэглэгчийн зөвлөмж, хэрэглэгчийн эрхийн
“Скайтел” ХХК-ийн маркетинг, удирдлагын баг гарын авлага тараан зөвлөгөө зөвлөмж өглөө.
хамт олон болон хэрэглэгчийн төвийн мэдээллийн Түүнчлэн тус өдөрлөгт оролцсон иргэдээс
ажилтнууд оролцлоо. харилцаа холбооны салбарын үйлчилгээ, үйл
ажиллагаатай холбоотой асуудлыг тодорхойлох
санал асуулга, судалгааг авч ажиллав.

87

Шударга өрсөлдөөн, хэрэглэгчийн төлөө газар

Өдөрлөг хамтран зохион байгуулсан: “Скайтел” ХХК-ийн зүгээс өөрийн үйл
ажиллагаа, бүтээгдэхүүн үйлчигээг танилцуулахаас
“Мобиком корпораци” ХХК-ийн зүгээс гадна өдөрлөгт оролцсон 1000 төгрөгнөөс дээш
өөрийн үйл ажиллагаа, бүтээгдэхүүн үйлчигээг нэгж худалдан авсан иргэдийн дунд 500-10.000
танилцуулахаас гадна өдөрлөгт оролцсон 2500 нэгжний урамшуулалттай худалдаа явуулсан
төгрөгнөөс дээш нэгж худалдан авсан иргэдийн бөгөөд тус компанийн албадын дарга нар
дунд урамшуулалт сугалаат худалдаа явуулж 4 өдөрлөгийн хугацаанд хэрэглэгчдийн санал,
азтанг гарын бэлгээр, 1 супер азтанд Huawei-I5 гомдлыг хүлээн авч шийдвэрлэж ажилласан.
маркийн гар утсаар шагнаж урамшуулсан үйл
ажиллагааг явуулсан.

“Юнител” ХХК-ийн зүгээс өөрийн үйл ажиллагаа, бүтээгдэхүүн үйлчигээг танилцуулж, иргэдээс
ирүүлсэн гомдол саналыг хүлээн авч шийдвэрлэж оролцсон.

Мөн өдөрлөгийн арга хэмжээг МҮОНТ, ТВ-9, LikeTV болон Өдрийн сонин зэрэг хэвлэл мэдээллийн
хэрэгслэлээр сурталчилан ажиллаа.

88

Шударга өрсөлдөөн, хэрэглэгчийн төлөө газар

дөрөв. Хэрэглэгчийг соён гэгээрүүлэх, урьдчилан сэргийлэх
ажлын хүрээнд

1. СӨХ-ны удирдлагуудтай зөвлөлдөх 3. Нийслэлийн ерөнхий боловсролын
уулзалт, сургалтыг хийлээ. сургуулийн нийгмийн ажилтнуудад хэрэглэгчийн
боловсролын асуудлаар мэдээллээр хангалаа.
Иргэд, оршин суугчдаас СӨХ-дын үйл 2017 оны 2 дугаар сарын 01-ний өдөр ШӨХТГ,
ажиллагаатай холбоотой өргөдөл, гомдол ихээр Нийслэлийн боловсролын газартай хамтран Ерөнхий
ирж байгаатай холбогдуулан Шударга өрсөлдөөн, боловсролын сургуулиудын нийгмийн ажилтнуудад
Хэрэглэгчийн төлөө газраас дүүргүүдийн ЗДТГ- хэрэглэгчийн эрхийн талаарх сургалт зохион
ын СӨХ хариуцсан мэргэжилтнүүд, СӨХ-ийн байгууллаа. Сургалт нь Ерөнхий боловсролын
дээд зөвлөлийн удирдлага, иргэдээс өргөдөл сургуулиудын нийгмийн ажилтнуудаар дамжуулан
гомдол гаргасан СӨХ-дын гүйцэтгэх захирлуудын төрийн болон хувийн хэвшлийн сургуулиудын
төлөөллүүдтэй уулзалт зохион байгуулж, зөрчил сурагчдад хэрэглэгчийн эрхийн асуудлаар мэдээлэл
дутагдал гаргахгүй байх, иргэд хэрэглэгчдээс ирсэн олгох зорилгоор, “Хэрэглэгчийн эрхийн тухай
өргөдөл, гомдлыг шуурхай шийдвэрлэх талаар ойлголт, хууль эрх зүйн зохицуулалт” сэдвийн хүрээнд
зөвлөмж өгсөн. явагдаж, нийт төрийн болон хувийн хэвшлийн 200
гаруй нийгмийн ажилтнууд хамрагдав.
2. Барьцаалан зээлдүүлэх үйл ажиллагаан
дах хэрэглэгчийн эрхийн асуудлаар холбогдох 4. Хорооны нийгмийн ажилтнуудын дунд
байгууллагуудад сургалт хийлээ. сургалт хийв.

Улаанбаатар хотын хэмжээнд 2017 оны нэгдүгээр Нийслэлийн дүүрэг, хороодын нийгмийн
сард барьцаалан зээлдүүлэх үйл ажиллагаа эрхэлдэг ажилтнуудаар дамжуулан Өрсөлдөөний тухай,
360 гаруй газруудын дунд тандалт судалгаа явуулан Хэрэглэгчийн эрхийг хамгаалах тухай, Зар
Санхүүгийн зохицуулах хороо, Хүний эрхийн сурталчилгааны тухай болон холбогдох бусад хууль
комисс, Нийслэлийн цагдаагийн газар, Хэрэглэгчийн тогтоомжуудыг иргэд, олон нийтэд таниулах, мэдээ,
эрхийн академи, Стандарт хэмжил зүйн газрын мэдээлэл хүргэх зорилгоор нийслэлийн дүүрэг
мэргэжилтнүүдээр тусгай хөтөлбөрөөр хууль эрх хороодын 120 нийгмийн ажилтныг хамруулсан
зүйн болон хэрэглэгчийн эрхийн талаар сургалт сургалтыг 2017 оны 2 дугаар сарын 10-ны өдөр
явуулсан. зохион байгуулав.

89

Шударга өрсөлдөөн, хэрэглэгчийн төлөө газар

5. Хэрэглэгчийн эрхийг хамгаалах асуудлаар хэрхэн хяналт тавьж ажиллах талаар СЕХ-ны
сургалт зохион байгуулав. Мэдээлэл судалгаа арга зүйн хэлтсийн дарга Б.
Оюумаа “Сонгуулийн сурталчилгаа” сэдвээр
мэдээлэл хийлээ. Ингэснээр сонгуулийн хууль бус
сурталчилгаанаас сэргийлж чадах юм.

Хэрэглэгчийн эрхийг хамгаалах асуудлаар 6. Хэвлэл мэдээллийн байгууллагын
сургалтыг 2017 оны 3 дугаар сарын 30-31-ны ажилтнуудын дунд агентлагийн чиг үүрэг, үйл
өдрүүдэд зохион байгууллаа. Тус сургалтад 21 ажиллагааг танилцуулах сургалт хийлээ.
аймаг, нийслэл, 9 дүүргийн улсын байцаагчид,
хэрэглэгчийн эрхийг хамгаалах орон нутгийн сүлжээ Шударга өрсөлдөөн, хэрэглэгчийн төлөө газраас
төрийн бус байгууллагуудын 100 гаруй төлөөлөгчид 2017 оны 4 дүгээр сарын 20-ны өдөр хэвлэл
хамрагдлаа. мэдээллийн байгууллагын ажилтнуудад агентлагийн
чиг үүрэг, үйл ажиллагаагаа танилцууллаа. Мөн
Сургалтын хүрээнд оролцогчид ШӨХТГ-аас зар сурталчилгааны хууль болон Сонгуулийн тухай
хэрэглэгчийн эрхийг хамгаалах асуудлаар барьж хуулийг мөрдөж ажиллах, цаашид хууль бус
буй бодлого, хэрэгжүүлж буй үйл ажиллагаа болон зар сурталчилгаа түгээхгүй, сонгуулийн хуулийг
хэрэглэгчийн эрхийг хамгаалахад олон улсаас зөрчихгүй байх талаар зөвлөмж өгч, сургалт
баримталж буй бодлогын талаар Европын холбооны явууллаа.
төслийн зөвлөхүүдээс шинэ мэдээ мэдээллийг авч,
санал бодлоо солилцсон юм. 7. Хэрэглэгчийн төвийн ажилтнуудыг
чадавхижуулав



Түүнчлэн орон нутаг дах Улсын байцаагч нарт Шударга Өрсөлдөөн, Хэрэглэгчийн төлөө
ШӨХТГ-ын дарга Б.Лхагва үүрэг чиглэл өгч, Монгол газраас хэрэглэгчийн санал хүсэлтийг хүлээн авч
Улсын Ерөнхийлөгчийн 2017 оны ээлжит сонгуулиар шийдвэрлэх, өргөдөл гомдлыг шуурхай барагдуулах
нэгдсэн тогтолцоог бий болгох зорилгоор 2017 оны
6 дугаар сарын 13-ны өдөр ААНБ-ын хэрэглэгчтэй
харилцах төвийн ажилтнуудын дунд сургалт зохион
байгууллаа. Сургалтын үйл ажиллагаанд худалдаа,
үйлдвэрлэл, үйлчилгээний салбарт үйл ажиллагаа
явуулж буй нийт 35 аж ахуй нэгжийн хэрэглэгчтэй
харилцах төвийн 42 ажилтан хамрагдав.

90

Шударга өрсөлдөөн, хэрэглэгчийн төлөө газар Шударга өрсөлдөөн, хэрэглэгчийн төлөө газар

Хэрэглэгчийн чиглэлээр хийгдсэн
томоохон хяналт шалгалтууд

Нийслэлд үйл ажиллагаа явуулдаг 9 арилжааны банкны 18 салбарын
тооцооны төвийг хамруулан Хэрэглэгчийн эрхийг хамгаалах тухай
хууль болон “Нийслэлийн худалдаа, үйлчилгээний нийтлэг журам”-ын
4.18 дахь хэсгийн шаардлагыг хангаж байгаа эсэхийг шалгалаа. Хяналт
шалгалтаар 6 тооцооны төв хэрэглэгчдэд зориулсан ариун цэврийн
өрөөгүй болохыг тогтоож улсын байцаагчийн албан шаардлага хүргүүлэн
зөрчлийг арилгуулав.

Олон Улсын баталгаагүй бараа бүтээгдэхүүнийг “Swarovski” логог
ашиглан борлуулж байгааг шалгуулах “Наран их дэлгүүр” ХХК-аас
ирүүлсэн хүсэлтийн дагуу хяналт, шалгалтыг хийхэд: Иргэн Б.Мөнхтуяа
нь өөрийн “Swarovski_seller” Instagra m хуудсанд Swarovski брэндийн
барааны тэмдгийг зөвшөөрөлгүйгээр ашиглаж байсан. “Ким Кореа Пойнт”
ХХК нь гадна хаяг сурталчилгаандаа Swarovski брэндийн логог ашиглаж
байсан зэрэг зөрчлүүд тогтоогдсон. Илэрсэн зөрчлийг арилгуулахаар
Улсын байцаагчийн хугацаатай албан шаардлага хүргүүлж зөрчлийг
арилгууллаа.

Монгол Улсын Их Хурлын Өргөдлийн байнгын хорооны 2016 оны 4
дүгээр тогтоолоор өгсөн үүргийн дагуу агентлагийн даргын баталсан
1/01 тоот удирдамжаар Барилга, хот байгуулалтын яам, Нийслэлийн
Засаг даргын Тамгын газар, Монголын хэрэглэгчдийн эрх ашгийг
хамгаалах нийгэмлэгийн төлөөлөл оролцсон ажлын хэсэг нийслэлийн
төвийн 6 дүүргийн сууц өмчлөгчдийн холбоодын үйл ажиллагаанд 2017
оны 01 сарын 23-аас 02 сарын 23-ний өдрүүдэд хяналт шалгалтыг хийлээ.
Нийслэлд үйл ажиллагаа явуулж байгаа 800 орчим сууц өмчлөгчдийн
холбоодоос хяналт шалгалтад 240 сууц өмчлөгчдийн холбоо хамрагдсан
бөгөөд хяналт шалгалтын дүн, цаашид авч хэрэгжүүлэх арга хэмжээний
саналыг Монгол Улсын Их Хурлын Өргөдлийн байнгын хорооны хуралд
танилцуулсан.

Нийслэлийн нутаг дэвсгэрт үйл ажиллагаа явуулдаг томоохон 9 зах,
бөөний худалдааны төвүүдэд хяналт хийлээ. Хяналт шалгалтын явцад
түрээслэгч нартай хийсэн гэрээ, дотоод дүрэм журам, дотоодын хяналтын
тайлан мэдээг шалгаж, тухайн зах худалдааны төвүүдийн удирдлагуудад
2017 оны 7 дугаар сарын 1-ний өдрөөс хэрэгжиж эхэлсэн Зөрчлийн тухай,
Зөрчил шалган шийдвэрлэх тухай хуулиудыг таниулах, зөвлөн туслах
ажлыг хийж, 2017 оны 9 дүгээр сарын 22-ний өдрийн 1/1228 дугаартай
зөвлөмж хүргүүлэв.

91

Шударга өрсөлдөөн, хэрэглэгчийн төлөө газар

21 АЙМГИЙН ЗАСАГ ДАРГЫН ДЭРГЭДэх ХЭРЭГЛЭГЧИЙН
ЭРХИЙГ ХАМГААЛАХ ҮҮРЭГ БҮХИЙ ОРОН ТООНЫ БУС
ЗӨВЛӨЛүүдийн АЖИЛ идэвхжиж байна

Монгол Улсын Засгийн газрын 2016 оны хэрэгжилтийг зохион байгуулах үүрэг бүхий
233 дугаар тогтоолоор баталсан “Хэрэглэгчийн төрийн болон төрийн бус байгууллагын
эрхийг хамгаалах үндэсний хөтөлбөр”-ийг төлөөллөөс бүрдсэн орон тооны бус салбар
хэрэгжүүлэх зарим арга хэмжээний тухай зөвлөлөө байгуулсан тушаал, захирамжийг
Монгол Улсын Шадар сайдын 2017 оны 43 тоот ирүүллээ. Түүнчлэн Архангай, Сэлэнгэ аймгууд
тушаалын хэрэгжилтийг хангуулахаар яамдын бүх сумддаа Хэрэглэгчийн эрхийг хамгаалах
төрийн нарийн бичгийн дарга, аймаг, нийслэл салбар зөвлөл байгуулах чиглэлийг аймгийн
/сум, дүүрэг/-ийн Засаг дарга нарт тушаалын Засаг даргын албан бичгээр өгч ажилласанаар
хуулбарыг зөвлөмжийн хамтаар хүргүүллээ. эдгээр аймгуудын сумдын Засаг дарга нарын
дэргэд Орон тооны бус зөвлөлүүд байгуулагдан
Тушаалын хүрээнд 21 аймаг “Хэрэглэгчийн үйл ажиллагаа явуулж эхэллээ.
эрхийг хамгаалах үндэсний хөтөлбөр”-ийн

Хэрэглэгчийн эрхийг хамгаалах үүрэг бүхий орон тооны бус зөвлөл

д/д Аймаг Тушаалын Ажлын хэсгийн дарга Нарийн бичгийн дарга Бүрэлдэхүүн
дугаар он,
сар, өдөр Аймгийн Мэргэжлийн 8+ /сумын
хяналтын газрын дарга ОТБЗ/
1 Архангай 2017.05.24- Аймгийн Засаг даргын орлогч Н.Цэвэгдорж
аймаг ны №А/193 Б.Болормаа Аймгийн ЗДТГ-ын хууль, 5
эрх зүйн хэлтсийн дарга
2 Баян-Өлгий 2017.05.26- Аймгийн Засаг даргын орлогч Ө.Хуралай 7
аймаг ны №А/297 Ш.Хавыл Хэрэглэгчдийн эрх ашгийг
хамгаалах нийгэмлэг
3 Баянхонгор 2017.05.24- Аймгийн ЗДТГ-ын хууль, Ж.Ренбуу
аймаг ны эрх зүйн хэлтсийн дарга
№А/395 Д.Уранчимэг

2016.12.28- Аймгийн ЗДТГ-ын хууль, Аймгийн ЗДТГ-ын хууль, эрх
зүйн хэлтсийн мэргэжилтэн
4 Булган аймаг ны эрх зүйн хэлтсийн дарга Н.Дэлгэрнамжил 7

№А/564 П.Хишигдаваа

5 Говь-Алтай 2017.04.03- Аймгийн ЗДТГ-ын хууль, Хэрэглэгчийн эрх ашгийг 10
аймаг ны №А/104 эрх зүйн хэлтсийн дарга хамгаалах нийгэмлэгийн
Д.Баттайван аймаг дахь салбар тэргүүн

6 Говьсүмбэр 2017.05.23- Аймгийн ЗДТГ-ын хууль, Үндэсний худалдаа аж 7
аймаг ны №А/156 эрх зүйн хэлтсийн дарга үйлдвэрийн танхимын аймаг
Д.Магваансүрэн дахь салбарын дарга

7 Дорноговь 2017.05.25- Аймгийн ЗДТГ-ын хууль, эрх Аймгийн ЗДТГ-ын хөрөнгө 7
аймаг ны зүйн хэлтсийн даргын үүргийг оруулалт, хөгжлийн
№А/409 түр орлон гүйцэтгэгч К.Чимгээ бодлого, төлөвлөлтийн
хэлтэс Н.Бямбацэцэг

8 Дорнод аймаг 2017.05.22- Аймгийн Засаг даргын орлогч Аймгийн ЗДТГ-ын хууль, 8+/ сумын
ны Ч.Ганбат эрх зүйн хэлтсийн дарга ОТБЗ/
№А/244 Б.Алтансүх

9 Дундговь 2017.06.09- Хууль, эрх зүйн хэлтсийн Аймгийн хэрэглэгчдийн 7
аймаг ны дарга Б.Түвшинбаяр эрхийг хамгаалах нийгэмлэг
№А/204

92

Шударга өрсөлдөөн, хэрэглэгчийн төлөө газар

10 Дархан-Уул Аймгийн Засаг даргын Хэрэглэгчийн эрх ашгийг 9
аймаг 2016.11.22- нийгмийн бодлого, төсөл хамгаалах нийгэмлэгийн 7
ны №А/431 хөтөлбөрийн асуудал тэргүүн 5

хариуцсан орлогч 9
9+/ сумын
11 Завхан аймаг 2017.05.22- Аймгийн ЗДТГ-ын хууль, эрх
ны зүйн хэлтсийн дарга ОТБЗ/
№А/209 7
6
12 Өмнөговь 2016.12.22- Аймгийн ЗДТГ-ын хууль, эрх Аймгийн ЗДТГ-ын хууль, 5
аймаг ны зүйн хэлтсийн дарга эрх зүйн хэлтсийн эрх 10
№А/853 зүйн сургалт, сурталчилгаа 9
хариуцсан мэргэжилтэн
8
13 Өвөрхангай 2017.05.25- Аймгийн Засаг даргын орлогч Аймгийн ЗДТГ-ын хууль,
аймаг ны И.Доржсүрэн эрх зүйн хэлтсийн эрх 10
№А/262 зүйн сургалт, сурталчилгаа
хариуцсан мэргэжилтэн

15 Төв аймаг 2017.05.04- Аймгийн ЗДТГ-ын хууль, ХОХБТХ-ийн хүнс, хөдөө
ны №А/251 эрх зүйн хэлтсийн дарга аж ахуй үйлдвэр үйлчилгээ
C.Магнайбаяр хариуцсан мэргэжилтэн

16 Сүхбаатар 2017.05.24- Аймгийн ЗДТГ-ын хууль, эрх Хэрэглэгчийн эрх ашгийг
аймаг ны зүйн хэлтсийн дарга О.Одхүү хамгаалах нийгэмлэгийн
№А/266 аймаг дахь салбар тэргүүн

2016.11.11- Аймгийн ЗДТГ-ын хууль, Хэрэглэгчийн эрх ашгийг
17 Сэлэнгэ аймаг ны эрх зүйн хэлтсийн дарга хамгаалах нийгэмлэгийн
Д.Ёндонжамц тэргүүн
№А/346

18 Увс аймаг 2017.05.22- Аймгийн ЗДТГ-ын хууль, эрх
ны зүйн хэлтсийн дарга Б.Алтан
№А/234

2017.05.25- Аймгийн Засаг даргын эдийн Хэрэглэгчийн эрх ашгийг

19 Ховд аймаг ны засгийн, дэд бүтэц, хариуцсан хамгаалах нийгэмлэгийн

№А/225 орлогч тэргүүн

2017.05.24- Аймгийн ЗДТГ-ын хууль, Аймгийн ЗДТГ-ын хөрөнгө
оруулалт, хөгжлийн бодлого
20 Хөвсгөл аймаг ны эрх зүйн хэлтсийн дарга төлөвлөлтийн хэлтсийн
ахлах мэргэжилтэн
№А/326 Г.Гандэлгэр

Аймгийн ЗДТГ-ын хууль,

21 Хэнтий аймаг 2017.05.24- Аймгийн ЗДТГ-ын хууль, эрх эрх зүйн хэлтсийн хууль
ны №А/196 зүйн хэлтсийн дарга тогтоомжийн системчлэл,
дотоод ажил хариуцсан

мэргэжилтэн

22 Орхон аймаг 2017.04.27- Аймгийн ЗДТГ-ын хууль, Хэрэглэгчийн эрх ашгийг
ны эрх зүйн хэлтсийн дарга хамгаалах нийгэмлэгийн
№А/236 Б.Ганзориг дарга Б.Батжаргал

93

Шударга өрсөлдөөн, хэрэглэгчийн төлөө газар

Төрийн болон орон нутгийн өмчөөр
бараа, ажил үйлчилгээ худалдан
авах тухай хуулийн хэрэгжилтийг
хангах ажлын хүрээнд

Төрийн болон орон нутгийн өмчийн хөрөнгөөр бараа, ажил, үйлчилгээ худалдан авах
тухай хуулиас:

55 дугаар зүйл.Захиалагчийн шийдвэрт гомдол гаргах
55.1.Тендерт оролцогч нь энэ хуулийн 11.2-т заасныг зөрчсөн болон тендерийн баримт
бичиг бэлтгэх явцад өрсөлдөөнийг хязгаарласан ямар нэгэн зөрчил гарсан гэж үзвэл
гомдлоо тендерийн нээлт хийхээс өмнө Шударга өрсөлдөөн, хэрэглэгчийн төлөө газарт,
захиалагчийн шийдвэрийг эс зөвшөөрсөн, хуульд заасан хугацаанд захиалагч шийдвэр
гаргаагүй, эсхүл гэрээ байгуулах эрх олгосон тухай гомдлыг зөвхөн төсвийн асуудал
эрхэлсэн төрийн захиргааны төв байгууллагад тус тус ажлын 5 өдрийн дотор гаргана.

Төрийн болон орон нутгийн өмчийн хөрөнгөөр бараа, ажил, үйлчилгээ худалдан авах
тухай хуулиас:

“55.2. Шударга өрсөлдөөн, хэрэглэгчийн төлөө газар зөвхөн гэрээ байгуулахаас өмнө
гаргасан гомдлыг хянан хэлэлцэх бөгөөд гомдлыг хүлээн авсанаас хойш 14 хоногийн
дотор хянан шийдвэрлэнэ” гэж заасан.

2017 1. Тендерийн хуулийн хэрэгжилтийг
хангах, өргөдөл, гомдлыг
Тендерийн хяналт шалгалтын шийдвэрлэх
статистик, үзүүлэлт

Гомдлын тоо /2010-2017 он/

Гомдлын тоо

Бүхэлд нь Бусад Нээлт хийсэн
хүчингүй 13% 10%
болгосон
180 158 122 94 56 86 133 Хууль зөрчсөн
160 2011 2012 2014 2015 2016 2017 1% 50%
140
120 Хууль зөрчөөгүй
100 26%

80 23
60 2013
40 31
20

0
2010

Төрийн болон орон нутгийн өмчийн хөрөнгөөр бараа, ажил, үйлчилгээ худалдан ав25ах тухай
хуулийн хэрэгжилтийг хангах хүрээнд дараах зөрчлүүд голлон гарч байна. Үүнд:

- Тендерийн баримт бичигт хуулиас давсан шалгуур үзүүлэлт тусгах замаар өрсөлдөөнийг
хязгаарлах,

- Шаардлагатай мэдээллийг тендерийн баримт бичигт тусгалгүй орхигдуулах зэрэг зөрчлүүд
голлон гарч байна.

94

Шударга өрсөлдөөн, хэрэглэгчийн төлөө газар

Тендерийн гомдол шийдвэрлэлтийн мэдээ /захиалагч байгууллага/

№ Захиалагч Аж ахуй Зөрчил 25 Гэмтэл согог судлалын үндэсний төв 1 1
нэгжүүдээс илэрсэн 26 Шастины нэрэмжит III эмнэлэг 3 1
ирүүлсэн 27 Шастины нэрэмжит III эмнэлэг 3 1
гомдлын тоо 28 АШУҮИС 1 1
29 Төрийн өмчийн бодлого зохицуулалтын газар 5
1 Нийслэлийн худалдан авах ажиллагааны газар 14 6 30 Эрчим хүчний яам 4
12 10 31 БЗД-ийн хөдөлмөр халамжийн хэлтэс 1
2 “Эрдэнэс таван толгой” ХК 11 5 32 “Дорнод бүсийн эрчим хүчний сисием” ТӨХК 1
4 1 33 Төрийн банк 2
3 ИНЕГ 3 3 34 Нийслэлийн гэр хорооллын дэд бүтцийн газар 1
3 2 35 Нийслэлийн мэдээллийн технологийн газар 1
4 Орхон аймгийн ЗДТГ 3 3 36 Үндэсний хөгжлийн газар 1
2 1 37 Монгол банк 1
5 “Мэдээлэл холбооны сүлжээ” ТӨХХК 1 1 38 УБЦТС 1
2 1 39 Хан-Уул дүүргийн ЗДТГ 1
6 “Дархан ДЦС” ТӨҮК 1 1 40 ХНХЯ 1
2 1 41 Ус сувгийн удирдах газар 1
7 Шүүхийн шийдвэр гүйцэтгэх ерөнхий газар 1 1 42 Сонгинохайрхан дүүргийн ЗДТГ 1
2 1 43 Эрдэнэт булганы цахилгаан түгээх сүлжээ ТӨХК 1
8 БСШУСЯам 1 1 44 Өмнөговь аймгийн Гурвантэс сумын ЗДТГ 1
1 1 45 Дархан дулааны сүлжээ ТӨХК 1
9 Сэтгэцийн эрүүл мэндийн үндэсний төв 1 1 46 Онцгой байдлын ерөнхий газар 1
1 1 47 ДЦС-4 ТӨХК 1
10 Шүүхийн ерөнхий зөвлөл 1 1 48 ХХАААҮЯ 1
1 1 49 Гадаад харилцааны яам 1
11 ДБЭХС ТӨХК 1 1 50 Зам тээврийн яам 1
1 1 51 Щвейцарийн хөгжлийн агентлаг 1
12 Нийслэлийн Захирагчийн ажлын алба 52 Чингэлтэй дүүргийн ЗДТГ 1
1 1
13 Хууль зүйн яам
1 1
14 Нийслэлийн хөрөнгө оруулалтын газар

15 ЗТЯ

16 Дархан-Уул аймгийн ОНӨГ

17 Дундговь аймгийн ЗДТГ

18 Ховд аймгийн ЗДТГ

19 Баянзүрх дүүргийн ЗДТГ

20 Гаалийн ерөнхий газар

21 Батлан хамгаалах яам

22 ХХМТГ

23 Дархан хотын бохир усны менежментийн төслийн
удирдлагын нэгж

24 БХБЯ

Хууль зөрчигдөхөөс урьдчилан сэргийлэх хүрээнд:

Төрийн болон орон нутгийн өмчийн хөрөнгөөр
бараа, ажил, үйлчилгээ худалдан авах тухай хуулийн
хэрэгжилтийн талаар гомдол ихээр ирүүлж буй
захиалагч байгууллагуудын төлөөллийг оролцуулсан
уулзалтыг зохион байгуулж, захиалагч нарын зүгээс
гаргаж байгаа түгээмэл зөрчлүүд, тус хуулийг
хэрэгжүүлэхэд тулгарч байгаа хүндрэл бэрхшээл,
цаашид анхаарах асуудлуудын талаар харилцан
санал солилцож, холбогдох зөвлөгөө зөвлөмж,
чиглэлийг өгөв.
Хуулийн хэрэгжилтийг хангах зөвлөмж хүргүүлэв
Яам, агентлаг, аймаг, нийслэл, дүүргийн Засаг даргын Тамгын газар, төрийн өмчит компаниудад төрийн
өмчийн хөрөнгөөр бараа, ажил, үйлчилгээ худалдан авах тухай хуулийн хүрээнд тендер зохион байгуулах,
нийтлэг алдаа дутагдлыг цаашид гаргахгүй байх талаар 2017 онд нийт 3 зөвлөмж гаргаж, хүргүүлэв.

95

Шударга өрсөлдөөн, хэрэглэгчийн төлөө газар

Сонгуулийн тухай хуулийг

хэрэгжүүлэх талаар

Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн сонгуулийн жил 2017 онд болсонтой холбогдуулан
сонгуулийн хуулийн хүрээнд дараах ажлуудыг хийж гүйцэтгэлээ.

Сонгуулийн тухай хуулиас:
68.11.Энэ хуулийн 68.6, 68.7-д заасныг зөрчсөн хэвлэл, мэдээллийн байгууллагын үйл ажиллагаа эрхлэх
тусгай зөвшөөрлийг шударга өрсөлдөөний асуудал хариуцсан төрийн захиргааны байгууллагын дүгнэлтийг
үндэслэн тухайн зөвшөөрөл олгосон байгууллага зөрчил гарсан өдрөөс эхлэн зургаан сар хүртэл хугацаагаар
түдгэлзүүлнэ.
70.17.Энэ хуулийн 70.1.6, 70.7-д заасныг зөрчсөн хэвлэл, мэдээллийн байгууллагын үйл ажиллагаа эрхлэх
тусгай зөвшөөрлийг шударга өрсөлдөөний асуудал хариуцсан төрийн захиргааны байгууллагын дүгнэлтийг
үндэслэн тухайн зөвшөөрөл олгосон байгууллага зөрчил гарсан өдрөөс эхлэн зургаан сар хүртэл хугацаагаар
түдгэлзүүлнэ.
68.6. Сонгуулийн сурталчилгааг санал авах өдрөөс 24 цагийн өмнө буюу санал авах өдрийн өмнөх өдрийн
00.00 цагаас өмнө зогсооно.
68.7. Сонгуулийн сурталчилгааны аливаа материалын доод хэсэгт захиалсан этгээдийн эх сурвалжийг заавал
дурдаж, захиалагчийн нэрийг тодорхой харагдахуйц байдлаар товчлохгүй бичих ба энэ нь телевизийн
нэвтрүүлгийн нийт хугацаанд хамаарах ба радиогийн нэвтрүүлгийн тухайд эхлэл, төгсгөлд захиалагчийн
нэрийг дурдана.
70.1.6. хэвлэл мэдээллийн хэрэгсэл, цахим орон зай, мессеж ашиглан улс төрийн чансаа тогтоох зорилго бүхий
аливаа хэлбэрийн шалгаруулалт зохион байгуулах, бусдыг гүтгэн доромжлох, хуурамч мэдээлэл тараах;
70.7. Аливаа хэвлэл мэдээллийн байгууллага сонгуулийн сурталчилгааны үеэр сонгуульд оролцогч аль нэг
талын талаар бүх төрлийн мэдээ, мэдээлэл гаргах, гаргахгүй байхаар амлалт авах, гэрээ байгуулахыг хориглоно.

Зөвлөмж: тавьж, хариуцан ажиллах хэвлэл мэдээллийн
байгууллагын хуваарь батлах тухай” тушаалаар
2017.03.02-ний өдрийн 1/266, 2017.06.30- агентлагийн 30 улсын байцаагчдад 54 ТВ-ийг
ний өдрийн 1/893, 2017.07.03-ний өдрийн 1/905 хуваарилж, хяналт тавив.
тоотуудаар 54 телевиз, 30 сонин, 30 сэтгүүл, 60
гаруй сайтад зөвлөмж гаргаж, хүргүүлэв. 2017.04.19-ний №А/31 тушаалаар сонгуулийн
сурталчилгаанд хяналт тавих ажлыг зохион
Сургалт: байгуулалт, арга зүйн удирдлагаар хангах үүрэг
бүхий Орон тооны гишүүн Н.Бямбадоржоор
Хууль бус зар сурталчилгаа” сэдвээр сонин, ахлуулсан ажлын хэсэг байгуулж, ажлын
телевиз, фм радио, цахим сайт зэрэг хэвлэл хэсгийн ажиллах нарийвчилсан төлөвлөгөөг
мэдээллийн байгууллагын удирдлагуудтай батлан хэрэгжүүлсэн.
санал солилцох уулзалт зохион байгуулж, Зар
сурталчилгааны тухай хууль болон Сонгуулийн 2017.05.29-ний А/39 тоот “Хуваарь батлах
тухай хуулийг зөрчихгүй байх талаар сургалт тухай” тушаалаар 30 улсын байцаагчид 30
зохион байгуулсан. сонин, 30 сэтгүүл, 60 гаруй сайтад хяналт тавьж
ажиллах хуваарь батлан хэрэгжүүлсэн
2017.04.21-ний өдөр “Шударга өрсөлдөөн,
хэрэглэгчийн төлөө газрын чиг үүрэг ба ШӨХТГ- Хяналтын нэгж байгуулав:
хэвлэл мэдээллийн хамтын ажиллагаа” сэдэвт
сургалтыг телевизүүд дэх эдийн засгийн албаны Сонгуулийн сурталчилгааны ажилд хяналт-
сэтгүүлч нарт зориулан зохион байгуулсан. шинжилгээ, мониторинг хийх 6 гэрээт албан
хаагчийн бүрэлдэхүүнтэй нэгжийг байгуулж, 4
Ажлын хэсэг байгуулагдан хэвлэл сар гаруйн хугацаанд ажиллууллаа.
мэдээллийн байгууллагууд хариуцсан
албан хаагчдын хуваарь батлагдав: Хариуцлагатай жижүүр гарч ажиллав:

2017.03.03-ний өдрийн №А/19 тоот “Хяналт 2017.06.13-ний өдрийн А/40 тоот

96

Шударга өрсөлдөөн, хэрэглэгчийн төлөө газар

“Хариуцлагатай жижүүр томилох тухай” гадна өөрийн эрх хэмжээний хүрээнд нийт
тушаалаар иргэд, сонгогчид, улс төрийн 20 гаруй зөрчил илрүүлэн шалгаж, зөрчлийг
намууд, нэр дэвшигчдийн штабаас өргөдөл, арилгуулах арга хэмжээ авсан. Эдгээр зөрчлөөс
гомдол, санал хүсэлт хүлээн авч, шуурхай 13 цахим орон зайд гарсан зөрчил байгаа бол 1
шийдвэрлүүлэх зорилгоор ажиллуулав. сонин, 7 телевизийн зөрчил байгаа юм.

Орон нутаг: Хяналт шалгалтын статистик, үзүүлэлтсонин телевиз Сайт Нийт
Зөрчлийн тоо
Орон нутагт Сонгуулийн тухай хууль
тогтоомжийн хэрэгжилтийн талаар сургалт 21
зохион байгуулж, хуулийн хэрэгжилтэнд хяналт 13
тавьж ажиллав. Тухайлбал агентлагийн даргын
ахалсан 5 албан хаагчийн бүрэлдэхүүнтэй
ажлын хэсэг Говьсүмбэр, Дорноговь, Дархан-
Уул, Сэлэнгэ аймгуудад ажиллав.

Мэдээ мэдээлэл:

Хэвлэл мэдээллийн хэрэгслээр сонгуулийн 7
сурталчилгаанд хяналт тавьж буй ажлын 1
явц, цаг үеийн байдал болон сонгуулийн
сурталчилгааны хугацаанд анхаарах асуудлаар
тогтмол мэдээллэв.

Сонгуулийн тухай хуулийн хэрэгжилтийг Хяналт шалгалтын явцад илэрсэн
хангах хүрээнд: зөрчлүүдийн хувьд нэгтгэн дүгнэхэд Сонгуулийн
тухай хуулийн 70 дугаар зүйлийн 70.1.6-д заасан
Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн 2017 оны “хэвлэл мэдээллийн хэрэгсэл, цахим орон зай,
ээлжит сонгуулийн жил эхэлснээс хойш мессеж ашиглан улс төрийн чансаа тогтоох
хэвлэл, мэдээллийн байгууллагын сонгуулийн зорилго бүхий аливаа хэлбэрийн шалгаруулалт
сурталчилгаатай холбоотой иргэдээс нийт 3 зохион байгуулах, бусдыг гүтгэн доромжлох,
өргөдөл ирсэн. Өргөдлийн дагуу хяналт шалгалт хуурамч мэдээлэл тараах”-ийг хориглоно гэж
хийж, зөрчлийг арилгуулах шуурхай арга хэмжээ заасныг зөрчсөн тохиолдол голлон гарсан
авч ажилласан бөгөөд 2 өргөдлийг харьяалах байна.
цагдаагийн байгууллагад шилжүүлсэн. Түүнээс

2017зӨноьмхнШиөоӨхнХсбТоСаГной-гныгугуунуулуллзисүийагйннэнэыктсоуүхмхрэапвйдалүхнэнулиутюлмиамэйжд.глэхэыэлрнээлгхж,уүогүаллцоэанхааннждилйыгтанэрдсаунрьздө2чрихч.лиэСалрнтоээсйнггэожргхугмаиируйдльллцлтиэуихыуй,лйгнсагохшёатхндуиахгтйнэоагдогэйаэвбрхуэхү,уүрурлөулсэралхэнгихаөбжйдалнйыөнгла.саЭйннэ
үр дүн:

2017.06.22-нд Ардчилсан 2017.06.30-нд ТВ-9 телевизээр
намын дарга С.Эрдэнэ дахин санал хураалтын дүнд
телевизүүд хаалтын гэрээ нөлөөлөхийг оролдсон, гүтгэсэн
хийсэн тухай мэдээлэл шинжтэй хэд хэдэн мэдээлэл
хийсний дагуу шалгалт түгээснийг шалгаж, 2017.07.03-
явуулахад хаалтын гэрээ ний өдрийн 2/13 тоот дүгнэлт
байгуулсан гэх баримт гаргаж, үйл ажиллагаа явуулах
тогтоогдоогүй болно. эрхийг түр түдгэлзүүлэх саналыг
ХХЗХ-нд хүргүүлсэн.

С1, ТВ-9, MNC, ТМ, ЕТВ Сонгуулийн тухай хууль
телевизүүдээр цацагдсан зөрчигдөхөөс урьдчилан
нэвтрүүлэг нь Сонгуулийн тухай сэргийлэх ажлыг эрчимтэй
хуулийг зөрчсөн тул тухайн Цахим орон зайд байршуулсан зохион байгуулж, мэдээ
телевизүүдэд зөрчлөө нэн даруй хууль зөрчсөн зөрчлийг илрүүлж, мэдээлэлд тавих хяналтыг
арилгах шаардлага хүргүүлж, Харилцаа Холбооны Зохицуулах сайжруулснаар 2016 оны
зөрчил бүрэн арилсан эсэхэд хороо, Цагдаагийн Ерөнхий газарт сонгуулийн үетэй харьцуулахад
гүйцэтгэлийн шалгалт хийв. тус тус харьяаллын дагуу ирэх гомдлын тоо-50%-аар
шалгуулахаар хүргүүлсэн буурч, илрүүлж шийдвэрлэсэн
зөрчлийн тоо 4 дахин нэмэгдсэн.

36

97

Шударга өрсөлдөөн, хэрэглэгчийн төлөө газар

байгууллагын дотоод үйл
ажиллагааны хүрээнд

Монгол Улсын Шадар сайдын 2016 оны 103 дугаар тушаалаар батлагдсан бүтэц, чиг үүргийн хүрээнд
Агентлагийн даргын 2016 оны А/125 дугаар тушаалаар нийт 5 газар, 36 албан тушаалын жагсаалтыг батлан
ажиллаж байна.

Хүйс

мэргэжил

Хэрэглэгчийн төв 1800-1284: Агентлаг өөрийн туршлага
дотоод нөөц бололцоог ашиглан хэрэглэгчийн
санал гомдлыг авах, зөвөлгөө, зөвлөмж өгөх эрдмийн цол зэрэг ба мэргэшил
үүрэг бүхий 1800-1284 төвийн байрыг тохижуулан дээшлүүлсэн байдал
үйл ажиллагааг тогтмолжуулав. Энэхүү төвийг
Шадар сайд У.Хүрэлсүх өөрийн биеэр хүрэлцэн Сургалт, сурталчилгаа: Байгууллагын албан
ирж нээлтийн туузыг хайчиллаа. хаагчдын өөрийгөө хөгжүүлэх, сурч боловсроход
нь агентлагийн удирдлагын зүгээс ихээхэн
Хурлын танхим: Мөн газрын хуралдаан, анхаарал хандуулан ажилладаг бөгөөд 2017
агентлагийн даргын зөвлөлийн хурал болон оны эхний 3 дугаар улирлын байдлаар 3 албан
албан хаагчдын хурал, зөвөлгөөнийг зохион хаагчийг Удирдлагын академид урт хугацаатай
байгуулах хурлын танхимыг өөрийн дотоод нөөц сургалтад хамруулж, 5 албан хаагчийг богино
бололцоонд тулгуурлан тохижуулав. хугацаатай сургалтад хамрууллаа.

Мэдүүлэг авах өрөө: Зөрчлийн тухай, Гадаад орны ижил төстэй байгууллагаас
Зөрчил шалган шийдвэрлэх тухай хуулиуд 2017 зохион байгуулсан сургалт, семинарт хамрагдсан
оны 7 дугаар сарын 1-ний өдрөөс хэрэгжиж байдал: Нийт 36 албан хаагчаас 33 буюу 91.6 хувь
эхэлсэнтэй холбогдуулан улсын байцаагчдын нь гадаадын улс орнуудад эрхэлж байгаа ажлын
хэргийн оролцогчдоос тайлбар, мэдүүлэг авах чиглэлээр мэргэжил дээшлүүлэх сургалт, семинарт
өрөөг Японы олон улсын хамтын ажиллагааны хамрагдсан.
байгууллага ЖАЙКА-ын тус газарт хэрэгжүүлж буй
“Монгол улсын өрсөлдөөний орчинг бэхжүүлэх
нь” төслийн дэмжлэгтэй тохижуулж ашиглалтад
бүрэн оруулаад байна.

Хүний нөөц: Тус газрын нийт албан
хаагчдын ажил мэргэжил, эрдмийн зэрэг цолны
судалгаанаас харахад эрх зүйч, хуульч, эдийн
засагч мэргэжил дийлэнх хувийг эзэлж байна.

98

Шударга өрсөлдөөн, хэрэглэгчийн төлөө газар

Шударга өрсөлдөөн, хэрэглэгчийн
төлөө газрын Хуралдааны үйл
ажиллагаа-2017

өрсөлдөөний тухай хуулийн дагуу ШӨХТГ-ын Хуралдаанаар дарга, 2 орон
тооны гишүүн, 6 орон тооны бус гишүүнтэйгээр дараах асуудлыг хэлэлцэн
шийдвэрлэдэг.

• өрсөлдөөний соёлыг төлөвшүүлэх, шударга байгууллага, нутгийн өөрөө удирдах болон
бус өрсөлдөөнөөс урьдчилан сэргийлэх нутгийн захиргааны байгууллага, албан
ажлыг зохион байгуулах, хөтөлбөр тушаалтнаас өрсөлдөөний нөхцөлийг
боловсруулах, арга зүйн удирдлагаар бүрдүүлэх, зах зээлийн байдлыг судлан
хангах, хэрэгжилтэд нь хяналт тавих; тогтооход шаардлагатай мэдээ, мэдээлэл,
судалгаа, тайлбар, тодорхойлолт,
• өрсөлдөөний нөхцөлийг бүрдүүлэх, санхүүгийн болон бусад баримт бичгийг
хамгаалах талаар төрөөс баримтлах үнэ төлбөргүй, нэн даруй гаргуулан авах,
бодлогыг боловсруулж шийдвэрлүүлэх; мэргэжлийн дүгнэлт, магадлагаа гаргуулан
авах;
• өрсөлдөөний тухай хууль тогтоомжийг • мэргэжлийн хяналт шалгалтын болон
боловсронгуй болгох талаар санал бусад байгууллага, тэдгээрийн ажилтан,
боловсруулж шийдвэрлүүлэх; иргэнийг хяналт шалгалт, судалгааны

• өрсөлдөөний тухай хууль тогтоомжийн
хэрэгжилтийг  өмчийн  хэлбэр

харгалзахгүйгээр аж ахуй эрхлэгч, ажилд татан оролцуулах;
байгууллагад хяналт шалгалт хийж дүгнэлт • өөрийн байгууллага, албан хаагчийнхаа
гаргах;
• хяналт шалгалтын явцад илэрсэн эрхлэх аюулгүй байдлыг хангах арга хэмжээ авах;
асуудлын хүрээнд хамааралгүй хууль • эрхлэх асуудлын хүрээнд хамаарах
зөрчсөн бусад үйлдлийг шалгуулах,
холбогдох баримт материалыг эрх бүхий өргөдөл, гомдлыг хүлээн авч шийдвэрлэх;
байгууллагад шилжүүлэх; • өөрийн үйл ажиллагаанд туслалцаа
• зах зээлд зүй ёсны монополь болон
давамгай байдалтай аж ахуй эрхлэгчийг үзүүлсэн гэрч, бусад этгээдийг
тогтоох, үйл ажиллагаанд нь хяналт тавих; шаардлагатай тохиолдолд цагдаагийн
• өрсөлдөөний тухай хууль тогтоомжийг байгууллагын хамгаалалтад авахуулах
зөрчиж гаргасан төрийн захиргааны тухай асуудлыг холбогдох байгууллагад
байгууллага, нутгийн өөрөө удирдах тавьж шийдвэрлүүлэх;
болон нутгийн захиргааны байгууллагын • өрсөлдөөний нөхцөлийг бүрдүүлэх,
шийдвэрийг хүчингүй болгуулах саналыг хяналт шалгалт хийх болон өрсөлдөөнтэй
холбогдох дээд байгууллага, албан холбоотой асуудлаар гадаад улсын болон
тушаалтан, захиргааны хэргийн шүүхэд олон улсын ижил төстэй байгууллагатай
гаргаж шийдвэрлүүлэх; хамтран ажиллах, мэдээлэл солилцох;
• аж ахуй эрхлэгч, төрийн захиргааны • эрх бүхий байгууллагаас төрийн өмчит
хуулийн этгээдийг хувьчлах талаар
боловсруулсан санал, шийдвэрийн төсөлд
санал, дүгнэлт өгөх;

99

Шударга өрсөлдөөн, хэрэглэгчийн төлөө газар

Өрсөлдөөний тухай хуулийн 16.1 дэх хэсгээс:

“Шударга өрсөлдөөн, хэрэглэгчийн төлөө газрын шийдвэр гаргах үйл ажиллагааны үндсэн
хэлбэр нь хуралдаан байна.” гэж заасан байдаг.

Шударга өрсөлдөөн, хэрэглэгчийн Хуралдаанаар хэлэлцсэн асуудлын агуулга
төлөө газрын хуралдаан

22 11 10 17 25 154 20 19 Монополь ба давамгай аж ахуй эрхлэгчийг тогтоох 60
14 21 2016 он Үнэ, тарифын өөрчлөлтийг хянаж, зөвшөөрөл олгох
12 3 4 Дүрэм, журам маягт батлах 18
6 2013 он 5 8 2017 он Бодлогын судалгаа хийж холбогдох этгээдэд зөвлөмж хүргэх 12
2012 он 2014 он 2015 он Төрийн өмчийн хувьчлалд санал, дүгнэлт өгөх 4
Бусад 4
Хуралдааны тоо Хэлэлцсэн асуудал Шийдвэрийн тоо 18

Шударга өрсөлдөөн, хэрэглэгчийн төлөө газрын Хуралдаан 2012 оноос хойш өнөөдрийн хүртэл
хугацаанд нийт 27 удаа хуралдаж 100 гаруй асуудлыг хэлэлцэн шийдвэрлэсэн.

Үүнээс өнгөрсөн 2016 онд 1 хуралдаан хийгдэж 5 асуудлыг хэлэлцэн шийдвэрлэсэн бол 2017
оны 3-р улиралын байдлаар 4 Хуралдаан хийгдэж нийт 20 гаруй асуудлыг хэлэлцэн 19 тогтоол

гаргасан байна.

“Шударга Өрсөлдөөн, Хэрэглэгчийн Төлөө Газар”-ын
хуралдаанаас 2017 онд гаргасан тогтоолууд

Агентлагийн баталсан Огноо Тогтоол, тэмдэглэлийн товч агуулга
№ тогтоол, тэмдэглэлийн
2017.04.07 Худалдааны дэг батлах тухай
дугаар 2017.04.07 Хуралдааны дэг шинэчлэх, 2012 оны 1 дүгээр тогтоолыг
1 Тогтоол 01 хүчингүй болсонд тооцох
2 Тогтоол 02 2017.05.12 Улсын байцаагчийн ёс зүйн дүрэм батлах тухай
ШӨХТГ-ын улсын байцаагчийн ёс зүйн дүрмийг хавсралтаар
3 Тогтоол 03 шинэчлэх
Зүй ёсны монополь байдалтай аж ахуй эрхлэгчийг тогтоох
тухай
Төмөр замын суурь, дэд бүтцийн үйлчилгээний зах зээлд
“УБТЗ” ХНН-ийг зүй ёсны монополь байдлаа алдаагүй болон
“МТЗ” ТӨХК, “Болд төмөр Ерөө гол” ХХК-ийг шинээр зүй ёсны
монополь байдалтай аж ахуйн эрхлэгчээр тогтоосон

100


Click to View FlipBook Version