ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 โรงเรียนโนนกลางวิทยาคม อ าเภอพิบูลมังสาหาร จังหวัดอุบลราชธานี องค์การบริหารส่วนจังหวัดอุบลราชธานี E-book สื่อประกอบการสอน หลักภาษาและการใช้ภาษา กลุ่มสาระการเรียนรู้ภาษาไทย 1
ตัวชี้วัด • วิเคราะห์ข้อเท็จจริง ข้อคิดเห็น และความน่าเชื่อถึอของข่าวสารจากสื่อต่างๆ หลักการฟังและการดูสื่อ หน่วยการเรียนรู้ที่ ๑ ตอน ๓ การพัฒนาทักษะการฟัง การดู และการพูด • วิเคราะห์และวิจารณ์เรื่องที่ฟังและดูอย่างมีเหตุผล เพื่อน าข้อคิดมาประยุกต์ใช้ในการด าเนินชีวิต • มีมารยาทในการฟัง การดู และการพูด 2
หลักการฟัง และการดูสื่อ ความรู้พื้นฐาน - องค์ประกอบการสื่อสาร - ความส าคัญของการฟังและการดูสื่อ - มารยาทการฟังและดู + สื่อในชีวิตประจ าวัน - สิ่งพิมพ์ - วิทยุกระจายเสียง - สื่อสังคมออนไลน์ + สรุปบทเรียน + หลักการฟังและการดูสื่อ - การฟังและการดูสื่ออย่างมี ประสิทธิภาพ - การวิเคราะห์จากสื่อที่ฟังและดู + 3
ทุกคน นางน่ะเป็นคน ใจยักษ์ใจมารแหละ เรื่องอะไรเนี่ย 4
ยังจะท าไขสือ ชั้นตามดู เธอตลอดนั่นแหละ อ๋อบทบาท “แม่ยายมหาโหด” ที่ชั้นแสดงในละครนี่เอง 5
เจ๊กิ๋มนี่ อินกับละคร ทุกเรื่องเลย ใครเล่นบทนางร้าย โดนนางว่าหมดล่ะ มาช่วยกันก่อนสิ 6
เพื่อน ๆ มีความคิดเห็นอย่างไรจากสถานการณ์นี้ ทุกคน นางน่ะเป็นคน ใจยักษ์ใจมารแหละ เรื่องอะไรเนี่ย ยังจะท าไขสือ ชั้นตาม ดูเธอตลอดนั่นแหละ อ๋อบทบาท “แม่ยายมหาโหด” ที่ชั้นแสดงในละครนี่เอง เจ๊กิ๋มนี่ อินกับละคร ทุกเรื่องเลย ใครเล่นบทนางร้าย โดนนางว่าหมดล่ะ มาช่วยกันก่อนสิ 7
ความรู้พื้นฐานการฟังและการดูสื่อ องค์ประกอบของการสื่อสาร ผู้สื่อสาร ผู้รับสาร ใช้หูเพื่อฟังสาร แล้วแปลความหมาย ใช้ตาเพื่อดู ปฏิกิริยาของผู้รับสาร สื่อ ไปดูหนังกันมั้ย สาร 8
ความส าคัญของการฟังและการดูสื่อ ละคร เพลง เกมโชว์ - เพื่อความบันเทิง - ผ่อนคลายความเครียด ธรรมบรรยาย โอวาท - พัฒนาจิตใจ - ได้แง่คิด คติสอนใจ ข่าว - พัฒนาสติปัญญา - รู้เท่าทันต่อเหตุการณ์ - วิเคราะห์จุดประสงค์ ผู้ส่งสาร - ประเมินคุณค่า 9
มารยาทการฟังและการดู เป้าหมายชัด - เพื่อได้สาระ - เพื่อความบันเทิง เคารพสิทธิการฟังของผู้อื่น - ลดการใช้เสียง - ปิดอุปกรณ์สื่อสาร (ในที่ประชุม) ตอบสนอง - ให้ความสนใจ - แสดงออกอย่างจริงใจ การซักถาม - วาจาสุภาพ - เหมาะกับกาลเทศะ เปิดใจ - วางใจเป็นกลาง - มีวิจารณญาณ ผู้ชมที่ดี 10
สื่อในชีวิตประจ าวัน ภาพ ข้อความ ภาพ ภาพเคลื่อนไหว เสียง ข้อความ สิ่งพิมพ์ สื่อออนไลน์ ภาพเคลื่อนไหว เสียง ข้อความ วิทยุหรือโทรทัศน์ หนังสือพิมพ์ นิตยสาร วารสาร จุลสาร สื่อสารผ่านคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า ผ่าน App Social media และ Browser - ก่อกระแสสังคม - เปิดกว้าง ให้เข้าถึงง่าย - มีผังรายการที่ชัดเจน - การเมือง - แจ้งเหตุด่วน สถานการณ์ฉุกเฉิน - วิชาการ - บันเทิง น าเสนอข่าวสาร - ศิลปวัฒนธรรม - อื่น ๆ 11
เตรียมพร้อม ฟังและบันทึก สภาพแวดล้อม เหมาะกับการรับชมรับฟัง ร่างกายและจิตใจ พร้อมส าหรับการรับชมรับฟัง อย่างมีสมาธิ มีอิริยาบถที่ดี อย่างตั้งใจและมีสมาธิ เพื่อจับประเด็นส าคัญได้อย่างครบถ้วน พิจารณาตรวจสอบ เพื่อให้ได้ข้อมูลที่ถูกต้อง สามารถน าไปใช้ อ้างอิงต่อไปได้ หลักการฟังและการดูสื่อ การฟังและการดูสื่ออย่างมีประสิทธิภาพ 12
การวิเคราะห์สารจากสื่อที่ฟังและดู วิเคราะห์องค์ประกอบ ผู้ส่งสาร สาร สื่อ ผู้รับสาร มีความรู้ในเรื่อง ที่จะสื่อสาร ใช้ภาษาถูกต้อง เหมาะสม มีภาพลักษณ์ที่ดี มีมารยาท ตั้งใจรับฟังอย่าง มีมารยาท จับประเด็นใจความ ส าคัญ จดบันทึกหรือบันทึก ภาพและเสียง วิเคราะห์ไปตามประเภท เช่น ให้ความรู้ ความบันเทิง มีคุณธรรม เหมาะสมกับลักษณะของการ ถ่ายทอด และการควบคุม คุณภาพ เช่น เสียง, ภาพ, ภาพเคลื่อนไหว 13
ข้อเท็จจริง ข้อคิดเห็น วิเคราะห์ข้อเท็จจริงและข้อคิดเห็นจากเรื่องที่ฟังและดู เป็นจริงตามธรรมชาติ มีความเป็นไปได้ มีความสมเหตุสมผล แสดงความรู้สึก เป็นการคาดคะเน เปรียบเทียบ ข้อเสนอแนะ ความคิดส่วนตัว 14
การวิเคราะห์จากสื่อที่ฟัง โลกจะสุขสบายนั้นเป็นได้หลายทาง ต้องหลบสิ่งกีดขวางหนทางให้พ้นไป จะสบความสุขสันต์ส าคัญที่ใจ สุขและทุกข์อย่างไรเพราะใจตนเอง คนเป็นคนจะจนหรือมี ร้ายหรือดีคงมีหวังอยู่ ยามปวงมารมาพาลลบหลู่ ยิ้มละมัยใจสู้หมู่มวลเภทภัย ฝ่าลู่ทางชีวิตต้องคิดเฝ้าย้อมใจ โลกมืดมนเพียงใดหัวใจอย่าคร้ามเกรง ตั้งหน้าชื่นเอาไว้ย้อมใจด้วยเพลง ไยนึกกลัวหวาดเกรงยิ้มสู้ ใฝ่กระท าความดีให้มีจิตโสภา สร้างแต่ความเมตตาหาความสุขสันต์ไป จะสบความสุขสันต์ส าคัญที่ใจ เฝ้าแต่ยิ้มสู้ไปแล้วใจชื่นบาน เพลงนี้ต้องการสื่ออะไรกับผู้ฟัง สาระส าคัญในเนื้อเพลงคืออะไร ข้อแนะน าที่ได้ และความรู้สึก ที่มีต่อเพลงนี้เป็นอย่างไรครับ บทเพลงพระราชนิพนธ์ “ยิ้มสู้” พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร 15
ตัวอย่างการวิเคราะห์จากสื่อที่ฟัง บทเพลงพระราชนิพนธ์ “ยิ้มสู้” พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร สุขหรือทุกข์ขึ้นอยู่ที่ใจ ต่อให้ร้ายแค่ไหน ถ้าใจเราสู้ ก็ยังมีความหวัง มุ่งท าความดี จิตใจก็จะดี มีความเบิกบาน ความสุข ขึ้นอยู่กับใจของเราที่ยิ้มสู้กับปัญหาต่อไป สาระส าคัญของเพลง เป็นเพลงที่ฟังแล้วก่อให้เกิดก าลังใจใน ยามที่ชีวิตต้องเผชิญกับความยากล าบาก ข้อแนะน า และความรู้สึก เนื้อเพลงยิ้มสู้ เป็นเพลงส่งเสริมการ คิดบวก และให้ก าลังใจผู้ที่ก าลังเผชิญ กับความทุกข์ยาก สิ่งที่เพลงสื่อให้ผู้ฟัง โลกจะสุขสบายนั้นเป็นได้หลายทาง ต้องหลบสิ่งกีดขวางหนทางให้พ้นไป จะสบความสุขสันต์ส าคัญที่ใจ สุขและทุกข์อย่างไรเพราะใจตนเอง คนเป็นคนจะจนหรือมี ร้ายหรือดีคงมีหวังอยู่ ยามปวงมารมาพาลลบหลู่ ยิ้มละมัยใจสู้หมู่มวลเภทภัย ฝ่าลู่ทางชีวิตต้องคิดเฝ้าย้อมใจ โลกมืดมนเพียงใดหัวใจอย่าคร้ามเกรง ตั้งหน้าชื่นเอาไว้ย้อมใจด้วยเพลง ไยนึกกลัวหวาดเกรงยิ้มสู้ ใฝ่กระท าความดีให้มีจิตโสภา สร้างแต่ความเมตตาหาความสุขสันต์ไป จะสบความสุขสันต์ส าคัญที่ใจ เฝ้าแต่ยิ้มสู้ไปแล้วใจชื่นบาน 16
เลือกองค์ประกอบการสื่อสารที่ถูกต้อง เลือกตัวเลขจากโจทย์ แล้วน ามาใส่หน้าข้อความให้ถูกต้อง ผู้ส่งสาร ๓ ๓ สาร สาร จากการค้นคว้าท าให้ได้ข้อมูลว่า... ๒ ๒ ผู้รับสาร ผู้รับสาร ๑ ๑ 17
เลือกประเภทสารให้ถูกต้อง ส้มจี๊ด เน และหนิง เป็นเพื่อนกันมาตั้งแต่ชั้นประถม ตอนนี้พวกเธอก าลังไปเที่ยวทะเล ซึ่งเป็นการไปเที่ยวด้วยตัวเอง ครั้งแรก พวกเธอวางแผนด้วยกันมานานมาก จนตอนนี้มาถึงทะเล พวกเธอก็ขอลงไปเล่นน้ าให้สมกับที่ต้องการ เงินเป็นสิ่งที่พวกเราทุกคนควรใช้ให้ดี ใช้ให้เหมาะสม คือ ไม่ใช้เงินเกินตัว เพราะจะท าให้เป็นทุกข์ได้ เมื่อพอมีเงินเหลือเก็บ เราก็ควรจัดเก็บไว้ส าหรับใช้ในอนาคต หรือส าหรับเรื่องฉุกเฉิน สื่อในชีวิตประจ าวันมีหลากหลายทั้ง สื่อสิ่งพิมพ์ สื่อวิทยุ สื่อโทรทัศน์ สื่อออนไลน์ ท าให้เรามีช่องทางเข้าถึงข้อมูลทั้ง ด้านความรู้และความบันเทิงมากขึ้น ให้ความรู้ ๓ ๓ ๑ ให้ความบันเทิง ให้ความบันเทิง ๑ ให้แง่คิด ๒ ๒ 18
เลือกข้อเท็จจริงและข้อคิดเห็นให้ถูกต้อง นิยายเรื่อง ข้างหลังภาพ เป็นงานเขียนของศรีบูรพา นามปากกาของกุหลาบ สายประดิษฐ์ เล่าความสัมพันธ์ระหว่างหม่อมราชวงศ์กีรติและนพพรที่เริ่มเกิดขึ้นตอนทั้งคู่อยู่ญี่ปุ่น ปี พ.ศ. ๒๔๘๐ ข้างหลังภาพได้ตีพิมพ์เป็นครั้งแรก และยังคงมีการตีพิมพ์ใหม่อีกหลายครั้ง จนถึงปัจจุบันได้รับการตีพิมพ์ไปมากกว่า ๔๐ ครั้ง ข้างหลังภาพจึงถือเป็นนิยายที่ได้รับความสนใจจากผู้อ่านมาหลายยุคหลายสมัย ยังคงมีคนพูดถึงเนื้อหา ประเด็นที่ผู้เขียนแทรกไว้ในเนื้อเรื่องจนถึงทุกวันนี้ ข้อเท็จจริง ข้อคิดเห็น ข้อคิดเห็น ๑ ๓ ๒ ๑,๒ ๓ 19
แ สรุปบทเรียน การคิดวิเคราะห์ วิเคราะห์สาร - แยกข้อเท็จจริงและข้อคิดเห็น - ความน่าเชื่อถือ - ความสมเหตุสมผล วิเคราะห์สื่อ - คุณภาพ เช่น ความดังเสียง ความชัดของภาพ และภาพ เคลื่อนไหว - มีความรู้ - ใช้ภาษาถูกต้องเหมาะสม - ภาพลักษณ์ดี มีมารยาท ผู้สื่อสาร - สาระ - บันเทิง - ข่าวสาร - พัฒนาจิตใจ สาร ฟังและบันทึก - ตอบสนองและถามข้อมูล อย่างมีมารยาท - ตั้งใจฟังและดูอย่างมีสมาธิ - จับใจความส าคัญ ผู้รับสาร เตรียมพร้อม - สภาพแวดล้อมเหมาะสม - ร่างกายจิตใจพร้อม - มีเป้าหมายการฟังหรือดู - เปิดใจรับฟังหรือดู - สิ่งพิมพ์ - วิทยุโทรทัศน์ - ออนไลน์ สื่อ การสื่อสาร หลักการฟังและการดูสื่อ 20
ตัวชี้วัด • พูดสรุปใจความส าคัญจากเรื่องที่ฟังและดู • วิเคราะห์และวิจารณ์เรื่องที่ฟังและดูอย่างมีเหตุผล เพื่อน าข้อคิดมาประยุกต์ใช้ในการด าเนินชีวิต • มีมารยาทในการฟัง การดู และการพูด การพูดสรุปความจากสื่อที่ฟังและดู หน่วยการเรียนรู้ที่ ๒ ตอน ๓ การพัฒนาทักษะการฟัง การดู และการพูด 21
ความรู้พื้นฐานในการพูด - องค์ประกอบของการพูด - คุณสมบัติของผู้พูด - มารยาทในการพูด + การพูดสรุปความจากสื่อที่ฟังและดู - แนวทางการพูดสรุปความจากสื่อที่ฟังและดู + การพูดวิเคราะห์วิจารณ์ จากสื่อที่ฟังและดู - แนวทางการพูดวิเคราะห์วิจารณ์ ความจากสื่อที่ฟังและดู + การสรุปความจากสื่อที่ฟังและดู หน่วยการเรียนรู้ที่ ๒ การสรุปความจากสื่อที่ฟังและดู 22
ฉันว่า ถ้าตัวละครนี้ต้องตัดสินใจ ไม่ไปแน่เลย เพราะเขาดูกลัวมาก ฉันว่า เขาอาจจะตัดสินใจไปก็ได้นะ สถานการณ์มันบีบบังคับหลายอย่าง เพื่อน ๆ คิดว่า ลักษณะการพูดของ สองคนนี้เป็นอย่างไรบ้างครับ 23
ความรู้พื้นฐานในการพูด 24
องค์ประกอบของการพูด สวัสดีทุกท่านครับ สื่อ (ถ้ามี) สาร ผู้พูด ผู้ฟัง 25
ใช้ภาษาได้ถูกต้องเหมาะสม มีใจเป็นกลางไม่อคติ มีความรู้ในเรื่องที่จะพูด รู้จักวิเคราะห์ผู้ฟัง มีความเชื่อมั่นในตนเอง มีความเห็นใจผู้ฟัง คุณสมบัติของผู้พูด 26
มารยาทในการพูด กล่าวขอโทษเมื่อพูดผิดพลาด พูดเนื้อหาตามความเป็นจริง อ่อนน้อมถ่อมตน ใช้ถ้อยค าสุภาพและเหมาะสม กับระดับของผู้ฟัง ยับยั้ง ควบคุมอารมณ์ ไม่แสดง กิริยาไม่เหมาะสม 27
การพูดสรุปความจากสื่อที่ฟังและดู เป็นการพูดสรุปสาระส าคัญ โดยมีจุดมุ่งหมายให้ ผู้ฟังมีความรู้ความเข้าใจในสิ่งที่ผู้พูดต้องการสื่อ 28
แนวทางการพูดสรุปความจากสื่อที่ฟังและดู หลีกเลี่ยงการแสดงความคิดเห็นส่วนตัว พูดเฉพาะประเด็นส าคัญของเรื่องที่ได้ เตรียมไว้อย่างเป็นล าดับและต่อเนื่อง พูดด้วยน้ าเสียงและท่าทางที่เป็นธรรมชาติ ใช้ถ้อยค าถูกต้องและเข้าใจง่าย 29
การพูดวิเคราะห์วิจารณ์ จากสื่อที่ฟังและดู เป็นการพูดอธิบาย ชี้แจงประกอบเหตุผลและ ความคิดเห็น โดยมีจุดมุ่งหมายให้ผู้ฟังมีความรู้ ความเข้าใจในสิ่งที่ผู้พูดต้องการสื่อ 30
แนวทางการพูดวิเคราะห์วิจารณ์จากสื่อที่ฟังและดู พูดวิเคราะห์ประเด็นของเรื่องทีละส่วน โดยยกเหตุผลประกอบชัดเจน พูดด้วยน้ าเสียงและท่าทางที่เป็น ธรรมชาติ ใช้ถ้อยค าถูกต้องและเข้าใจง่าย พูดสรุปข้อคิดหรือสิ่งที่ได้เพื่อเป็น ประโยชน์แก่ผู้ฟัง 31
สถานที่ท่องเที่ยวในฤดูหนาว ครีมบ ารุงผิวที่ฉันชอบ ประโยชน์ของการดื่มน้ า การวิจารณ์ภาพยนตร์ เรื่อง บุพเพสันนิวาส ๒ ๒ ครีมบ ารุงผิวที่ฉันชอบ ประโยชน์ของการดื่มน้ า อ่านข้อความ แล้วตอบค าถาม การพูดเรื่องใดที่ต้องใช้ความเป็นกลางมากกว่าเรื่องอื่น 32
เล่าความเป็นมาการสร้างภาพยนตร์เรื่องนี้ และสาเหตุของเรื่องทั้งหมด เล่าความเป็นมาการสร้างภาพยนตร์เรื่องนี้ เล่าเรื่องราวตัวละครที่นักเรียนชอบ มากที่สุด ตั้งแต่ต้นจนจบเรื่อง เล่าการกระท าตัวละครทุกตัวในเรื่องว่า ใคร ท าอะไร ที่ไหน อย่างไรบ้าง เล่าสาเหตุของเรื่อง การกระท าของตัวละคร บางตัวที่มีผลต่อการด าเนินเรื่อง และจุดจบของเรื่อง เล่าเรื่องราวตัวละครที่นักเรียนชอบ มากที่สุด ตั้งแต่ต้นจนจบเรื่อง เล่าการกระท าตัวละครทุกตัวในเรื่องว่า ใคร ท าอะไร ที่ไหน อย่างไรบ้าง ถ้านักเรียนต้องเล่าเรื่องย่อภาพยนตร์เรื่องหนึ่งให้เพื่อนฟัง นักเรียนควรเล่าอย่างไรเพื่อให้เพื่อนเข้าใจเรื่องย่อได้ชัดเจน 33
ป้องบอกว่า ไม่ชอบเพลงนี้เท่าไร เพราะไม่ใช่แนวเพลงที่ป้องฟังอยู่ในตอนนี้ มิ้งคิดว่า เพลงนี้ท านองเพราะมาก ฟังสบาย เนื้อเพลงน่ารัก น่าสนใจ เพลงนี้น่าจะถูกใจ ใครหลายคนแน่นอน มิ้งคิดว่า เพลงนี้ท านองเพราะมาก ฟังสบาย เจมคิดว่า ท านองเพลงนี้เพราะอย่างที่มิ้งบอก แต่คิดว่า ถ้าเนื้อเพลงใช้ค าหลากหลายมากกว่านี้ อาจเพิ่มความน่าสนใจให้เพลงได้ เจมคิดว่า ท านองเพลงนี้เพราะอย่างที่มิ้งบอก แต่คิดว่า ถ้าเนื้อเพลงใช้ค าหลากหลายมากกว่านี้ อาจเพิ่มความน่าสนใจให้เพลงได้ นักเรียนกลุ่มหนึ่งต้องท าการบ้านวิเคราะห์วิจารณ์เพลงร่วมกัน นักเรียนคิดว่า ใครพูดวิเคราะห์วิจารณ์เพลงได้เหมาะสมที่สุด หวานบอกว่า ท านองเพลงเล่นแบบฟังสบาย ไปด้วยกันได้ดีกับเนื้อเพลงที่พูดถึงการพักผ่อน ถ้าจะเพิ่มความน่าสนใจให้เนื้อเพลงอาจเพิ่มค า ที่บรรยายให้เห็นภาพบรรยากาศมากขึ้น ถ้าจะเพิ่มความน่าสนใจให้เนื้อเพลงอาจเพิ่มค า ป้องบอกว่า ไม่ชอบเพลงนี้เท่าไร เพราะไม่ใช่แนวเพลงที่ป้องฟังอยู่ในตอนนี้ 34
สรุปบทเรียน การพูดสรุปความจากสื่อที่ฟังและดู การพูดสรุปความจากสื่อที่ฟังและดู การพูดวิเคราะห์วิจารณ์จากสื่อที่ฟังและดู ความรู้พื้นฐานในการพูด • มารยาทในการพูด • พูดเนื้อหาตามความเป็นจริง • ใช้ถ้อยค าสุภาพและเหมาะสม กับระดับบุคคล • กล่าวขอโทษเมื่อพูดผิดพลาด • อ่อนน้อมถ่อมตน • ยับยั้งอารมณ์ ไม่แสดง กิริยาไม่เหมาะสม • องค์ประกอบของการพูด • ผู้พูด • สาร • สื่อ (ถ้ามี) • ผู้ฟัง • แนวทางการพูดสรุปความจากสื่อที่ฟังและดู • พูดเฉพาะประเด็นส าคัญของเรื่องที่ได้เตรียมไว้อย่างเป็นล าดับและต่อเนื่อง • ใช้ถ้อยค าถูกต้องและเข้าใจง่าย • พูดด้วยน้ าเสียงและท่าทางที่เป็นธรรมชาติ • หลีกเลี่ยงการแสดงความคิดเห็นส่วนตัว • แนวทางการพูดวิเคราะห์วิจารณ์จากสื่อที่ฟังและดู • พูดวิเคราะห์ประเด็นของเรื่องทีละส่วน โดยยกเหตุผลประกอบชัดเจน • ใช้ถ้อยค าถูกต้องและเข้าใจง่าย • พูดด้วยน้ าเสียงและท่าทางที่เป็นธรรมชาติ • พูดสรุปข้อคิดหรือสิ่งที่ได้เพื่อเป็นประโยชน์แก่ผู้ฟัง • คุณสมบัติของผู้พูด • มีความรู้ในเรื่องที่จะพูด • รู้จักวิเคราะห์ผู้ฟัง • ใช้ภาษาได้ถูกต้องเหมาะสม • มีความเชื่อมั่นในตนเอง • มีใจเป็นกลางไม่อคติ • มีความเห็นใจผู้ฟัง 35
ตัวชี้วัด • พูดในโอกาสต่าง ๆ ได้ตามวัตถุประสงค์ • พูดรายงานเรื่องหรือประเด็นที่ศึกษาค้นคว้าจากการฟัง การดู และการสนทนา การพูดในโอกาสต่างๆ และการพูดรายงาน หน่วยการเรียนรู้ที่ ๓ ตอน ๓ การพัฒนาทักษะการฟัง การดู และการพูด 36
การพูดในโอกาสต่างๆ และการพูดรายงาน สรุปบทเรียน + การพูดในโอกาสต่างๆ - การพูดอวยพร - การพูดเพื่อโน้มน้าวใจ - การพูดโฆษณา การพูดรายงานการ ศึกษาค้นคว้า - หลักการพูดรายงาน - ขั้นตอนการพูดรายงาน + + 37
นักเรียนคิดอย่างไร กับการสื่อสารในสถานการณ์นี้ เพื่อความปลอดภัย เราต้อง ใส่หน้ากากเข้าหากัน การเว้นระยะห่าง ยิ่งท าให้ ความสัมพันธ์ห่างเหิน แล้วจะเห็นได้ยังไงครับ แต่ผมเชื่อว่า ทุกคนสามารถ ท าให้บรรยากาศดีขึ้นได้ด้วย การส่งรอยยิ้ม นี่ไงล่ะ เรื่องง่าย ๆ ที่ใคร ๆ ก็ท าได้ โห ช่างหาท า 38
ทุกคนมีโอกาสที่จะพูดต่อที่ชุมชนในสถานการณ์ต่าง ๆ เช่น การพูดหน้าชั้นเรียน และการเป็นตัวแทนการกล่าว ถ้อยค าในพิธีส าคัญๆ การพูดให้ข้อมูลและความคิดเห็น ผ่านสื่อสังคมออนไลน์ และการประกอบอาชีพที่ใช้ทักษะ การพูด ลองนึกดูซิว่า ชีวิตประจ าวันของเรา มีโอกาสพูด ในที่ชุมชนกับสถานการณ์ไหนได้อีกบ้างนะ การพูดในโอกาสต่างๆ 39
การพูดอวยพร มีล าดับในการพูดที่ดี ๑ ๒ ค านึงถึงบุคคล และกาลเทศะ ใช้ถ้อยค าสุภาพ นุ่มนวลและจริงใจ กิริยาอ่อนน้อม ให้เกียรติ ใบหน้าสดชื่นยิ้มแย้ม ข้อความที่อวยพร สร้างความปีติยินดี หลักการ 40
ตัวอย่าง “สวัสดีแขกผู้มีเกียรติทุกท่าน ดิฉันรู้สึกเป็นเกียรติ ที่ได้รับเชิญมาในงานเลี้ยงฉลองวัน คล้ายวันเกิด คุณบุญชัย บ าเพ็ญกุศล ซึ่งเป็นที่รู้จักกันดีในเรื่องของ การท างานช่วยเหลือสังคม คุณบุญชัยเป็นกัลยาณมิตรที่ดีต่อดิฉัน เสมอมาในเรื่องการร่วมงานโครงการจิตอาสาเพื่อชุมชน ในโอกาสอันเป็นมงคลนี้ ดิฉันขออาราธนาสิ่งศักดิ์สิทธิ์ ได้โปรดคุ้มครองให้คุณบุญชัยและครอบครัวประสบกับความสุข ความเจริญ และมีสุขภาพร่างกายที่แข็งแรงสมบูรณ์ สวัสดีค่ะ” ๑ กล่าวทักทายผู้ฟัง กล่าวยินดีกับผู้มี เกียรติมาร่วมงาน ๒ กล่าวถึงความสัมพันธ์ ของตนกับเจ้าภาพ ๓ กล่าวค าอวยพร แก่เจ้าภาพ ๔ ขั้นตอนการพูดอวยพร 41
การพูดเพื่อโน้มน้าวใจ หลักการพูด ล าดับการพูดดี - เริ่มจากการเร้าความสนใจ - ให้ข้อมูลที่น่าเชื่อถือ - สร้างความรู้สึกร่วม ๑ ๒ - ผู้ฟังเป็นกลุ่มเป้าหมายหลัก ที่ต้องการสื่อสารด้วย - สถานที่ หรือชนิดของสื่อ เอื้อต่อการสื่อสาร - ผู้ฟังก าลังอยู่ในช่วงเวลา พร้อมที่จะรับสาร ถูกคน ถูกที่ ถูกเวลา วาจาอ่อนหวาน - ใช้ถ้อยค าที่สุภาพ - มีน้ าเสียงที่แสดงออกถึง ความจริงใจ - มีจังหวะในการพูดที่ดี 42
ตัวอย่าง ๑ เร้าความสนใจ ๒ ให้ข้อมูลน่าเชื่อถือ ๓ สร้างความรู้สึกร่วม สวัสดีครับคุณผู้ฟัง รายการอาหารเพื่อสุขภาพ กลับมาพบกับท่านอีกเช่นเคย ในวันนี้ ผมขอน าเสนอในหัวข้อ เลือกกินไก่อย่างไรให้ผอม คุณทราบไหมครับว่า ส่วนต่างของเนื้อไก่ที่บริโภคนั้น ให้ปริมาณ แคลอรีที่แตกต่างกัน โดยใน ๑๐๐ กรัม ส่วนที่มีปริมาณแคลอรีสูงที่สุดก็คือ สะโพก ซึ่งมีปริมาณมากถึง ๒๐๙ กิโลแคลอรี่ แต่ส่วนที่ให้ปริมาณแคลอรีน้อย ที่สุดให้ปริมาณเพียง ๑๖๕ กิโลแคลอรี นั่นก็คืออกไก่ครับ แต่คุณผู้ฟังอาจจะมีความรู้สึกว่าอกไก่นั้นมีรสชาติที่ไม่น่า รับประทานเท่ากับส่วนอื่น ๆ เช่นเดียวกับผม แต่ถ้าได้ดูคลิปการปรุงที่ผมก าลัง จะน าเสนอ ก็อาจจะท าให้คุณผู้ฟังหลายคนเปลี่ยนใจได้ เราไปชมพร้อม ๆ กัน เลยครับ ขั้นตอนการพูดโน้มน้าว 43
การพูดโฆษณา คุณสมบัติของผู้พูด - เรียบเรียงค าพูดได้ดี - รู้จังหวะการพูด - ถ้อยค ากระชับและมีเสน่ห์ - ใช้ทั้งวัจนภาษาและอวัจนภาษา มีทักษะการสื่อสาร - รู้จักประเภทของสินค้า - รู้จักข้อดีของสินค้า - รู้ข้อมูลผลิตภัณฑ์คู่แข่ง รู้จักผลิตภัณฑ์ - เพศและวัย - ความสนใจ - ฐานะทางเศรษฐกิจ รู้จักลูกค้าเป้าหมาย 44
ขั้นตอนการพูดโฆษณา ๑ สร้างความสนใจ ๒ น าเสนอสินค้า ๓ ตอบค าถามอย่างมั่นใจ สวัสดีคุณผู้ชมที่เข้ามาดูไลฟ์สดของแนตในวันนี้นะคะ สวัสดีค่ะคุณแจ๊ค สวัสดีค่ะ คุณแหม่ม สวัสดีค่ะคุณขิง เข้ามากันเยอะพอสมควรแล้ว แนตขอเริ่มเลยนะคะ วันนี้แนตไปเจอผลิตภัณฑ์ดูแลผิวหน้าตัวนึงซึ่งปังมาก ซองเล็กๆ ที่แนตถือในมืออยู่นี่คือ ๓ in ๑ ที่ไม่ใช่กาแฟตอนเช้านะคะ แต่ผู้ช่วยใน การปรนนิบัติผิว กันแดด และรองพื้นแบบครบจบในซองเดียว คุณแจ็คถามว่าปกปิดริ้วรอยได้หรือไม่ ปกปิดได้จางๆ เพราะเราเน้นให้ดูเนียนเป็น ธรรมชาติค่ะ แต่ถ้าต้องการปกปิดเป็นพิเศษแนะให้ลงคอนซีลเลอร์ก่อน มีท่านใด สนใจรายละเอียดสอบถามเข้ามาได้เรื่อยๆ จบไลฟ์แล้วแนตจะตอบกลับทันทีค่ะ ส่วนผู้ที่สนใจขนาดทดลองในมือ แนตมีแจกฟรี ๒๐ ท่านแรก ให้พิมพ์ว่า สนใจ เดี๋ยวจะมีทีมงานหลังไมค์เข้าไปหาค่ะ ส่วนโปรโมชันตอนนี้มีแถมกระเป๋าเครื่อง ส าอาง ๑ หลอดแถม ๑ ใบภายในสิ้นเดือนนี้นะคะ ๔ จูงใจเพื่อปิดการขาย ตัวอย่าง 45
การพูดรายงานการศึกษาค้นคว้า หลักการพูด พูดด้วยภาษาและ ท่าทางที่สุภาพ ใช้เวลาเหมาะสม มีความเข้าใจเรื่อง ที่จะพูดเป็นอย่างดี เนื้อหามีประโยชน์ ชัดเจน ตรงประเด็น อาจใช้สื่อประกอบการพูด มีทักษะการพูดและ ดูเป็นธรรมชาติ 46
ขั้นตอนการพูดรายงาน ๑ กล่าวทักทาย ๒ บอกหัวข้อและที่มา ๓ บอกแหล่งอ้างอิง เรียนอาจารย์ที่เคารพและสวัสดีเพื่อน ๆ ทุกคน ดิฉัน/ผม ชื่อ...เป็นตัวแทนของ กลุ่ม...โดยมีสมาชิก...คน ประกอบด้วย... รายงานที่กลุ่มของเราจะน าเสนอในวันนี้มีชื่อว่า... ซึ่งเราเลือกศึกษาค้นคว้า เกี่ยวกับเรื่องนี้ก็เพราะ... แหล่งข้อมูลที่เราได้ท าการศึกษาได้มาจาก... ... และ... ซึ่งหลังจากนั้น เราจึงได้ท า การรวบรวมและเรียบเรียง เพื่อน ามาเสนอดังนี้ (เริ่มต้น)... (ต่อมา)... (ในท้ายที่สุด)... ซึ่งทางกลุ่มของเราคิดว่า... จากผลการศึกษาค้นคว้าสรุปได้ว่า... กลุ่มของเราจึงมีความคิดเห็นว่า... ๔ บอกเนื้อหาอย่างกระชับ ตัวอย่าง สรุปและแลกเปลี่ยน ความเห็น ๕ 47
สวัสดีครับ ผมขอยินดีกับพี่ทั้งสองคนด้วยนะครับ ขอให้หลังจากนี้มีแต่สิ่งที่ดีเข้ามาในชีวิต หมดทุกข์ หมดโศกนะครับ ขอให้หลังจากนี้มีแต่สิ่งที่ดีเข้ามาในชีวิต หมดทุกข์ นิดยินดีกับพี่ทั้งสองคนมาก ๆ เลยนะคะ งานวันนี้จัด สวยมากเลยค่ะ นิดคิดว่า พวกพี่ต้องเหนื่อยมากแน่ ยังไงก็พักผ่อนด้วยนะคะ ยังไงก็พักผ่อนด้วยนะคะ เลือกตัวละครที่พูดได้เหมาะสมกับหลักการพูดมากที่สุด การพูดอวยพรในงานแต่งงาน สวัสดีค่ะ พี่ริน พี่โก้ ยินดีกับงานแต่งงานด้วยนะคะ มิวขอให้พี่ทั้งสองคนมีความสุขมาก ๆ ใช้ชีวิตคู่อย่าง ราบรื่นนะคะ มิวขอให้พี่ทั้งสองคนมีความสุขมาก ๆ ใช้ชีวิตคู่อย่าง ราบรื่นนะคะ 48
การพูดโน้มน้าวใจ ปิดเทอมนี้ที่เราจะไปเที่ยวกัน พวกเราไปทะเลกันดีไหม ฉันไปหาข้อมูลมาแล้ว ช่วงที่เราจะไปอากาศดี พวกเราคงได้ลองด าน้ าอย่างที่ พวกเราอยากท า แล้วที่นี่ปะการังก็สวยมากด้วย ปิดเทอมนี้ที่เราจะไปเที่ยวกัน พวกเราไปทะเลกันดีไหม ฉันไปหาข้อมูลมาแล้ว ช่วงที่เราจะไปอากาศดี พวกเราคงได้ลองด าน้ าอย่างที่ พวกเราอยากท า แล้วที่นี่ปะการังก็สวยมากด้วย ฉันว่า พวกเราลองไปเที่ยว น้ าตกกันดูบ้างไหม พวกเราไป ทะเลกันมาบ่อยแล้ว ฉันคิดว่า น้ าตกก็สวยเหมือนกันนะ แล้ว คงมีกิจกรรมที่เราไม่เคยท า เยอะด้วย ฉันว่า พวกเราลองไปเที่ยว น้ าตกกันดูบ้างไหม พวกเราไป ทะเลกันมาบ่อยแล้ว ฉันคิดว่า น้ าตกก็สวยเหมือนกันนะ แล้ว คงมีกิจกรรมที่เราไม่เคยท า เยอะด้วย ฉันอยากลองไปภูเขาดูบ้าง ขึ้นไปบนภูเขาได้คงรู้สึกสดชื่น ระหว่างทางก็มีต้นไม้ ดอกไม้ ให้เราถ่ายรูปเยอะด้วย ไปภูเขา กันดีกว่า เดี๋ยวฉันไปหาข้อมูล มาให้ ฉันอยากลองไปภูเขาดูบ้าง ขึ้นไปบนภูเขาได้คงรู้สึกสดชื่น ระหว่างทางก็มีต้นไม้ ดอกไม้ ให้เราถ่ายรูปเยอะด้วย ไปภูเขา กันดีกว่า เดี๋ยวฉันไปหาข้อมูล มาให้ 49
ใครตามหาน้ าหอมติดทนนาน อยู่ ขอเชิญทางนี้เลยครับ น้ าหอมของเรารุ่นนี้นอกจาก จะมีกลิ่นหอมแล้ว ยังติดทน ตั้งแต่เช้าจรดเย็น พลาดไม่ได้ แล้วนะครับ ใครตามหาน้ าหอมติดทนนาน อยู่ ขอเชิญทางนี้เลยครับ น้ าหอมของเรารุ่นนี้นอกจาก จะมีกลิ่นหอมแล้ว ยังติดทน ตั้งแต่เช้าจรดเย็น พลาดไม่ได้ แล้วนะครับ การพูดโฆษณา ตอนนี้น้ าหอมมีให้เลือก หลากหลายมากเลยใช่ไหมคะ แต่น้ าหอมของเรายืนหนึ่งเรื่อง ของคุณภาพ มีส่วนผสมเข้มข้น ของดอกไม้ ไหนจะดีไซน์ขวด สวย ดูหรู ดูแพง ของดี แบบนี้ต้องซื้อเท่านั้นนะคะ ตอนนี้น้ าหอมมีให้เลือก หลากหลายมากเลยใช่ไหมคะ แต่น้ าหอมของเรายืนหนึ่งเรื่อง ของคุณภาพ มีส่วนผสมเข้มข้น ของดอกไม้ ไหนจะดีไซน์ขวด สวย ดูหรู ดูแพง ของดี แบบนี้ต้องซื้อเท่านั้นนะคะ น้ าหอมที่ไม่ต้องเลือกระหว่าง วัตถุดิบชั้นดีกับกลิ่นติดทนนาน ทั้งวัน เพราะเรารวมมาให้แล้วใน ขวดนี้ น้ าหอมขวดนี้สามารถช่วย เพิ่มความมั่นใจให้คุณได้ทุกเวลา ใครซื้อภายในสิ้นเดือนนี้ เรามี ส่วนลดให้ด้วยนะคะ น้ าหอมที่ไม่ต้องเลือกระหว่าง วัตถุดิบชั้นดีกับกลิ่นติดทนนาน ทั้งวัน เพราะเรารวมมาให้แล้วใน ขวดนี้ น้ าหอมขวดนี้สามารถช่วย เพิ่มความมั่นใจให้คุณได้ทุกเวลา ใครซื้อภายในสิ้นเดือนนี้ เรามี ส่วนลดให้ด้วยนะคะ 50