ШӨХТГ_3

Шударга өрсөлдөөн, хэрэглэгчийн төлөө газар

4 Тогтоол 04 2017.05.12 Зүй ёсны монополь байдалтай аж ахуй эрхлэгчийг тогтоох
тухай
5 Тогтоол 05 2017.05.12 “УБТЗ” ХНН-ийг төмөр замын ачаа тээвэр болон зорчигч
6 Тогтоол 06 2017.05.12 тээврийн үйлчилгээний зах зээлд зүй ёсны монополь байдлаа
7 Тогтоол 07 2017.05.12 алдаагүй болохыг тотоосон
8 Тогтоол 08 2017.05.12 Давамгай байдалтай аж ахуй эрхлэгчийг тогтоох тухай
9 Тогтоол 09 2017.05.12 “Монголын цахилгаан холбоо” ХК, “Юнивишн” ХХК, “УБТЗ”
10 Тогтоол 10 2017.09.01 ХНН-г давамгай байдалтай аж ахуй эрхлэгчээр тогтоох
11 Тогтоол 11 2017.09.01 Давамгай байдалтай аж ахуй эрхлэгчийг тогтоох тухай
12 Тогтоол 12 2017.09.01 Эхийн сүү орлуулах бүтээгдэхүүний импортын зах зээлд
давамгай байдалтай болон давамгай байдлаа алдсан аж ахуй
13 Тогтоол 13 2017.09.01 эрхлэгч нарыг тогтоосон
Давамгай байдалтай аж ахуй эрхлэгчийг тогтоох тухай
14 Тогтоол 14 2017.09.01 Хүүхдийн живхний зах зээлд
Давамгай байдалтай аж ахуй эрхлэгчийг тогтоох тухай
15 Тогтоол 15 2017.09.01 Аж ахуйн савангийн импортын зах зээлд давамгай байдалтай
16 Тогтоол 16 2017.09.01 аж ахуй эрхлэгчийг тогтоох
17 Тогтоол 17 2017.10.12 Давамгай байдалтай аж ахуй эрхлэгчийг тогтоох тухай
18 Тогтоол 18 2017.10.12 Урлагийн чиглэлээр баклаврын зэрэг олгох сургалтын зах зээлд
19 Тогтоол 19 2017.10.12 давамгай байдалтай аж ахуй эрхлэгчийг тогтоох
Төмөр замын ачаа тээвэр болон зорчигч тээврийн үнийн
өөрчлөлтийг зөвшөөрөх тухай
Давамгай байдалтай аж ахуй эрхлэгчийг тогтоох тухай
Улс хоорондын буухиа шуудангийн үйлчилгээний зах зээлд
давамгай байдалтай аж ахуй эрхлэгчийг тогтоох
Давамгай байдалтай аж ахуй эрхлэгчийг тогтоох тухай
Интернетийн бөөний урсгалд мэдээлэл холбооны улс
хоорондын сүлжээ байгуулах, түүнийг ашиглах үйлчилгээний
зах зээлд давамгай байдалтай аж ахуй эрхлэгчийг тогтоох
Зүй ёсны монополь байдалтай аж ахуй эрхлэгчийг тогтоох
тухай
Таван толгой – Гашуун сухайт чиглэлийн хатуу хучилттай авто
замаар үйлчлэх үйлчилгээг эрхэлж байгаа зүй ёсны монополь
байдалтай аж ахуй эрхлэгчийг тогтоох
Давамгай байдалтай аж ахуй эрхлэгчийг тогтоох тухай
Улаанбаатар хотын ахуйн хэрэглээний хийн түлшний хангамж,
үйлчилгээний зах зээлд, мөн авто тээврийн болон ахуйн хийн
түлшний хангамж, үйлчилгээний зах зээлд хавсралтад заасан
газар зүйн хил хязгаарын хүрээнд давамгай байдалтай аж ахуй
эрхлэгчийг тогтоох
Давамгай байдалтай аж ахуй эрхлэгчийг тогтоох тухай
Улс хоорондын шуудан илгээлтийн үйлчилгээний зах зээлд
давамгай байдалтай аж ахуй эрхлэгчийг тогтоох
Давамгай байдалтай аж ахуй эрхлэгчийг тогтоох тухай
Монгол улсын хэмжэээнд урт хугацааны даатгалын ангилалд
давамгай байдалтай аж ахуй эрхлэгчийг тогтоох
Төмөр замын ачаа тээвэр болон суурь бүтэц ашиглалтын
тарифыг зөвшөөрөх тухай
Давамгай байдалтай аж ахуй эрхлэгчийг тогтоох тухай
Баян-Өлгий аймгийн Өлгий сумын телевиз, радиогийн олон
сувгийг дамжуулах зах зээлд давамгай байдалтай аж ахуй
эрхлэгчийг тогтоох
Тогтоолд өөрчлөлт оруулах тухай
Давамгай байдалтай аж ахуй эрхлэгч биш болох нь тогтоогдон
бүртгэлээс хасах

101

Шударга өрсөлдөөн, хэрэглэгчийн төлөө газар

Байгууллагын үйл ажиллагаатай холбоотой дараах дотоод дүрэм, журмыг
шинэчилэн баталж, хэрэгжүүлэн ажиллаж байна

- Шударга өрсөлдөөн, хэрэглэгчийн
төлөө газрын Хуралдааны дэг

- Улсын байцаагчийн ёс зүйн дүрэм

- Хөдөлмөрийн дотоод журам

- Даргын зөвлөлийн ажиллах
журам

- “Хэрэглэгчийн мэдээллийн 12-84
төв”-ийн ажиллах журам зэрэг
баримт бичгүүдийг шинээр болон
шинэчлэн боловсруулан, батлан
мөрдүүлж байна.

Зөрчлийн тухай, зөрчил шалган шийдвэрлэх тухай хуулийн хэрэгжилттэй
холбоотой гарсан шийдвэр, арга хэмжээ

Нэгжийн даргыг орлон гүйцэтгэх Улсын байцаагчийн эрх олгох шалгалтыг зохион
хуваарийг батлан гаргалаа байгуулах комиссын ажлын хэсгийг байгууллаа

102

Шударга өрсөлдөөн, хэрэглэгчийн төлөө газар

Нэгжийн дарга, улсын ахлах байцаагч, улсын байцаагч тус бүрийн анхааран ажиллах чиглэлийг
баталлалаа

Прокурорын байгууллагад зөрүүтэй ойлголт, тулгамдсан асуудалд
тодруулга авах хүсэлтийг хүргүүлэв

103

Шударга өрсөлдөөн, хэрэглэгчийн төлөө газар

Төсөв, санхүү
Өрсөлдөөний тухай хуулийн 14 дүгээр зүйлийн 14.9-д “Шударга Өрсөлдөөн, Хэрэглэгчийн төлөө
газрын тухайн жилийн төсвийг өмнөх оны батлагдсан төсвийн хэмжээнээс бууруулан батлахыг
хориглоно” гэж заасан байдаг ч 2014 оноос хойш төсвийг бууруулан баталсан нь холбогдох хууль,
тогтоомжийг зөрчсөөр байна. Харин 2018 оны төсвийг өмнөх оноос өсгөн батлууллаа.

2017

ТӨСӨВ, САНХҮҮ

Нийт төсвийн дүн /мян.төг/ Өрсөлдөөний тухай

1200000 хуулийн 14.9-д “Шударга
өрсөлдөөн,
1000000 953149
хэрэглэгчийн төлөө
864852.1 840905.6 812633.4 газрын тухайн жилийн

800000 720028.8 714072.2 770955 төсвийг өмнөх оны
600000 батлагдсан төсвийн
хэмжээнээс бууруулан
батлахыг хориглоно” гэж

заасан.

400000

200000

0 гүйцэтгэл гүйцэтгэл гүйцэтгэл гүйцэтгэл төсөв /2017 батлагдсан
/2013 он/ /2014 он/ /2015 он/ /2016 он/ оны тодотгол/ төсөв /2018
гүйцэтгэл
/2012 он/ он/

Өр төлбөрийг барагдуулсан мэдээлэл

Өр төлбөрийн нэрс Хамрах хугацаа Өр төлбөр Хасагдсан Үлдэгдэл өр
2016.08.23 2016.12.21 2017.06.30 2017.07.18 2017.09.03 2017.12.24 төлбөр
байдлаар
2017.12.31
ХАОАТатварын өглөг -Цалин хөлс 2016 он 4,824,263 4,824,263 байдлаар
2014-2016 он
Мэдээлэл технологийн зардал "Харилцаа 1,620,000 1,080,000 540,000 -
холбооны зохицуулах хороо" 12-84
дугаарын сунгалт -

Шүүхийн шийдвэрийн дагуу олгох тэтгэмж 2013-2016.05 сар 68,087,946 13,786,066 20,925,214 20,875,530 12,501,136
-
Дотоод журмын дагуу олгох тэтгэмж 2015.10-2016.09 3,650,000 3,650,000
23,507,881
Бүтцийн өөрчлөлтөөр чөлөөлөгдсөн 2015.12 сараас 32,228,744 2,000,000 1,701,567 5,302,890 -
ажилчдын тэтгэмжийн өглөг хойш
2,859,500 2,859,500 36,009,017
Бусад өр төлбөр 2016 он 113,270,453 9,589,500
Нийт дүн
15,487,633 5,364,263 26,228,104 20,875,530

2013 оноос үүссэн нийт 113,3 сая төгрөгийн өр төлбөрөөс 2017 оны 4 дүгээр улирлын байдлаар
77,5 сая төгрөг буюу 68,5%-г төлж барагдуулсан. Одоогийн байдлаар нийт 36,0 сая төгрөгийн өр

төлбөрийн үлдэгдэлтэй байна.

104

Шударга өрсөлдөөн, хэрэглэгчийн төлөө газар

“Хэрэглэгчийн мэдээллийн
1800-1284 төв”-д ирсэн гомдол, санал

ШӨХТГ-ын “Хэрэглэгчийн эрхийг хамгаалах 1284 төв”-д болон агентлагт 2017 онд ирсэн
өргөдөл, гомдлын мэдээллийг тоймлон танилцуулж байна.

Хэрэглэгчдэд мэдээ мэдээлэл өгөх, сургалт зохион байгуулах бусад аж ахуй эрхлэгчдийн
хэрэглэгчийн үйлчилгээний төвүүдтэй нэгдсэн системд холбогдох “Хэрэглэгчийн мэдээллийн 1284
төв”-ийг байгуулж, иргэд хэрэглэгчид өргөдөл гомдлоо утсаар өгч, шуурхай шийдвэрлүүлдэг
тогтолцоог 2017 онд бид бүрдүүлсэн билээ.

2017 онд манай агентлагийн бичиг хэрэгт болон “Хэрэглэгчийн мэдээллийн 1800-1284 төв”-д

нийт 4262 өргөдөл гомдол, албан бичиг ирсэнийг шийдвэрлэн ажиллаа.

“Хэрэглэгчийн мэдээллийн 1800-1284 төв”-д нийт 1850 иргэн хандсанаас 1297 буюу 70.1% нь
зөрчигдсөн эрхээ хамгаалуулах талаар зөвлөгөө зөвлөмж авах чиглэлээр хандсан бол, 382 нь
буюу 20.7% нь албан ёсоор өргөдөл гомдол гаргасан, 171 нь болох 9.2% нь санал, мэдээллээ
ирүүлсэн байна.

гомдол, мэдээллийн статистик мэдээлэл
(2017 оны жилийн эцсийн байдлаар)

2017 Төрлөөр “Хэрэглэгчийн мэдээллийн
Өргөдөл, гомдол 1800-1284 төв”
Салбараар
Хэрэглэгчийн мэдээллийн 1284 төвд
Бүгд ирсэн өргөдөл, гомдлын мэдээ
Барилга, ОСНААҮ,СӨХ
Сар
Хүнс, худалдаа,
1 үйлчилгээ213 77 329 2622 47 213 64 17 132 Хэрэглэгчийн гомдол, мэдээллийн статистик

2 Боловсрол, эрүүл мэнд,239 79 5114 1710 68 239 79 33 127 700
3 нийгэм137 38 3837 21 12 104 600 31.6%
4 174 51 35 2 31 5 46 137 55 27.9%
5 Харилцаа холбоо,217 64 495 20 57 7 112 500
6 мэдээлэл145 49 342 126 49 174 26 16 144 400 21.2%
7 29 31
8 Банк санхүү, даатгал93 20 341 1013 66 217 21 4 115
9 Бусад107 21 248 13 10 52
10 Бүгд120 43 192 16 7
11 136 50 22 7 5 81
12 Өргөдөл, гомдол152 58 3117 18 4 113
Бүгд дүн Санал мэдээлэл117 34 2438 10
Зөвлөгөө, зөвлөмж1850 584 393 382 38 91
Иргэдийн гомдол (тоон дүнгээр)68 187 10 138
4 44 145 19 88
3.7 10.1 171 1297
4 24 93 300
9.2 70.1
5 46 107 10.1%

7 30 120 200 3.7% 5.5%

9 37 136 100

10 18 152 0

7 41 117 Барилга, Хүнс, Боловсрол, Харилцаа Банк
ОСНААҮ,С худалдаа, эрүүл холбоо, санхүү,
102 516 1850 үйлчилгээ мэнд, мэдээлэл даатгал Бусад
ӨХ нийгэм 516
393 187 102
Эзлэх 100 31.6 21.2 5.5 27.9 100 20.65 Бүгд дүн 584 68
хувь

42

105

Шударга өрсөлдөөн, хэрэглэгчийн төлөө газар

2017 Ирсэн өргөдөл, гомдол, албан
БИЧИГ ХЭРЭГ бичгийн шийдвэрлэлтийн мэдээ

№ Үзүүлэлт Хэмжих нэгж Тоо хэмжээ
1 Нийт ирсэн өргөдөл, гомдол, албан бичиг тоо 2412
2 Өргөдөл, гомдол нийт Тоо 547
3 Шийдвэрлэсэн өргөдөл, гомдол Тоо 504
4 Шийдвэрлэх хуулийн хугацаа Тоо 26
5 Албан бичиг нийт Тоо 1865
6 Шийдвэрлэсэн албан бичиг Тоо 1464
7 Шийдвэрлэх хугацаандаа явж байгаа Тоо 172
8 Зөрчлийн хэрэг Тоо 63
Тоо 14
Хэрэг нээсэн Тоо 23
Үүнээс Шилжүүлсэн Тоо 25
Тоо 1
Хүлээн авахаас татгалзсан 10.0
Хялбаршуулсан журмаар шийдвэрлэсэн сая төгрөг
9 Торгуулийн хэмжээ /дансанд орсон/

Агентлагийн даргын дэргэдэх Эрдмийн зөвлөлийг байгууллаа

ШӨХТГ-аас өрсөлдөөний болон

хэрэглэгчийн эрхийг хамгаалах чиглэлээр

эрдэмтэн, судлаачдын саналыг сонсох, цаашдын

үйл ажиллагааны бодлогыг тодорхойлоход

зөвлөгөө авах, тухайн салбарт тулгамдаж

буй асуудлыг шийдвэрлэх зорилгоор 2017

оны 10 дугаар сарын 20-ны өдөр эрдэмтэн,

судлаачидтай уулзалт зохион байгууллаа. Тус

уулзалтын үр дүнд агентлагийн даргын 2017

оны 10 дугаар сарын 16-ний өдрийн А/73

тоот тушаал гарч 13 хүний бүрэлдэхүүнтэй

“Эрдмийн зөвлөл”-ийг Шударга өрсөлдөөн,

хэрэглэгчийн төлөө газрын дэргэд байгуулан

ажиллаж байна.

106

гадаад хамтын Шударга өрсөлдөөн, хэрэглэгчийн төлөө газар
ажиллагаа

Өргөжин хөгжиж буй олон улсын хамтын ажиллагаандаа тулгуурлан 2017 онд
хоёр удаагийн олон улсын хурал, хамтарсан семинарыг Монгол Улсад зохион байгуулав.

Эдийн засгийн хамтын ажиллагааны худалдаанд үгсэн тохиролцох зөрчлийг
нийгэмлэгийн Солонгос дахь Бодлогын илрүүлэхэд шаардлагатай материалын жагсаалт”
төвтэй хамтран, тухайн байгууллагын ”Дуудлага худалдаанд үгсэн тохиролцохыг
санхүүжилтаар Ази Номхон далайн орнуудын зохицуулах нь” “Дуудлага худалдаанд үгсэн
Өрсөлдөөний байгууллагуудын удирдах албан тохиролцох зөрчилд хийх хяналт шалгалтын
тушаалтануудад зориулсан “Өрсөлдөөний хууль аргачлал” “Картель, дуудлага худалдааны
эрх зүй” сэдэвт сургалтыг 2017 оны 9 дүгээр үгсэн тохиролцох зөрчилд ноогдуулах торгууль
сарын 13-15-ны өдрүүдэд Шангри-Ла зочид болон захиргааны шийтгэл” “Худалдан авалтын
буудалд зохион байгууллаа. Тус арга хэмжээнд ажилчидтай түншлэх нь” сэдэвт илтгэл, кэйс,
17 орны 25 төлөөлөл оролцсон ба Монгол Улсаас мэдээллүүдийг олон улсын өрсөлдөөний
манай байгууллагын улсын байцаагчид, УИХ- байгууллагын удирдах ажилтнууд тавьж, энэ
ын тамгын газар, ЗГХЭГ, Шадар сайдын ажлын үеэр тендерт үгсэн тохиролцож оролцох зөрчил
алба, Прокурорын байгууллага зэрэг хамтран нь улс орны эдийн засагт ихээхэн хэмжээний
ажилладаг байгууллага болон агентлагийн хохирол учруулах аюултай гэдгийг онцолж, уг
улсын байцаагчид нийт дотоодын 25 төлөөллийг зөрчлийг хэрхэн илрүүлж, арилгах талаар санал
оролцуулж шинэ мэдээ, мэдээллээр хангаж, бодлоо солилцсон. 
чадавхийг бэхжүүллээ.
Индонезийн Бизнесийн Өрсөлдөөнийг
хянан зохицуулах хороотой хамтарсан
туршлага солилцох семинарыг Жайка ОУБ-
ын дэмжлэг дор 2017 оны 5 дугаар сарын 03-
04-ний өдрүүдэд хийлээ. ШӨХТГ-ийн улсын
байцаагчид тус семинарын үйл ажиллагаанд
оролцож, харилцан суралцаж, туршлага судлав.

Гурван өдрийн турш үргэлжилсэн уулзалт,
семинарын үеэр “Яагаад дуудлага худалдаанд
үгсэн тохиролцохыг шалгах шаардлагатай вэ?”
“Картелийг илрүүлэх арга барил” “Дуудлага

107

Шударга өрсөлдөөн, хэрэглэгчийн төлөө газар

Ингэснээр дотоодын буюу ШӨХТГ-ын улсын Кубарович, ЭСЯ-ны худалдааны зөвлөх
байцаагчдын чадавхийг бэхжүүлэхийн зэрэгцээ, нартай 2 удаагийн уулзалт, Бүгд Найрамдах
байгууллагынхаа онцлог үйл ажиллагааг олон Хятад Ард Улсын ЭСЯ-тай 2 удаагийн уулзалт,
улсад таниулан хамтран ажиллах өргөн боломж Туркийн эдийн засгийн хамтын ажиллагааны
нэмэгдсэн юм. байгууллага/ТИКА/-тай 4 удаагийн уулзалт,
Идло ОУЭЗХБ-тай 5 удаагийн албан уулзалт,
Олон улсын шинэ мэдлэг, мэдээллийг Тайваны төлөөлөгчийн газартай 4 удаагийн
цаг алдалгүй авч, чадавхиа бэхжүүлэн уулзалт, Бүгд Найрамдах Казахстан улсын ЭСЯ-
ажиллаж байна. тай 3 удаагийн албан уулзалт, Энэтхэгийн ЭСЯ-
тай 1 удаагийн уулзалт тус тус зохион байгуулав.
Гадаад хамтын ажиллагаа өргөжихийн Үүний үр дүнд Идло ОУЭЗХБ-тай хамтран
хирээр 2017 оны байдлаар агентлагийн 61 агентлагийн мэдээллийн сан бий болгох, Зар
улсын байцаагч, орон нутгийн орон тооны бус сурталчилгааны тухай хуулийн хэрэгжилтэнд
улсын байцаагчдыг 17 удаагийн Япон, Солонгос, дүн шинжилгээ хийх, Өрсөлдөөний эрх зүйн
Герман, Индонез, БНХАУ, Энэтхэг, Сингапур зохицуулалтын асуудлаар холбогдох албан
зэрэг улсуудад болсон Олон Улсын хурал, хаагчдыг чадавхижуулах төсөл хэрэгжүүлэхээр,
семинар, сургалтуудад зохион байгуулагч талын ОХУ-ын ЭСЯ-тай хамтран өрсөлдөөний эрх
зардлаар хамрагдлаа. зүйн асуудлаар мэргэшсэн боловсон хүчин
тэтгэлэгтэйгээр бэлтгэх, ТИКА ОУБ-тай
Түүнчлэн 2017 оноос эхлэн олон улсын хамтран БНТУ-ын Хэрэглэгч, Өрсөлдөөний
байгууллагатай хамтран цахим сургалт, хурлыг байгууллагуудтай хамтарсан туршлага солилцох
тогтмол хийж, одоогийн байдлаар нийт 6 семинар хийхээр, Казакстаны Өрсөлдөөний
удаагийн сургалт зохион байгуулж, шинэ байгууллагатай Харилцан ойлголцолын санамж
мэдээ, мэдээллийг цаг алдалгүй авч ажиллаж бичиг байгуулахаар бэлтгэл ажлыг хангаж, 2018
байна. онд хэрэгжүүлэхээр тогтов.

Монгол Улсад суугаа гадаад орнуудын БНХАУ-ын ЭСЯ-тай хамтран хэрэглэгчийн
Элчин сайдын яамд, төлөөлөгчийн эрхийн асуудлаар нэгдсэн сургалт семинарыг
газруудтай удаа дараа уулзалт зохион системтэйгээр 21 хоногийн хугацаатай нийт
байгуулж, тодорхой дэмжлэг авч ажиллаж 25 хүнийг хамруулан БНХАУ-ын Хэрэглэгчийн
байна. байгууллага дээр 2017 оны 4 дүгээр сард зохион
байгуулав.
2017 онд Япон улсын Шударга худалдааны
хороо/ЯШХХ/-ны төлөөлөгчидтэй 2 удаагийн Дэлхийн улс оронд өрнөж буй гадаад
уулзалт, ОХУ-ын Элчин сайд Азизов Искандер мэдээний тоймыг долоо хоног тутам гаргаж
байна.

Шударга өрсөлдөөн хэрэглэгчийн эрхийг
хамгаалах жилдээ олон улсад өрнөж буй
үйл явдлууд болон хамтран ажилладаг
байгууллагуудын мэдээ, мэдээллийг орчуулан,
7 хоног тутам хэвлэлийн тойм бэлтгэж байна.

108

Шударга өрсөлдөөн, хэрэглэгчийн төлөө газар

МОНГОЛ, ИНДОНЕЗ

УЛСУУДЫН ӨРСӨЛДӨӨНИЙ БАЙГУУЛЛАГУУДЫН

ХАМТЫН АЖИЛЛАГАА

Бүгд Найрамдах Индонез Улсын Бизнесийн хууль, эрх зүйн орчинг сайжруулах, ШӨХТГ-ийн
Өрсөлдөөнийг Хянан Зохицуулах Хороо/ хүчин чадлыг бэхжүүлэх зорилгоор тусгайлсан
ИБӨХЗХ/-ны дарга Мухаммад Сяркави Рауф, төсөл боловсруулан мэргэжилтнүүдийг
хуралдааны гишүүд болон удирдлагын 9 сургалтад хамруулах, техникийн туслалцаа
хүний бүрэлдэхүүнтэй баг 2017 оны 05 дугаар үзүүлэх, хяналт шалгалтын ажилд шаардагдах
сарын 04-05-ны өдрүүдэд Шударга өрсөлдөөн, зах зээлийн судалгааны мэдээлэл солилцох
хэрэглэгчийн төлөө газар/ШӨХТГ/-т албан зэргээр хамтран ажиллах юм.
айлчлал хийлээ.

Айлчлалын хүрээнд /2017.05.05/ ШӨХТГ-ын
дарга Б.Лхагва, ИБӨХЗХ-ны дарга Мухаммад
Сяркави Рауф нар хоёр улсын өрсөлдөөний
байгууллагын хооронд хамтран ажиллах
харилцан ойлголцлын санамж бичигт гарын
үсэг зурлаа.

ИБӨХЗХ-ны дарга Мухаммад Сяркави Рауф
Монгол Улсын Шадар сайдын Стандартчилал,
шударга өрсөлдөөний зөвлөх С.Янжинсүрэнд
бараалхаж албан уулзалт хийлээ.

Уулзалтын явцад Монгол, Индонез орнуудын
Өрсөлдөөний тухай хуулийн хэрэгжилт,
холбогдох журмуудын талаар харилцан санал
солилцож цаашдын хамтын ажиллагаагаа
өргөжүүлэхээ хоёр тал илэрхийллээ.

Энэхүү санамж бичгийн зорилго нь

ӨРСӨЛДӨӨНИЙ ХУУЛЬ БОЛОН БОДЛОГЫН

ХӨГЖЛИЙН ХАМТЫН АЖИЛЛАГААГ

БЭХЖҮҮЛЭХ юм. Санамж бичгийг байгуулснаар Зочид төлөөлөгчид Монгол улсын Төрийн
ордон дахь “Хан төрийн долоон эрдэнэ” уран
талууд Монгол улсын шударга өрсөлдөөний

109

Шударга өрсөлдөөн, хэрэглэгчийн төлөө газар

зураг, Чингис хааны цээж баримал, УИХ-ын семинарын арга хэмжээ хоёр өдөр үргэлжилсэн
чуулганы танхим, ёслолын танхимтай танилцан, бөгөөд “Хоёр орны Өрсөлдөөний тухай
төрийн туганд хүндэтгэл үзүүлж, дурсгалын хуулийн онцлог”, “Өрсөлдөөний байгууллагын
зураг авахууллаа. Мөн Төрийн түүхийн музейн хараат бус байдал, шийдвэр гаргах механизм”,
үзмэрүүдийг үзэж сонирхсон юм. “Сүүлийн үеийн хяналт шалгалтын мэдээ” зэрэг
сэдвийн хүрээнд харилцан мэдээлэл солилцлоо
Мөн түүнчлэн 2017 оны 05 дугаар сарын
04-05-ны өдрүүдэд Шударга өрсөлдөөн, Индонез улсын Өрсөлдөөний байгууллагын
хэрэглэгчийн төлөө газар, "ЖАЙКА" олон хувьд Японы хамтын ажиллагааны байгууллага
улсын байгууллагын хамтран хэрэгжүүлж буй ЖАЙКА-ийн дэмжлэгтэйгээр Өрсөлдөөний
“Монгол Улс дахь Шударга өрсөлдөөний тухай хуулиа шинэчлэн боловсруулж 1999 онд
орчныг бэхжүүлэх нь” төслийн дэмжлэгтэйгээр батлуулж байсан түүхтэй.
2 улсын өрсөлдөөний байгууллагын хамтарсан
сургалтыг зохион байгууллаа. Сургалтад Шадар Улмаар Монгол Улсын Өрсөлдөөний
сайдын зөвлөх С.Янжинсүрэн, засгийн газрын тухай хуулийн шинэчилсэн найруулгын төсөл
хэрэг эрхлэх газрын төлөөлөл, ШӨХТГ-ын дарга, бичигдэж буй өнөө үед ижил төстэй хөгжиж
удирдлагууд, улсын байцаагч нар, ИБӨХЗХ- буй орнуудын Өрсөлдөөний байгууллагуудын
ны зочид, Жайка олон улсын байгууллагын хооронд энэхүү уулзалт, сургалтын арга
төлөөлөгч нарын 40 хүн оролцлоо. хэмжээг зохион байгуулж, Индонезийн арвин
их туршлага, шинэчлэн найруулсан хуулийн
Туршлага судлах хамтарсан сургалт хэрэгжүүлэлтэд тулгарах бэрхшээл, алдаа
оноог ярилцаснаараа ихээхэн ач холбогдолтой
болсон.

110

Шударга өрсөлдөөн, хэрэглэгчийн төлөө газар

МАНАЙ ТӨЛӨӨЛӨГЧИД БНХАУ-ЫН
ХЭРЭГЛЭГЧИЙН БАЙГУУЛЛАГААС
СУРАЛЦЛАА

БНХАУ-ын Худалдааны яамтай хамтран арга хэмжээ авдаг. Хэрвээ дутагдлаа засаагүй
Фү Жиан мужийн гадаад эдийн засаг, тохиолдолд орон даяар ил тод зарладаг. Харин
худалдааны боловсон хүчний сургалтын төв чанартай бараа үйлдвэрлэгч аж ахуйн нэгжийн
хариуцан “Монгол Улсын хэрэглэгчдийн эрх бүтээгдэхүүнд Хятадын Хэрэглэгчдийн эрх
ашгийг хамгаалах ажилтны сургалт” Хятад ашгийг хамгаалах байгууллагын батламжийг
улсын Фү Жиан мужийн Фүжоу хотод байрлуулж төр засгаас нь сурталчилж
2017-оны 4 сарын 12- 25-ны хооронд урамшуулдаг.
амжилттай зохион байгуулагдлаа
Аж ахуйн нэгжүүд Худалдааны холбоонд
Сургалтад Шударга өрсөлдөөн, хэрэглэгчийн гишүүнээр элсэн ордог. Худалдааны холбоо
төлөө газрын удирдах ажилтан, мэргэжилтнүүд нь гишүүн аж ахуйн нэгжүүдийг бодлогоор
болон хэрэглэгчийн эрхийг хамгаалах дэмжиж, засгийн газрын холбогдох санхүү,
чиглэлээр ажилладаг төрийн бус байгууллагын хүний нөөц , технологийн зэрэг үйлчилгээг
төлөөлөгчид оролцсон юм. үзүүлдэг нь аж ахуйн нэгжүүдэд илүү бодит
туслалцаа дэмжлэг болдог байна.
Энэхүү сургалтаар БНХАУ-д мөрдөгддөг
Хэрэглэгчийн эрхийг хамгаалах тухай, Үнэ Худалдааны холбоо нь идэвхтэй үйл
ханшийн тухай, Төрийн бус байгууллагын ажиллагаа явуулдаг ба худалдааны холбоодын
тухай хуулиудын хүрээнд хэрхэн хэрэгжилтэд үйл ажиллагааг төр засаг нь дэмждэг, тэд ч үүрэг
нь хяналт тавьж ажилладаг талаар мэдээлэл хариуцлагаа сайн ойлгож зах зээлд чухал үүрэг
солилцож харилцан туршлага судаллаа. гүйцэтгэдэг. Худалдааны холбоонд нэгдсэн аж
ахуйн нэгжүүд сэтгүүл, интернет, вичат, блог
Дашрамд сонирхуулахад БНХАУ-ын зэрэг олон нийтийн мэдээллийн сүлжээгээр аж
Улсын үйлдвэр, худалдааны удирдах газар ахуйн нэгжээ танилцуулан, шинэ бүтээгдэхүүнээ
/SAIC/ нь улсын хэмжээнд өрсөлдөөнийг танилцуулдаг .
зохицуулах, хэрэглэгчийн эрхийг хамгаалах,
зар сурталчилгаанд хяналт тавих зэрэг ШӨХТГ- Тухайн аж ахуйн нэгжийн өөрийнх нь
тай ижил чиг үүрэгтэй байдгаараа онцлогтой. дотоод зохион байгуулалтаар дамжуулан
хэрэглэгчдийн эрх ашгийг хамгаалах өөрийн
БНХАУ-ын хэрэглэгчийн эрхийг хамгаалж хяналтын тогтолцоог бий болгосон нь манай
буй туршлагаас дурдвал: улсад хэрэгжүүлж болохуйц сайн туршлага гэж
үзэж байна.
Иргэдийг хохироосон, чанар муутай
бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэгчдэд эхлээд сануулах

111

Шударга өрсөлдөөн, хэрэглэгчийн төлөө газар

Гадаад орны туршлага
судлах сургалтууд

• “Өрсөлдөөний • “Монгол, Индонез Улсын • “Зүүн өмнөд Азийн
байгууллагын статус, Өрсөлдөөний тухай улсуудын Өрсөлдөөний
хуулийн хэрэгжилт” хууль, онцлог ойлголт”- байгууллагуудын
2017.03.16-ны өдөр Япон 2017.05.04-05-ны өдрүүд, удирдлагын дээд
улс, Токио хот. МУ, Улаанбаатар хот. хэмжээний уулзалт”
2017.09.06-07-ны өдрүүд,
• “Эм зүйн салбар дахь • ‘’Хэрэглэгчийн эрхийг Индонези
өрсөлдөөний бодлого” хамгаалах чиглэлээр
2017.03.21-ний өдөр ОХУ, мэргэшүүлэх, арга • “Хэрэглэгчийн бодлогын
Москва хот. замыг сайжруулах нь” асуудлаарх 6 дахь
2017.07.06-08.02-ны удаагийн Азийн форум”
• “Хэрэглэгчийн эрхийг өдрүүд, БНСУ, Сөүл, 2017.09.07-08-ны өдрүүд,
хамгаалах нь” 2017.04.12- Пусан БНСУ улсын Пусан хот
26-ний өдрүүд, БНХАУ,
Фужиан муж. • “Өрсөлдөөний хууль • “Өрсөлдөөний
ба бодлого - 2017” асуудлаарх ОУ-ын
• “Хэрэглэгчийн асуудлаарх 2017.07.17-08.12-ны сургалт” 2017.09.26-27-ны
дээд хэмжээний уулзалт” өдрүүдэд, Япон улс, өдрүүд Сингапур
2017.04.26-28-ны өдрүүд, Токио
ХБНГУ улсын Берлин хот.

112

Шударга өрсөлдөөн, хэрэглэгчийн төлөө газар

ОЛОН НИЙТТЭЙ ХАРИЛЦАХ,
ХЭВЛЭЛ МЭДЭЭЛЭЛ

ШӨХТГ сар бүр хэвлэлийн төлөвлөгөө гарган хэрэглэгч, олон нийт, аж ахуйн нэгж байгууллагуудад
цаг үеийн шинжтэй болон бусад мэдээ мэдээллиийг хүргэн ажиллаж байна.

1. Хэвлэл мэдээллийн хэрэгслэлүүдтэй 2. Мэдээллийн сэтгүүлийг эрхлэн гаргав.
хамтран ажилахаар болов. Агентлагийн үйл ШӨХТГ-ын үйл ажиллагаа, үндсэн
ажиллагаа, хуулийн хэрэгжилт, сурталчилан чиг үүргийг нийтэд таниулах
таниулах, нийгэмд өрсөлдөөний соёлыг улирал тутмын сэтгүүлийн хоёр
төлөвшүүлэх, хэрэглэгчийг соён гэгээрүүлэх дугаарыг, ажлын тайлан, мэдээ
зорилгоор 22 хэвлэл мэдээллийн байгууллагад мэдээллийн сар бүрийн цахим
хамтран ажиллах санал хүргүүлсэн. Одоогийн сэтгүүлийг тус тус эрхлэн гаргаж,
байдлаар 7 телевиз, 4 фм радиотой хамтран УИХ-ын гишүүд болон ЗГХЭГ,
ажиллаж байна. яамд, агентлаг, нийслэл дэх
төрийн захиргааны байгууллагууд,
олон нийтэд хүргэж байна.

3. Ярилцлагын цагтай болов. Агентлагийн
даргын баталсан сар бүрийн мэдээллийн
төлөвлөгөөний дагуу хяналт шалгалтын үр
дүн болон байгууллагын үйл ажиллагааны
талаар мэдээлэл өгөх ярилцлагыг телевизүүдэд
139, сонинд 10, ФМ радиод 4 удаа өгч, 94
мэдээллийг цахим хуудас болон фэйсбүүк
хуудсанд байршуулсан.

113

Шударга өрсөлдөөн, хэрэглэгчийн төлөө газар

4. ШӨХТГ мэдээллийн цаг (live) хийж хуудсаар дамжуулан долоо хоног тутам
эхэллээ. шууд хүргэж байна. Ингэснээр хэрэглэгчийн
эрхийг хамгаалах, өрсөлдөөний орчныг
ШӨХТГ агентлагийн онцлог, хийж төгөлдөршүүлэхэд хэрэглэгч, олон нийттэй илүү
хэрэгжүүлж буй ажлуудыг хэрэглэгч, олон ойр байж, тэдний санал хүсэлтийг хүлээн авч,
нийтэд танилцуулах үүднээс мэдээллийн гомдол, мэдээллийг шуурхай шийдвэрлэх ач
цагийг байгууллагын фейспейж буюу нүүр холбогдолтой юм.

114 Фэйсбүүк хуудсаар дамжуулан 12 удаа live

хийж нийт 9,704 хүнд хүргэсэн байна.

5. Нээлттэй хаалганы өдөрлөг зохион
байгууллаа.

2017 оны 5 дугаар сарын 12-ны өдөр
Сүхбаатарын талбайд иргэд, олон нийт,
хэрэглэгчдэд зориулан “Нээлттэй хаалганы
өдөрлөг” зохион байгуулж ажиллав. Тухайн
арга хэмжээний хүрээнд агентлагийнхаа үйл
ажиллагаа, хэрэгжүүлж буй хууль тогтоомжийг
сурталчлан таниулах, иргэдээс өргөдөл гомдлыг
хүлээн авч шуурхай барагдуулах, аж ахуй нэгж,
байгууллага, иргэдэд зөвлөгөө, зөвлөмж өгөх
зэргээр өдөрлөгийн үеэр үзүүлж болох төрийн
үйлчилгээг үзүүлж, иргэд, олон нийтийн санал,
хүсэлтийг хүлээн авч ажиллав.

Шударга өрсөлдөөн, хэрэглэгчийн төлөө газар

“АГЕНТЛАГИЙН ТЭМДЭГЛЭЛТ ӨДӨР”-ИЙГ
ТЭМДЭГЛЭН ӨНГӨРҮҮЛЛЭЭ

Монгол улсын Засгийн газрын 2004 оны 11 2008-2012 онд агентлагийн даргаар ажиллаж
дүгээр сарын 17-ны өдрийн 222 тоот тогтоолоор байсан Д.Мандах, Хамтын ажиллагааны газарт
Шударга өрсөлдөөн, хэрэглэгчийн төлөө газрыг мэргэжилтэн, ахлах мэргэжилтнээр ажиллаж
байгуулах шийдвэр гарснаас хойш 13 жил байсан Ц.Одонтуяа нарын хүмүүс дурсамж,
өнгөрч, энэхүү өдрийг 2017 оны 11 дүгээр сарын дурдатгалаа хэлж, үйл ажиллагаанд уригдсан
17-ны өдөр “Агентлагийн тэмдэглэлт өдөр” үе үеийн удирдлага, ажилтан албан хаагчидтай
болгон тэмдэглэн өнгөрүүллээ. санал сэтгэгдлээ солилцож, түүхэн дурсамжаа
сэргээсэн сайхан үйл ажиллагааг зохион
“Агентлагийн тэмдэглэлт өдөр”-т Шадар байгуулсанд талархал илэрхийлээд цаашид
сайдын зөвлөх С.Янжинсүрэн, агентлагийн агентлагийн үйл ажиллагааг бүх талаар дэмжин
үе үеийн удирдлагууд, тус агентлаг анх үүсэн хамтран ажиллахаа илэрхийллээ.
байгуулагдахад ажиллаж байсан болон одоо
ажиллаж байгаа ажилтан, албан хаагчид Мөн өдөр үе үеийн удирдлагуудаа
оролцлоо. Агентлагийн хүндэт дэвтэрт нэрийг нь
мөнхөлж, хийж бүтээснээрээ салбартаа
Уг өдрийн үеэр байгууллага анх тэргүүлэн ажилласан албан хаагчдаа шагнаж
байгуулагдсан 2004 оноос оноог хүртэлх түүхэн урамшууллаа.
товчоон, 2017 онд хийж хэрэгжүүлсэн ажлын
тайлан мэдээлэл, байгууллагын үүх түүхийг Цаашид Монгол улсын зах зээлийн
харуулсан видео танилцуулгыг агентлагийн өрсөлдөөнийг зохицуулах байгууллага анх
өдөрт оролцогчдод танилцуулав. байгуулагдсан өдрийг “Агентлагийн тэмдэглэлт
өдөр” болгон жил бүр тэмдэглэн өнгөрүүлж
Тус Агентлагийг байгуулахад гол үүрэг байхаар Агентлагийн даргын 2017 оны 11 дүгээр
гүйцэтгэсэн анхны дэд дарга Б.Хүрэнбаатар, сарын 16-ны өдрийн тушаалаар шийдвэрлэлээ.

115

Шударга өрсөлдөөн, хэрэглэгчийн төлөө газар

АГЕНТЛАГИЙН ҮҮСЭЛ
ХӨГЖИЛ МАНАЙ АГЕНТЛАГИЙН
АНХДАГЧИД Цуврал № 02
Төрийн наадмын түрүү хүлэгтэй зургаа
татуулж баярлаж хөөрч байж билээ

Миний бие 2005 төр засаг, ард түмэндээ таниулж чадаж байсныг
тэмдэглэн хэлэхэд таатай байна.
оны 6 дугаар сард
Мөн бидэнд энэ олон хяналт шалгалтыг
Сүхбаатар аймгаас хийж байхад янз бүрийн юм тохиолдож л
байлаа. Нэг удаа Т.Мөнгөнцэцэг бид хоёр
шилжин ирж дөнгөж жолооч Н. Батчулуунтай архины үйлдвэрүүдэд
шалгалт хийж явахдаа хотын баруун захад
байгуулагдаад байрлах “Шим” архины үйлдвэрт очоод хашаан
дотор нь ороход манаач нь уяатай байсан
байсан Шударга бус нохойнуудаа тавиад өөрөө алга болж бид хоёр
эгээтэй л хэдэн айхтар нохойд уруулчихалгүй
өрсөлдөөнийг хянан салж билээ.

зохицуулах газрын Би бас дөнгөж байгуулагдаад байсан үед
буюу 2005 оны Ардын хувьсгалын 94 жилийн
Тамгын хэлтэст ойн баяр наадамд анхны дарга Б. Жаргалсайханд
өгсөн “Даатгал хээр” азаргаа айргын 3-т,
орон нутгийн Өвөрхангайн Хархоринд зохион байгуулагдсан
“Өндөр гэгээн Занабазарын мэлмий гийсний 370
асуудал хариуцсан жилийн ойн баяр наадам”-д аман хүзүүдүүлж,
2006 онд Их монгол улс байгуулагдсаны 800,
мэргэжилтнээр Ардын хувьсгалын 95 жилийн ойн их баяр
цэнгэл наадамд түрүүлгэж байгууллагынхаа
орсон цагаас эхлэн байгууллагын бүтэц зохион нэрийг улс даяар гаргаж байснаараа бахархаж
явдаг юм.
байгуулалт өөрчлөгдөх бүрт бүх хэлтэс,
Тэр үед манай хамт олон Хүйн долоон худагт
газруудад мэргэжилтэн, ахлах мэргэжилтнээр уяан дээр очиж Төрийн наадмын түрүү хүлэгтэй
зургаа татуулж баярлаж хөөрч байж билээ.
тасралтгүй 11 жил гаруй ажилласан.
Би байгууллага, хамт олныхоо буянаар Япон,
Манай байгууллага анх намайг ажилд ороход Тайван, Турк улсад сургалтанд хамрагдаж газар
10 гаруйхан хүнтэй, бүх ажлаа шинээр эхэлж үзэж. нүд тайлж, өөрийнхөө хөдөлмөрийг
байсан бол өнөөдөр хууль эрх зүйн орчноо үнэлүүлж “Хөдөлмөрийн гавъяаны улаан тугийн
бүрдүүлж, чадварлаг мэргэшсэн ажилтнуудтай, одон”, “Алтан гадас” одон, Ардын хувьсгалын 90
хэрэглэгч олон түмэндээ танигдсан, улс орондоо жилийн ойн медаль, Төрийн албаны тэргүүний
өндөр нэр хүндтэй байгууллага болж чаджээ. ажилтан цол, тэмдгээр энгэрээ мялааж бас
“Анхны өндөр настан” гэгдэх болсондоо ямагт
Би энэ сайхан хамт олны дунд ажилласан он баярлаж явдаг юмаа.
жилүүдэд олон сайхан хөгжилтэй, дурсгалтай
мөчүүдийг өнгөрүүлжээ. Шинэ жил, цасны Өндөр настан Донойсүрэнгийн Лхагвасүрэн
баяр, Итгэлт хамба, байгаль далайн аялал гээд
хамт олонтойгоо хөгжиж наадаж байсан олон,
олон сайхан мөчүүд,,,

Бид бас ажлын төлөө гар, сэтгэл нийлж
зүтгэж байсныг хэлэхгүй байхын аргагүй. Алт,
мөнгөн эдлэлийн хямдрал, архи, согтууруулах
ундааны хууль зөрчсөн зар сурталчилгаа,
томоохон сүлжээ дэлгүүрүүдийн үйл ажиллагаа,
ерөнхийлөгчийн болон их хурлын сонгуулийн
зар сурталчилгаа гээд олон томоохон хяналт
шалгалтын ажлуудыг багийн хүчээр амжилттай
хийж гүйцэтгэн байгууллагынхаа нүүр царайг

116

Шударга өрсөлдөөн, хэрэглэгчийн төлөө газар

Залуухан хамт олонтой ажиллахад
эрч хүчээр дүүрэн байдаг

Би 2005 оны обьект дээрээ очсон, нийгэмд ойлголт нимгэн
хуулийн асуудлыг хариуцсан байцаагч нарыг
10 дугаар сараас байгууллага хэрхэн, яаж угтах нь ойлгомжтой,
шууд л биднийг загнаж угтсан, харин Цогтгэрэл
тухайн үеийн маань туршлагатайн улмаас энэ байдлаас
туйлын амар хялбар гарч чадсан билээ.
Шударга бус
Энд ажиллаж байх хугацаандаа арилжааны
өрсөлдөөнийг банкны салбар дахь өрсөлдөөний орчинд
хуулийн хэрэгжилтийг шалгаж байлаа.
хянан зохицуулах Арилжааны банкууд бол хяналт шалгалтад
өртдөг байгууллагуудын нэг мөн. Гэхдээ
газарт ердөө 3 тэднийг өөрийн салбарын хуулийг зөрчсөн
эсэх, иргэдийн хадгаламж зөв чиглэлд
жил ажилласан байна уу, дүрмийн сан ямар юм гэх зэрэг
цэвэр мэргэжлийн үүднээс шалгадаг байх.
ч надад ажиллах Харин өрсөлдөөнийн орчин ямар байна,
ялангуяа хэрэглэгчдийг татахад чиглэгдсэн зар
эрч хүч, эерэг сурталчилгаа ямар байна вэ гэдгийг манай
байгууллагаас бараг түүхэндээ анх удаа бид
энерги, шинэ хийсэн болов уу. Шалгалтаар өрсөлдөөний
нэг үндсэн ойлголт болох хэрэглэгчдийг
санааг асар ихээр төөрөгдүүлсэн зар сурталчилгаатай холбоотой
зөрчил илрүүлж, энэ шалгалт нилээд асуудал
өгсөн, хяналт шилгалтын ажлын туршлага үүсгэж байсныг тодхон санаж байна. Нэг
талаас хэрэглэгчдийн эрх ашиг, нөгөө талаас
хуримтлуулсан сайхан он жилүүд байсан. бизнесийн байгууллагын нэр хүнд гэдэг хоёр
том эрх ашгийг энэ шалгалт тод томруун
Судалгааны ажил хийж, доктор болно гэсэн гаргаж ирсэн юм. Ийм үед Монголчуудын
бага, залуугийн гэнэн сайхан мөрөөдөлтэй явж ярьдаг “төрийн төмөр нүүр” хэрэглэгчдийн талд
байсан тэр үед тус байгууллагын дэд даргаар үйлчлэх учиртайг сайтар ойлгож билээ.
ажиллаж байсан Б.Хүрэнбаатар утасдаж,
“чамд өшиглөх лааз олдохгүй, чи ирээд манай Ажиллаж байх хугацаандаа хууль байх нэг
даргатай уулзаач” гэсэн санал тавьсан. Ингээд л хэрэг, харин энэ чиглэлийн төрийн бодлого
“ахлах байцаагч” гэдэг албан тушаалтай болсон чухал хэрэгтэй гэдгийг бүгдээрээ ойлгож, улс
доо. Бодвол судалгаа хийх, эрдэмтэн болох цаг орнуудын туршлагыг судалж, хамтын хүчээр
нь болоогүй байсан биз. “Өрсөлдөөний бодлого” /оноосон нэрийг
санахгүй байна/-ын төслийг боловсруулж
Шударга бус өрсөлдөөнийг хянан зохицуулах байснаа тодхон санаж байна. Түүнчлэн
газар тэр үед төрийн хуулийг хэрэгжүүлж, “Өрсөлдөөний нэр томьёоны толь бичиг”-ийг
зохицуулж, тохируулах үүргийг улс орны бүхий Б.Ариунаагийн хамт ажлын зав чөлөөгөөр
л салбарыг хамруулан гүйцэтгэж байсан. Би орчуулж байлаа. Өрсөлдөөний тухай ойлголтыг
хамгийн анхны хяналт шалгалтын ажлаа тодхон олон нийтэд хүргэх зорилгоор ярилцлага,
санаж байна. Энэ бол тамга, тэмдгийн салбарт статьяа бичиж, сонин хэвлэлд нийтлүүлэх
хуулийн хэрэгжилтийг шалгах, зохицуулах ажил ажилд идэвхтэй оролцдог байлаа.
байсан юм. Хууль маань үндсэндээ шинэ дутам
хэрэгжиж байсан, өрсөлдөөн гэдэг ойлголт Өнөөдөр тус байгууллагын хамт олны
нийгэмд төдийлэн өргөн цар хүрээтэй газар
аваагүй байсан нь зөрчил гаргах үндэс суурийг
тавьж байсан болов уу. Хяналт шалгалтын ажлыг
Хуулийн хэлтсийн байцаагч Цогтгэрэлийн хамт
гүйцэтгэсэн. Хамтран ажиллагч залуу маань
хуулийн мэдлэг сайтай, зөвхөн “Шударга
бус өрсөлдөөнийг хянан зохицуулах хууль”
төдийгүй бусад хуулиудтай хэрхэн уялдаатайг
сайтар мэддэг, хяналт шалгалтын ажлын
нилээдгүй туршлагатай, шалгалтыг хаанаас,
юунаас, яаж эхлэхийг мэддэг байсан. Нэгэнт
хяналт, шалгалт хийж байгаа учраас бид хоёр

117

Шударга өрсөлдөөн, хэрэглэгчийн төлөө газар

ажлын цар хүрээ миний ажиллаж байсан тэр завшааныг ашиглан талархлаа илэрхийлье.
үетэй харьцуулшгүй ихээр өсөж, хамт олны ур Байгууллагынхаа удирдлага, хамт олонд
чадвар, дадлага туршлага асар ихээр өссөн
гэдэгт огт эргэлзэхгүй байна. Надтай мөр талархал илэрхийлж, цаашдын ажил үйлст
зэрэгцэн ажиллаж, намайг дэмжиж тусалж өндөр амжилт, хамгийн сайн сайхныг хүсье.
байсан тухайн үеийн хамт олон болон үе үеийн
өрсөлдөөний эрүүл орчныг бүрдүүлэгчдэд Цэдэндорж овогтой Бумхорол

Надад их сайхан дурсамж, үнэт
зүйлийг минь бий болгосон

Шударга бус орчуулан уншицгааж, сонин сэтгүүл дээрх
өрсөлдөөнийг өрсөлдөөн, монополь гэсэн үг орсон бүхнийг
хянан зохицуулах хайчлан уншиж байлаа. Үнэндээ тухайн үед
газар 2004 оны өрсөлдөөний талаар яридаг эрдэмтэн, судлаач,
12 дугаар сард судалгааны байгууллага гэж байдаггүй байсан
байгуулагдаж үе.
анхны ажилчдаа
авсан. Ингээд Шударга бус өрсөлдөөнийг хянан зохицуулах
2005 оны 1 дүгээр газар үйл ажиллагаагаа өргөжүүлэн хэрэглэгчийн
сарын 14-ны 05 эрхийг хамгаалах том ажлыг давхар авснаар
тоот тушаалаар 2008 онд Шударга өрсөлдөөн хэрэглэгчийн
нэр бүхий 5 хүний төлөө газар болсон. Энэ байгууллагад би
тушаал гарч ажилд орж байлаа. Тухайн үед 2005-2015 он хүртэл 10 жил ажилласан. Олон
их сургуульд байхдаа эдийн засгийн онолын чадварлаг хамт олон, ахмадуудтайгаа хамтран
хичээл дээр үзэж байсан монополь, олигополь, ажиллаж их ч зүйлийг сурсан. Энэ байгууллага
төгс бус өрсөлдөөнт зах зээлийн талаар онолын надад их сайхан дурсамж, үнэт зүйлийг минь
зарим ойлголтоос илүү гарах ойлголтгүй ажлаа бий болгосон гэж боддог.
эхэлсэн. Оросын монополийн эсрэг хуулийг
Бямбажав овогтой Ариунаа

118

Одоо ажиллаж байгаа анхдагчидШударга өрсөлдөөн, хэрэглэгчийн төлөө газар

Сүхбаатарын Цогтгэрэл Цэрэндэлгэрийн Тэрбиш Цэрмаагийн Цэгмид Бат-Очирын Оюунцэцэг
Орон тооны гишүүн ӨБЗГ-ын дарга ХЭХГ-ын ахлах мэргэжилтэн ТЗУГ-ын ахлах мэргэжилтэн
2005 оны 1 дүгээр сарын 11-нд Тамгын 2005 оны 3 дугаар сарын 02-
2005 оны 2 дугаар сарын 02-нд 2005 оны 4 дүгээр сарын 04-нд хэлтсийн даргаар анх томилогдсон нд Монополь болон давамгай
Хуулийн хэлтэст мэргэжилтнээр Тамгын хэлтэст мэргэжилтнээр анх байдалтай аж ахуйн нэгжийн
хяналтын хэлтсийн даргаар анх
анх томилогдсон томилогдсон
томилогдсон

Дэнжидийн Гантөмөр Батхүүгийн Мөнхханд Жавчигдамбын Сүглэгмаа Тунгалагийн Мөнгөнцэцэг
ӨБЗГ-ын ахлах мэргэжилтэн ӨБЗГ-ын ахлах мэргэжилтэн ТЗУГ-ын ахлах мэргэжилтэн ЗЗСГ-ын ахлах мэргэжилтэн
2006 оны 3 дугаар сарын 15-нд 2005 оны 3 дугаар сарын 02-
Дэд бүтцийн салбарын хэлтэст нд Монополь болон давамгай 2005 оны 1 дүгээр сарын 2005 оны 1 дүгээр сарын
мэргэжилтнээр анх томилогдсон байдалтай аж ахуйн нэгжийн 31-нд Зах зээл судалгааны 14-нд Хуулийн хэлтэст
хяналтын хэлтэст мэргэжилтнээр хэлтэст мэргэжилтнээр анх мэргэжилтнээр
анх томилогдсон
анх томилогдсон томилогдсон

№ Овог нэр Анх томилогдсон албан Анх
тушаал томилогдсон
огноо, тушаал

1 Цэрмаагийн Тамгын хэлтсийн дарга 2005.1.11. №2
Цэгмид

2 Тунгалагийн Хуулийн хэлтэст хуульч 2005.1.14. №5
Мөнгөнцэцэг

3 Жавчигдамбын Зах зээл судалгааны 2005.1.31. №7
Сүглэгмаа хэлтсийн мэргэжилтэн

4 Сүхбаатарын Хуулийн хэлтсийн 2005.2.02. №8
Цогтгэрэл мэргэжилтэн

5 Оюунтогтохын Зах зээл судалгааны 2005.2.15. №10
Мөнхзул хэлтсийн мэргэжилтэн

Төмөрийн Батцэцэг Оюунтогтохын Мөнхзул 6 Бат-Очирын МБДБААНХ Хэлтсийн 2005.3.02. №13
ӨБЗГ-ын ахлах мэргэжилтэн, ЗЗСГ-ын ахлах мэргэжилтэн Оюунцэцэг дарга
2005 оны 2 дугаар сарын
2007 оны 2 дугаар сарын 15-нд Зах зээл судалгааны 7 Батхүүгийн МБДБААНХ Хэлтсийн 2005.3.02. №15
22-нд Тамгын хэлтэст даргын хэлтэст мэргэжилтнээр анх Мөнхханд мэргэжилтэн
туслахаар анх томилогдсон.
томилогдсон. 8 Цэрэндэлгэрийн Тамгын хэлтсийн 2005.4.04.
Тэрбиш мэргэжилтэн №20

9 Дэнжидийн Дэд бүтцийн салбарын 2006.3.15. №20
Гантөмөр хэлтсийн мэргэжилтэн

10 Төмөрийн Батцэцэг Тамгын хэлтэст даргын 2007.2.22.
туслах №08

119