รวมบทวิเคราะห์มหาเวสสันดรชาดก กัณฑ์มัทรี

ทศชาติ

ประกอบดว้ ยคาวา่

ทศ (อ่านว่า ทะ-สะ)

แปลว่า สิบ

ชาติ (อ่านว่า ชา-ต)ิ

แปลว่าการเกิด

ทศชาติ ชาดก หมายถึง เรือ่ งราว

เป็นชือ่ คมั ภีรช์ าดก ของพระพทุ ธเจา้ ทม่ี มี าใน
วา่ ด้วยเรอ่ื งของพระพุทธเจา้ อดีตชาติ

ครงั้ ยังเปน็ พระโพธิสัตว์
ใน 10 พระชาติ
กอ่ นท่ีจะตรัสรู้

เปน็ พระสมั มาสมั พทุ ธเจ้า

ทศชาติชาดก ชะ มหาชนกชาดก

เต เตมิยชาดก

ทศชาติชาดก เน เนมริ าชชาดก

สุ สุวรรณสามชาดก

ทศชาติชาดก ภู ภรู ิทตั ตชาดก

มะ มโหสถชาดก

ทศชาติชาดก

จะ จันทกุมารชาดก นา มหานารทกสั สปชาดก

ทศชาติชาดก เว เวสสนั ดรชาดก

วิ วิธรุ ชาดก

ทศชาตชิ าดก เรื่องย่อทศชาติชาดก

เต เตมิยชาดก ภู ภรู ทิ ัตตชาดก
ชะ มหาชนกชาดก จะ จนั ทกุมารชาดก
สุ สุวรรณสามชาดก นา มหานารทกสั สปชาดก
วิ วธิ ุรชาดก
เน เนมิราชชาดก เว เวสสันดรชาดก
มะ มโหสถชาดก

ทศชาติชาดก ภรู ิทตั ตชาดก
จนั ทกุมารชาดก
เตมิยชาดก
มหาชนกชาดก มหานารทกัสสปชาดก

สุวรรณสามชาดก วธิ รุ ชาดก
เวสสนั ดรชาดก
เนมริ าชชาดก
มโหสถชาดก

ทาไมเรียก

เวสสันดรชาดก

ว่าเป็น

“มหาชาติ”

ร่ายยาว ความเปน็ มา
มหาเวสสนั ดรชาดก
 สมยั สโุ ขทัย : มกี ารแปลจาก
คมั ภรี ใ์ นภาษาบาลีเปน็ ภาษาไทย
แตต่ น้ ฉบบั สูญหาย
 สมยั กรงุ ศรอี ยุธยา :
 สมเด็จพระบรมไตรโลกนาถ
โปรดเกล้าใหก้ วีแตง่ เป็น

“มหาชาติคาหลวง”

เพอ่ื ใช้อา่ นหรือสวด
ใช้ท้ังกาพย์ โคลง ฉันท์ ร่าย

ความเปน็ มา เกิดการเลอื กเฟ้นสานวน

พระเจา้ ทรงธรรมใหแ้ ตง่ ท่ีดที สี่ ุด

“กาพยม์ หาชาต”ิ ใชว้ ิธีแปลคาถาพัน ในแตล่ ะกณั ฑจ์ าก

โดยใชค้ าประพันธ์ประเภท “มหาชาติกลอนเทศน์”

“รา่ ยยาว” สาหรบั เทศนใ์ นวนั พระ จนครบทั้ง 13 กัณฑ์ เรียกว่า

*แต่ยาวมาก พระเทศน์ไม่จบภายในวนั เดยี ว* “ร่ายยาว

 สมัยต่อ ๆ มากวีหลายทา่ นได้แต่ง มหาเวสสนั ดรชาดก”

“ร่ายยาวมหาชาติ” ข้นึ ใหม่

ใหก้ ระชับขน้ึ บ้างแตง่ บางกัณฑ์

บา้ งแตง่ จนจบจึงมหี ลายสานวน

เรียกว่า “มหาชาตกิ ลอนเทศน์”

เน้อื เร่อื ง ๑๓ กัณฑ์ ❖ เจา้ พระยาพระคลงั ( หน )

มีหลายสานวน เพราะประกอบด้วยผู้ นพิ นธ์ 2 กัณฑ์
แต่งหลายทา่ น ซึง่ ไดร้ บั คดั เลือก
วา่ มีสานวนดีทีส่ ดุ ในแตล่ ะกัณฑ์ ❖ พระเทพโมลี (กลั่น)
จนครบทง้ั 13 กัณฑ์ ดังน้ี
นพิ นธ์ 1 กณั ฑ์
❖ พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจา้ อยูห่ วั
❖ สานักวดั ถนน
(รัชกาลท่ี 4)
นิพนธ์ 1 กณั ฑ์
ทรงพระราชนิพนธ์ 3 กณั ฑ์
❖ สานกั วดั สังขจาย
❖ กรมสมเด็จพระปรมานชุ ิตชโิ นรส
ทรงนิพนธ์ 5 กัณฑ์ นิพนธ์ 1 กัณฑ์

เนอ้ื เรื่อง ๑๓ กัณฑ์ พระเทพโมลี (กลิ่น)

กรมพระปรมานุชิต 7. กัณฑม์ หาพน เจ้าพระยา
พระคลัง
1. กัณฑท์ ศพร 8. กณั ฑ์กมุ าร (หน)
2. กัณฑ์หิมพานต์ 9. กณั ฑ์มัทรี
3. ทานกณั ฑ์ สานักวดั ถนน
10. กณั ฑส์ ักกบรรพ
4. กณั ฑ์วนปเวสน์ รัชกาลที่ 4 11. กณั ฑม์ หาราช
5. กัณฑช์ ชู ก
สานักวดั สังขจาย 12. กัณฑ์ฉกษตั รยิ ์
6. กณั ฑ์จลุ พน 13. นครกณั ฑ์

ผแู้ ตง่ กณั ฑม์ ทั รี กวีเอกสมัยต้นรัตนโกสนิ ทร์
เจ้าพระยาพระคลงั (หน)
ผลงานการประพนั ธ์

 อิเหนาคาฉันท์
 สามกก๊ (ผอู้ านวยการแปล)
 ราชาธิราช (ผู้อานวยการแปล)

 ร่ายยาวมหาชาติ
กัณฑก์ ุมารและกณั ฑม์ ทั รี

ฯลฯ

คาถามตามรอยพระเวสสนั ดร

ตวั ละครหลักในเร่อื ง

พระเวสสนั ดร

กลบั ชาตมิ าเกิดเปน็ พระพทุ ธเจา้

พระนางมทั รี

กลับชาตมิ าเกดิ เปน็ พระนางยโสธราพมิ พา

ชาลี

กลับชาตมิ าเกดิ เปน็ พระราหลุ

กัณหา

กลบั ชาตมิ าเกิดเปน็ นางอบุ ลวรรณาเถรี

ชูชก

กลับชาตมิ าเกดิ เปน็ พระเทวทตั

คาถามตามรอยพระเวสสันดร

1. พระนางมัทรไี ดท้ รงพระสบุ นิ เปน็ อาเพศลางรา้ ยว่าอยา่ งไร
นกั เรยี นคดิ วา่ ความฝันนีเ้ ป็นลางบอกเหตุในเรอ่ื งอะไร
(กุมาร : 192-193)

2. เพราะเหตุใดพระเวสสนั ดรจงึ ไม่ทานายพระสุบิน
ของพระนางมัทรีตามความจริง
วา่ จะมีเหตุทาให้ตอ้ งพลัดพรากจากลกู (กมุ าร : 194-195)

คาถามตามรอยพระเวสสนั ดร

3. การท่พี ระเวสสนั ดรตดั สินใจยกบุตรทง้ั สองแก่
ชชู กเปน็ เพราะไม่รกั บุตรทัง้ สองใช่หรอื ไม่
เม่ือพระเวสสนั ดรหลัง่ นา้ ประทานบุตร
ยกพระกัณหา พระชาลีให้แกพ่ ราหมณช์ ูชก
ทาใหเ้ กิดเหตุการณม์ หัศจรรย์อนั ใดขนึ้
(กมุ าร : 215-216)

คาถามตามรอยพระเวสสนั ดร

4. เมอื่ ชชู กทารณุ กรรมเฆ่ยี นตีกณั หาชาลี
พระกัณหาตรสั อย่างไรท่เี ป็นเหตใุ ห้ในชาตติ ่อมาไมไ่ ด้
ประสตู เิ ป็นพระธิดาของเจ้าชายสทิ ธัตถะ (กมุ าร : 224-
225)

คาถามตามรอยพระเวสสนั ดร

1. พระนางมัทรีได้ทรงพระสบุ นิ เป็นอาเพศลางร้ายว่าอยา่ งไร
นักเรยี นคิดวา่ ความฝันนเ้ี ปน็ ลางบอกเหตใุ นเรอื่ งอะไร
(กุมาร : 192-193)

คาถามตามรอยพระเวสสนั ดร

พระนางให้หวาด ๆ จนเพลาปจั จุสมยั
จง่ึ มอ่ ยผอยหลบั สนิท เสวยพระสุบินนมิ ติ ผิดประหลาด
ลามกว่า ยังมบี ุรุษผ้หู นึง่ นนั้ เตบิ โตดาล่าสนั เห็นพลิ ึก....
มหี ัตถเ์ บื้องขวานนั้ ถือดาบ
คมเขียวเปน็ มนั ปลาบละเลอ่ื มแสง
แกว่งฉวัดเฉวยี นว่งิ ว่จู เู่ ข้ามาถีบทวารตงึ ทลายลง
กระทืบเทา้ ตะคอกขคู่ ารามสาราก
ฉวยชฏานางกระชากฉุดใหห้ ลุดพลัด

คาถามตามรอยพระเวสสันดร

รวบพระกรกระหวดั ทง้ั ซา้ ยขวา ให้พระนางอุตตานภาพ
ฟาดด้วยดาบแล้วก็เหวย่ี งลงตรงพระพาหา
สองซ้ายขวาขาดเป็นสนิ พระกรกระเดน็ ดน้ิ อย่แู ดดาล
แลว้ มหิ นาซา้ แขวะคว้านควกั พระนยั นเนตรทั้งสองปลนิ้ ให้ว่ินหวะ
เอาดาบฉะเฉอื นพระทรวงลว้ งชาแหละแหวะหาพระหฤทัย
พระนางน้นั ในลักษณะฝันวา่ พระนางเธอมไิ ดต้ อ่ เถียง
แต่รอ้ ง ๆ จนสุดส้ินพระสรุ เสียงสาเนียงกระกรี๋ดกรีด
หรือวงิ วอนขออธกิ รณโทษ ชายนน้ั กรวิ้ โกรธเดด็ ไดด้ วงหทยั
พระโลหติ ไหลละล่มุ ลง

คาถามตามรอยพระเวสสันดร

แต่ละอยา่ งในความฝนั มนี ยั ยะแฝงถึงใคร
ถอ้ ยคาเปรียบเทยี บทสี่ อ่ื ถึงลกู ท่ีสามารถเชอื่ มโยงกับความ
ฝันนี้ไดค้ อื อะไร?

คาใบ้ : แก้ว ตา ดวง ใจ

คาถามตามรอยพระเวสสันดร

2. พระเวสสนั ดรตรสั กบั พระนางมัทรวี ่าทฝ่ี ันรา้ ยนั้น
เป็นเพราะเหนด็ เหนอ่ื ยจากการตรากตราทางานหนัก
แตค่ วามจรงิ แลว้ พระองค์ทานายฝนั ไดว้ ่าอยา่ งไร
เพราะเหตใุ ดพระเวสสนั ดรจึงไมท่ านายฝันของพระนางมัทรี
ตามความจรงิ (กมุ าร : 194-195)

คาถามตามรอยพระเวสสนั ดร

วันรงุ่ พรงุ่ นีจ้ ะมเี หตดุ ว้ ยปฏิคาหก
ยาจกจะมารบั พระราชทาน
โอ้สงสารด้วยสองพระเจา้ ลกู ผูเ้ พอ่ื นยาก
พรงุ่ นีเ้ ชา้ เจา้ จะพลดั พรากพราหมณจ์ ะพาไปไกลจากอก
พระบดิ าแลว้ สงสารดว้ ยนางแก้วเกศกษตั ริย์มัทรีเอ่ย
จะเสวยพระทกุ ข์เพียงพินาศด้วยสองดรณุ ราชปโิ ยรส
ร่วมหฤทัย

คาถามตามรอยพระเวสสันดร

คร้ันอาตมะจะอาลัยหลงอยดู่ ้วยความรัก
ไหนจะหกั สิเนหาใหเ้ หือดหายดว้ ยอาตมะจะมงุ่ หมาย
พระโพธญิ าณทานธุระจะเรดิ รา้ ง
แม้นอาตมะจะทานายทางบุพนมิ ิตแต่ตามจริง
ไหนนางจะทอดทงิ้ พระลกู เล่าดว้ ยอาลัย
กจ็ ะเป็นพาหริ กภยั แก่โพธญิ าณ
จาจะทานายด้วยโวหารให้เหตุหาย

คาถามตามรอยพระเวสสนั ดร

นักเรยี นมีมุมมองอยา่ งไรตอ่ ความคิด
และการกระทาดังกล่าวนข้ี องพระเวสสนั ดร
- ถา้ คดิ ตามมมุ มองศาสนาหมายถงึ สงิ่ ใด
- ถา้ เป็นมมุ มองในปจั จุบนั การกระทาน้ี
เปรยี บเหมอื นกบั การกระทาอย่างไร

คาถามตามรอยพระเวสสนั ดร

3. การท่พี ระเวสสนั ดรตดั สินใจยกบุตรทง้ั สองแก่
ชชู กเปน็ เพราะไม่รกั บุตรทัง้ สองใช่หรอื ไม่
เม่ือพระเวสสนั ดรหลัง่ นา้ ประทานบุตร
ยกพระกัณหา พระชาลีให้แกพ่ ราหมณช์ ูชก
ทาใหเ้ กิดเหตุการณม์ หัศจรรย์อนั ใดขนึ้
(กมุ าร : 215-216)

คาถามตามรอยพระเวสสนั ดร

พราหมณเ์ อย่ จงมารบั พระราชทานสองกมุ ารแตโ่ ดยดี
เธอกห็ ล่อหลงั่ อทุ กวารลี งในมือพราหมณ์
ต้งั พระทยั ไวใ้ หง้ ามดัง่ ดวงแก้ว
แล้วก็ออกพระอทุ านวาจาอนั แจม่ ใส
ว่าพราหมณ์เอย่ ลูกท้ังสองของเราน้ีน่ีเรารกั ด่งั ดวงใจ
นยั นเ์ นตร เหตุวา่ เรารักพระโพธญิ าณยิง่ กว่าสองกมุ าร
ได้รอ้ ยเท่าพนั ทวี เดชผลทานในคร้ังนี้จงสาเร็จ
แตพ่ ระสรอ้ ยสรรเพชญพทุ ธรตั นอนาวรณญาณ ในอนาคต
กาลโนน้ เถิด

คาถามตามรอยพระเวสสันดร

อศั จรรยก์ บ็ นั ดาลยงั เกดิ มี อันว่าภาคพื้นพระธรณีอันหนาแน่น
ไดส้ องแสนสห่ี มนื่ โยชน์ เสียงอุโฆษครนื้ ครั่น
ดัง่ ไฟบรรลัยกลั ปจ์ ะผลาญโลกใหท้ าลายวายวนิ าศ
ฝงู สตั ว์จตบุ ททวบิ าทกต็ ืน่ เตน้ เผ่นโผนโจนดิ้น
ประหนึง่ ว่าปถพินจะพลิกคว่าพล้าแพลง
ให้พลกิ หงาย ..... ทง้ั พญาเขาพระสเุ มรกุ เ็ อนออ่ นอยูท่ บเทา
แกว้ เกา้ เนาวรตั น์แสนสตั รัตนเ์ รืองรองซ้องสาธุการอย่อู งึ ม่ี
ทง้ั พระสมุทรสาครวงั วนบนั ดาลน้าฟงุ้ เปน็ ฝอย ...ฯ

คาถามตามรอยพระเวสสนั ดร

คิดวา่ เพราะเหตุใดกวถี ึงใช้การพรรณนา
ลกั ษณะดงั กลา่ ว?
มมุ มองของกวีที่มตี อ่ การกระทาบุตรทาน
ของพระเวสสนั ดรเป็นอย่างไร?
การทาบตุ รทานจะไดร้ บั กุศลใหญจ่ รงิ หรือ?

คาถามตามรอยพระเวสสนั ดร

4. เม่ือชชู กทารุณกรรมเฆีย่ นตีกณั หาชาลี
พระกัณหาตรัสอยา่ งไรทเ่ี ป็นเหตุใหใ้ นชาติต่อมาไม่ได้
ประสตู ิเป็นพระธิดาของเจ้าชายสิทธตั ถะ
(กมุ าร : 224-225)

คาถามตามรอยพระเวสสันดร

เฒ่าชราฉวยไดเ้ รยี วไมไ้ ลข่ บฟนั
ฉดุ ลากกระชากรนั ด้วยโทโส
เสมือนหนงึ่ จะเชอื ดเน้อื หนงั กนิ เสยี ท้งั เป็นเหน็ เวทนา
เขา้ ฉดุ คร่าพาลากสารากขู่...
พระชลนาลงผอย ๆ ชม้อยแลดูไม้ท่ีพราหมณ์ตี
แล้วก็ตงั้ แตจ่ ะทรงกันแสงโศกีให้พระบิดาชว่ ย
วา่ ชวี ิตลกู น้ีจะม้วยเสยี จรงิ แลว้ เปน็ ไฉนพระทูลกระหมอ่ มแกว้
จ่งึ นิ่งเฉยเสียได้ในคร้ังนี้

คาถามตามรอยพระเวสสันดร

พระพุทธเจา้ ข้าไม่โปรดแลว้ ลกู แกว้ จะขอลา
พระบดิ าอย่าได้น้อยพระทัยเลย พระคุณเจ้าเอ๋ยเจ้าประคณุ
ของลกู เอย่ อยา่ ว่าลกู นล้ี ่วงมาดูถูก ที่จะไดก้ ลับมาเป็นพอ่ ลกู
กนั สบื ไปน้ันอย่าสงสยั ..... กรรมเอย๋ กรรม ชะรอยว่า
กรรมกัณหานอ้ ยน้ไี ดก้ ระทาไว้แตช่ าตหิ ลัง จงึ ให้เผอญิ พ่อเจา้
ชงิ ชงั ไมด่ หู นา้ มาเมินเฉย โอก้ รรมเอย๋ เห็นจะสน้ิ วาสนาของ
แก้วกณั หานเี้ สียจรงิ ๆ พระลกู หญงิ ขอถวายบงั คมลา
ไปตามเวราน้นั แล้วแล

คาถามตามรอยพระเวสสนั ดร

คาพูดเหลา่ นีข้ องกณั หา ทาใหเ้ กิดผล
กรรมสบื เนอื่ งมา สะท้อนวา่ ลูกควรปฏบิ ตั ิ
อยา่ งไรกับพ่อแม่
ในกรณีทพี่ ่อแมบ่ พุ การที ารุณกรรมลูก
ลกู ควรจะก้มหนา้ ยอมรบั การกระทา
แตโ่ ดยดีใช่หรอื ไม?่

วเิ คราะห์คาประพนั ธ์

มหาเวสสนั ดรชาดก กณั ฑ์มัทรี

วเิ คราะหค์ าประพนั ธ์

มหาเวสสันดรชาดก กณั ฑ์มทั รี หนา้ 26-27

1. เทพเจา้ ทั้งสามไดร้ ับคาสงั่ เทวโองการมาใหก้ ระทาการใดเพ่ือขวาง
มิให้พระนางมทั รกี ลับอาศรมไปทนั พบกณั หาชาลี
2. พระนางมัทรเี ขา้ ป่าแล้วเหตุอนั เป็นลางร้ายทแี่ ปลกประหลาดใดบา้ ง
3. เพราะเหตใุ ดพระนางมัทรีไมห่ นี พญาพาฬคฤราชไปทางอน่ื
4. พระนางมัทรีกระทาการใดเพื่อให้สัตว์ท้งั สามหลีกทางให้

วเิ คราะหค์ าประพันธ์

มหาเวสสันดรชาดก กัณฑ์มทั รี หน้า 28-29

5. สดุ ท้ายสตั วท์ ง้ั สามทาตามทีพ่ ระนางขอรอ้ งหรอื ไม่
พระนางมทั รีได้กลับอาศรมในเวลาใด
6. เมอ่ื กลับมาถงึ อาศรมพระนางมัทรีไม่พบส่งิ ใด เกดิ เปน็ ความร้สู กึ
อย่างไร พระนางมัทรคี ดิ ว่าเกิดอะไรขน้ึ กบั กณั หาชาลี
7. กวีพรรณนาลกั ษณะธรรมชาติรอบอาศรมในขณะนเ้ี ปน็ อย่างไรบา้ ง
ท่ีทาใหผ้ ูอ้ ่านรสู้ กึ หดหู่ไปกบั ตวั ละคร
8. เม่ือถามพระเวสสันดรสกั เท่าไร พระองค์ก็ไมต่ รัสสิ่งใด
เป็นเหตุให้พระนางมัทรีรู้สึกอยา่ งไรมกี ารเปรยี บตนเองกบั สิง่ ใดบา้ ง

วเิ คราะห์คาประพนั ธ์

มหาเวสสันดรชาดก กณั ฑ์มัทรี หนา้ 30-31

9. หลังจากทพี่ ระนางมัทรตี รสั ราพึงราพันกบั พระเวสสันดรดว้ ย
ความเศรา้ โศก พระเวสสันดรตรัสในลกั ษณะใดบ้าง
เปรียบเทยี บกบั สิ่งใดจึงทาใหพ้ ระนางคลายโศกเพราะเจบ็ ใจ
10. พระนางมัทรกี ลา่ วตัดพ้อนอ้ ยใจพระเวสสนั ดรอยา่ งไรบา้ ง
พรอ้ มกบั เปรียบเทยี บตวั เองว่าอย่างไรบา้ ง

วเิ คราะห์คาประพนั ธ์

มหาเวสสันดรชาดก กณั ฑม์ ทั รี หน้า 32-33

11. เมอื่ พระนางมัทรีเดนิ ทางเขา้ ป่า กวไี ดพ้ รรณนาภาพธรรมชาติ
ที่แปลกประหลาดไปจากเช่นเคยไว้อย่างไรบา้ งท่ีทาให้ผูอ้ ่านรูส้ กึ
เป็นทุกขแ์ ละเศรา้ ไปกบั ตวั ละคร
12.พระนางมัทรเี ทย่ี วเดินทางตามหากณั หาและชาลเี ปน็ ระยะ
เวลานานเท่าใดและไกลเพียงไหน
13. เมอื่ พระนางมัทรกี ลบั มาที่อาศรมเกดิ อะไรขึน้ กับพระนาง

วเิ คราะห์คาประพนั ธ์ หนา้ 33-34

14. พระเวสสนั ดรคิดวา่ เกดิ ส่งิ ใดขน้ึ กับพระนางมัทรี
พรรณนาเศรา้ โศกอนั เนอ่ื งจากคิดว่าพระนางเสียชีวิตโดยเปรยี บเทียบ
อย่างไรบ้าง
15. เม่ือพระนางมทั รฟี น้ื และรบั รู้วา่ พระเวสสนั ดรยกกัณหา
ชาลใี ห้แก่ชูชกไปแล้ว พระเวสสนั ดรได้กล่าวอย่างไรเพ่อื ให้พระนางมัทรี
ช่วยอนโุ มทนา
16. พระเวสสันดรบอกว่าการทาบุตรทานครงั้ น้ีเป็นทานลกั ษณะใด
และพระองค์มุง่ หวงั จะทาทานในลกั ษณะใดในภายหนา้
17. เมือ่ พระนางมัทรีทราบความทัง้ หมด พระนางทาอยา่ งไรกับพระ
เวสสนั ดร

ตามรอยพระนางมัทรี
แกะเกรด็ วรรณคดผี า่ นคาประพนั ธ์

คาถามตามรอยพระเวสสันดร พระอนิ ทร์ พญาพาฬมฤคราช

1. เทพเจา้ ทง้ั สามไดร้ ับคาสั่ง (พะ-ยา-พา-ละ-มะ-รึ-คะ-ราด)
เทวโองการมาใหก้ ระทาการใด = ราชาของสัตวท์ ่ยี ิง่ ใหญ่
เพื่อขวางมใิ หพ้ ระนางมัทรกี ลบั
อาศรมไปทนั พบกณั หาชาลี

“ให้แปลงกายมา
เป็นราชสหี ์ เสือโครง่

เสือเหลือง
เพือ่ ขวางพระนางมัทรี”

คาถามตามรอยพระเวสสันดร แกว้
เกด
2.พระนางมัทรีเขา้ ปา่
แลว้ พบเหตอุ นั เปน็ ลางร้าย
ทแ่ี ปลกประหลาดใดบ้าง

1.) ไมท้ เ่ี คยมีผลกลายเป็นไมด้ อก
2.) ดอกไมท้ แี่ มเ่ คยเกบ็ ไปร้อยให้ลูก

กก็ ลับกลายเป็นผล

“แกว้ เกดพิกุลแกมกบั กาหลง
สายหยุดประยงค์และ
ยมโดย” มกี ชี่ นิด?